Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 426/16
Data wyroku: 2017-02-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Charuza, Grzegorz Wątroba, Aleksander Sikora
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko mieniu
Podstawa prawna: art. 279§1 kk, art. 286§1 kk, art. 291§1 kk

Sygn. akt: II AKa 426/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lutego 2017 roku
Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie :

Przewodniczący :

SSA  Marek Charuza

SSA Aleksander Sikora (spr.)
SSA Grzegorz Wątroba

Protokolant :

Magdalena Bauer

przy udzialeProkuratora Prokuratury Okręgowej w Katowicach Andrzeja Witkowskiego
po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 roku sprawy

1

S. S. (1)
s.S.iŻ.

ur. (...)wE.(Armenia)
oskarżonego zart. 258 § 1 i 3 k.k.w zw. zart. 65 § 2 k.k.,art. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.i inne;

2
K. P.s.H.iU.

ur. (...)wC.
oskarżonego zart. 258 § 1 k.k.,art. 279 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.i inne;

3
P. K.s.E.iE.

ur. (...)wC.
oskarżonegoart. 258 § 1 k.k.,art. 279 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.i inne;

4
D. R.s.R.iB.

ur. (...)wŁ.
oskarżonego zart. 258 § 1 k.k.,art. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.i inne;
na skutek apelacji obrońców oskarżonych i prokuratora odnośnie oskarżonychS. S. (1),K. P.iD. R.

a nadto na mocyart. 435 k.p.k.

5
L. C.(C.)s.S.iS.

ur. (...)wK.(Armenia)
oskarżonego zart. 279 § 1 k.k.i inne
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 19 maja 2016 roku, sygn. akt XVI K 154/11

1
na zasadzieart. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.uchyla zaskarżony wyrok odnośnie oskarżonychS. S. (1)iK. P., a nadto na podstawieart. 435 k.p.k.iart. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.również w stosunku do oskarżonegoL. C., wpunktach V, XIII i XXXVIi na zasadzieart. 17 § 1 pkt7 k.p.k.umarza postępowanie karne:

-

przeciwko oskarżonemuS. S. (1)o czyn zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.iart. 65 § 1 k.k.z przełomu sierpnia i września 2006 roku na szkodę(...) SA, dotyczący samochodu markiB.nr rej. (...)i w tym zakresie kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa;

przeciwko oskarżonemuK. P.o czyn z art. 42.1,2 ustawyo wyrobie napojów spirytusowych oraz rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych z maja 2006 roku i w tym zakresie kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa;

przeciwko oskarżonemuL. C.o czyn zart. 279 § 1 k.k.w zw. z art. 65 § 1 k.k. z dnia 17 czerwca 2004 roku na szkodęM. J.i w tym zakresie kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa;

2
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonegoP. K.,tj. w punktach XXII, XXIII, XXIV, XXV, XXVI oraz XLI podpunkt 4 i XLII oraz XLIII odnośnie tego oskarżonego i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Chorzowie do ponownego rozpoznania;

3
zmienia zaskarżony wyrok:

-

w punkcie XXXIX w ten sposób, że obniża wymierzoną oskarżonemuD. R.karę do 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, wprowadzając nadto do podstawy jej wymiaru przepisart. 91 § 1 k.k.;

w puncie XL w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcie o zaliczeniu okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, a w to miejsce na zasadzieart. 63 § 1 k.k.zalicza oskarżonemuD. R.na poczet wymierzonej mu kary okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawieod dnia 7 kwietnia 2008 roku godz. 09.20. do dnia 4 października 2009 rokugodz. 09.20., uznając orzeczoną karę za odbytą w całości;

4
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

5
zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Katowicach) na rzecz adwokatów:B. J.iK. K.– Kancelarie Adwokackie wK.kwoty po 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 23% VAT tytułem nieopłaconych kosztów obrony z urzędu udzielonej oskarżonymS. S. (1)iD. R.w postępowaniu odwoławczym;

6
zwalnia oskarżonych Siergieja Simonova,D. R.iK. P.od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

SSA Grzegorz Wątroba SSA Marek Charuza SSA Aleksander Sikora
Sygn. akt II AKa 426/16

UZASADNIENIE
w zakresie obejmującym, zgodnie zart. 457§2 kpkorazart. 423§1a, uchylenie zaskarżonego wyroku oraz jego zmianę, a nadto w zakresie obejmującym całość rozstrzygnięć dotyczących oskarżonychP. K.iK. P.
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 19 maja 2016 roku w sprawie sygn. akt XVI K 154/11, w części dotyczącej niniejszego uzasadnienia, orzekł następująco:

