Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 595/17
Data wyroku: 2017-07-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Hajda, Maryla Majewska – Lewandowska, Magdalena Balion-Hajduk
Słowa kluczowe: Powództwo przeciwegzekucyjne
Podstawa prawna: art. 840 kpc

Sygn. akt III Ca 595/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 lipca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Magdalena Balion - Hajduk (spr.)
Sędzia    SO Anna Hajda
SR (del.) Maryla Majewska – Lewandowska
Protokolant    Aleksandra Sado - Stach
po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2017 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwaU. B.
przeciwko(...) Bank (...) Spółce AkcyjnejwW.
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim
z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt I C 1349/16
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Wodzisławiu Śląskim do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.

SSR (del.)Maryla Majewska – Lewandowska

SSO Magdalena Balion - Hajduk

SSO Anna Hajda

Sygn. akt: III Ca 595/17

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 lutego 2017r. Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim pozbawił wykonalności bankowy tytuł egzekucyjny z dnia 1 czerwca 2015r. nr(...)wystawiony przez(...) Bank (...) Spółka AkcyjnawW.zaopatrzony w klauzulę wykonalności na postawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z dnia 12 sierpnia 2015r. sygn. akt I Co 1371/15 co do kwoty 31.495,43zł , oddalił powództwo w części, zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2.379,59zł tytułem zwrotu kosztów procesu i nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim kwotę 1.058,49zł tytułem części opłaty od pozwu od której powódka była zwolniona.
Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 25 kwietnia 2007r. maż powódkiK. B.zawarł z pozwanym umowę kredytową na kwotę 51.859,08zł, która miała być spłacana w 72 miesięcznych ratach po 1066,27zł, w tym ostatnia rata płatna w dniu 19 kwietnia 2013r. w kwocie 1066,94zł. W dniu 17 grudnia 2007r. mąż powódki zmarł, a postanowieniem z dnia 8 stycznia 2009r. Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim stwierdził, że spadek po nim na mocy ustawy nabyła powódka i syn zmarłego każdy z nich w ½ części spadku. Po śmierci męża, powódka złożyła wniosek i podjęła starania o wypłatę świadczenia z tytułu umowy ubezpieczenia kredytu. W piśmie z dnia 3 września 2008r. ubezpieczyciel odmówił wypłaty świadczenia, z uwagi na fakt, że zgon ubezpieczonego nastąpił na skutek schorzenia rozpoznanego przed zawarciem umowy. W dniu 6 września 2010r. powódka złożyła pozwanej oświadczenie, że jest spadkobiercą zmarłego i zobowiązuje się do pokrycia długu pozostałego po zmarłym. Po śmierci kredytobiorcy, tj. w kwietniu 2008r. pozwana zamierzała dokonać wypowiedzenia umowy kredytowej, ale oświadczenie to nie zostało skutecznie doręczone. W dniu 1 czerwca 2015r. pozwany wystawił bankowy tytuł egzekucyjny na kwotę 42.158,80zł, w tym kapitał – 41.639,33zł oraz odsetki – 519,47zł, któremu Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2015r. nadał klauzulę wykonalności. Na wniosek wierzyciela, na podstawie tego tytułu wykonawczego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Wodzisławiu Śląskim-P. S.w dniu 25 września 2015r. wszczął postępowanie egzekucyjne.
Sąd Rejonowy uznał na podstawieart. 840 § 1 k.p.c., że powództwo w znacznej części zasługiwało na uwzględnienie. Powódka częściowo wykazała zaistnienie okoliczności wskazanych wart. 840 k.p.c., co uzasadniało uwzględnienie powództwa co do kwoty 31.495,43zł. Powódka domagając się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego podniosła zarzut przedawnienia, który może stanowić podstawę powództwa zart. 840§ 1 k.p.c.Jeżeli objęte tytułem wykonawczym roszczenie rzeczywiście przedawniło się zgodnie zart. 125 k.c., to dłużnik może powództwem przeciwegzekucyjnym bronić się przed egzekucją niezależnie od tego, czy wierzyciel dysponuje pierwotnym czy też ponownie wydanym tytułem wykonawczym. Zgodnie zart. 118 k.c.roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się z upływem lat 3, a niewątpliwie takim roszczeniem jest roszczenie banku przeciwko konsumentowi o zwrot udzielonego kredytu.