Sąd Rejonowy w Zgierzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1117/16
Data wyroku: 2017-08-16 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON

Sygnatura akt I Ns 1117/16

POSTANOWIENIE
Z., dnia 16 sierpnia 2017 r.
Sąd Rejonowy w Zgierzu I Wydział Cywilny w następującym składzie:
PrzewodniczącySSRM. T.
ProtokolantKlaudiaC.
po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 roku w Zgierzu na rozprawie
sprawy z wnioskuD. R.,K. R.
przy udzialeB. P.,T. P. (1),A. P.
o zasiedzenie
postanawia:

1
oddalić wniosek;

2
przyznać adw.M. K.prowadzącej Kancelarię Adwokacką przyul (...)lokal (...)wŁ.wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną z urzędu wnioskodawczyniD. R.w kwocie 8856 zł (osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt sześć złotych) brutto i kwotę tę wypłacić ze Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Zgierzu;

3
przyznać adw.J. S. (1)prowadzącemu Kancelarię Adwokacką przyul (...)lokal (...)wŁ.wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną z urzędu uczestnikomT. P. (1)iA. P.w kwocie 8856 zł (osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt sześć złotych) brutto i kwotę tę wypłacić ze Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Zgierzu.

Sygn. akt I Ns 1117/16

UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 7 lipca 2016 r.D. R.iK. R.wnieślio stwierdzenie, iż nabyli z dniem 1 stycznia 2005 r. przez zasiedzenie do wspólności ustawowej małżeńskiej udział w nieruchomości lokalowej nr(...)odpowiadającej powierzchni:(...)na parterze,(...)na parterze,pokoju nr (...)na I piętrze,pokoju nr (...)na I piętrze oraz kuchni na I piętrze położonych w budynku mieszkalnym wO.naul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu prowadziksięgę wieczystą (...)wraz z odpowiadającym we wskazanej nieruchomości udziałemw nieruchomości gruntowej –działce nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu prowadziksięgę wieczystą (...). Wnioskodawcy wskazali, iżD. R.od zawarcia związku małżeńskiego w dniu 15 czerwca 1985 r. Właściciel nieruchomości – ojciec wnioskodawczyniZ. P. (1)opuścił nieruchomość na stałe pod koniec 1984 r.i utwierdził wnioskodawców w przekonaniu, że są właścicielami zajmowanej części nieruchomości.
(wniosek – k. 2-3)
Postanowieniem w sprawie I Co 404/16 z dnia 15 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowyw Zgierzu zwolnił wnioskodawców od kosztów sądowych w niniejszej sprawie i ustanowiłdla nich pełnomocnika z urzędu.
(postanowienie – załączone akta I Co 404/16)
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu zwolnił uczestników od kosztów sądowych w niniejszej sprawie i ustanowił dla nich pełnomocnikaz urzędu.
(postanowienie – k. 41)
W odpowiedzi na wniosek uczestnicyT. P. (1)iA. P.wnieśli o jego oddalenie.
(odpowiedź na wniosek – k. 45-47)
Na ostatnim terminie rozprawy pełnomocnicy wnioskodawców i uczestników wnieśli o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały uiszczone w całościani w części.
(protokół rozprawy – k. 108)

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Z. P. (2)był współwłaścicielem nieruchomości położonej wO.naul. (...)objętejksięgą wieczystą nr (...). Na przedmiotowej nieruchomości posadowiony był budynek mieszkalny jednorodzinny.
(zeznania świadkaZ. P. (2)– k. 100 protokół elektroniczny 00:36:25-01:15:19)
Przedmiotowy budynek był podpiwniczony. Na parterze i piętrze były po 2 pokojez kuchnią i klatka schodowa. Łazienka znajdowała się na parterze.
(zeznania świadkaT. P. (2)- k. 102 protokół elektroniczny 00:05:18-00:26:10)
Z. P. (2)zamieszkał na przedmiotowej nieruchomości wraz z żonąK. P. (1)i dziećmi w 1982 r. Po rozwodzie zamieszkał na parterze nieruchomości. Za zgodąZ. P. (2), jego była żonaK. P. (1)wraz z córkąD. R.zajęła górę nieruchomości składającą się z dwóch pokoi, kuchni i holu oraz łazienkę na dolei kotłownię w piwnicy. W(...) SynZ. A.P.wraz z żonąT. P. (1)zajął dół nieruchomości za zgodą ojca. W 1986 r.Z. P. (2)opuścił nieruchomość.
