Sąd Okręgowy w Warszawie
XVI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: XVI GC 881/14
Data wyroku: 2017-06-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Teofilak

Sygn. aktXVI GC 881/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 czerwca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XVI Wydział Gospodarczy
w składzie:

Przewodniczący –

SSO Ewa Teofilak

Protokolant –

Sekretarz Ewelina Romaniuk

po rozpoznaniu 27 czerwca 2017 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaK. K.,M. K. (1)iM. K. (2)
przeciwkoPrzedsiębiorstwu Państwowemu (...)wW.
o odszkodowanie

1
oddala powództwo;

2
zasądza od powódkiK. K.na rzecz pozwanegoPrzedsiębiorstwa Państwowego (...)wW.kwotę 2.400 zł ( dwa tysiące czterysta złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

3
zasądza od powodaM. K. (1)na rzecz pozwanegoPrzedsiębiorstwa Państwowego (...)wW.kwotę 600 zł ( sześćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

4
zasądza od powódkiM. K. (2)na rzecz pozwanegoPrzedsiębiorstwa Państwowego (...)wW.kwotę 600 zł ( sześćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

SSO Ewa Teofilak
Sygn. akt: XVI GC 881/14

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 15 czerwca 03 lutego 2014 r. (data prezentaty)K. K.,M. K. (1)iM. K. (3)domagali się zasądzenia od pozwanegoPrzedsiębiorstwa Państwowego (...)wW.kwoty 76.000 złoty ( siedemdziesiąt sześć tysięcy złotych ) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 05 lipca 2013r. do dnia zapłaty z tytułu utraty wartości ich nieruchomości położonej wW.przyul. (...)( dz. ew.(...)) o pow.(...)ha zbudowanej budynkiem mieszkalnym o pow.(...)(
    2 ), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr KW (...)oraz kosztów rewitalizacji akustycznej budynku na niej się znajdującego na skutek objęcia obszarem ograniczonego użytkowania utworzonego dla(...) im (...)wW.wraz z kosztami procesu .
Uzasadniając wystąpienie z żądaniem powodowie wskazali, iż są współwłaścicielami nieruchomości, która na skutek wejścia w życie Uchwały 76/11 Sejmiku Województwa(...)z dnia 20 czerwca 2011 r. została objęta obszarem ograniczonego użytkowania dla(...) im. (...)– znalazła się w strefie OOU . Fakt ten spowodował spadek wartości ich nieruchomości. Nadto w budynku posadowionym na tejże nieruchomości powstała konieczność zapewnienia właściwego klimatu akustycznego wobec czego powodowie także wnieśli o zasądzenie kosztów rewitalizacji akustycznej. Powodowie wezwali pozwanego do zapłaty pismem z dnia 04 lipca 2013r. ( doręczonym pozwanemu w dniu 05/07/2013r. ) a następnie wobec bezskuteczności tego wezwania złożyli wniosek o zawezwanie do próby ugodowej . Roszczenie swoje opierali naart. 129POŚ i alternatywnie na podstawie 435KC .
(pozew wraz z załącznikami k. 2-398)
W odpowiedzi na pozew z 20/10/2014 r. (data stempla pocztowego) pozwany domagał się oddalenia powództwa w całości jako bezpodstawnego, w szczególności ze względu na upływ terminu zawitego.
Pozwany zarzucał, że nieruchomość powodów mocą powołanej uchwały, znajduje się w obszarze ograniczonego użytkowania, natomiast nie jest znalazła się w strefie ograniczeń po raz pierwszy, bowiem na podstawie Rozporządzenia nr 50 Wojewody(...)znajdowała się w części w strefie M. Ograniczenia, które dotyczyły wówczas strefy M zostały utrzymane w strefie Z1 OOU 2011 – oznacza to, że wejście w życie Uchwały 76/11 nie tylko nie spowodowało nowych ograniczeń, ale zmniejszyło do tej pory istniejące. Oznacza to wg pozwanego, że powodowie nie mogą wnosić o odszkodowanie, bowiem wygasły one wraz upływem terminu zawitego tj. najpóźniej z dniem 25/08/2009 r. W zarzutach ewentualnych pozwany wskazywał brak wykazania szkody oraz związku przyczynowo – skutkowego, zarówno w zakresie roszczenia o odszkodowanie za spadek wartości nieruchomości jak i za adaptację akustyczną budynku powodów, wskazał także bezzasadność żądania odsetek od wskazanego przez powodów terminu.
(odpowiedź na pozew k. 404- 454)
W toku postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska.
Postanowieniem z dnia 01 grudnia 2015 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie na podstawieart. 177 §1 pkt 1 KPC, które podjął ponownie postanowieniem z 29/03/2017 r.
(postanowienia k. 1100 i 1107 )
Pismem z dnia 11/05/2017r.( data prezentaty ) powodowie wnosili o skierowanie przez sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o wskazanej treści dot. niezgodnościart. 129POŚ zart. 64 ust. 1w zw. zart. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 oraz art. 64 ust. 2w zw. zart. 32 ust. 1 Konstytucji RPi w konsekwencji o zawieszenie postępowania.
Na rozprawie w dniu 27/06/2017 r. Sąd oddalił przedmiotowy wniosek. Strona powodowa na tej samej rozprawie złożyła oświadczenie o cofnięciu pozwu bez zrzeczenia się roszczenia.
(wniosek k.1113- 1150 , postanowienie w protokole k.1167v)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
PowodowieK. K.,M. K. (1)iM. K. (3)są właścicielami nieruchomości gruntowej położonej wW.przyul. (...)( dz. ew.(...)) o pow.(...)ha zbudowanej budynkiem mieszkalnym o pow.(...)(
    2 ), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr KW (...)na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 06.07.2011r. oraz umowy sprzedaży z dnia 27 marca 1995r. zawartej przed notariuszemW. C..
( dowód : odpis KW k. 78-79, wypis z rejestru gruntów k.110, 111 , kopia aktu poświadczenia dziedziczenia k 86-87)
Rozporządzeniem Wojewody(...)nr 50 z dnia 07 sierpnia 2007 rokuw sprawie utworzenia OOU dla(...) im. (...)wW., które weszło w życie w dniu 25 sierpnia 2007 roku (dalej: OOU 2007), został utworzony obszar ograniczonego użytkowania dla(...) im. (...). Podstawą wydania Rozporządzenia była treśćart. 135 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska(Dz. U. z 2006 roku, Nr 129, poz. 902 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 tego rozporządzenia w obszarze ograniczonego użytkowania zabroniono:
1)przeznaczania nowych terenów pod szpitale, domy opieki oraz zabudowę związaną ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży, a w strefie M także pod zabudowę mieszkaniową;
