Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 408/15
Data wyroku: 2017-01-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Jarząbek
Słowa kluczowe: Świadczenia przedemerytalne, Okresy składkowe i nieskładkowe
Podstawa prawna: art 2 pkt 1 i 5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, § 31 rozporządzenia w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe

Sygn. akt VII U 408/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 stycznia 2017 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Małgorzata Jarząbek
Protokolant: Monika Bąk-Rokicka
po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2017 r. w Warszawie
sprawyK. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o świadczenie przedemerytalne
na skutek odwołaniaK. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
z dnia 30 stycznia 2015 r. znak:(...)
- oddala odwołanie.
Sygn. akt VII U 408/15

UZASADNIENIE
W dniu 16 lutego 2015 r. (data prezentaty w ZUS)K. K.złożył za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału wW.odwołanie od decyzji ww. organu rentowego z dnia 30 stycznia 2015 r. znak:(...). W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wyjaśnił, że nie zgadza się ze skarżoną decyzją, gdyż organ rentowy zaliczając lata pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym uwzględnił okres od 10 listopada 1982 r.do 3 maja 1985 r. Natomiast z wyliczeń odwołującego wynika, że pracęw gospodarstwie rolnym wykonywał m. in. w okresie od 10 listopada 1981 r.do 3 maja 1985 r., a więc o rok dłużej.
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 16 marca 2015 r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołaniaK. K.na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
Uzasadniając swoje stanowisko organ rentowy wskazał, że rozpatrzył wniosek odwołującego z dnia 23 września 2014 r. zgodnie z przepisamiustawy z dnia30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 170)i stwierdził, że nie spełnia on wymogów do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, gdyż jego ogólny staż pracy wynosi 39 lat, 10 miesięcy i 28 dni. Organ rentowy wyjaśnił również, że do stażu pracy – jako okres nieskładkowy – zaliczono okres pobierania renty chorobowej od 10 listopada 1981 r. do 9 listopada 1982 r.,który pokrywa się z okresem pracy w gospodarstwie rolnym, wskazanym przez odwołującego od 10 listopada 1981 r. do 3 maja 1985 r. W tych okolicznościachw ocenie organu rentowego odwołanie jest bezzasadne.
Na rozprawie dnia 11 lutego 2016 r. działający w imieniu odwołującego pełnomocnik sprecyzował, że nie kwestionuje okresów wskazanych przez organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie, lecz sposób ich zsumowania(nagranie rozprawy z 11.02.2016 r. k. 91 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 23 września 2014 r.K. K.złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne. Do wniosku ubezpieczony załączył informację dotyczącą okresów składkowych i nieskładkowych wraz z załącznikami(wniosek z 23.09.2014 r. wrazz załącznikami k. 1-23 a.r. tom III).
Po rozpoznaniu wnioskuK. K.Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.decyzją z dnia 24 października 2014 r. odmówił mu prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że odwołujący wykazał posiadanie stażu pracy w wymiarze 32 lat, 5 miesięcyi 6 dni(decyzja ZUS z 24.10.2014 r. k. 41 a.r. tom III).
Odwołujący w dniu 19 listopada 2014 r. zwrócił się z ponownym wnioskiemu przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego. Do wniosku załączył dodatkowe dokumenty na potwierdzenie stażu pracy(wniosek z 19.11.2014 r. z załącznikamik. 43-47, 54 a.r. tom III).
Po ponownym rozpoznaniu wnioskuK. K.Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.wydał w dniu 30 stycznia 2014 r. skarżoną decyzję znak:(...)na mocy której ponownie odmówił przyznania mu świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wyjaśnił, że ustalił łączny staż pracy odwołującego w wymiarze 39 lat, 10 miesięcy i 28 dni. Ponadto wskazał, że uwzględnił okresy pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym rodziców:
- od 3 marca 1974 r. do 26 kwietnia 1978 r.,
- od 15 kwietnia 1980 r. do 21 stycznia 1981 r.,
- od 10 listopada 1982 r. do 3 maja 1985 r.
(skarżona decyzja ZUS z 30.01.2014 r. k. 60 a.r. tom III).
K. K.odwołał się od powyższej decyzji organu rentowego do tutejszego Sądu, inicjując tym samym niniejsze postępowanie(odwołanie k. 2 a.s.).
Postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości w celu ustalenia czy organ rentowy dokonał prawidłowego (z matematycznego punktu widzenia) wyliczenia stażu pracy ubezpieczonego, w tym okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających, biorąc pod uwagę okresy wskazane w treści odpowiedzi na odwołanie(postanowienie z 25.02.2016 r. k. 92 a.s.).
W opinii z dnia 5 sierpnia 2016 r. biegły sądowy z zakresu rachunkowościP. B.dokonał obliczenia okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniającychK. K.i wskazał, że posiada on:

