Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
III Wydział Cywilny
Sygnatura akt: III C 1442/16
Data wyroku: 2017-02-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Błażej Domagała
Słowa kluczowe: Umowa, Kredyt, Ciężar dowodu
Podstawa prawna: art. 66 ustawa prawo bankowe, art. 6 kc

Sygn. akt III C 1442/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 lutego 2017 roku
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie III Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Błażej Domagała
Protokolant: Iwona Rogala
po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 roku w Warszawie
sprawy z powództwaBanku (...) Spółki AkcyjnejwW.
przeciwkoP. K.
o zapłatę

I
oddala powództwo;

II
zasądza od powodaBanku (...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz pozwanegoP. K.kwotę 14 417 (czternaście tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 17.05.2016 r. powódBank (...) S.A.wW.wniósł o zasądzenie od pozwanegoP. K.kwoty łącznie 257.551,88 zł z odsetkami od kwoty 248.330,16 zł od dnia 29.03.2016 r.
Pozwany wnosił o oddalenie powództwa.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Dnia 08.10.2013 r.(...) Bank (...) S.A.wW.(powódka, co bezsporne, jest następcą prawnym tego banku) iP. K.zawarli umowę o kredyt nieodnawialny na kwotę 358.800 zł. Okres kredytowania określono na 60 miesięcy z przeznaczeniem na zakupy związane z bieżącą działalnością przedsiębiorstwa pozwanego. Zgodnie z postanowieniami umowy kredytu (§ 15 i 16) otrzymany przez kredytobiorcę regulamin stanowił integralną część umowy. W umowie nie określono m.in. sposobu czy przyczyn wypowiedzenia kredytu, warunków jej rozwiązania. Pozwany poddał się egzekucji na podstawieart. 97 ustawy Prawo bankowedo kwoty 717.600 zł.
Dnia 19.01.2016 r. pozwany zwrócił się do banku o przedstawienie oferty restrukturyzacji spłaty zadłużenia. W piśmie wskazał aktualny adres i miejsce zatrudnienia, a także na zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej, jednocześnie poinformował o swoim nowym adresie zamieszkania i zameldowania.
Powódka udzieliła negatywnej odpowiedzi na propozycjeP. K., kierując pismo z dnia 28.01.2016 r. na wskazany przez niego nowy adres zamieszkania.
W piśmie z dnia 05.02.2016 r. Bank oświadczył kredytobiorcy, że wypowiada umowę kredytu z upływem trzydziestu dni od jego doręczenia. Oświadczenie to zostało skierowane na adres wskazany w umowie, tj. miejsce, gdzie pozwany od 23.12.2015 r. nie prowadził już działalności gospodarczej. Przesyłka nie została doręczona, zwrócono ją po awizowaniu. Pod ten sam adres następnie skierowano do pozwanego wezwanie do zapłaty (pismo z dnia 08.04.2016 r. ), które zostało przez niego odebrane.
Dnia 25.04.2016 r. powodowy Bank wystawił wyciąg z ksiąg bankowych, w którym wskazano, żeP. K.jest zobowiązany zapłacić na jego rzecz kwotę 257.551,88 zł, w tym 248.330,16 zł tytułem niespłaconego kapitału, 8.187,01 zł tytułem odsetek umownych liczonych od kwoty należności głównej według oprocentowania wynikającego z umowy, 1.034,71 zł tytułem odsetek ustawowych od części należności głównej. Kwota wskazana w wyciągu odpowiada harmonogramowi spłat kredytu z dnia 21.11.2016 r., przedstawionemu przez bank.
Powyższe ustalenia poczyniono na podstawie niekwestionowanych dowodów: wyciąg z ksiąg bankowych (k. 21), umowa (k. 23-24), oświadczenie o poddaniu się egzekucji (k. 25), wniosek o restrukturyzację (k. 60), odpowiedź banku na wniosek (k. 61), poświadczenie o adresach (k. 62), zaświadczenie z ewidencji o działalności gospodarczej (k. 63), historia spłat kredytu (k 76-77), wypowiedzenie umowy (k. 78), informacja o doręczeniu (k. 79), wezwanie do zapłaty (k. 80), dowód doręczenia (k. 81-82).
