Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 211/17
Data wyroku: 2017-06-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mirosław Ziaja, Wiesław Kosowski, Karina Maksym
Słowa kluczowe: Oszustwo, Weksel
Podstawa prawna: art. 310§1 kk, art. 286§1 kk

WYROK SPROSTOWANO ZGODNIE Z POSTANOWIENIEM TUT. SĄDU Z DNIA 27.07.2017 R.

Sygn. akt: II AKa 211/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 czerwca 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Mirosław Ziaja

Sędziowie

SSA Wiesław Kosowski (spr.)
SSO del. Karina Maksym

Protokolant

Agnieszka Curyło

przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Katowice-Południe w Katowicach Piotra Kądzieli

po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy
C. B.s.M.iG.
ur. (...)wP.
oskarżonego zart. 310 § 1 i 2 kki inne
na skutek apelacji prokuratora i obrońcy oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 28 lutego 2017 roku, sygn. akt V K 124/16

1
uchyla punkt 2,3,4 i 5 zaskarżonego wyroku (odpowiednio punkt III, IV, V i VI aktu oskarżenia) i w tym zakresie przekazuje sprawę oskarżonegoC. B.do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Katowice-Wschód w Katowicach;

2
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawieart. 69 § 1 k.k.,art. 70§ 1 k.k.iart. 73 § 1 k.k.w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 lipca 2015 roku w zw. zart. 4 § 1 k.k.warunkowo zawiesza wykonanie orzeczonej w punkcie 7 wobec oskarżonegoC. B.kary łącznej 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 5 (pięć) lat, oddając go w tym czasie pod dozór kuratora sądowego;

3
w pozostałym zakresie utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

4
zasądza od oskarżonegoC. B.na rzecz oskarżycielki posiłkowejM. K.kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z wyboru za postępowanie odwoławcze;

5
zwalnia oskarżonegoC. B.od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.

SSO del. Karina Maksym SSA Mirosław Ziaja SSA Wiesław Kosowski
Sygn. akt II AKa 211/17

