Sąd Rejonowy w Wołominie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1341/14
Data wyroku: 2017-08-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: SSR Michał Marcysiak
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: 174 § 1 k.c, 169 k.c, 41 ust. 2 ustawy - prawo prywatne międzynarodowe

Sygn. akt I Ns 1341/14

POSTANOWIENIE
Dnia 30 sierpnia 2017 r.
Sąd Rejonowy w Wołominie I Wydział Cywilny
w składzie następującym: Przewodniczący – SSR Michał Marcysiak
Protokolant – Katarzyna Wiśniewska
po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2017 r. w Wołominie
na rozprawie
sprawy z wnioskuW. M.
z udziałemW.S. A..(...)z siedzibą wW.
o zasiedzenie
p o s t a n a w i a:

1
oddalić wniosek,

2
oddalić wniosek uczestnika o zasądzenie od wnioskodawcy kosztów postępowania w sprawie.

Sygn. akt I Ns 1341/14

UZASADNIENIE
W. M.wniósł o stwierdzenie, że nabył z dniem 22 maja 2013 r. przez zasiedzenie samochód osobowyB. (...)nr rej. (...), nr pierwotny VIN(...)i wtórny, nieoryginalny -(...). W uzasadnieniu wskazał, że posiada go nieprzerwanie od dnia zakupu w dniu 20 września 2010 r. D okresu jego posiadania należy przy tym doliczyć okres posiadania poprzedników, począwszy od dnia 22 maja 2010 r., kiedy toA. G.nabył ten pojazd odA. K.. W dniu 14 czerwca 2013 r. pojazd został zabezpieczony w toku śledztwa prowadzonego w przedmiocie kradzieży tego pojazdu, która miała mieć miejsce w dniach 7-8 marca 2010 r. na terenie Austrii. (wniosek - k.3).
Postanowieniem z dnia 9 października 2014 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowaniaW.S. A.z siedzibą wW.. (k.38).
Postanowieniem z dnia 16 września 2015 r. Sąd odmówił dalszego udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowaniaJ. L., albowiem, jak wynikało z jego oświadczenia (k.44), nigdy nie był on właścicielem w/w pojazdu, czy też jego posiadaczem, a jedynie reprezentował w Polsce interesy właściciela –W.S. A.z siedzibą wW.. W związku z tym Sąd uznał, że nie jest on osobą zainteresowaną rozstrzygnięciem niniejszej sprawy, co skutkowało odmówieniem mu udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Uczestnik postępowaniaW.S. A..(...)z siedzibą wW.wnosił o oddalenie przedmiotowego wniosku. Zakwestionował ziszczenie się przesłanek zasiedzenia ruchomości określonych wart. 169 k.c.Nie twierdził jednak, że własność przedmiotowego pojazdu mu przysługuje. (pismo z dnia 23 lutego 2016 r. – k. 188)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Samochód osobowy markiB. (...), numer VIN(...), rok produkcji 2008, stanowił własnośćM. V.. W dniu 7 marca 2010 r. został zgłoszony przez tę osobę austriackiemu ubezpieczycielowi tego samochodu –W.S. A.V.(...)z siedzibą wW., jako skradziony. Wskutek tego zgłoszenia, na podstawie odpowiedniej umowy ubezpieczenia, ubezpieczyciel wypłacił w dniu 24 czerwca 2010 r.M. V.odszkodowanie. Zdarzenie to, stosownie do umowy ubezpieczenia, miało prowadzić do nabycia przez ubezpieczyciela własności przedmiotowego pojazdu.
(oświadczenie własności – k. 48).