⚫

uniewinnił oskarżonegoS. S. (1)(punkt Vczęści rozstrzygającej) od zarzutu popełnienia przestępstwa zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 65 § 1 kk(punkt 17części wstępnej);

uniewinnił oskarżonegoK. P.(punkt XVIII części rozstrzygającej) od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 42.1,2 ustawy o wyrobie napojów spirytusowych oraz rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych (punkt 55 dotyczącej tego oskarżonego części wstępnej);

uniewinnił oskarżonegoL. C.(punkt XXXVIczęści rozstrzygającej) od zarzutu popełnienia przestępstwa zart. 279 § 1 kk(punkt 6dotyczącej tego oskarżonego części wstępnej);

uznał oskarżonegoD. R.za winnego popełnienia czynów opisanych w punktach 2 do 8 części wstępnej wyroku przyjmując, iż stanowiły ciąg przestępstw zart. 291 § 1 kki na mocy tego przepisu wymierzył temu oskarżonemu karę 1 roku i 11 miesięcy pozbawienia wolności (punkt XXXIX wyroku);

uznał oskarżonegoK. P.za winnego popełnienia czynów opisanych w punktach od 2-13, od 15-45 i od 48-50, przy eliminacji działania w zorganizowanej grupie przestępczej i przy przyjęciu, że popełnione one zostały w warunkach ciągu przestępstw, a nadto w warunkachart. 64 § 2 kki wyczerpały ustawowe znamiona przestępstw zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 279 § 1 kkiart. 64 § 2 kkza co na mocyart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kkiart. 91 § 1 kkwymierzono mu jedną karę 2 lat pozbawienia wolności (punkt XIV wyroku);

uznał oskarżonegoK. P.za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie 14, przy eliminacji działania w zorganizowanej grupie przestępczej i przy przyjęciu, że popełniony został w warunkachart. 64 § 1 kki wyczerpał ustawowe znamiona przestępstwa zart. 286 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk, za co na mocyart. 286 § 2 kkwymierzono mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności (punkt XV wyroku);

uznał oskarżonegoK. P.za winnego popełnienia czynów opisanych w punktach 46 i 47, przy eliminacji działania w zorganizowanej grupie przestępczej i przy przyjęciu, że popełnione one zostały w warunkach ciągu przestępstw, a nadto w warunkachart. 64 § 1 kki wyczerpały ustawowe znamiona przestępstw zart. 291 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk, za co na mocyart. 291 § 1 kkiart. 91 § 1 kkwymierzono mu jedną karę 1 roku pozbawienia wolności (punkt XVI wyroku);

uznał oskarżonegoK. P.za winnego popełnienia czynów opisanych w punktach od 51 do 54, przy eliminacji działania w zorganizowanej grupie przestępczej i przy przyjęciu, że popełnione one zostały w warunkach ciągu przestępstw, a nadto w warunkachart. 64 § 1 kki wyczerpały ustawowe znamiona przestępstw zart. 18 § kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk, za co na mocyart. 286 § 1 kkw zw. zart. 19 § 1 kkiart. 91 § 1 kkwymierzono mu jedną karę 1 roku pozbawienia wolności (punkt XVII wyroku);

na mocyart. 91 § 2 kkiart. 86 § 1 kkwymierzono oskarżonemuK. P.karę łączną 2 lat pozbawienia wolności;

uznał oskarżonegoP. K.za winnego popełnienia czynów opisanych w punktach 2, 4, 6 i 7, przy eliminacji działania w zorganizowanej grupie przestępczej i przy przyjęciu, że popełnione one zostały w warunkach ciągu przestępstw i wyczerpały ustawowe znamiona przestępstw zart. 279 § 1 kkza co na mocyart. 279 § 1 kkiart. 91 § 1 kkwymierzono mu jedną karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (punkt XXII wyroku);

uznał oskarżonegoP. K.za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie 3 przy eliminacji działania w zorganizowanej grupie przestępczej i przy przyjęciu, że wyczerpał ustawowe znamiona przestępstwa zart. 291 § 1 kkza co na mocy tego przepisu wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (punkt XXIII wyroku);

uznał oskarżonegoP. K.za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie 5 przy eliminacji działania w zorganizowanej grupie przestępczej i przy przyjęciu, że wyczerpał ustawowe znamiona przestępstwa zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 279 § 1 kkza co na mocy 279§ 1 kkw zw. zart. 19 § 1 kkwymierzono mu karę 1 roku pozbawienia wolności (punkt XXIV wyroku);

na mocyart. 91 § 2 kkiart. 86 § 1 kkwymierzono oskarżonemuP. K.karę łączną 2 lat pozbawienia wolności;

Prokurator zaskarżył wyrok w stosunku do oskarżonych:

