Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 222/17
Data wyroku: 2017-06-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mirosława Molenda-Migdalewicz
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 10i art. 184 ust. 1 i 2 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach  rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DZ.U.z 2015 r.., poz. 748 z późniejszymi zmianami)

Sygn. aktV U 222/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia14 czerwca 2017 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz
Protokolant: star. sekr. sądowy Marta Grabowska
po rozpoznaniu w dniu14 czerwca 2017 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuA. H.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o emeryturę
na skutek odwołaniaA. H.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia23 stycznia 2017 r.
znak(...)

oddala odwołanie

Sygn. akt VU 222/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 stycznia 2017 r. – znak(...)- Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówiA. H.prawa do emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze .
W uzasadnieniu organ rentowy podał, że ubezpieczony nie spełnia warunków zart. 184 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż - na dzień 1 stycznia 1999r. - udokumentował jedynie 24 lata , 03 miesiące i 11 dni okresów składkowych i nieskładkowych - wobec wymaganych 25 lat.
Dodatkowo ZUS Oddział wL.wskazał , że na dzień 01 stycznia 1999r. uznałA. H.okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze – w łącznym wymiarze 16 lat 08 miesięcy i 10 dni .
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.nie uwzględnił ubezpieczonemu do stażu ogólnego- okresu pracy w gospodarstwie rolnym jako domownika w okresie od 01 marca 1993r. do 01 listopada 1995r. W tym czasie rolnik prowadzący gospodarstwo rolne nie opłacał za wnioskodawcę – jako domownika – składek na ubezpieczenia społeczne rolników.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał , że nie uznał wnioskodawcy jako pracy w szczególnych warunkach okresów :
- od 21 czerwca 1974r. do 06.09.1974r. wZakładzie (...)wL., ponieważ charakter pracy wskazany w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych nie został określony ściśle według wykazu, działu pozycjiRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzei nie powołano się na w/w rozporządzenie ,
- od 14 września 1974r. do 30 czerwca 1978r. w(...) Zakładach (...)wP., ponieważ nie przedłożono żadnego świadectwa pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze potwierdzającego fakt wykonywania w/w pracy , a zeznania świadków nie stanowią dowodu w sprawie przed organem rentowym ,
- od 06 lipca 1978r. do 31 grudnia 1989r. w(...)Przedsiębiorstwie (...)wL.oraz od 02 stycznia 1990r. do 03 grudnia 1990r. wPrzedsiębiorstwie (...), ponieważ stanowisko pracy wymienione w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze z dnia 26 marca 2003r. jest niezgodne ze stanowiskiem unormowanym we wskazanym dziale , pozycji i punkcie Zarządzenia nr 9 Ministra Administracji , Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 01 lipca 1983r.
Odwołanie od tej decyzji złożył wnioskodawca i wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie jemu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze .
Skarżący wniósł o uznanie do stażu pracy w wymiarze uzupełniającym okresu pracy w gospodarstwie rolnym szwagraW. G.w okresie od 01 marca 1993r. do 01 listopada 1995r.
Zdaniem skarżącego legitymuje się on – na dzień 01 stycznia 1999r. – wymaganym 25 letnim stażem pracy , w tym ponad 15 letnim stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze .
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.wniósł o jego oddalenie.
W uzasadnieniu podtrzymał w całości argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił następujący stan taktyczny:
A. H.urodził się (...)
Wiek 60 lat osiągnął dnia(...)
W dniu 30 grudnia 2016r. 2016r.A. H.złożył wniosek o ustalenie prawa do emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych .
Do przedmiotowego wniosku skarżący dołączył świadectwa pracy i zaświadczenia na okoliczność posiadanych okresów składkowych i nieskładkowych .
Organ rentowy nie uznał do łącznego stażu pracy- w wymiarze uzupełniającym - okresu pracyA. H.w gospodarstwie rolnym szwagraW. G.w okresie od 01 marca 1993r. do 01 listopada 1995r.
Szwagier wnioskodawcy posiadał gospodarstwo rolne o powierzchni 3,21ha położone w miejscowościP.ul. (...), a nabyte na podstawie aktu notarialnego z dnia 13 lutego 1990r. nr(...).
A. H.zameldowany był - na pobyt stały - wP.przyul. (...)od 16 stycznia 1980r. do 01 grudnia 1980r. , a od 01 grudnia 1980r. do daty wydania w sprawie orzeczenia zameldowany jest na pobyt stały wP.przyul. (...).
Odległość gospodarstwa rolnegoW. G.od miejsca zamieszkania wnioskodawcy to odległość około 400 m.
RolnikW. G.w okresie od 01 marca 1990r. do 01 listopada 1995r. nie opłacał składki na ubezpieczenie społeczneA. H.jako domownika .
d owody:

-

akta o ustalenie kapitału początkowego i emerytalne wnioskodawcy k. 1-35,

- oświadczenie wnioskodawcyA. H.złożone z rozprawie w dniu 14 czerwca 2017r. k. 59v , e- protokół 00:24:43- 00:27:00.

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 184 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. Uz 2015r. , poz. 353 z późniejszymi zmianami ) - urodzonym po dnia 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 , jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. dnia 1 stycznia 1999r.osięgnęli :

-

okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wymagany w przepisach dotychczasowych nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat dla mężczyzn oraz ,

okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 tj. 25 lat dla mężczyzn- ( ust. 1 ) .

Emerytura – zgodnie z warunkami określonymi w ust. 2 art. 184 ustawy emerytalnej – przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , na dochody budżetu państwa .
Jak wynika z akt ubezpieczeniowych dołączonych do sprawyA. H.był członkiem otwartego funduszu emerytalnego , ale składając wniosek o emeryturę złożył oświadczenie o przekazanie środków zgromadzonych na OFE na dochody budżetu państwa za pośrednictwem ZUS.
Art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychstanowi , że ubezpieczonym , urodzonym przed dniem 01 stycznia 1949 r. , będącymi pracownikami , zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 cytowanej ustawy .
Zgodnie z treścią & 3Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz.U. z dnia 18 lutego 1983r., Nr 8 poz. 43 z późniejszymi zmianami ) – za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury uważa się okres wynoszący 25 lat dla mężczyzn – liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do zatrudnienia .
W zaskarżonej decyzji organ rentowy uznał ,iż skarżący nie posiada wymaganego przepisami stażu pracy w wymiarze 25 lat – liczonego na dzień wejścia w życie ustawy tj. na dzień 01 stycznia 1999r. Strona pozwana bowiem – z przyczyn wymienionych w zaskarżonej decyzji , a przedstawionych w części wstępnej niniejszego uzasadnienia – nie uznała skarżącemu do stażu pracy w wymiarze uzupełniającym okresu pracy w gospodarstwie szwagra od 01 marca 1993r. do 01 listopada 1995r.
W złożonym odwołaniu skarżący podtrzymał żądanie złożone we wniosku ,domagając się wliczenia do stażu pracy - w wymiarze uzupełniającym - okresu pracy w gospodarstwie rolnym szwagra .
Z analizy akt ubezpieczeniowych i z oświadczenia wnioskodawcy złożonego do protokołu rozprawy z dnia 14 czerwca 2017r. wynika , że rolnikW. G.nie opłacał za wnioskodawcę – jako domownika – składek na ubezpieczenia społeczne rolników . Od dnia 01 stycznia 1983r. istniał obowiązek odprowadzania składek przez rolnika za domownika na ubezpieczenie społeczne rolników .
Przepisart. 10 ust.1 pkt.1ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( tj. Dz.U. z 2016r. , poz. 887 ze zm. ) stanowi , że przy ustaleniu prawa do emerytury uwzględnia się – z zastrzeżeniemart. 56, jako okresy uzupełniające - okresy ubezpieczenia społecznego rolników , za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki .
Z literalnego brzmienia powołanego powyżej przepisu wynika , że- przy ustaleniu prawa do emerytury - do stażu pracy ogólnego – w wymiarze uzupełniającym – wlicza się przypadające po dniu 01 stycznia 1983r. tylko okresy opłacania składek na ubezpieczenia społeczne rolników do KRUS .
