Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 66/17
Data wyroku: 2017-05-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Krzeczowska-Lasoń, Michał Bober, Lucyna Ramlo
Słowa kluczowe: Świadczenia przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt 2, ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych

Sygn. akt III AUa 66/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 maja 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Michał Bober

Sędziowie:

SA Lucyna Ramlo
SA Iwona Krzeczowska - Lasoń (spr.)

Protokolant:

sekr. sądowy Katarzyna Kręska

po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. w Gdańsku
sprawyR. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.
o prawo do świadczenia przedemerytalnego
na skutek apelacjiR. P.
od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt IV U 499/16
oddala apelację.
SSA Lucyna Ramlo SSA Michał Bober SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń
Sygn. akt III AUa 66/17

UZASADNIENIE
WnioskodawcaR. P.odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.z dnia 25 lutego 2016 r., którą odmówiono mu prawado świadczenia przedemerytalnego.
Wnioskodawca nie zgodził się z decyzją podnosząc, że zgodnie z ugruntowanymw orzecznictwie poglądem zastosowanie przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniającego, które na skutek nieprzyjęcia nowych warunków zatrudnienia przez pracownika przekształca się w wypowiedzenie definitywne, nie oznacza, że przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie leży wyłącznie po stronie pracodawcy, zwłaszcza jeżeli na skutek dokonanego wypowiedzenia zmieniającego nastąpiło znaczne pogorszenie warunków pracy lub płacy.W ocenie skarżącego od czasu przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę, jego sytuacja uległa pogorszeniu, powierzano mu nowe obowiązki nie związane z jego stanowiskiem pracy i nie należące do zakresu jego obowiązków, tj. sprzątanie i zamiatanie dworców, koszenie trawników, odśnieżanie, naprawianie i sprzątanie autobusów, wożenie paliwa i prace w magazynie. Natomiast powierzenie nowych obowiązków na stanowisku magazynier-zaopatrzeniowiec na pół etatu ewidentnie pogorszyło warunki pracy skarżącego.
Pozwany wniósł o oddalenie odwołania.
Sąd Okręgowy w Elblągu - IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiemz dnia 28 września 2016 r., sygn. akt IV U 499/16 oddalił odwołanie.
Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i rozważania Sądu pierwszej instancji. UbezpieczonyR. P.,ur. (...), legitymuje się stażem pracy w wymiarze 39 lat, 11 miesięcy i 9 dni. W okresie aktywności zawodowe był zatrudniony: od dnia 11 sierpnia 1975 r. do dnia 29 października 1975 r. wZakładach (...)na stanowisku stażysta elektromonter, od dnia 7 listopada 1977 r. do dnia 31 października 1991 r. w(...)O.na stanowisku monter urządzeń elektronicznych oraz od dnia 8 czerwca 1992 r. w(...) sp. z o.o.wO.na stanowisku elektryk sieciowy. W okresach od dnia 2 listopada 1991 r. do dnia 8 czerwca 1992 r. oraz od dnia4 sierpnia 2015 r. do dnia 5 lutego 2016 r. był zarejestrowany w PUP z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. WPrzedsiębiorstwie (...)wO.podjął zatrudnienie na stanowisku elektryka Stacji Obsługi. Z dniem 1 stycznia 1999 r. powierzono mu dodatkowe obowiązki akumulatorzysty w zakresie: 1/ prowadzenia numeracji i ewidencji akumulatorów będących na wyposażeniu pojazdów, 2/ wymiany akumulatorów w pojazdach, 3/ konserwacji akumulatorów znajdujących się w pojazdach i akumulatorowni, 4/ obsługi i ładowania akumulatorów. Od dnia 31 sierpnia 2000 r. ubezpieczonemu powierzono także obowiązki magazyniera magazynu olejów napędowych. Od dnia 23 stycznia 2013 r. polecono wnioskodawcy rozpisywanie swoich prac, jakie wykonuje on w ciągu 8 godzin pracyw specjalnym zeszycie i na tej podstawie był rozliczany z wykonanej pracy. W dniu 14 lipca 2013 r. przedstawiono ubezpieczonemu zaktualizowany zakres obowiązków. Do jego obowiązków należało: 1. całkowity nadzór nad stanem liczników (energia, gaz, woda, tj. odczytywanie stanów i sprawdzenie zgodności, sporządzenie zestawień zużyciaz uwzględnieniem dzierżawców), 2. przeprowadzenie pomiarów sieci elektrycznej i nadzór (terminowe dokonywanie badań poszczególnych punktów sieci, sporządzania protokołów),3. doraźne czynności z zakresu konserwacji i drobnych napraw (zakładanie podliczników, nadzór i konserwacja, inne prace bieżące tj. usuwanie usterek, wymiana i uzupełnienie braków żarówek, gniazd, opraw, włączników itp.), 4. konserwacja urządzeń i terminowe przygotowanie do okresowych badań przez Urząd Dozoru Technicznego, 5. uczestnictwow rewizjach zbiorników paliwowych, 6. prace przy akumulatorach (ewidencja, wymiana konserwacja i całkowity nadzór), 7. bieżąca naprawa lub uzupełnienie instalacji wewnętrznej i zewnętrznej wraz z osprzętem, 8. dodatkowe czynności gospodarcze na terenie zajezdnii dworca zlecone przez kierownika. Od września 2013 r. powierzono mu dodatkowe czynności związane z tankowaniem terenowym autobusów szkolnych 2 razy w tygodniu.W dniu 19 grudnia 2014 r. ubezpieczony wniósł o rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron z przyczyn niedotyczących pracownika, w związku z nabyciemw kwietniu 2015 r. uprawnień do świadczenia przedemerytalnego. Pismem z dnia 16 marca 2015 r. kierownik Stacji Obsługi zwrócił się do Prezesa Zarządu(...) sp. z o.o.wO.z wnioskiem o przeniesienie mechanikaM. B.ze stanowiska osoby obsługującej magazyn i zaopatrzenie na stanowisko mechanika samochodowego bez powierzania odpowiedzialności brygadzisty zmianowego, jednocześnie proponując przeniesienie na stanowisko magazyniera i zaopatrzeniaR. P., którypo zmianie pracowałby na ½ etatu na magazynie i na ½ etatu na dotychczasowym stanowisku, wskazując, że stanowisko elektryka sieciowego nie wymaga obecnie obsady pełnego etatu. W dniu 7 kwietnia 2015 r. ubezpieczony otrzymał wypowiedzenie warunków umowy o pracę. Do wypowiedzenia dołączono nowy zakres czynności i obowiązków wynikający ze stanowiska elektryk- magazynier. Z zakresu tego wynika, że obowiązki określone w pkt od 1-7 pozostawały w niezmienionym brzmieniu, natomiast pkt 8 otrzymał brzmienie „sporządzanie i realizacja zamówień na wszystkie materiały techniczne i części zamienne a/ pełna odpowiedzialność za dostarczony towar do magazynu, b/prowadzenie kontroli i nadzór nad realizacją zamówień”. Nadto dodano pkt 9 w brzmieniu „całkowita obsługa programu(...)w zakresie magazynu i naprawy pojazdów, a/ wprowadzenie danych w części zaopatrzenie –magazyn, b/ przyjmowanie i rejestr zleceń w systemie”. Pismem z dnia 9 czerwca 2015 r. ubezpieczony złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia nowych warunków pracy. W dniu 25 lutego 2016 r. pozwany wydał zaskarżoną decyzję.
Sąd Okręgowy w rozważaniach prawnych odwołał się do treściart. 2 ust. 1 pkt 2, ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 170 ze zm.; dalej ustawa) oraz w zakresie rozumienia użytego w ustawie pojęcia "rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy (...)" - doart. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnieniai instytucjach rynku pracy(Dz. U. Nr 99, poz. 1001, dalej u.p.z.i.r.p.). Z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy wykluczyć należy przyczyny dotyczące zakładu pracy, o których mowawart. 2 ust. 1 pkt 29 lit. b-du.p.z.i.r.p., wobec czego analizie podlega jedynie, czy zachodzi przyczyna wymieniona wart. 2 ust. 1 pkt 29 lit. au.p.z.i.r.p., tj. rozwiązanie stosunku pracyz przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Sąd I instancji podzielił w pełni stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z 17 maja 2007 r., III BP 5/07, OSNP 2008/13-14/188, zgodnie z którymustawę z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(Dz. U. Nr 90, poz. 844 ze zm.) stosuje się także do wypowiedzenia zmieniającego (art. 1 ust. 1 tej ustawy w związku zart. 42 § 1 k.p.). W konsekwencji fakt rozwiązania stosunku pracy na skutek przekształcenia wypowiedzenia zmieniającego w wypowiedzenie definitywne, z uwagi na odmowę przyjęcia przez wnioskodawcę nowych warunków płacy, nie daje podstaw do zakwestionowania stanowiska, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Niemniej jednak rozwiązanie umowy o pracę na skutek odmowy przyjęcia proponowanych warunków zatrudnienia może stanowić współprzyczynę tego rozwiązania. Zasadnicze znaczenie ma w tej sytuacji ocena, czy proponowane warunki były na tyle niekorzystne,że można było z góry zakładać, iż pracownik ich nie przyjmie. Ocena tej okoliczności należy do sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2009 r., II PK 38/09, LEXnr 560731). W ocenie Sądu Okręgowego chociaż zaproponowane wnioskodawcyw wypowiedzeniu zmieniającym z dnia 7 kwietnia 2015 r. nowe warunki pracy poprzez powierzenie obowiązków elektryka -magazyniera przy niezmienionym wynagrodzeniu, ewentualnie zwiększonym wynagrodzeniu o kwotę 200 zł są może mniej korzystne niż dotychczasowe (ubezpieczony do tej pory nie pracował jako magazynier części i nie miał praktyki, ani odpowiedniego doświadczenia zawodowego), to nie można było uznać,że proponowane warunki były na tyle niekorzystne, że można było z góry zakładać,iż wnioskodawca ich nie przyjmie. Po pierwsze, w ocenie Sądu, w żaden sposób nie można przyjąć, że propozycja nowych warunków pracy nosiła znamiona szykany. Z pisma kierownika Stacji Obsługi do Prezesa Zarządu dnia 16 marca 2015 r. wynikało jednoznacznie, że potrzeba obsadzenia stanowiska magazyniera była podyktowana przeniesieniem mechanikaM. B.ze stanowiska osoby obsługującej magazyn i zaopatrzenie na stanowisko mechanika samochodowego. Powierzenie w tej sytuacji ubezpieczonemu wolnego stanowiska magazyniera wiązało się z potrzebą zakładu pracy, a nie z szykaną. Zauważyć należy, że stanowisko magazyniera części zamiennychwe wcześniejszym okresie powierzono także osobie pracującej na stanowisku księgowej, która za zadanie miała i w efekcie dokonała wdrożenia inwentaryzacji komputerowejw magazynie, a w późniejszym czasie stanowisko to objął mechanik (zeznaniaI. K. (1)). W tej sytuacji nie można mówić, że propozycja objęcia takiego stanowiska uwłaczałaby godności skarżącego. Po drugie, analiza akt osobowych pozwala na ustalenie, że z biegiem lat malało u pracodawcy zapotrzebowanie na pracę