Sąd Rejonowy w Słupsku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 522/12
Data wyroku: 2017-10-11 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Nowicka

Sygn. akt I Ns 522/12

POSTANOWIENIE
Dnia 11 października 2017r.
Sąd Rejonowy w Słupsku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodnicząca: SSR Barbara Nowicka
Protokolant: starszy sekretarz sądowyE. B.
po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. w Słupsku na rozprawie sprawy
z wnioskuE. M.
z udziałemK. G.,D. L. (1),M. L. (1),A. K.,Ł. Ł.,R.A. O. (1), małoletniegoJ. O.reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawowąA. K., małoletnich:D. L. (2),W. L.,M. L. (2)reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowegoD. L. (1), małoletniegoD. L. (3)reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowegoM. L. (1),A. O. (2)i małoletniejL. O.reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawowąA. O. (2)
o stwierdzenie nabycia spadku poS. L.
postanawia:

I
stwierdzić, że spadek poS. L., zmarłym w dniu 15 listopada 2009 roku wS., ostatnio stale zamieszkałym wS.na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli: córkaK. G.(córkaS. Z.iI.) w 1/4 części, wnuki:R. O.(córkaJ. S.iA. M.),Ł. Ł.(synR. R.iA. M.),J. O.(synJ. S.iA. M.) po 1/12 części każde z nich, wnuki:D. L. (2)(synD. S.iM. A.),W. L.(córkaD. S.iM. A.),M. L. (2)(synD. S.iM. A.), prawnuczkaL. O.(córkaJ. A.iA.) po 1/16 części każdy z nich oraz wnukD. L. (3)(synM. J.iJ. E.) w 1/4 części;

II
nie obciążać stron kosztami kuratora.

Sygn. akt I Ns 522/12

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 11.10.2017 roku o stwierdzeniu nabycia spadku

WnioskodawczyniE. M.wniosła o stwierdzenie nabycia spadku poS. L., zmarłym w dniu 15.11.2009r. wS., ostatnio stale zamieszkałym wS..
Na uzasadnienie wnioskodawczyni wywodziła, iż posiada interes prawny w wystąpieniu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po w/w spadkodawcy, bowiem zachodzi potrzeba uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonej przyul. (...)wS..
Jako uczestników wskazałaK. G.,D. L. (1),M. L. (1)iA. K..
Postanowieniem z dnia 07.12.2012r. Sąd wezwał do udziału w sprawieŁ. Ł.,R.A. O. (1),J. O.,D. L. (2),W. L.,M. L. (2),D. L. (3).
Postanowieniem z dnia 07.03.2014. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestniczki postępowaniaA. O. (2).
Postanowieniem z dnia 15.11.2016r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestniczki postępowania małoletniąL. O., reprezentowaną przez przedstawicielkę ustawowąA. O. (2).
W toku postępowania okazało się, że miejsce pobytuD. L. (1), w tym jako przedstawiciela ustawowego małoletnichD. L. (2),W. L.iM. L. (2)oraz miejsce pobytuM. L. (1), w tym jako przedstawiciela ustawowegoD. L. (3), są nieznane.
Zarządzeniem z dnia 15.11.2016 roku ustanowiono w trybieart. 510 § 2 zd. 3 kpckuratora procesowego dla nieznanych z miejsca pobytu uczestników, w osobie radcy prawnegoP. P..

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

SpadkodawcaS. L.ur. (...)wS., zmarł w dniu 15 listopada 2009r. wS.. Ostatnio stale zamieszkiwał wS.. Zmarł jako wdowiec.

dowód: odpis skrócony aktu zgonuS. L.– k. 6 akt I Ns 402/10, odpis skrócony aktu zgonuE. L./k. 9 akt/.

