Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 1657/14
Data wyroku: 2017-06-06 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zofia Lehmann

Sygnatura akt XII C 1657/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, dnia 6 czerwca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Zofia Lehmann
Protokolant:Starszy sekretarz sądowy Elżbieta Witaszczyk
po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa
S. Z., zam.ul. (...),(...)-(...) T.
przeciwko(...) S.A.z siedzibą wW.,ul. (...),(...)-(...) W.
- odszkodowania z tytułu wypadków komunikacyjnych

I
Zasądza od pozwanego na rzecz powoda:

a
kwotę 41.000,-zł z ustawowymi odsetkami od dnia 2 listopada 2012 roku, przy czym od 1 stycznia 2016 roku – za opóźnienie – z tytułu zadośćuczynienia za powstałe w jego stanie zdrowia następstwa jego uczestnictwa w zdarzeniu z dnia 6 maja 2012 roku – do dnia zapłaty, oddalając żądanie z tego zakresu w pozostałej części;

b
kwotę 133,90,-zł z ustawowymi odsetkami od dnia 2 listopada 2012 roku, przy czym od 1 stycznia 2016 roku – za opóźnienie – z tytułu poniesionych przez niego kosztów jego leczenia – do dnia zapłaty, oddalając żądanie z tego zakresu w pozostałej części.

I
Koszty niniejszego postępowania rozdziela między stronami stosunkowo obciążając nimi każdą z nich w ½ części i w związku z tym:

a
nakazuje ściągnąć od powoda i pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Poznaniu kwoty po 3.609,-zł z tytułu wydatków poniesionych na przeprowadzone w tej sprawie dowody z opinii biegłych;

b
pozostałymi wydatkami poniesionymi na przeprowadzone w tej sprawie dowody z opinii biegłych obciążyć każdą ze stron w zakresie już poniesionym;

c
zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 20,-zł z tytułu zwrotu części uiszczonej przez niego w części opłaty sądowej;

d
Kosztem procesowego zastępstwa obciąża każdą ze stron we własnym zakresie.

SSO Zofia Lehmann

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia8 lipca 2014 rokuwniesionym doSądu Okręgowego w Poznaniuw dniu11 lipca 2014 rokupowódS. Z.wniósł o zasądzenie od pozwanego(...) S.A.z siedzibą wW.kwoty75.205,17, - zł, w tym:
-kwoty75.000,- złtytułem dopłaty do wypłaconego mu przez niego zadośćuczynienia za doznaną przez niego krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia2 listopada 2012 r.do dnia zapłaty;
-kwoty205.17,- złtytułem zwrotu kosztów jego leczenia związanego z powy ższym wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia mu odpisu tego pozwu do dnia zapłaty.
-zasądzenia od niego na jego rzecz zwrotu kosztów niniejszego postępowania - według norm przepisanych, w tym kosztu jego procesowego zastępstwa w wysokości7.200,- złwraz z opłatą skarbową od udzielonych przez niego pełnomocnictw w wysokości34, - zł
Nadto:
-zwolnienia go od ponoszenia kosztów sądowych tej sprawy w całości (k. 1-2).
Uzasadniając powyższe:

–

opisał okoliczności wypadku drogowego, w jakim brał w dniu6 maja 2012 rokuudział będąc pasażerem samochodu osobowego oraz konsekwencje karne, jakie poniósł w związku z tym jego sprawca;

powołał się na niezakwestionowanie przez pozwanego jego odpowiedzialności związanej z ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego – tj. ww sprawcy tego zdarzenia;

opisał szczegółowo obrażenia, jakich doznał w tego wyniku; przebieg odbytej przez niego na tym tle hospitalizacji, przebieg jego leczenia i przebieg jego rehabilitacji, czemu został poddany celem zniwelowania tych skutków;

podał informacje związane z przebiegiem postępowania likwidacyjnego prowadzonego przez pozwanego, w toku którego przyznał mu on ostatecznie kwotę64.000,- złtytułem zadośćuczynienia oraz kwotę365,05,- złtytułem zwrotu poniesionych przez niego kosztów terapii przy przyjęciu20%jego przyczynienia się do powstania tej szkody;

wskazał przyczyny, dla których domaga się zasądzenia od niego wyższego zadośćuczynienia z powyższego tytułu,

wyliczył koszty leczenia, jakie poniósł w związku z obrażeniami doznanymi przez niego w cyt. wypadku,

uzasadnił roszczenie odsetkowe, właściwośćSądudo rozpoznania tej sprawy oraz żądanie zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów tego procesu;

wskazał podstawy prawne swoich roszczeń (k. 2 – 7 akt).

Postanowieniem z dnia15 lipca 2014 rokuwydanym w przedmiotowym procesie został on zwolniony od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej ponad kwotę2.000,- zł, zaś w pozostałej części jego wniosek z tego zakresu podległ oddaleniu. (k. 202 -203verteakt).
W odpowiedzi na pozew z dnia2 września 2014 r.pozwany(...) S.A.z siedzibą wW.wniósł o oddalenie powództwa powoda w całości i zasądzenie od niego na jego rzecz zwrotu kosztów ni niejszego procesu, w tym kosztu jego procesowego zastępstwa - według norm przepisanych oraz kwoty17,- złtytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jednocześnie na podstawieart. 84 k.p.c.zażądał zawiadomienia o toczącym się procesieD. W. (1)i wezwania go do udziału w nim w charakterze interwenienta ubocznego (k. 208verteakt).
Motywując zaprezentowane stanowisko:

–

przytoczył okoliczności ww wypadku; towarzyszące prowadzonemu przez niego postępowaniu likwidacyjnemu zakończonemu wydaniem decyzji z dnia14 maja 2013 rokuo przyznaniu powodowi zadośćuczynienia i zwrotu kosztów jego leczenia;

zakwestionował jego żądanie w zakresie zapłaty przez niego na jego rzecz dodatkowej kwoty z tytułu zadośćuczynienia wskazując z jakich przyczyn - w jego ocenie - kwota już mu przez niego wypłacona w pełni rekompensuje doznaną przez niego krzywdę;

zakwestionował jego żądanie w zakresie zapłaty przez niego na jego rzecz dodatkowej kwoty z tytułu zwrotu kosztów jego leczenia zarzucając mu niewykazanie powstania po jego stronie obowiązku ich refundacji;

szczegółowo opisał przyczyny, dla których uznał20%jego przyczynienia się do poniesionych przez niego w zobrazowanych okolicznościach obrażeń podkreślając przy tym, że w jego ocenie kształtuje się ono na znacznie wyższym poziomie tj.60 %dotycząc jazdy z kierującym pod wpływem alkoholu, nie posiadającym uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi i nie mając zapiętych pasów bezpieczeństwa,

zakwestionował roszczenie odsetkowe zgłoszone przez niego w pozwie, podając, iż uzasadnionym jest, by były ewentualnie zasądzone od dnia wyrokowania w tej sprawie;

zakwestionował jego żądanie przyznania mu zwrotu kosztu jego zastępstwa procesowego w kwocie przekraczającej stawki minimalne (k. 208-211verteakt).

