Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 3356/15
Data wyroku: 2017-03-07 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: del SSR Paulina Kuźma
Słowa kluczowe: Świadczenia przedemerytalne
Podstawa prawna: art 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 listopada 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I OddziałwŁ.odmówiłA. K.prawa do świadczenia przedemerytalnego wskazując, że z dokumentacji zgromadzonej przez ZUS wynika, że płatnik składekM. M. (1)nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, a to oznacza, że nie doszło do likwidacji pracodawcy uprawniającego do uzyskania świadczenia ubezpieczeniowego na mocyart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych.
/decyzja – k. 41-42 akt ZUS/
W dniu 7 grudnia 2015 rokuA. K.odwołała się od powyższej decyzji. Podała, że jej ostatni pracodawcaM. M. (2)zlikwidowała działalność gospodarcząM.(...)w dniu 28 lutego 2015 roku. Jednocześnie jest ona jednak także wspólnikiem spółki cywilnej o nazwie(...)i dlatego nie doszło do jej wyrejestrowania jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą z ZUS.
/odwołanie – k. 2/
Odpowiadając na odwołanie pismem z dnia 28 lutego 2015 roku organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że z danych mu dostępnych w ramach(...)(Kompleksowego Systemu Informatycznego) wynika, żeA. K.w okresie od 5 sierpnia 2004 roku do 28 lutego 2015 roku była zatrudniona, ale wfirmie (...).H.(...) s.c.i brak jest danych świadczących o likwidacji tego pracodawcy. W związku z tym brak jest podstaw do przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia przedemerytalnego.
/odpowiedź na odwołanie - k. 5/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

