Sąd Rejonowy w Olsztynie
X Wydział Cywilny
Sygnatura akt: X Ns 220/15
Data wyroku: 2017-03-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Anna Kabzińska

Sygn. akt X Ns 220/15

UZASADNIENIE
WnioskodawcaR. P.wniósł o stwierdzenie, żeK. P. (1)z dniem 23 września 1995r. nabył przez zasiedzenie prawo własności części nieruchomości o powierzchni 516m2 położonej w miejscowościS., gminaP., oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...), stanowiącej własność uczestnikaZ. W. (1).
Ewentualnie, gdyby Sąd stwierdził, iż nie doszło do zasiedzenia wymienionego fragmentu nieruchomości w dobrej wierze, wnioskodawca wniósł o stwierdzenie, żeK. P. (1)nabył prawo własności części wskazanej nieruchomości przez zasiedzenie z dniem 23 września 2005r.
Wnioskodawca domagał się ponadto zasądzenia na swoją rzecz od uczestnikaZ. W. (1)zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wniosku podał, iżksięga wieczysta nr (...)dla nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)została założona w dniu 23 września 1975r.K. P. (1)nabył wspomnianą nieruchomość odM. O. (1)w dniu 27 lipca 1989r., zaś w dniu 07 lipca 2005 r. - dokonał darowizny na rzecz obecnego(...).
Wnioskodawca podał, że ogrodzenie pomiędzydziałkami (...)zostało postawione przez właścicieladziałki nr (...)A. C.w latach 70 - tych XX wieku. Kolejni właściciele nie podnosili, że ogrodzenie przebiega nieprawidłowo. Poprzednicy prawni wnioskodawcy, tak jak i on sam, nie mieli podstaw do tego, aby sądzić, iż istnieją jakiekolwiek nieprawidłowości co do przebiegu granicy pomiędzy tymi działkami, zwłaszcza że przebiegała ona w tym miejscu nieprzerwanie przez ponad 40 lat.
Wnioskodawca powołał się na treśćart. 176 par. 1 k.c., zaś uzasadniając istnienie po swojej stronie dobrej wiary wskazał na fakt, że na wszystkich mapach ewidencyjnych i geodezyjnych granica pomiędzydziałkami (...)przebiega tak, jak ma to miejsce obecnie(k. 2-4).
Uczestnik postępowaniaZ. W. (1)wniósł o oddalenie wniosku i zasądzenie na swoją rzecz od wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek uczestnik wskazał, iż jest właścicielem nieruchomości oznaczonej w ewidencji jakodziałka nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Olsztynie prowadziksięgę wieczystą o nr (...). Powierzchnia wskazanej nieruchomości wynosi 5,95 ha i od takiego obszaru uczestnik ponosi ciężary publicznoprawne.
Pomiędzydziałkami (...)biegnie nietrwałe ogrodzenie, które zostało posadowione przez nabyciem przez uczestnika wskazanej nieruchomości. Nie sposób się jednak zgodzić, iż płot był przeprowadzony w tym samym miejscu co obecnie.
Uczestnik podkreślił, iż wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, synA. M.C.podnosił ówcześnie, iż ogrodzenie przebiega nieprawidłowo kosztemdziałki (...), z tym że zakres korzystania ze wskazanej działki był znacznie mniejszy niż obecnie.
Dopiero po wycięciu drzew i krzewów w 2011r. rosnących wzdłuż granicy działek, uczestnik postępowania powziął wiadomość, iż ogrodzenie to przebiega na jego nieruchomości. Posadowiony w tym samym miejscu słup energetyczny znajdował się uprzednio przed wzniesionym ogrodzeniem, obecnie znajduje się za tym ogrodzeniem. Podobnie sytuacja przedstawia się z płotem na wysokości wjazdu na terendziałek (...). W rozmowach zK. P. (1)kilkukrotnie poruszano temat szerokości wjazdów. Obecnie, wjazd na posesje wnioskodawcy przekracza granicę, kosztem nieruchomości uczestnika. W związku z powyższym, aktualny stan posiadania nie mógł utrzymywać się od ponad 40 lat, tak jak podnosi to wnioskodawca.
Uczestnik zakwestionował także istnienie dobrej wiary po stronie wnioskodawcy lub jego poprzednika prawnego –K. P. (1)wskazując, iż wymienieni wielokrotnie poruszali z uczestnikiem temat nabycia spornej części nieruchomości za wynagrodzeniem. Wnioskodawca nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń także podczas ustalenia przebiegu granicy nieruchomości przy udziel geodety w 2011r.( k. 35-37).