⚫

S. S. (1)w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie V sentencji wyroku – w imię obrony prawa;

K. P.w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie XVIII sentencji wyroku – w imię obrony prawa;

D. R.w części dotyczącej kary orzeczonej w punkcie XXXIX sentencji wyroku – na korzyść oskarżonego.

Prokurator zarzucił zaskrzonemu wyrokowi, powołując się na przepisart. 439 § 1 pkt 8 kpkoraz naart. 438 pkt 1 i 4 kpk:

1
obrazęart. 17 § 1 pkt 7 kpk, a tym samym złamanie zasady

    ne bis in idemw zakresie rozstrzygnięć zawartych w punktach V i XVIII sentencji wyroku, dotyczących oskarżonychS. S. (1)iK. P., polegającą na rozpoznaniu sprawy i wydaniu orzeczenia w odniesieniu do czynów od popełnienia których oskarżeni ci wcześniej zostali prawomocnie uniewinnieni,

2
obrazęart. 443 kpk, a tym samym złamanie zakazureformationis in peiusw zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie XXXIX sentencji wyroku dotyczącego oskarżonegoD. R., a polegającego na orzeczeniu kary surowszej od orzeczonej pierwotnie przez Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 czerwca 2010 roku, sygn. akt IV K 189/08, uchylonym następnie przez Sąd Apelacyjny w Katowicach mimo, że wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach nie był zaskarżony na niekorzyść tego oskarżonego,

3
obrazęart. 91 § 1 kkw odniesieniu do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie XXXIX sentencji wyroku dotyczącego oskarżonegoD. R.polegającego na nieprzywołaniu tego przepisu w podstawie prawnej skazania mimo, że sąd orzekł jedną karę za ciąg przestępstw przypisanych oskarżonemu.

Opierając się na tych zarzutach prokurator wniósł o uchylenie rozstrzygnięć zawartych w punkach V i XVIII dotyczących oskarżonychS. S. (1)iK. P.i o umorzenie w tym zakresie postępowania. Nadto wniósł o zmianę rozstrzygnięcia zawartego w punkcie XXXIX sentencji wyroku dotyczącego oskarżonegoD. R.i wymierzenie temu oskarżonemu kary1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz przywołanie w podstawie prawnej skazania przepisuart. 91 § 1 kk.
Obrońca oskarżonegoK. P.zaskarżył wyrok w części dotyczącej zarzutu opisanego w punkcie 8 części wstępnej wyroku, dotyczącej tego oskarżonego, co do winy oraz w pozostałej części w zakresie kary wymierzonej temu oskarżonemu i zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść orzeczenia, a toart. 7 kpkw zw. zart. 410 kpkpoprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i błędne przypisanie oskarżonemu winy za czyn opisany w punkcie 8 części wstępnej wyroku podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, a nadto zarzucił nieuwzględnienie w należytym stopniu okoliczności związanych z postawą oskarżanego w trakcie prowadzonego postępowania oraz po popełnieniu zarzucanych mu czynów, w tym jego aktualnego trybu życia, co wpłynęło na orzeczenie wobec niego zbyt surowej kary pozbawienia wolności. W oparciu o te zarzuty obrońca wniósł o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynu opisanego w punkcie 8 zaskarżonego wyroku oraz o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie wymiaru kar jednostkowych i orzeczenie kary łącznej w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Obrońca oskarżonegoP. K.zaskarżył wyrok odnośnie tego oskarżonego w całości i orzeczeniu zarzucił:

1
Obrazę przepisów prawa materialnego, a to:

⚫

Art. 291 § 1 kkpoprzez jego zastosowanie i uznanie, że oskarżony dopuścił czynu opisanego w punkcie 3 części wstępnej wyroku podczas, gdy zgodnie z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi oskarżony nie nabył pochodzącego z kradzieży pojazdu i nie wszedł w jego posiadanie, albowiem pojazd ten sprzedany zostałJ. S.przezS. S. (3);

Art. 279 § 1 kkpoprzez jego zastosowanie i uznanie, że oskarżony w nocy z 6 na 7 lipca 2006 roku wspólnie i w porozumieniu zM. Ż.iJ. S.dokonał kradzieży z włamaniem do samochoduP.onr rej. (...)podczas, gdy zgodnie z prawidłowo poczynionymi przez Sąd ustaleniami rola oskarżonego sprowadzała się do podwiezieniaM. Ż.doB.po dokonaniu przez niego wraz zJ. S.kradzieży tego pojazdu, a oskarżony dowiedział się o kradzieży dopiero w czasie jazdy;

2
Obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, a to:

⚫

Art. 7 kpkpoprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, która doprowadziła do poczynienia w sprawie błędnych ustaleń faktycznych polegających na przypisaniu oskarżonemu popełnienia czynów zarzucanych mu w punktach 2, 4 i 7 odnoszącej się do tego oskarżonego części wstępnej zaskarżonego wyroku, podczas gdy zgormadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstawy do takiego rozstrzygnięcia;

