Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
XIV Wydział Karny
Sygnatura akt: XIV K 306/16
Data wyroku: 2017-01-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286 § 1 kk

Sygn. akt XIV K 306/16

UZASADNIENIE
Dnia 4 stycznia 2017 r.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

T. C.posiadał konto na poczcie elektronicznej o adresie:(...)., którego używał m.in., do dokonywania operacji w kantorze internetowym(...), gdzie posiadał konto użytkownika zintegrowane z ww. adresem gmail. W dniu 1 kwietnia 2015r.,T. C.zrobił przelew z przewalutowaniem na portalu(...), na kwotę 412,45 zł., z którego kwota miała trafić na jego rachunek w mBanku. Przedmiotowa kwota pieniędzy nigdy jednak nie trafiła na jego rachunek bankowy z uwagi na działania działającego przez sieć InternetG. O., który przełamał zabezpieczenia – hasła – do poczty elektronicznej i konta gmailT. C., zapoznał się ze znajdującymi się tam informacjami i zmienił dane do wskazanego przelewu poprzez zmianę numeru rachunku docelowego przelewu, wskutek czego wskazana kwota pieniędzy trafiła nie doT. C., lecz na rachunek docelowy o nr:(...)P.Bank, należący doG. O.. W późniejszym terminie wymieniony pokrzywdzony ustalił, że jeden z najemców, którym wynajmuje lokale, otrzymał informację e-mail, o zmianie rachunku bankowego jako nowy rachunek do opłat za najem lokalu.
G. O.jest bezdzietnym kawalerem, z zawodu prawnikiem, zdrowy, nie leczył się psychiatrycznie, ani odwykowo, ma 39 lat, był 22 razy prawomocnie skazywany wyrokami różnych Sądów Rejonowych, w tym wielokrotnie za przestępstwo określone wart. 286 k.k.ObecnieG. O.przebywa w Zakładzie Karnym, gdzie będzie odbywał orzeczone kary pozbawienia wolności do 2026 roku.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: informacji z banku k. 27-32, zeznań pokrzywdzonegoT. C.k. 1-2, wyjaśnienia przyznającego się do winy oskarżonego: k. 56-59, k. 71-74, dokumentacji z banku k. 106-112, karta karna k. 153-156, informacja z(...)k. 139-148.
Stosownie do treściart. 424 § 3 k.p.k.w obecnie obowiązującym brzmieniu, w wypadku złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego między innymi w trybieart. 387 k.p.k., uzasadnienie powinno zawierać co najmniej wyjaśnienie podstawy prawnej tego wyroku oraz wskazanych rozstrzygnięć.
G. O.został oskarżony o to, że w dniu 1 kwietnia 2015 r. w nieustalonym miejscu, działając za pośrednictwem sieci Internet, przełamał zabezpieczenie w postaci hasła do konta użytkownika tomaszchasieniewicz@gmail.com, na portalu(...)., i zapoznał się ze zgromadzonymi tam informacjami do czego nie był uprawniony, a następnie działajac w z góry powzietym zamiarze osiągnięcia korzyści majątkowej, dokonał zamiany numeru rachunku docelowego przelewu z przewalutowaniem powodując przesłanie kwoty 412,45 zł. narachunek nr (...)w(...)P.Bank, czym doprowadziłT. C.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 412,45 zł., tj. o czyn zart. 267 § 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.
Na rozprawie przed Sądem w dniu 29 listopada 2016r.G. O.złożył wniosek w trybieart. 387 kpk, tj. o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i wymierzenie mu kary 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w całości.
Obecny na rozprawie prokurator nie sprzeciwił się, co do tak sformułowanego wniosku.
Zgodnie z treściąart. 387 k.p.k., do chwili zakończenia pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych na rozprawie głównej oskarżony, któremu zarzucono przestępstwo zagrożone karą nieprzekraczającą 15 lat pozbawienia wolności, może złożyć wniosek o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego, orzeczenie przepadku lub środka kompensacyjnego bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Wniosek może również dotyczyć wydania określonego rozstrzygnięcia w przedmiocie poniesienia kosztów procesu.
Sąd może uwzględnić wniosek, gdy okoliczności popełnienia przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości, a cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy w całości, jak również, gdy uwzględnieniu wniosku nie sprzeciwia się prokurator, a także pokrzywdzony należycie powiadomiony o terminie rozprawy oraz pouczony o możliwości zgłoszenia przez oskarżonego takiego wniosku.
Zdaniem Sądu, wszystkie przedstawione powyżej warunki uwzględnienia wniosku, o którym mowa wart. 387 k.p.k.zostały w niniejszej sprawie spełnione. W świetle bowiem zebranych w sprawie dowodów, wina oskarżonego i okoliczności popełnienia czynu nie budziły żadnych wątpliwości (o czym szerzej będzie mowa poniżej), a prokurator nie zgłaszał sprzeciwu, co do uwzględnienia sformułowanego przez oskarżonego wniosku. Także pokrzywdzony prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy i możliwości złożenia przez oskarżonego wniosku w trybieart. 387 k.p.k., nie sprzeciwił się takiemu rozstrzygnięciu.