Do chwili wydania wyroku w tej sprawie strony nie zmieniły swoich stanowisk ani nie zawarły ugody.
Ustalenia stanu faktycznego:
1.A.W dniu6 maja 2012 rokuw miejscowościK., w gminieT.,na drodze o oznaczeniu(...), świadekD. W. (1), kierując samochodem osobowym markim. (...)(onumerze rejestracyjnym (...)), nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, powodując wypadek komunikacyjny poprzez nie dostosowanie prędkości jazdy do panujących warunków, skutkiem czego na łuku drogi w lewo stracił panowanie nad nim doprowadzając do tego, że zjechał on na lewe pobocze, a następnie po skarpie na pole, w wyniku czego jeden z jego pasażerów – powód, doznał obrażeń ciała, stanowiących ciężki uszczerbek na zdrowiu, w postaci rany szarpanej do przestrzeni zaotrzewnowej prawej, złamania kręgosłupa na odcinku od(...),stłuczenia nerki po stronie prawej z uszkodzeniem moczowodu, złamania wyrostków poprzecznych kręgosłupa na poziomie kręgówL4doL5,złamania żeber odVII - do XIIpo stronie prawej.
B.Ww świadek w chwili tego zdarzenia znajdował się w stanie po spożyciu alkoholu; przeprowadzone u niego badanie stanu trzeźwości wykazało jego stężenie na poziomie0,12 mg/lw wydychanym powietrzu. Nie posiadał on też wówczas stosownych uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych.
-Z kolei w wyniku przeprowadzonego w tym samym celu w dniach od9do10 maja 2012 rokubadania kryminalistycznego próbki krwi powoda stwierdzono jego stężenie na poziomie0,79 promila .
C.Wyrokiem wydanym przezSąd Rejonowy w Gnieźnie II Wydział Karnyw dniu25 października 2012 rokuw sprawie o sygn. aktII K 1000/12ww świadek został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu (wyżej opisanego) tj. przestępstwa zart. 177 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 177 § 2 k.k.wymierzono mu karę dziewięciu miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawieszono na okres trzech lat próby; jednocześnie na podstawieart. 71 § 1 k.k.w zw. zart. 33 § 1i3 k.k.wymierzono mu karę grzywny w wysokości100stawek dziennych po10,- złkażda (bezsporne).
2. A.Pozwany zarejestrowany jest wKrajowym Rejestrze Sądowym–rejestrze przedsiębiorcówza numerem(...); z DziałuIIrubryki1(przedmiot działalności) stosownego dokumentu wynika, że jej przedmiotem jest działalność ubezpieczeniowa.
-W dacie opisanego zdarzenia łączyła go z ww świadkiem umowa obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych stwierdzonapolisa o numerze (...).
-Pismem z dnia29 sierpnia 2012 roku powódzgłosił mu szkodę osobową, wnosząc o przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego; jednocześnie wystąpił do niego z roszczeniem o przyznanie mu zwrotu kosztów opieki osób trzecich w wysokości5.760,- złoraz zwrotu kosztów lepszego odżywiania przez okres90dni w wysokości1.350,- zł, wyznaczając mu termin30dni od otrzymania tego wezwania do wypłaty mu co najmniej bezspornej części cyt. zadośćuczynienia. Pismem z dnia3 października 2012 roku- nadto – powołując się na normęart. 444 § 1 k.c.wniósł o przyznanie mu kwoty90,89,- złtytułem zwrotu wydatków poniesionych przez niego na nabycie lekarstw i leczenie oraz kwoty3.640,- złtytułem zwrotu kosztów jego dojazdów do placówek medycznych (bezsporne, korespondencja stron).
B.Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego w sprawie o oznaczeniu(...), zakończonej wydaniem decyzji z dnia14 maja 2013 roku,przyznał on powodowi kwotę w wysokości80.000,- złz tytułu zadośćuczynienia,kwotę w wysokości5.760,- złz tytułu zwrotu kosztów opieki (90dni x8godz. x8,- zł),kwotę w wysokości1.350,- złz tytułu zwrotu kosztów zaleconej mu diety oraz kwotę w wysokości456,32,- złz tytułu zwrotu kosztów leczenia. Jednocześnie zaznaczył, że świadczenia te zostały pomniejszone o20%z uwagi na jego przyczynienia się do poniesionych przez niego w tym zdarzeniu obrażeń. Powodowi wypłacono powyższe kwoty - potrącone o20%- w łącznej wysokości70.053,05,- zł(bezsporne).
3. A.Bezpośrednio po zaistnienia tego zdarzenia powoda przywieziono doZespołu (...)Intensywnej Terapii wG.po uprzednim zaintubowaniu go; był nieprzytomny; miał rozległą, obficie krwawiącą ranę pod prawymXIIżebrem o długości ok.10 cm, drugą ranę o długości ok.4 cm,a nadto drobne rany na szczycie głowy. Przebywał w dniach od6 do 9 maja 2012 roku –rozpoznano wówczas u niego uraz narządów jamy brzusznej oraz wstrząs; w związku z tym wykonano mu doraźnie zabieg laparotomii ratunkowej z zaopatrzeniem krwawiących narządów prowadząc jednocześnie intensywne leczenie farmakologiczne. Nadto – na podstawie badań diagnostycznych i obserwacji - stwierdzono u niego wielomiejscowe złamania kręgosłupa lędźwiowego, niedowład prawej kończyny dolnej, złamania żeber prawych odVIIdoXIIze stłuczeniem płuca prawego; krwiak zaotrzewnowy prawostronny; rozległe uszkodzenia tkanek miękkich i mięśni tylno-bocznej strony okolicy lędźwiowej.
- Po wykryciu u niego uszkodzenia moczowodu prawego przekazano go do dalszego leczenia naOddział Anestezjologii Intensywnej(...) Szpitala Miejskiego im. (...)wP..; nadal w stanie nieprzytomności i z intubacją; gdzie hospitalizowano go w dniach od9 do 18 maja 2012 roku.Wówczas zdiagnozowano u niego obrażenia wielonarządowe, prawostronny zaciek moczowy leczony operacyjnie oraz zapalenie błony maziowej prawego stawu kolanowego. W dniu11 maja 2012 rokuprzeprowadzono odnośnie niego specjalistyczne konsultacje z dziedzin: chirurgii ogólnej, chirurgii pourazowej oraz neurochirurgii; wykonywano mu także badania dotyczące m.in. głowy, klatki piersiowej, kręgosłupa i miednicy; w wyniku których ujawniły się u niego obrażenia w postaci uszkodzenia mięśni powłok brzusznych strony prawej. W związku z tym dniu12 maja 2012 rokuzastosowano wobec niego zabieg laparotomii z zaopatrzeniem uszkodzonego moczowodu prawego i nadal intensywne leczenie farmakologiczne; rozpoczęto też stopniowo wybudzanie go, do którego doszło w dniu15 maja 2012 roku.
-Wybudził się on z kontaktem logicznym; spełniał kierowane do niego polecenia; był wydolny krążeniowo - dlatego też z powrotem stał się pacjentem wwZespołu (...)wG., w którym przebywał do dnia8 sierpnia 2012 roku.Podczas tego pobytu potwierdzono wcześniej postawione mu diagnozy i stwierdzonostan po wypadku komunikacyjnym. Wówczas dwukrotnie poddano go zabiegom operacyjnym mającym na celu oczyszczanie tkanek martwiczych jego brzucha i boku prawego; nie zaprzestając leczenia zachowawczego. W tym czasie był on pacjentem leżącym; ale z logicznym kontaktem; samodzielnie spożywającym posiłki. Przez cały ten czas prowadzona była w stosunku do niego rehabilitacjaprzyłóżkowa,a od dnia13 lipca 2012 roku– po uprzedniej konsultacji ortopedycznej - rozpoczęto jego pionizację. W tego efekcie po zakończeniu jego terapii szpitalnej poruszał się on na wózku inwalidzkim i przy pomocy tzw.balkonika. W dalszym ciągu wykonywano też mu badania diagnostyczne brzucha, układu moczowego oraz badania radiologiczne kręgosłupa i miednicy, które ujawniły u niego złamania kręgów(...)iL4doL5, bez uszkodzeń kostnych miednicy.
B.Po powrocie do miejsca swojego zamieszkiwania powód przez pierwsze kilka tygodni przebywał głównie w łóżku; później zaś stopniowo ćwiczył chodzenie, jazdę ww wózkiem – co trwało przez około pół roku po wyjściu przez niego ze szpitala. Przez kolejne pół roku poruszał się przy pomocy dwu kul inwalidzkich, a następnie po kolejnym pół przy pomocy jednej; aktualnie porusza się on samodzielnie.
- Przez około 6 miesięcy po zakończeniu jego hospitalizacji codziennie przychodziła do niego pielęgniarka celem zmiany opatrunków brzucha i boku prawego.
- Kontrole jego stanu zdrowia następowały w trakcie wizyt w Poradni Chirurgicznej Ogólnej oraz Poradni Neurologicznej w wwZespole (...)wG.; gdzie aplikowano mu okresowo leki wspomagające regenerację nerwów oraz przeciwbólowe.
- W dniach od20 lutego do 4 marca 2013 roku.przebywał on na Oddziale NeurologicznymZespołu (...)wG., gdzie rozpoznano u niego: niedowład wiotki prawej kończyny dolnej, uszkodzenie nerwu kulszowego prawego, stan po urazie wielonarządowym oraz złamanie kręgosłupa tj. trzonu(...)i wyrostków poprzecznychL4iL5.Podczas pobytu tam wykonano mu ponownie szereg badań obrazowych kręgosłupa stwierdzając niestabilne złamanie jego łukówL5z przemieszczeniem tego kręgu o15 mmw stosunku do kręguS1; ogromną przepuklinęL5-S1uciskającą prawy korzeń nerwowy; poprzeczne złamanie kości krzyżowejS2. Z kolei wykonane mu badanie elektromiograficzne z dnia24 lutego 2013 rokuwykazało u niego znaczny stopień uszkodzenia włókien ruchowych nerwu strzałkowego prawego na całej długości w przebiegu uszkodzenia korzeni brzusznych oraz nerwu kulszowego prawego.
- Był on również poddany w dniu27 lutego 2013 roku., konsultacji wPoradni Neurochirurgicznej wP.przy(...) Szpitalu Miejskim im. (...),w której nie stwierdzono potrzeby jego leczenia z tego zakresu.
- Po upływie tej terapii szpitalnej prowadził on dalsze leczenie wPoradni NeurologicznejZespołu (...)wG.-leczący go lekarz tej specjalności w dniu29 września 2013 rokustwierdził u niego niedowład wiotki kończyny dolnej prawej; wyraźne jej osłabienie; ujemne odruchy głębokie; opadanie stopy prawej; zaburzenia czucia powierzchniowego brzucha po stronie prawej.
- Nadto–odbywa on wizyty kontrolne u lekarza rodzinnego, który wypisuje mu recepty na leki przeciwbólowe i na maści.
- W dniu18 lutego 2014 r.wydana została decyzja o umiarkowanym stopniu jego niepełnosprawności na stałe; obecnie otrzymuje stałą rentę socjalną w wymiarze600,- złmisięcznie.
C.Przed partycypacją w powyższym zdarzeniu nie miał on stałego zatrudnienia – wykonywał prace dorywcze, głównie rolnicze; nie posiada on zawodu; ma wykształcenie podstawowe. Po powyższym fakcie nie podjął on żadnego zatrudnienia.
- Po zakończeniu w dniu8 sierpnia 2012 rokuleczenia szpitalnego.wymagał on pomocy w powinnościach z zakresu higieny osobistej; przy przygotowywaniu posiłków; przy zmianie opatrunków i przy innych czynnościach domowych – trwało to do czasu uzyskania przez niego możliwości samodzielnego poruszania się tj. m.w. przez6tygodni. Taka opieka była mu potrzebna w tym czasie przez4h dziennie; a przez dalsze6miesięcy w mniejszym zakresie, bo przez m.w.2h dziennie.
D.Powód zamieszkuje ze swoją partnerką i ich trojgiem dzieci. Od około2014 roku.,tj. po zwiększeniu się jego możliwości ruchowych – pomaga przy opiece nad nimi; przy pracach z zakresu domowego gospodarstwa jak sprzątanie; przygotowywanie posiłków; robienie zakupów. Nie może jednak wykonywać prac fizycznych wymagających dźwigania, noszenia ciężkich przedmiotów; prac wymagających obciążania kręgosłupa oraz długotrwałego stania i chodzenia – dlatego też, także w kontekście z jego wykształceniem ma trudności ze znalezieniem adekwatnego do tego zatrudnienia; zresztą nie poszukuje go. Obecnie - poza zażywaniem leków przeciwbólowych – nie wymaga terapii.
4. A.W kontekście z doznanymi przez niego obrażeniami w związku z jego uczestnictwem w cyt. zdarzeniu:
– w postaci rozległej rany szarpanej brzucha oraz boku prawego z uszkodzeniem mięśni powierzchniowych i głębokich tych okolic (mięśnie skośny brzucha zewnętrzny i wewnętrzny, poprzeczny brzucha, prosty brzucha, najszerszy grzbietu, czworoboczny lędźwiowy, prostownik grzbietu, możliwe również uszkodzenie mięśni lędźwiowych i kolcowo-lędźwiowych); uszkodzenia korzeni nerwowych prawostronnych i splotu lędźwiowego prawego powstał u niego uszczerbek na zdrowiu wedługpozycji58btabeli uszczerbków zrozporządzeniaMinistra Pracy i Polityki Społecznejz dnia18 grudnia 2002 rokuw wysokości20 %;
- w postaci złamania żeber prawych odVIIdoXIIprawych z przemieszczeniami powstał u niego uszczerbek na zdrowiu według pozycji58acyt. tabeli w wysokości10%;
- w postaci złamania łuków(...)kręgosłupa piersiowo-lędźwiowego, trzonu(...), wyrostków poprzecznych prawych odL2doL5, kręgozmyku i dyskopatii pourazowej na odcinku odL5doS1powstał u niego uszczerbek na zdrowiu według pozycji90acyt. tabeli w wysokości15%
- w postaci złamania kości krzyżowej i uszkodzenia stawu krzyżowo-biodrowego prawego według pozycji95cyt. tabeli powstał u niego uszczerbek na zdrowiu w wysokości15%(dokumentacja medyczna, opinia biegłego z dziedziny ortopedii wraz z opiniami uzupełniającymi).
B.Powód w rezultacie powyższego doznał także szeregu urazów z zakresu chirurgii ogólnej w postaci:

–

rozległej rany szarpanej powłok brzusznych penetrującej do przestrzeni zaotrzewnowej - po stronie prawej;

rozległego krwiaka przestrzeni zaotrzewnowej;

obrzęku mięśni: lędźwiowego większego oraz biodrowo-lędźwiowego;

złamania żeber odXdoXIIpo stronie prawej w odcinku tylnym z przemieszczeniem oraz na odcinku odVIIdoIXpo stronie prawej bez przemieszczeń.