W piśmie procesowym z dnia 11 stycznia 2017r., wnioskodawcaR. P.zmodyfikował żądanie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości w ten sposób, że wniósł o stwierdzenie, iż część opisanej we wniosku nieruchomości o powierzchni 516 m2nabyłR. P.w dobre wierze lub w złej wierze. Ewentualnie wniósł o stwierdzenie, że przedmiotowa część nieruchomości została nabyta przezK. P. (1)w dobrej wierze lub w złej wierze( k. 292-292 odw.)
Na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016r., Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnikaK. P. (1).
UczestnikK. P. (1)poparł w całości stanowisko prezentowane przez wnioskodawcę pozostawiając do uznania Sądu kwestię, czy stwierdzić zasiedzenie na jego rzecz, czy na rzecz syna.

Sąd ustalił, co następuje:
Dla nieruchomości rolnej, położonej we wsiS.gm.P., obejmującej obszar 4,05 ha i składającej się zdziałek oznaczonych numerami (...)założonow dniu 23 września 1975r.księgę wieczystą nr KW (...). Nieruchomość stanowiławłasność Skarbu Państwana podstawie decyzji wydanej w oparciu o przepisyustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących nieruchomości rolne na własność Państwa.
( postanowienie z dnia 23 września 1975 r. k. 4 akta księgi wieczystej(...))
Na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego zdnia 23 września 1975r.nieruchomość do majątku wspólnego na prawach wspólności ustawowej nabylimałżonkowieM.iZ. O..
(akt notarialny nr rep A(...)z dnia 23 września 1975 r. k. 5-6(...))
Na mocy umowy darowizny, dokonanej przezM.iZ. O., zawartej w formie aktu notarialnego zdnia 14 listopada 1977r.nieruchomość tę nabyli następniemałżonkowieM.iA. O..
(akt notarialny nr rep. A(...)z dnia 14 listopada 1977 r. k. 8-9(...))
W dniu8 marca 1985r.pomiędzy małżonkamiM.iA. O.oraz małżonkamiM.iE. O.została zawarta umowa zamiany niezabudowanej nieruchomości rolnej, składającej się zdziałek nr (...), należącej do małżonkówM.iA. O.oraz samochodu osobowego markiP. (...), należącego do małżonkówM.iE. O.. Na mocy wskazanej umowy, zawartej w formie aktu notarialnego, własność opisanej nieruchomości rolnej nabyliM.iE. O.do majątku wspólnego.
( akt notarialny nr rep. A(...)k. 14-15(...))
Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 25 maja 1987r. małżeństwoM.iE. O.zostało rozwiązane przez rozwód (wyrok uprawomocnił się16 czerwca 1987r.).
( wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 25 maja 1987 r. k. 28(...))
Umową zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 27 lipca 1989r.M.iE. O.sprzedali udziały w opisywanej nieruchomościK.iZ. P.do majątku wspólnego.
( akt notarialny nr rep. A.(...)k. 24-25(...))
W 1997 r. nastąpiła zmiana numeracjidziałek (...), nadziałki o numerach (...)o powierzchni 0, 0191 ha,(...)o powierzchni 0, 0207 ha,(...)o powierzchni 0, 0207 ha,(...)o powierzchni 0, 0151 ha,(...)o powierzchni 0, 0180 ha,(...)o powierzchni 0, 0190 ha,(...)o powierzchni 2,(...)orazdziałkę (...)o powierzchni 1, 1700 ha.
( wyciąg z wykazu zmian gruntowych k. 29-30(...))
Na mocy umowy o częściowy podział majątku w dniu7 lipca 2005r.Z. P.iK. P. (1)dokonali częściowego podziału majątku wspólnego, w ten sposób, żena rzeczK. P. (1)przeszła w całości własność nieruchomości objętychksięgami wieczystymi nr KW (...)iKW (...).
W dniu07 lipca 2015r.K. P. (1)dokonał darowizny zabudowanejdziałki nr (...)oraz niezabudowanychdziałek nr (...)na rzecz synaR. P..
( akt notarialny nr rep A.(...)k. 43-45(...))
W latach 2007 - 2011 nastąpiły dalsze zmiany numeracji gruntów.