UZASADNIENIE
(w części dotyczącej uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach w pkt 2,3,4 i 5i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania)
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 28 lutego 2017r., w sprawie o sygn. akt VK 124/16 uniewinniłC. B.od zarzutu popełnienia występku zart. 273 k.k., który miał polegać na tym, że w dniu 10.02.2012r. w Sądzie Okręgowym w Katowicach, przyul. (...)użył on, jako rzekomą część wierzytelności z podrobionego weksla, dokument stwierdzający nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne w zakresie miejsca wykonywania prac budowlanych w postacirachunku (...)z dnia 24.02.2009r. wystawiony przez(...)ul. (...), gdzie w rubryce nazwa towaru lub usługi widniał zapis „wykonanie instalacji c.o. i wod-kan w budynku wĆ.przyul. (...), gdy w rzeczywistości pierwotnyrachunek (...)z dnia 24.02.2009r. został wystawiony i zaksięgowany w 2009r. za prace instalacyjne wW.w nowo budowanym hotelu.
Sąd uniewinnił również oskarżonegoC. B.od zarzutu popełnienia występku zart. 273 k.k., który miał polegać na tym, że w dniu 10.02.2012r. w Sądzie OkręgowymwK., przyul. (...)użył on, jako rzekomą część wierzytelnościz podrobionego weksla, dokument stwierdzający nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne w zakresie miejsca wykonywania prac budowlanych w postacifaktury VAT nr (...)z dnia 12.02.2010r. wystawionej w programie Faktura VAT(...)przezT. K.współwłaściciela(...)ul. (...),
(...)J., gdzie w rubryce nazwa towaru lub usługi „roboty ogólnobudowlanew budynku wĆ.przyul. (...)”, gdy w rzeczywistościfaktura VAT nr (...)z dnia 12.02.2010r. została wystawiona i zaksięgowana w 2010r. w programie Faktura VAT(...)z wpisem w rubryce nazwa towaru lub usługi „(...)”.
Sąd uniewinnił także oskarżonegoC. B.od zarzutu popełnienia występku zart. 273 k.k., który miał polegać na tym, że w dniu 10.02.2012r. w Sądzie OkręgowymwK., przyul. (...)użył on, jako rzekomą część wierzytelnościz podrobionego weksla, dokument stwierdzający nieprawdę, co do okoliczności mającej znaczenie prawne w zakresie miejsca wykonywania prac budowlanych w postacifaktury VAT nr (...)z dnia 28.02.2010r. wystawionej w programie Faktura VAT(...)przezT. K.współwłaściciela(...)ul. (...),
(...)J., gdzie w rubryce nazwa towaru lub usługi „roboty ogólnobudowlanew budynku wĆ.przyul. (...)”, gdy w rzeczywistościfaktura VAT nr (...)z dnia 28.02.2010r. została wystawiona i zaksięgowana w 2010r. w programie Faktura VAT(...)z wpisem w rubryce nazwa towaru lub usługi „(...)”.
Sąd Okręgowy w Katowicach omawianym wyrokiem uniewinnił wreszcieC. B.od zarzutu popełnienia występku zart. 13§1 k.k.w zw. zart. 286 §1 k.k., który miał polegać na tym, że w dniu 10.02.2012r. w Sądzie Okręgowym wK., przyul. (...)działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez wprowadzenie w błąd co do miejsca wykonania usługi przedłożył on, jako rzekomą część wierzytelności z podrobionego weksla,rachunek nr (...)z dnia 06.10.2009r. wystawiony przez(...)ul. (...), za wykonanie instalacji wodno-kanalizacyjnej, mający potwierdzać wykonanie usługi w budowanym domuwĆ.przyul. (...)przezM. K., gdy w rzeczywistości ww. rachunek wystawiony został za wykonaną usługę na zlecenieC. B.na sąsiedniej posesji w stodole-stajni, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 3000 złM. K., jednak zamierzonego celu nie osiągnąłz uwagi na uchylenie nakazu zapłaty wobecM. K.wyrokiem z dnia 27.05.2014r. o sygn. akt I C 202/12 przez Sąd Okręgowy w Katowicach, utrzymany w mocy wyrokiem z dnia 10.12.2014r. sygn. akt I ACa 803/14 Sądu Apelacyjnego w Katowicach.
Przedmiotowym wyrokiem Sąd Okręgowy uznał oskarżonegoC. B.za winnego popełnienia przestępstwa zart. 310 §1 i 2 k.k.w zw. zart. 310 §3 k.k.w zw. zart. 272 k.k.przy zast.art. 11 §2 k.k., za który na mocyart. 310 §1 k.k.w zw. zart. 310 §3 k.k.przy zast.art. 11 §3 k.k.w zw. zart. 60 §6 pkt 2 k.k.wymierzono mu karę 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności.