skarżącego, jako elektryka sieciowego. Z zeznań ubezpieczonego i świadków jednoznacznie wynikało, że firma zmniejszała swoją działalność. Sam ubezpieczony wskazywał, że działalność ta zmniejszyła się o połowę. Wnioskodawcy od 2000 r. powierzano coraz to nowe obowiązki w ramach tego samego wymiaru czasu pracy. W styczniu 2013 r. polecono mu nawet rozpisywanie swoich prac, jakie wykonuje on w ciągu 8 godzin pracy w specjalnym zeszycie i na tej podstawie wnioskodawcy zaktualizowano nowy zakres obowiązków. Po trzecie proponowanych ubezpieczonemu przez pracodawcę warunków pracy nie można było odnieść, jako na tyle niekorzystnych, że można było z góry zakładać, iż pracownik ich nie przyjmie. Zdaniem Sądu przedstawienie takich warunków pracy w sytuacji, gdy było to podyktowane potrzebami zakładu i przede wszystkim brakiem możliwości obsadzenia pełnego etatu w charakterze elektryka sieciowego, nie można ocenić inaczej, niż jako próbę utrzymania dalszego zatrudnienia skarżącego. Zwracają przy tym uwagę zeznania świadkaH. Z., który jednoznacznie wskazywał, że z 200 pracowników zatrudnionych na początku działania firmy, pozostało 90. Z zeznań tych wynikało także, że głównie zwalniano pracowników administracyjnych (zeznaniaI. K.iH. Z.). Tak więc z powyższego wynika, że firma dokonywała różnych zabiegów by zmniejszyć koszty utrzymania firmyi próbowała zatrzymać skarżącego. Po czwarte, Sąd nie dał wiary zeznaniom ubezpieczonego, że nie był on w stanie wykonywać pracy na stanowisku magazynieraz uwagi na brak przeszkolenia i nieznajomość programuV.. Z akt osobowych wynika, że ubezpieczony w okresie od dnia 5 lipca 2000 r. do dnia 7 sierpnia 2000 r. był słuchaczem kursu „podstawy obsługi komputera”. Nadto jak wynika z akt osobowych ubezpieczony przez cały okres zawodowy był zobowiązany (i realizował) do odnawiania swoich uprawnień kwalifikacyjnych. Był więc wdrożony do nauki. W ocenie Sądu opanowanie programu komputerowego jest niewątpliwie mniej skomplikowane niż uzyskanie kwalifikacji dozoru instalacji energetycznych. Nadto – co wymaga podkreślenia - ubezpieczony nie wykazał,by pracodawca odmówił mu odbycia tego rodzaju przeszkolenia przed objęciem proponowanego stanowiska pracy. Po piąte, zwraca uwagę fakt wystąpienia ubezpieczonego już 19 grudnia 2014 r. z prośbą „o rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron z przyczyn niedotyczących pracownika, w związku z nabyciemw kwietniu 2015 r. uprawnień do świadczenia przedemerytalnego”. Wniosek ten – w ocenie Sądu - zdaje się sugerować, że ubezpieczony nie był zainteresowany dalszym zatrudnieniem na dotychczasowym czy też innym stanowisku i wykorzystał fakt wypowiedzenia zmieniającego do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że odmowa przyjęcia przez ubezpieczonego zaproponowanych w wypowiedzeniu zmieniającym nowych warunków pracy stanowi współprzyczynę rozwiązania umowy o pracę z(...) sp. z o.o.wO., co uniemożliwia uznanie, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, co determinuje z kolei przyjęcie, że nie zachodzi przyczyna dotycząca zakładu pracy w rozumieniuart. 2 ust. 1 pkt 29 lit. au.p.z.i.r.p. W tej sytuacji Sąd Okręgowy uznał decyzję organu za prawidłową i stosownie doart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie.
Apelację o wyroku wywiódł ubezpieczony zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy,a mianowicieart. 233 § 1 k.p.c.poprzez błędną, sprzeczną z zasadami logikii doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego w sprawie i dokonanie dowolnej,a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, polegającej na:
- błędnej ocenie materiału dowodowego sprawy, w tym treści zeznań świadków i przyjęcie przez Sąd, że wypowiedzenie zmieniające doprowadzi do nieznacznego tylko pogorszenia sytuacji odwołującego się, podczas gdy wypowiedzenie zmieniające w sposób znaczny pogorszyło warunki pracy odwołującego się, co uzasadnia przyjęcie, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło wyłącznie z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy,
- bezpodstawne przyjęcie, że zachowanie odwołującego się polegające na nieprzyjęciu wypowiedzenia zmieniającego stanowi współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy,
2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy w związku z art. 2 ust. 1 pkt 29 u.p.z.i.r.p. poprzez błędną wykładnię zwrotu „przyczyn dotyczących zakładu pracy”’ i przyjęcie, że ustanie stosunku pracy na skutek wypowiedzenia zmieniającego nie stanowi wyłącznych przyczyn dotyczących zakłady pracy, a stanowi współ przyczynienie pracownika, podczas gdyw niniejszej sprawie ustanie stosunku pracy na skutek wypowiedzenia zmieniającego stanowi przyczynę dotyczącą wyłącznie zakładu pracy, ponieważ nowe warunki pracysą znacznie gorsze od poprzednich.
Mając na względzie powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie świadczenia przedemerytalnego, zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów sądowych za obie instancję, w tym kosztów zastępstwa prawnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, przy pozostawieniu temu sądowi orzeczenia o kosztach postępowania za instancję odwoławczą.
W uzasadnieniu apelacji ubezpieczony wskazał, że miał uzasadnione powody, aby nie przyjąć warunków pracy zawartych w wypowiedzeniu zmieniającym. Nowe warunki pracy były znacznie gorsze od dotychczasowych. Odwołujący się nie wykorzystywałby swoich kwalifikacji elektryka, miał ponosić pełną odpowiedzialność za towary w magazynie,do którego ma dostęp wiele osób, a co wiąże się z ryzykiem odpowiedzialność odszkodowawczej, materialnej za mienie powierzone i niedobory. Po prywatyzacji i zmianach organizacyjnych u pracodawcy sytuacja pracowników, w tym też odwołującego się,w zakładzie pracy, cały czas się pogarszała. Pracodawca zmuszał odwołującego siędo czynności niezgodnych z jego kwalifikacjami, w tym także do zamiatania dworcówi sprzątania autobusów. Pracodawca polecając wykonywanie takich czynności oraz składając wypowiedzenie zmieniające liczył na to, że stosunek pracy wygaśnie. Co więcej, pracodawca miał zamiar zlikwidować etat elektryka sieciowego, o czym świadczy fakt,że na jego miejsce nie został zatrudniony inny pracownik. W uzasadnieniu wypowiedzenia wskazano, że przyczyną jest brak zapotrzebowania na pracę elektryka oraz zmiany organizacyjne. Nie może być zatem mowy o jakimkolwiek przyczynieniu odwołującego siędo ustania stosunku pracy. Stosunek pracy ustał wyłącznie z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Ponadto wbrew ustaleniom Sądu I instancji, wypowiedzenie zmieniające nosiło znamiona szykany.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
ApelacjaR. P.nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie spór sprowadzał się do oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek warunkujących prawo do świadczenia przedemerytalnego o jakich mowa wart. 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz.U. z 2013 r., Nr 170 ze zm.; dalej ustawa). Niespornym jest, że wnioskodawca do dnia rozwiązania stosunku pracy legitymował się stażem wynoszącym co najmniej 35 lat oraz ukończył 60 rok życia, przepracował też w zakładzie pracy co najmniej 6 miesięcy. W nawiązaniu do art. 2 ust. 3 ustawy jasne jest również, że pobierał przez okres co najmniej 6 miesięcy zasiłek dla bezrobotnych, na dzień wydania decyzji był nadal bezrobotny, nie odmówił propozycji odpowiedniego zatrudnienia, a wniosek o świadczenie przedemerytalne złożył do organu rentowego w ciągu 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy zaświadczenia. W rezultacie rzeczą Sądu pierwszej instancji było przesądzenie, czy łącząca wnioskodawcę umowa o pracę została rozwiązana „z przyczyn dotyczących zakładu pracy”.
Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy w sprawie, wbrew twierdzeniom apelującego, znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie,a podniesiony przez niego w apelacji zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.jest chybiony.
Przypomnieć należy, że zgodnie z przywołanym powyżej przepisem, statuującym dyrektywy oceny materiału dowodowego sprawy, sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
W doktrynie i orzecznictwie przyjęte jest, że ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których sądw sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosije do pozostałego materiału dowodowego. Dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisuart. 233 § 1 k.p.c.nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając. Apelujący bezpodstawnie zarzucił, że Sąd Okręgowy pominął zeznania świadkówI. K. (1)iH. Z. (2), ponieważ dokonał ustaleń faktycznych na podstawie zeznań tych świadków, co wynika wprost z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Natomiast nie można z treści zeznań świadkaI. K. (1)wyprowadzić wniosku, że również ubezpieczonego „chciano się pozbyć” z pracy. Świadek przedstawiła ogólną atmosferę panującą firmie z perspektywy pracownika, natomiast nie można uznać, że była to jedyna i wyłączna przyczyny wypowiedzenia zmieniającego wręczonego wnioskodawcy. Natomiast zeznania świadkaH. Z. (2)stwierdzającego, że zmiana warunków pracy ubezpieczonego prowadziła do pogorszenia jego pracy – stanowiły tylko jego subiektywną ocenę sytuacji kolegi z pracy.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy po analizie zgromadzonego materiału dowodowego trafnie ustalił, że wnioskodawca nie spełnia jednej z przesłanek warunkujących prawo do świadczenia przedemerytalnego, bowiem faktyczne rozwiązanie stosunku pracy z(...) sp. z o.o.wO.nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że odmowa przyjęcia nowych warunków pracy zaproponowanych pracownikowi w trybie wypowiedzenia zmieniającego, które nie pogarszają jego warunków pracy, stanowi współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy i taki stosunek pracy, jeśli ulega rozwiązaniu, nie zostaje rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.; dalej ustawa o promocji zatrudnienia),
W kontekście powyższych wywodów należało uznać, że zarzuty zawarte w apelacji ubezpieczonego mają jedynie charakter polemiczny w stosunku do prawidłowych ustaleń Sądu Okręgowego i jako takie nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Odwoławczy oceniając jako prawidłowe ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne dokonane przez Sąd pierwszej instancji uznał je za własne.
W zakresie podstawy materialnoprawnej wskazać należy, że zgodnie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, prawo do tego świadczenia przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy,w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła, co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący, co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.
W myśl art. 2 ust. 3 ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie, co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych,o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: nadal jest zarejestrowana, jako bezrobotna, w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych, złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
W przedmiotowej sprawie bezsporne było to, że odwołujący spełniał wszystkie powyżej określone warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego, poza jedną przesłanką - rozwiązania stosunku pracy „z przyczyn dotyczących zakładu pracy”.