Art. 7 kpkpoprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego która doprowadziła do poczynienia w sprawie błędnych ustaleń faktycznych co do strony podmiotowej czynu to znaczy, że oskarżony obejmował swoją świadomością, iż podwożeni przez niego w nocy z 29 na 30 czerwca 2006 rokuJ. S.iS. S. (3)jadą w celu popełnienia przestępstwa kradzieży pojazduV. (...), podczas gdy materiał dowodowy, a w szczególności zeznania świadkaJ. S.nie wskazuje na to, aby oskarżony chciał albo przynajmniej godził się na pomocnictwo w dokonaniu kradzieży z włamaniem do tegoż pojazdu;

Art. 424 kpkpoprzez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku uzasadnienia dla strony podmiotowej czynów przypisanych oskarżonemu i zaniechanie jakichkolwiek rozważań w tym przedmiocie, a także poprzez zaniechanie wskazania na jakich dowodach Sąd oparł się ustalając stan faktyczny w zakresie każdego z zarzutów, co uniemożliwia kontrolę odwoławczą w tym zakresie;

W związku z tak sformułowanymi zarzutami odwoławczymi obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja Prokuratora była oczywiście zasadna. Po pierwszym rozpoznaniu sprawy, będącej przedmiotem niniejszego postępowania, Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 czerwca 2010 roku w sprawie o sygn. akt IV K 189/08, pośród innych rozstrzygnięć, uniewinnił trójkę oskarżonych od zarzucanych im aktem oskarżenia czynów, a to:

⚫

S. S. (1)uniewinniony został w punkcie 7 tego wyroku od popełnienia przestępstwa zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 65 § 1 kk, polegającego na udzieleniu pomocyM. W.w wyłudzeniu od(...) SAodszkodowania w kwocie 14 tys. zł za rzekomo skradziony samochód markiB.nr rej. (...), zarzucanego mu w punkcie 17 części wstępnej tego wyroku;

K. P.uniewinniony został w punkcie 25 tego wyroku od popełnienia przestępstwa z art. 42.2,2 ustawy o wyrobie napojów spirytusowych oraz rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych, polegającego na przygotowaniu do wprowadzenia do obrotu w maju 2006 roku wC.139 litrów spirytusu, zarzucanego mu w punkcie 55, odnoszącej się do niego, części wstępnej tego wyroku;

L. C.uniewinniony został w punkcie 54 tego wyroku od popełnienia przestępstwa zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 65 § 1 kk, to jest kradzieży z włamaniem w dniu 17 czerwca 2004 roku wK.samochoduN.nr rej. (...)na szkodęM. J.zarzucanego mu w punkcie 6, odnoszącej się do niego, części wstępnej tego wyroku.