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że termin przedawnienia jest nierozerwalnie związany z wymagalnością roszczenia (art. 120 k.c.), która następuje wtedy, gdy po stronie dłużnika aktualizuje się powinność określonego zachowania będącego przedmiotem roszczenia. Po stronie dłużnika wymagalność roszczenia ustalić odnośnie każdej z rat kredytu oddzielnie tj. w określonym dniu każdego miesiąca (17,18,19 zgodnie z harmonogramem spłat), a nie jak twierdził pozwany dopiero z chwilą daty płatności ostatniej raty kredytu. Sąd nie podzielił również zapatrywania strony powodowej, że cała należność stała się wymagalna na skutek wypowiedzenia umowy. W sprawie nie zostało bowiem wykazane, by doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy w kwietniu 2008r. pozwana przygotowała oświadczenie o wypowiedzeniu umowy skierowane do dłużnikaK. B., ale bezspornym było że w tym czasie dłużnik już nie żył, a sama powódka zaprzeczała by otrzymała takie wypowiedzenie. Nawet zatem gdyby pozwana wysłała to oświadczenie dłużnikowi, to z uwagi na jego śmierć nie mogło dość to skutecznego doręczenia, a co za tym idzie skutecznego złożenia oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy. Uznanie przez powódkę roszczenia mogło odnieść skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia, ale jedynie co do rat jeszcze nie przedawnionych w tym dniu. Od tej daty przedawnienie względem tych wymagalnych już rat biegło na nowo, a złożenie wniosku do Sądu o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu w lipcu 2015r. doprowadziło do przerwania biegu terminu przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c) co do rat, których wymagalność powstała najpóźniej w okresie 3 lat przed datą złożenia wniosku (czyli za okres od lipca 2012r. do kwietnia 2013r.), a pozostałe uległy przedawnieniu. Sąd Rejonowy stwierdził, że żądanie pozwu zatem podlegało uwzględnieniu co do kwoty 31.495,43zł, a w pozostałym zakresie, na podstawieart. 840§1 k.p.c.podlegało oddaleniu.
Pozwany zarzucił w apelacji zarzucił naruszenie:
-art. 233 § 1 k.p.c.przez dokonanie przez Sąd ustaleń pozostających w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, co skutkowało uznaniem, że zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym stanowi wiele świadczeń okresowych - to jest rat kapitałowo - odsetkowych, których termin wymagalności występował w datach wskazanych w harmonogramie przedłożonym do akt sprawy, w sytuacji gdy bezspornym faktem potwierdzonym przez strony było udzielenie kredytu na kwotę 51 859,08 zł, którego ostatnia rata była płatna 19 kwietnia 2013 roku i w tej dacie nastąpiła wymagalność kredytu,
-art. 69 § 1 pr.bank. przez niezastosowanie i błędne uznanie, że zobowiązanie wynikające z umowy jest świadczeniem okresowym,
-art. 120 § 1 k.c.przez jego błędną wykładnię i błędne uznanie, że terminem wymagalności zobowiązania objętego tytułem wykonawczym jest każdorazowo termin zapłaty rat wskazanych w harmonogramie, w sytuacji gdy zobowiązanie kredytowe staje się wymagalne w razie braku wypowiedzenia umowy w dacie zapłaty ostatniej daty, która w przedmiotowej sprawie nastąpić miała w dniu 19 kwietnia 2013 roku, stąd zobowiązanie nie uległo przedawnieniu z uwagi na dokonane przez pozwanego czynności skutkujące przerwaniem biegu przedawnienia w postaci wystąpienia o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu,
-naruszenieart. 118 k.c.i123 pkt 1 k.c.i błędne uznanie, że czynność pozwanego w postaci skierowania do sądu wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nie przerwało biegu terminu przedawnienia.
Pozwany wniósł o zmianę wyroku przez oddalenie powództwa w całości - to jest w zakresie pozbawienia wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego w dniu 1 czerwca 2015 roku i zasądzenie kosztów postępowania.