A. K.urodziła się w dniu (...).
/bezsporne/
Od dnia 5 sierpnia 2004 roku do dnia 28 lutego 2015 roku była zatrudniona uM. M. (1)prowadzącej działalność gospodarczą podfirmą (...)M. M.na stanowisku sprzedawcy. Od dnia 5 sierpnia 2004 roku do 31 grudnia 2005 roku pracowała w niepełnym wymiarze czasu pracy (3/4 etatu), od 1 stycznia 2006 roku do 31 sierpnia 2010 roku ¾ etatu, a od dnia 1 września 2010 roku do dnia 28 lutego 2015 roku w pełnym wymiarze czasu pracy. Jako miejsce wykonywania pracy wskazanoR.,ul. (...). Stosunek pracyA. K.uległ rozwiązaniu wskutek wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano likwidację pracodawcy.
/załączone akta osobowe pracownika: umowy o pracę – k. 6B, 7B, świadectwo pracy – k. 3C, oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem – k. 1C/
M. M. (1)prowadziła indywidualną działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej od 5 października 1990 roku podfirmą (...). Przedsiębiorstwo to zajmowało się sprzedażą hurtową odzieży dziecięcej na stoisku wCentrum Handlowym (...). W 2015 roku działalność przestała przynosić dochód i w związku z tymM. M. (1)podjęła decyzję o zamknięciu sklepu. Doszło do wyprzedania całego towaru. W ostatnim czasie sprzedażą zajmowała się wyłącznie właścicielka oraz zatrudniona przez niąA. K.. Wcześniej, gdy firma była dochodowa,M. M. (1)zatrudniała także inne osoby. Po zamknięciu stoiska wCentrum Handlowym (...)nie zatrudniła nikogo na stanowisko ubezpieczonej.
Równolegle z działalnością gospodarczą FHM.(...)M. M. (1)prowadziła wraz z mężem działalność gospodarczą na podstawie umowy spółki cywilnej. Spółka ta funkcjonuje również obecnie. Wnioskodawczyni była zatrudniona indywidualnie przezM. M. (1)w ramach jej działalności gospodarczej, a nie w ramach spółki.
Po zamknięciu stoiska handlowego wCentrum Handlowym (...)nie wykreśliła prowadzonej działalności gospodarczej FHM.(...)z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W marcu 2015 roku otworzyła sklep przyul. (...)z odzieżą damską i nazwała go(...). Zmieniła też nazwę prowadzonej działalności zM.(...)na M-styl. Nowa firma jest prowadzona pod tym samym numerem identyfikacji podatkowej co poprzednia.
W dniu 28 lutego 2015 rokuM. M. (1)dokonała zmiany wpisu w(...)poprzez usunięcie nazwy(...) .H. (...)–M. M. (1). Nie doszło do wyrejestrowania działalności gospodarczej.
/wpis do(...)k. 3, zeznania świadkaM. M. (1)(...):01-00:23:43 – płyta CD k. 43/
Od dnia 27 kwietnia 2015 rokuA. K.jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy wŁ.jako bezrobotna. W dniu 24 października 2015 roku upłynął 180-dniowy okres pobierania przez nią zasiłku dla bezrobotnych. Dokument poświadczający 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych urząd pracy wystawił w dniu 26 października 2015 r. Wnioskodawczyni nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych.
/zaświadczenie k. 17/18, 21/22 akt ZUS/
W dniu 26 października 2015 roku ubezpieczona złożyła wniosek do organu rentowego o świadczenie przedemerytalne.
/wniosek o świadczenie przedemerytalne – k. 1/2, 3/4 akt ZUS/
Na dzień złożenia wnioskuA. K.legitymowała się okresem składkowym i nieskładkowym w wysokości 41 lat 1 miesiąca i 3 dni.
/bezsporne/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów z dokumentów, których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała oraz na podstawie zeznań świadkaM. M. (1), korespondujących z przesłuchaniem ubezpieczonej. Dowody te pozostają ze sobą w logicznym związku, są spójne i wzajemnie się uzupełniają. Dlatego też Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania ich wiarygodności.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie jest zasadne.
Zgodnie z brzmieniemart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych(t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 170 ze zm.) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta oraz 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że organ rentowy słusznie przyjął, że w przypadku ostatniego pracodawcy wnioskodawczyni nie doszło do jego likwidacji bądź niewypłacalności, które otwierałobyA. K.drogę do otrzymania świadczenia przedemerytalnego w myśl przytoczonego powyżej przepisu.
Użyte przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy pojęcie „likwidacji pracodawcy” nie ma legalnej definicji i w związku z tym dla jego odpowiedniego zrozumienia należy odnieść się do dorobku doktryny oraz judykatury. Tożsame sformułowanie znajduje się wart. 411§ 1 k.p.Wykładając tę normę prawną wyrażono stanowisko, iż likwidacja zakładu pracy to całkowite, stałe i faktyczne jego unieruchomienie, jako całości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 1989 r., I PRN 62/88, OSPiKA 1990 Nr 4, poz. 204). Innymi słowy, likwidacja ma miejsce w razie przeprowadzenia we właściwym trybie i przez uprawnione podmioty określonego normami postępowania.
Trafnie ilustruje omawiane zagadnienie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2009 r., II PK 147/09, zgodnie z którym likwidacja pracodawcy nie jest przez przepisyKodeksu pracyszczególnie uregulowana, lecz przez różne przepisy prawa w zależności od formy prawnej pracodawcy - pociąga to za sobą zróżnicowanie w zakresie form, przesłanek i trybu jej przeprowadzenia. Miarą powyższych rozważań jest stwierdzenie, że likwidacja pracodawcy, w rozumieniuart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, obejmuje także osobę fizyczną, która w sposób formalny i trwały zaprzestała prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
W przypadku osoby fizycznej, prowadzącej działalność gospodarczą, uzewnętrznieniem tego procesu jest formalny stan związany z wyrejestrowaniem działalności w organie ewidencyjnym oraz faktyczne i trwałe zakończenie prowadzonej działalności, które może przejawiać się wyprzedażą przedmiotów służących jej prowadzeniu, w wyniku czego pracodawca nie jest w stanie dalej zatrudniać pracowników z uwagi na brak substratu majątkowego, związanego z dotychczasowym zatrudnieniem.
Ostatni pracodawca ubezpieczonej -M. M. (1)nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej ani w dniu 28 lutego 2015 roku, kiedy doszło do rozwiązania stosunku pracy z ubezpieczoną ani też obecnie. Zmieniła ona wprawdzie profil działalności ze sprzedaży odzieży dziecięcej na sprzedaż odzieży damskiej, zamknęła stoisko wCentrum Handlowym (...)i wyprzedała znajdujący się tam towar, ale zaraz potem, bo w marcu 2015 roku rozpoczęła sprzedaż towaru w nowym miejscu – sklepie przyul. (...)wŁ.. Podejmowane przez pracodawcę działania miały charakter ciągły i służyły realizacji tożsamego celu.M. M. (1)nie wykreśliła też prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej z(...), a jedynie wprowadziła do niego zmianę poprzez usunięcie nazwyfirmy (...).H.(...)–M. M. (1). Skoro zatem nie doszło do wyrejestrowania działalności, a także do faktycznego i trwałego zaprzestania jej wykonywania to nie sposób mówić o likwidacji pracodawcy. W przypadkuM. M. (1)można jedynie przyjąć, że zmieniono zakres tej działalności. Oceny w tym zakresie nie zmienia treść podanej w wypowiedzeniu umowy o pracę zA. K.przyczyny rozwiązania stosunku pracowniczego, bowiem w świetle przepisówustawy o świadczeniach przedemerytalnychznaczenie mają jedynie zaistniałe fakty, a nie sposób, w jaki zostały one zakwalifikowane przez pracodawcę bądź ubezpieczonego.
Mając na uwadze powyższe brak jest podstaw do przyznania ubezpieczonej świadczenia przedemerytalnego w myślart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych.
Zdaniem Sądu Okręgowego, w niniejszej sprawie w przypadku wnioskodawczyni zostały jednak spełnione wszelkie przewidziane w aktualnie obowiązującym stanie prawnym przesłanki, niezbędne do tego, ażeby zostało jej przyznane prawo do spornego świadczenia przedemerytalnego. W przypadkuA. K.zastosowanie ma bowiem przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w którym ustawodawca postanowił, iż prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.
Z kolei zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

