Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 180/17
Data wyroku: 2017-10-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Motuk, Grzegorz Miśkiewicz, Paweł Rysiński
Słowa kluczowe: Dowody
Podstawa prawna: art. 7 kpk

Sygn. akt II AKa 180/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 października 2017r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Marek Motuk
Sędziowie: SA – Paweł Rysiński (spr.)
SO (del.) – Grzegorz Miśkiewicz
Protokolant: – st. sekr. sąd. Łukasz Jachowicz
przy udziale oskarżycieli posiłkowychA.C..(...) Sp. JawnaiC. J. (1)
oraz Prokuratora Jacka Pergałowskiego
po rozpoznaniu w dniu   5 i 23 października 2017 r. w Warszawie
sprawyK. P. (1)urodz. (...)wW.s.J.
oskarżonego o czyn zart. 284 § 2 k.k., zart. 286 § 1 k.k., zart. 296 § 1i in.k.k.
na skutek apelacji, wniesionych przez obrońców oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 20 grudnia 2016 r. sygn. akt VIII K 204/15
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu należne za postępowanie odwoławcze, w tym 300 zł z tytułu opłaty;
zasądza od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowegoC. J. (1)720 zł z tytułu zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE
Oskarżony
K. P. (1)
i oskarżyciel posiłkowyC. J. (1)od lat 90 – tych prowadzili wspólnie działalność gospodarczą. Od 2008 r. w formie spółki jawnejA..
ProkuratoroskarżyłK. P.o to, że:

I
w dniu 24 kwietnia 2009 roku wŻ.L.ul. (...)będąc jako współwłaścicielA.C. J., K.(...) Sp. Jawnana podstawie zawartej umowy zobowiązanym do zajmowania się sprawami majątkowymi spółki dokonał przywłaszczenia powierzonej mu kwoty pieniężnej 38.000 zł. w ten sposób, że wskazaną kwotę pochodzącą ze sprzedaży samochodu osobowegoP. (...)onr rej. (...), stanowiącego własność spółki, przelał na swoje konto osobiste wBanku (...) SAwP.działając na szkodęA.iC. J. (1),

tj. o czyn zart. 284 § 2 k.k.

II
w dniu 6 sierpnia 2012r. wŻ.L.ul. (...)będąc jako współwłaścicielA.C. J., K.(...) Sp. Jawnana podstawie zawartej umowy zobowiązanym do zajmowania się sprawami majątkowymi spółki, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dokonał zapłaty za samochód osobowyP. (...)onr rej. (...)nabyty odfirmy (...)z siedzibą wM.przez jego jednoosobowąfirmę (...)z siedzibą wŻ.w ten sposób, że w miejsce zapłaty ceny za samochód obniżył zobowiązaniafirmy (...)wobecA.C. J., K.(...) Sp. jawnawynikające zfaktur (...), a następnie poprzez wprowadzenie w błąd pracownikaSpółki (...)o przyjęciu odfirmy (...)kwoty 20.000 zł. z tytułu zaległych i nieopłaconych w/w faktur nakazał sporządzenie dowodu "kasa przyjęła" na powyższą kwotę, pomimo braku takiej wpłaty ze stronyfirmy (...), czym doprowadził(...) Sp. jawnaiC. J. (1)do niekorzystnego rozporządzenia w wysokości 20.000 zł. z tytułu braku wpłaty powyższej kwoty na rzeczspółki (...),

tj. o czyn zart. 286 § 1 k.k. 

III
w okresie od 31 grudnia 2012 roku do 29 kwietnia 2013 roku będąc jako współwłaścicielA.C. J., K.(...) Spółka Jawnana podstawie zawartej umowy zobowiązanym do zajmowania się sprawami majątkowymi spółki posłużył się podrobionymi dokumentami w postaci Uchwały Nr(...)Zgromadzenia WspólnikówA.C. J., K.(...) Spółka jawna, Bilansu na dzień 31 grudnia 2012 rok, oraz rachunków zysków i strat od 1 stycznia 2012 roku do 31 grudnia 2012 roku, na których to dokumentach zamiast wymaganego własnoręcznego podpisu umieścił ze skanowany podpis drugiego właścicielaC. J. (1)użyty bez jego wiedzy i które to działania zmierzały do uniemożliwieniaC. J.do zapoznania się z tymi dokumentami, a jednocześnie wyrażały akceptacje dla nieprawdziwego stanu finansowego spółki z uwagi na fakt, iż potwierdzona w raporcie kasowym za okres 1 grudnia 2012 do 31 grudnia 2012 pod poz. 24 Wypłata zysków na rzeczC. J. (1)nigdy nie została dokonana, co doprowadziło do powstania znacznej szkody w majątku spółki a takżeC. J. (1)w wysokości 392.000 zł.

