Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 312/17
Data wyroku: 2017-07-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Służebność przesyłu
Podstawa prawna: art. 305^2^§ 2 k.c.

Sygn. akt III Ca  312 /1 7

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. o sygnaturze akt I Ns 1205/15, Sąd Rejonowy w Pabianicach postanowił:

1
oddalić wniosek,

2
ustalić, iż wnioskodawcy i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Apelację od powyższego postanowienia wywiedli wnioskodawcy, zaskarżając je w całości. Orzeczeniu temu zarzucili naruszenie:

1
art. 233 § 1 k.p.c.przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego skutkującego niezasadnym przyjęciem, że uczestnik nie korzysta z działki wnioskodawców, gdy z okoliczności sprawy wynika, że słup stanowi element infrastruktury gdyż jego usunięcie zagraża bezpieczeństwu sieci energetycznej i nie jest możliwe w konsekwencji naruszenie;

2
art. 3052§ 2 k.c.w zw. zart. 49 § 1 k.c.przez ich pominięcie wskutek sprzecznego z doświadczeniem życiowym przyjęcia, że słup energetyczny nie jest elementem sieci energetycznej przedsiębiorstwa.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Pabianicach celem ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawców kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm obowiązujących.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
apelacja jest o tyle zasadna, że skutkowała uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Kontrola instancyjna doprowadziła Sąd Okręgowy do przekonania, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy. Pojęcie „istoty sprawy”, o którym mowa wart. 386 § 4 k.p.c.(stosowanym w tej sprawie odpowiednio na podstawieart. 13 § 2 k.p.c.) dotyczy jej aspektu materialnego i w tej jedynie płaszczyźnie może być oceniany zarzut jej nierozpoznania. W judykaturze jednolicie przyjmuje się, że nierozpoznanie istoty sprawy zachodzi wówczas, gdy Sąd nie zbadał podstawy materialnej pozwu, jak też skierowanych do niego zarzutów merytorycznych i w swoim rozstrzygnięciu nie odniósł się do tego, co jest przedmiotem sprawy, np. bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie (tak m.in. SN w wyroku z 12.09.2002 r., IV CKN 1298/00, Lex nr 80271, w post. z 2.12.2015 r., IV CZ 56/15, Legalis nr 1398619).
Istotą tego postępowania było rozstrzygnięcie o żądaniu wnioskodawców –P. S.iE. S., którzy domagali się ustanowienia na swojej nieruchomości położonej wK.przyul. (...). Rzeczą Sądu Rejonowego było zatem zbadanie, czy tak określone żądanie podlega uwzględnieniu, czy też wniosek taki należałoby oddalić.
M.-prawną podstawę zasadności roszczenia o ustanowienie służebności przesłu stanowi przepisart. 3052§ 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa wart. 49 § 1 k.c., właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Z powyższego więc wynika, że właściciel nieruchomości, który żąda, aby jego nieruchomość została obciążona służebnością przesyłu, musi wykazać, że służebność taka jest konieczna do korzystania przez przedsiębiorcę z urządzeń przesyłowych. W związku z tym, że ustawodawca w żaden sposób nie doprecyzowuje przesłanki "korzystania" z urządzeń przesyłowych, wydaje się, że roszczenie właściciela nieruchomości dochodzone na podstawieart. 3052§ 2 k.c.jest uzasadnione, jeśli ta służebność jest konieczna do korzystania w jakikolwiek sposób z urządzeń przesyłowych. Ponadto większość przedstawicieli doktryny twierdzi, że służebność przesyłu jest zawsze konieczna, gdy urządzenia przesyłowe zostały po prostu wybudowane na cudzym gruncie (zob. np. E. Gniewek,Art. 3052k.c., [w:] E. Gniewek, P. Machnikowski (red.),Kodeks cywilny. Komentarz, Legalis/el. 2016; czy też J. Pokrzywniak,Art. 3052k.c., [w:] M. Gutowski (red.),Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz, Legalis/el. 2016).
Tymczasem w kontrolowanej sprawie Sąd Rejonowy uznał, że przesłanka konieczności korzystania z urządzeń przesyłowych nie zachodzi i oddalił na tej podstawie wniosek. Stwierdził, że urządzenia przesyłowe znajdują się na działce wnioskodawców, ale pełnią tylko rolę pomocniczą. Oddalenie wniosku na takiej podstawie jest w ocenie Sądu Okręgowego niedopuszczalne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.w zw. zart. 108 § 2 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Pabianicach do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.