2)zmiany sposobu użytkowania budynków w całości lub w części na szpitale i domy opieki oraz na stały lub wielogodzinny pobyt dzieci i młodzieży, a w strefie M – także na cele mieszkaniowe – z zastrzeżeniem ust. 2;
3)budowy nowych szpitali, domów opieki, zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży, a w strefie M także budynków mieszkalnych, z zastrzeżeniem ust. 2.
Zaś § 5 tego rozporządzenia w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadził następujące wymagania techniczne dotyczące budynków:
1)w nowoprojektowanych budynkach należy zapewnić izolacyjność ścian zewnętrznych, okien i drzwi w ścianach zewnętrznych, dachów i stropodachów – zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi izolacyjności akustycznej przegród w budynkach oraz izolacyjności akustycznej elementów budowlanych;
2) w istniejących budynkach należy zastosować zabezpieczenia zapewniające właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach poprzez zwiększenie izolacyjności ścian zewnętrznych, okien i drzwi w ścianach zewnętrznych, dachów i stropodachów – zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi ochrony przed hałasem pomieszczeń w budynkach.
Rozporządzenie nr 50 weszło w życie 14 dni od jego ogłoszenia tj. 25 sierpnia 2007 r. Termin zawity do zgłaszania roszeń upływał z dniem 25/08/2009 r.
Na mocy powyższego rozporządzenia nieruchomość powodów znalazła się w obszarze ograniczonego użytkowania częściowio w strefie „M” 2007, tego obszaru, tj. strefie ograniczeń zabudowy mieszkaniowej.
(bezsporne, dowód: Dziennik Urzędowy Województwa(...)z 2007 roku, Nr 156, poz. 4276 z załącznikami k. 439- 440 )
Powodowie nie zgłosili pozwanemu swoich roszczeń w zakresie obniżenia wartości nieruchomości oraz kosztów rewitalizacji akustycznej na podstawie ww. Rozporządzenia.
(okoliczność bezsporna)
Na skutek m.in. zmiany w 2009 r. procedur operacji lotniczych na kierunku północno-zachodnim (M.–U.) pozwany, jako administrator lotniskaO., został zobowiązany do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego dla(...) im. (...)wW.w zakresie oddziaływania akustycznego. Przedłożony przez pozwanego Przegląd Ekologiczny dla(...) im. (...)wW.wykazał, że oddziaływanie akustyczne portu znacznie wykracza poza teren, do którego zarządca posiada tytuł prawny. W tej sytuacji, z uwagi także na powiększenie się obszaru, na którym dochodziło do przekroczeń hałasu Uchwałą nr 76/11 Sejmiku Województwa(...)z dnia 20 czerwca 2011 roku, która weszła w życie 04 sierpnia 2011 roku (dalej: OOU 2011), utworzono obszar ograniczonego użytkowania dla(...) im. (...)wW..
Zgodnie z powyższą uchwałą w strefie OOU (§6) określono wymagania techniczne dotyczące budynków: w nowoprojektowanych budynkach należy zapewnić odpowiednią izolacyjność ścian zewnętrznych, okien i drzwi w ścianach zewnętrznych, dachów i stropodachów – zgodnie zustawą z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane(Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 oraz z 2011 r. Nr 32, poz. 159 i Nr 45, poz. 235, dalej:Prawo budowlane) i przepisami wykonawczymi do tej ustawy, zaś w istniejących budynkach należy zastosować zabezpieczenia zapewniające właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach – zgodnie zustawą Prawo budowlanei przepisami wykonawczymi do tej ustawy.
Na mocy tej uchwały nieruchomość powodów znalazła się w obszarze ograniczonego użytkowania poza strefami Z1 i Z2 .
(bezsporne, załącznik do uchwały nr 76/11 z dnia 20/06/2011 r. Sejmiku Województwa(...)oraz uzasadnienie do uchwały k. 81-83)
Pismem datowanym na 04/07/2013 r., doręczonym pozwanemu 05/07/2013 r. powodowie zgłosili swoje roszczenia na gruncie Uchwały 76/11 w zw. z art. 129 ust. 2 POŚ do łącznej kwoty 490.000 zł zarówno w zakresie odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości jak i kosztów rewitalizacji akustycznej budynków.
(dowód: odpis pisma wraz z prezentatą k.84-85)
Wnioskiem z dnia 22/07/2013 r. powodowie zawezwali pozwanego do próby ugodowej w zakresie wypłaty odszkodowania za spadek wartości ich nieruchomości oraz kosztów rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego . Na posiedzeniu do zawarcia ugody nie doszło.
(dowód: kopia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej z 22/07/2013 r. k. 112 -114, protokół posiedzenia w sprawie VIII GCo 729/13 kr 115)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody złożone przy pozwie, odpowiedzi na pozew oraz dalszych pismach procesowych dopuszczonych stosownymi decyzjami Sądu. Przeprowadzenie dalszych zawnioskowanych dowodów było niecelowe z uwagi na uznanie, iż roszczenie zgłoszone w pozwie nie może zostać uwzględnione z uwagi na upływ terminu zawitego do zgłoszenia roszczenia. Powyższe skutkowało oddaleniem wniosków dowodowych zgłoszonych przez strony postępowania (tj. w szczególności wniosków dotyczących powołania biegłych sądowych z dziedziny rzeczoznawstwa majątkowego, budownictwa i akustyki, dowodu z przesłuchania stron, oraz zobowiązania każdej ze stron do przedstawienia szeregu dokumentów, czy dokumentów z innych postepowań sądowych i administracyjnych ) jako nieprzydatnych do rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd oddalił wszystkie pozostałe wnioski dowodowe zgłoszone przez strony, ze względu na fakt, iż w sprawie podstawową kwestią było zachowanie terminu zawitego do zgłoszenia i dochodzenia przez powodów roszczeń ze względu na objęcie ich nieruchomości OOU2011 oraz – co wynikło z treści odpowiedzi na pozew – również obszarem OOU 2007.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017r. Sąd oddalił także wniosek strony powodowej o zawieszenie postępowania na podstawieart. 177 §1 ust. 31KPC, ze względu na skierowany do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o stwierdzenie niezgodności zKonstytucjąart. 129POŚ zart. 64 ust. 1w zw. zart. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 oraz art. 64 ust. 2w zw. zart. 32 ust. 1 Konstytucji RP(sygn. akt K 2/17).
Okolicznościami, jakie muszą zajść, aby sąd mógł rozważać w ogóle zawieszenie postępowania na podstawieart. 177 § 1 pkt 3(