Jednak już w dniu 22 maja 2010 r.A. K.sprzedałA. G.powyższy samochód osobowy, mający już wówczas nieoryginalny numer VIN(...), za cenę 15 000 euro. Samochód ten w chwili zawierania umowy sprzedaży miał 68 000 km przebiegu oraz uszkodzony silnik i skrzynię biegów. Umowa zawarta została wmiejscowości M.wB.i tam też doszło do wydania i przeniesienia posiadania tego samochodu naA. G.. Samochód ten był już wówczas zarejestrowany wB.iA. K.wydałA. G.(...)dowód rejestracyjny i wszelkie dokumenty pozwalające stwierdzić, że był uprawniony do rozporządzania tym samochodem, a także książkę serwisową tego pojazdu. Przed zawarciem umowy sprzedażyA. G.telefonował do znajomego w Polsce, który po numerze VIN sprawdził w odpowiedniej bazie danych, że pojazd ten nie był kradziony. W oparciu o otrzymane odA. K.dokumenty samochód ten został, w dniu 7 czerwca 2010 r., zarejestrowany przezA. G.w Starostwie Powiatowym wD.podnr rej (...).
(dowód: kopia umowy z dnia 22 maja 2010 r. wraz z adnotacją o rejestracji w Starostwie Powiatowym wD.– k.10, umowa komisowa sprzedaży z dnia 9 czerwca 2010 r., zeznaniaA. G.– transkrypcja zeznań - k. 221-223, odpis(...)dowodu rejestracyjnego i tłumaczenie przysięgłe tego dowodu – k.241, 248)
W dniu 9 czerwca 2010 r.A. G.zawarł komisową umowę sprzedaży tego pojazdu zW. D.prowadzącym działalność gospodarczą wO.pod nazwą(...)D. W.. Na podstawie tej umowyW. D., jako komisant, zobowiązał się sprzedać ten pojazd za ustaloną w umowie komisu cenę.A. G.wydałW. D.dowód rejestracyjny z wpisanymA. G.jako właścicielem pojazdu.W. D.sprawdził historię auta wserwisie (...)podłączając do odpowiedniej bazy danych elektroniczny kluczyk samochodu. Historia ta nie budziła jego wątpliwości, w szczególności nie było tam informacji o zaginięciu lub kradzieży auta.
(dowód: zeznaniaW. D.– transkrypcja k. 227-228, umowa komisowa sprzedaży z dnia 9 czerwca 2010 r. – k.11)
W dniu 20 września 2010 r.W. D.sprzedał ten samochódW. M.. Przed zawarciem umowy równieżW. M.dokonał sprawdzenia tego samochodu, poprzez podłączenie jego kluczyka do odpowiedniej bazy danych. W wyniku tej czynności nie zostały ujawnione żadne informacje wskazujące na nielegalne pochodzenie samochodu. Po zakupieW. M.zarejestrował ten pojazd na siebie w Starostwie Powiatowym wW.podnr rej. (...).
(dowód: umowa sprzedaży z dnia 20 września 2010 r. – k. 9, zeznaniaW. D.– transkrypcja k. 227-228, zeznaniaG. Ś.– k. 71-72)
W toku śledztwa prowadzonego przez funkcjonariuszy Komendy Wojewódzkiej Policji weW.pod sygn.(...)w sprawie zorganizowanej grupy przestępczej, której członkowie mieli dokonywać kradzieży pojazdów na terenie Niemiec i innych krajów, a następnie po przerobieniu numerów identyfikacyjnych i podrobieniu dokumentów zagranicznych odsprzedawali te samochody, w dniu 15 czerwca 2013 r., zabezpieczono przedmiotowy samochód uW. M.. W toku tego postępowania przygotowawczego, w wyniku badań mechanoskopijnych, ustalono, że wybity na polu numerowym nadwozia numer VIN nie jest oryginalny i że oryginalny numer to(...). Z uwagi na umorzenie postępowania przygotowawczego pojazd ten został następnie zwróconyW. M.postanowieniem z dnia 9 października 2013 r.
(dowód: kopia postanowienia z dnia 9 października 2013 r. wraz z kopią części jego uzasadnienia – k.12-13).