Powołany wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach, w części obejmującej trzy opisane wyżej rozstrzygnięcia o uniewinnieniu, nie został zaskarżony przez prokuratora, ani przez inna stronę procesową. W tej sytuacji orzeczenie w tej części uprawomocniło się. Nie mogło go zatem dotyczyć uchylenie sprawy i przekazanie jej do ponownego rozpoznania mocą wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 marca 2011 roku sygn. akt II AKa 468/10. Tymczasem Sąd Okręgowy w Katowicach, rozpoznający ponownie sprawę, przedmiotem procesu uczynił trzy opisane wyżej zarzuty, czego wyrazem było umieszczenie ich w części wstępnej zaskarżonego wyroku, w odniesieniu do oskarżonegoS. S. (1)w punkcie 17 dotyczącej go części opisowej, w odniesieniu do oskarżonegoK. P.w punkcie 55, dotyczącej go części opisowej i w odniesieniu do oskarżonegoL. C.wpunkcie 6, dotyczącej go części opisowej. Prowadząc postępowanie w odniesieniu do trzech wskazanych zarzutów, Sąd I instancji naruszył zasadę powagi rzeczy osądzonej i prowadził w tej części proces mimo istnienia negatywnej przesłanki zart. 17 § 1 pkt 7 kpk. W efekcie doprowadziło to do wydania w tej samej sprawie, pomimo, iż wcześniej prawomocnie już o tym orzeczono, rozstrzygnięć o uniewinnieniu oskarżonegoS. S. (1)w punkcie V części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku, oskarżonegoK. P.w punkcie XVIII części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku i oskarżonegoL. C.w punkcie XXXVI części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku. Zasadnie zatem i skutecznie zarzucił prokurator istnienie bezwzględnej przyczyny uchylenia zaskarżonego wyroku w części obejmującej wskazane wyżej rozstrzygnięcia odnośnie oskarżonychS. S. (1)iK. P.. W przypadku oskarżonegoL. C.bezwzględna podstawa uchylenia orzeczenia zart. 439 § 1 pkt 8 kpkrównież istnieje, nie mogła być jednak skuteczna w ramach kontroli wywołanej złożonym przez prokuratora środkiem odwoławczym. Przypomnieć należy, iż w części dotyczącej oskarżonegoL. C.skutecznie odmówiono przyjęcia apelacji prokuratora z uwagi na fakt, iż wcześniej złożony przez prokuratora wniosek o uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie obejmował tego oskarżonego. W takim układzie procesowym Sąd Apelacyjny stwierdzając istnienie bezwzględnej przesłanki uchylenia orzeczenia opisanej wart. 439 § 1 pkt 8 kpkuchylił zaskarżony wyrok w punktach V i XVIII, a więc w części obejmującej ponowne rozstrzygnięcia o uniewinnieniu oskarżonychS. S. (1)iK. P.od zarzutów od których wcześniej oskarżeni ci zostali już prawomocnie uniewinnieni i na zasadzieart. 17 § 1 pkt 7 kpkumorzył postępowanie karne przeciwko tym oskarżonym o zarzucane im przestępstwa opisane odpowiednio w punkcie 17 części wstępnej wyroku dotyczącejS. S. (1)oraz w punkcie 55 części wstępnej zaskarżonego wyroku dotyczącejK. P.. Jednocześnie Sąd Apelacyjny uznał, iż w odniesieniu do rozstrzygnięcia dotyczącego oskarżonegoL. C.istnieją przesłanki do zastosowania instytucji zawartej w dyspozycjiart. 435 kpk. Odmowa przyjęcia apelacji w części obejmującej tego oskarżonego powoduje taki skutek, jakby tego środka odwoławczego w odniesieniu doL. C.nie wniesiono. Rozstrzygnięcie dotyczące tego oskarżonego dotknięte jest taką samą wadą, jak opisane wyżej części orzeczenia, odnoszące się do oskarżonychS. S. (1)iK. P., jest to zatem bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia sformułowana w dyspozycjiart. 439 § 1 pkt 8 kpk. Skoro zatem Sąd Odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok w części obejmującej opisane wyżej orzeczenia o uniewinnieniu oskarżonychS. S. (1)iK. P.i umorzeniu postępowania w tym zakresie, uprawniony był również do analogicznego orzeczenia w stosunku do współoskarżonegoL. C.. Spełniony został warunek orzekania w tym trybie poza granicami środka odwoławczego na korzyść współoskarżonego. Wynika to z faktu, iż wbrew ustawowemu zakazowi prowadzone było ponowne postępowanie o czyn, co do którego już wcześniej prawomocnie orzeczono o uniewinnieniu oskarżonego. Aby ten niekorzystny stan znieść uchylono zatem podobnie jak w przypadku wskazanej dwójki współoskarżonych zaskarżony wyrok w odniesieniu do oskarżonegoL. C.w punkcie XXXVI i na zasadzieart. 17 § 1 pkt 7 kpkumorzono postępowanie karne przeciwko niemu o opisany wyżej czyn zarzucony mu w punkcie 6, dotyczącej go części opisowej zaskarżonego wyroku. Każdorazowo rozstrzygnięciu o umorzeniu postępowania towarzyszy rozstrzygnięcie o obciążeniu wydatkami postępowania w tym zakresie Skarbu Państwa zgodnie z dyspozycjąart. 632 pkt 2 kpk.