Okoliczność zaś tego rodzaju, że rozprawy nie przeprowadzono w całości, nie ma w tej sprawie wpływu na osiągnięcie celów postępowania. W końcu sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a orzeczona w stosunku do niego kara jest adekwatna do wagi popełnionego czynu. Jej dolegliwość spełnia przy tym zadania w kierunku zapobiegania przestępstwom podobnego rodzaju oraz czyni zadość poczuciu sprawiedliwości społecznej.
Na wstępie rozważań dotyczących wyjaśnienia podstawy prawnej tego wyroku należało poczynić pewne podstawowe uwagi odnośnie zarzuconego oskarżonemu przestępstwa.
Należy bowiem wskazać, że przedmiotami ochrony przestępstwa określonego wart. 267 k.k.są poufność informacji, prawo do dysponowania informacją z wyłączeniem innych osób, a także bezpieczeństwo jej przekazywania; przepis chroni również sferę prywatności (vide:A.,Prawo karne..., s. 42);. Uzyskanie dostępu do informacji musi nastąpić bez uprawnienia, czyli mieć charakter nielegalny, naruszający prawo innego podmiotu do dysponowania informacją czy też jej uzyskiwania. Uzyskanie dostępu do informacji nieprzeznaczonej dla sprawcy (tzn. nieadresowanej do niego) podlega penalizacji, jeśli nastąpiło w któryś ze sposobów wymienionych w powołanym przepisie, tj. między innymi poprzez przełamanie zabezpieczenia. Przełamanie zabezpieczenia obejmuje każdą czynność, która ma niejako "otworzyć" sprawcy dostęp do informacji; może polegać na usunięciu zabezpieczenia przez jego zniszczenie lub też na oddziaływaniu na zabezpieczenie w celu zniwelowania jego funkcji ochronnej (vide:K.,Prawnokarna ochrona..., s. 71-72). Przełamanie zabezpieczenia sprowadza się w istocie do tego, że sprawca ingeruje bezpośrednio w system zabezpieczeń, z reguły niszcząc je, czy też pokonuje takie zabezpieczenia. Powyższe przestępstwo ma charakter powszechny i jest to występek umyślny.
Jeśli zaś chodzi o przestępstwo określone wart. 286 § 1 k.k.to przepis ten określa odpowiedzialność za oszustwo, którym według tego przepisu jest motywowane celem korzyści majątkowej doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie jej w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranej czynności. Istota tego przestępstwa polega więc na posłużeniu się fałszem jako czynnikiem sprawczym, który ma doprowadzić pokrzywdzonego do podjęcia niekorzystnej decyzji majątkowej. W
Wprowadzenie w błąd (zwane oszustwem "czynnym") polega na tym, iż sprawca własnymi podstępnymi zabiegami, doprowadza pokrzywdzonego do mylnego wyobrażenia o określonym stanie rzeczy Przedmiotem wykonawczym oszustwa jest mienie w znaczeniu szerokim.
Przestępstwo oszustwa ma charakter materialny, przy czym jego skutkiem jest niekorzystne rozporządzenie mieniem własnym lub cudzym przez osobę wprowadzoną w błąd lub której błąd został przez sprawcę wyzyskany. Dopóki takie rozporządzenie nie nastąpi, a sprawca podejmie oszukańcze zabiegi mające na celu jego uzyskanie, można mówić jedynie o usiłowaniu, a nie o dokonaniu oszustwa. Niekorzystne rozporządzenie mieniem, jako skutek oszustwa, ogólnie rzecz ujmując, oznacza pogorszenie sytuacji majątkowej pokrzywdzonego, chociaż nie musi polegać na spowodowaniu efektywnej szkody.
Oszustwo jest przestępstwem kierunkowym, w którym celem działania sprawcy jest uzyskanie szeroko pojętej korzyści majątkowej. Oszustwo jest przestępstwem popełnianym w zamiarze bezpośrednim, kierunkowym – zarówno co do celu działania, jak i używanych środków. (vide:A. Marek, Komentarz do art. 286 k.k. LEX)
W oparciu o powyższe rozważania natury prawnej, jak również zgromadzone w sprawie dowody, Sąd nie miał wątpliwości, że swoim zachowaniemG. O.dopuścił się zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że wymieniony działając za pośrednictwem sieci Internet, najpierw przełamał zabezpieczenie w postaci hasła do konta użytkownika –T. C., aby następnie, po zapoznaniu się ze zgromadzonymi na tym koncie informacjami – nie mając do takiego działania żadnych uprawnień , zmienić - bez wiedzy i zgody pokrzywdzonego, numer rachunku  docelowego, na który miał być dokonany przelew w kwocie 412,45 zł.G. O.zamiast nr konta pokrzywdzonego, wskazał tam własny numer konta, czym spowodował dokonanie wspomnianego przelewu pieniędzy w kwocie 412,45 zł. na swójrachunek o nr (...)P.Bank.
