Sąd Okręgowy w Gdańsku
XV Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XV C 873/16
Data wyroku: 2017-03-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Weronika Klawonn
Słowa kluczowe: Przedawnienie, Pożyczka
Podstawa prawna: art. 120 kc

Sygn. aktXVC 873/16
Gdańsk, dnia 3 marca 2017 r.

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Okręgowy w Gdańsku XV Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSO Weronika Klawonn
Protokolant: st.M. G.
po rozpoznaniu 3 marca 2017 r. na rozprawie
sprawy z powództwa(...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego(...)w(...)

przeciwkoP. D.
o zapłatę

1
oddala powództwo,

2
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 7200 zł. (siedem tysięcy dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE

(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny(...)z siedzibą w(...)wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwkoP. D., w którym domagał się zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz kwoty 91.893,95 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu (23 marca 2016 roku) do dnia zapłaty. Równocześnie powód domagał się zwrotu kosztów sądowych w kwocie 1.149 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 5.400 zł, innych kosztów w wysokości 11,49 zł.
Pozwany zawarł z poprzednikiem prawnym wierzyciela umowę bankową z dnia 26 kwietnia 2006 roku. Na jej podstawie bank oddał do dyspozycji pozwanego środki pieniężne. Pozwany nie wywiązał się z przyjętego na siebie zobowiązania. Bank wypowiedział umowę. Umowa uległa rozwiązaniu, cała kwota niespłaconego przez stronę pozwaną kapitału wraz z kwotą odsetek umownych stanowiących część odsetkową raty kapitałowo-odsetkowej za okres obowiązywania umowy oraz odsetek karnych za opóźnienie naliczonych od zadłużenia przeterminowanego. Wierzyciel pozwanego przeniósł na powoda wierzytelność umowąprzelewu wierzytelności nr (...)z dnia 27 kwietnia 2015 roku.
Roszczenie względem pozwanego jest dodatkowo stwierdzone wyciągiem z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego powoda z dnia 23 marca 2016 roku. Na dochodzoną niniejszym pozwem kwotę składają się:
- niespłacona należność główna w kwocie 46.916,32 zł,
- skapitalizowane odsetki umowne w kwocie 1.533,63 zł za okres od daty zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania, według stopy procentowej ustalonej umową
- skapitalizowane odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia w kwocie 3.928 zł, liczone od dnia następującego po dniu rozwiązania umowy bankowej do dnia poprzedzającego złożenie pozwu od kwoty należności głównej, według stopy procentowej ustalonej umową.
Powód poinformował pozwanego o zawartej z pierwotnym wierzycielem umowie przelewu wierzytelności, jednocześnie wzywając do dobrowolnego spełnienia świadczenia.
W postanowieniu z dnia 1 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Gdańsku wobec stwierdzenia braku podstaw do wydania nakazu zapłaty.
W piśmie procesowym z dnia 25 maja 2015 roku powód wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego, postanowienia Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 13 lutego 2012 roku, w którym zaopatrzono bankowy tytuł egzekucyjny w klauzulę wykonalności, postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz postanowienie Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 4 marca 2015 roku o nadaniu klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego pierwotnego wierzyciela(...)Bank(...)–(...)Bank(...)