1. Uraz jamy brzusznej, jakiego doznał miał charakter masywny, o czym świadczyło m.in. przerwanie moczowodu, które w urazach wielonarządowych nie jest częste. Zaopatrzenie rany powłok brzusznych wymagało u niego częściowej resekcji martwiczych tkanek oraz mięśnia skośnego zewnętrznego po stronie prawej – czego konsekwencją mogą być, oprócz deformacji, ich osłabienie po tej stronie, podatność na wystąpienie przepukliny w bliźnie pooperacyjnej; dolegliwości bólowe występujące zwłaszcza podczas wysiłku i wzmożonej tłoczni brzusznej wymuszające ograniczanie go.
2. Z kolei pełna resorpcja krwiaka przestrzeni zaotrzewnowej może trwać kilka miesięcy; może przebiegać bezobjawowo, ale i może dojść do infekcji oraz konieczności drenażu i antybiotykoterapii. Toteż łączny uszczerbek na zdrowiu powoda z uwagi na to wynosi według pozycji65cyt. tabeli30%.
3. Urazy klatki piersiowej – natomiast - mogą powodować jej deformację; upośledzenie ruchomości po tej stronie; dolegliwości bólowe podczas oddechów; neuralgie międzyżebrowe wymagające zastosowania środków przeciwbólowych oraz znacznych ograniczeń w podejmowaniu wysiłku fizycznego. Stłuczenie tkanki płucnej wiązać się może – ponadto - z podatnością na infekcje dolnych dróg oddechowych i upośledzenia wydolności oddechowej. Uszczerbek na zdrowiu powoda z uwagi na to wynosi według pozycji58acyt. tabeli10%.
- Ujemne następstwa w/w obrażeń mogły ujawnić się od razu po ich doznaniu, ale i mogą nawet po upływie kilku lat; mogą także występować przez kilka lat, a nadto nasilać się podczas podejmowania wysiłku fizycznego czy infekcji dróg oddechowych. Niemniej dalsze ich leczenie nie jest konieczne; wskazana jest jedynie u niego okresowa kontrola chirurgiczna i pulmonologiczna z wykonaniem badań USG jamy brzusznej oraz RTG klatki piersiowej; także ograniczenie podejmowania wysiłków fizycznych; jednakże nie jest on ograniczony w zakresie samodzielności (dokumentacja medyczna, opinia biegłego z dziedziny chirurgii ogólnej wraz z opiniami uzupełniającymi).
C.W związku z uczestnictwem w zdarzeniu z dnia6 maja 2012 roku.powód doznał także urazu narządu układu moczowego – uszkodzenia moczowodu prawego; zabieg operacyjny na tym tle wykonano mu pięć dni po jego powstaniu; zatem okres jego trwania szacować należało od momentu jego zaistnienia aż do zakończenia wiążącego się z tym leczenia i rehabilitacji, czym było zagojenie się rany pooperacyjnej (ok.10dni). Z urologicznego punktu widzenia, stopień jego samodzielności nie uległ zmianie w stosunku do okresu poprzedzającego powyższe; nie skutkowało to u niego trwałymi ograniczeniami życiowymi w zakresie funkcjonowania układu moczowego (dokumentacja medyczna, opinia biegłego z dziedziny urologii).
D.Wskutek udziału w opisanym zdarzeniu doznał on także urazów o charakterze neurologicznym, w następstwie których wystąpił u niego niedowład wiotki prawej kończyny dolnej z opadaniem stopy prawej, co w znaczny sposób utrudnia mu funkcje lokomocyjne; w związku z powyższym zmuszony jest do używania ortezy. Wymagać to będzie poddania się przez niego wieloletniej procedurze rehabilitacyjnej; złamania struktur kostnych – zaś - będą okresowo powodowały u niego dolegliwości bólowe. Mimo tego – na podłożu neurologicznym – jest on samodzielny; występujący u niego cyt. niedowład, podlega korekcie wskazaną ortezą, w której chodzenie, stanie i siadanie są niezaburzone. Dysfunkcja ta będzie, jednak, powodować u niego ograniczenie w podjęciu pracy wymagającej chodzenia; dźwigania czy obciążania kręgosłupa.
- Uszczerbek na zdrowiu powoda z uwagi na to wynosi - według pozycji181cyt. tabeli15%(dokumentacja medyczna, opinia biegłego z dziedziny neurologii wraz z opinią uzupełniającą).
5.Analiza czasowo-przestrzenna dokonana w celu kryminalistyczno-technicznej rekonstrukcji przedmiotowego zdarzenia tj. wypadku drogowego, do którego doszło w dniu6 maja 2012rokum.in. z udziałem powoda wykazała, iż kierujący samochodem markim. (...)– świadekD. W. (1), jadąc pod wpływem alkoholu, bez uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych, nie zapanował nad nim na prostym odcinku drogi, w wyniku czego zjechał nim na lewe pobocze, a następnie wpadł w poślizg, pozostawiając ślady zarzucania. Gdy pojazd ten wjechał w poślizgu bocznym na skarpę doszło do zagłębienia się jego kół w miękkiej ziemi; głębokiego ich rycia w podłożu, co spowodowało zmniejszenie ich poślizgu i zwiększenie momentu siły odpowiadającej za jego wywrócenie się. Istotnym było również to, że spadek terenu w tamtym miejscu dodatkowo sprzyjał temu.
- Wskutek powyższego powód został wyrzucony z niego – w przeciwieństwie do pozostałych jego pasażerów tj. ww świadkaD. W. (1)i świadkaW. M., siedzących na przednich fotelach tego pojazdu. Nie ponieśli oni poważniejszych obrażeń w tego wyniku; drugi z nich miał niewielkie rany głowy, pierwszy zranił się w ramię i w ucho. Powód – natomiast - podczas wyrzucenia go z niego i uderzenia o podłoże doznał poważanych obrażeń ciała - w przebiegu tego zdarzenia mogło dojść do odkształcenia górnej wewnętrznej ramy pokrywy tylnej cyt. pojazdu, co wskazywało na to, że siła odkształcająca była przyłożona od jego środka na jego zewnętrze.
-Samochód ten markim. (...)posiadał w konsekwencji tej akcji uszkodzone boki, tył i zawieszenie, co przesądzało o tym , że doszło do wywrócenia się go na skarpie i częściowo na polu uprawnym; jego stan techniczny przed tym zdarzeniem nie miał, więc, wpływu na jego przebieg. Brak było też w zgromadzonym w tym postępowaniu materiale dowodowym przesłanek mogących świadczyć o przyczynieniu się innych osób do jego zaistnienia.
-Jednakże powód – choć nie bezpośrednio do niego – to poprzez niezastosowanie się do obowiązujących przepisów ruchu drogowego polegające na nie zapięciu pasów bezpieczeństwa, w sposób znaczący przyczynił się do zakresu doznanych przez niego w jego następstwie obrażeń (opinia biegłych z zakresu technicznej i kryminalistycznej rekonstrukcji wypadków). Z jego słów wypowiedzianych w składanych w tej sprawie zeznaniach, jak i w rozmowie z cyt. biegłymC. Ż.co prawda wypływało, że nie pamięta on czy tak było; niemniej – w pierwszej kolejności zaznaczenia wymagało, że nie stwierdzono u niego charakterystycznych obrażeń ciała będących wynikiem ich zapięcia; nawet przy zapiętych, bowiem, w okolicznościach tego zdarzenia doznałby on obrażeń prawej strony ciała w obrębie tułowia (klatka piersiowa, miednica), być może i odcinka lędźwiowego z uszkodzeniem korzeni nerwowych. Zapięte pasy bezpieczeństwa spełniają, bowiem, zasadniczą rolę ochronną wyłącznie poprzez zapobieżenie przemieszczaniu się osób pozostających wewnątrz danego pojazdu do przodu w przypadku zderzenia czołowego lub narożnikowego z określoną przeszkodą; natomiast w uderzeniach bocznych, jak w przedmiotowym przypadku, nie spełniają jej. Tym samym powód zajmujący miejsce pasażera na tylnym fotelu wskazanego samochodu, a więc w rejonie działania największej jego siły, narażony był i tak na powstanie nawet ciężkich obrażeń; zapięte pasy bezpieczeństwa nie dawały mu w analizowanych okolicznościach pełnego zabezpieczenia przed ich powstaniem. Jednakże ich zapięcie przez niego skutkowałoby ograniczeniem ich rozmiaru; skoro nie doznałby on obrażeń okolicy lędźwiowej prawej, moczowodu i najprawdopodobniej odcinka piersiowo-lędźwiowego kręgosłupa (rozległa rana szarpana brzucha i boku prawego z uszkodzeniem mięśni powierzchownych i głębokich tych okolic). W konsekwencji tego nie doznałby uszczerbku na zdrowiu, definiowanego według pozycji65cyt. tabeli i istniejącego obecnie w tej płaszczyźnie na poziomie30%(dokumentacja medyczna, opinia biegłego sądowego z dziedziny medycyny sądowej wraz z opiniami uzupełniającymi).
6. W przyczynowym związku z jego uczestnictwem w cyt. zdarzeniu z dnia6 maja 2012 rokui doznanymi w tego wyniku obrażeniami poniósł on koszty swojego leczenia w łącznej wysokości712,78,- zł.Były to koszty dotyczące zakupu przez niego niezbędnych środków opatrunkowych (kompresy, gazy jałowe, plastry), balsamów, maści i żeli (avilin, altacet, naklofen, naproxen) oraz leków przeciwbólowych (ketonal, nurofen), a nadto skorzystania przez niego z porady neurologicznej i zakupu podciągacza-ortezy na niedowład prawej kończyny dolnej z opadającą prawą stopą. Pozwany w wymienionym postępowaniu likwidacyjnym przyznał mu z tego tytułu kwotę456,32,- zł, jednakże pomniejszył jej wypłatę o20%z racji przyczynienia się przez niego do powstałych obrażeń poprzez jazdę z kierowcą będącym pod wpływem alkoholu.
Naprowadzony stan faktyczny znalazł oparcie w treści:

–

zeznań świadków:M. W.z k. 25 ,P. S.z k. 253,W. M.z k. 253 ,K. S.z k. 26,A. R. (1)z k. 27 ;

dokumentów z kart 12 - 13 (wyrok Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia25 października 2012 roku.), 14-187 (dokumentacja medyczna), 188-194, 239 -241 (korespondencja stron), 215 - 223 (odpisy z Krajowego Rejestru Sądowego), 226 - 238 (dokumentacja policyjna);

opinii biegłych sądowych z dziedziny kryminalistycznej i technicznej rekonstrukcji wypadków drogowych z dnia26 maja 2015 roku.wykonanej przezR. P.zeStowarzyszenia (...)Oddziału wK.(k. 293-302);

opinii biegłego sądowego z dziedziny medycyny sądowejC. Ż.z dnia14 sierpnia 2015 roku.(k. 323-328) wraz z opiniami uzupełniającymi z dnia12 października 2016 roku(k. 495-496) i29 marca 2017 roku.(k. 557-558);

opinii z dziedziny ortopediiA. R. (2)z(...) sp. z (...)z/s wW.z dnia12 grudnia 2015 roku,(k. 347-357) wraz z opiniami uzupełniającymi z dnia22 marca 2016 roku(k. 412-414) i8 września 2016 roku(k. 509-513);

opinii z dziedziny chirurgii ogólnejA. M.z(...) sp. z (...)z/s wW.- z dnia16 stycznia 2016 roku(k. 358-363) wraz z opiniami uzupełniającymi z dnia30 czerwca 2016 roku(k. 415-417) i zwrześnia 2016 roku(k. 514-516);

opinii z dziedziny urologiiR. H.z(...) sp. z (...)z/s wW.- z dnia10 stycznia 2016 roku(k. 364-367);

opinii z dziedziny neurologiiE. K.z(...) sp. z (...)z/s wW.- z dnia16 kwietnia 2016 roku(k. 418-429) wraz z opinią uzupełniającą z dnia30 września 2016 roku(k. 517-521);

zeznań powoda (adnotacja 00:10:51 e-protokołu rozprawy z dnia 27 stycznia 2015 r. k. 278) akt.