Uzasadniony okazał się również zarzut obrazy dyspozycjiart. 443 kpk. Powołanym wyżej wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach przy pierwszym rozpoznaniu niniejszej sprawy oskarżonyD. R.w punkcie 56 części rozstrzygającej skazany został za popełnienie ciągu przestępstw obejmujących czyny zarzucane mu w punktach od 2 do 8 dotyczącej go części wstępnej wyroku na podstawieart. 291 § 1 kkw zw. zart. 65 § 1 kkiart. 91 § 1 kkna jedną karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Przypomnieć należy, iż wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach w odniesieniu do oskarżonegoD. R.zaskarżony został jedynie przez obrońcę, a więc nie nastąpiło zaskarżenie omawianego rozstrzygnięcia na niekorzyść oskarżonego. Tymczasem orzekając w tym samym przedmiocie, a więc przypisując oskarżonemuD. R.popełnienie czynów zarzucanych mu w punktach od 2 do 8 dotyczącej go części wstępnej zaskarżonego wyroku, biorąc za podstawęart. 291 § 1 kkSąd Okręgowy w Katowicach wymierzył temu oskarżonemu za przypisany ciąg przestępstw jedna karę 1 roku i 11 miesięcy pozbawienia wolności. Jednoznacznie zatem wynika z tego, iż naruszona została zasadareformationis in peiussformułowana w dyspozycjiart. 443 kpk. Jednocześnie oczywisty jest wpływ naruszenia tej normy na treść zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie w stosunku do oskarżonegoD. R.kary, jaka nie mogła być w układzie procesowym niniejszej sprawy mu wymierzona. W ścisłym związku z tymi okolicznościami pozostaje uznany przez Sąd Apelacyjny również za w pełni uzasadniony zarzut naruszenia dyspozycjiart. 91 § 1 kk. Podstawą orzeczenia jednej kary za przestępstwa spełniające opisane wart. 91 § 1 kkkryteria ciągu przestępstw jest ta właśnie norma i winna być ona powołana w postawie wymiaru jednej kary za tworzące ciąg przestępstw czyny. W efekcie Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że złagodził orzeczoną w stosunku do oskarżonegoD. R.w punkcie XXXIX zaskarżonego wyroku karę do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, czyniąc zadość zasadzie zakazu wydania orzeczenia surowszego niż uchylone w sytuacji, kiedy orzeczenie w stosunku do oskarżonegoD. R.nie zostało zaskarżone na jego niekorzyść. Konsekwencją tej zmiany było uchylenie rozstrzygnięcia z punktu XL zaskarżonego wyroku i zaliczenie w to miejsce temu oskarżonemu na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet złagodzonej kary okresu rzeczywistego pozbawienia wolności, uznając tym samym karę tę za odbytą w całości. Jednocześnie Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w punkcie XXXIX w ten sposób, że wprowadził do podstawy prawnej wymiaru kary przepisart. 91 § 1 kk.
Argumenty apelacji obrońcy oskarżonegoK. P.okazały się nieuzasadnione i nie doprowadziły do zmiany zaskarżonego wyroku zgodnie z intencją autora tego środka odwoławczego. W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów dotyczących błędnych ustaleń faktycznych i naruszeń prawa procesowego, co do przypisania oskarżonemu czynu zarzucanego mu w punkcie 8, dotyczącej go części wstępnej wyroku. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Apelacyjny nie dostrzegł w zakresie tego rozstrzygnięcia naruszenia dyspozycji wskazanych przez obrońcę przepisów. Stwierdzić należy, że poza postawieniem zarzutu, lakoniczne uzasadnienie apelacji w istocie nie wskazuje na czym polegać by miało naruszenie prawa procesowego. Nieprzekonujący jest argument, że skoro oskarżonyK. P.w przeważającej mierze przyznawał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, to należało dać wiarę jego oświadczeniu, w którym zaprzeczał swojemu sprawstwu w zakresie omawianego czynu. Przypomnieć należy, iż oświadczenia oskarżonego dotyczące opisu zdarzeń odnoszącego się do omawianego zarzutu nie były jednolite i trudno w związku z tym rzeczowo kwestionować to, iż takim wyjaśnieniom Sąd I instancji nie dał wiary. Nadto konfrontacja tych wyjaśnień oskarżonego, w których zaprzecza on swojemu sprawstwu, z zeznaniami świadkaP. J.logicznie i zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego prowadzić musi do konkluzji, iż poczynienie przez Sąd I instancji takich ustaleń faktycznych, które pozwalały na przypisanie oskarżonemu sprawstwa było w pełni uprawnione. W tej sytuacji za chybiony należy uznać zarzut naruszeniaart. 7 kpk. Również dyspozycjaart. 410 kpknie została naruszona, albowiem całość materiału dowodowego, dotycząca tego zarzutu była w polu widzenia Sądu I instancji, a jedynie część z niego, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego procesu oceny dowodów, stała się podstawą ustaleń. Proponowana przez skarżącego polemiczna wersja oceny dowodów odrywa się od logiki i realiów sprawy i z pewnością postąpienie według niej naruszałoby dyrektywy zawarte w dyspozycjiart. 7 kpk. Reasumując tę część rozważań stwierdzić zatem trzeba, iż ustalenia faktyczne Sądu I instancji w omawianym zakresie są w pełni prawidłowe i wywiedzione zostały z właściwie przeprowadzonych i ocenionych dowodów.
Równie niezasadny był zarzut rażącej niewspółmierności kary wymierzonej temu oskarżonemu. Już na wstępie zauważyć należy to, co rzuca się w oczy po lekturze apelacji, iż środek ten sam w sobie wydaje się potwierdzać poprzez porównanie kary wymierzonej z karą wnioskowana przez obrońcę, iż ta pierwsza nie nosi cech rażącej surowości. Przypomnieć zaś trzeba, iż tylko w takim przypadku sąd odwoławczy uprawniony jest do ingerowania w wymiar kary ustalony przez Sąd I instancji. Spoglądając na ten element kary, który w sposób realny odczuwany jest przez sprawcę, a więc na karę łączną zauważyć należy, iż Sąd I instancji wymierzył ją w wysokości 2 lat pozbawienia wolności. Tymczasem obrońca we wniosku odwoławczym apelacji domaga się, aby jej wymiar obniżyć do 1 roku i 6 miesięcy. Sąd Apelacyjny stwierdza, iż obniżenie tak orzeczonej kary o ¼ nie byłoby ingerencją uzasadnioną rażącą surowością kary. Badając wymiary kar orzeczonych za poszczególne, przypisane temu oskarżonemu przestępstwa stwierdzić należy, że i te sankcje nie noszą cech nadmiernej surowości. W punkcie XIV zaskarżonego wyroku przypisano oskarżonemu popełnienie 45 przestępstw zart. 279 § 1 kki to każdorazowo przedmiotem których były samochody o dużej wartości, nadto czynów tych oskarżony dopuścił się warunkach powrotu do przestępstwa zart. 64 § 2 kk. Po przyjęciu, iż czyny te popełnione zostały w warunkachart. 91 § 1 1 kk, Sąd I instancji wymierzył oskarżonemu za wszystkie te czyny jedną karę 2 lat pozbawienia wolności. Tak orzeczona kara została zatem jedynie o 1 rok podniesiona ponad dolne ustawowe zagrożenie, a biorąc pod uwagę odpowiedzialność w warunkachart. 64 § 2 kkowo podniesienie wyniosło jedynie 11 miesięcy. Przedstawione argumenty mają obrazowo wskazać na nagromadzenie okoliczności wpływających zaostrzająco na wymiar kary w ramach ciągu przestępstw. Nie sposób zniwelować tychże okoliczności pozytywnymi elementami, takimi jak przyznanie się oskarżonego do większości stawianych mu zarzutów oraz dobrą opinią środowiskową. Podobnie wyważone kary wymierzył Sąd I instancji za przypisane temu oskarżonemu czyny zart. 286 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk,art. 291 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kkoraz18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 64 § 1 kk. Każdorazowo orzeczona kara podniesiona została ponad dolny próg zagrożenia w niewielkim stopniu, co w pełni uzasadnione jest odpowiedzialnością oskarżonego w warunkachart. 64 § 1 kk. Dodatkowo czyny przypisaneK. P.XVI i XVII tworzyły ciągi przestępstw, co również musi znaleźć odzwierciedlenie w wymiarze kary wyższym niż w przypadku odpowiedzialności za pojedyncze czyny. W konsekwencji łączna kara 2 lat pozbawienia wolności orzeczona została z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji, a więc przy uwzględnieniu podobieństwa rodzajowego przypisanych oskarżonemu przestępstw oraz bliskości czasowej ich popełnienia. Tak więc i ten element kształtowania kary prawidłowo uwzględniony przez Sąd I instancji sprzeciwia się możliwości uznania, iż wymierzona oskarżonemu kara łączna, a wcześniej orzeczone kary jednostkowe noszą cechy nadmiernej surowości. Sąd Apelacyjny stwierdza, iż kary te są sprawiedliwe, w pełni realizujące dyrektywy ich wymiaru zawarte w dyspozycjiart. 53 kk, zaś kara łączna jest najniższą z możliwych, co w efekcie uzasadnia konkluzję, iż nie było żadnych powodów, aby zmieniać zaskarżony wyrok i łagodzić którąkolwiek z kar składowych bądź też karę łączną.
Apelacja obrońcy oskarżonegoP. K.okazała się o tyle skuteczna, że doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku w części odnoszącej się do tego oskarżonego. Stwierdzić należy, że przeprowadzona przez Sąd I instancji ocena dowodów, dotyczących zarzutów postawionych temu oskarżonemu, jest powierzchowna czego wyrazem jest również lakoniczne w tym zakresie pisemne uzasadnienie wyroku. Kluczowymi dowodami decydującymi o tym, czy ustalenia faktyczne w tej części rozstrzygnięcia będą prawidłowe są zeznania świadkówS. S. (3),J. S.iM. Ż.. Tymczasem stwierdzić należy, że zarówno sposób przeprowadzenia tych dowodów, jak i następnie analiza tych zeznań i wyciąganie z nich wniosków, dających argumenty dla dokonania ustaleń w sprawie uznać należy za niewystarczająco