    1)KPCsą zainicjowanie przez sąd zawieszający odpowiedniego postępowania przed właściwym Trybunałem, zależność rozstrzygnięcia sprawy od wyniku postępowania przed Trybunałem oraz celowość zawieszenia postępowania. W ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości odnośnie kwestii obowiązywania czasowego i terytorialnego zarówno aktów prawa miejscowego ustanawiających obszary ograniczonego użytkowania dla(...)jak i ustawy POŚ. Orzecznictwo sądów powszechnych, mimo wątpliwości wywołanych m.in. orzeczeniami NSA - postanowieniem z dnia 29/09/2009 II OSK 445/09, oraz wyrokami z 17/03/2009 r. II OSK 1195/08, II OSK 1231/08 i in., było w tym zakresie jednolite i konsekwentne. Także uzasadnienie do uchwały nr 76/11 wprost nie budziła wątpliwości, że Rozporządzenie Wojewody nr 50 obowiązywało do wejścia życie uchwały bowiem Okoliczność, iż w ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich, który powoływał się również we wcześniejszych latach na orzecznictwo NSA przedstawiając swoje stanowisko w związku z pytaniami do niego kierowanymi, że określone unormowanie nasuwa wątpliwości co do swojej konstytucyjności, nie uprawnia samo przez się do powstrzymania się od orzekania, jeżeli sąd orzekający nie podziela tych wątpliwości. Należy uznać zawieszenie postępowania za niecelowe, bowiem wniosek został złożony tuż przed rozprawą, na której ogłoszono wyrok, po przeprowadzeniu postępowania w zakresie w jakim było ono niezbędne dla oceny zasadności roszczeń powodów. Ponadto wniesienie skargi konstytucyjnej nie wpływa na tok postępowania, ponieważ przysługuje ona tylko od ostatecznego orzeczenia, którym jest m.in. prawomocny wyrok. Stosownie bowiem do treściart. 64TKU, skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej w terminie 3 miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Uwzględnienie tej skargi przez TK może prowadzić do wznowienia postępowania -art. 401(