Analiza i ocena zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego:
W jego skład w niniejszym postępowaniu weszły dokumenty o charakterze prywatnym; zeznania świadków; zeznania powoda oraz opinie biegłych.
A.Definicja dotycząca dokumentu urzędowego zawarta jest w normieart. 244 k.p.c.mówiącej, że…stanowią one dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone…-w niniejszej sprawie były nimi odpisy zKrajowego Rejestru Sądowego, orzeczenia sądowe i dokumentacja policyjna.
O dokumencie prywatnym - natomiast - mowa jest w normieart. 245 k.p.c.…stanowiącym dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła zawarte w nim oświadczenie…; -w niniejszym postępowaniu były nimi pozostałe opisane wyżej.
Warunki zaprzeczenia ich prawdziwości uregulowane zostały odpowiednio w normachart. 252 k.p.c.iart. 253 k.p.c.– żadna ze stron przy udzialeart. 232 k.p.c.z tego nie skorzystała; brak było też przesłanek ku temu, by inicjatywę taką podjąćz urzędu.
B.W roli świadków w przebiegu tego procesu wystąpili:
-Z inicjatywy powoda:M. W.(partnerka powoda),P. S.(brat powoda).
-Z inicjatywy pozwanego:W. M.,K. S.,A. R. (1).
Na rozprawie w dniu3 grudnia 2014 rokupominięto dowód z przesłuchania w charakterze świadkaA. R. (3)wobec cofnięcia go przez pełnomocnika pozwanego (k. 264 akt); natomiast na rozprawie w dniu27 stycznia 2015 rokudowód z przesłuchania w charakterze świadkaD. W. (1)wobec jego dwukrotnego, nieusprawiedliwionego niestawiennictwa na rozprawie, skutecznego wezwania i nałożenia grzywny (k. 278 w zw. z k. 264, 266 akt).
Relacje ww świadków w pełni zasłużyły na obdarzenie ich wiarą z uwagi na jednoznaczność i zgodność ich wypowiedzi. Ich lektura czytelnie wskazała na to, że podawali oni dane oparte na ich bezpośrednich obserwacjach związanych z ich pobytem na miejscu analizowanego zdarzenia - bez elementów subiektywizmu; przypuszczeń; kierowania się nieadekwatnymi emocjami; zeznawali oni w sposób jasny, logiczny i konsekwentny. Ich wiedza na temat jego przebiegu była zasadniczo żadna, bowiem nie byli oni jego obserwatorami - za wyjątkiem świadkaW. M.,który razem z powodem i świadkiemD. W. (1)brał w nim udział.
-O jego skutkach w odniesieniu do powoda zeznawała m.in. świadekM. W., jego partnerka; mająca w tym aspekcie największą wiedzę; skoro to ona sprawowała nad nim opiekę, w czasie, gdy jego stan zdrowia nie pozwalał mu na samodzielne funkcjonowanie w codziennym życiu (zmieniała opatrunki, pomagała w standardowej pielęgnacji). Wiedzę na ten temat posiadał także świadekP. S.– jego brat pomagający jej w tym. Oczywiste było, że do tego, co powiedzieli podejść było trzeba z ostrożnością - jasnym było,bowiem, że z racji ich p powiazań pozycja powoda w niniejszym procesie była im bliższa od pozycji pozwanego. Niemniej – z rozważanego punktu widzenia należało zaprezentować wobec nich pozytywny stosunek; miały one, bowiem, pełne wsparcie w pozostałym materiale dowodowym zgromadzonym w przebiegu tego procesu; w szczególności w dokumentacji medycznej oraz opiniach opracowanych w jego trakcie przez biegłych z różnych dziedzin medycyny.
-Zeznania świadkaW. M.w zasadzie niczego dla istoty tej sprawy nie wniosły z racji jego niepamięci co do przebiegu tego zdarzenia; w tym co do istotnego elementu, jakim był fakt zapięcia lub nie przez powoda pasów bezpieczeństwa.
-Zeznania pozostałych świadków ograniczyły się do zobrazowania sytuacji istniejącej już po zaistnienia analizowanego zdarzenia i organizacji przez nich pomocy biorącym w nich udział.
C.Opinie biegłych.
W szeregu spraw zachodzi konieczność skorzystania z wiadomości specjalnych – naprzeciw temu wychodzą unormowaniaart. 232 k.p.c.w powiązaniu zart. 278 par. 1 k.p.c.Sytuacja taka powstała i w niniejszej sprawie koncentrując się na dziedzinach dotyczących kryminalistycznej i technicznej rekonstrukcji wypadków drogowych oraz medycyny o wielu specjalnościach – dlatego też wnioski złożone przez powoda i pozwanego w tym aspekcie podległy uwzględnieniu. W przebiegu tego procesu powstały:
-opinia z dziedziny kryminalistycznej i technicznej rekonstrukcji wypadków drogowych, do opracowania której zaangażowanoR. P.zeStowarzyszenia (...)samochodowych(...) OddziałuwK., będącego także biegły sądowym (k. 293 – 302 akt);
-opinia z dziedziny medycyny sądowej, której opracowanie zlecono stałemu biegłemu sadowemuC. Ż.(k. 323 – 328, 495 – 496, 557 - 558 akt),
-opinia z dziedziny medycyny o specjalności urologii, której opracowanie zleconoR. H.z(...) sp. z (...)z/s wW.(k. 364 - 367
-opinia z dziedziny medycyny o specjalności chirurgii ogólnej, do której opracowania zaangażowanoA. M.z(...) sp. z (...)z/s wW.(k. 358 – 363, 415 – 417, 514 - 516 akt),
-opinia z dziedziny medycyny o specjalności ortopedii, do opracowania której zaangażowanoA. R. (2)z(...) sp. z (...)z/s wW.(k. 347 – 357, 412 – 414, 509 - 513 akt),
-opinia z dziedziny medycyny o specjalności neurologii, do opracowania której zaangażowanoE. K.z(...) sp. z (...)z/s wW.(k. 418 – 429, 517 – 521 akt);
1.Opinię z dziedziny kryminalistyczno-technicznej rekonstrukcji wypadków drogowych,sporządzoną przezR. P.zeStowarzyszenie (...)Oddział wK.z dnia26 maja 2015 rokuuznać należało za przydatną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy Podkreślić było trzeba, że została ona sporządzona przez osobę dysponującą szeroką wiedzą i doświadczeniem z tego zakresu zyskanymi na polu teorii i praktyki - na podstawie zebranego w tej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej powstałej bezpośrednio po zaistnieniu analizowanego zdarzenia i wykonanej przez funkcjonariuszyKomendy Powiatowej Policji wG.. Zaprezentowane w niej wnioski zostały należycie uzasadnione; nie zawierały logicznych błędów; i co w tej sprawie było bardzo ważne – wobec praktycznie braku materiału osobowego co do jego przebiegu - poprzedzone były zrozumiałym i czytelnym wywodem prowadzącym do ich wyprowadzenia z podaniem przesłanek, na których zostały oparte. Na ich podstawie ustalenie tego oraz jego analizy czasowo-przestrzennej było możliwe. Zarzuty do niej zgłosił wyłącznie powód - pismem procesowym z dnia25 czerwca 2015 roku.wywiódł szereg uwag odnośnie jej treści i przedstawionych konkluzji wnosząc przy tym o wydanie opinii uzupełniającej z udziałem biegłego z zakresu medycyny sądowej ; wniosek ten został uwzględniony (k. 315 – 319 akt).
2. Opracował ją stały biegły sądowy z tej dziedzinyC. Ż.;biegły o wieloletnim doświadczeniu w tym zakresie i wiążących się z tym wysokimi kompetencjami na tym tle – pochodziła ona z dnia14 sierpnia 2015 rokuwraz z opiniami uzupełniającymi z dnia12 października 2016 roku(k. 495 – 496 akt)i 29 marca 2017 roku(k. 557 – 558 akt). Sporządzenie przez niego uzupełniających determinowane było zastrzeżeniami zgłoszonymi do jej treści przez pozwanego (k. 400 – 401 akt). W ich zawartości odniósł się on szczegółowo do nich, udzielając wyczerpujących odpowiedzi na zredagowane przez niego pytania. W szczególności wskazał - co stanowiło jeden z istotnych elementów w ustaleniach faktycznych tej sprawy w obszarze przyczynienia się przez powoda do doznanych przez niego w opisanych okolicznościach obrażeń – że, wbrew jego ocenie, doznałby on obrażeń prawej strony ciała w obrębie tułowia (klatka piersiowa, miednica), powodowanych przemieszczeniem się jego uczestników w jego trakcie w kierunku prawego boku pojazdu, którym się poruszali, nawet przy zapiętych pasach bezpieczeństwa. Nie negował przy tym możliwości, iż doznałby on wówczas także obrażeń okolicy lędźwiowej z uszkodzeniem korzeni nerwowych.
-W jednym z zarzutów do jego stanowiska prezentowanego w ww opinii - pozwany stawiał tezę, iż z dużym prawdopodobieństwem można by było poczynić ustalenie, iż gdyby powód miał zapięte pasy bezpieczeństwa, to obrażenia, jakie mógłby wówczas odnieść obejmowałyby wyłącznie głowę i ewentualnie szyję. Ww biegły – jednak – w sposób absolutnie przekonywujący i w pełni zrozumiały temu zaprzeczył tłumacząc, że zapięte pasy bezpieczeństwa spełniają rolę ochronną, polegającą na zapobieżeniu przemieszczaniu się osób pozostających wewnątrz danego pojazdu do przodu w przypadku zaistnienia zderzeń czołowych lub narożnikowych z określoną przeszkodą; natomiast w uderzeniach bocznych - jak w przedmiotowym przypadku - jej nie spełniają. Tym samym powód zajmujący w analizowanym momencie miejsce na tylnym fotelu ww samochodu, a więc w rejonie działania największej jego siły, narażony był na powstanie nawet ciężkich obrażeń ciała. Zapięcie pasów bezpieczeństwa w tych realiach, bowiem, nie dawało mu pełnego zabezpieczenia przed ich powstaniem; determinując jedynie ograniczenie ich rozmiaru (tzn. nie doznałby on obrażeń okolicy lędźwiowej prawej, moczowodu i najprawdopodobniej odcinka piersiowo-lędźwiowego kręgosłupa - k. 496 akt).
-Druga z uzupełniających opinii z tego zakresu powstała w tej sprawie - z dnia29 marca 2017 roku –także z inicjatywy pozwanego była tylko doprecyzowaniem poglądu jej autora wynikającego z poprzednich w aspekcie cyt. obrażeń ujawnionych u powoda. W jej wnioskach podał on ponownie, że pozostawanie przez niego w trakcie spornego zdarzenia w zapiętych pasach bezpieczeństwa skutkowałoby brakiem doznania przez niego uszkodzenia powłok jamy brzusznej – rozległej rany szarpanej brzucha i boku prawego z uszkodzeniem mięśni powierzchownych i głębokich tych okolic; w konsekwencji czego nie doznałby uszczerbku na zdrowiu w wysokości30%w tym obszarze.
Raz jeszcze podkreślenia wymagała jej przydatność dla rozstrzygnięcia sporu stron; iż odpowiadała ona postawionej jej tezie; wyjaśniała z perspektywy wiadomości specjalnych postawione przed jej autorem zagadnienia charakteryzując się rzetelnością, zupełnością i logiką.
3.. W taki sam sposób ocenić należało opinie sporządzone w tej sprawie przez biegłych z(...) sp. z (...)z/s wW.:
-R. H.z dziedziny urologii pochodzącą z dnia10 stycznia 2016 roku,z treści której wynikało, iż obrażenia urologiczne, jakich w wyniku partycypacji w opisywanym zdarzeniu doznał powód nie skutkowały po jego stronie trwałymi ograniczeniami życiowymi w zakresie czynności układu moczowego, a zatem w tym zakresie nie wystąpił u niego trwały uszczerbek na zdrowiu.
-A. R. (2)z dziedziny ortopedii pochodzącą z dnia12 grudnia 2015 roku
-A. M.z dziedziny chirurgii ogólnej pochodzącą z dnia16 stycznia 2016 .
Do opinii tych powód nie zgłosił zastrzeżeń; pozwany – zaś – w pismach procesowym z dni1 marca 2016 rokuoraz24 sierpnia 2016 rokuzakwestionował opinie ww biegłychA. R. (2)orazA. M.(k. 381 – 382, 377 – 378 akt). Zdeterminowało to opracowanie przez nich opinii uzupełniających: odpowiednio z dat22 marca 2016 rokui8 września 2016 rokuoraz30 czerwca 2016 rokuiwrześnia 2016 roku, w zawartości których wyczerpująco odnieśli się oni do postawionych im przez niego zarzutów.