W oparciu o powyższe wydany został nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Pozwany złożył sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pozwany zakwestionował wysokość dochodzonej należności głównej, której powód nie wykazał, ograniczając się do podania składników tej należności. Wyciąg z ksiąg bankowych funduszu jest dokumentem prywatnym i nie może stanowić dowodu na okoliczność istnienia i wysokości wierzytelności powoda.
Nie może wiązać pozwanego postanowienie umowy kredytowej z dnia 26 kwietnia 2006 roku z §5 ust. 1, gdyż tak sformułowana klauzula indeksacyjna oznacza, że bank zastrzegł sobie jednostronne uprawnienie do kształtowania wysokości świadczenia konsumenta – bez określenia kryteriów wyznaczenia kursów walut, w oparciu o które naliczone będą te świadczenia. Klauzula stanowi niedozwolone postanowienie umowne.
W piśmie procesowym z dnia 9 stycznia 2017 roku powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu swojego stanowiska powód ponownie wskazał na okoliczności związane z istnieniem wierzytelności względem pozwanego, skutecznością jej przelewu na rzecz powoda. Przedstawiono również sposób ustalenia wysokości należnych powodowi odsetek za opóźnienie w wysokości 46.750,94 zł. W przypadku, gdy pozwany nie zgodzi się z wysokością zadłużenia wskazaną przez powoda, winien wykazać jaki kurs należałoby zastosować do wyliczenia wysokości niespłaconego zadłużenia. Kwota dochodzona niniejszym pozwem została stwierdzona bankowym tytułem egzekucyjnym.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 26 kwietnia 2006 roku poprzednik prawny(...)Bank(...)w(...)–(...)Bank(...)w(...)zawarł z pozwanym umowę kredytu nr(...). W oparciu o przedmiotową umowę pozwany uzyskał kredyt indeksowany kursem franka szwajcarskiego o równowartości w złotych polskich kwoty 19.661,77 CHF na okres od 26 kwietnia 2006 roku do 5 maja 2013 roku. Spłata miała następować w miesięcznych ratach. Ówczesny kurs franka szwajcarskiego wyniósł 2,3870 zł. Kredyt miał zostać przeznaczony w głównej mierze na zakup samochodu.
Zgodnie z §5 ust. 1 umowy spłata wszelkich zobowiązań z tytułu niniejszej umowy dokonywana będzie w złotych. Wysokość zobowiązania będzie ustalana jako równowartość wymaganej spłaty wyrażonej w walucie indeksacyjnej – po jej przeliczeniu według kursu sprzedaży waluty indeksacyjnej określonego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych i indeksowanych kursem walut obcych”, obowiązującej w(...)Banku(...)w dniu wpływu należności do Banku. Kurs ten w dniu zawarcia umowy wynosił 2,5350 zł.
Dowód: umowa k. 39-42, odpisy KRS k. 23-38;
W dniu 9 grudnia 2011 roku(...)Bank(...)w(...)– następca prawny(...)Bank(...)w(...), wystawił przeciwko pozwanemu bankowy tytuł egzekucyjny opiewający na łączną kwotę 59.769,31 zł.
W postanowieniach z dnia 13 lutego 2012 roku (sygn.. akt(...)) oraz z dnia 4 marca 2015 roku (sygn.. akt(...)) Sąd Rejonowy(...)z uwagi na przekształcenia podmiotowej wierzyciela dwukrotnie zaopatrzył w/w bankowy tytuł egzekucyjny w klauzulę wykonalności.
Egzekucja prowadzona w oparciu o powyższy tytuł wykonawczy przez Komornika(...)J. M.pod sygn.. akt(...)została umorzona wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2012 roku.
Dowód: bankowy tytuł egzekucyjny k. 46, postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności k. 47-48 i 51-52, postanowienie Komornika Sądowego k. 49-50;
W dniu 27 kwietnia 2015 roku powód zawarł z(...)Bank(...)w(...)umowęprzelewu wierzytelności nr (...), w oparciu o którą doszło do przelewu wierzytelności przysługującej bankowi na rzecz powoda. W załączniku do umowy wskazano, że przedmiotem umowy pozostaje m.in. wierzytelność wynikająca zumowy nr (...)zawartej z pozwanym w dniu 26 kwietnia 2006 roku z saldem zadłużenia na dzień 31 stycznia 2015 roku wynoszącym 88.133,44 zł, w tym kapitału 46.916,32 zł.