W tym miejscu przypomnieć należy, iż stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy o promocji zatrudnienia, ilekroć w ustawie jest mowa o przyczynach dotyczących zakładu pracy oznacza to:
a) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywaniaz pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodniez przepisamiustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy(Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,
b) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych lub technologicznych,
c) wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku śmierci pracodawcy lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcęi niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy,
d) rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika na podstawieart. 55 § 11ustawy z dnia26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracyz uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 maja 2007 r., III BP 5/07, OSNP 2008/13-14/188 wskazał, żeustawę z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywaniaz pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(t.j. Dz.U.z 2016 r., poz. 1474 ze zm.; dalejustawa z dnia 13 marca 2003 r.) stosuje się takżedo wypowiedzenia zmieniającego (art. 1 ust. 1 tej ustawy w związku zart. 42 § 1 k.p.).
Zważyć należy, że linię orzecznictwa w zakresie wyjaśnienia, czy przyczyny dotyczące zakładu pracy mogą stanowić wyłączny powód rozwiązania stosunku pracy,w sytuacji, gdy jego ustanie było skutkiem odmowy przyjęcia przez pracownika proponowanych mu w ramach wypowiedzenia zmieniającego warunków pracy i płacy, zapoczątkował wyrok z dnia 9 listopada 1990 r., I PR 335/90 (OSP 1991 Nr 9, poz. 212),w którym stwierdzono, że okoliczność, iż rozwiązanie stosunku pracy następuje w trybie wypowiedzenia zmieniającego, a nie w drodze wypowiedzenia definitywnego, ma jedynie znaczenie dla oceny, czy przyczyny zart. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracystanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy. Jeżeli bowiem pracownikowi zaproponowano odpowiednią pracę, to odmowa jej przyjęcia może być w pewnym wypadku potraktowana, jako współprzyczyna rozwiązania stosunku pracy. Będzie tak wtedy, gdy z uwagi na interes pracownika i zakładu pracy oraz rodzaj i charakter zaproponowanej pracy w zasadzie można oczekiwać, iż pracownik powinien przyjąć zaoferowane mu nowe warunki. Oznacza to, że odmowa przyjęcia nowych warunków pracy noszących znamiona szykany, jak i nieprzyjęcie warunków, wyraźniez jakiegoś powodu niedogodnych dla pracownika nie stoi na przeszkodzie uznaniu,że przyczyny rozwiązania stosunku pracy leżą wyłącznie po stronie zakładu pracy. Taki sam pogląd wyrażany był przez Sąd Najwyższy w późniejszych orzeczeniach. I tak w wyrokuz dnia 7 lipca 2000 r., I PKN 728/99, OSNP 2002, Nr 2, poz. 40 stwierdzono, że ocena „wyłączności” przyczyny rozwiązania stosunku pracy w rozumieniu przepisuart. 10 ust.1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, powinna uwzględniać to, iż jednąz przyczyn rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę jest odmowa pracownika przyjęcia proponowanych mu nowych warunków. Jeżeli odmowa ta nie zasługuje na aprobatęi stanowi jeden z motywów decyzji pracodawcy, to bez wątpienia przyczyna niedotycząca pracodawcy nie jest w tym wypadku wyłącznym powodem uzasadniającym wypowiedzenie umowy o pracę. Dla oceny wyłączności przyczyny rozwiązania stosunku pracy w rozumieniu tego przepisu istotne jest bowiem nie tylko to, czy rozwiązanie to jest następstwem wypowiedzenia zmieniającego w związku z odrzuceniem przez pracownika zaproponowanych mu warunków pracy lub płacy, ale także i to, że jednym z motywów rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę jest odmowa pracownika przyjęcia proponowanych mu nowych warunków, mimo że nie stanowiła ona elementu wypowiedzenia zmieniającego, a jedynie poprzedzała wypowiedzenie (definitywne) umowy o pracę. Jeżeli odmowy tej w okolicznościach danej sprawy nie można uznać - z uwagi na interesy pracodawcy, jak i właściwie pojęty interes pracownika - za usprawiedliwioną czy zasługującą na aprobatę, to uzasadnia to twierdzenie, że przyczyny (przyczyna) zart. 1 ust. 1 ustawyz 28 grudnia 1989 r.nie stanowią wyłącznego powodu uzasadniającego rozwiązanie stosunku pracy. W kolejnym wyroku z dnia 16 listopada 2000 r., I PKN 79/00, OSNP 2002, Nr 10, poz. 240 Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż rozwiązanie stosunku pracy wskutek wypowiedzenia warunków płacy, które prowadziłoby do radykalnego obniżenia wynagrodzenia pracownika (przy niezmienionych wymaganiach), jeżeli nastąpiło z przyczyn wskazanych wart. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.może być uznane za dokonane wyłącznie z tych przyczyn (w pojęciu art. 10 ust. 1 tej ustawy) i uzasadniać jego roszczenieo odprawę pieniężną. Podobnie w wyroku z dnia 4 lipca 2001 r. I PKN 521/00, OSNP 2003, Nr 10, poz. 244 Sąd Najwyższy stwierdził, że odmowa przyjęcia przez pracownika wypowiedzenia zmieniającego, dotyczącego wyłącznie obniżenia wynagrodzenia,w zasadzie nie stanowi leżącej po stronie pracownika współprzyczyny rozwiązania z nim umowy o pracę.
