Sąd Okręgowy w Łodzi
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 253/13
Data wyroku: 2017-05-31 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Pomocnictwo, Oszustwo

sygn. akt IV K 253/13
(...)
J. R.został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 28.10.2013r. w sprawie o sygn. akt IIIK 217/11 za przestępstwo ,m.in., z art.art.230§1 k.k.iart.286§1 k.k.i w zw. zart.294§1 k.k.w zw. zart.11§2 k.k.na szkodęM.iM.małżonkówS.. W podobny sposóbJ. R.działając wraz zP. S.oszukał inne osoby, które to zdarzenia również zostały im przypisane ww wyrokiem. Ze sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w Świdnicy została wyłączona sprawa dotycząca oskarżonegoP. M. (1)i przekazana do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi.
(odpisy wyroków k 574-612, postanowienie k 33)
PokrzywdzeniM. S. (1)iM. S. (2)posiadali dobrze prosperującą hurtownię artykułów kosmetycznych „Ale paznokcie” wŁ.. Latem 2009 rokuJ. R., który jest chrześniakiem ojcaM. S. (1), odnowił z nią znajomość celem oszukania jej i wyłudzenia pieniędzy. Na zorganizowanym spotkaniu powiedział pokrzywdzonym, że zajmuje się obrotem nieruchomościami oraz zaproponował „załatwienie” im mieszkania powołując się na swoje znajomości w Urzędzie MiastaŁ.. Polegać to miało na kupnie mieszkania z zasobów Urzędu MiastaŁ., przy czym początkowo pokrzywdzeni mieli być najemcami takich lokali, a następnie mogliby je odkupić po korzystnej cenie.J. R.sugerował, że jego kolega ma kuzyna pracującego w Urzędzie MiastaŁ., który za odpowiednią opłatą jest w stanie załatwić wszelkie formalności. Celem zachęcenia pokrzywdzonych do przekazania pieniędzyJ. R.mówił, iż sam jest zainteresowany nabyciem w ten sposób lokalu, nadto, wraz ze swoją dziewczynąP. O., woził samochodem pokrzywdzonych poulicach (...)wskazując na mieszkania, które rzekomo był im w stanie „załatwić”. Na spotkaniu w biurze pokrzywdzonejJ. R.przedstawił jej kolegę –P. S., którego kuzyn miał pracować w Urzędzie MiastaŁ., i za pośrednictwem którego mieli wejść w posiadanie wybranego lokalu.
(dowód: zeznania pokrzywdzonychM. S. (2)k 36odw., 44, 307-308,M. S. (1)k 39odw.-40, 307odw., świadkaP. O.k 72, wyjaśnieniaJ. R.k 149, 157, 353,P. S.k 132odw., 134-135, 138, 142odw.)
Celem uwiarygodnienia znajomości w Urzędzie MiastaŁ.J. R.orazP. S.postanowili zorganizować na terenie urzędu inscenizację w obecności pokrzywdzonych. Inscenizacja ta miała przekonać małżonkówS., że znajomy urzędnik, po otrzymaniu korzyści majątkowej, przygotuje, wypełni odpowiednie dokumenty dające tytuł prawny do wybranego przez nich mieszkania. Do pomocy w odegraniu scenkiJ. R.zwerbował oskarżonegoP. M. (1)orazP. G. (1).J. R.wcześniej, od 2006r., utrzymywał bliską znajomość z oskarżonymP. M. (1). Podczas zamieszkiwania wP.obaj często spotykali się, oskarżony prowadził dla niego zarejestrowany na siebie klub nocny. Po przeprowadzce doŁ.ich kontakty się rozluźniły, jednak od czasu do czasuJ. R.dzwonił