a. Ww biegłyA. M.ocenił uszczerbek na zdrowiu powoda z uwagi na doznany przez niego uraz klatki piersiowej według pozycji58acyt. tabeli na poziomie10%(k. 416 akt). Jednocześnie potwierdził, że w opinii zasadniczej wystąpiła omyłka przy wskazywaniu numeru pozycji uszczerbku na zdrowiu w związku z powstałym u niego urazem jamy brzusznej, który ocenić należało według pozycji o numerze65tej tabeli na poziomie30%podkreślając jednocześnie, że uraz ten był masywny, co stwierdzone zostało w dotyczącej tego jego dokumentacji medycznej; nadto świadczyło o tym przerwanie moczowodu, które w przypadku urazazów wielonarządowych nie jest częste (k. 417 akt). W konsekwencji – podtrzymał swoje ustalenia zaprezentowane przez niego w sporządzonych w tej sprawie opiniach zasadniczej i uzupełniającej (k. 516 akt).
b. Z kolei biegłyA. R. (2)uznał zastrzeżenia pozwanego za całkowicie nieuzasadnione, podtrzymując w całości wnioski zawarte w opracowanych przez niego w tym procesie opiniach zasadniczej i uzupełniającej (k. 513 akt).
Opinie te – dwukrotnie uzupełniane przez jej autorów – ostatecznie rozwiały wszelkie wątpliwości co do zakresu, pochodzenia oraz terapii stosowanej wobec powoda w kontekście z doznanymi przez niego w naprowadzonych okolicznościach obrażeniami; stając się przydatnymi dla potrzeb rozstrzygnięcia powstałego między stronami sporu. Ich lektura wskazała odpowiedzi na wszystkie postawione im pytania na tym tle z nie budzącymi wątpliwości ich uzasadnieniami wspartymi nie tylko na zapoznaniu się przez nich z dotyczącą go dokumentacją lekarską; ale jego badaniach pozwalających im na zyskanie od niego obszernego wywiadu oraz poczynienie własnych obserwacji. Poza granicami zastrzeżeń pozostawało także ustosunkowanie się przez nich do zarzutów stawianych wyprowadzonym przez nich w nich konkluzjom przez pozwanego. Mnożenie ich przez niego w relacji z tym nie miało żadnego racjonalnego uzasadnienia poza dążeniem do ich redakcji korzystnej dla niego. Taka ocena wykluczała potrzebę powoływania dowodów co do tych samych okoliczności z opinii innych podmiotów.
4. W wyniku sugestii biegłychA. R. (2)iA. M.oraz wniosku powoda przeprowadzony został w przebiegu tego postępowania dowód z opinii biegłego z dziedziny neurologii – zlecono jąE. K.z(...) sp. z (...)z/s wW..
Zastrzeżenia do niej złożyli zarówno powód, jak i pozwany – odniosła się ona do nich w opinii uzupełniającej z dnia30 września 2016 roku(k. 517 – 521 akt ); przy czym jej wyjaśnienia zyskały pełna aprobatę z racji ich fachowej, ale zrozumiałej motywacji.
-Udzielając odpowiedzi na pytanie pozwanego wskazała, że uszczerbek na zdrowiu powoda z uwagi na uszkodzenie w wyniku powyższego jego nerwu strzałkowego wynosi15%- według pozycji181cyt. tabeli (k. 520 akt).
-Jednocześnie szczegółowo ustosunkowała się do uwag powoda zawartych w jego piśmie procesowym z dnia22 sierpnia 2016 rokuwskazując, że dokładna ocena powstałej u niego zmiany, która uległa zbliznowaceniu oraz pogrubieniu powodując skoliozę funkcjonalną mieści się w obszarze medycyny o specjalności chirurgii i dlatego nie została ujęta w opracowanej przez nią w tym procesie opinii. Dodatkowo wyjaśniła, że z punktu widzenia następstw neurologicznych obrażeń ujawnionych u niego w przyczynowym związku z jego partycypacją w omawianym zdarzeniu mogą pojawiać się u niego dolegliwości bólowe; a utrudniona funkcja lokomocyjna oraz skrzywienie funkcjonalne kręgosłupa będzie wymagało wieloletniej rehabilitacji (k. 521 akt).
Biorąc zatem powyższe pod uwagę i tę opinię ocenić należało tak, jak pozostałe sporządzone w tym procesie.
W reasumpcji uznać je należało za w pełni wiarygodne oraz przydatne dla ustalenia naprowadzonego stanu faktycznego tej sprawy; biorąc m.in. pod uwagę fakt, że zostały sporządzone przez osoby kompetentne, dysponujące odpowiednim zasobem wiedzy adekwatnym do postawionym im tez. Nadto były one konsekwentne, jednoznaczne i stanowcze; miały źródło w całokształcie zgromadzonego w przebiegu tego procesu materiału dowodowego i przeprowadzonych badaniach oraz wywiadach z powodem. Ich autorzy w sposób szczegółowy przedstawili w nich przesłanki, na których się oparli formułując swoje stanowiska; a zaprezentowane w nich przekonania poparte zostały rzeczową, logiczną i zgodną z zasadami poprawnego rozumowania argumentacją; były pełne i kompletne.
Ww nie przesłuchiwano w związku z nimi na rozprawie; przemówiło za tym szereg okoliczności:
-Zostali oni zobowiązani do ustosunkowania się do argumentów zgłoszonych do nich przez strony, które miały możliwość wyrażenia swoich poglądów w płaszczyźnie ich ustaleń; przy czym przy braku wykazania przez nie przekonywującej motywacji tego konieczności – prowadziłoby to tylko do przedłużenia tego postępowania. To do sądu należy decyzja, jaka powinna być forma reakcji biegłego na zgłoszone przez nie wątpliwości – a więc czy zasadne jest ich przesłuchiwanie na rozprawie czy wystarczającym będzie udzielenie przez nich pisemnej odpowiedzi w tej płaszczyźnie.
-Nie jest już obowiązujący kiedyś w takich realiach pogląd, jakoby nie wzywanie biegłego na rozprawę stanowiło o naruszeniu zasady bezpośredniości. Dotyczyło to bowiem wcześniejszego orzecznictwa lat60 – ych i 70 – ych XX wieku– wszak już w wyroku z17 grudnia 1999 roku(II UKN 273/99, OSNAPiUS 2001, nr 8, p. 284)Sąd Najwyższystwierdził, że dokonanie czynności sformułowanych w normieart. 286 k.p.c.pozostawione jest uznaniu sądu. Także w literaturze (por. Komentarz. Kodeks Postępowania Cywilnego, Postępowanie rozpoznawcze. Pod red. T. Erecińskiego, Lesis Nexis. Warszawa 2012, s. 1196) uznano, że normaart. 286 k.p.c.mieści się w obszarze przede wszystkim jego uprawnień. Poparciem tego jest zapatrywanie, że wielokrotnie wystarczające jest sporządzenie i złożenie opinii uzupełniającej wyłącznie w formie pisemnej (por. Kodeks Postępowania Cywilnego pod red. M. Manowskiej, LexisNexis, Warszawa 20011, s. 561). W tym świetle przyjąć należało, że - mając na względzie wykładnię przepisówart. 286 k.p.c.,art. 6 k.p.c.iart. 278 par. 1 k.p.c- wolą ustawodawcy było pozostawienie mumożliwościzażądania wyjaśnień w formie ustnej, co determinuje użycie w przywołanym przepisie słowamożewytrącającego po jego stronie taki imperatyw działania.
-Wpływ na to miał również fakt, że – o czym niżej – analizowane opinie oceniono jako pozbawione niejasności, wewnętrznych sprzeczności; nie były też one niepełne; ich wnioski nie były nielogiczne bądź nasuwające wątpliwości. Ich pisemne uzupełnienia nie stanowiły o eliminacji mankamentów opinii zasadniczych, ile rozwiewały zastrzeżenia zredagowane do nich przez strony czyniąc je niezasadnymi. Dodatkowo należy wskazać, że na gruncie regulacji postępowania cywilnego, do sądu należy podejmowanie ostatecznych decyzji o przeprowadzeniu dowodu i jego zakresie – i to w konkretnych okolicznościach danej sprawy przy dbałości o sprawność postępowania.
2. Za nie znajdujący podstaw uznano także wniosek pozwanego dotyczący powołania w tej sprawie dowodu z opinii opracowanej przez innych biegłych sądowych ze wskazanych dziedzin. Trzeba było, bowiem, zauważyć, że specyfika takiego dowodu wyraża się w tym, że sfera merytoryczna opinii podlega kontroli sądu, nie posiadającego wiadomości specjalnych, i to w istocie z punktu widzenia jej zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej. Takie więc kryteria te są wystarczające dla uznania pozytywnego stosunku do niej (por. wyrok SN z 7 kwietnia 2005 roku, II CK 572/04; LEX nr 151650). Stąd prezentowanie przez stronę dezaprobaty dla niej – z racji jej niekorzystnych wyników co do jej interesu w sprawie – nie jest wystarczającym czynnikiem dla uwzględnienia takiego wniosku i prowadzenia postępowania tak długo, aż dojdzie do odwrócenia tej sytuacji. Skoro, więc, opracowana opinia odpowiada postawionej jej tezie; jest zupełna, jasna i przekonywująca – to nie rodzi się potrzeba prowadzenia dowodu z kolejnej (por. wyrok SN z 21 listopada 1974 roku, II CR 638/74, OSP 1975/5/108; postanowienie SN z 3 września 2008 roku, I UK 91/08; LEX nr 785520).
D.Zeznania stron.
Powyższy dowód postanowieniem z dnia27 stycznia 2015 rokuwydanym na rozprawie ograniczono do przesłuchania powoda; który, kierując się treścią przepisuart. 304 k.p.c.,przeprowadzono celem ustalenia okoliczności towarzyszących związanemu z tym sporem zdarzeniu z dnia6 maja 2012 rokumającym miejsce w miejscowościK.(k. 277).
Jego twierdzenia uznano za wiarygodne, bowiem w części objętej jego pamięcią tj. co do doznanych przez niego obrażeń w wyniku jego partycypacji w nim i dalszych tego konsekwencji; spożywania przed jego zaistnieniem przez niego i świadkówD. W. (2)orazW. M.alkoholu; prowadzenia pojazdu, którym się poruszali przez pierwszego z nich korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w tej sprawie, w szczególności z dowodem z dokumentów; z zeznaniami świadkówP. S.iM. W.oraz z opiniami opracowanymi przez w/wymienionych biegłych. Jednocześnie przyznał on, że pozostałych okoliczności towarzyszących temu nie pamięta, w tym czy miał w jego trakcie zapięte pasy bezpieczeństwa, co w świetle rodzaju, zakresu i czasu trwania doznanych przez niego w tego wyniku obrażeń – budziło zrozumienie.
Zważeniu podległo, co następuje:
W niniejszej sprawie, powód dochodził od pozwanego zapłaty kwoty w łącznej wysokości75.205,17,- zł, w tym kwoty75.000,- złtytułem zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę, jakiej doznał wskutek jego uczestnictwa w zdarzeniu z dnia6 maja 2012 rokuoraz kwoty205,17,- złtytułem zwrotu kosztów leczenia, jakie w związku z tym poniósł – wraz z ustawowymi odsetkami od nich z tym, że od kwoty75.000,- złpłatnymi od dnia2 listopada 2012 r., a od kwoty205,17,- zł- od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu z tej sprawy, do dnia zapłaty.
Powództwo okazało się zasadne w przeważającej części – tezę taką należało uznać za udowodnioną w świetle poczynionych ustaleń faktycznych; analizy i oceny zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego; przedstawionego rozumowania i powołanych unormowań prawnych.
A. Poza kwestią pozostawało, że stojące u podstaw tego sporu zdarzenie z dnia6 maja 2012 roku, do którego doszło w miejscowościK.w w/naprowadzonych okolicznościach mieściło się w przesłankach nakreślonych normamiart. 436 par. 1 k.c.w związku zart. 435 k.c.
