Sąd Rejonowy w Kaliszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 216/17
Data wyroku: 2017-07-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Michał Włodarek

Sygn. akt I C 216/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lipca 2017r.
Sąd Rejonowy w Kaliszu w I Wydziale Cywilnym, w składzie:
Przewodniczący: SSR Michał Włodarek
Protokolant: sekr. sąd. Anna Dulas
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2017r.
sprawy
z powództwaD. W.(PESEL (...))
przeciwko pozwanemuMiastuK.(NIP (...))
o ustalenie

1
oddala powództwo w całości,

2
nie obciąża w całości powoda kosztami procesu,

3
przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kaliszu na rzecz r. pr.B. T., Kancelaria Radcy Prawnego wK.kwotę 600,00zł (sześćset złotych 00/100) podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowiD. W.z urzędu.

Sygn. akt I C 216/17

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2015r. Sad Rejonowy w Kaliszu w sprawie o sygn. akt I Co 2201/15 zwolniłD. W.w całości od kosztów sądowych i ustanowił dla niego pełnomocnika z urzędu.
W dniu 27 października 2015r. powódD. W.wniósł przeciwko pozwanemu MiastuK.pozew o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu oraz żądanie zasądzenia od pozwanego na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez radcę prawnego.
W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, iż jego matkęG. W., która zmarła w dniu 6 kwietnia 2015r. i pozwanego MiastoK.wiązała ważna i skuteczna umowa najmulokalu mieszkalnego nr (...)położonego wK.przyul. (...). Powód wskazał, iż zamieszkiwał z matką w przedmiotowej nieruchomości oraz że znajdują się tam jego rzeczy osobiste, że po śmierci matki wstąpił z mocy prawa w stosunek najmu tego lokalu mieszkalnego i posiada interes prawny w żądaniu ustalenia następstwa prawnego w ramach stosunku obligacyjnego. Jako podstawę prawną żądania powód wskazał treśćart. 691 § 1 i 2 kc.
W odpowiedzi na pozew pozwany MiastoK.wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2016r. Sąd Rejonowy w Kaliszu w sprawie o sygn. akt I C 2332/15 oddalił powództwo w całości.
Orzeczenie to było na skutek jego zaskarżenia przez powoda przedmiotem kontroli instancyjnej w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Kaliszu, który wyrokiem z dnia 8 grudnia 2016r. w sprawie o sygn. akt II Ca 500/16 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
W toku ponownego rozpoznania sprawy strony w całości podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska procesowe.
Sąd Rejonowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalił następujący stan faktyczny.
W dniu 1 czerwca 2005r.G. W.zawarła z pozwanym MiastemK.umowę najmulokalu mieszkalnego nr (...)położonego wK.przyul. (...). Umowa została zawarta na czas nieokreślony. Strony kontraktu nie oznaczyły w jego treści danych osób uprawnionych do wspólnego zamieszkania z najemcą w przedmiotowej nieruchomości.
We wskazanym lokalu mieszkalnymG. W.mieszkała sama.
(umowa k. 5-6, zeznania świadkaB. J.k. 127v-128, zeznania świadkaE. K.k. 128, zeznania świadkaK. W.k. 140-140v 00:04:35-00:14:00)
G. W.zmarła w dniu 6 kwietnia 2015r. wK.. Przed śmierciąG. W.leczyła się(...) Centrum (...)wK.w poradni psychiatrycznej.
(kopia odpisu skróconego aktu urodzenia k. 7, zaświadczenie k. 8)
PowódD. W.opiekował się matkąG. W.oraz pomagał jej czynnościach życia codziennego. W związku z tym przebywał w lokalu mieszkalnym wynajmowanym od pozwanego. Nie był to pobyt stały, a taki, który miał charakter okazjonalny spowodowany konkretnym zdarzeniem faktycznym związanym z zakresem atencji, którą powód poświęcał matce. Powód posiadał w tym mieszkaniu swoje rzeczy osobiste, zdarzało się, że pozostawał tam na noc.
(zeznania świadkaD. L.k. 71-72, 145-145v 00:02:40-00:07:43, zeznania świadkaB. J.k. 127v-128, zeznania świadkaE. K.k. 128, zeznania świadkaK. W.k. 140-140v 00:04:35-00:14:00)
W dniu 28 kwietnia 2015r. powódD. W.wystąpił do pozwanego MiastaK.z wnioskiem o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu opisanego wyżej lokalu mieszkalnego i legalizację zamieszkania w nieruchomości wynajmowanej od pozwanego przez jego matkęG. W..
Wniosek powoda został negatywnie rozpatrzony przez pozwanego.
(wniosek k. 9, 36-37, 43, odpowiedź na wniosek k. 10, 11, protokół przesłuchania k. 38, protokół przesłuchania świadka k. 39, 40, pismo(...)k. 41, pismo UM wK.k. 42, pismo Prezydent m.K.k. 44, 45)
Sąd pominął przy ustalaniu stanu faktycznego zeznania świadkówM. W.,P. W.iW. W.albowiem w/w skorzystali z prawa odmowy zeznań przewidzianej wart. 261 § 1 kpc.
Sąd w całości dał wiarę dokumentom znajdującym się w aktach sprawy, gdyż nie ujawniły się żadne podstawy uzasadniające kwestionowanie prawidłowości i poprawności ich sporządzenia przez uprawnione do tego organy i w formie przepisanej, a powyższe nie było negowane przez żadną ze stron.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje.