do oskarżonego proponując mu wejście w interes o charakterze bezprawnym bądź legalnym. KiedyJ. R.zadzwonił i powiedział, że jest interes do zarobienia pieniędzy oskarżony się zgodził. Na spotkaniu w czerwcu 2009 roku w kawiarniH.wŁ.zJ. R.,P. S.iP. G. (1),P. M. (1)dowiedział się, że wraz zP. G. (1)mają odegrać na terenie urzędu miasta, przed pokrzywdzonymi, urzędników, w tym kierownika. Oskarżony dowiedział się nadto, że chodzi o wyłudzenie od pokrzywdzonych pieniędzy na rzekomą „łapówkę” dla urzędnika za załatwienie mieszkania. Oskarżonemu nie zostało powiedziane ile pieniędzy mają przekazać pokrzywdzeni jako korzyść majątkową, dowiedział się, że zarobi na tym 500-600 zł. Na spotkaniuP. S.pouczałP. G. (1)iP. M. (2)jak mają się zachować w urzędzie i co mówić. Następnie wszyscy udali się do urzędu MiastaŁ.. Oskarżony poszedł wrazP. S., o którym pokrzywdzeni dowiedzieli się, że jest kuzynem urzędnika na stanowisku kierownika.J. R.przyszedł natomiast z małżonkamiS..P. G. (1)wszedł do jednego z pomieszczeń pytając o możliwość uzyskania przydziału lokalu komunalnego. Na korytarzu urzędu oskarżony zP. S.podszedł doM. S. (2), przekazał mu oferty mieszkań wcześniej uzyskane przezJ. R.,P. S.. Podczas tej krótkiej rozmowy do pokrzywdzonego i oskarżonego podszedłP. G. (1)udający innego urzędnika i podał oskarżonemu jakieś dokumenty, następnie odszedł. Pokrzywdzeni wraz zJ. R.iP. S.udali się do pobliskiej kawiarniH.. Pokrzywdzeni przekonani, iżP. S.może, za pośrednictwem kuzyna, załatwić wybrane przez nich mieszkania postanowili kupić dwa mieszkania za łączną kwotę 250. 000 zł.. Na tym spotkaniuP. S.dałJ. R.i małżonkomS.wnioski do wypełnienia dotyczące wybranych przez nich mieszkań, następnieJ. R.podałP. S.w dużej kopercie, w której znajdowały się pocięte papiery wielkości banknotów, rzekomą „łapówkę” dla kuzyna kierownika, zaś pokrzywdzeni przekazaliJ. R.kwotę 60 000 -1 000 000 zł jako pierwszą ratę za dwa mieszkania. Po tym spotkaniu,J. R.przekazał oskarżonemuP. M. (1)kwotę 700 zł i odwiózł go do domu. Dalszą część pieniędzy t.j. 150 000 zł pokrzywdzeni małżonkowie przekazaliJ. R.na kolejnym spotkaniu.
(dowód: zeznaniaM. S. (2)k 44, wyjaśnieniaP. M. (1)k 59odw-60, 61, 266-267, 269, 562-564,J. R.k 149, 157-158odw., 263,P. S.k 132odw., 134-135)
OskarżonyP. M. (1), lat 45, legitymuje się wykształceniem średnim, z zawodu jest konserwatorem urządzeń energetycznych, przed osadzeniem prowadził własną działalność gospodarczą z dochodem miesięcznym około 6 000 zł, przebywał w Szwecji, gdzie pracował w ogrodnictwie z dochodem około 6 000 zł miesięcznie. Jest kawalerem, ma 2 małoletnich dzieci na utrzymaniu. Nie posiada żadnego majątku. Był kilkukrotnie karany wyrokami różnych sądów. W toku postepowania sądowego oskarżony został tymczasowo aresztowany, wdrożono wobec niego procedurę poszukiwań(...), został zatrzymany w Szwecji w dniu 30 listopada 2016r., zaś w toku śledztwa zatrzymany w dniu 9 marca 2011r.