(zeznania świadkaZ. P. (2)– k. 100 protokół elektroniczny 00:36:25-01:15:19, przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 106-106v, przesłuchanie uczestnikaA. P.– k. 107, zeznania świadkaZ. P. (2)– k. 100 protokół elektroniczny 00:36:25-01:15:19)
Z. P. (2)zdecydował o tym, które lokale zajmie jego była żona i córka, a które on iA. P..
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 106v)
W 1985 r. za zgodąZ. P. (2)na nieruchomość sprowadził się mąż wnioskodawczyniK. R..
(przesłuchanie wnioskodawcy – k. 106v, odpis skrócony aktu małżeństwa – k. 15)
Rodzina wnioskodawczyni korzystała z zajmowanych pomieszczeń z wyłączeniem innych osób.
(zeznania świadkaM. R.– k. 91 protokół elektroniczny 00:12:50-00:32:59)
Wnioskodawczyni wraz z rodziną korzystała także z części ogrodu.
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 106-106v, zeznania świadkaM. R.– k. 91 protokół elektroniczny 00:12:50-00:32:59)
Wnioskodawcy mieli klucz do bramy i furtki.
(zeznania świadkaM. W. (1)– k. 91 protokół elektroniczny 00:32:59-00:56:53, zeznania świadkaA. R.– k. 91 protokół elektroniczny 00:56:53-01:21:59, zeznania świadkaB. R. (1)– k. 91 protokół elektroniczny 01:21:59-01:38:28)
W 1984-85 r. uczestnicy, za zgodąZ. P. (2), otynkowali schody i werandę, wyremontowali dach, pomalowali werandę i łazienkę.
(zeznania świadkaB. S.– k. 100 protokół elektroniczny 00:09:23-00:36:25, zeznania świadkaZ. P. (2)– k. 100 protokół elektroniczny 00:36:25-01:15:19, zeznania świadkaB. R. (2)– k. 100 protokół elektroniczny 01:38:29-01:54:44)
Wspólna dla rodziny wnioskodawczyni i uczestnikaA. P.była łazienka, korytarz i weranda przez okres ok. 7 lat. Następnie uczestnik zrobił oddzielną łazienkęi oddzielne wejście i korytarz do zajmowanej części domu. Wstawił ponadto nowe oknai założył nową podłogą. Przed wykonaniem prac pytał się o zgodę ojcaZ. P. (2)i jego matkę, która była wówczas właścicielką nieruchomości.
(przesłuchanie uczestnikaA. P.– k. 107, zeznania świadkaZ. P. (2)–k. 100 protokół elektroniczny 00:36:25-01:15:19)
Uczestnicy regularnie malowali swoje pomieszczenia, położyli panele w pokojach.
(zeznania świadkaI. S.– k. 100 protokół elektroniczny 01:15:19-01:27:22)
Uczestnik rozbudował zajmowaną przez siebie część budynku mieszkalnego.
(zeznania świadkaB. R. (1)– k. 91 protokół elektroniczny 01:21:59-01:38:28, zeznania świadkaZ. P. (2)– k. 100 protokół elektroniczny 00:36:25-01:15:19, przesłuchanie uczestnika – k. 107)
Z. P. (2)zdecydował, żeby wnioskodawczyni zamurowała z jednej strony okno, aby uczestnicy mogli rozbudować budynek.
(przesłuchanie uczestniczkiB. P.– k. 107v, zeznania świadkaZ. P. (2)– k. 100 protokół elektroniczny 00:36:25-01:15:19)
W 1997 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej.
(bezsporne, nadto kopiadecyzji nr (...)z dnia 20 listopada 1997 r. – k. 51, zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego – k. 52)
Dla obu części budynku założone zostały oddzielne liczniki za energię elektrycznąi wodę.
(przesłuchanie uczestnikaA. P.– k. 107v)
Wnioskodawcy uiszczali opłaty za media.
