Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1052/16
Data wyroku: 2017-03-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Jastrzębska, Joanna Naczyńska, Elżbieta Karpeta
Słowa kluczowe: Pożyczka
Podstawa prawna: art. 720 § 1 k.c.

Sygn. akt I ACa 1052/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 marca 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący :

SSA Elżbieta Karpeta

Sędziowie :

SA Ewa Jastrzębska
SA Joanna Naczyńska (spr.)

Protokolant :

Małgorzata Kopeć

po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. w Katowicach
na rozprawie
sprawy z powództwaM. H.
przeciwkoP. O.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II C 46/15,

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanego na rzecz powoda 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego.

SSA Joanna Naczyńska

SSA Elżbieta Karpeta

SSA Ewa Jastrzębska

Sygn. akt I ACa 1052/16

UZASADNIENIE
Wyrokiem z 25 maja 2016r. Sąd Okręgowy w Katowicach utrzymał w całości nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla wydany 21 października 2014r. w sprawie II Nc 416/14, nakazujący pozwanemuP. O., aby zapłacił powodowiP. H.100.000zł z ustawowymi odsetkami od 26 września 2014r. i 4.867zł z tytułu kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie to Sąd Okręgowy podjął po ustaleniu, iż 12 kwietnia 2014r. strony zawarły pisemną umowę pożyczki, na mocy której powód pożyczył pozwanemu 100.000zł, a pozwany zobowiązał się do zwrotu tej sumy do 12 lipca 2014r. Pozwany pokwitował odbiór kwoty 100.000zł. W zamian za udzielenie pożyczki pozwany zobowiązał się wykonać usługi remontowe na zlecenie powoda. Zabezpieczenie zwrotu pożyczki stanowił wystawiony przez pozwanego weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową uprawniającą do wypełnienia weksla na sumę nie wyższą niż 100.000zł. Pismem z 16 września 2014r. powód zawiadomił pozwanego o wypełnieniu weksla na sumę 100.000zł z terminem płatności do 25 września 2014r. Sąd Okręgowy ustalił także, iż pozwany zawiadomił Policję o podejrzeniu popełnienia przestępstwa zart. 270 § 1 k.k.polegającego na sfałszowaniu jego podpisów na wekslu oraz na umowie pożyczki. W toku prowadzonego w tej sprawie postępowania karnego (sygn. 3 Ds. 290/15) biegły grafolog stwierdził, że podpisy pozwanego: na wekslu, pod umową pożyczki, na pokwitowaniu oraz na deklaracji wekslowej stanowią formę jednorodną i zostały nakreślone przez pozwanego. 13 czerwca 2015r. pozwany zawarł z(...)spółką jawnąW.i(...)ugodę, mocą której uznał dług w kwocie 104.867zł, stwierdzony wydanym w sprawie nakazem zapłaty i zobowiązał się go spłacić w 14 miesięcznych ratach.
Sąd Okręgowy stwierdził, iż pozwany nie wykazał żadnego z zarzutów tamujących lub niweczących zobowiązanie wekslowe, ani też zarzutów opartych na stosunku podstawowym. Wpierw kwestionował autentyczność swego podpisu, a po wydaniu przez grafologa opinii zanegował fakt świadomego podpisania umowy pożyczki, pokwitowania, weksla i deklaracji wekslowej, niemniej okoliczności tej nie udowodnił. W tej sytuacji, przywołując treśćart. 720 § 1 k.c., stanowiącego, iż przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości, przy przyjęciu, iż pozwany nie zwrócił pożyczonej kwoty, Sąd Okręgowy - w trybieart. 496 k.p.c.- utrzymał w mocy nakaz zapłaty.
Apelację od wyroku wniósł pozwany, domagając się jego zmiany i uchylenia nakazu zapłaty w całości, a alternatywnie wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Zarzucił, iż Sąd Okręgowy błędnie przyjął, iż pozwany skutecznie zaciągnął pożyczkę u powoda, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że powód przekazał pozwanemu 100.000zł. Wywodził, iż całkowicie niewiarygodnym jest, by powód pożyczył taką sumę nieznanemu mężczyźnie, posiadającemu zajęcia komornicze i dochód rzędu 2.000zł, nie mającemu możliwości finansowych, aby taką pożyczkę zwrócić. Podkreślił, iż wątpliwości budzi też okoliczność przekazania pożyczki w samochodzie. Zarzucił, iż powód nie wykazał skąd miał pieniądze, które pożyczył. Podniósł, iż obecna technologia umożliwia w prosty sposób wygenerować podpis na pustej lub częściowo tylko zakreślonej kartce papieru. Nie wykluczył też, iż mógł podpisać kilka kart papieru swoim nazwiskiem, w taki sposób, że można je było wykorzystać do spreparowania umowy pożyczki, weksla i potwierdzenia odbioru pieniędzy.