Na mocy decyzji Wójta GminyP.z dnia 27 września 2011 r. zatwierdzono projekt podziału nieruchomości oznaczonej jakodziałka o nr (...)o pow. 1,1700 idziałki nr (...)o pow. 2,7023 ha stanowiących własnośćR. P.poprzez wydzielenie części –działki (...)o powierzchni 0, 6758 ha na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej,działki (...)o pow. 0,0396 ha na poprawę zagospodarowaniadziałek nr (...);działka nr (...)o pow. 0,1190 ha – na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej,działka nr (...)o pow. 0, 1103 ha – na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej,działka nr (...)o pow. 0, 1534 ha – na cele drogi wewnętrznej,działka nr (...)o pow. 0, 0140 ha – na poszerzeniedrogi gminnej nr (...),działka nr (...)o pow. 1, 6094 ha – na cele rolne,działka nr (...)o pow. 0, 0098 ha – na poszerzeniedrogi gminnej nr (...),działka nr (...)o pow. 1, 1282 ha – na cele rolne.
(( wyciąg z wykazu zmian gruntowych k. 62-63 i decyzja z dnia 27 września 2011 r. k. 75, wykaz zmian gruntowych k. 76(...))
W dniu 31 lipca 2015r.B. F.iR. P.zawarli umowę w formie aktu notarialnego na mocy której rozszerzyli wspólność majątkową małżeńską na nieruchomość położona wS., gminieP.składającą się zdziałek nr (...), o łącznej powierzchni 3, 9437 ha.
( akt notarialny nr rep. A.(...)k. 104-105(...))
Aktaksięgi wieczystej nr (...)założono w dniu13 grudnia 1976r.
Nieruchomość rolna o pow. 5,95 ha, oznaczona jakodziałka nr (...)położona we wsiS., stanowiławłasność Skarbu Państwa. Na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia14 grudnia 1976r.nieruchomość nabyli małżonkowieA. C.iK. C.do majątku wspólnego.

    (akt notarialny nr rep. A.(...)k. 4-5 w aktach(...))

Na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia20 kwietnia 1990r.A.iK. C.przekazali nieodpłatnie własność opisanej nieruchomości na rzecz synaM. C..

    (akt notarialny nr rep. A.(...)k. 27-28 w aktach(...)

Na mocy aktu notarialnego z dnia 26 lutego 1998 r.M. C.ustanowił na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości opisanej wksiędze wieczystej nr Kw (...)– służebność czerpania wody ze studni położonej na jego nieruchomości oraz prawo przejścia do tej studni od zabudowań znajdujących się na nieruchomości objętej KW nr(...).
( akt notarialny Rep. Nr A(...)k. 52-53 w aktach(...))
Od 2000r.M. C.oddał opisywaną nieruchomość w dzierżawęZ. W. (1).
(bezsporne)
Zgodnie z wykazem zmian gruntowych z dnia 10 grudnia 2008 r.działka numer (...)otrzymała numer 33.
Na mocy aktu notarialnego z dnia20 lutego 2009r.Z. W. (1)działający w imieniu własnym oraz na rzecz synaM. C., przeniósł na samego siebie własność niezabudowanejdziałki nr (...)o pow. 05 ha i 9500 m2.

    (akt notarialny nr rep. A.(...)k. 78-79 w aktach(...))

W 2011r. nastąpił podziałdziałki nr (...)nadziałki o numerach (...). Przeprowadzanie procedury podziałowej działki uczestnik zlecił geodecieR. C. (1).
(wykaz zmian gruntowych k. 99 - 100 w aktach(...), zeznaniaR. C.k. 109 – 109 odw.)
W latach 70 – tych XX wieku, jeszcze przed nabyciem graniczących ze sobą nieruchomości (obejmujących wg obecnej numeracjidziałki nr (...)) przezA.iK. C.orazM.iZ. O., pomiędzy nieruchomościami zostało postawione ogrodzenie.
Na pewnym odcinku działki zostały odgrodzone linią utworzoną przez zasadzone przez sąsiadówmodrzewie.Obecnie drzewa te mają ponad 30 lat.
Początkowo ogrodzenie miało prowizoryczny charakter, w kolejnych latach było przebudowywane. W nieustalonym bliżej czasie, współwłaściciele dokonywali nasadzeń na odcinku biegnącym od wjazdu na działki, wzdłuż drogi dojazdowej.