Skoro bezspornym w niniejszej sprawie jest , że takie składki w okresie od 01 marca 1993r. do 01 listopada 1995r. nie były odprowadzane za wnioskodawcę przez rolnikaW. G.to w niniejszym postępowania bez znaczenia był sporny fakt pracy wnioskodawcy w tym gospodarstwie w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji . Ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym rolników w okresie od 01 marca 1993r. do 01 listopada 1995r. należy do właściwości innego organu ubezpieczeń jakim jest Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego . Żadna decyzja ZUS , ani rozstrzygnięcie sądu w sprawie odwołania od decyzji ZUS nie może ustalać istnienia tytułu ubezpieczenia w sytuacji , gdy stroną postępowania nie jest organ ubezpieczeniowy właściwy w tym zakresie .
Reasumując powyższe ustalenia sąd nie zaliczyłA. H.w wymiarze uzupełniającym brakującym do 25 stażu pracy - okres pracy w gospodarstwie rolnym szwagra od 01 marca 1993r. do 01 listopada 1995r.
Zatem nie został spełniony – po stronie wnioskodawcy - warunek określony w & 3 wyżej wymienionego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku
emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz.U. z dnia 18 lutego 1983r., Nr 8, poz. 43 z późniejszymi zmianami ), a dotyczący okresu zatrudnienia wymaganego do uzyskania prawa do emerytury .
W konsekwencji tak poczynionych ustaleń sąd odstąpił od prowadzenia postępowania dowodowego w kierunku ustalenia posiadania przez wnioskodawcę stażu pracy w warunkach szczególnych na dzień 01 stycznia 1999r. , ponieważ wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie prawa do emerytury , określone w art. 184 w zw. z art. 32 ustawy emerytalnej muszą być spełnione łącznie .
W tym stanie sprawy zwrócić należy dodatkowo uwagę na fakt , że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia12 stycznia 2005r. IUK 160/04( OSNP 2005/16/255 ) w postępowaniu odrębnych w sprawie z zakresu ubezpieczenia społecznego toczącym się z odwołania od decyzji organu rentowego wydanej na wniosek o przyznanie emerytury lub renty , niedopuszczalne jest przedmiotowe przekształcenie roszczenia (art. 193 k.p.c.) przez żądanie ustalenia tylko niektórych przesłanek warunkujących prawo do świadczenia ( w niniejszej sprawie m.in. zaliczenie do okresu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia okresów zatrudnienia wskazanych w zaskarżonej decyzji , a opisanych w części wstępnej uzasadnienia ) .
Wielokrotnie Sąd Najwyższy wyrażał ugruntowany w praktyce pogląd , że niedopuszczalne jest w trybie art. 189k.p.c. ustalania faktów , także prawotwórczych , jeśli celem tego powództwa jest ustalenie dowodu, który ma być wykorzystany w innym postępowaniu o świadczenia z ubezpieczenia społecznego ( por. uchwały Sądu Najwyższego z 3 listopada 1994r. I PZP 45/94- OSNAPiUS 1995nr 6 , poz. 74 ; z 19 marca 2003r. III UZP 1/03- OSNP 2003, nr 13, poz. 317 , a także wyroki z dnia : 17 grudnia 1997r. I PKN 434/97 - OSNAPiUS z 1998, nr 21 , poz. 627 ; 23 lutego 1999r. I PKN 597/98 – OSNAPiUS 2000 nr 8 , poz. 301 ; 19 września 2000r., IIUKN 725/99- OSNAPiUS 2002, nr 7 , poz. 170 ) .
Reasumując Sąd na podstawieart. 47714§ 1 kpcoddalił odwołanie , gdyż nie było podstaw do jego uwzględnienia z przyczyn wymienionych w niniejszym uzasadnieniu .