(poświadczona za zgodność kopia faktury VAT – k. 6, przesłuchanie świadkaM. R.– k. 91 protokół elektroniczny 00:12:50-00:32:59)
Wnioskodawcy nie płacili czynszu za zajmowany lokal. Nie byli wzywanido opuszczenia nieruchomości przed 2014 r.
(zeznania świadkaM. R.– k. 91 protokół elektroniczny 00:12:50-00:32:59, zeznania świadkaM. W. (2)– k. 91 protokół elektroniczny 00:32:59-00:56:53, zeznania świadkaA. R.– k. 91 protokół elektroniczny 00:56:53-01:21:59, zeznania świadkaB. R. (1)– k. 91 protokół elektroniczny 01:21:59-01:38:28, przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 106v)
Z. P. (2)płacił podatek od nieruchomości. Przyjeżdżał do żonyK. P. (1)i wnioskodawców po pieniądze za część podatku.
(kopie pokwitowań zapłaty podatku – k. 49-50, przesłuchanie wnioskodawcy – k. 106v, przesłuchanie uczestnikaA. P.– k. 107, zeznania świadkaA. R.– k. 91 protokół elektroniczny 00:56:53-01:21:59, zeznania świadkaB. R. (1)– k. 91 protokół elektroniczny 01:21:59-01:38:28, zeznania świadkaZ. P. (2)– k. 100 protokół elektroniczny 00:36:25-01:15:19, zeznania świadkaT. P. (2)– k. 102 protokół elektroniczny 00:05:18-00:26:10, przesłuchanie wnioskodawcy – k. 106v-107)
Zdarzało się, iż wnioskodawcy nie wpuszczaliZ. P. (2)do zajmowanego przez nich mieszkania.
(przesłuchanie uczestnikaA. P.– k. 107, zeznania świadkaZ. P. (2)–k. 100 protokół elektroniczny 00:36:25-01:15:19)
Postanowieniem z dnia 19 grudnia 1997 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu w sprawieI Ns 649/94 dokonał działu spadku i zniesienia współwłasności nieruchomości położonejwO.naul. (...)objętejksięgą wieczystą KW (...), m.in. w ten sposób,że: w budynku mieszkalnym znajdującym się nadziałce oznaczonej nr (...)wydzielił odrębną własność następujących lokali mieszkalnych: lokal nr(...)– składający się z pomieszczeńna parterze oznaczonych numerami(...)i(...)na załączniku nr 1 do opinii biegłegoJ. S. (2)z 16 czerwca 1995 r. oraz pomieszczeń na parterze oznaczonych numerami(...)i(...)na załączniku 2 do opinii biegłego oraz lokal nr(...)– składający sięz pomieszczeń na parterze oznaczonych numerami(...)- kuchnia,(...)- pokój,(...)- hol,(...)– łazienka i(...)- weranda oraz pomieszczeń na piętrze oznaczonych numerami(...)– pokój,(...)- pokój,(...)– pokój,(...)- kuchnia i(...)- hol na załączniku do opinii. Lokal nr(...)został przyznanyna własnośćW. P., zaś lokal nr(...)został przyznany na własnośćZ. P. (2).
(bezsporne, nadto kopia postanowienia – k. 48-48v, treść księgi wieczystej – k. 8-13, załączone akta księgi wieczystej)
Na podstawie powyższego postanowienia założono dla lokalu mieszkalnego numer(...)odrębnąksięgę wieczystą KW (...). Właścicielowi przedmiotowego lokalu przysługiwała współwłasność ½ częścidziałki nr (...)objętejksięgą wieczystą KW (...).
(załączone akta księgi wieczystej)
Z. P. (2)mówił wnioskodawcom, iż zamierza podzielić nieruchomość pomiędzyD. R.iA. P.. Mieli oni spłacić swojego brataK. P. (2).
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 106-106v, przesłuchanie wnioskodawcy – k. 106v, zeznania świadkaB. R. (1)– k. 91 protokół elektroniczny 01:21:59-01:38:28)
W dniu 14 października 1999 r.Z. P. (2)udział wynoszący ½ samodzielnego lokalu mieszkalnego oznaczonego nr(...)stanowiącego odrębną nieruchomość oraz udział wynoszący ½ część we współwłasnościdziałki gruntu nr (...)objętejksięgą wieczystą (...), czyli ¼ część działki darował synowi i synowejA.iT.małżonkomP.do majątku objętego wspólnością ustawową.