    1)KPC, w którym zastosowano niezgodny zKonstytucjąakt normatywny (art. 190 ust. 4 Konstytucji RP), ale może także nie mieć w ogóle wpływu na postępowanie w sprawie.
Z powyższych przyczyn Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie na podstawieart. 177 §1 pkt. 31KPC.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Roszczenie powodów nie zasługiwało na uwzględnienie, ze względu na jego wygaśnięcie.
Jak wskazano w stanie faktycznym, powodowie dochodzili odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi za zmniejszenie wartości swojej nieruchomości, na skutek utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla(...) im. (...)wW.na podstawie uchwały nr 76/11 Sejmiku Województwa(...)z dnia 20 czerwca 2011 ze zm., na podstawieart. 129 ustawy Prawo ochrony środowiska.
W pierwszej kolejności Sąd dokonał oceny prawnej roszczenia powodów.
Treść powołanego przepisu, mówi, że jeżeli w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości korzystanie z niej lub z jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, właściciel nieruchomości może żądać wykupienia nieruchomości lub jej części (ust. 1). W tej sytuacji, w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę; szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości (ust. 2). Roszczenie, o którym mowa w ust. 1 i 2, przysługuje również użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, a roszczenie, o którym mowa w ust. 2, także osobie, której przysługujeprawo rzeczowedo nieruchomości. (ust. 3) Z roszczeniem, o którym mowa w ust. 1-3, można wystąpić w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (ust. 4).
Zgodnie z treścią art. 136 ust. 1 - 3 POŚ w razie ograniczenia sposobu korzystania ze środowiska w wyniku ustanowienia OOU, właściwymi w sprawach spornych dotyczących wysokości odszkodowania lub wykupu nieruchomości są sądy powszechne. Obowiązany do wypłaty odszkodowania lub wykupu nieruchomości jest ten, którego działalność spowodowała wprowadzenie ograniczeń w związku z ustanowieniem OOU. W razie określenia na obszarze ograniczonego użytkowania wymagań technicznych dotyczących budynków szkodą, o której mowa w art. 129 ust. 2, są także koszty poniesione w celu wypełnienia tych wymagań przez istniejące budynki, nawet w przypadku braku obowiązku podjęcia działań w tym zakresie.
Roszczenia formułowane na podstawie art. 129 ust. 1 i 2 POŚ podlegają ograniczeniom. Według art. 129 ust. 4 POŚ można wystąpić z nimi w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.
Sąd zbadał zasadność roszczenia uwzględniając zarzuty podniesione przez pozwanego.
Pomiędzy stronami niesporny był fakt położenia wszystkich nieruchomości powodów – nieruchomości gruntowej położonej wW.przyul (...)– znajdującej się w obszarze ograniczonego użytkowania ( częściowo w strefie M) ustalonego Rozporządzeniem nr 50 Wojewody(...)z dnia 07/08/2007 r. a następnie w obszarze ograniczonego użytkowania poza strefami Z1i Z2 zgodnie z uchwałą nr 76/11 Sejmiku Województwa(...)z dnia 20 czerwca 2011 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla(...) im. (...)wW.(Dz. Urz. Woj.(...). nr 128 poz. 4086).
Nie budziło wątpliwości sądu istnienie po stronie powodowej legitymacji do występowania z roszczeniem w niniejszej sprawie. Zgodnie z przedstawionymi dokumentami, w szczególności odpisem z KW nieruchomość powodowie nabyli własność na podstawie umowy sprzedaży z dnia 27 marca 1995r. zawartej przed notariuszemW. C..Świadczy to bezspornie, że wypełniona została przesłanka z art. 129 ust. 2 POŚ, ponieważ w dacie wejścia w życie aktu prawa lokalnego – rozporządzenia wojewody nr 50 powodowie byli właścicielami nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, objętymi OOU.
W drugiej kolejności Sąd badał zachowanie terminu zawitego do dochodzenia przez powodów ich roszczenia, bowiem było to podstawowe zagadnienie, podnoszone przez stronę pozwaną, wskazywane jako podstawa do oddalenia pozwu bez konieczności przeprowadzania postępowania dowodowego.
W ocenie Sądu obszar ograniczonego użytkowania dla(...) im. (...)wW.został utworzony w drodze rozporządzenia z dnia 07 sierpnia 2007 r. wydanego przez Wojewodę(...). Podstawą prawną do wydania rzeczonego aktu stanowił art. 135 ust. 2 POŚ w wówczas obowiązującym brzmieniu. W oparciu o powyższy przepis kompetencja do utworzenia OOU została powierzona wojewodzie.
Na skutek nowelizacji dokonanej na podstawieart. 19 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej(Dz. U. z 2005 r. Nr 175 poz. 1462 ze zm.), kompetencja do utworzenia OOU została powierzona sejmikowi województwa, który taki obszar tworzy w drodze uchwały. Powyższa nowelizacja zgodnie zart. 48 pkt 2POŚ weszła w życie z dniem 01 stycznia 2008 r.Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r.zawierała także przepisy przejściowe, stanowiące, iż akty prawa miejscowego wydane na podstawie przepisów zmienianych niniejszą ustawą z zakresu zadań i kompetencji podlegających przekazaniu ustawą zachowują moc do czasu wydania nowych aktów prawa miejscowego przez organy przejmujące zadania i kompetencje (art. 47 ust. 2 ww. ustawy).