Dowód: umowa k. 16-18, wyciąg z załącznika do umowy k. 19 i 82-86;
W piśmie z dnia 8 maja 2015 roku pozwany został zawiadomiony o cesji wierzytelności z jednoczesnym wezwaniem do spłaty całej wymagalnej kwoty wynikającej z umowy kredytu do dnia 22 maja 2015 roku. Podobne zawiadomienie zostało przesłane do pozwanego przez(...)Bank(...)w(...).
Dowód: zawiadomienia o cesji wierzytelności k. 43 i 44;
W dniu 23 marca 2016 roku sporządzony został wyciąg z ksiąg rachunkowych powoda, z którego wynika, że pozwany pozostaje dłużnikiem powoda z tytułuumowy kredytowej o numerze (...). Kwota zobowiązania wynosiła 91.893,95 zł, w tym: 46.916,32 zł tytułem kapitału, 44.977,63 zł tytułem odsetek.
Dowód: wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu k. 45;
Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zaoferowanego przez strony niniejszego postępowania. Sąd ocenił wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału (art. 233 § 1 k.p.c.). Sąd poczynił ustalenia faktyczne w oparciu o dokumenty prywatne i urzędowe – wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu, zawiadomienia o przelewie wierzytelności, bankowy tytuł egzekucyjny i inne. Żadna ze stron nie kwestionowała autentyczności ani prawdziwości złożonych wzajemnie dokumentów, Sąd przyznał tym dokumentom domniemania, o których mowa wart. 244 § 1 oraz 245 k.p.c.Ustalono w szczególności istnienie wierzytelności z tytułu rat kredytu bankowego (zawarcie umowy), przelew wierzytelności na rzecz powoda. Niemniej jednak dostarczone przez stronę powodową dokumenty nie pozwoliły na ustalenie kwoty wymagalnej od pozwanego, istnienia roszczenia o zapłatę całej niespłaconej kwoty wynikającej z umowy kredytu bankowego wraz z odsetkami.
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zanim omówione zostaną przesłanki oddalenia powództwa, należy podkreślić, że na stronie powodowej spoczywał, zgodnie zart. 6 k.c., ciężar udowodnienia zarówno istnienia wierzytelności jak również jej wymagalności.
Powód mylnie upatrywał możliwości udowodnienia istnienia oraz wysokości swojego roszczenia poprzez dołączony do akt sprawy wyciąg z ksiąg funduszu sekurytyzacyjnego. Podzielić należy pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2013 roku wydanego pod sygn.. akt V CSK 329/12 co do tego, że dane ujmowane w księgach rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego mogą stanowić dowód jedynie tego, że określonej kwoty wierzytelność jest wpisana w księgach rachunkowych względem określonego dłużnika na podstawie opisanego w tych księgach zdarzenia np. cesji wierzytelności. Dokumenty te potwierdzają więc sam fakt zdarzenia w postaci cesji wierzytelności. Nie stanowią one jednak dowodu na skuteczność dokonanej cesji wierzytelności oraz istnienia i wysokości nabytej wierzytelności.
Powód udowodnił, że jego poprzednik prawny zawarł z pozwanym umowę kredytu bankowego, który unormowany jest w art., 69i nast. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe(tekst jedn. Dz.U. z 2016 roku poz. 1988 ze zm.). Stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Pozwany zobowiązał się do spłaty kredytu w miesięcznych ratach, w terminach oznaczonych w umowie. Umowa przewidywała również możliwość jej wypowiedzenia przez poprzednika prawnego powoda w sytuacji, gdyby pozwany popadł w opóźnienie w spłacie kolejnych rat.