Przedmiotowe zachowanie oskarżonego było z góry zaplanowane, a wszystkie czynności były podjęte w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.G. O.działał zatem umyślnie, z zamiarem bezpośrednim popełnienia przestępstwa.
Popełniając przestępstwo oskarżony zdawał sobie sprawę z odpowiedzialności, która na nim ciąży i z konsekwencji prawnych własnego zachowania. W chwili popełnienia czynu oskarżony był osobą dojrzałą życiowo, w pełni poczytalną, zdającą sobie sprawę z bezprawności swojego zachowania. Nie zachodziła żadna okoliczność wyłączająca bezprawność jego czynu, bądź winę. Żaden z przeprowadzonych dowodów nie wskazywał, aby nie można było wymagać od oskarżonego zachowania zgodnego z prawem w tej konkretnej sytuacji.
Mając zatem na uwadze, że wina i okoliczności czynu popełnionego przez oskarżonego nie budziły wątpliwości i oceniając, iż cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzania rozprawy w całości, przy braku sprzeciwu ze strony prokuratora Sąd uwzględnił wniosek oskarżonego, oraz zgodnie z nim wymierzyłG. O.karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.
Zdaniem Sądu zgłoszony przez oskarżonego wniosek w zakresie kary, wobec ujawnienia okoliczności przedmiotowo-podmiotowych czynu był jak najbardziej trafny i adekwatny do jego wagi. Przede wszystkim zaproponowana kara mieści się w granicach wyznaczonych przez podstawy jej wymiaru i jest wystarczająca dla osiągnięcia swoich celów. Sąd podzielił płynące z tego wniosku przekonanie, że oskarżonegoG. O.należy wychowywać w ramach reżimu więziennego. Oceniając postawęG. O., jego warunki i właściwości osobiste, dotychczasowy sposób życia, a przede wszystkim jego dotychczasową wielokrotną karalność, Sąd uznał bowiem, że w przedmiotowej sprawie miała miejsce przewaga okoliczności wpływających obciążająco na wymiar kary nad okolicznościami łagodzącymi.
Zważyć należy, iż oskarżony, jak wskazano powyżej, był już wcześniej wielokrotnie karany, dlatego też zdawał sobie sprawę, że popełnia po raz kolejny przestępstwo o wysokim stopniu społecznej szkodliwości. Pomimo stosowanej wcześniej, i to nie raz, w stosunku do oskarżonego instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary, oskarżony w żaden sposób nie skorzystał z danej mu możliwości powrotu do postawy akceptowalnej społecznie.
Swoim dotychczasowym postępowaniem oskarżony nie stwarza pozytywnej prognozy kryminologiczno – społecznej, pozwalającej na rozważenie stosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary, gdyż instytucja ta, stosowana już wcześniej wobec niego, nie przyniosła pożądanych rezultatów.
Izolowanie oskarżonego od społeczeństwa jest w ocenie Sądu celowe i współmierne do czynu, który popełnił w ustalonych przez Sąd okolicznościach. Wymierzona kara pozbawienia wolności będzie czyniła zadość prewencji ogólnej, wpłynie zdecydowanie powstrzymująco na innych, potencjalnych sprawców przestępstw. Kara w takim wymiarze jest sprawiedliwa, czyli adekwatna do powagi przestępstwa i stopnia zawinienia, jednocześnie, w ocenie Sądu, spełni cele indywidualno-prewencyjne represji karnej wobec oskarżonego. Sąd ma głęboką nadzieję, że nieopłacalność popełnionego czynu, wywołała u niego głęboką refleksję i zastanowienie nad własną postawą życiową i uzmysłowi, że w przypadkach, gdy godzi się własnym, zawinionym czynem w dobra chronione przez prawo, reakcja prawnokarna państwa będzie nieunikniona.
Mając natomiast na uwadze elementarne zasady sprawiedliwości Sąd wobec faktu, iż swoim działaniem oskarżony wyrządził w pokrzywdzonemuT. C.szkodę majątkową, na mocyart. 46 § 1 k.k.zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej czynem zabronionym, poprzez uiszczenie na rzecz wymienionego pokrzywdzonego kwoty 412,45 zł.
Podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie, Sąd miał na uwadze fakt, że naprawienie szkody poprzez wyrównanie wyrządzonej szkody należy do podstawowych norm postępowania karnego, a sprawca przestępstwa powinien oddać osobie pokrzywdzonej materialną wysokość szkody, której doznała ona na skutek działania oskarżonego. W ocenie Sądu wymiar naprawienia szkody w całości na rzecz pokrzywdzonego jest społecznie pożądany, a nadto stanowi dla oskarżonego odpowiednią dodatkową dolegliwość.
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.Sąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów Sądowych przyjmując je na rachunek Skarbu Państwa. Sąd wziął pod uwagę, że oskarżony przebywa w Areszcie Śledczym dlatego obciążanie go kosztami postępowania w takiej sytuacji przekraczałoby jego obecne możliwości zarobkowe.