W dacie utworzenia OOU dla(...) im. (...)wW., tj. w dniu 24 sierpnia 2007 roku (data wejścia w życie rozporządzenia Wojewody(...)nr 50 z dnia 07 sierpnia 2007 roku), art. 135 ust 2 POŚ wskazywał, że obszar ograniczonego użytkowania dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, lub dla zakładów, lub innych obiektów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako takie przedsięwzięcie, w drodze rozporządzenia tworzy wojewoda.
Przepis ten uległ zmianie, na podstawieart. 19 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej(Dz. U. z 2005 r. nr 175, poz. 1462), w brzmieniu obowiązującym od dnia 01 stycznia 2008 roku. Według tej nowelizacji, OOU dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa wart. 51 ust. 1 pkt 1, lub dla zakładów, lub innych obiektów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana, jako takie przedsięwzięcie, tworzy w drodze uchwały sejmik województwa. Zmieniono zatem jedynie organ uprawniony do utworzenia OOU – w miejsce wojewody – sejmik województwa oraz wskazano, że następuje to w formie uchwały, a nie jak dotychczas w formie rozporządzenia.
Zgodnie z treścią § 32 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. 2002, Nr 100, poz. 908), jeżeli zmienia się treść przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego w ten sposób, że zmienia się rodzaj aktu wykonawczego albo zakres spraw przekazanych do uregulowania aktem wykonawczym lub wytyczne dotyczące treści tego aktu, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej treść przepisu upoważniającego. Zgodnie zaś z treścią ust. 3 przywołanego wyżej § 32 powyższego rozporządzenia, jeżeli zmiana treści przepisu upoważniającego polega na tym, że zmienia się organ upoważniony do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki akt zachowuje moc obowiązującą, w takim przypadku organem upoważnionym do zmiany lub uchylenia aktu wykonawczego wydanego na podstawie zmienionego przepisu upoważniającego jest organ wskazany w zmienionym upoważnieniu. Przepis ten stosuje się przy tym odpowiednio, na podstawie § 143 rozporządzenia, do aktów prawa miejscowego. Zatem zmiana organu upoważnionego do wydania aktu wykonawczego z wojewody na sejmik województwa nie wpłynęła na moc obowiązującą Rozporządzenia nr 50 Wojewody(...)z dnia 07 sierpnia 2007 roku, bowiem w przypadku zmiany treści przepisu upoważniającego, polegającej na zmianie organu upoważniony do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki akt zachowuje moc obowiązującą, jak wywiedziono powyżej. Oznacza to, iż zmiana ustawy z dnia 03 października 2008 r. miała jedynie charakter redakcyjny i określała, kiedy tracą moc przepisy wykonawcze określające, które przedsięwzięcia mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zmiany art. 135 ust. 2 POŚ w zakresie organu, rodzaju aktu prawnego oraz określenia rodzaju przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w żaden sposób nie wpłynęły na skuteczność obowiązywania Rozporządzenia nr 50 Wojewody(...)z dnia 07 sierpnia 2007 roku, bowiem zmiana organu upoważnionego do wydania aktu wykonawczego nie wpłynęła na moc jego obowiązywania; kwestia formy aktu została rozstrzygnięta w przepisach przejściowych, to jest art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., a zakres spraw przekazanych do uregulowania aktem wykonawczym przedmiotowo pozostał ten sam - nie zmieniła go ani nowelizacja dokonana ustawą z dnia 03 października 2008 roku, ani nowerozporządzenie Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W tej sytuacji należy podzielić stanowisko, że przepisy rozporządzenia nr 50 Wojewody(...)z dnia 07 sierpnia 2007 r. zachowały moc obowiązującą do czasu wejścia w życie uchwały nr 76/11 Sejmiku Województwa(...)z dnia 20 czerwca 2011 roku w sprawie utworzenia OOU dla(...) im. (...)wW., zaprezentowaną w uzasadnieniach szeregu wyroków Sądu Apelacyjnego w Warszawie (sprawy o sygnaturach: VI ACa 1156/10, VI ACa 1058/10, VI ACa 194/11, VI ACa 14/11, VI ACa 140/11). Słuszność tej linii orzeczniczej potwierdził także w swoim orzeczeniu Sąd Najwyższy z dnia 25 czerwca 2015 r. (III CZP 34/15) oraz w uchwale w składzie siedmiu sędziów z dnia 22 listopada 2016 r. (sygn. akt III CZP 62/16). W uzasadnieniu do tego wyroku Sąd Najwyższy podkreślił, że analiza przyczyn wprowadzenia zmiany art. 135 POŚ ustawą z 03/10/2008 wskazuje, że nie wpłynęły one na zakres przedmiotowy regulacji dotyczącej ustanowienia OOU a były wynikiem usuwania usterek powstałych przy włączaniu do systemu prawa wewnętrznego regulacji unijnych, które podlegały uwzględnieniu także przed zmianą w procesie interpretacji implementującej je ustawy. Sąd podkreślił także, że nie ma wyroków sądów administracyjnych stwierdzających nieważność rozporządzenia nr 50 Wojewody(...). Oba orzeczenia na których opierają się strony wskazujące brak ciągłości pomiędzy OOU 2007 i 2011 tj. II OSK 445/09 i II OSK 502/09, mają charakter formalny, bowiem dotyczą kwestii procesowej jaką stanowi umorzenie postępowania a wypowiedziany w ich uzasadnieniach pogląd o nieaktualności Rozporządzenia nr 50 nie został poparty szczegółową analizą zmiany art. 135 ust. 2 POŚ w wyniku nowelizacji z 03/10/2008 r.