1
330 lat, 2 miesiące i 21 dni okresów składkowych, na które składają się okresy zatrudnienia:

27.04.1978 r. – 14.04.1980 r.

Zasadnicza Służba Wojskowa

1 rok, 11 miesięcy i 18 dni

22.01.1981 r. – 10.11.1981 r.

Miejskie Przedsiębiorstwo (...)wW.

9 miesięcy i 20 dni

20.05.1985 r. – 15.07.1985 r.

Okręgowy Urząd(...)

1 miesiąc i 27 dni

23.07.1985 r. – 31.07.1986 r.

(...)Fabryka (...)

1 rok i 9 dni

03.09.1986 r. – 28.02.2014 r.

Poczta Polska S.A.

27 lat, 5 miesięcy i 26 dni

2
22 miesiące i 21 dni okresów nieskładkowych, na które składają się okresy:

11.11.1981 r. – 09.11.1982 r.

Renta chorobowa

11 miesięcy i 29 dni

12.12.1994 r. – 18.12.1994 r.

Zasiłek chorobowy

7 dni

25.01.1996 r. – 01.02.1996 r.

Zasiłek chorobowy

8 dni

31.08.2000 r. – 05.09.2000 r.

Zasiłek chorobowy

6 dni

19.05.2004 r. – 15.09.2004 r.

Zasiłek chorobowy

3 miesiące i 28 dni

25.01.2006 r. – 29.01.2006 r.

Zasiłek chorobowy

5 dni

06.06-2006 r. – 27.06.2006 r.

Zasiłek chorobowy

22 dni

03.02.2007 r. – 11.02.2007 r.

Zasiłek chorobowy

9 dni

10.01.2008 r. – 19.01.2008 r.

Zasiłek chorobowy

10 dni

24.10.2008 r. – 02.11.2008 r.

Zasiłek chorobowy

10 dni

02.04.2009 r. – 07.04.2009 r.

Zasiłek chorobowy

6 dni

04.01.2010 r. – 31.01.2010 r.

Zasiłek chorobowy

28 dni

14.09.2010 r. – 21.09.2010 r.

Zasiłek chorobowy

8 dni

03.01.2011 r. – 11.01.2011 r.

Zasiłek chorobowy

9 dni

11.06.2011 r. – 18.06.2011 r.

Zasiłek chorobowy

8 dni

18.09.2012 r. – 26.09.2012 r.

Zasiłek chorobowy

9 dni

09.07.2013 r. – 25.09.2013 r.

Zasiłek chorobowy

2 miesiące i 18 dni

08.11.2013 r. – 31.01.2014 r.

Zasiłek chorobowy

2 miesiące i 23 dni

01.02.2014 r. – 18.02.2014 r.

Zasiłek chorobowy

18 dni

3
77 lat, 4 miesiące i 26 dni okresów uzupełniających, na które składają się okresy pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym rodziców:

03.03.1974 r. – 26.04.1978 r.

4 lata, 1 miesiąc i 25 dni

15.04.1980 r. – 21.01.1981 r.

9 miesięcy i 7 dni

10.11.1982 r. – 03.05.1985 r.