Stosownie do treściart. 691 § 1 kcw razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca byłobowiązanydo świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą, natomiast na podstawieart. 691 § 2 kcosoby wymienione w§ 1wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.
Uprawnienie do wstąpienia w stosunek najmu ma taka jedynie osoba, która odpowiada równocześnie dwu warunkom: jest osobą bliską najemcy i stale z nim mieszka aż do jego śmierci.
Powód, który wnosi o ustalenie, że wstąpił w stosunek najmu na podstawieart. 691 kcpowinien wykazać także istnienie interesu prawnego w rozumieniuart. 189 kpc– por. postanow. SN z dnia 23 kwietnia 1998r. w sprawie o sygn. akt I CKN 633/97, opubl.L., uchwała SN z dnia 19 listopada 1996r. w sprawie o sygn. akt III CZP 115/96, opubl. OSNC 1997 nr 4, poz. 35, str. 1.
Sąd ocenia istnienie przesłanek wymaganych dla wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu na dzień śmierci poprzedniego najemcy, kiedy to wygasa łączący go z wynajmującym stosunek najmu, a w stosunek ten może wstąpić osoba bliska.
Przesłanka „stałego zamieszkiwania z najemcą” spełnia rolę delimitującą. Zawiera ona w sobie wymaganie, żeby osoba bliska najemcy nie miała innego mieszkania.
O stałym zamieszkiwaniu w lokalu najemcy można mówić tylko wtedy, gdy cała życiowa działalność danej osoby zostanie ześrodkowana w tym właśnie lokalu w ten sposób, że stanie się on jej centrum życiowym, tzn. gdy w mieszkaniu tym będą koncentrowały się wszystkie jej sprawy osobiste i majątkowe – por. wyrok SA w Szczecinie z dnia 28 marca 2013r. w sprawie o sygn. akt I ACa 879/12, opubl.L., wyrok SN z dnia 12 września 2001r. w sprawie o sygn. akt VCKN 1827/00, opubl.L., wyrok SN z dnia 3 lutego 2000r. w sprawie o sygn. akt I CKN 40/99, opubl.L., wyrok SN z dnia 17 czerwca 1999r. w sprawie o sygn. akt I CKN 46/98, opubl.L..
Ustalony przez Sąd stan faktyczny daje asumpt do stwierdzenia, iż powód w chwili śmierci najemcy nie zamieszkiwał w przedmiotowym mieszkaniu w tym sensie, że w lokalu tym nie koncentrowały się jego wszystkie sprawy życiowe, osobiste i majątkowe, chociaż w nim przebywał, co było uzasadnione więzami rodzinnymi łączącymi go z najemcą tego lokalu oraz wolą niesienia pomocy.
Obowiązkiem pozwanego było wskazanie na dowody, których przeprowadzenie potwierdzi zasadność jego twierdzeń o faktach, czemu nie sprostał w warunkach niniejszego postępowania (art. 232 kpciart. 6 kc).
Zgodnie bowiem z zasadami procesu cywilnego ciężar gromadzenia materiału dowodowego spoczywa na stronach (art. 232 kpc.,art. 3 kpc,art. 6 kc). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem (por. wyrok s.apel wB.z dnia 28sierpnia 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 286/14, opubl. LEX nr 1511625).
Niezależnie od powyższego Sąd ocenił również żądanie powoda przez pryzmat treści klauzuli generalnej wyrażonej wart. 5 kci zasad współżycia społecznego, które są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, które przepis ten ma na względzie.
Mając na uwadze całokształt okoliczności odnoszących się do osoby powoda, jego warunków osobistych i majątkowych w ocenie Sądu nie ujawniły się w stosunku do powoda tego typu nadzwyczajne okoliczności, który stanowiłyby samodzielną i bezpośrednią przesłankę zastosowania opisanej wyżej instytucji.
Zdaniem Sądu uprawnienie powoda nie jest również gwarantowane i możliwe do uzyskania przy zastosowaniu przepisówustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(Dz. U. 2016.1610 – j.t. ze zm.), czy też przepisów uchwały Rady MiejskiejK.z dnia 17 września 2015r. nr(...)w sprawie ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu MiastaK.(W..2015.(...)).
O kosztach procesu w związku z oddaleniem powództwa orzeczono na podstawie art.art. 102 kpc.
Przepisart. 102 kpcustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Szczególnie uzasadnione wypadki, o których mowa wart. 102 kpczaistniały w stosunku do powoda. Do kręgu tych wypadków należą okoliczności zarówno związane z samym przebiegiem procesu, jak i leżące na zewnątrz. Sąd stosując opisaną instytucję brał pod uwagę sytuację wynikającą z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu oraz sytuację majątkową i życiową strony powodowej, co daje asumpt do stwierdzenia, iż powód nie jest w stanie takich kosztów ponieść – por. wyrok s.apel. w Katowicach z dnia 13 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 596/14, opubl. LEX nr 1621084, wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 11 lipca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 209/14, opubl. LEX nr 1506655.
O kosztach zastępstwa procesowego udzielonego powodowi z urzędu Sąd orzekł na podstawie§ 9 ust. 1 i § 12 ust. 1 pkt 1 i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. 2013.490 – j.t. ze zm.) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015.1804 ze zm.).
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.