Wszelkie zgromadzone dowody zostały uznane za wiarygodne, w takim zakresie, w jakim przepisy procedury przyznawały im moc dowodową. Należało więc ocenić je jako prywatne. Brak było dowodów, którym odmówiono w takim zakresie wiary.
Sąd zważył, co następuje.
W niniejszej sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisyart. 66 i nast. ustawy prawo bankowe, w związku z twierdzeniami banku o łączącej strony umowie kredytu bankowego. Powód dla udowodnienia roszczenia przedstawił dokumenty prywatne – przede wszystkim umowę kredytu i wyciąg z ksiąg bankowych. Oceniając zgromadzony materiał, należało stwierdzić, że nie dawał on podstawy do uwzględnienia powództwa, zgodnie z żądaniem pozwu.
Przedłożone przez powoda dokumenty prywatne stanowiły jedynie dowód tego, że osoby pod nimi podpisane złożył oświadczenie woli w nich zawarte, nie dowodziły jednak dalej idących okoliczności.
Istotnym w niniejszej sprawie było to, że pozwany zakwestionował zasadność powództwa zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Mając na uwadzeart. 6 k.c., to bank powinien udowodnić zasadność dochodzonego roszczenia, czemu nie sprostano. W niniejszej sprawie zastosowanie znajdowały przepisyPrawa bankowegoodnoszące się do mocy dowodowej dokumentów w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania. Zgodnie zaś z art. 95 ust. 1a tej ustawy, księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi oraz inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banków i opatrzone pieczęcią banku nie mają mocy dokumentów urzędowych w postępowaniu cywilnym. Wyciąg z ksiąg bankowych stanowił jedynie dokument prywatny w rozumieniuart. 245 k.p.c., a więc dowodził wyłącznie tego, że osoby, które go podpisały złożyły zawarte w nim oświadczenie. Prawdziwość takiego dokumentu, niezależnie od tego, że zaprzeczał jej pozwany, powinna - stosownie doart. 253 zd. 2 k.p.c.- udowodnić strona powodowa.
Sąd nie kwestionuje możliwości wykazania wysokości zobowiązań dokumentami prywatnymi, które niewątpliwie również stanowią przedmiot dowodu w postępowaniu cywilnym. Jednakże, wobec zarzutów pozwanego i przedstawionych okoliczności faktycznych, zgromadzone dowody nie mogły stanowić podstawy do poczynienia ustaleń, że zobowiązanie pozwanego jest wymagalne, a także czy wysokość ewentualnie należnego od niego świadczenia została prawidłowo określona.
P. K.prawidłowo wywodził, że powództwo było przedwczesne. Z nie budzących wątpliwości okoliczności sprawy wynikało, że wypowiedzenie umowy nie zostało mu doręczone, gdyż zostało skierowane na inny adres niż ten, który wskazał bankowi dnia 19.01.2016 r. Tym samym, wobec tego, że brak było dowodu, że pismo to zostało mu doręczone na prawidłowy i znany bankowi adres zamieszkania (przesyłka pod wcześniej wskazywany w umowie adres była awizowana) nie można było ustalić, że doszło do skutecznego złożenia oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy (art. 61 § 1 k.c.). To zaś powodowało, że nie sposób było stwierdzić, czy Bank podjął zasadne działania w celu postawienia całej kwoty należności głównej kredytu w stan natychmiastowej wykonalności. Z tego zaś wywieść należało wniosek, że brak było podstaw do zweryfikowania prawidłowości obliczenia dochodzonej pozwem kwoty. Podkreślić należy, że fakt, że późniejsze wezwanie do zapłaty zostało odebrane przez pozwanego pod adresem podawanym przy zawarciu umowy, nie mógł przesądzić o skuteczności złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, co wynikało z tego, że pozwany w sposób wyraźny podał powodowi swoje nowe miejsce zamieszkania jeszcze przed dokonaniem tej czynności.
Oczywiście można było twierdzić, że wypowiedzenie umowy zostało dokonane wobecP. K.w ramach niniejszego postępowania, na skutek doręczenia mu (jego pełnomocnikowi) pisma, do którego dołączono to oświadczenie (pismo z 22.11.2016 r.). W tym przypadku jednakże uaktualniała się zasadność kolejnego zarzutu pozwanego. Przedstawiona przez powoda w niniejszej sprawie dokumentacja kredytowa była niepełna. W szczególności w samej umowie nie zawarto jej obligatoryjnego elementu, tj. określenia warunków dokonania jej zmian i rozwiązania (art. 69 ust. 2 pkt 10). Domyślać się można, że tego rodzaju postanowienia znajdowały się w Regulaminie, na który strony powołały się w umowie (§ 15 i 16) i uczyniły go częścią czynności prawnej. Dokument taki nie został jednakże w niniejszym postępowaniu złożony do akt. To zaś uniemożliwiało zweryfikowanie, czy i jakie warunki określono w umowie dla umożliwienia bankowi wypowiedzenia umowy, z jakim terminem dochodziło - w razie skorzystania z tego uprawnienia - do rozwiązania umowy, w jaki sposób należało wyliczyć i określić w takim przypadku zobowiązanie kredytobiorcy, jak w takiej sytuacji naliczane są odsetki umowne i ustawowe. Nie budziło zaś wątpliwości, że nie można było oprzeć się w tym zakresie wyłącznie naart. 75 Prawa bankowego, gdyż pozostawia on stronom umowy swobodę zarówno co do szczegółowego określenia warunków rozwiązania umowy, jak i okresu jej wypowiedzenia. Pozwany zakwestionował skuteczność wypowiedzenia mu kredytu, lecz to bank z tego faktu wywodził skutki prawne, więc to na tej stronie postępowania spoczywał ciężar udowodnienia tego rodzaju okoliczności. Nie podjęto w tym kierunku żadnej inicjatywy dowodowej. Z tych przyczyn Sąd nie był w stanie ustalić, czy doszło do skutecznego wypowiedzenia kredytu, nawet zakładając ewentualną możliwość dokonania tego w trakcie niniejszego postępowania. Samo oświadczenie strony powodowej nie stanowiło dowodu tego, że do rozwiązania umowy rzeczywiście doszło, gdyż dokument, w którym zostało zawarte był prywatnym i nie dowodził niczego więcej niż jego złożenia.
Podsumowując. Powództwo niewątpliwie było przedwczesne i nieudowodnione. Oparte ono było na twierdzeniu, że bank wypowiedział łączącą strony umowę i w związku z tym uprawniony był do dochodzenia od pozwanego m.in. niespłaconego kapitału kredytu w całości. Brak było podstaw do ustalenia, że doszło do skutecznego rozwiązania umowy kredytu, co za tym idzie nie można było przyjąć, że wykazano fakty, które miały uzasadniać dochodzone roszczenie. Nie było dokumentów pozwalających na ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wypowiedzenia umowy, a także dające podstawę do zweryfikowania na tej podstawie wysokości zadłużenia pozwanego. ZarzutyP. K.okazały się zasadne, zaś powód nie sprostał ciężarowi dowodu.
Mając powyższe na uwadze, przy uwzględnieniuart. 66 i nast. Prawa bankowego, a także mając na uwadzeart. 6 k.c., oddalono powództwo.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3w zw. zart. 99 i 108 k.p.c.Zastosować należało zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie której powód zobowiązany był zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty, na które składało się wynagrodzenie radcy prawnego, według minimalnych stawek wynikających z przepisów wykonawczych na datę wszczęcia postępowania oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa.