Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Cz 755/16
Data wyroku: 2017-01-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Mokras –, Janusz Roszewski, Wojciech Vogt

Sygn. akt II Cz 755/16

POSTANOWIENIE
K., dnia 17 stycznia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:S. S.O. Wojciech Vogt
Sędziowie:S.S.O. Barbara Mokras – spr.
S.S.O. Janusz Roszewski
po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2017 r. w Kaliszu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą weW.
z udziałemK. C.,B. G.,T. M. (1),K. G.iA. Ł.
o stwierdzenie nabycia spadku poT. M. (2)
w przedmiocie zażalenia(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą weW.na postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie
z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I Ns 316/15
postanawia:

1
zmienić punkt II zaskarżonego postanowienia Sądu RejonowegowJ.z dnia 6 września 2016 r., wydanego w sprawie sygn. aktI Ns 316/15 i nadać mu następujące brzmienie:

„II. kosztami postępowania obciążyć uczestniczki postępowaniaT. M. (1)orazK. C.i z tego tytułu zasądzićod uczestniczek postępowaniaT. M. (1)iK. C.na rzecz wnioskodawcy(...) sp. z o.o.sp. k. z siedzibą weW.kwotę 362 zł (trzysta sześćdziesiąt dwa złote 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania, z tym zastrzeżeniem,że spełnienie tego świadczenia przez którąkolwiek z uczestniczek postępowania zwalnia uczestniczki postępowania z zobowiązania wobec wnioskodawcy.”,

2
zasądzić od uczestniczek postępowaniaT. M. (1)iK. C.na rzecz wnioskodawcy(...) sp. z o.o.sp. k.z siedzibą weW.kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego z tym zastrzeżeniem, że spełnienie tego świadczenia przez którąkolwiekz uczestniczek postępowania zwalnia uczestniczki postępowaniaz zobowiązania wobec wnioskodawcy.

S.S.O. Barbara Mokras S. S.O. Wojciech Vogt  S.S.O. Janusz Roszewski
ygn. akt II Cz 755/16

UZASADNIENIE
W punkcie II. postanowienia z dnia 6 września 2016 r. Sąd Rejonowy w Jarocinie rozstrzygnął o kosztach postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłymT. M. (2)obciążając nimi zainteresowanych w zakresie przez nich poniesionym
W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iż podstawą rozstrzygnięcia jestart. 520 § 1 k.p.c.
Zażalenie na powyższe orzeczenie, tj. w zakresie punktu II. złożył wnioskodawca domagając się jego zmiany przez zasądzenie na rzecz skarżącego solidarnie od uczestniczek postępowaniaT. M. (1)orazK. C.kwoty 362 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że z uwagi na fakt, iż wnioskodawca jest wierzycielem następcy prawnego dłużnika (spadkodawcy) to interesy wnioskodawcy i uczestniczek postępowania są sprzeczne, stąd kosztami postępowania w całości powinny zostać obciążone solidarnie spadkobierczynie dłużnika na podstawieart. 520 § 2 k.p.c.
Sąd Okręgowy, zważył co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Jak słusznie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co do zasadyw przypadku rozstrzygania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym obowiązuje odmienna reguła niż w procesie. Zgodnie z treściąart. 520 § 1 k.p.c., każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. W rezultacie koszty połączonez poszczególnymi czynnościami ponosi ten, kto czynności tej dokonał. Każdy uczestnik postępowania ponosi zatem koszty związane z jego działaniem lub z czynnościami sądu podjętymi w jego interesie.
Odstępstwo od tej generalnej zasady ustawodawca przewidział jednak wart. 520 § 2 k.p.c.orazart. 520 § 3 k.p.c.Przesłankami zastosowania tej szczególnej regulacji są: różny stopień zainteresowania wynikiem postępowania lub sprzeczność interesów. Wskazać trzeba,że o sprzeczności interesów uczestników można mówić, gdy występują w postępowaniu jako swego rodzaju przeciwnicy w zakresie rozpoznawanego żądania. Czy występuje jednak sprzeczność interesów należy indywidualnie badać okoliczności konkretnej sprawy. Zgodnie zart. 1025 § 1 k.c.Sąd stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę na wniosek osoby zainteresowanej, a więc mającej w tym interes prawny. Osobą zainteresowaną, która ma interes prawny w żądaniu stwierdzenia nabycia spadku jest m.in. wierzyciel spadkodawcy.
Podkreślenia wymaga, że jeżeli wnioskodawca – tak jak w niniejszej sprawie - nie jest spadkobiercą ale wierzycielem spadku, to jego interes – realizowanie swojej wierzytelności - jest sprzeczny z interesem spadkobierców, którzy jako następcy prawni dłużnikasą zobowiązani zaspokoić interes wierzyciela. Skoro dłużnik nie spełnił świadczenia wierzyciel ma prawo realizować je w drodze postępowania sądowego. Do tego natomiast konieczne jest uprzednie stwierdzenie nabycia spadku. W takiej sytuacji odpowiedniodo postępowania nieprocesowego stosuje się przepisyart. 98 k.p.c.w zakresie, w jakim określa on koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i do celowej obrony (por. Agnieszka Góra-Błaszczykowska /w/Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego pod redakcją Henryka Doleckiego i Tadeusza Wiśniewskiego, Warszawa 2011, tom II, s. 70). Koszty poniesione przez wnioskodawcę, w tym koszty opłaty skarbowej od dokumentów urzędowych, opłaty od pełnomocnictwa oraz koszty wniosku o wskazanie następców prawnych wchodzą w skład kosztów, o których mówiart. 98 k.p.c.(por. Andrzej Daczyński,Koszty postępowania cywilnego pod red. Jacka IgnaczewskiegoCH Beck Warszawa 2010 r., s. 210).
W niniejszej sprawie wyniosły one łącznie 362 zł (60 zł koszty zastępstwa procesowego, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 50 zł tytułem opłatyod wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, 79 zł tytułem kosztu wniosku o wskazanie następców prawnych, oraz kwota 156 zł tytułem opłat za odpisy aktów stanu cywilnego).
Z materiału dowodowego niniejszej sprawy nie wynikało aby dziedziczące uczestniczki postępowania miały jakikolwiek własny interes w stwierdzaniu nabycia spadkupo spadkodawcy skoroT. M. (2)zmarł w(...)i do tej pory nikt nie wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. Co więcej część podmiotów znajdujących sięw kręgu spadkobierców skutecznie odrzuciło spadek. Z drugiej strony skoro Sąd uwzględnił wniosek wierzyciela i stwierdził nabycie spadku, to przesłankowo uznał, że wykazał on swoje prawo do wystąpienia w roli wnioskodawcy, więc wykazał dostatecznie, że jest wierzycielem spadku. W tej sytuacji uzyskanie przez niego stwierdzenia nabycia spadku leży w jego interesie, gdyż jest to pierwszy i niezbędny krok do uzyskania od uczestniczek należnego jemu świadczenia. W istocie zatem interesem uczestniczek w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku było oddalenie wniosku, gdyż uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku umożliwia wierzycielowi zaspokojenie jego roszczenia a zatem pozostajew sprzeczności z interesem spadkobierczyń. Zauważyć trzeba, że z akt sprawy nie wynika aby spełnione zostały przesłanki zart. 102 k.p.c., który może mieć zastosowanie w tego rodzaju sprawach.
Mając na uwadze powyższe rozważania zgodnie zart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.należało orzec jak w sentencji.
S.S.O. Barbara Mokras S. S.O. Wojciech Vogt  S.S.O. Janusz Roszewski