1
nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna;

2
w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;

3
złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne musi spełniać łącznie przesłanki wymienione w art. 2 ust. 1 i wymienione w art. 2 ust. 3.
Na podstawieart. 5 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 r.(tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 887 ze zm.) przy ustalaniu prawa do emerytury i renty i obliczaniu ich wysokości uwzględnia się, z zastrzeżeniemust. 2-5, następujące okresy:

1
składkowe, o których mowa w art. 6;

2
nieskładkowe, o których mowa w art. 7.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, żeA. K.spełniła warunek wymaganego stażu ubezpieczeniowego w wymiarze co najmniej 30 lat (art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych).
Bezspornym jest także, że spełniła pozostałe warunki wymienione w art. 2 ust. 3 ustawy, jak i warunek w postaci zatrudnienia w wymiarze co najmniej 6 miesięcy u ostatniego pracodawcy.
Konieczne jest zatem jedynie przesądzenie przez sąd, czy rozwiązanie stosunku pracy z ubezpieczoną za wypowiedzeniem nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pt 29 ustawy do przyczyn dotyczących zakładu pracy zalicza się:

a
rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisamiustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy(Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, z późn. zm.), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,

b
rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych,

c
wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku śmierci pracodawcy lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy,

d
rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika na podstawieart. 55 § 11ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracyz uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika.

Przy ustalaniu czy doszło do rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy czy też nie, niewystarczające jest oparcie się na zapisie w świadectwie pracy, ale konieczne jest ustalenie jaka była faktyczna przyczyna ustania stosunku pracy. W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że powodem wypowiedzeniaA. K.umowy o pracę było zaprzestanie sprzedaży odzieży dziecięcej przezM. M. (1)na stoisku wCentrum Handlowym (...), czyli likwidacja stanowiska pracy. ZarównoM. M. (1), jak iA. K.zgodnie podały, że brak było jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu ubezpieczonej, które wpłynęły na decyzję pracodawcy o wypowiedzeniu stosunku pracy pracownicy. Skoro zatem jedyną przyczyną rozwiązania stosunku pracy była likwidacja stanowiska pracy to była to przyczyna leżącą po stronie pracodawcy, a nie pracownika.
Reasumując należy wskazać, że wnioskodawczyni spełniła wszystkie wymogi ustawowe dotyczące uzyskania świadczenia przedemerytalnego.
Zgodnie zart. 7 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek osoby zainteresowanej, od następnego dnia po dniu złożenia wniosku wraz z dokumentami, o których mowa w ust. 3 (tj. dowody uzasadniające prawo do świadczenia przedemerytalnego, w tym decyzję o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub informację o upływie 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w art. 2 ust. 3, a także dowody wymagane do ustalenia prawa do emerytury oraz jej wysokości, określone przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS).
Mając na uwadze wszystkie przytoczone wyżej okoliczności niniejszej sprawy oraz treść powołanych przepisów Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., uwzględniając odwołanie ubezpieczonej zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyni prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 27 października 2015 r.