Sąd Najwyższy w przywołanym orzeczeniu odniósł się także do zagadnienia desuetudo, podnoszonego w sprawach tzw. odszkodowań portowych, czyli powszechnej, ogólnie ustabilizowanej praktyki nierespektowania określonej normy prawnej przez ogół podmiotów stosujących prawo, pomimo braku formalnej jej derogacji. Sąd Najwyższy podkreślił, że samo występowanie rozbieżności zapatrywań w przedmiocie obowiązywania Rozporządzenia nr 50 przemawia przeciwko tezie o utracie przez nie mocy. Sąd Najwyższy konsekwentnie stanął na stanowisku że nie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie nadzwyczajnej i motywowanej aksjologicznie instytucji desuetudo, skoro nie miały miejsca radykalne zmiany w systemie prawa ujmowanym jako całość, jak również w zakresie regulacji prawnych dotyczących ustanawiania obszarów ograniczonego użytkowania dla lotnisk. Sad podziela powyższy pogląd i przyjmuje za własny na gruncie niniejszej sprawy.
Nie bez znaczenia jest także treść uzasadnienia do samej uchwały sejmiku nr 76/11 w której wprost zawarto stwierdzenie , że „Dotychczasowy akt ustanawiający obszar ograniczonego – rozporządzenie Nr 50 Wojewody(...)z dnia 7 sierpnia 2007 r. – został utrzymany w mocy na podstawie przepisówustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej.
Ze względu na powyższe należy uznać, że Rozporządzenie nr 50 Wojewody(...)z dnia 07 sierpnia 2007 roku obowiązywało do czasu wejścia w życie uchwały Sejmiku Województwa(...)nr 76/11 z dnia 20 czerwca 2011 roku w sprawie utworzenia OOU dla(...) im. (...)wW..
Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego nieruchomości powodów położona wW.przyul. (...)znalazła się w całości się w obszarze ograniczonego użytkowania ustalonym Rozporządzeniem nr 50 Wojewody(...)z dnia 07 sierpnia 2007 r. w sprawie utworzenia OOU dla(...) im. (...)wW.– była położona częściowo w strefie „M” OOU 2007. W obszarze ograniczonego użytkowania utworzonego na podstawie Uchwały nr 76/11 Sejmiku Województwa(...)z dnia 20 czerwca 2011 r. OOU 2011 nieruchomość te znalazła się w strefie OOU poza strefami Z1 i Z2.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt IV CSK 28/12 wyraził stanowisko, że odpowiedzialność odszkodowawczą, o której mowa w art. 129 POŚ, przewidziano nie za samo ograniczenie i nie za każde ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Odszkodowanie nie rekompensuje zmiany dotychczasowej sytuacji właściciela nieruchomości, a tym bardziej utrzymywania już istniejących ograniczeń w przypadku zmiany aktu prawnego. Odszkodowanie przysługuje za konkretną szkodę, która powstała w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, a nie za samo ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Konieczną przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej jest szkoda, której źródłem jest rozporządzenie lub akt prawa miejscowego powodujący ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Szkoda ma być normalnym następstwem wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego wprowadzającego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości.Szkoda taka może powstać, gdy akt prawa miejscowego wprowadza nowe lub zwiększa dotychczasowe ograniczenia, co do sposobu korzystania z nieruchomości lub też przedłuża ograniczenia na kolejny okres obowiązywania. Szkoda nie powstaje, gdy kolejny akt prawny utrzymuje zakres ograniczeń na dotychczasowym poziomie a tym bardziej, gdy je zmniejsza(teza wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12.12.2008 r. II CSK 367/08, gdzie Sąd jednoznacznie wskazał, że hipoteza art. 129 ust. 2 ustawy z 2001 r. - Prawo ochrony środowiska nie obejmuje każdego ograniczenia korzystania z nieruchomości położonej w obszarze ograniczonego użytkowania, ale tylko takie, które w związku utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania wynikają z zakresu ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości wskazanego w akcie prawa miejscowego, tworzącego obszar ograniczonego użytkowania).
Uznając, że obydwa akty prawa lokalnego - zarówno rozporządzenie jak i uchwała - swoim zakresem objęły działkę powodów, należało dokonać analizy wprowadzonych przez nie ograniczeń w stosunku do nieruchomości i zbadać o ile, i w jakim zakresie ograniczenia te wpłynęły na dotychczasowy sposób korzystania z niej.
Z przeprowadzonego porównania i analizy przepisów powołanych wyżej aktów prawnych – Rozporządzenia nr 50 Wojewody(...)oraz Uchwały nr 76/11 Sejmiku Województwa(...)wynika, że ze względu na położenie nieruchomości w strefie OOU 2011, w rzeczywistości doszło do zmniejszenia ograniczeń obowiązujących na nieruchomościach, które w okresie obowiązywania OOU 2007 były położone w jej granicach, w strefie „M”. W myśl Rozporządzenia nr 50 w strefie ograniczonego użytkowania zabroniono przeznaczania nowych terenów pod szpitale, domy opieki oraz zabudowę związaną ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci młodzieży, zmiany sposobu użytkowania budynków oraz budowy nowych szpitali, domów opieki, zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży a także na cele mieszkaniowe i pod zabudowę mieszkaniową. Pod rządami Uchwały nr 76/11 Sejmiku Województwa(...)te ograniczenia dotyczą wyłącznie strefy Z1, natomiast zniesione zostały w stosunku do stref Z2 oraz OOU.