Po stronie nieruchomości rosły śliwy, które w pewnym momencie wycięto i w ich miejsce ponownie zasadzono śliwy. Po stronie uczestnika rosły leszczyny, które obecnie również są wycięte.
Faktyczna granica pomiędzy działkami nie przebiegała zgodnie z linią utworzoną przez nasadzenia i ogrodzenie. W konsekwencji właściciele nieruchomości obejmującej według obecnej numeracjidziałkę nr (...)faktycznie zajmowali fragmentdziałki nr (...).
Fragment ten obejmował obszar0,0475 m2, wskazany w opinii biegłego na k. 184 – 246.
W październiku 1986r. na spornym fragmencie zostały wybudowane przyłącze elektryczne oraz tzw. szafka elektryczna, zasilająca nieruchomość wnioskodawcy. Na terenie tym znajduje się także zbiornik opryskiwacza, służący do działalności sadowniczej wnioskodawcy.
W nieustalonym czasie część ogrodzenia została rozebrana i została o kilka metrów przesunięta brama nadziałce nr (...).
( częściowo okoliczności bezsporne, dowód: zdjęcia k. 49 – 50, faktura k. 75, zdjęcia k. 73 – 74, zeznania świadkówS. S.k. 77 odw.,K. P.k. 77 – 77 odw.,T. I.k. 77 odw. - 78,K. B.k. 78 – 78 odw.,A. W.k. 78 odw.,M. W.k. 78 odw. - 79)
Pismem z 16 grudnia 2014r.Z. W. (1)zaproponowałR. P.wykupienie zajętej części dział o powierzchni 516 m2za kwotę 30 000 zł.
Odpowiadając na to pismo wnioskodawca nie zgodził się na powyższą propozycję, a także – na przesunięcie ogrodzenia. Zwrócił uwagę, że na spornym gruncie znajdują się wartościowe urządzenia stanowiące jego własność – zbiornik opryskiwacza i skrzynka energetyczna oraz że przebiega tamtędy droga dojazdowa do garażu i przechowalni owoców. Podkreślił, że zarówno on, jak i jego ojciec pozostawali w przekonaniu, że zajmowana część działki uczestnika stanowi ich własność.
(pisma k. 21 i k. 22)
Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę i uczestnika, a także dokumenty zawarte w aktachksięgi wieczystej nr KW (...)oraz nrKW (...).
Wątpliwości wzbudził jedynie dokument prywatny, podpisany nazwiskiemM. C.zwłaszcza co do okoliczności, które mogły mieć miejsce już po sprzedaży nieruchomości na rzecz uczestnikaZ. W.(przynajmniej wg. twierdzeń tego uczestnika). W ocenie Sądu, dokument ten nie mógł być samodzielną podstawą do czynienia ustaleń w sprawie w tym zakresie.
Strony postępowania nie kwestionowały prawdziwości i wiarygodności dokumentów w pozostałym zakresie.
Sąd w całości podzielił opinię biegłego z zakresu geodezji i kartografii –K. W.uznając ją za jasną, pełną i fachową. Biegły wskazał rzeczowe argumenty na poparcie swoich wniosków w zakresie wyodrębnienia z działki uczestnika postępowania o nr(...), objętejksięgą wieczystą KW (...)pasa gruntu mającego być przedmiotem zasiedzenia zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy. Brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości dokumentacji sporządzonej przez biegłego.
Sąd dał wiarę w całości relacjom świadkówK. P. (1)(występującego na dalszym etapie w roli uczestnika postępowania), a przede wszystkim –S. S. (2).
Sąd nie dopatrzył się podstaw do zakwestionowania wiarygodności świadkaS. S. (2). Z relacji tego świadka wynika, że mieszkał w miejscowościS.od lat 70 – tych i osobiście znał panaC.i panaO.. Świadek potwierdził, że od tamtego czasu płot nie był przesuwany.
Jak stwierdzono podczas oględzin, karpy po leszczynach sadzonych po stronie uczestnika nadal znajdują się po jego stronie.