(bezsporne, nadto kopia aktu notarialnego sporządzonego przez notariuszemS. R. (1)w Kancelarii Notarialnej wO.rep.(...)– k. 53-55v)
Z. P. (2)przyjeżdżał na nieruchomości kilka razy w miesiącu. Pomagał uczestnikowi w remoncie dachu, stawianiu płotu, remoncie komórek.
(przesłuchanie uczestnikaA. P.– k. 107v, zeznania świadkaZ. P. (2)– k. 100 protokół elektroniczny 00:36:25-01:15:19, przesłuchanie uczestniczkiB. P.– k. 107v)
Z. P. (2)uważał się za właściciela nieruchomości.
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 106v, zeznania świadkaZ. P. (2)– k. 100 protokół elektroniczny 00:36:25-01:15:19)
Córka wnioskodawcówA. R.została czasowo zameldowanana przedmiotowej nieruchomości za zgodąZ. P. (2).
(zeznania świadkaA. R.– k. 91 protokół elektroniczny 00:56:53-01:21:59)
Na nieruchomości zamieszkuje także córka uczestnikówB. P..
(zeznania świadkaM. R.– k. 91 protokół elektroniczny 00:12:50-00:32:59, zeznania świadkaM. W. (2)– k. 91 protokół elektroniczny 00:32:59-00:56:53)
W dniu 17 maja 2004 r.Z. P. (2)iT. P. (1)zawarli umowę określającą sposób korzystania z nieruchomości położonej wO.naul. (...)w ten sposób, żeZ. P. (2)miał korzystać zpokoju nr (...),pokoju nr (...),pokoju nr (...),(...)
i(...)znajdujących się na piętrze budynku mieszkalnego.T.iA.małżonkowieP.mieli korzystać z(...)
pokoju nr (...),pokoju nr (...)– hol,(...)(...)(...)) znajdujących się na parterze budynku.
(bezsporne, nadto kopia umowy – k. 56-56v)
Wnioskodawcy około 2014 r. naprawili dach, wymienili piec, grzejniki, część rur c.o., zrobili ocieplenie swojej części nieruchomości.
(zeznania świadkaM. R.– k. 91 protokół elektroniczny 00:12:50-00:32:59, zeznania świadkaM. W. (1)– k. 91 protokół elektroniczny 00:32:59-00:56:53, zeznania świadkaA. R.– k. 91 protokół elektroniczny 00:56:53-01:21:59, zeznania świadkaB. R. (1)– k. 91 protokół elektroniczny 01:21:59-01:38:28, przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 106v, przesłuchanie wnioskodawcy – k. 106v)
W pokojach na I piętrze pomalowali ściany, wymienili drzwi wewnętrzne prowadzące do przedsionka, położyli na ścianach płyty karton-gips, panele. Jeden z pokoi przerobilina kuchnię. Dokonywali bieżących napraw na nieruchomości.
(zeznania świadkaM. W. (1)– k. 91 protokół elektroniczny 00:32:59-00:56:53)
W 2014 r. wnioskodawcy wymienili w swojej części nieruchomości okna.
(zeznania świadkaS. R. (2)– k. 91 protokół elektroniczny 01:38:28-01:45:11, zeznania świadkaI. S.– k. 100 protokół elektroniczny 01:15:19-01:27:22, przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 106v)
Wnioskodawcy otynkowali swoją część budynku, a uczestnicy swoją.
(zeznania świadkaB. S.– k. 100 00:09:23-00:36:25)
Wnioskodawcy nie pytali się o zgodę na wykonanie remontów.