Powódka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Okręgowy, zważył co następuje:
Apelacja musiała odnieść skutek.
Ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego znajdują odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i w pełni zasługują na ich poparcie, dlatego też Sąd Okręgowy, unikając niepotrzebnych powtórzeń, przyjmuje te ustalenia za własne. Należy podkreślić, że umowa kredytu z 25 kwietnia 2007 roku miała zakończyć się spłatą ostatniej na raty przypadającej na 19 kwietnia 2013 roku. Pismem z 6 września 2010 roku powódka zobowiązała się do spłaty długu pozostającego po jej zmarłym mężu. Pismo to należy ocenić jako uznanie długu. Rację ma również Sąd pierwszej instancji, wskazując iż w przypadku kredytu rozłożonego na raty wymagalności kredytu należy oceniać oddzielnie dla każdej z rat kredytowych zgodnie z harmonogramem spłat. Prawidłowym jest też ustalenie, że nie doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy albowiem wypowiedzenie kredytu nie zostało doręczone mężowi powódki. W niniejszej sprawie zarówno uznanie długu przez powódkę jak i złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przerwało bieg terminu przedawnienia, jednakże bieg terminu przedawnienia mógł być skuteczny tylko co do rat które jeszcze w tym czasie nie były przedawnione. Umknęło Sądowi Rejonowemu, iż na podstawie tytułu wykonawczego została wszczęta egzekucja, którą prowadzili Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Wodzisławiu ŚląskimP. S.pod sygnaturą KMP 1860/15. Z akt egzekucyjnych wynika, że egzekucja w pewnej części była skuteczna. Pozwany w trakcie postępowania zgłaszał zarzut, że w części już wyegzekwowanej nie można pozbawić tytułu wykonawczego wykonalności. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się jednak do tego zarzutu i nie ustalił wysokości wyegzekwowanego już roszczenia. Sąd Rejonowy wskazał jedynie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia , że kwota 31 495,43 zł stanowi roszczenie już przedawnionej i co do tej kwoty pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy. Uzasadnienie w tym zakresie nie poddaje się kontroli instancyjnej albowiem Sąd Rejonowy nie wskazał skąd właśnie ta kwota pochodzi, nie ustalił którą z rat kredytowych uznał za nieprzedawnione, a które z rat kredytowych zgodnie z harmonogramem są przedawnione i kiedy to przedawnienie nastąpiło. Nie odniósł się przy tym w ogóle do należności już wyegzekwowanych na podstawie spornego tytułu. Sąd Okręgowy podkreśla, iż w zakresie w jakim na podstawie tytułu wykonawczego wierzytelność została już wyegzekwowana nie może być mowy o pozbawieniu tytułu wykonawczego wykonalności. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowych nie dokonując tych ustaleń, nie rozpoznał istoty sprawy albowiem wskazana przez niego kwota nie daje się zweryfikować ani w oparciu o znajdujący się w aktach harmonogram spłat ani w oparciu o akta egzekucyjne.
Sąd Rejonowy, ponownie rozpoznając sprawę musi ustalić jaka kwota została wyegzekwowana na podstawie tytułu wykonawczego objętego żądaniem pozwu z rozbiciem na należność główną, odsetki, koszty postępowania i koszty postępowania egzekucyjnego i dopiero wówczas będzie wiadomo co do ewentualnie jakiej kwoty można rozważać zasadność roszczenia powódki. Następnie Sąd powinien ustalić które konkretnie raty kredytu zostały przedawnione i dokonać dokładnego wyliczenia jaka część z dochodzonego roszczenia pozostała jeszcze do wyegzekwowania i w granicach tego ocenić w jakim zakresie i co do których rat roszczenie przedawniło się i w jakiej wysokości przy uwzględnieniu przerw biegu przedawnienia na skutek zarówno uznania w przez powódkę długu, jak i wystąpienia z wnioskiem o nadanie bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności oraz złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Sąd Okręgowy, mając powyższe na uwadze na mocyart. 383 § 4 k.p.c.orzekł jak w sentencji.

SSR (del.)Maryla Majewska – Lewandowska

SSO Magdalena Balion - Hajduk

SSO Anna Hajda