Jeżeli pracownik odrzuca nowe warunki, które obiektywnie są do przyjęcia i nie mają charakteru propozycji pozornej, zmierzającej w istocie do zakończenia stosunku pracy,to oczywiście ma on prawo to uczynić, jednak w ocenie Sądu Apelacyjnego niema racjonalnego powodu, który usprawiedliwiałby wypłacanie w takiej sytuacji świadczenia przedemerytalnego. Oczywiście, ocena, czy odmowa przyjęcia zaproponowanych wypowiedzeniem zmieniającym nowych warunków pracy jest obiektywnie uzasadniona, musi być dokonana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2013 r., II PK 340/12, EX nr 1409529), jednak dla przykładu wskazać należy, że za taką obiektywnie usprawiedliwioną odmowę ocenę uznaje się odmowę przyjęcia wypowiedzenia noszącego znamiona szykany (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2008 r., II PK 67/08, LEX nr 785526), czy prowadzącedo radykalnego obniżenia wynagrodzenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2000 r., I PKN 79/00, OSNP 2002/10/240), z kolei za zmiany warunków nie usprawiedliwiające odmowy ich przyjęcia uznano m.in. obniżenie wynagrodzenia w sposób adekwatny do stawek innych pracowników (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia2015 r., II PK 211/14, LEX nr 1745824) czy zmianę miejsca wykonywania pracydo miejscowości odległej o 90 km (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2009 r.,II PK 38/09, LEX nr 560731).
Z kolei w wyroku z dnia 14 grudnia 2016 r., II PK 281/15, LEX nr 2200601 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przyczynami niedotyczącymi pracownika są wszystkie okoliczności niezwiązane z jego cechami psychofizycznymi i sposobem wywiązywania się przez niegoz obowiązków pracowniczych. Zarówno jednak w art. 1 ust. 1 (w odniesieniu do zwolnień grupowych) jak i w art. 10 ust. 1 (w odniesieniu do zwolnień indywidualnych) ustawyz 2003 r. ustawodawca posłużył się zwrotem „konieczność rozwiązania stosunku pracy”. Konieczność ta musi więc istnieć w przeświadczeniu pracodawcy i być związana z celemi funkcjonowaniem łączącego strony stosunku pracy, natomiast nie może mieć ona dodatkowego źródła w okolicznościach dotyczących pracownika, gdyż wówczas ta przyczyna wypowiedzenia umowy nie ma wyłącznego charakteru. Rozwiązanie stosunku pracy wskutek odmowy przyjęcia przez pracownika zaoferowanych mu w wypowiedzeniu zmieniającym warunków pracy i płacy, nie wyklucza jego prawa do odprawy pieniężnej z art. 8 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeśli zaproponowane warunki dalszego zatrudnienia istotnie odbiegają od dotychczasowych i ich odrzucenie jest obiektywnie usprawiedliwione. Nie można jednak zapominać, że rozwiązanie umowy o pracę przez złożenie oświadczenia o jej wypowiedzeniu (art. 30 § 1 pkt 2 k.p.) różni sięod wypowiedzenia zmieniającego, które jest czynnością prawną o zamiarze złożonym (art. 42 § 2 i 3 k.p.). Jego głównym celem jest bowiem przeobrażenie dotychczasowego stosunku pracy, a celem wtórnym - jego rozwiązanie w sytuacji, gdyby pracownik nie wyrazi zgodyna zmianę. Pracownik w związku z otrzymaniem wypowiedzenia zmieniającego treść stosunku pracy może wszakże: a) odmówić przyjęcia zaproponowanych warunków i nie odwołać się od wypowiedzenia do sądu pracy; b) odmówić przyjęcia zaproponowanych warunków oraz odwołać się od wypowiedzenia do sądu pracy, żądając uznania jego bezskuteczności, a jeżeli doszło już do rozwiązania stosunku pracy wskutek odmowy, także przywrócenia do pracy lub odszkodowania z tytułu rozwiązania stosunku pracy wskutek niezgodnego z prawem wypowiedzenia zmieniającego (art. 42 § 1 k.p.w związku zart.45 § 1 k.p.); c) przyjąć zaproponowane warunki i nie odwoływać się od wypowiedzeniado sądu pracy, godząc się na zmianę treści stosunku pracy; d) przyjąć zaproponowane warunki (biernie przez niezłożenie oświadczenia o odmowie ich przyjęcia) i zażądać przed sądem pracy przywrócenia poprzednich warunków pracy (art. 42 § 1 k.p.w związku zart.45 § 1 k.p.). Wystąpienie skutku rozwiązującego wypowiedzenia warunków pracy i płacy uzależnione jest zatem od woli obydwu stron tego stosunku. Składając wypowiedzenie zmieniające pracodawca musi się liczyć z odmową przyjęcia przez pracownika nowych warunków pracy i płacy, zwłaszcza że w praktyce złożenie takiego oświadczenia ma miejsce wówczas, gdy brak warunków do zawarcia porozumienia zmieniającego. Nieuprawnione jest więc stawianie znaku równości między wypowiedzeniem umowy o pracę a wypowiedzeniem zmieniającym. Z literalnego brzmienia art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z 2003 r. można wyprowadzić wniosek, że zastosowanie przepisów tego aktu następuje wtedy, gdy rozwiązanie stosunku pracy, czy to w ramach zwolnień grupowych czy indywidualnych, podyktowane jest zachodzącą po stronie pracodawcy „koniecznością”. Skoro więc, jak wynika z treściart. 42 § 1-3 k.p., celem wypowiedzenia zmieniającego jest zmiana warunków pracy lub płacy dla dalszej kontynuacji zatrudnienia, a rozwiązanie stosunku pracy jest tylko ewentualnym skutkiem nieprzyjęcia przez pracownika proponowanych warunków, to nie można zakładać, że każde wypowiedzenie zmieniające, które napotka na odmowę pracownika, jest równoznaczne z rozwiązaniem stosunku pracy za wypowiedzeniemw rozumieniu przepisów powołanej ustawy. Rozwiązania stosunku pracy w znaczeniu, jakim operują nim unormowania ustawy z 2003 r., nie można utożsamiać z samym formalnym skutkiem oświadczenia pracodawcy o wypowiedzeniu zmieniającym. Konieczne jest dokonanie oceny, czy w danym stanie faktycznym zmierza ono, zgodnie z naturą tej czynności, do kontynuacji stosunku pracy (po zmodyfikowaniu jego treści), a jedynie odmowa przyjęcia przez pracownika zaoferowanych warunków pracy i/lub płacy powoduje rozwiązanie tego stosunku, czy też treść i okoliczność złożenia propozycji nowych warunków uzasadniają twierdzenie, że celem pracodawcy było zwolnienie pracownika.