Sąd z ostrożnością oceniał relacjęK. P.jako osoby zainteresowanej w sprawie i zaangażowanej w jej wynik. Uznał jednak, że wspólnie z zeznaniamiS. S.i pozostałymi dowodami może stanowić podstawę ustaleń w sprawie. Z zeznańK. P.wynika, że od chwili nabycia przez niego działki przebieg ogrodzenia nie uległ zmianie. Wykonywano przy nim jedynie drobne prace, jak wymiana siatki, cokołów. Świadek zeznał, że od jeziora do garażu budował jeA. C., od garaży do drogi gminnejM. O. (2). Przy płocie posadowione były przechowalnie i garaże, zaś wzdłuż płotu modrzewie, posadzone przezM. O. (2). Śliwy i olszyny zostały posadzone po drugiej stronie płotu przezA. C.. Świadek zeznał, że nawet podczas naprawy nie było możliwości, aby doszło do zmiany położenia płotu. Spróchniały kołek nabijano nowy w miejsce starego. Słup energetyczny był zawsze po jego stronie.
ZeznaniaT. I.nie wnoszą do sprawy istotnych szczegółów. Wymieniony świadek wprawdzie mieszkał wS.do 1978r., ale nie znał ówczesnych właścicieli nieruchomości. Ponownie zamieszkał wS.dopiero w 2006r. Świadek ten potwierdził, że były jakieś korekty przebiegu ogrodzenia od strony głównej, nie był jednak w stanie podać bliższych szczegółów.
Zeznania świadkówK. B.,A. W.iM. W.(jako osób związanych z uczestnikiem, w tym – członków najbliższej rodziny) budzą wątpliwości co do swojej wiarygodności. Na podstawie tych zeznań nie sposób jednoznacznie ustalić kiedy i w jakim zakresie płot został przesunięty.
ZdaniemK. B., kilka lat wcześniej został przesunięty o około 2 – 2,5 m. Sam wnioskodawca podnosił, że stało się to 5 – 6 lat wcześniej, w okresie gdy przebywał często w sanatorium. Natomiast zdaniem świadkaM. W., płot został przesunięty około 7 lat wcześniej.A. W. (2)– jak się wydaje – czerpała wiedzę co do przesunięcia płotu głównie od brata.
Nie sposób również oprzeć się na relacjiR. D., bowiem już wedle własnego oświadczenia, ma on powody, aby żywić niechęć doK. P.. Już jednak z relacji tego świadka wynika, że modrzewie znajdowały się po stronieK. P.(były już w chwili zakupu nieruchomości od Skarbu Państwa), zaś słup energetyczny został postawiony w latach 80 – 90 – tych na granicy tak, aby nie przeszkadzał w uprawie.

Sąd zważył, co następuje:
Wniosek podlegał oddaleniu.
Podstawę prawną żądania wnioskodawcy stanowiłart. 172 § 1 i 2 k.c.który w obecnym brzmieniu stanowi, że posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeliposiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze, natomiast po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Zgodnie z treściąart. 176 § 1 k.c.jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści.
Wedługart. 172 k.c.w pierwotnym brzmieniu (przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 1990r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny Dz. U. Nr 55, poz. 321) posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dziesięciu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (§ 1); po upływie lat dwudziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (§ 2).
Sąd orzekający w sprawie podziela ugruntowaną linię orzecznictwa, zgodnie z którądo przypadków zasiedzenia, które nastąpiło przed wejściem w życie ustawy nowelizującejkodeks cywilny(1 października 1990 r.) będą miały zastosowanie 10-letnie lub też 20-letnie okresy posiadania.Jeżeli natomiast posiadacz nie będzie mógł się wykazać upływem takiego okresu posiadania przed dniem 1 października 1990 r., to wówczas zasiedzenie będzie możliwe dopiero z upływem terminów przyjętych w ustawie nowelizującejkodeks cywilny.
Rozstrzygając niniejszą sprawę, Sąd miał także na uwadze treść uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 11 czerwca 2015r., III CZP 112/14, podzielając prezentowane tam stanowisko, iżstwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości może nastąpić tylko na rzecz osoby wskazanej przez wnioskodawcę lub innego uczestnika postępowania.Uchwała ta rozstrzygnęła wieloletni spór w orzecznictwie SN (por.: postanowienia SN z dnia 16 stycznia 1997 r., I CKU 55/96 i z dnia 18 września 1998 r., III CKN 608/97 i in.). Podkreślenia wymaga fakt, że – jak wskazano w uzasadnieniu uchwały -warunkiem wydania orzeczenia stwierdzającego zasiedzenie na rzecz właściwej osoby jest w takim wypadku(niewskazania we wniosku właściwej osoby)modyfikacja wniosku, a – gdyby osoba ta nie uczestniczyła w postępowaniu – wezwanie jej lub jej następców prawnych do udziału w sprawie (art. 193w zw. zart. 13 par. 2 i art. 510 par. 2 k.p.c.).Niedokonanie zmiany prowadzi do oddalenia wniosku(…) Obowiązek informacyjny sądu wobec uczestników postępowania wymaga zwrócenia przez sąd uwagi na ewentualną potrzebę takiej modyfikacji. Źródłem tego obowiązku są w tym wypadku zasady ogólne wynikające z przepisówart. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji.