(przesłuchanie uczestnikaA. P.– k. 107, zeznania świadkaZ. P. (2)–k. 100 protokół elektroniczny 00:36:25-01:15:19)
D. R.podejmowała decyzje odnośnie remontów mieszkaniawraz z matką.
(przesłuchanie wnioskodawczyni – k. 106v)
K. P. (1)mieszkała na nieruchomości do swojej śmierci w listopadzie 2014 r.
(bezsporne, nadto zeznania świadkaM. R.– k. 91 protokół elektroniczny 00:12:50-00:32:59)
Od 2 lat wnioskodawcy nie mają dostępu do bramy, gdyż uczestnik założył kłódkę. (zeznania świadkaA. R.– k. 91 protokół elektroniczny 00:56:53-01:21:59, zeznania świadkaB. R. (1)– k. 91 protokół elektroniczny 01:21:59-01:38:28)
W dniu 4 czerwca 2014 r.Z. P. (2)darował pozostały przysługujący mu udział ½ samodzielnego lokalu mieszkalnego nr(...)objętegoksięgą wieczystą (...)stanowiącego odrębną nieruchomość wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, którą stanowi grunt oznaczony jakodziałka (...)objętyksięgą wieczystą (...)swojej wnuczceB. P..
(bezsporne, nadto kopia aktu notarialnego sporządzonego przez notariuszemA. K.w Kancelarii Notarialnej wO.rep.(...)k. 57- 58v)
Aktem notarialnym z dnia 26 stycznia 2015 r. sporządzonym przed notariuszemS. R. (1)w Kancelarii Notarialnej wO.rep.(...)Z. P. (2)wydziedziczyłD. R.iT. P. (2).
(bezsporne, nadto kopia aktu notarialnego – k. 59-59v)
Obecnie współwłaścicielami nieruchomości w udziałach wynoszących po ½ sąA.iT.małżonkowieP.na prawach wspólności ustawowej orazB. P..
(odpis KW – k. 95-95v)
Oceniając zeznania zgłoszonych w sprawie świadków, należy wskazać, że świadekM. R.(syn wnioskodawców) zeznał, iżK. P. (1)uważała sięza właścicielkę nieruchomości, gdyż wspólnie z mężem postawiła budynek. ŚwiadekM. W. (2)(konkubent córki wnioskodawców) zeznał, żeK. P. (1)była uważanaprzez sąsiadów za właścicielkę zajmowanej części budynku, jednakże jak sam przyznał,nie rozmawiał z sąsiadami. ŚwiadekA. R.(córka wnioskodawców) zeznała,żeK. P. (1)uważała za właścicielkę, a wnioskodawczyni mieszkałana nieruchomości, gdyż była córkąK. P. (1). Po jej śmierci za właścicieli uważała rodziców. Jednocześnie jednak przyznała, że czasowo na nieruchomości została zameldowana przezZ. P. (2)i to on opłacał podatek od nieruchomości. ŚwiadekB. R. (1)(córka wnioskodawców) zeznała, że właścicielem byłZ. P. (2). Następnie zeznała,że właścicielem była teżK. P. (1).Z. P. (2)miał natomiast podzielić dom, więc wnioskodawcy uważali że mają prawo do nieruchomości. Wobec powyższych sprzeczności i niejasności, zeznania wskazanych świadków w zakresie tego, kogo uważaliza właścicieli nieruchomości były zatem mało wiarygodne. Ma na to wpływ także fakt, iż są oni osobami bliskimi wnioskodawców, wobec czego twierdzili, iż uznawaliK. P. (1)i wnioskodawców za właścicieli, pomimo braku obiektywnych ku temu przesłanek.
ŚwiadekZ. P. (2)zeznał, że wnioskodawcy nie remontowali swojej części nieruchomości. Zeznał również, że wnioskodawcy nie pytali się o jego zgodę na wykonanie remontów. Zeznania te są zatem wewnętrznie sprzeczne. Z zeznań wnioskodawcówjak i części świadków (w tym równieżB. S.zgłoszonej na świadkaprzez uczestników i córki uczestnikówI. S.) wynikało jednakże,że wnioskodawcy wykonywali pewne prace w swojej części nieruchomości, w tymm.in. wymienili okna i otynkowali swoją część budynku.
Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawczyni, że od 15 lat sama opłaca podatki.Jak wynika z zeznań świadków (w tym córek wnioskodawczyni) oraz męża wnioskodawczyniK. R.,Z. P. (2)przyjeżdżał do wnioskodawczyni po pieniądzena podatek od nieruchomości. Poza tym wnioskodawczyni przedstawiła kopię tylko jednego kwitu za podatek z 1999 r. (k. 7). Jak zeznała natomiast córka wnioskodawczyni –A. R.pieniądze te zostały zwrócone wnioskodawczyni przez urząd.
Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawcy i córek wnioskodawcówA. R.iB. R. (1), żeZ. P. (2)niczym nie interesował sięna nieruchomości. Z zeznań uczestnika i uczestniczkiB. P.wynikało, że pomagał przy remontach. Poza tym regularnie pojawiał się na nieruchomości. Zdecydował równieżo zamurowaniu jednego z okiem lokalu zajmowanego przez wnioskodawczynię przed rozbudową domu przezA. P..
Sąd pominął kopię zestawienia kosztów remontu z k. 4. Zestawienie to nie zawiera podpisu, wobec czego jest pozbawione mocy dowodowej z dokumentu. Remonty dokonywane na nieruchomości zostały natomiast ustalone w oparciu o zeznania świadkówi stron. Sąd pominął również kopię umowy o dostarczanie wody z k. 5-5v z uwagi na fakt,że nie wskazano w niej jakiej dotyczy nieruchomości, a ponadto nie zawiera podpisu odbiorcy. Sąd pominął ostatecznie również zdjęcia z k. 60-81 z uwagi na to, iż nie stanowią one wystarczającego dowodu na okoliczność braku nakładów na lokal zajmowanyprzez wnioskodawców.
Na terminie rozprawy 10 sierpnia 2017 r. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika wnioskodawców o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego celem oceny jaki udziałw nieruchomości lokalowej stanowi powierzchnia budynku zajmowanaprzez wnioskodawców. Wnioskodawcy nie wykazali bowiem, aby posiadali część nieruchomości jako posiadacze samoistni przez wymagany prawem okres do stwierdzenia zasiedzenia. Dowód ten był zatem zbędny dla rozstrzygnięcia i wygenerowałby zbędne koszty postępowania. Sąd oddalił także wniosek pełnomocnika uczestników o dopuszczenie dowodu z oględzin nieruchomości na okoliczność ustalenia zakresu aktywności wnioskodawcówna przedmiotowej działce w szczególności czynności władczych wobec udziału uczestników, przeprowadzonych remontów i stanu działki. Powyższe okoliczności zostały ustalonebowiem w oparciu o zeznania świadków i stron.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Wniosek podlegał oddaleniu.
Zasiedzenie jest pierwotnym sposobem nabycia własności rzeczy przez upływ czasu.Dla przyjęcia, iż skutek w postaci zasiedzenia nastąpił koniecznym jest stwierdzenie ziszczenia się dwóch kumulatywnych przesłanek, a mianowicie posiadania oraz upływu przewidzianego w ustawie terminu. Przy czym posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć samoistny oraz nieprzerwany charakter.
Posiadaczem samoistnym rzeczy jest zaś ten, kto włada nią jak właściciel (art. 172 § 1 k.c.w zw. zart. 336 k.c.). „Posiadanie samoistne” rozumiane jest jako stan faktyczny składający się z dwóch występujących łącznie elementów: faktu władania rzeczą (corpus)i woli wykonywania tego władztwa dla siebie (animus rem sibi habendi). Pierwszy z tych elementów występuje, gdy dana osoba znajduje się w sytuacji, która pozwala jejna korzystanie z rzeczy, w taki sposób, w jaki mogą to czynić osoby, którym przysługujedo rzeczy określone prawo. Nie jest przy tym wymagane efektywne korzystanie z rzeczy, wystarczająca jest bowiem sama możliwość korzystania z rzeczy. O możności korzystaniaz rzeczy można mówić wówczas, jeżeli władający może używać rzeczy, pobierać z niej pożytki, przekształcać, a nawet rzecz zniszczyć. Zakres potencjalnego korzystania z rzeczy jest najszerszy przy posiadaniu samoistnym, odpowiada ono wówczas treści prawa własności.
