Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 23/17
Data wyroku: 2017-06-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Czecharowski, Ewa Leszczyńska-Furtak, Grzegorz Miśkiewicz
Słowa kluczowe: Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Sygn. akt II AKa 23/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 czerwca 2017r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Marek Czecharowski (spr.)
Sędziowie: SA – Ewa Leszczyńska - Furtak
SO (del.) – Grzegorz Miśkiewicz
Protokolant: – st. sekr. sąd. Katarzyna Rucińska
przy udziale Prokuratora Hanny Gorajskiej - Majewskiej
po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r.
sprawy wnioskodawcyW. K.o odszkodowanie i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłe z pozbawienia wolnościJ. K. (1)– art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r.
na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 7 listopada 2016 r. sygn. akt  XVIII Ko 65/15
utrzymuje w mocy wyrok w zaskarżonej części;
kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa;
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.R. M.Kancelaria Adwokacka wW.kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem złotych i 60/100) w tym 23% VAT tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2016 r. (sygn. akt XVIII Ko 65/15) po rozpoznaniu sprawy z wnioskuW. K.z udziałemJ. K. (2),U. G.,K. F.o odszkodowanie i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłe z pozbawienia wolnościJ. K. (1)w okresie od 08 listopada 1948 r. do 22 lutego 1949 r. w sprawie byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w Szczecinie sygn. akt Sr 133/49:

I
na podstawieart. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego(Dz. U. z 2015 r., poz. 1583 t.j.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcyW. K.i uczestnikówJ. K. (2),U. G.,K. F.kwoty po 12.000 zł na rzecz każdego z nich tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

II
w pozostałym zakresie wniosek oddalił;

III
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.R. M.kwotę 192 zł tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu;

IV
na podstawieart. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepoległego bytu Państwa Polskiego(Dz. U z 2015 r., poz. 1583 t.j.) kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.

Wyrok powyższy zaskarżył w części tj. w punkcie II pełnomocnik wnioskodawcy zarzucając rozstrzygnięciu obrazę przepisów prawa procesowego polegającą na naruszeniu przez Sądart. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k.poprzez:

1
dowolną ocenę zeznań świadkówJ. N.,Z. D.iW. D. (1)a takżeW. K.iK. F.iU. G.a polegającą na rzeczywistym pominięciu tych zeznań w zakresie, w jakim świadkowie ci wskazywali na wspólne uruchomienie i prowadzenie rozlewni wód mineralnych przez obu braciS.iJ. K. (1)oraz na konfiskatę ich majątku w związku z zarzutami popełnienia przestępstw przeciwko bytowi państwa polskiego;

2
nieuwzględnienie okoliczności zawartej w protokole przesłuchania podejrzanegoJ. K. (1)z 8 listopada 1948 r., protokole konfrontacji międzyW. D. (2)aJ. K. (1)z dnia 17 stycznia 1949 r. i kwestionariuszu osobowymJ. K. (1)z dnia 23 października 1972 r., z których wnika wspólne uruchomienie i prowadzenie rozlewni wód mineralnych przez obu braciS.iJ. K. (1),

3
nieuwzględnienie przy orzekaniu dokumentów w postaci rachunków i pokwitowań obejmujących nakłady poniesione na uruchomienie i prowadzenie rozlewni wód mineralnych i gazowanych,

4
oddalenie wniosku dowodowego o zwrócenie się przez Sąd do Burmistrza Gminy(...)o przesłanie dokumentów dotyczących nabycia przez GminęK.nieruchomości położonej przyul. (...)wK.(teren dawnej rozlewni wód mineralnych i gazowanych), jeszcze przed przekazaniem jej w użytkowanie(...) Spółdzielni (...)wK., podczas gdy wniosek ten zmierzał do ustalenia przejęcia ww. nieruchomości przez GminęK.,

5
oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności ustalenia wartości nakładów na uruchomienie i prowadzenie rozlewni wód mineralnych i gazowanych, poczynionych przezS.iJ. K. (1).