Analizując stanowisko wnioskodawcy należy stwierdzić, że początkowo wnioskodawca wnosił o stwierdzenie zasiedzeniawyłącznie na rzeczK. P. (1)(z dniem – 23 września 1995r. – w przypadku objęcia nieruchomości w posiadanie samoistne w dobrej wierze lub z dniem 23 września 2005r. – w przypadku objęcia nieruchomości w posiadanie samoistne w złej wierze). Wnioskodawcawnosił przy tym o zaliczenie posiadania poprzednikówprawnych precyzując, że bieg terminu zasiedzenia winien rozpocząć się od 1975r. (k. 76).
Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015r. wnioskodawca sprecyzował, że w przypadku objęcia nieruchomości w posiadanie samoistne w złej wierze stwierdzenie zasiedzenia winno nastąpić na rzecz wnioskodawcyR. P..
Pismem z 11 stycznia 2016r. wnioskodawca ostatecznie sprecyzował powyższe stanowisko wnosząc, aby stwierdzenie zasiedzenia nastąpiło na jego rzecz, ewentualnie na rzeczK. P. (1)(w złej lub dobrej wierze).
Należy zauważyć, że uczestnikZ. W. (1)nie kwestionował faktu, iż już od lat 70 – tych przebieg ogrodzenia pomiędzy nieruchomościami, wyznaczający faktyczny obszar posiadania gruntu przez właścicieli sąsiadujących działek, nie odpowiadał rzeczywistemu przebiegowi granicy pomiędzy nimi. Uczestnik przyznawał zatem w pewnym zakresie, że część przygranicznego pasa gruntu, wchodzącego w skład jego nieruchomości, była w posiadaniu właścicielidziałki nr (...)już od lat 70 – tych.
Zdaniem uczestnika jednak, w okresie posiadania nieruchomości przezK.iZ.P.obszar ten się powiększył – właścicieledziałki nr (...)w nie ustalonym bliżej czasie przesunęli płot w głąb działki uczestnika (ok. 5 – 6 lat – k. 76 odw.). Przesunięcie to dotyczyło odcinka ogrodzenia ciągnącego się przy drodze dojazdowej do budynku, od bramy wjazdowej. Uczestnik podnosił, że we wcześniejszym okresie słup energetyczny stał na terenie zajmowanym przez niego, a później znalazł się na części zajmowanej przezK. P. (1).
Uczestnik zakwestionował także istnienie dobrej wiary posiadaczy samoistnych fragmentudziałki nr (...).
Należy zauważyć jednak, że – zobowiązany do tego przez Sąd –uczestnik nie był w stanie zająć stanowiska co do tego, jaki obszardziałki nr (...)był zajmowany w kolejnych okresach przez kolejnych właścicielidziałki nr (...)stwierdzając, że działo się to sukcesywnie. Zdaniem wnioskodawcy, pierwotnie płot przebiegał ok. 0,5 metra od granicy, a w późniejszym czasie 2 – 3,75 m od granicy (por.: zarządzenie na k. 109 odw. oraz wypowiedź pełnomocnika uczestnika z k. 127). Wydaje się także, że możliwość przesuwania płotu o odległość ok. 1,5 – 2,5 metra była ograniczona wobec faktu, iż po obu stronach płotu znajdowały się drzewa. Ponadto, jak wskazano powyżej, zeznania świadkówK. B.,M. W.iR. D., którzy twierdzili, że słup energetyczny w różnym czasie stał po różnych stronach ogrodzenia, budzą wątpliwości co do swojej wiarygodności.
Tymczasem dowody w postaci przesłuchaniaS. S.oraz przeprowadzone oględziny dają podstawę do wniosku, że poczynając odM.iZ. O.kolejni właściciele nieruchomości, obejmującej obecny obszardziałki nr (...), posiadali w przeszłości i posiadają obecnie ustalony w opinii biegłego fragmentdziałki nr (...).