Drugi czynnik w postaci woli władania dla siebie przejawia się w podejmowaniu wielu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz jako własną. Przy czym,jak podniósł Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 kwietnia 1999 roku wydanego w sprawie o sygn. akt I CKN 430/98, OSNC 1999/11/98, jest oczywiste,i pozostaje poza wszelką dyskusją, że podłożem zasiedzenia – instytucjiprawa rzeczowegopolegającej na usuwaniu długotrwałej niezgodności między stanem posiadaniaa rzeczywistym stanem prawnym – jest taki stan faktyczny, który nie opiera się na prawie własności. Istotnym elementem tego stanu musi być natomiast posiadanie określane mianem „posiadania samoistnego”, polegające na faktycznym władaniu rzeczą „jak właściciel”. Konieczne jest zatem wykonywanie przez posiadacza, który – co jasne – właścicielemnie jest, czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty, niezależnyod woli innej osoby stan władztwa. Mówiąc inaczej, wszystkie dyspozycje posiadacza powinny swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela.
Poza tym, nie w każdej sytuacji posiadacz musi mieć przekonanie, iż jest właścicielem. Kwestia świadomości, jaką posiadacz odnosi do wykonywanego prawa, a więc przekonanie o tym, czy jest lub nie jest właścicielem posiadanej rzeczy, rzutuje natomiastna dobrą albo złą wiarę posiadania. Tak więc w dobrej wierze jest posiadacz, który pozostaje w błędnym, ale usprawiedliwionym okolicznościami sprawy przeświadczeniu, że przysługuje mu prawo własności. Dobrą wiarę posiadacza wyłącza więc jego wiedza o rzeczywistym stanie prawnym (stanie własności) oraz jego niedbalstwo. Pozostaje również w złej wierze osoba, która przy dołożeniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że nie jest właścicielem nieruchomości. Przy czym, zgodnie zart. 7 k.c., jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary, domniemywa się istnienie dobrej wiary.
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się przy tym, iż jest możliwe zasiedzenie udziału we współwłasności nieruchomości, w tym udziału przysługującego jednemuze współwłaścicieli przez drugiego współwłaściciela.
Stosownie do przepisuart. 172 k.c., posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie);po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Przy czym, iż w/w terminy zostały wprowadzone dokodeksu cywilnegoustawą z dnia 28 lipca 1990 roku (Dz. U. nr 55 poz. 321). Poprzednio były one krótsze i wynosiły odpowiednio dziesięć i dwadzieścia lat. Zgodnie z brzmieniem art. 9 ustawy nowelizującej, do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejściaw życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 1 października 1990 roku), stosuje się od tej chwili przepisy niniejszej ustawy; dotyczy to w szczególności możliwości nabycia prawaprzez zasiedzenie.
W niniejszej sprawie wnioskodawcy od 1985 r. posiadali wydzieloną część domu położonego wO.na(...), jednakże, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, posiadanie to nie miało charakter posiadania samoistnego. Własność przedmiotowej nieruchomości lokalowej przysługiwała ojcu wnioskodawczyni –Z. P. (2). Po rozwodzie zK. P. (1)– matką wnioskodawczynii uczestnika,Z. P. (2)wyraził zgodę na zamieszkiwanie na przedmiotowej nieruchomości swojej byłej żonie i córce. Jak zeznała wnioskodawczyni,Z. P. (2)zdecydował przy tym, jaką część nieruchomości zajmie była żona z córką. Sam zamieszkałna parterze budynku wraz z synem, a w 1986 r. wyprowadził się na stałe z nieruchomości.Z. P. (2)nie żądał od wnioskodawczyni ani od swojej żony czynszu za zajmowany przez nie lokal. Następnie wyraził również zgodę na zamieszkiwanie na przedmiotowej nieruchomości mężowi wnioskodawczyni –K. P. (2). Po opuszczeniu nieruchomości przyjeżdżał na nią kilka razy w miesiącu. Pomagał synowiA. P.w pracach remontowych, zdecydował o zamurowaniu okna lokalu zajmowanego przez wnioskodawczynię aby umożliwić dokonanie rozbudowy budynku. Pobierał również od byłej żony i wnioskodawczyni pieniądze na podatek od nieruchomości, który osobiście uiszczał. Nie utracił zatem atrybutów właściciela. Jak wynika z powyższego,Z. P. (2)użyczył jedynie część nieruchomości żonie i wnioskodawczyni.