2 lata, 5 miesięcy i 24 dni

(opinia biegłego z zakresu rachunkowości k. 105-122 a.s., świadectwa pracy k.21-27 a.r., zaświadczenie z KRUS k. 54 a.r. tom III, zestawienie zasiłków chorobowychk. 19 a.r. tom II).
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zgromadzonegow toku postępowania materiału dowodowego obejmującego dowody z dokumentów załączonych do akt rentowych oraz opinii biegłego sądowego specjalisty z zakresu rachunkowości. Materiał dowodowy był w ocenie Sądu spójny i przejrzysty, pozwalający na poczynienie ustaleń istotnych z perspektywy zaistniałego w sprawie sporu. Nadto dokumenty przedłożone przez odwołującego w trakcie procesu stanowiły kopie dokumentów znajdujących się w aktach rentowych i w tym zakresie należało dać im wiarę.
W szczególności Sąd podzielił wnioski biegłego sądowegoP. B., gdyż ich sformułowanie zostało poprzedzone rzetelną i dokładną analizą historii zatrudnienia odwołującego, ustalonej na podstawie świadectw pracy, informacjio zasiłkach chorobowych oraz pozostałych dokumentów zawierających informacjeo okresach zaliczonych do stażu pracy. Sposób sporządzenia opinii przez biegłegoco do zasady nie budził wątpliwości – biegły szczegółowo i rzetelnie odniósł się do tezy dowodowej Sądu.
Zastrzeżenia do opinii złożył pełnomocnik odwołującego (k. 140-141 a.s.), podnosząc, że biegły dokonał wyliczenia stażu pracy w sposób błędny i jednocześnie wnosząc o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z zakresu rachunkowości, w której biegły dokona obliczenia okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających poprzez obliczenie łącznej sumy dni tych okresówi przeliczenie sumy dnia na lata i miesiące przy konsekwentnym przyjęciu, że miesiąc stanowi zawsze i tylko 30 dni a rok 12 tak rozumianych miesięcy. Sąd nie podzielił jednak zastrzeżeń pełnomocnika odwołującego co do prawidłowości wyliczeń przeprowadzonych przez biegłego i oddalił wniosek o dopuszczenie dodatkowego dowodu z opinii uzupełniającej, gdyż wnioskowany sposób przeliczenia stażu pracynie odpowiada regulacji zawartej w § 31 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. Nr 237 poz. 1412), a ponadto opinia główna biegłego zawiera wystarczające wyjaśnienia spornej kwestii wymiaru stażu pracy odwołującego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieK. K.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału wW.z dnia 30 stycznia 2015 r. znak:(...)było niezasadne i podlegało oddaleniu.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwestii spełnienia przez odwołującego przesłanek uprawniających go do nabycia prawa do świadczenia emerytalnegona podstawieustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 170 ze zm.). Przepis art. 2 ust. 1 tej ustawy zawiera katalog osób uprawnionych do otrzymania omawianego świadczenia pod warunkiem spełnienia wskazanych wymogów. I tak, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 wskazanej ustawy, prawodo świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 latdla kobiet i 40 lat dla mężczyzn.
Ponadto zgodnie z ust. 3 powyższego przepisu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