(dowód: dane osobopoznawcze k 562, karta karna k 450-452, postanowienie k 336-337, 424-429, zawiadomienie k 470, protokół zatrzymania k 56-57, odpis wyroku k 67 , 115)
OskarżonyP. M. (1)na rozprawie przyznał się do popełnienia zarzucanego czynu w formie sprawstwa i wyjaśnił okoliczności znajomości zJ. R., podjętą z nim współpracę oraz szczegółowe okoliczności zdarzenia, z których wynikała rola każdego z uczestników i działania podejmowane przez nich. Oskarżony podtrzymał odczytane mu wyjaśnienia składane w toku postępowania przygotowawczego oraz przed Sądem w Świdnicy, kiedy rozpoczął składanie wyjaśnień. W odczytanych wyjaśnieniach oskarżony przyznawał się do czynu zaznaczając, iż jego rola była jedynie pomocnicza, nie miał natomiast ani wiedzy, ani świadomości, co do wszystkich szczegółów oszustwa, w tym co do wartości szkody małżonkówS.. W wyjaśnieniach oskarżonego pojawiły się rozbieżności jedynie w części dotyczącej jego zachowania, jak i zachowaniaP. G. (1)na terenie urzędu MiastaŁ., obu w charakterze urzędników. Oskarżony na rozprawie nie pamiętał dokładnie czy udawał kierownika czy też drugiego urzędnika, co jest zrozumiałe z uwagi na upływ czasu, wyjaśnił, że przekazał jakieś dokumentyP. G., co stoi w sprzeczność z wyjaśnieniamiP. G.. W tym zakresie stan faktyczny ustalono na podstawie wyjaśnieńJ. R.. Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnieniaJ. R.iP. S.. Z wyjaśnień ww wynika udział i rola oskarżonegoP. M. (1)w przypisanym czynie, podobnie, jak i udziałP. G. (1)prawomocnie skazanego w odrębnie toczącym się procesie. Zeznania świadków w szczegółach nieco się różnią, świadkowie dokładnie nie pamiętali np. daty zdarzenia, kolejności spotkań, niemniej jednak nie umniejsza to ich mocy dowodowej, z uwag na fakt, iż w najistotniejszych szczegółach byli zgodni. Podobnie zeznaniaP. O.są wiarygodne. Pokrzywdzeni małżonkowieS.nie złożyli zawiadomienia o przestępstwie, zaś ich zeznania w zakresie okoliczności przekazania pieniędzyJ. R.jako pożyczki, a nie korzyści majątkowej dla urzędnika za załatwienie mieszkania w podanej przezJ. R.kwocie, z uwagi na wiarygodne wyjaśnieniaJ. R., nie mają mocy dowodowej. Sąd ocenił również dokumenty zgromadzone w sprawie uznając je za wiarygodne.
Z zebranego sprawie materiału dowodowego wynika, iżJ. R.orazP. S.pokrzywdzonym przedstawili się jako osoby mające wpływy w urzędzie miasta, natomiast, zarównoP. G. (1), jak iP. M. (1), odegrali w wymyślonej przezJ. R.inscenizacji rolę urzędników Urzędu MiastaŁ.. Rola oskarżonego w zdarzeniu była więc podrzędna, swoim zachowaniem miał on wywołać u pokrzywdzonych przekonanie, żeJ. R.iP. S.posiadają wpływy w urzędzie miejskim wŁ.. OskarżonyP. M. (1)miał świadomość i wiedzę, iż swoim zachowaniem, za które otrzymał korzyść majątkową w wysokości 700 zł, ułatwił popełnienieJ. R.iP. S.czynu oszustwa zart.286§1 k.k., znał ogólne szczegóły dotyczące tego przestępstwa, wiedział, że ww powołują się na wpływy w urzędzie miasta celem wyłudzenia korzyści majątkowej. Jednocześnie, przy tak ustalonym oszustwie, kwalifikacja prawna czynu musiała zostać uzupełniona oart.230§1 k.k.tj. przestępstwo płatnej protekcji, polegające na podjęciu się pośrednictwa w załatwieniu sprawy w instytucji samorządowej w zamian za korzyść majątkową. Jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, sprawa, której załatwienia podejmuje się sprawca, może być rzeczywista, ale może też nie istnieć, zaś pośrednik tylko wytwarza u innej osoby przekonanie o jej istnieniu, aby wyłudzić tę korzyść. Nadto, wpływy w danej instytucji, na które powołuje się pośrednik mogą być jego własne bądź też wywierane w instytucji za pośrednictwem kolejnej osoby (por. wyrok SN z 17.09.1974., V KR 191/74, OSNPG 1975/2/22; Wyrok SN z 08.04.1982 , II KR 53/82, LEX nr 17420; postanowienie SN z 20.10.2005r., II KK 184/05, OSNKW 2005r., z.12, poz.120). Z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż zachowanie oskarżonego nie wykracza poza ramy formy zjawiskowej pomocnictwa, z tym że pomocnictwa do występku zart.286§1 k.k.z pominięciem jego kwalifikowanej formy określonej wart.294§1 k.k.Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż oskarżonyP. M. (1)miał świadomość, wiedział bądź mógł przypuszczać i przewidywać, że przedmiotem zaplanowanego przezJ. R.iP. S.oszustwa miało być mienie znacznej wartości w rozumieniuart.115§5 k.k.( w brzmieniu obowiązującym w czerwcu 2009r.). Oskarżony nie wiedział jaką korzyść majątkową, w jakiej wysokości uzyskałJ. R.iP. S.od małżonkówS., sam otrzymał odJ. R.700 zł. Nawet jeżeli wyjaśnił, że miała to być „spora suma pieniędzy” bo widział uJ. R.kopertę, to nie można jednoznacznie stwierdzić, bez żadnych wątpliwości, że uzyskana kwota jest znacznej wartości. W tym stanie rzeczy, należało w kwalifikacji prawnej czynu pominąćart.294§1 k.k.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na uznanie, iż oskarżonyP. M. (1)dopuścił się czynu wyczerpującego dyspozycjęart.18§3 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.iart.230§1 k.k.w zw. zart.11§2 k.k., przy zmienionym opisie czynu wynikającym z ustalonego stanu faktycznego. Nadto, ocena dowodów pozwala na przypisanie oskarżonemu winy i to w stopniu dość wysokim, gdyż w czasie swego bezprawnego, karalnego i karygodnego zachowania, mając możliwość podjęcia decyzji zgodnej z wymogami prawa, nie dał on posłuchu normom prawnym.
Mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy należy przyjąć, iż oskarżony obejmował swoim bezpośrednim i kierunkowym zamiarem pomocJ. R.iP. S.w dokonaniu czynu zabronionego na szkodę małżonkówS., swoim zachowaniem ułatwiając im dokonanie tego przestępstwa, uzyskując przy tym korzyść majątkową. Stopień społecznej szkodliwości należało uznać za dość wysoki, albowiem oskarżony godził w dobro, jakim jest mienie, działalność instytucji samorządowej. Jako okoliczności obciążające sąd uznał uprzednią wielokrotną karalność oskarżonego, w tym za przestępstwa przeciwko mieniu. Okolicznością łagodzącą jest jego przyznanie się do winy.
Mając powyższe na uwadze – przy uwzględnieniu stopnia winy i społecznej szkodliwości, biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze jakie kara ma osiągnąć wobec oskarżonego, wymierzono adekwatną karę pozbawienia wolności w wysokości 6 miesięcy. Kara ta ma również znaczenie w kształtowaniu społecznej świadomości prawnej i odpowiada społecznemu poczuciu sprawiedliwości. Nadto, kara ta - wymierzona w dolnej granicy progu ustawowego zagrożenia- nie razi niewspółmiernością, zwłaszcza mając na względzie karę wymierzonąJ. R..
Stosownie do treściart.45§1 k.k.orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa kwoty 700 zł tj. równowartości korzyści majątkowej uzyskanej przez oskarżonego z przestępstwa.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art.art. 626 § 1 k.p.k.,art.627 k.p.k.orazart. 1, 2 ust.2 ustawy z 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. z 1989 r. nr 61, poz. 363 ze zm.). Sąd obciążył oskarżonego kosztami w wysokości 768,91 zł, na które złożyły się opłata od kary w wysokości 120 złotych oraz wydatki: ryczałt za doręczenie pism i wezwań w postępowaniu sądowym i przygotowawczym, wydatki związane z konwojami oraz kosztami wydania i wykonania(...).