Stosownie do treściart. 710 k.c.przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
Umowa użyczenia jest umową, na podstawie której użyczający (komodant) zobowiązuje się zezwolić biorącemu (komodatariuszowi) – przez czas oznaczony albo nieoznaczony – na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Cechami charakterystycznymi użyczenia jest nieodpłatność i bezinteresowność. Treść stosunku użyczenia, a zarazem jego społeczno-gospodarcza funkcja, sprowadza się zatemdo – motywowanego zazwyczaj chęcią pomocy, dobroczynnością lub inną bezinteresowną pobudką – przysporzenia przez użyczającego korzyści kontrahentowi. Użyczenie można także określić jako bezinteresowne pozbawienie się użytku (w całości albo części) danej rzeczyze strony użyczającego dla wygody biorącego. Nieodpłatny charakter tej umowy implikuje szczególne obowiązki stron polegające na ograniczeniu obowiązków użyczającego i zarazem rozszerzeniu obowiązków biorącego do używania. Umowa użyczenia to umowa realna –dla jej zawarcia konieczne jest bowiem nie tylko złożenie oświadczeń woli przez strony,ale również wydanie rzeczy biorącemu. Przy czym, umowa ta może być zawarta w dowolnej formie – ustnie, pisemnie, czy przez czynności konkludentne.
Nie ulegało wątpliwości Sądu, iż wnioskodawcy nie posiadali części nieruchomości tak jak czynią to właściciele. Nie konsultowali co prawda remontów dokonywanychw zajmowanym lokalu zeZ. P. (2), jednakże nie jest to wystarczająca przesłanka do uznania, że samoistnie posiadali lokal. Decyzje odnośnie nieruchomości podejmowaliprzy tym wspólnie zK. P. (1).Z. P. (2)nie wzywał wnioskodawcówdo wydania nieruchomości, gdyż użyczył im przedmiotowy lokal i nie zamierzał go wówczas odbierać. Fakt, że wnioskodawcy nie wpuszczaliZ. P. (2)do lokalu takżenie stanowi wystarczającej okoliczności dla uznania, że byli posiadaczami samoistnymi,a jedynie świadczy o napiętych stosunkach rodzinnych.
Nie można również uznać, aby wnioskodawcy wykazywali wolę władania nieruchomością tak jak czynią to właściciele. Jak sami zeznali,Z. P. (2)mówił im,że zamierza podzielić nieruchomość pomiędzy wnioskodawczynię i synaA. P.. Jedynie zatem liczyli na to że w przyszłości staną się właścicielami nieruchomości, co nie jest tożsame z wolą władania nieruchomością jak właściciel.
Nadto , jak wynika z zeznań wnioskodawcyK. R.ok. 20 lat temuZ. P. (2)miał zamiar sprzedać nieruchomość. Liczył na to, żeZ. P. (2)jako właścicielweźmie pieniądze w większej części a resztą podzieli się ze swoimi dziećmi.(k.106v)
Na marginesie należy wskazać, że do ok. 1992 r. wnioskodawcy jak i rodzina uczestnikaA. P.wspólnie korzystali z łazienki na parterze budynku. Termin zasiedzenia w odniesieniu do wskazanego pokoju upłynąłby zatem dopiero w 2022 r.,gdyż dopiero od 1992 r. korzystali z przedmiotowej łazienki z wyłączeniem uczestników.Nie można bowiem uznać, że wnioskodawcom przysługiwałaby dobra wiara określona wart. 172 k.c., skoro wiedzieli, że formalnie właścicielem nieruchomości byłZ. P. (2). Rozważania te mają jednakże jedynie czysto hipotetyczny charakter, gdyż nie byli oni samoistnymi posiadaczami nieruchomości.
W tym stanie faktycznym wniosek o zasiedzenie podlegał oddaleniu.
Na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze(Dz. U. z 2016 r. poz. 1999) Sąd przyznał pełnomocnikom z urzędu w niniejszej sprawie kwotypo 8856 zł brutto wynagrodzenia (§ 8 ust. 7 w zw. z § 11 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu obowiązującego na dzień wniesienia pozwu; Dz. U. z 2015 r. poz. 1801).