Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Ga 113/17
Data wyroku: 2017-09-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Artur Fornal, Elżbieta Kala, Wojciech Wołoszyk
Słowa kluczowe: Kurator
Podstawa prawna: art. 42 kc

Sygn. akt

VIII Ga 113/17

POSTANOWIENIE

Dnia 5 września 2017r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy
w składzie:

Przewodniczący
Sędzia
Sędzia

SSO Wojciech Wołoszyk
SO Artur Fornal
SO Elżbieta Kala (spr.)

Protokolant

Katarzyna Burewicz

po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017r. w Bydgoszczy

na rozprawie

sprawy z wniosku(...)wW.
Oddział wB.

przy udziale(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
wS.

o ustanowienie kuratora

na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy
z dnia 2 marca 2017r. sygn. akt BY XIII Ns – Rej. KRS 13703/16/149
postanawia:
oddalić apelację.

  Artur Fornal Wojciech Wołoszyk Elżbieta Kala

Sygn. akt VIII Ga 113/17

UZASADNIENIE
Pismem z dnia 17 listopada 2015 r. wnioskodawca -(...)wW.Oddział wB.wystąpił o ustanowienie kuratora dla(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wskazując, że prowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia obowiązku ubezpieczenia i podstaw wymiaru składek za zatrudnionych przez spółkę pracowników. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że kierowana do prezesa zarządu oraz pełnomocnika wspólnika na ujawniony w rejestrze adres spółki korespondencja, powraca jako niepodjęta. Ponadto, z informacji przekazanych przez Komisariat Policji wS.wynika, żespółka (...)z dniem 31 października 2013 r. opuściła siedzibę mieszczącą się wS.przyul. (...). Nowej siedziby spółki nie ustalono.
Postanowieniem z dnia 2 marca 2017 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego oddalił wniosek(...)wW.Oddział wB.o wyznaczenie – na podstawieart. 42 kcw związku zart. 603 § 1 kpcorazart. 604 kpc– kuratora dla(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością(sygn. akt XIII Ns-Rej. KRS 13703/16/149). W uzasadnieniu Sąd Rejonowy odwołał się do treści przepisuart. 42 § 1 kcorazart. 603 § 1 kpc. W ocenie Sądu Rejonowego, w rozpoznawanej sprawie nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia, żespółka (...)nie posiada zarządu. W rejestrze przedsiębiorców widnieje bowiem wpis, że w skład zarządu wchodziA. P., zaś w aktach rejestrowych brak dokumentów, z których wynikałoby że zarząd w tym składzie złożył rezygnację lub został odwołany.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w apelacji zaskarżył w/w postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisuart. 42 § 1 kcorazart. 17 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, domagając się zmiany zaskarżonego orzeczenia, zasądzenia kosztów postępowania oraz przeprowadzenia dowodów wskazanych w apelacji.
W uzasadnieniu skarżący argumentował, że podstawą ustanowienia kuratora jest nie fakt, że prezes spółki nie odbiera korespondencji dla niej przeznaczonej, lecz okoliczność, że spółka nie podejmuje żadnych czynności świadczących o prowadzeniu przez nią działalności gospodarczej, a organy spółki nie wykonują ciążących na spółce zobowiązań. Skarżący podkreślił, że obowiązkiem zarządu jest dokonywanie zmian wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, a zwłaszcza uaktualnienie danych o miejscu prowadzenia działalności gospodarczej.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja wnioskodawcy nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 38 kc, osoba prawna działa, tj. prowadzi swoje sprawy (sfera stosunków wewnętrznych), jak i podejmuje czynności związane z jej reprezentacją (sfera stosunków zewnętrznych), przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i opartym na niej statucie. Wedługart. 42 kc, jeżeli osoba prawna z powodu braku powołanych do tego organów nie może prowadzić swoich spraw, sąd ustanawia dla niej kuratora (§ 1), który powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, w razie zaś potrzeby o jej likwidację (§ 2). Z brzmieniaart. 42 § 1 kcwynika zatem, że przesłankami ustanowienia kuratora dla osoby prawnej są: brak organów powołanych do prowadzenia spraw osoby prawnej oraz będąca skutkiem tego braku niemożność prowadzenia swych spraw przez osobę prawną.
Jeżeli chodzi o spółki kapitałowe, organem, który co do zasady prowadzi sprawy, a zarazem reprezentuje spółkę jest zarząd (art. 201 § 1 i art. 368 § 1 k.s.h). Brak zarządu w spółce kapitałowej, obojętnie czy dlatego, że nie został powołany, czy dlatego, że nie jest, z jakiejkolwiek przyczyny, należycie obsadzony, oznacza więc brak organów powołanych do prowadzenia spraw osoby prawnej w rozumieniuart. 42 § 1 k.c.Chodzi zatem o sytuację, jeżeli w skład organu nie wchodzi ani jedna osoba. W takim przypadku nie ulega wątpliwości, że organ "nie istnieje" (por. postanowienie Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt VI Ga 41/13).
Spowodowana brakiem zarządu spółki niemożność prowadzenia przez nią swych spraw wystąpi, uwzględniając cel regulacjiart. 42 kc, tylko wtedy, gdy zakłócenie w działaniu spółki nie ma charakteru jednostkowego i wykazuje cechę pewnej trwałości (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1993 r., III CZP 47/93, OSNC 1993, nr 11, poz. 202).
Sytuacja, w której brak jest organów może zdarzyć się w szczególności wówczas, gdy piastunowie organów nie zostaną powołani albo ich mandaty wygasną, a nie zostaną powołani piastunowie nowi. Niedopuszczalne jednak, w ocenie Sądu Okręgowego, wydaje się przełamywanie wyniku wykładni językowej argumentami funkcjonalnymi i twierdzenie - jak wydaje się czynić to skarżący, żeart. 42 kcmoże być stosowany również wtedy, kiedy (wszystkie) organy wprawdzie są, ale z różnych przyczyn nie działają prawidłowo (krytykowany pogląd głoszą m.in.S. Dmowski, w:Gudowski, Komentarz KC, Ks. I, 2014, s. 207 i n.;M. Bielecki, Kurator w spółce, s. 10 i 13;B. Jochemczyk, Kurator dla spółki, s. 29 i n.).
W sprawie niniejszej, co słusznie podkreślił Sąd Rejonowy, brak jest dowodów na rezygnację z funkcji prezesa spółki(...)przezA. P.. Brak zatem obecnie podstaw do przyjęcia, aby spółka pozbawiona była możliwości prowadzenia swoich spraw z braku powołanych do tego organów. Sąd zaś nie może powołać kuratora na podstawie komentowanego przepisuart. 42 kcdla zastąpienia organu, który jest prawidłowo obsadzony, ale nie wykonuje swoich funkcji i nie prowadzi spraw osoby prawnej.
Istotnie, z akt sprawy wynika, żespółka (...)nie składa sprawozdań finansowych, deklaracji, raportów do(...)(od czerwca 2015 r.), deklaracje VAT składano do lipca 2015 r., w dniu 10 lipca 2014 r. spółka wysłała sprawozdanie finansowe za 2014 r. Ostatnia wpłata na podatek dochodowy miała miejsce w kwietniu 2015 r. Spółka posiada zaległości z tytułu podatku VAT na ponad 112.000 zł.
Można tez przyjąć, że faktyczniespółka (...)z dniem 31 października 2013 r. opuściła siedzibę, mieszczącą się przyul. (...)wS.(por. pismo Komisariatu PolicjiS.do(...)z dnia 17 lutego 2016 r., k. 4).
W przypadku osób prawnych zmiana siedziby wiąże się z koniecznością zmiany umowy (statutu) i wymaga wpisu do Rejestru. Wpis ten ma w tym przypadku charakter konstytutywny. Zatem siedziba osoby prawnej ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym jest zawsze aktualną siedzibą tej osoby. Jeśli natomiast pod adresem wpisanym w Rejestrze osoba prawna nie działa, w szczególności nie działa tam jej organ zarządzający, to z reguły, zdaniem Sądu Okręgowego, oznacza, że dana osoba prawna zaprzestała swojej działalności, a nie to, że działa pod innym, nieznanym adresem.
Z akt sprawy nie wynika jednak, a wnioskodawca również nie wykazał, czy wobec powyższych okoliczności, w stosunku dospółki (...)spółka z.o.o podejmowane były przez sąd rejestrowy jakiekolwiek czynności, przymuszające zarząd tej spółki do ujawnienia aktualnych danych w Krajowym Rejestrze Sądowym, przewidziane w ustawie z dn. 13.08.1997 r. – o Krajowym Rejestrze Sądowym i jakie ewentualnie były wyniki tych czynności.
Nie wykazano też, czy podjęte były jakiekolwiek kroki celem ustalenia innego niż wynikający z systemu PESEL2-SAD adresu członka zarząduA. P., który nie odbierał korespondencji. Z treści uzasadnienia wniosku i dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca czynił jedynie starania w celu ustalenia adresu wspólnika spółki i samej spółki.
Wobec powyższego, trudno podzielić stanowisko wnioskodawcy, zawarte w uzasadnieniu apelacji, że ze wskazywanego przez wnioskodawcę braku aktywności spółki w wykonywaniu przez nią obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawnych oraz z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, iż prezes zarządu spółki zrezygnował z pełnienia tej funkcji. Tym samym, w ocenie Sądu Okręgowego wnioskodawca nie zdołał dołączonymi do wniosku dokumentami obalić domniemania, że ujawniony w rejestrze członek zarządu pełni funkcje organu uprawnionego do reprezentacji spółki. Z pozyskanego przez Sąd Okręgowy zaświadczenia systemu PESEL2-SAD wynika, iż wpisany w rejestrzeA. P.nadal figuruje w tym systemie w którym ujawniony jest też jego adres (k-55).
Sąd nie może przy tym podejmować innych działań, do których podejmowania nie ma kompetencji, aart. 42 kckompetencji takich wywieść nie pozwala. Troska o prawidłowe działanie osoby prawnej mającej organy powołane do prowadzenia ich spraw winna zostać pozostawiona piastunom istniejących organów i szeroko rozumianym "członkom" osób prawnych (por. komentarz do art. 42 kc pod red. Gutowski 2016, wyd. 1/Mularski).
Reasumując, Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do braku podstaw ustanowienia kuratora dlaspółki (...) spółka z o.o, a w konsekwencji oddalił apelację wnioskodawcy na podstawieart. 385 kpcw związku zart. 13 § 2 kpc, o czym postanowił jak w sentencji.

  Elżbieta Kala Artur Fornal Wojciech Wołoszyk