W konsekwencji powyższego wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy jako niezasadna nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie w przedmiotowej sprawie bazując na materiale dowodowym jaki był dostępny w zakresie wskazanym przez wnioskodawcę (którego reprezentował profesjonalny pełnomocnik). Podjął również próbę uzyskania informacji bądź dokumentów od władz lokalnychK., dlatego też zarzut zawarty w pkt 4 apelacji jest niezasadny. Uzyskana odpowiedź nie dostarczyła żadnych istotnych danych.
Pierwszoplanowym zagadnieniem – co prawidłowo omówił w uzasadnieniu Sąd Okręgowy – jest fakt, iż wnioskodawca wbrew regułom postępowania w przedmiocie dochodzenia odszkodowania nie udowodnił podstaw oraz wysokości zgłoszonego roszczenia.
Nie jest celowym powtarzanie argumentacji Sądu I instancji, którą Sąd odwoławczy w pełni podziela, ale zwrócić uwagę należy na to, iż Sądmeritiwypunktował okoliczności, które nie pozwoliły na uwzględnienie żądań wnioskodawcy w zakresie odszkodowania.
Zasadniczą kwestią pozostaje okoliczność, iż wnioskodawca określił jedynie ogólną kwotę żądania nie wskazując co na nią się składa, a więc jakie kwoty dotyczą określonych składników utraconego mienia. Już wskazanie jako przedmiotu z tytułu którego formułowane jest żądanie –„wytwórni wód gazowanych i rozlewni piwa”– rodzi zasadniczą wątpliwość co do tytułu zgłaszania takie rodzaju roszczenia przez zstępnychJ. K. (1). Bezspornym jest bowiem, że decyzja którą przekazano we władanieS. K.ten podmiot (wytwórnię) do zabezpieczenia i uruchomienia był właśnie on, nie zaś jego bratJ.. Nawet jeżeli w relacjach świadków, a także w pismach pojawia sięfirma (...)i spółka, nie wykazano jej struktury i ewentualnej wielkości udziałów w niejJ. K. (1)lub innych osób. Charakterystycznym jest też, iż pisma dotyczące wytwórni sygnowane są nazwiskiem i imieniemS. K.. Zgłaszane przez niego żądania dotyczące tenuty za użytkowanie przez podmiot który przejął wytwornię - urządzenia także firmowane są przez niego; to samo dotyczy późniejszych powództw w tym przedmiocie.
W tym miejscu należy przywołać fundamentalną okoliczność, którą Sądmeritiwskazuje w uzasadnieniu wyroku, iż zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 1992 r. sygn. I KZP 15/92„do dochodzenia zwrotu mienia i przedmiotów bądź ich równowartości przewidzianego w art. 10 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. …. właściwa jest … droga procesu cywilnego” (OSNKW z 1992 r. zeszyt 9-10, poz. 60).
Niezależnie od powyższego dodać jednak trzeba, że również w przedmiocie żądań odnoszących się do mienia, które miało być pozostawione przezJ. K. (1)i jego rodzinę (umeblowanie i wyposażenie mieszkania) wnioskodawca nie wykazał o jakie przedmioty i jakiej wartości chodzi. Nie można przy tym pomijać zeznań jednej ze świadków (nota bene także z kręgu rodziny wnioskodawców) wg której, mieszkanie to przejęli jej rodzice i wyposażyli swoimi meblami, z czego wnosi, że rodzinaJ. K. (1)swój dobytek wyjeżdżając zK.zabrała (akta Sądu Rejonowego w Bydgoszczy III Ko 159/16 protokół przesłuchania świadkaJ. N.k. 40-41).
Konkludując, rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego oddalające wniosek w zakresie odszkodowania, którego dochodziły jego dzieci w świetle podniesionych wyżej okoliczności i przy uwzględnieniu argumentacji zawartej w pisemnych motywach wyroku Sądu I instancji – należy uznać za w pełni zasadne.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.