Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 901/17
Data wyroku: 2017-11-03 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Lokal socjalny
Podstawa prawna: art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów

Sygn. akt III Ca 901/17

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – ŚródmieściawŁ.w sprawie z powództwa GminyŁ.przeciwkoH. S.,G. S.,J. C. (1),Ł. S.,A. F. (1),M. S. (1),A.S.,A. S. (1),M. S. (2),R. S.,A. F. (2),R.S.,J. S.,D. S.iZ. Z.opróżnienie lokalu mieszkalnego:

1
nakazał pozwanym opróżnienielokalu mieszkalnego nr (...)położonegowŁ.przyul. (...), wraz z mieniem do nich należącym i wydanie lokalu powodowi,

2
orzekł o uprawnieniu pozwanychH. S.,G. S.,Ł. S.,A. F. (1),M. S. (1),A. S. (2),A. S. (1),M. S. (2),A. F. (2),R.S.,J. S.,D. S.iZ. Z.do lokalu socjalnego z zasobu mieszkaniowego MiastaŁ.,

3
orzekł o braku uprawnienia pozwanychJ. C. (2)iR. S.do lokalu socjalnego,

4
nadał wyrokowi w punkcie 1. rygor natychmiastowej wykonalności z tym zastrzeżeniem, że nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu oznaczonego w punkcie 1. do czasu złożenia pozwanym wymienionymw punkcie 2. przez MiastoŁ.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego,

5
odstąpił od obciążenia pozwanych kosztami procesu.