W ciągu swego życia spadkodawca miał czworo dzieci:K. G.,A. K.,D. L. (1)iM. L. (1). Poza wyżej wymienionymi spadkodawca nie miał żadnych innych dzieci: ani małżeńskich, ani pozamałżeńskich, ani przysposobionych. Nie było dzieci, które by zmarły.
Spadkodawca nie pozostawił testamentu. Niniejsza sprawa jest pierwszą o stwierdzenie nabycia spadku po nim. Nie sporządzano aktu poświadczenia dziedziczenia po spadkodawcy. Nikt nie zrzekał się dziedziczenia poS. L., nikt nie został uznany za niegodnego dziedziczenia po spadkodawcy

dowód: zapewnienia spadkowe złożone przezA. O. (2)iA. K./k. 374-376 akt/,

- odpis skrócony aktu małżeństwaK. G./k. 115, 149 akt/,

- odpisy skrócone aktów stanu cywilnego złożone w kopercie i opisane na k. 6 akt I Ns 907/10/.

Córka spadkodawcyA. K.w dniu 12.05.2010 roku złożyła przed notariuszem wS.oświadczenie o odrzuceniu spadku poS. L..
A. K.ma troje dzieci:R.A. O. (1),ur. (...),Ł. Ł.,ur. (...)iJ. O.,urodzonego (...)

dowód: akt notarialny na k. 2 akt I Ns 384/10, odpisy skrócone aktów urodzenia złożone w kopercie i opisane na k. 26 akt, zapewnienia spadkowe złożone przezA. O. (2)iA. K./k. 374-376 akt/,

Syn spadkodawcyD. L. (1)w dniu 14.05.2010r. złożył przed notariuszem wS.oświadczenie o odrzuceniu spadku poS. L..
D. L. (1)ma pięcioro dzieci, które – poza córkąA. O. (2)– zamieszkują z nim w Norwegii:
-A. O. (2),ur. (...)
-D. L. (2),ur. (...)
-W. L.,ur. (...),
-M. L. (2),ur. (...),
-M. L. (3), urodzonego po śmierci spadkodawcy.
W.spadkodawcyA. O. (2)w dniu 13.05.2010r. złożył przed notariuszem wS.oświadczenie o odrzuceniu spadku po dziadkuS. L..
A. O. (2)ma dwoje dzieci:L. O.,ur. (...), w imieniu której nie złożono oświadczenia spadkowego orazB. O.,ur. (...)

dowód: akt notarialny na k. 4 akt IX Ns 405/10, odpisy skrócone aktów urodzenia złożone w kopercie i opisane na k. 26 i 35 akt, zapewnienia spadkowe złożone przezA. O. (2)iA. K./k. 374-376 akt/.

Syn spadkodawcyM. L. (1)w dniu 21.04.2010r. złożył przed notariuszem wS.oświadczenie o odrzuceniu spadku poS. L..
M. L. (1)ma synaD. L. (3),urodzonego (...)

dowód: akt notarialny na k. 2 akt I Ns 320/10, odpisy skrócone aktów urodzenia złożone w kopercie i opisane na k. 26 i 35 akt, zapewnienia spadkowe złożone przezA. O. (2)iA. K./k. 374-376 akt/.

Sąd zważył, co następuje:

Na gruncie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego oraz ustalonego w oparciu o ten materiał stanu faktycznego w pierwszej kolejności podkreślenia wymagało, iżart. 926 § 1 k.c.przewiduje dwa tytuły powołania do spadku: przepis ustawy oraz wolę spadkodawcy wyrażoną w testamencie odpowiadającym wymogom formalnym. Mając na względzie treśćart. 926 § 2 k.c.należało nadto zaznaczyć, że ustawodawca daje pierwszeństwo porządkowi dziedziczenia określonemu przez spadkodawcę w testamencie, dlatego dziedziczenie ustawowe co do całości spadku ma miejsce tylko wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
W niniejszej sprawie ustalono, że spadkodawcaS. L.nie pozostawił testamentu.
W tej sytuacji nieuchronnym stało się stwierdzenie, że dziedziczenie po spadkodawcy winno następować na podstawie reguł przewidzianych wustawie Kodeks cywilny– w Księdze czwartej, Tytule drugim, normujących dziedziczenie ustawowe.
W myśl z koleiart. 931 § 1 k.c.w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych (art. 931 § 2 kc).
Stosując się do tej bezwzględnie obowiązującej regulacji i ustalając, że nie zaszły negatywne przesłanki dziedziczenia, czy to w postaci zrzeczenia się dziedziczenia, czy odrzucenia spadku, czy wreszcie niegodności dziedziczenia, Sąd stwierdził, że spadek po spadkodawcy w ¼ nabyła córkaK. G..
Następnie Sąd zważył, że pozostała trójka dzieci spadkodawcy złożyła oświadczenia o odrzuceniu spadku przed notariuszem, z zachowaniem sześciomiesięcznego terminu wynikającego zart. 1015 § 1 kc.
Zgodnie z treściąart. 1020 kcspadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
Wobec zatem skutecznego złożenia oświadczeń przez dzieci spadkodawcy o odrzuceniu spadku, zostali oni wyłączeni od dziedziczenia tak, jakby nie dożyli otwarcia spadku, a udział spadkowy, który by im przypadał, przypadał ich zstępnym.
W dacie śmierci spadkodawcyA. K.miała troje dzieci, z których dwoje było małoletnie.D. L. (1)miał pięcioro dzieci, w tym czworo małoletnich, z których jedno urodziło się po śmieci spadkodawcy. Tylko jedno z dzieciD. A.O.- skutecznie odrzuciła spadek po dziadku, zaś w dacie śmierci spadkodawcy miała córkęL. O.. Z koleiM. L. (1)miał synaD. L. (3). Wobec niezłożenia przez nich, jak również przez ich przedstawicieli ustawowych oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie 6 miesięcy od daty, gdy przedstawiciele ustawowi małoletnich spadkobierców dowiedzieli się o tytule jego powołania oraz stwierdzenia, iż nie zaszły inne negatywne przesłanki dziedziczenia, należało stwierdzić, że na podstawieart. 931 § 2 kcspadek poS. L.nabyły obokK. G.wnuki spadkodawcy oraz jego prawnuczka, którym przypadł udział rodziców, którzy skutecznie odrzucili spadek.
Nie wykazano, ani nie ustalono w niniejszym postępowaniu – mimo prowadzonych przez Sąd działań z urzędu, jak również działań kuratora, z którym uczestnicy kontaktowali się nie wskazując jednakże adresu dla skutecznych doręczeń – by poza ustalonymi w niniejszej sprawie, wnuki spadkodawcy składały oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Sąd uwzględnił przy tym treśćart. 1015 § 2 kcw brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku, zgodnie z którym brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Należało również zaznaczyć, iż stwierdzenie nabycia spadku po spadkodawcy nie mogło nastąpić na rzecz tych wnuków i prawnuków, którzy urodzili się on po śmierci spadkodawcy. Zgodnie bowiem z treściąart. 927 § 1 kcnie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku.
Sąd uwzględnił przy tym treśćart. 677 § 1 kpc, zgodnie z którym Sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców, choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy. Zgodnie bowiem z treściąart. 670 zd. 1 kpcSąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą.
Wzgląd na wszystkie te argumenty przesądzał o rozstrzygnięciu jak w pkt I sentencji.
O kosztach postępowania jak w pkt II Sąd orzekł na podstawieart. 102 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc. W postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zważywszy na fakt, że koszty związane z ustanowieniem kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu uczestników nastąpiło z urzędu wobec regulacjiart. 510 § 2 kpc, Sąd nie obciążył żadnego z uczestników kosztami kuratora uznając, że wnioskodawczyni i biorące udział w postępowaniu strony dołożyły starań mających na celu ustalenie adresów uczestników, co okazało się jednak bezskuteczne z przyczyn od nich niezależnych. Powyższe uzasadniało – zdaniem Sądu – zastosowanieart. 102 kpc.