1
nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna,

2
w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych,

3
złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych na mocy skarżonej decyzji odmówił przyznania odwołującemu prawa do wnioskowanego świadczenia wskazując, iż posiada staż pracy w wymiarze 39 lat, 10 miesięcy i 28 dni, a więc niższym niż przewidziany wart. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Ze stanowiskiem organu rentowego nie zgodził się odwołujący, który w pierwszej kolejności zakwestionował nieuwzględnienie przez ZUS okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodzicówod 10 listopada 1981 r. do 3 maja 1985 r. (wskazując, że organ rentowy uwzględnił okres liczony od 10 listopada 1982 r., a więc rok później). W toku postępowania okoliczność powyższa również stała się bezsporna – organ rentowy wyjaśnił,że okres od 11 listopada 1981 r. do 9 listopada 1982 r., który pokrywa się z okresem pracy w gospodarstwie rolnym wskazanym przez odwołującego od 10 listopada 1981 r. do 3 maja 1985 r., został zaliczony do stażu pracy jako okres nieskładkowy. Odwołujący zaś za pośrednictwem działającego w jego imieniu od 21 lipca 2015 r. profesjonalnego pełnomocnika (pełnomocnictwo k. 40 a.s.) dokonał modyfikacji swojego stanowiska w sprawie – nie zgłaszał uwag co do poprawności zaliczenia pierwotnie spornego okresu, lecz zakwestionował ogólną prawidłowość obliczenia łącznego stażu pracy przez organ rentowy. Stąd też przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sposób prawidłowy obliczył łączny staż pracyK. K.i czy wymiar ten w rzeczywistości nie wynosi co najmniej 40 lat w myśl art. 2 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy.
W celu zweryfikowania obliczeń dokonanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie zsumowania okresów składkowych, nieskładkowych oraz uzupełniających i mając na względzie obrachunkowy charakter tych ustaleń Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości. W opinii z dnia 5 sierpnia 2016 r. biegłyP. B.przedstawił obliczenia poszczególnych okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających odwołującego z wyróżnieniem czasu trwania tych okresów z ujęciem lat, miesięcy i dni odpowiadających danemu przedziałowi czasowemu. Z wyliczeń dokonanych przez biegłego wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych obliczył tak poszczególne rodzaje okresów, jak i łączny staż pracy odwołującego w sposób prawidłowy – wyliczenia dokonane przez biegłego były tożsame z ustaleniami organu rentowego prezentowanymi w skarżonej decyzji z dnia 30 stycznia 2015 r. Na tej podstawie Sąd przyjął, że organ rentowy poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie obliczenia łącznego wymiaru stażu pracyK. K., a wymiar 39 lat, 10 miesięcy i 8 dni stanowi odzwierciedlenie faktycznej sumy okresów składkowych, nieskładkowychi uzupełniających, jakimi odwołujący się legitymuje.
Sąd miał na uwadze zastrzeżenia do opinii podniesione przez pełnomocnika odwołującego. Pełnomocnik odwołującego wskazywał, że biegły powielił błąd organu rentowego polegający na przyjęciu „potocznego” rozumienia miesięcy i lat kalendarzowych w sposób odbiegający od rozumienia tych terminóww § 31 rozporządzenia z dnia 11 października 2011 r., jednakże nie wyjaśnił na czym owe „potoczne” rozumienie rzekomo zastosowane przez biegłego miałoby polegać. Uzasadnienie stanowiska pełnomocnika odwołującego w tym zakresie, zaprezentowane w piśmie procesowym z dnia 5 września 2016 r. jest niezrozumiałe i w ocenie Sądu świadczy o błędnej interpretacji reguł obliczania okresów wyrażonychw § 31 ww. rozporządzenia. Fakt ten budzi zdziwienie o tyle, że uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2006 r.