Podkreślenia wymaga fakt, że na spornym fragmencie zlokalizowane są urządzenia, istotne dla korzystania z nieruchomości, będącej obecnie współwłasnością wnioskodawcy iB. F.. Także okoliczności takie jak wycinanie znajdujących się tam nasadzeń, sadzenie nowych drzew itp. świadczą o tym, że kolejni współwłaścicieledziałki nr (...)czuli się właścicielami fragmentudziałki (...)wyznaczonego ogrodzeniem pomiędzy nieruchomościami. Trudno w tych okolicznościach uznać, aby domniemanie zart. 339 k.c.zostało obalone.
Przeprowadzone w sprawie dowody nie dostarczyły także podstaw do wniosku, aby to samoistne posiadanie od daty nabycie nieruchomości przezM.iZ. O.zostało przerwane (art. 340 domniemanie ciągłości)
Nie zostało również wykazane w toku niniejszego postępowania, aby w chwili nabywania przedmiotowej nieruchomości zarówno przekonanie wnioskodawcy jak i jego poprzedników prawnych co do tego, że całość przedmiotowej nieruchomości, w tym sporny pas gruntu stanowią ich własność, było nieusprawiedliwione. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na uczestnikuZ. W. (1)(art. 7 k.c.)
Podkreślenia wymaga fakt, że niniejsza sprawa dotyczy jedynie fragmentu gruntu, nie posiadającego osobnej księgi wieczystej, na podstawie której w prosty sposób można by się zorientować, że fragment ten znajduje się w posiadaniu osoby lub osób niż figurująca w księdze wieczystej. W ocenie Sądu, nie można oczekiwać od rolników nie zajmujących się profesjonalnie geodezją, aby w opisywanej sytuacji dostrzegli fakt niewłaściwego przebiegu ogrodzenia na podstawie map geodezyjnych lub położenia punktów granicznych (których stan i widoczność w chwili obejmowania nieruchomości w posiadanie budzą wątpliwości – por. oględziny k. 92 odw. oraz zeznaniaR. C.k. 109). Nie ma zaś dowodu na to, aby w okresie obejmowania nieruchomości w posiadanie miały miejsce postępowania z udziałem geodety, który mógłby im na powyższe zwrócić uwagę. Tymczasem dla oceny dobrej wiary istotny jest nie cały czas posiadania nieruchomości, ale moment uzyskania posiadania.
W dalszej kolejności Sąd rozważał, czy doszło do zasiedzenia spornego pasa gruntu przez osoby wskazane przez wnioskodawcę.
W oparciu o powołane na wstępie przepisy należało stwierdzić, że bieg terminu zasiedzenia rozpoczął się w dniu 23 września 1975r.
W chwili, gdy zasiedzenie rozpoczęło swój bieg obowiązywał 10 – letni termin zasiedzenia w dobrej wierze, zatem termin ten upłynął z dniem23 września 1985r.tj. jeszcze przed powołaną na wstępie zmianą przepisuart. 172 k.c.
Należy zauważyć, że w tym dniu zarównoK. P. (1), jak iR. P.nie byli samoistnymi spornego pasa gruntu. Na marginesie tylko należy zauważyć, żeK. P. (1)iZ. P.do 7 lipca 2005r. winni być traktowani jako współposiadacze nieruchomości.
W przypadku stwierdzenia złej wiary wnioskodawcy i jego poprzedników, termin zasiedzenia przypadałby po nowelizacjiart. 172 k.c., zatem musiałby to być termin trzydziestoletni. Wówczas można by rozważać stwierdzenie zasiedzenia na rzeczR. P..
Zgodnie ze wskazówkami zawartymi w uzasadnieniu uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 11 czerwca 2015r. (III CZP 112/14), Sąd zakreślił pełnomocnikowi wnioskodawcy termin 7 dni na ostateczne sprecyzowanie żądania wniosku, zwracając uwagę na ewentualną potrzebę modyfikacji wniosku (k. 281). Tymczasem jednak,nie nastąpiła zmiana wniosku pozwalająca na jego uwzględnienie.
Mając to na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, Sąd orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie II postanowienia, na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.
O poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach orzeczono jak w punkcie III postanowienia na podstawieart. 83 ust. 2w zw. zart. 113 ust. 1 ustawy z 28.7.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. nr 167 poz. 1398 ze zm.), obciążając nimi stronę przegrywająca, czyli wnioskodawcę. Na kwotę wydatków składają się kwota wynagrodzenia i zwrotu wydatków biegłego w łącznej wysokości 2008,29 złotych.
SSR Anna Kabzińska