Sąd I instancji stwierdził, że głównym najemcąlokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...)byliH.iL.małżonkowieS., zaś uprawnienie pozostałych pozwanych do zajmowania przedmiotowego lokalu wywodziło się z ww. umowy najmu. Stosunek najmu ustał jednak ponieważ pozwani zalegają z opłatami za mieszkanie za więcej niż trzy pełne okresy płatności, a najemczyni została skutecznie wezwana do zapłaty z zagrożeniem wypowiedzenia umowy. Rozwiązanie umowy nastąpiło z dniem 31 lipca 2014 roku. Skutek ten nastąpił również wobec pozostałych osób zamieszkujących wspólnie z najemczynią.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Rejonowy wskazał, że postawę prawną roszczenia o wydanie zajmowanego przez pozwanych lokalu stanowiart. 222 § 1 k.c., w świetle którego roszczenie powoda jest zasadne, bowiem pozwani – po skutecznym wypowiedzeniu im umowy najmu - zajmują lokal bez podstawy prawnej, co uzasadniało nakazanie im opróżnienia tych pomieszczeń.
Jako podstawę prawną orzeczenia o uprawnieniu pozwanych do otrzymania lokalu socjalnego Sąd I instancji wskazałart. 14 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1610 – j.t. ze zm.). Sąd ten uznał, że prawo do lokalu socjalnego przysługuje wszystkim pozwanym, z wyjątkiemJ. C. (3)iR. S.. W stosunku doJ. C. (2)iR. S.Sąd orzekł o braku uprawnienia do lokalu socjalnego z uwagi na ich sytuację prawną wynikającą z faktu pozbawienia wolności. Sąd I instancji wskazał, że obydwaj pozwani w najbliższych latach będą przebywać w zakładach karnych na koszt podatników oraz, że brak jest podstaw do obciążania Gminy obowiązkiem zapewnienia im lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy wykonanie tego obowiązku wobec osoby pozbawionej wolności jest w istocie niemożliwe, skoro nie jest onaw stanie korzystać z tak przyznanego lokalu. Nadto Sąd Rejonowy wskazał, że po opuszczeniu Zakładu Karnego obaj pozwani mogą starać się o lokal socjalny na ogólnych zasadach, jeżeli będą spełniać warunki do uzyskania takiego prawa.
Apelację od powyższego orzeczenia wniósł pozwanyJ. C. (2), zaskarżając wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o braku przyznania mu prawa do lokalu socjalnego (pkt 3) i wnosząc o jego zmianę poprzez orzeczenie o uprawnieniu skarżącego do lokalu socjalnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest uzasadniona.
Zaskarżone rozstrzygnięcie odmawiające przyznania skarżącemu uprawnienia do lokalu socjalnego zapadło z naruszeniem przepisu art. 14 ust. 3 ustawy z dnia21 czerwca 2001 r. ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminyi o zmianieKodeksu cywilnego(Dz. U. z 2016 r., poz. 1610 – j.t. ze zm.) polegającym na jego nieprawidłowym zastosowaniu.
Zgodnie z treścią powołanego przepisu sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez niez lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną. Sąd I instancjiw odniesieniu do skarżącego nie zbadał powyższych okoliczności.
Sąd Rejonowy oparł zaskarżone rozstrzygnięcie na nieprzewidzianym przez ww. ustawę kryterium w postaci możliwości (lub jej brak) korzystania przez osobę, wobec której orzeczono nakaz opróżnienia dotychczas zajmowanego lokalu (tu skarżącego) z lokalu socjalnego po jego przyznaniu. Wskazał, że wobec przebywania przez skarżącego w najbliższym czasie w zakładzie karnym (należy przyjąć, że do roku 2020, gdyż zgodnie z ustaleniami Sądu Rejonowego skarżący został w 2015 r. skazany na karę 5 lat pozbawienia wolności) brak jest podstaw do obciążania gminy obowiązkiem zapewnienia mu lokalu mieszkalnego, gdyż nie będzie on w stanie z tak przyznanego lokalu korzystać. Tymczasem powołana wyżej ustawa nie ustanawia takiego warunku przyznania prawa do lokalu socjalnego. Nakazuje natomiast – poza przypadkami obligatoryjnego przyznania prawa do lokalu socjalnego (art. 14 ust. 4) – zbadanie z urzędu przez sąd całokształtu okoliczności składających się na trzy wymienione w art. 14 ust. 3 przesłanki odnoszące się do osoby eksmitowanego, a więc: sposób dotychczasowego korzystania przez niegoz lokalu, jego sytuacja materialna i sytuacja rodzinna.
Sąd I instancji nie zbadał powyższych okoliczność, niemniej jednak ustalenia, jakie w omawianej sprawie poczynił, uprawniają do sanowania powyższego uchybienia przez Sąd Okręgowy. W ocenie Sądu Okręgowego okoliczności te przemawiają za przyznaniemJ. C. (2)uprawnienia do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy, ponieważ ze zgromadzonegow toku postępowania materiału dowodowego nie wynika aby dotychczasowy sposób korzystania przez niego z zajmowanego lokalu dawał podstaw do sformułowania wobec niego jakichkolwiek zarzutów dotyczących nagannego, czy choćby niewłaściwego, w tym zakresie postępowania, a brak dochodów oraz trudna sytuacja materialna (brak dochodów i majątku) i rodzinna (posiadanie dwojga małoletnich dzieci zamieszkujących wraz z matką poza dotychczasowym miejscem zamieszkania skarżącego) nakazywałyby potraktować rozstrzygnięcie odmawiające skarżącemu prawa do lokalu socjalnego jako sprzeczne z nakazami słuszności i sprawiedliwości oraz zasadami ochrony praw lokatorów, którym służyć ma przedmiotowa ustawa – tym bardziej, że te same okoliczności skłoniły Sąd I instancji do przyznania lokalu socjalnego innemu pozwanemu w przedmiotowej sprawie, tj.A. F. (1).
Reasumując, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że okoliczności, w jakich skarżący został w istocie pozbawiony prawa do otrzymania lokalu socjalnego, a także jego uwarunkowania finansowe i osobiste przemawiają za uwzględnieniem jego żądania i ustaleniem, że przysługuje mu prawo do otrzymania lokalu socjalnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c., orzekł o zmianie zaskarżonego wyroku w jego punkcie 3.
Zważywszy, że w toku postępowania drugoinstancyjnego skarżący korzystałz przyznanej z urzędu pomocy prawnej, Sąd Okręgowy zasądził od GminyŁ.na rzecz pozwanegoJ. C. (2)tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym kwotę 110,70 zł, obejmującą podatek VAT w wysokości 23% - ustaloną na podstawie§ 2 pkt 3 i § 10 pkt. 1w zw. z§ 13 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 461) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2015.1801).