Skoro ograniczenia dla nieruchomości powodów zmniejszyły się z momentem wejścia w życie Uchwały 76/11, należy uznać, że termin z art. 129 § 4 POŚ nie otworzył się na nowo. Należało, wobec tego uznać, że zgłoszenie roszczeń powodów z tytułu utraty wartości nieruchomości oraz kosztów rewitalizacji akustycznej objęte pismami z 22/07/2013 r. zostały złożone po upływie terminu zawitego dla tych nieruchomości, który upłynął z dniem 25/08/2009 r. W sprawie bezspornym było, że powodowie nie zgłosili swoich roszczeń w tym terminie do pozwanego. W ocenie Sądu termin do zgłoszenia roszczeń, o którym mowa w art. 129 ust. 4 POŚ, jest terminem zawitym, co oznacza, iż jego niedochowanie powoduje wygaśnięcie roszczenia, a fakt upływu tego terminu sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu. Sąd podziela i przyjmuje na potrzeby niniejszego postępowania za własną ocenę zawartą w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2008 roku (II CSK 216/08), iż: „Termin do zgłoszenia roszczeń, o którym mowa w art. 129 ust. 4 ustawy z 2001 roku Prawo ochrony środowiska, jest terminem zawitym, a nie terminem przedawnienia.". Podobnie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2013 roku (II CSK 578/12) „termin z art. 129 ust. 4 POŚ stanowi termin zawity, w którym żądania z art. 129 ust. 1 – 3 POŚ muszą zostać zgłoszone obowiązanemu do ich realizacji w celu zachowania prawa dochodzenia tych roszczeń przed sądem”.
Wniosek ten jest tym bardziej uzasadniony, jeżeli uwzględni się, że ustawodawca nie określił terminu, w ciągu którego obowiązany do wypłaty odszkodowania lub wykupu nieruchomości, o którym mowa w art. 136 ust. 2 POŚ, jest zobowiązany zająć stanowisko co do zasadności żądań zgłoszonych przez poszkodowanego. Taką interpretację charakteru terminu, o którym mowa w art. 129 ust. 4 POŚ wzmacnia także wykładnia językowa tego przepisu, w którym jest mowa o wystąpieniu z roszczeniami, co znaczeniowo jest terminem szerszym od terminu dochodzenia roszczeń i mieści w sobie także zgłoszenie przez poszkodowanego ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości żądań, o których mowa w art. 129 ust. 1-3 POŚ, obowiązanemu do ich wykonania.
Sąd zakwalifikował roszczenie powodów na podstawieart. 129 i 135POŚ, uznając, że nie było podstaw do zastosowania w sprawieart. 435 KC.Sąd orzekający popiera stanowisko Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 09 kwietnia 2010 r. (III CZP 17/10, LEX nr 584036; zob. także wyrok SN z dnia 06 maja 2010 r., II CSK 602/09, LEX nr 585768 oraz postanowienie SN z dnia 24 lutego 2010 r., III CZP 128/09, LEX nr 578138) podkreślił, że: „Przepisyart. 435 KCw związku zart. 322POŚ iart. 129POŚ przewidują rozłączne reżimy odpowiedzialności. Za taką interpretacją przemawia również dążenie do kompleksowego uregulowania skutków ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania w zakresie szkody polegającej na obniżeniu wartości nieruchomości. Rozszczepienie tych skutków na szkody wynikające z ograniczeń przewidzianych wprost w rozporządzeniu o ustanowieniu obszaru ograniczonego użytkowania oraz szkody wynikające w emisji hałasu byłoby zresztą sztuczne”. Zresztą, nawet gdyby przyjąć, dopuszczalność zastosowaniaart. 435 KCjako alternatywnej podstawy odpowiedzialności, to port lotniczy nie jest przedsiębiorstwem w całości (jak wymaga ugruntowany w orzecznictwie pogląd) wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody w rozumieniu tego przepisu, bowiem siły elementarne są wykorzystywane jedynie do części jego działalności (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 7 marca 2014 r., VI ACa 1047/13, http://orzeczenia.waw.sa.gov.pl/, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2012 r., I CSK 509/11, LEX nr 1215402, z dnia 23 maja 2012 r,, I PK 198/11, LEX nr 1219494).
Także Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 02 marca 2017r. sygn. I ACa 1210/15 ( niepublikowane ) wypowiedział się na ten temat i wskazał , że „ Przyjęta w judykaturze wykładniaart. 129 ust. 2POŚ nie wyklucza co do zasady możliwości konstruowania przez powoda roszczeni na podstawieart. 435 § 1 KC .W ocenie Sądu Apelacyjnegoart. 435 KCmógłby stanowić podstawę roszczeń przeciwko przedsiębiorcy prowadzącemu port lotniczy, gdyby dochodzone odszkodowanie nie miało związku z utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania. Skoro wskutek wejścia w życie aktu prawa miejscowego, wprowadzającego OOU dochodzi do zawężenia granicy prawa własności, to od chwili wejścia w życie tego aktu właściciel musi znosić dopuszczalne na tym obszarze podwyższone normatywnie immisje hałasu bez możliwości ich zaniechania”.
Nadto należy zauważyć, że przyjęcie dopuszczalności zastosowaniaart. 435 KCjako podstawy odpowiedzialności prowadziłoby do ominięcia 2-letniego terminu zawitego przewidzianego wart. 129 ust. 4POŚ i niweczyłoby funkcję gwarancyjną tego przepisu, który pozwala podmiotowi nadmiernie ingerującemu w środowisko naturalne na prowadzenie racjonalnej gospodarki finansowej, umożliwiając mu zaspokojenie roszczeń poszkodowanych w przewidywalnym terminie.
Strona powodowa na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017r. cofnęła pozew bez zrzeczenia się roszczenia. Zgodnie zart. 203 § 1 KPCpozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego, aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku. W przedmiotowej sprawie oświadczenie powodów o cofnięciu powództwa bez zrzeczenia się roszczenia zostało złożone na kolejnym już terminie rozprawy. Zatem zgodnie z brzmieniem przywołanego wyżejart. 203 KPCdla jego skuteczności wymagana była zgoda pozwanego . Zgody takiej pozwany nie wyraził.
W tej sytuacji cofniecie powództwa uznać należało za bezskuteczne.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie przytoczonych w treści uzasadnienia przepisów, należało uznać, iż roszczenie powodów o odszkodowanie z tytułu objęcia ich nieruchomości obszarem ograniczonego użytkowania wygasło przed wytoczeniem powództwa i nie otworzyło się na nowo, po wejściu w życie Uchwały nr 76/11 Sejmiku Województwa(...), zatem powództwo podlegało oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji w punkcie 1.
Strona powodowa na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017r. złożyła wniosek o zastosowanieart. 102 KPC, pozwany wnosił o jego oddalenie.
Zgodnie z treściąart. 102 KPCw wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Oznacza to, iż ustawodawca pozostawił sądom pewną swobodę w zasądzaniu zwrotu kosztów procesu, gdy stosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik postępowania, opisanej wart. 98 KPC, sprzeciwiają się względy słuszności, np. nieuwzględnienie roszczenia z powodu prekluzji (por. wyr. SN z 05.12.1967 r., III PRN 78/67), wygórowanie żądania o zadośćuczynienie, którego określenie zależy od oceny sądu a powodowie są subiektywnie przekonani o jego zasadności (por. post. SN z 09.10.1967 r. I CR 81/67), wyjątkowo ciężką sytuację strony przegrywającej (por. wyr. SN z 17.11.1972 r. I PR 423/72), oddalenie roszczeń powoda na podstawieart. 5 KC, istotna zmiana linii orzeczniczej.
W ocenie sądu brak było podstaw do zastosowaniaart. 102 KPC. Powodowie reprezentowani byli przez profesjonalnego pełnomocnika, który zajmuje się sprawami tego typu, i któremu już na etapie składania pozwu ( czerwiec 2014r. ) w tej sprawie była znana argumentacja pozwanego, dotycząca upływu terminu zawitego, bowiem już w pozwie zwarta została argumentacja dotycząca nie obowiązywania rozporządzenia oraz przyjęcia instytucji desuetudo. W tej sytuacji, obowiązkiem pełnomocnika strony powodowej, było przedstawienie stronie całokształtu stanu prawnego sprawy i wszelkiej argumentacji prawnej zarówno za, jak i przeciwko zasadności roszczenia, w tym kwestii związanych w upływem terminu zawitego. Na podstawie tak przedstawionego stanu sprawy strona powodowa powinna podjąć decyzję o wniesieniu pozwu bądź wstrzymaniu się od wytoczenia powództwa. W tym miejscu wskazać należy, że strona powodowa nie musiała wytaczać powództwa już w 2014 roku. Należy, bowiem odróżnić dwuletni termin zgłoszenia roszczeń pozwanemu, który jest terminem zawitym od terminu przedawnienia. Terminy te nie kolidują ze sobą i spełniają różne funkcje – termin zawity umożliwia zobowiązanemu, w krótkim czasie uzyskanie wiedzy o liczbie i charakterze kierowanych do niego roszczeń, termin przedawnienia zaś wyznacza granice czasowe umożliwiające uprawnionym wystąpienie na drogę sądową o realizację roszczeń terminowo zgłoszonych (tak w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akt II CSK 161/13 Lex nr 1433722). Należy zatem rozróżnić kwestię zgłoszenia roszczeń od kwestii dochodzenia roszczeń. Roszczenia należało zgłosić pozwanemu w terminie zawitym 2 lat, natomiast dochodzenie roszczeń jest ograniczone terminem przedawnienia, który wynosi lat 10.
Podjęta przez stronę powodową decyzja o złożeniu pozwu w tym momencie, w ocenie Sądu nie uzasadnia zastosowaniaart. 102 k.p.c.Nawet zatem jeśli wyniku sprawy powodowie nie mogli przewidzieć, powinni liczyć się z możliwością przegrania procesu i związaną z tym koniecznością uiszczenia na rzecz przeciwnika procesowego niezbędnych wydatków, które ten poniósł w związku z udziałem w postępowaniu .
W tej sytuacji o kosztach orzeczono na podstawieart. 98 KPC, zgodnie z wynikiem sporu. Z uwagi na fakt, że powodowie są współwłaścicielami w częściach ułamkowych sąd zasądził od nich koszty zależnie od wysokości należnych im udziałów o czym orzeczono w pkt. 2,3 i 4 wyroku.
Biorąc powyższe pod uwagę sąd orzekł jak w sentencji.

SSO Ewa Teofilak

ZARZĄDZENIE
(...)

(...)