Powyższy stan faktyczny ustalony został w oparciu o wyżej wskazane dowody. Żadna ze stron nie kwestionowała ich mocy dowodowej. Również Sąd nie powziął w tej mierze wątpliwości. Materiał dowodowy nie wykazywał żadnych sprzeczności.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek nie mógł zostać uwzględniony, albowiem w świetle poczynionych przez Sąd ustaleń, należało uznać, żeW. M.jest właścicielem przedmiotowego pojazdu, przy czym nie stał się nim w wyniku zasiedzenia, lecz wskutek nabycia w oparciu o umowę sprzedaży zawartą z osobą uprawnioną do rozporządzania tym pojazdem.
Zgodnie z przepisemart. 41 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011r. prawo prywatne międzynarodowe(Dz. U. z 2011 r., Nr 80, poz. 432, dalej - .p.p.m.) nabycie i utrata własności, podlegają prawu państwa, w którym przedmiot tych praw znajdował się w chwili, gdy nastąpiło zdarzenie pociągające za sobą wymienione skutki prawne. Ponadto, stosownie do art. 45 tej ustawy,art. 41stosuje się odpowiednio do posiadania. Taka sama reguła, która wyrażona została wart. 41 ust. 2p.p.m., obowiązuje w prawie(...)i wyrażona została wart. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r.zawierającej Kodeks prawa prywatnego międzynarodowego (kopia tłumaczenia przysięgłego fragmentu tekstu tej ustawy – k. 279). Zgodnie z tymi przepisami nabycie lub utratapraw rzeczowychregulowane są prawem państwa, na terytorium którego majątek znajduje się w chwili zaistnienia dokumentów lub faktów przywołanych na uzasadnienie nabycia lub utraty takich praw. W związku z powyższym należało ocenić skutki umowy sprzedaży przedmiotowego pojazdu zawartej w dniu 22 maja 2010 r. w Belgii na gruncie belgijskich przepisów dotyczących nabycia własności, jako że skuteczne nabycie własności przedmiotowego pojazdu w oparciu o tę umowę przezA. G.przesądzałoby, w okolicznościach niniejszej sprawy, o bezzasadności wniosku o zasiedzenie.
Nabycie rzeczy ruchomej od osoby nieuprawnionej regulowane jest w prawie(...)wart. 2268, 2269 i 2279 Kodeksu cywilnego. Regulacje te w sposób istotny różnią się od unormowań polskich (art. 169 § 1 i 2 k.c.) w zakresie w jakim dotyczą nabycia od osoby nieuprawnionej do rozporządzania rzeczą własności rzeczy uprzednio zgubionej lub skradzionej. Z art. 2279 tego Kodeksu wynika bowiem, że ten kto posiada rzecz ruchomą staje się natychmiast jej właścicielem i że posiadanie pozwala nabyć rzecz, nawet jeśli posiadacz nie jest właścicielem. Reguła ta, odmiennie niż w prawie polskim, odnosi się także do rzeczy uprzednio zgubionych lub skradzionych, albowiem ochrona prawowitego właściciela tych rzeczy realizowana jest w prawie(...)poprzez przyznanie mu jedynie odpowiedniego roszczenia o zwrot rzeczy skradzionej lub zagubionej (art. 2279 tego Kodeksu). Aby jednak skutek nabywczy w takiej sytuacji zaistniał, objęcie posiadania musi być w dobrej wierze (kopia tłumaczenia przysięgłego na język polski wyjaśnień Ministerstwa SprawiedliwościK. B.– k. 273-274). Pojęcie posiadania jest przy tym, co do istoty, tożsame z funkcjonującym na gruncie prawa polskiego, a więc oznacza ono stan faktyczny władania rzeczą, który nie musi pokrywać się z prawem do rzeczy (kopia tłumaczenia przysięgłego na język polski wyjaśnień Ministerstwa SprawiedliwościK. B.– k. 273). Zgodnie przy tym z art. 2668(...)Kodeksu cywilnegozawsze domniemywa się działanie nabywcy w dobrej wierze, zaś udowodnienie nabycia w złej wierze należy do osoby kwestionującej to. Jak zaś stanowiart. 6 § 2polskiego p.p.m. jeżeli prawo właściwe dla ocenianego stosunku prawnego zawiera przepisy przewidujące domniemania prawne lub inne reguły określające ciężar dowodu, odnoszące się do tego stosunku, stosuje się te przepisy. Należało zatem w niniejszej sprawie stosować domniemanie wyrażone wart. 2268(...)Kodeksu cywilnego.