Mając na względzie powyższe rozważania prawne Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy trafnie ocenił, że zaproponowane wnioskodawcy w wypowiedzeniu zmieniającym z dnia 7 kwietnia 2015 r. nowe warunki pracy poprzez powierzenie obowiązków elektryka -magazyniera nie były na tyle niekorzystne, że można było z góry zakładać, iż wnioskodawca ich nie przyjmie, czy też propozycja ta miała cechy szykany.
Propozycja nowych warunków pracy nie nosiła znamiona szykany, skoro z pisma kierownika Stacji Obsługi do Prezesa Zarządu dnia 16 marca 2015 r. wynikało jednoznacznie, że potrzeba obsadzenia stanowiska magazyniera była podyktowana przeniesieniem mechanikaM. B.ze stanowiska osoby obsługującej magazyn i zaopatrzenie na stanowisko mechanika samochodowego. Ubezpieczony przesłuchany w charakterze strony zeznał, że poprzedni mechanik nie wywiązywał sięz obowiązków, choć w jego ocenie miał wszelkie kwalifikacje. Wnioskodawca zeznał również, że taka zmiana wynikała z potrzeb firmy (przesłuchanie w charakterze stronyR. P.– k. 73 a.s., zapis na płycie CD 01:02:52-01:15:54, płyta CD –k. 74 a.s. w zw. z k. 71-72 a.s., zapis na płycie CD 00:02:13-00:26:46 płyta CD – k. 74 a.s.).
Zatem powierzenie ubezpieczonemu wolnego stanowiska magazyniera wiązało sięz potrzebą zakładu pracy, a nie z szykaną. Stanowisko magazyniera części zamiennychwe wcześniejszym okresie powierzono także osobie pracującej na stanowisku księgowej (świadkowiI. K. (1)), która za zadanie miała i w efekcie dokonała wdrożenia inwentaryzacji komputerowej w magazynie, jak i mechanikowi samochodowemu - świadkowiH. Z. (2)na okres około trzech miesięcy.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego przedstawienie takich warunków pracy w sytuacji, gdy było to podyktowane potrzebami zakładu i przede wszystkim brakiem możliwości obsadzenia pełnego etatu w charakterze elektryka sieciowego, nie można ocenić inaczej, niż jako próbę utrzymania dalszego zatrudnienia skarżącego.
Apelujący argumentował, że nie przyjął nowych warunków umowy o pracę zaproponowanych przez pracodawcę, ponieważ nie chciał ponosić odpowiedzialności materialnej za magazyn, jak również nie godził się na przydzielanie mu nowych czynności niezgodnych z jego kwalifikacjami elektryka.
Ubezpieczony będąc zatrudniony na stanowisku elektryka Stacji Obsługi od dnia8 czerwca 1992 r. na przestrzeni lat wykonywał również dodatkowe czynnościwPrzedsiębiorstwie (...)wO., a także zawierał umowę o odpowiedzialności materialnej. Z akt osobowych wynika, że czynności na stanowisku elektryka było coraz mniej i pracodawca w związku zaistniałymi potrzebami zlecał mu inne czynności. Z dniem1 stycznia 1999 r. powierzono wnioskodawcy dodatkowe obowiązki akumulatorzystyna Stacji Obsługi bez zmiany wynagrodzenia (k. 16, cz. B a.o. – k. 55 a.s.). W dniu31 sierpnia 2000 r. zawarł on umowę o odpowiedzialności materialnej, w ramach której powierzono mu magazyn 96 oraz powierzono mu obowiązki magazyniera materiału (olejów napędowych) (k. 24, cz. B a.o. – k. 55 a.s.). Od dnia 23 stycznia 2013 r. polecono wnioskodawcy rozpisywanie swoich prac, jakie wykonuje on w ciągu 8 godzin pracyw specjalnym zeszycie i na tej podstawie wnioskodawca był rozliczany z wykonanej pracy (k. 62, cz. B a.o. – k. 55 a.s.). Od dnia 1 września 2013 r. powierzono mu dodatkowe czynności związane z pomocą przy wykańczaniu autobusu po remoncie oraz tankowaniem terenowym autobusów szkolnych dwa razy w tygodniu (k. 64 i 66, cz. B a.o. – k. 55 a.s.).