Powód wniósł o oddalenie apelacji, jako bezzasadnej i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego. Podniósł, iż przedłożone dokumenty, których autentyczność została zweryfikowane przez biegłego grafologa niezbicie wykazują fakt pożyczki i wydania pozwanemu 100.000zł, a insynuacje pozwanego, jakoby miał dokonać przerobienia tychże dokumentów są zbyt daleko idące, a nadto stoją w opozycji do późniejszego zawarcia przez pozwanego ugody z firmą windykacyjną, uznania długu i zobowiązania się do jego ratalnej spłaty.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy i przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie były prawidłowe i znajdowały potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Podejmując je Sąd Okręgowy nie naruszył w żadnej mierze przepisów procesowych, w tymart. 233 §1 k.p.c., jako że nie przekroczył zasad swobodnej oceny dowodów, ani też nie naruszył zasad logiki i doświadczenia życiowego. Stąd też ustalenia te Sąd Apelacyjny podzielił i przyjął za własne, podzielając też w pełni ich ocenę prawną.
W szczególności wyniki przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, dawały Sądowi Okręgowemu pełne podstawy ku temu, by odmówić wiarygodności zeznaniom pozwanego w zakresie w jakim negował on fakt zawarcia przez strony umowy pożyczki i pokwitowania odbioru kwoty 100.000zł. Powód wyjaśnił, że oszczędności, których część pożyczył pozwanemu zgromadził dzięki pracy za granicą, a także dzięki temu, że mieszka z rodzicami. Wyjaśnił też, iż zdecydował się udzielić pozwanemu pożyczki, ponieważ pozwany był kolegą z pracy jego brata, mógł wykonać na jego rzecz prace remontowe i miał otrzymać spadek przenoszący 100.000zł. Powód wiedział o trudnej sytuacji finansowej pozwanego, w tym o tym, że nie ma on zdolności kredytowej. Miejsce przekazania pożyczki (w samochodzie) nie ma znaczenia dla ważności i skuteczności umowy. Powód przedłożył pięć autentycznie podpisanych przez pozwanego dokumentów, wykazujących fakt zawarcia umowy pożyczki i zabezpieczenia jej spłaty wekslemin blanco. Sądowi nie jest znana technika pozwalająca „przenosić” oryginalne podpisy z jednego dokumentu na drugi. Zgodzić się należy z powodem, iż zbyt daleko idącą insynuacją jest twierdzenie pozwanego, że powód mógłby spreparować przedłożone dokumenty wykorzystując w tym celu puste lub częściowo zakreślone kartki podpisane przez pozwanegoin blancow okolicznościach, których nawet pozwany nie pamięta, jako że jedynie nie wykluczył, iż mógł podpisać parę pustych lub częściowo zakreślonych kartek w czasie, gdy strony były wspólnie w banku u znajomego powoda w celu rozeznania możliwości zaciągnięcia pożyczki. Zupełnie niewiarygodnym jest, by pozwany złożył sześć podpisów na pięciu pustych lub częściowo zakreślonych kartkach, w tym dwa podpisy na jednej idealnie komponujące się z treścią umowy pożyczki, a pozostałe podpisy idealnie komponujące się z treścią weksla, deklaracji wekslowej i pokwitowania. W tej materii trafnie akcentuje powód, iż w opozycji do zarzutów pozwanego stroi fakt, iż 13 czerwca 2015r. a zatem blisko rok po zawarciu umowy pożyczki, już w toku postępowania sądowego, pozwany podpisał ugodę z firmą windykacyjną, działającą na zlecenie powoda, mocą której uznał dług stwierdzony nakazem zapłaty i zobowiązał się go spłacić wraz z kosztami postępowania nakazowego w ratach. Pozwany, nie negując faktu dojścia do porozumienia z firmą windykacyjną i podpisania ugody twierdzi, iż zgodził się zapłacić 5.000zł w zamian za cofnięcie pozwu, by mieć spokój i nie wie co powód zrobił, że autentyczny podpis pozwanego znajduje się pod ugodą, mocą której uznał dług w kwocie 104.867zł i zobowiązał się go spłacić w 14 ratach. Swej argumentacji pozwany nie poparł przedłożeniem ugody o wskazywanej przez siebie treści, nadto argumentacja ta nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia, przeciwnie jest wręcz absurdalna. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób wysnuć wniosków odmiennych niż uczynił to Sąd Okręgowy.
Z tych to też przyczyn, Sąd Apelacyjny uznał, iż zarzuty apelacji nie są w stanie wzruszyć trafności zaskarżonego wyroku. Konkluzje te legły u podstaw oddalenia apelacji - w oparciu oart. 385 k.p.c.- jako bezzasadnej. O kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd orzekł na zasadzie odpowiedzialności za wynik sporu, zasądzając - w oparciu oart. 98 § 1 i 3w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.- od pozwanego na rzecz powoda 5.400 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym, tj. w stawce minimalnej, określonej w § 2 pkt 6 oraz § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 1800).
SSA Joanna Naczyńska  SSA Elżbieta Karpeta SSA Ewa Jastrzębska