Biorąc zatem pod uwagę to domniemanie oraz ustalone w niniejszej sprawie okoliczności, Sąd uznał, żeA. G.wszedł w dniu 22 maja 2010 r. w posiadanie przedmiotowego samochodu i że był wówczas w dobrej wierze w rozumieniu tego przepisu, co wywołało skutek w postaci nabycia jego własności. Nie zostały bowiem ujawnione w niniejszym postępowaniu żadne okoliczności, które podważałyby przekonanieA. G.co do istnienia po stronieA. K.uprawnienia do rozporządzania tym pojazdem. Przede wszystkim, zwrócić należy uwagę, że dokumenty otrzymane od zbywcy pozwoliłyA. G.na zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu w Polsce, wobec czego nie sposób wątpić w wiarygodność jego zeznań, w których wskazywał, że dokumenty te nie wzbudzały żadnych wątpliwości, co do legalnego źródła pochodzenia pojazdu. PonadtoA. G.nie poprzestał na weryfikacji dokumentów dotyczących pojazdu, ale dokonał również ustaleń w odpowiedniej bazie danych, pozwalającej prześledzić historię samochodu i powziąć informacje o jego ewentualnym zaginięciu lub kradzieży. W oparciu o zeznaniaA. G.i umowę z dnia 22 maja 2010 r. należało przy tym przyjąć, że samochód istotnie był uszkodzony w chwili zawierania tej umowy, wobec czego trudno zasadnie domniemywać, że uzgodniona cena pojazdu (istotnie niższa od tej którą uiścił wnioskodawca kilka miesięcy później), powinna podważać przekonanieA. G.co do legalnego źródła pochodzenia pojazdu. Z tych wszystkich przyczyn, Sąd uznał, żeA. G.stał się właścicielem tego pojazdu już w dniu 22 maja 2010 r., wobec czego kolejne umowy sprzedaży doprowadziły do przeniesienia tej własności na wnioskodawcę. Zgodnie zaś zart. 174 § 1 k.c.jedynie posiadacz rzeczy niebędący jej właścicielem może nabyć jej własność przez zasiedzenie. Reguła ta stanowi istotę instytucji zasiedzenia. Dlatego wniosek o zasiedzenie podlegał oddaleniu.
W punkcie 2. Sąd oddalił wniosek uczestnika o zasądzenie kosztów postępowania od wnioskodawcy. W ocenie Sądu, zgodnie zart. 520 § 1 k.p.c.wnioskodawca i uczestnik powinni bowiem ponieść koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wykluczone było sięgnięcie do zasady rozstrzygania o kosztach zawartej wart. 520 § 3 k.p.c.Zgodnie z tym przepisem jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Sąd nie stwierdził sprzeczności interesów między wnioskodawcą i uczestnikiem. Uczestnik nigdy nie twierdził bowiem, aby nadal był właścicielem przedmiotowego samochodu, mimo to kwestionował wniosek o zasiedzenie z niewiadomych Sądowi przyczyn. Co prawda, uczestnik wezwany został przez Sąd do udziału w postępowaniu jako osoba, której mogło przysługiwać prawo własności tego pojazdu, ale zajmując stanowisko uczestnik nie podnosił takich twierdzeń. Tymczasem sprzeczność interesów w rozumieniuart. 520 § 3 k.p.c.występuje wtedy, gdy postanowienie kończące postępowanie w sprawie wywiera wpływ dla jednych zainteresowanych na zwiększenie, a dla innych na zmniejszenie ich praw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. I Cz 148/12). Skoro brak było podstaw do uznania, że ewentualne stwierdzenie zasiedzenia zgodnie z wnioskiem prowadziłoby do utraty prawa własności uczestnika, to zdaniem Sądu nie można było oprzeć rozstrzygnięcia naart. 520 § 3 k.p.c.