(I UK 286/05), na który to wyrok pełnomocnik odwołującego powołał się we wspomnianym wyżej piśmie, zawiera stosunkowo jasne omówienie zasad obliczania okresu składkowego i nieskładkowego określonych w tym przepisie. Zgodnie z treścią tego uzasadnienia tego wyroku„przepis ten(§ 31 rozporządzenia z 11 października 2011 r.)wskazuje więc dwa sposoby obliczania okresów zatrudnienia (okresów składkowych i nieskładkowych) mających istotny wpływ na powstanie prawa do świadczeń oraz ich wysokość. Pierwszy z nich, nakazuje przeliczenie okresów zatrudnienia na lata, miesiące i dni (zdanie pierwsze) oraz obliczenie dni z niepełnych miesięcy zatrudnienia (zdanie drugie). Tego sposobu dotyczy reguła zamiany pełnych 12 miesięcy za rok, oraz dni na miesiące - ,,przyjmując 30 dni kalendarzowych za miesiąc". Przez okresy ,,niepełnych miesięcy zatrudnienia" należy rozumieć te miesiące, w których zatrudnienie trwało krócej niż miesiąc kalendarzowy, czyli wówczas, jeśli nie było wykonywane przez wszystkie dni konkretnego miesiąca, w szczególności, gdy rozpoczęło się po pierwszym dniu miesiąca, względnie zakończyło się przed ostatnim jego dniem”.Oznacza to, że dokonując konwersji zapisu danego okresu ujętego w datach początkowej i końcowej(tj. od dnia … do dnia …) na zapis obrazujący wymiar danego okresu (ujęty w latach, miesiącach i dniach) w pierwszej kolejności należy ustalić ile lat, miesięcy i dni pomiędzy datami początkową a końcową okres ten zawiera, przy czym w dniach wyraża się jedynie okresy niepełnych miesięcy. Nie sposób więc podzielić stanowiska strony odwołującej, według którego np. miesiąc sierpień to w rozumieniu§ 31 ww. rozporządzenia jeden miesiąc i jeden dzień, a miesiąc luty to nie pełny miesiąc, lecz 28 dni. Sformułowane na tle tego przepisu założenie, zgodnie z którym miesiąc ma 30 dni dotyczy bowiem jedynie przeliczenia wymiaru dni, w których są wyrażone niepełne miesiące. Oznacza to, że np. w przypadku, gdy okres miał swój początek dnia 12 kwietnia 2000 r., a zakończył się dnia 27 maja 2000 r., to wówczas sposób obliczenia tego okresu będzie następujący: 19 dni (od 12 do 30 kwietnia)+ 27 dni (od 1 do 27 maja) = 46 dni. Ponieważ § 31 rozporządzenia z 11 października 2011 r. nakazuje zaliczyć każde 30 dni jako jeden miesiąc, to w wyniku powyższego obliczenia otrzymamy okres o wymiarze 1 miesiąca i 16 dni. Odnosząc powyższy przykład do np. jednego z ustalonych przez organ rentowy okresu uzupełniającego (okresu pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym rodziców) – okresuod 10 listopada 1982 r. do 3 maja 1985 r. – należy stwierdzić, że okres ten wynosi2 lata, 5 miesięcy i 24 dni, gdyż w okresie tym mieszczą się 2 pełne lata(rok 1983 i rok 1984), 5 pełnych miesięcy (od grudnia do kwietnia) oraz łącznie 24 dni (od 10 do 30 listopada – 21 dni, od 1 do 3 maja – 3 dni, gdyż początkowe i końcowe dni terminów również ulegają zaliczeniu).
Podsumowując, Sąd nie podzielił argumentacji strony odwołującej co do rzekomo błędnego sposobu obliczania okresów składkowych i nieskładkowych zastosowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz biegłego sądowego z zakresu rachunkowości, a sugerowaną przez pełnomocnika odwołującego interpretację zasad obliczania tych okresów wyrażoną w § 31 rozporządzenia z 11 października 2011 r. uznał za nietrafną i nie znajdującą oparcia w jednoznacznej treści ww. przepisu.Z tych też względów Sąd nie mógł przychylić się do wniosku pełnomocnikao dopuszczenie opinii uzupełniającej biegłego z zakresu rachunkowości w celu przeliczenia stażu pracy odwołującego w proponowany przez niego sposób,gdyż sposób ten nie jest zgodny z treścią § 31 rozporządzenia z 11 października 2011 r. Mając z kolei na uwadze, że strona odwołująca nie podnosiła wobec skarżonej decyzji organu rentowego żadnych innych zarzutów prócz nieprawidłowości w obliczeniu wymiaru stażu pracy odwołującego, który został uznany za niezasadny, należałow konsekwencji stwierdzić, że decyzja ta jest prawidłowa i zgodna z prawem.
Wobec powyższego Sąd uznał odwołanieK. K.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału wW.z dnia 30 stycznia 2015 r. znak:(...)za niezasadne i jako takie podlegające oddaleniu, o czym orzekł na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
Zarządzenie:(...)
(...)