pogłębione. Dotyczy to zarówno wewnętrznej treści poszczególnych depozycji, jak i zależności jakie zachodzą pomiędzy tymi dowodami. Sąd I instancji prowadząc postępowanie, a następnie oceniając dowody i wyciągając z nich wnioski nie poświęcił wystarczającej uwagi tymże rozbieżnościom i niejasnościom, co spowodowało, że w ocenie Sądu Odwoławczego nie zostały zachowane reguły wynikające zart. 7 kpk. Zaznaczyć trzeba, że zastrzeżenia te dotyczą w różnym stopniu poszczególnych stawianych temu oskarżonemu zarzutów, jednakże z uwagi na treść rozstrzygnięcia Sądu I instancji, który przypisane czyny w postaci włamań do samochodów objął konstrukcja ciągu przestępstw oraz przy zaskarżeniu wyroku jedynie na korzyść oskarżonego wykluczone było merytoryczne orzekanie w instancji odwoławczej o niektórych czynach objętych konstrukcją ciągu, albowiem ich wyłączenie z tejże konstrukcji mogłoby doprowadzać do wymierzenia następnie oskarżonemu więcej niż jednej kary. Dodać trzeba, że wątpliwości Sądu Odwoławczego budzi również sposób przeprowadzenia dowodów w odniesieniu do przypisanego temu oskarżonemu czynu zart. 291 § 1 kk, a w konsekwencji i ustalenie faktyczne, co do tego, pomiędzy jakimi osobami nastąpiła sprzedaż przedmiotowego samochoduB.. Brak odpowiedniego wyjaśnienia tej kwestii w toku postępowania dowodowego nie pozwalał zatem Sądowi Apelacyjnemu na wypowiedzenie się co do trafności zarzutu odwoławczego o błędzie w ustaleniach faktycznych postawionego w apelacji obrońcy. Trafnie również wskazał obrońca na zastrzeżenia dotyczące oceny dowodów w zakresie przypisanego temu oskarżonemu czynu zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 279 § 1 kk. Również w tej części zarówno w toku postępowania dowodowego na etapie przeprowadzania dowodów jak i dokonując ich oceny Sąd I instancji zbagatelizował istotne różnice w zeznaniach świadkówS. S. (3)iJ. S., nie dążąc do ich wyjaśnienia, a następnie nie odnosząc się do nich przy ocenie tych dowodów. Powoduje to w istocie z jednej strony niemożność oceny prawidłowości rozstrzygnięcia w tej części, a z drugiej strony przedwczesnym czyniłoby roztrząsanie kwestii sprawstwa i zamiaru oskarżonego. Podkreślić trzeba, że i w tym zakresie pisemne uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest zbyt lakoniczne. W tej sytuacji przy przedstawionych wcześniej, a stwierdzonych przez Sąd Apelacyjny uchybieniach konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku, co do całości rozstrzygnięć dotyczących oskarżonegoP. K.. Konieczne jest bowiem powtórzenie postępowania dowodowego w tej części i przeprowadzenie go w sposób prawidłowy tj. wnikliwe przesłuchanie świadkówS. S. (3),J. S.iM. Ż.i nie poprzestawanie na jedynie odczytaniu zeznań tych osób nawet przy zgodzie stron, jak to miało miejsce w postepowaniu przed Sądem Okręgowym w Katowicach co doM. Ż.iJ. S.. Co do tych dowodów, które nie miały wpływu na uchylenie tej części zaskarżonego wyroku wystarczające będzie odczytanie zeznań świadków, co w szczególności dotyczy relacji osób pokrzywdzonych kradzieżami samochodów. Ponownie przeprowadzone dowody winny również zostać następnie ocenione zgodnie z rygorami postawionymi przez ustawodawcę w dyspozycjiart. 7 kpk. Dążyć również należy do tego, aby usunąć bądź wyjaśnić wewnętrzne sprzeczności i wzajemne rozbieżności pomiędzy poszczególnymi dowodami tak, aby ustalony następnie stan faktyczny trafnie oddawał to, co stało się w przeszłości. W tej sytuacji przedwczesne byłoby wypowiadanie się przez Sąd Apelacyjny, co do sformułowanych przez obrońcę zarzutów naruszenia prawa materialnego i błędu w ustaleniach faktycznych. Są to bowiem te czynności postępowania przed Sądem I instancji, które dopiero po przeprowadzeniu wolnego od uchybień procesowych postępowania dowodowego mogą bazować na jego wynikach.
Sądem właściwym do rozpoznania sprawy w postepowaniu ponownym jest Sąd Rejonowy wC., jako że zarzuty pod jakimi stoi oskarżonyP. K.należą do właściwości rzeczowej sądu rejonowego, a nadto najwcześniej wszczęte zostało postępowanie dotyczące czynu opisanego w punkcie 2 dotyczącej tego oskarżonego części wstępnej wyroku, bo nastąpiło to 20 lutego 2006 roku i zainicjowane zostało postanowieniem o wszczęciu dochodzenia wydanym przez Komendę Policji wC..
W zakresie kosztów postępowania odwoławczego w odniesieniu do oskarżonegoK. P., co do którego zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy Sąd Apelacyjny biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i rodzinną zdecydował o zwolnieniu go od ponoszenia wydatków i opłaty za II instancję.
SSA Grzegorz Wątroba SSA Marek Charuza SSA Aleksander Sikora