Pracodawca w odpowiedzi na wniosek ubezpieczonego o podwyżkę w piśmie z dnia 23 stycznia 2014 r. wyjaśnił, że powierzono mu głównie obowiązki elektryka z dodatkowym zakresem czynności akumulatorzysty, a także odpowiedzialny jest za obsługę kotłowni (ogrzewanie budynków). W styczniu 2013 r. dokonano przeglądu jego stanowiska pracyi nakazana prowadzenie indywidualnej ewidencji czasu pracy. Obecnie w zamian czynności, których już ubezpieczony nie wykonywał, zobowiązany jest do wykonywania innych zleconych czynności, które mieszczą się w ramach obowiązujących norm czasu pracy (k. 66, cz. B a.o. – k. 55 a.s.). Pracodawca w dniu 14 lipca 2014 r. przedstawił zakres obowiązków ubezpieczonego na stanowisku elektryk-pracownik Stacji Obsługi (k. 68, cz. B a.o. –k. 55 a.s.). W dniu 5 grudnia 2014 r. odmówił on dokonania porządków na dworcu (k. 69, cz. B a.o. – k. 55 a.s.). Wnioskodawcy zostały powierzone obowiązki magazyniera – zaopatrzeniowca na pół etatu w okresie od dnia 2 kwietnia 2015 r. do dnia 1 lipca 2015 r.(k. 71, cz. B a.o. – k. 55 a.s.) polegające między innymi na: sporządzaniu i realizacji zamówień na wszystkie materiały techniczne i części zamienne (pełna odpowiedzialnośćza dostarczony towar do magazynu i prowadzenie kontroli i nadzór nad realizacją zamówień) oraz całkowitej obsłudze programuV.w zakresie magazynu i naprawy pojazdów, wprowadzenie danych w części zaopatrzenie – magazyn (a.o. brak numer.).
ŚwiadekH. Z. (2)zeznał, że wnioskodawca od 2000 r. wykonywał dodatkowe czynności polegające na koszeniu trawy latem, jeżdżeniu w zaopatrzeniu, czy dowożeniu paliwa (zeznania świadkaH. Z. (2)– k. 72 v a.s., zapis na płycie CD 00:45:29-00:57:58, płyta CD – k. 74 a.s.).
Ponadto ubezpieczony został przeszkolony w sierpniu 2000 r. z zakresu „podstawowej obsługi komputera”, który to kurs obejmował obsługę programów:W.,W.,E., programy użytkowe i system operacyjny (– k. 23, cz. B a.o. – k. 55 a.s.).
W tej sytuacji uznać należało, że z uwagi na interes pracownika i zakładu pracy oraz rodzaj i charakter zaproponowanej pracy można było oczekiwać, że ubezpieczony przyjmie zaoferowane mu nowe warunki, mając na względzie, że wynagrodzenie nie uległo zmianie,a nawet ostatecznie zostało zwiększone o kwotę 200 zł (przesłuchanie w charakterze stronyR. P.– k. 73 a.s., zapis na płycie CD 01:02:52-01:15:54, płyta CD –k. 74 a.s. w zw. z k. 71-72 a.s., zapis na płycie CD 00:02:13-00:26:46 płyta CD – k. 74 a.s.). Analiza akt osobowych pozwala na ustalenie, że z biegiem lat malało u pracodawcy zapotrzebowanie na pracę skarżącego, jako elektryka sieciowego, ale pracodawca utrzymywał jego etat angażując go do innych prac, co dotyczyło również innych pracowników pracy i nie stanowiło odosobnionego przypadku, który byłby osobiście skierowany przeciwko wnioskodawcy lub mógł mieć cechy szykany.
Niewątpliwe uznać należało, że zakład pracy ubezpieczonego –Przedsiębiorstwo (...)wO.zmniejszała swoją działalność (redukcja w zakresie etatów pracowników, jak i zmniejszania środków trwałych w postaci budynków - stary biurowiec, dyspozytornia, magazynek, inne budynki). Ubezpieczony sam wskazał, że stan osobowy zmniejszył sięo połowę. ŚwiadekH. Z. (2)zeznał, że z 200 pracowników zatrudnionychna początku działania firmy, pozostało 90. Jeden człowiek administracji miał byćna 3 kierowców. Również z akt osobowych wnioskodawcy wynika, że sytuacja finansowa zakładu pracy była trudna: ugoda z dnia 14 marca 2011 r. o rozłożeniu na raty wypłaty nagrody jubileuszowej z uwagi na trudną sytuację finansową spółki (k. 55 cz.B a.o. –k. 55 a.s.), pismo z dnia 1 lutego 2012 r. w sprawie odmowy podwyższenia wynagrodzenia wnioskodawcy (k. 57 a.o. cz.B), pismo z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie odmowy podwyżki (k. 66 cz. B a.o. – k. 55 a.s.).
Sąd Okręgowy trafnie odniósł się do niezasadnych twierdzeń wnioskodawcy o braku przeszkolenia i nieznajomości programuV., a Sąd Apelacyjny ocenę tę podziela. Pracodawca w piśmie z dnia 10 kwietnia 2015 r. wyjaśnił ubezpieczonemu zasady jego przejęcia obowiązków, w tym wskazał, że po całkowitym przekazaniu czynności dotyczących pracy w magazynie zostaną sporządzone odpowiednie dokumenty (k. 73 cz. B a.o.-k. 55 a.s.).
Przyjąć należy zatem, że działania podjęte przez pracodawcę miały na celu dostosowanie struktury organizacyjnej oraz poziomu zatrudnienia do potrzeb zakładu pracy i poprawy efektywności pracy pracowników. Pracodawca chciał, aby wnioskodawca nadal świadczył pracę i dążył do zachowania wykwalifikowanej grupy zawodowej, znającej dobrze specyfikę przedsiębiorstwa. Do tej grupy należał wnioskodawca, który pracował u tego pracodawcy ponad 20 lat jako elektryk sieciowy - akumulatorzysta. ZaproponowaneR. P.warunki pracy nie odbiegały w sposób istotny od dotychczasowych i ich odrzucenie nie było obiektywnie usprawiedliwione, a skoro tak to odmowa ich przyjęcia przez ubezpieczonego stanowiła współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy. W konsekwencji stosunek pracy wnioskodawcy nie ustał z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy), a więc nie ma on prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Mając na uwadze powyższe, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji i uznając apelację ubezpieczonego za bezzasadną, Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł, jak w sentencji.
SSA Lucyna Ramlo   SSA Michał Bober   SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń