Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Gz 6/17
Data wyroku: 2017-01-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Kala, Wiesław Łukaszewski, Wojciech Wołoszyk
Słowa kluczowe: Prawo upadłościowe i naprawcze
Podstawa prawna: art. 54a prawa upadłościowego i naprawczego

Sygn. akt VIII Gz 6/17

POSTANOWIENIE
Dnia 24 stycznia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy Wydział VIII Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący : SSO Wojciech Wołoszyk
Sędziowie : SSO Wiesław Łukaszewski
SSO Elżbieta Kala
po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuJ. M.nieprowadzącego działalności gospodarczej
o ogłoszenie upadłości
na skutek zażalenia wierzyciela(...) sp. z o.o.wP.
na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 4 października 2016 r. , sygn.. akt XV GU 247/16
postanawia:

1
oddalić zażalenie ,

2
przyznać ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bydgoszczy na rzecz adwokataK. J.kwotę 553,50 zł ( pięćset pięćdziesiąt trzy złote 50/100 ) brutto w tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu upadłemu w postępowaniu zażaleniowym.

Wiesław Łukaszewski Wojciech Wołoszyk Elżbieta Kala

UZASADNIENIE
(...) sp. z o. o.w dniu 15 listopada 2016 r. wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 4 października 2016 r. o ogłoszeniu upadłości , domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i oddalenia wniosku. Sąd Rejonowy wskazał , iż zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2013 r. Prawo upadłościowe uczestnikiem postępowania o ogłoszenie upadłości jest każdy, kto złożył wniosek o ogłoszenie upadłości, oraz dłużnik. Zgodnie natomiast z art. 54a ust. 1 p.u. wierzycielowi w terminie tygodnia od dnia obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości … przysługuje zażalenie na postanowienie o ogłoszeniu upadłości wyłącznie w części dotyczącej jurysdykcji sądów polskich. W niniejszej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości złożył dłużnik, a zatem jedynie on jest uczestnikiem postępowania. Obwieszczenie o ogłoszeniu upadłości ukazało się w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w dniu 17 października 2016r., a zatem dla wierzyciela nie będącego wnioskodawcą, termin do złożenia zażalenia na postanowienie w zakresie jurysdykcji sadów polskich, upłynął z dniem 24 października 2016 r. W niniejszym postępowaniu skarżący wierzyciel, który nie jest wnioskodawcą , nie posiada zatem legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Natomiast przewidziane w treści art. 54a ograniczenie zakresu zaskarżenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości jedynie do części dotyczącej jurysdykcji sadów polskich oznacza, że zażalenie pochodzące od wierzyciela niebędącego wnioskodawcą które kwestionuje inne elementy orzeczenia, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Ponadto zażalenie w niniejszej sprawie zostało złożone po upływie siedmiodniowego terminu, który dla skarżącego wierzyciela, mającego swą siedzibę na terenie Polski, upłynął z dniem 24 października 2016r.
Z tych też względów Sąd odrzucił zażalenie na zasadzieart. 370 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.oraz w zw. z art. 229 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe (tekst jednolity Dz. U. z 2015, poz. 233 ze zm.).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł wierzyciel , zarzucając rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia jedynie na przepisach ustawy, z pominięciem norm konstytucyjnych oraz rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 35 Prawa upadłościowegow zw. zart. 361 k.p.c.w zw. zart. 328 § 2 k.p.c., poprzez nieuzasadnienie poglądu o zgodności zKonstytucjązakwestionowanych przez wierzyciela przepisówPrawa upadłościowego.
Wierzyciel wskazał w szczególności , iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutu niezgodności przepisówPrawa upadłościowegozKonstytucjai wniosku o przedstawienie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Postępowanie Sądu I instancji jest rażąco niezgodne zart. 178 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z tym przepisem, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu podlegająKonstytucjioraz ustawom. Sąd ma obowiązek zweryfikować w procesie orzekania zgodność przepisów ustawy zwykłej zKonstytucjąa jeśli dojdzie do wniosku, że zgodność taka nie występuje, musi powstrzymać się od wydania orzeczenia i przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu stosowne pytanie prawne (tak zamiast wielu: P. Wiliński, P. Karlik, Komentarz do art. 178, (w:) Konstytucja RP. Tom II. Komentarz do art. 87-243, red. M. Safjan, L. Bosek, Warszawa 2016).
Nie ulega wątpliwości, że dokonana przez Sąd weryfikacja zgodności ustawy zKonstytucjąmusi znaleźć wyraz w uzasadnieniu orzeczenia (art. 35 Prawa upadłościowegow zw. zart. 361 k.p.c.w zw. zart. 328 § 2 k.p.c.). Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16.04.2004 r., sygn. akt I CK 291/03 (publ. OSNC 2005 nr 4, poz. 71, str. 91) , szczególnie w sytuacji, w której strona wskazuje argumenty świadczące w jej przekonaniu o niezgodności przepisu ustawy zKonstytucją, Sąd nie może oprzeć wyroku na kwestionowanym przepisie i w ten sposób milcząco przyjąć, że jest on zgodny zKonstytucją, lecz powinien uzasadnić swój pogląd, postępując zgodnie w wymogami określonymi wart. 328 § 2 KPC". Przy wydaniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji nie wywiązał się ze wskazanych obowiązków, co uzasadnia jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Ponadto wierzyciel ponowił wniosek o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego , powołując się w szczególności , iż wykładniaart. 26 ust. 1w zw. zart. 33w zw. zart. 54w zw. zart. 54a Prawa upadłościowego, prowadzi do wniosku, że wierzycielowi osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, który nie zgłosił wniosku o ogłoszenie jej upadłości, przysługuje prawo do zaskarżenia postanowienia o ogłoszeniu jej upadłości wyłącznie w części dotyczącej jurysdykcji sądów polskich. W świetle argumentów podniesionych w uzasadnieniuwyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8.06.2016 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt P 62/14 ,aktualny stan prawny jest jaskrawo niezgodny zart. 78w zw. zart. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji RP.
Pełnomocnik dłużnika w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie.

Sąd Okręgowy zważył co następuje :

Zażalenie okazało się niezasadne.
Należy wskazać przede wszystkim , iż zażalenie wierzyciela na postanowienie o ogłoszeniu upadłości zostało złożone dnia 15 listopada 2016 roku. Obwieszczenie o ogłoszeniu upadłości zostało zaś dokonane w Monitorze Sądowym i Gospodarczym z dnia 17 października 2016 roku. Jak słusznie podkreślił Sąd Rejonowy , zażalenie powyższe zostało zatem złożone po upływie terminu przewidzianego przezart. 54a ust. 1 Prawa upadłościowego, który upłynął dla wierzyciela w niniejszej sprawie 24 października 2016 r. Już to samo w sobie stanowiło wystarczającą podstawę do odrzucenia zażalenia. Wierzyciel nie kwestionuje zaś zgodności zKonstytucją RPowego przepisu w części dotyczącej terminu do zaskarżania postanowienia o ogłoszeniu upadłości oraz sposobu jego obliczania. Sąd Rejonowy – biorąc pod uwagę także treść wyrokuTrybunału Konstytucyjnego z dnia 8.06.2016 roku, sygn. akt P 62/14 –nie miał podstaw do przyjęcia , iż w owym zakresie ów przepis jest niezgodny zKonstytucją. Sąd I instancji nie naruszył zatemart. 178 ust. 1 Konstytucji RP. Faktem jest , że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie przedstawiono stanowiska w kwestii pytania prawnego do TK. Niemniej naruszenieart. 35 Prawa upadłościowegow zw. zart. 361 k.p.c.w zw. zart. 328 § 2 k.p.c.nie wpływa w żaden sposób na prawidłowość rozstrzygnięcia , skoro i tak zażalenie podlegałoby odrzuceniu.
Wskazać także trzeba , iż w myślart. 193 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego zKonstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Oznacza to , iż jedną z przesłanek wystąpienia z pytaniem prawnym do TK jest związek pomiędzy odpowiedzią na to pytanie a rozstrzygnięciem sprawy. Formułując pytanie prawne, sąd jest zobowiązany – stosownie do charakteru sprawy – do wskazania, w jaki sposób zmieniłoby się rozstrzygnięcie sądu w toczącej się przed nim sprawie, gdyby określony przepis utracił moc obowiązującą wskutek orzeczenia negatoryjnego. Innymi słowy, sąd ma rozważyć, czy potencjalne stwierdzenie niezgodności każdej zakwestionowanej normy prawnej z normą hierarchicznie wyższą umożliwi odmienne rozstrzygnięcie sprawy ( takM. Safjan,L. Bosek(red.), Konstytucja RP. Tom II. Komentarz do art. 87–243, CH Beck , Warszawa 2016 , w komentarzu do art. 193 ).  W niniejszej sprawie nawet ewentualne uwzględnienie wniosku o stwierdzenie niezgodności zKonstytucją RPkwestionowanego przez wierzyciela przepisu nie wpłynie na treść rozstrzygnięcia , gdyż zażalenie – jak wyżej wskazano – odrzucono również z uwagi na przekroczenie terminu do jego wniesienia.
Sąd Okręgowy nie znalazł zatem podstaw do zwrócenia się z pytaniem prawnym do TK a zażalenie oddalono na podstawieart. 397 § 2 kpcw zw. zart. 385 kpcw zw. zart. 35 Prawa upadłościowego.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu upadłemu sąd orzekł zgodnie z § 4 ust. 1 i ust. 3 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 5 w zw. z § 16 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz. U. poz. 1801 ).

  Wiesław Łukaszewski Wojciech Wołoszyk Elżbieta Kala