C. B.został również uznany za winnego popełnienia przestępstwa zart. 13 §1 k.k.w zw. zart. 286 §1 k.k., za który na mocyart. 14 §1 k.k.w zw. zart. 286 §1 k.k.wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Na mocyart. 85 §1 i 2 k.k.iart. 86 §1 k.k.orzeczono wobec oskarżonegoC. B.karę łączna 2 lat pozbawienia wolności.
Z wyrokiem tym w zakresie uniewinnienia oskarżonego od popełniania czynów zart. 273 k.k.iart. 13 §1 k.k.w zw. zart. 286 §1 k.k.(opisanych w pkt 3,4,5 i 6 aktu oskarżenia) zaskarżył prokurator. W złożonym środku odwoławczym podniósł on zarzuty:
- błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mogący mieć wpływ na jego treść, polegający na bezpodstawnym, dowolnym i nieznajdującym oparciaw zgromadzonym materiale dowodowym, przyjęciu przez Sąd I instancji, że oskarżonyC. B.swoim zachowaniem nie wyczerpał znamion czynów opisanych w pkt 3,4,5i 6 aktu oskarżenia, co skutkowało uniewinnieniem oskarżonego od zarzucanych mu czynów, podczas gdy właściwa ocena zabranego materiału dowodowego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że zachowanie oskarżonegoC. B.wypełniło wszystkie znamiona przestępstw opisanych wpkt 3,4,5, to jestart. 273 k.k.orazpkt 6, to jestart. 13 §1 k.k.w zw. zart. 286 §1 k.k.,
- obrazy przepisów prawa procesowego, mającej wpływ na treść orzeczenia, a toart. 424 §1 k.p.k.poprzez niepełną i pobieżną ocenę zeznań świadkówM. K.,A. R.,T.K.,E. F., podczas gdy Sąd winien wskazać fakty, jakie uznał za udowodnione lub za nieudowodnione i wskazać na jakich w tej mierze oparł się dowodach.
Stawiając te zarzuty prokurator wniósł o uchylenie wyroku w części dotyczącej uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynów opisanych w pkt 3,4,5 i 6 aktu oskarżenia i przekazania w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
Apelacja prokuratora okazała się skuteczna i w jej wyniku koniecznym było uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 2,3,4 i 5, to jest w części uniewinniającej oskarżonegoC. B.od popełnienia czynów opisanych w pkt III,IV,V i VI aktu oskarżenia i przekazaniaw tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Katowice - Wschód w Katowicach. Oskarżyciel publiczny nie miał bowiem racji wnosząc o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach. Właściwość tego Sądu, jako pierwszoinstancyjnego wynikała z zarzucanej oskarżonemu zbrodni zart. 310 §1 i 2 k.k.Z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie Sądu meriti w tym zakresie zostało utrzymane w mocy,a uchyleniu do ponownego rozpoznania uległy tylko czyny kwalifikowane zart. 273 k.k.iart. 13 §1 k.k.w zw. zart. 286 §1 k.k., stosownie do treściart. 24 §1 k.p.k.w zw. zart. 25 k.p.k., właściwym stał się sąd rejonowy, jako sąd pierwszej instancji.
Odnosząc się natomiast do merytorycznych powodów uchylenie wyrokuw zaskarżonej części. W pierwszej kolejności, nie przesądzając oczywiście kwestii winy oskarżonego, zarzut błędu w ustaleniach faktycznych podniesiony przez oskarżyciela, jawi się, nawet w świetle argumentacji podniesionej przez Sąd meriti w pisemnych motywach orzeczenia, jako nie pozbawiony racji.
Sąd Okręgowy w Katowicach w części uzasadnienia dotyczącej uniewinnieniaC. B.od zarzutów popełniania przestępstw zart. 273 k.k.iart. 13 §1 k.k.w zw. zart.286 §1 k.k.stwierdza, iż czyn zart. 273 k.k.jest przestępstwem formalnym, które popełnione jest już z chwilą każdego przedstawienia dokumentu poświadczającego nieprawdę osobie lub instytucji, dla których ma to znaczenie prawne. Z tym twierdzeniem w pełni należy się zgodzić. Brak jest jednak w sprawie dalszej analizy. Z zeznań takA. R., jakiT. K.wynika, żerachunek (...)z dnia 24.02.2009r.,rachunek (...)z dnia 06.10.2009r.,faktura VAT nr (...)z dnia 12.02.2010r. orazfaktura VAT nr (...)z dnia 28.02.2010r. zostały sfałszowane. ZarównoA. R., jak iT. K.zostali za to prawomocnie skazani. Jak należy domniemywać z pisemnych motywów, oskarżony zdawał sobie sprawę, z faktu sfałszowania tychże dokumentów. Mówią bowiemo tym w swych zeznaniach świadkowieA. R.,T. K., którym dano wiaręw całości. Takimi dokumentamiC. B.posłużył się przedkładając je 10.02.2012r.w Sądzie Okręgowym w Katowicach. Dokumenty te miały potwierdzać wykonie pracw budynku wĆ.przyul. (...). Owszem rację ma Sąd twierdząc, żew przypadkurachunku (...)z dnia 24.02.2009r.,faktura VAT nr (...)z dnia 12.02.2010r. orazfaktura VAT nr (...)z dnia 28.02.2010r. prace których dotyczyły dokumenty, rzeczywiście zostały wykonane w budynku wĆ.przyul. (...), jak również zgadzała się ich wartość. Były jednak one wykonane w innym czasie, a rachunek i faktury faktycznie opiewały na roboty wykonane w innych miejscach. Na budynekwĆ.ani rachunek, ani faktury nie zostały bowiem wystawione przez(...)ul. (...)oraz przez(...)ul. (...),(...)J.W tej sytuacji, jak stwierdza Sąd, nie mamy więc do czynienia z działaniem polegającym na wprowadzeniu w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Takie zarzuty nie zostały jednak oskarżonemu w tym zakresie postawione. Zarzucono mu bowiem popełnienie czynów zart. 273 k.k., które są przestępstwami formalnymi.
Sąd ponownie rozpoznający sprawę winien więc w tym zakresie przeprowadzić postepowanie dowodowe. Ustalić, czy oskarżony miał świadomość, że przedkładane przez niego w Sądzie Okręgowym w Katowicach rachunek oraz faktury to dokumenty sfałszowane, a następnie rozważyć czy doszło do realizacji przezC. B.znamion występków zart. 273 k.k., mając również w polu widzenia kwestię czego dotyczyło sfałszowanie.
Odnośnie uniewinnienia oskarżonegoC. B.od zarzutu popełnienia czynu zart.13 §1 k.k.w zw. zart. 286§1 k.k., a opisanego w pkt 6 aktu oskarżenia to sytuacja przedstawia się odmiennie. W tym zakresie należy stwierdzić, iż w zasadzie brak jest ustaleń Sądu meriti w tym zakresie. Na stronie 12 uzasadnienia mamy bowiem zbiorcze stwierdzenie o uniewinnieniu oskarżonego od popełnienia czynów zart. 273 k.k.i zart. 13 §1 k.k.w zw. zart. 286§1 k.k., po czym na kolejnej stronie mowa już tylko o trzech (a nie czterech) fakturach. Uwagi Sądu odnoszą się tylko do czynów kwalifikowanych zart. 273 k.k.Stanowisko organu orzekającego pozostaje niezrozumiałe w świetle wywodów dotyczących skazania oskarżonego za czyn zart. 13 §1 k.k.w zw. zart. 286 §1 k.k.opisany w pkt VII aktu oskarżenia. Przy jego popełnieniu oskarżony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez wprowadzenie w błąd co do miejsca wykonania usługi przedłożył on w Sądzie Okręgowym w Katowicach, jako rzekomą część wierzytelności z podrobionego weksla,rachunek nr (...)z dnia 09.12.2009r. wystawiony przez(...)ul. (...), za montaż armatury łazienkowej, mający potwierdzać wykonanie usługi w budowanym domu wĆ.przyul. (...)przezM. K., gdy w rzeczywistości ww. rachunek wystawiony został za wykonaną usługę na zlecenieC. B.na sąsiedniej posesji w stodole-stajni, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 650 złM. K., jednak zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na uchylenie nakazu zapłaty wobecM. K.wyrokiem z dnia 27.05.2014r. o sygn. akt I C 202/12 przez Sąd Okręgowy w Katowicach, utrzymany w mocy wyrokiem z dnia 10.12.2014r. sygn. akt I ACa 803/14 Sądu Apelacyjnego w Katowicach.
Z taką samą sytuacją mamy do czynienia w odniesieniu dorachunku nr (...)z dnia 06.10.2009r., a opiewającego na kwotę 3000 zł, który oskarżony przedłożył w Sądzie Okręgowym w Katowicach. Jak wynika z zeznańA. R.rachunek ten dotyczył (podobnie jak opisany powyżejrachunek (...)) prac wykonanych w stodole-stajni na posesji sąsiadującej z nieruchomościąM. K., a należącej do oskarżonego. Zauważyć należy, że zeznaniomA. R.Sąd meriti dał wiarę w całości. Niezrozumiałym w tej sytuacji pozostaje dysonans związany z odmienna oceną w zasadzie identycznych zdarzeń, tym bardziej że brak w zasadzie jakichkolwiek rozważań Sądu w tym zakresie (uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia czynu opisanego w pkt 6 aktu oskarżenia). De facto w zasadzie nie można nawet stwierdzić, jaki stan faktyczny został tu ustalony.
Reasumując. Sąd Rejonowy Katowice Wschód w Katowicach przeprowadzi więc na nowo postępowanie dowodowe odnośnie czynów zarzucanych oskarżonemuC. B.w pkt 3,4,5 i 6 aktu oskarżenia. Przeprowadzone dowody podda wnikliwej ocenie zgodnejz dyspozycjamiart. 7 k.p.k., po czym rozważy czy sprawca swym zachowaniem wyczerpał znamiona występków, a jeżeli tak to jakich.
SSO del. Karina Maksym SSA Mirosław Ziaja SSA Wiesław Kosowski