Powód nabył wierzytelność od banku w drodze umowy przelewu wierzytelności, o której mowa wart. 509-518 k.c.i w związku z powyższym – ogólnie rzecz ujmując - przysługują jemu prawa jak również obowiązki wierzyciela. W postępowaniu cywilnym zmierzającym do uzyskania tytułu egzekucyjnego uprawniającego do przymusowego wyegzekwowania od pozwanego należności z tytułu niespłaconego kredytu powinien więc powód przedstawić dowody na to, że cała wierzytelność z tytułu umowy kredytu bankowego została postawiona w stan wymagalności. Należy nadto podnieść, że powód powinien wykazać kiedy do takiego wypowiedzenia doszło, w jaki sposób ustalono salda należności głównej oraz odsetek – najpierw umownych a następnie odsetek naliczanych z tytułu opóźnienia. W materiale dowodowym sprawy takich informacji zabrakło. W konsekwencji nie sposób uznać jakoby powód wykazał przesłanki odpowiedzialności kontraktowej pozwanego z tytułu nienależytego wykonania albo niewykonania zobowiązania z tytułu umowy kredytu bankowego (art. 471 k.c.w zw. zart. 69 ust. 1 Prawa bankowego).
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie również z uwagi na to, że pozwany skutecznie podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. Roszczenie z tytułu umowy kredytu ulega przedawnieniu z upływem trzech lat albowiem związane jest z prowadzoną działalnością gospodarczą (art. 118 k.c.). Wierzytelność z tytułu umowy kredytu, zgodnie z twierdzeniami powoda miała zostać postawiona w stan wymagalności 18 listopada 2010 roku (vide bankowy tytuł egzekucyjny k. 46). Pozew został wniesiony do Sądu w dniu 23 marca 2016 roku. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez poprzednika prawnego powoda przeciwko pozwanemu nie odniosło względem powoda skutku w postaci przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa wart. 123 § 1 pkt 2 k.c.Jak trafnie podniósł Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 29 czerwca 2016 roku, sygn.. akt III CZP 29/16 - nabywca wierzytelności niebędący bankiem nie może powoływać się na przerwę biegu przedawnienia spowodowaną wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności.
W konsekwencji nie sposób uznać jakoby powód wykazał istnienie wierzytelności (brak dowodu na postawienie w stan wymagalności całej kwoty kredytu) oraz jej wysokość.
Kwestia abuzywności klauzuli wpisanej w §5 ust. 1 umowy zawartej z pozwanym przez pierwotnego wierzyciela nie stanowiła zasadniczej kwestii rozpatrywanej w niniejszej sprawie m.in. z uwagi na to, że roszczenia dochodził fundusz sekurytyzacyjny. Roszczenie to w pewien sposób „oderwało” się od umowy kredytu wiążącej pozwanego z pierwotnym wierzycielem albowiem miało powstać dopiero po jej skutecznym wypowiedzeniu. Niemniej jednak w ocenie Sądu klauzula zawarta w umowie budzi wątpliwości z uwagi na przyznanie bankowi możliwości dowolnego, arbitralnego kształtowania tabeli kursów walut obcych. W analogicznych sprawach wypowiadały się wielokrotnie sądy różnych szczebli. Przykładowo Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 października 2011 roku, sygn.. akt VI ACa 420/11 stwierdził, że skoro bank może wybrać dowolne i niepoddające się weryfikacji kryteria ustalania kursów kupna i sprzedaży walut obcych, stanowiących narzędzie indeksacji kredytu i rat jego spłaty, wpływając na wysokość własnych korzyści finansowych i generując dla kredytobiorcy dodatkowe i nieprzewidywalne co do wysokości koszty kredytu, klauzule te rażąco naruszają zasadę równowagi kontraktowej stron na niekorzyść konsumentów, a także dobre obyczaje, które nakazują, by ponoszone przez konsumenta koszty związane z zawarciem i wykonywaniem umowy, o ile nie wynikają z czynników obiektywnych, były możliwe do przewidzenia, a sposób ich generowania poddawał się weryfikacji.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie cytowanych przepisów, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku biorąc pod uwagęart. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 zd. 1 k.p.c.Powód przegrał sprawę, zatem zobowiązany jest zwrócić pozwanemu na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie złożyły się: koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego – 7.200 zł ustalone w oparciu o §2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804 z późn. zm.) w brzmieniu z dnia wniesienia pozwu.