-Jego sprawcą był, bowiem, świadekD. W. (1)– samoistny posiadacz opisanego pojazdu samochodowego biorącego w nim udział; poruszanego za pomocą sił przyrody; pozostającego w jego trakcie w ruchu. Odpowiedzialność jego, więc, oparta jest o zasadę ryzyka – tym samym zwolnić z niej mógłby się wyłącznie przez wykazanie, żeszkodapowstała wskutek towarzyszących temu okoliczności egzoneracyjnych; a więc wskutek siły wyższej; z winy poszkodowanego lub winy osoby trzeciej, za którą nie ponosi jej.
-O niczym takim nie mogło być w tej sprawie mowy i to nie tylko przez brak tego wykazania przez niego; ale z racji ustaleń poczynionych w postępowaniu karnym toczącym się p-ko niemu przedSądem Rejonowym w Gnieźniewiążących w myślart. 11 k.p.cw niniejszym.
B. W myślart. 361 k.c….zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła…- w tym świetle koniecznymi przesłankami do uruchomienia jej jestszkodaorazzwiązek przyczynowymiędzy nią, a ww zachowaniem cyt. zobowiązanego.
1. Punktem wyjścia jest ustalenie powstaniaszkody– rozumianej w teorii i w praktyce jako uszczerbek, jakiego doznała w swoich dobrach lub interesach chronionych prawnie dana osoba. Na grunciekodeksu cywilnegopodstawowym kryterium jej rozróżnienia jest jej charakter: majątkowy lub niemajątkowy; rodzące się w doktrynie wątpliwości na tle jej rozumienia na gruncie przywołanej normy prawnej doprowadziły do wypracowania stanowiska, że użyte w niej pojęcie obejmuje oba jej rodzaje. Co do mającej charakter niemajątkowy, bowiem, stanowiącejkrzywdękreującą szansę dochodzeniazadośćuczynieniaprzyjmuje się, że np. normyart. 448 k.c.czyart. 445 k.c.mówią jedynie o skutkach określonych czynów niedozwolonych, a nie o ich przesłankach. W ich obszarze mieści się – ważna w granicach istoty tego sporu – rozumianaart. 435 k.cszkoda na osobiepolegająca na naruszeniu dobra osobistego (art. 23 k.c.);przy czym skutkiem tego może być także uszczerbek materialny. Tego typu roszczenia zgłosił w przedmiotowym postępowaniu powód.
2.Podział odpowiedzialności odszkodowawczej decyduje o rozróżnienie jej na mającą charakterkontraktowyi mającą charakterdeliktowy– druga z wymienionych dotyczy szerokiej grupy zdarzeń. Podstawowym czynnikiem determinującym ją jest jednak zaistnienie faktu wiążącego obowiązek odszkodowawczy z określonym podmiotem. Przełożenie tego na naprowadzony w tej sprawie stan faktyczny nie rodziło wątpliwości, że – w ramach przywołanych wyżej unormowań – deliktowa odpowiedzialność cyt. świadka, który swoim działaniem wyrządził mu szkodę, wobec powoda o zrealizowaniu się tego stanowiła.
3.P.obu w/omówionych elementów przesądziło o przyjęciu poglądu o istnieniu między nimi przyczynowego związku, a co za tym idzie powstaniu po stronie powoda roszczenia z tego tytułu.
-W obowiązującymkodeksie cywilnymprzyjęto, iż związek ten musi posiadać cechę normalności i typowości – co wymaga indywidualnej oceny okoliczności towarzyszącym konkretnym zdarzeniom. W tej materii ukształtowały się trzy kierunki:1ouzależniającego powstanie tego przymiotu od możliwości przewidywania przez sprawcę skutku jego zachowania;2ouzależniającego go od obiektywizmu jego przewidywania;3ouzależniającego go od jego powszechnego, codziennego charakteru. Zastosowanie tego do analizowanego zdarzenia pozwoliło na zbudowanie przekonania o tym, że badanie tego z perspektywy każdego z nich prowadziłoby do tego samego wyniku – tj. jego istnienia. Poza granicami zastrzeżeń pozostawało, bowiem, że decydując się na prowadzenie pojazdu mechanicznego bez uprawnień do tego; będąc pod wpływem alkoholu ww świadek spokojnie mógł przewidzieć czym może to się skończyć; jak się zresztą stało; przewidzieć to było można także w regule obiektywnej; a powszechność tego, co dyktuje doświadczenie życiowe, wyrasta ponad przeciętną.
W tak ukształtowanej sytuacji – istnienie przesłanek odpowiedzialności deliktowej ww nie nasuwało żadnych wątpliwości.
C. Treść normyart. 362 k.c.definiuje zasadę…przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody…- mającej zastosowanie do każdego rodzaju odpowiedzialności.
-Wśród wielu koncepcji rozumienia przyjętego w redakcji tego przepisu owego pojęcia – przeważyła koncepcja kauzalna (wyrok SN z 15 kwietnia 1999 roku – I CKN 1012/97, OSP 2001, nr 1 p. 2) nakazująca jednocześnie stosowanie przyczynowości adekwatnej wobec braku wskazania dla oceny zachowania poszkodowanego innego miernika.
-Przesłankę stosowania tego przepisu determinuje taki związek między jego zachowaniem, a powstałą szkodą, że bez tej jego aktywności bądź w ogóle, by nie powstała (pierwszy przypadek) albo doznałby jej w mniejszym stopniu (drugi przypadek). Chodzi tu o taką nieprawidłowość, której można przypisać cechę obiektywnej naganności; braku dla niej miejsca w przyjętych regułach postępowania.
Zachowanie powoda do takich należało zaliczyć w odniesieniu do drugiego z tych przypadków – w takich, bowiem, kwalifikacjach mieściło się podjęcie przez niego decyzji i jej realizacja o jeździe pojazdem mechanicznym z prowadzącym go bez uprawnień do tego, będącym pod wpływem alkoholu; na dodatek przy braku zapięcia przez niego pasów bezpieczeństwa.
DW myślart. 805 § 1 k.c.przez…umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę… Natomiast zgodnie zart. 822 k.c.,przez…umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia…
-Odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej m.in. posiadaczy pojazdów mechanicznych regulują przepisy szczególne. W obecnie obowiązującym porządku prawnym aktem o charakterzelegis specialisz tego zakresu jestustawa z dnia22 maja 2003 r.o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 392 ze zm.) - zwana dalej jako u.u.o. Stosownie do treści jejart. 4za ubezpieczenie obowiązkowe uznaje się ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, a zgodnie z jejart. 23 ust. 1posiadacz takiego pojazdu…obowiązany jest zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez siebie pojazdu…; z kolei w myśl jejart. 34 ust. 1…odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia… . Natomiast stosownie do jejart. 3…odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym…
Okolicznością bezsporną między stronami było, że sprawca ww wypadku z dnia6 maja 2012 roku.– świadekD. W. (1)zawarł z pozwanym, jako posiadacz pojazdu mechanicznego markim. (...), umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ważną w dniu, kiedy do niego doszło.
E. Podstawą prawną żądania powoda objętego niniejszym postępowaniem – wraz z w/powołanymi - był przepisart. 445 § 1 k.c.w zw. zart. 444 § 1 k.c.
-Zgodnie zart. 444 § 1i2 k.c….w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty; na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu; jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty…
-Z kolei stosownie doart. 445 § 1 k.c.,…w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę….
1.Zadośćuczynienieto forma rekompensaty pieniężnej z tytułu szkody niemajątkowej; podstawą jego żądania jestkrzywdamająca postać ujemnych przeżyć związanych z cierpieniami psychicznymi i fizycznymi, wynikającymi z naruszenia wskazanych w komentowanym przepisie dóbr osobistych (art. 23 k.c.) Wprawdzie szkody niemajątkowej nie sposób wyrównać za pomocą świadczeń pieniężnych, tym niemniej świadczenia te mogą łagodzić ujemne przeżycia pokrzywdzonego poprzez dostarczenie mu środków pozwalających w szerszym stopniu zaspokoić jego potrzeby i pragnienia (por. A. Rzetecka –Gill, Komentarz do art. 445 k.c.). Ma ono na celu przede wszystkim ich złagodzenie; obejmując wszystkie jego cierpienia fizyczne i psychiczne , a więc zarówno już doznane, jak i te, które zapewne wystąpią w przyszłości; ma więc charakter kompleksowy.
Przepisykodeksu cywilnegonie zawierają kryteriów, jakie należy uwzględniać przy ustalaniu jego wysokości; wypracowało je natomiast orzecznictwo. Przy jego określaniu należy mieć na uwadze, że jego celem – co wspomniano wyżej - jest wyłącznie złagodzenie doznanej przez poszkodowanego krzywdy, co przekłada się na to, że np. utrata zdolności do pracy zarobkowej może mieć wpływ na nią tylko o tyle, o ile łączy się z poczuciem krzywdy spowodowanej niemożnością wykonywania wybranego i wyuczonego zawodu. Sama zaś utrata zarobków i innych korzyści osiąganych z pracy – bowiem - znajduje rekompensatę w należnej na podstawieart. 444 § 2 k.c.rencie odszkodowawczej.Krzywdąw rozumieniuart. 445 § 1 k.c.będzie z reguły trwałe kalectwo poszkodowanego powodujące cierpienia fizyczne oraz ograniczenie ruchów i wykonywanie czynności życia codziennego; przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia obowiązuje zasada umiarkowania wyrażająca się w uwzględnieniu wszystkich okoliczności oraz skutków doznanego kalectwa (wyrok SN z 3 maja 1972 r., I CR 106/72, LexPolonica nr 319827). Określenie sumyodpowiedniejprzy tym z tego tytułu nie oznacza sumy dowolnej, a jej prawidłowe ustalenie wymaga uwzględnienia wszystkich elementów mogących mieć w danych realiach znaczenie. Akcentacji – nadto – wymaga, że zarówno okoliczności wpływające na jego wysokość, jak i kryteria jego oceny powinny być rozważane indywidualnie, a więc w związku z konkretnym poszkodowanym. Orzecznictwo opowiada się, więc, za zasadą wszechstronności i indywidualizacji, co z jednej strony oznacza wymóg uwzględnienia wszystkich okoliczności danego przypadku, a z drugiej indywidualnego podejścia do każdego z nich.
Zadośćuczynieniezart. 445 § 1 k.c.ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, a więc jego wysokość musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość. We wcześniejszym orzecznictwie dodatkowo wyrażano stanowisko, iż „wysokość ta jednak nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa, a więc powinna być utrzymana w rozsądnych granicach” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 26 lutego 1962 r., 4 CR 902/61, LexPolonica nr 316013, OSNCP 1963, nr 5, poz. 107; w wyroku z 24 czerwca 1965 r., I PR 203/65, LexPolonica nr 322944, OSPiKA 1966, poz. 92; por. też wyrok z 22 marca 1978 r., IV CR 79/78, LexPolonica nr 321721).
-Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało zauważyć, że w wyniku partycypacji powoda, mającego wówczas33lata, w przedmiotowym wypadku komunikacyjnym rozpoznano u niego szereg w/opisanych urazów wewnętrznych i zewnętrznych wymagających długotrwałego leczenia, w tym w warunkach szpitalnych, długotrwałego korzystania z zabiegów rehabilitacyjnych oraz pomocy i opieki ze strony innych osób.
Biegli z dziedziny chirurgii ogólnej, ortopedii i neurologii stwierdzili, że uszczerbek na jego zdrowiu w związku z tym wyniósł:

⚫

30%z uwagi na uszkodzenie jamy brzusznej;

15%z uwagi na uszkodzenie nerwu strzałkowego prawego;

10%z uwagi na złamania żeber z przemieszczeniami;

15%z uwagi na złamanie kręgosłupa piersiowo-lędźwiowego.

-Jak podano już w wyższej partii tego uzasadnienia - pozwany przyznał mu tytułem zadośćuczynienia za powyższe kwotę w wysokości80.000, - zł, kwotę w wysokości5.760 zł ,- złtytułem zwrotu kosztów opieki nad nim (90dni x8h. x8,-zł), kwotę w wysokości1.350,- złtytułem zwrotu kosztów jego diety oraz kwotę w wysokości456,32,- złtytułem zwrotu kosztów jego leczenia; wypłacono mu je – z potrąceniem o20%z racji przyczynienia się przez niego do ich powstania – a więc w łącznej wysokości70.053,05,- zł.
-Biorąc to pod uwagę, a więc wskazany rozmiar negatywnych następstw doznanych przez niego w przyczynowym związku z jego udziałem w tym zdarzeniu, czas ich trwania uznać należało, że dodatkowa kwota zadośćuczynienia dla niego powinna w niniejszej sprawie wynieść41.000,- zł.Poza marginesem  wątpliwości pozostawało, że doznane przez niego cierpienia były znaczne; skutki obrażeń powstałych w opisanych okolicznościach w dużej części trwałe; iż może wykonywać tylko prace lekkie, co nie zmienia faktu, że przed tym zdarzeniem również nie korzystał on z możliwości podwyższenia czy zyskania jakichś kwalifikacji i poszukiwania stałej pracy – imając się tylko prac dorywczych, Doznane urazy pociągnęły dla niego dolegliwości bólowe o zmiennym nasileniu; jednakże obecnie są one mniejsze i nie ma on wskazań do dalszego leczenia specjalistycznego. Krzywdę, która go dotknęła ocenić należało jako znaczącą – jednocześnie, że zadośćuczynienie w łącznej wysokości150.000,- złspełni swoją funkcję i złagodzi mu ujemne przeżycia poprzez stworzenie mu możliwości dysponowania środkami pozwalającymi w szerszym stopniu zaspokoić jego potrzeby i pragnienia.
-Niemniej nie bez znaczenia dla tych ustaleń pozostawał fakt jego przyczynienia się do rozmiaru powstałych u niego cyt. obrażeń. Nie można było, bowiem, stracić z pola uwagi tego, że kierujący pojazdem, którym poruszali się ww uczestnicy rozpatrywanego zdarzenia, świadekD. W. (1)został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 177 § 2 k.k.,a toczące się przeciwko niemu postępowanie zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku skazującego go. Poza kwestią pozostawało, że w chwili wskazanego zdarzenia był on w stanie po spożyciu alkoholu; a wynik badania przeprowadzonego w celu tego ustalenia w dniach9-10 maja 2012 rokuw odniesieniu do powoda wykazał jego zawartość w jego krwi na poziomie0,79promila. W swoich zeznaniach zresztą; tak, jak i świadekW. M., będący także pasażerem tego pojazdu; przyznali, że przedtem spożywali go nie potrafiąc jedynie sprecyzować jego ilości. Tym samym oczywistym jest, że miał on pełną świadomość tego, że wsiada do samochodu kierowanego przez kierowcę będącego w takim stanie.
-Także poza kwestią pozostawało, że w tym momencie ww świadekD. W. (2)nie posiadał w ogóle uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.
-I wreszcie nie można było nie zauważyć tego, że w trakcie tej jazdy nie zastosował się on do obowiązujących przepisów ruchu drogowego poprzez niezapięcie pasów bezpieczeństwa. To zagadnienie było najbardziej sporne między stronami tego procesu i w efekcie stało się przedmiotem aż czterech opinii biegłych, opracowanych w przedmiotowej sprawie, których analizę przedstawiono we wcześniejszej części tego uzasadnienia. Konkludując - wskazać należało, iż żaden z nich nie miał pewności w tej kwestii; brak było też jej co do sytuacji odwrotnej; a powód podczas badania przedmiotowego u jednego z nich; jak i w czasie składania zeznań w trakcie przedmiotowego postepowania przyznał, iż tego nie pamięta. Okoliczność tą, więc, ustalić było trzeba na bazie pozostałego zgromadzonego w jego toku materiału dowodowego – jego analiza pozwoliła na zbudowanie konkluzji negatywnej. Wpływ na to miało kilka kwestii. Po pierwsze - jak podkreślił w swoich opiniach pochodzących z tej sprawy stały biegły sądowyC. Ż., nie miał on charakterystycznych obrażeń ciała, będących wynikiem oddziaływania zapiętych pasów bezpieczeństwa; a zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, podczas tak daleko idących skutków wypadków drogowych, jak ten z dnia6 maja 2012 roku, u osób z zapiętymi takie obrażenia prawie zawsze występują. Po drugie - niewątpliwie doznałby on obrażeń prawej strony ciała w obrębie tułowia (klatki piersiowej, miednicy), a być może także odcinka lędźwiowego z uszkodzeniem korzeni nerwowych, bowiem zapięte pasy nie spełniają roli ochronnej w uderzeniach bocznych, jak to miało miejsce w przedmiotowym wypadku. Dlatego też zajmując miejsce pasażera z tyłu spornego pojazdu, a więc w rejonie działania największej siły uderzenia, narażony był on na powstanie nawet ciężkich obrażeń ciała, również w sytuacji, gdyby pasy te miał zapięte. Jednakże w przekonaniu biegłego, co należało podzielić, ich zapięcie skutkowałoby ograniczeniem rozmiaru powstałych u niego obrażeń; przede wszystkim nie doznałby on uszkodzenia powłok jamy brzusznej w postaci rozległej rany szarpanej oraz boku prawego z uszkodzeniem mięśni powierzchownych i głębokich tych okolic; a właśnie te były najcięższe.
W tak naprowadzonych realiach przyjęto jego przyczynienie się do nich na granicy30 %tj. po10 %z uwagi na każde z wymienionych okoliczności.
-A więc rozliczenie ostatecznie uznane w niniejszym sporze, wychodzące z poziomu kwoty150.000,- złtytułem zadośćuczynienia, wyglądało następująco: mając na względzie dotychczas wypłaconą mu przez pozwanego kwotę64.000,- zł(80%z przyznanych80.000,- złz uwagi na przyjęcie przez pozwanego20%stopnień tego przyczynienia) oraz ww30%stopień przyczynienia (70%ze150.000,-zł), zasądzeniu od pozwanego na rzecz powoda podlegała kwota41.000,- złjako różnica pomiędzy kwotą105.000,- zł(stanowiącą70%z kwoty w wysokości150.000,- zł), a kwotą dotychczas wypłaconą tytułem zadośćuczynienia przez pozwanego w wysokości64.000,- zł(105.000,- zł-64.000,- zł=41.000,- zł).W konsekwencji oddalono jego żądanie powoda w zakresie zadośćuczynienia w pozostałej części ( punktI lit. asentencji orzeczenia).
2. Odnośnie kosztów jego leczenia powód udokumentował ich poniesienie w łącznej wysokości712,78,- zł;od pozwanego w przedmiotowej sprawie żądał ich w wysokości205,17,- zł, co stanowiło różnicę między poniesionymi przez niego (712,78,- zł),a kwotą przyznaną mu z tego tytułu przez niego w postępowaniu likwidacyjnym (456,32,- zł)z uwzględnieniem20%stopnia ww przyczynienia (712,78,- zł-456,32,- zł-20%).A więc z tego tytułu otrzymał on od pozwanego dotychczas kwotę w wysokości365,05,- zł(456,32,- zł-20%).W następstwie ustalenia30%stopnia tego przyczynienia się następstwie stwierdzić należało, iż w związku z tym winien on otrzymać łącznie kwotę498,95,- zł, stanowiącą70%poniesionych kosztów leczenia w wysokości712,78,- zł;mając na uwadze kwotę już mu wypłaconą przez pozwanego (365,05,- zł), zasądzeniu podległa kwota133,90,- zł(498,95,- zł-365,05,- zł), toteż jego powództwo w zakresie zwrotu kosztów leczenia w pozostałej części podległo oddaleniu ( punktI lit. bsentencji orzeczenia).
3. Odnośnie roszczenia odsetkowego należało wskazać, że zgodnie zart. 14 ust. 1w przywołanej ustawy…zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie… ; ale w zgodzie z jejart. 14 ust. 2…w przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w jegoust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia jego odpowiedzialności albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego…W terminie, o którym mowa w jegoust. 1…zakład ubezpieczeń zawiadamia na piśmie uprawnionego o przyczynach niemożności zaspokojenia jego roszczeń w całości lub w części, jak również o przypuszczalnym terminie zajęcia ostatecznego stanowiska względem roszczeń uprawnionego, a także wypłaca bezsporną część odszkodowania….
-Rozważając ustalenia stanu faktycznego tej sprawy należało zbudować przekonanie o tym, że pozwany miał w rozważanych realiach możliwość dochowania ww30dniowego terminu wypłacenia powodowi zadośćuczynienia. Z zebranego w tej sprawie materiału dowodowego wynika, bowiem, że zgłoszenie szkody nastąpiło w dniu22 sierpnia 2012 roku;tym samym, po tej dacie winien podjąć czynności pozwalające mu na rozpoznanie wniosku powoda – znikąd nie wynikało, by wskazał on, że istniały jakiekolwiek uzasadnione przyczyny jego niedochowania. Wobec powyższego zasądzono je zgodnie z żądaniem pozwu, tj. od dnia2 listopada 2012 roku.do dnia zapłaty, uwzględniając wskazany90dniowy termin na likwidację szkody oraz doliczając – zgodnie z żądaniem pozwu – kilka dni na doręczenie mu zawiadomienia o szkodzie.
(punktIiIIwydanego w tej sprawie wyroku)
Koszty niniejszego postępowania:
O kosztach tych orzeczono w oparciu o unormowaniaart. 108 par. 1 k.p.c.;art. 100 k.p.c.,zgodnie z którymi, w razie częściowego uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone adekwatnie do wyniku danego sporu - obciążając nimi strony po½części. Nadto prawnym wsparciem orzeczenia o nich były unormowaniaustawy z dnia28 lipca 2005 rokuo kosztach sądowych w sprawach cywilnychorazrozporządzeniaMinistra Sprawiedliwościz dnia28 września 2002 rokuw sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przezSkarb Państwakosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzęduirozporządzeniaMinistra Sprawiedliwościz dnia28 września 2002 rokuw sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przezSkarb Państwakosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Na koszty te złożyły się następujące kwoty:3.761,- zł(opłata sądowa), koszty zastępstwa procesowego w łącznej wysokości7.200,- złwraz z opłatami skarbowymi od pełnomocnictw w łącznej wysokości47,- zł;12.813,31,- zł– (wydatki na przeprowadzone w tej sprawie dowody z opinii biegłych pokryte do wysokości zaliczki w wysokości6.000,- zł, a w pozostałej części -6.813,31,- złtymczasowo przezSkarb Państwa).
Wobec powyższego nakazano ściągnąć od powoda i pozwanego na rzeczSkarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Poznaniukwoty po3.609,- złz tytułu tych wydatków ( punktII lit. asentencji wydanego w tej sprawie wyroku).
W punkcieII lit. bsentencji wydanego w tej sprawie wyroku obciążono pozostałymi wydatkami każdą ze stron w zakresie już poniesionym, tj. dotyczącym wpłaconych zaliczek w wysokości po3.000,- zł(k. 281, 283 akt).
Nadto zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę20,- złtytułem zwrotu części uiszczonej przez niego opłaty sądowej (punktII lit. Cwydanego w tej sprawie wyroku), a kosztem procesowego zastępstwa obciążono każdą ze stron we własnym zakresie (punktII lit. Dwydanego w tej sprawie wyroku).
(-) Zofia Lehmann

ZARZĄDZENIE

1
notować w kontrolce uzasadnień, uwzględniając urlop sędziego referenta;

2
odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron,

3
akta sprawy przedłożyć za 14 dni od dnia doręczenia lub z apelacją.

P., dnia 11 września 2017 r.
/-/ SSO Zofia Lehmann