tj. o czyn zart. 296 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k. k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

IV
w dniu 17 października 2013 roku wŻ.L.ul. (...)będąc jako współwłaścicielA.C. J., K.(...) Sp. Jawnana podstawie zawartej umowy zobowiązanym do zajmowania się sprawami majątkowymi spółki dokonał przywłaszczenia powierzonej mu kwoty pieniężnej 36.270 zł w ten sposób, że wskazaną kwotę pochodzącą ze sprzedaży samochodu osobowegoK. (...), stanowiącego własność spółki, którą otrzymał gotówką od kupującego zatrzymał dla siebie działając na szkodęA.iC. J. (1),

tj. o czyn zart. 284 § 2 k.k.

V
w okresie od 12 stycznia 2011 rok do 5 listopada 2013 roku wW.i wŻ.z rachunku bankowego nr(...)na którym zdeponowane były środki pieniężneA.stanowiące współwłasnośćC. J. (1)iK. P. (1)bez zgody i akceptacji współwłaściciela środków pieniężnychC. J. (1)dokonał szeregu operacji finansowych przelewając na swoje prywatne rachunki i wypłacając z tegoż rachunku środki w wyniku czego dokonał przywłaszczenia mienia powierzonego w postaci łącznie 1 356713,61 zł na szkodęA.iC. J. (1), przy czym czynu dopuścił się w stosunku do mienia znacznej wartości,

tj. o czyn zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z20 grudnia 2016 r. uznał oskarżonego za winnego popełnienia wszystkich zarzuconych mu czynów, przy czym w odniesieniu do zarzutu z pkt V a/o ustalił wartość przywłaszczonej kwoty na 1.085.370,80 zł i wymierzył oskarżonemu jednostkowe kary pozbawienia wolności, a w konsekwencji karę łączną w wysokości 1 roku i 6 miesięcy, której wykonanie warunkowo zawiesił ustalając 3 letni okres próby. Zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkód wyrządzonych przestępstwem przez zapłatę na rzeczC. J. (1)1.085.370,80 zł, a na rzecz sp.A.- 486.270 zł (wyrok – k. 273 – 277 t. VI akt).
Powyższy wyrok apelacjami na korzyść zaskarżyli obrońcy.
Apelacjaadw. M. P.zarzuciła orzeczeniu w szczególności obrazę przepisówart. 149 § 1 k.p.k.w zw. zart. 143 § 1 pkt 11 k.p.k.przez niesporządzenie protokołu z ogłoszenia wyroku, co – zdaniem skarżącego – wyklucza możliwość kontroli odwoławczej w zakresie prawidłowości wyrokowania tj. zaistnienia aktu ogłoszenia wyroku oraz przez nieopatrzenie podpisem przewodniczącego protokołu rozprawy z dnia 22 listopada 2016 r.
Nadto zarzucił w odniesieniu do czynów z pkt I i IV wyroku obrazęart. 7 k.p.k., a w konsekwencji błędne ustalenie, że oskarżony przywłaszczył powierzone mu mienie.
W odniesieniu do czynu z pkt II i III wyroku – błędne ustalenia faktyczne, nadto w odniesieniu do czynu z pkt III i V – obrazęart. 7 k.p.k.i błędne ustalenia faktyczne (pkt V wyroku).
W konkluzji skarżący wniósł o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynów przypisanych w pkt II i III wyroku, a o uniewinnienie, bądź uchylenie sprawy do ponownego rozpoznania w pozostałym zakresie (ap. k. 333 – 352 t. VI akt).
Drugi z obrońców oskarżonegoadw. E. L.zarzuciła wyrokowi obrazę przepisówart. 7 k.p.k.,art. 170 § 1 k.p.k.i błędne ustalenia faktyczne, w konkluzji wnosząc o uniewinnienie oskarżonego, bądź o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania (ap. k. 354 – 363 t. VI akt).
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zarzuty wniesionych apelacji okazały się niezasadne, dlatego nie mogły być uwzględnione ich wnioski, a zaskarżony wyrok jako trafny należało utrzymać w mocy.
W pierwszej kolejności rozważyć należało zarzut z pkt II. 1. apelacjiadw. M. P.. Aczkolwiek skarżący (ustanowiony obrońcą w postępowaniu międzyinstancyjnym) nie stwierdza wprost, ale sugeruje, że mogło dojść do nieogłoszenia wyroku, skoro w aktach sprawy przekazanych Sądowi odwoławczemu nie zamieszczono protokołu tej czynności. Gdyby istotnie sugerowane uchybienie miało miejsce doszłoby do sytuacji normowanej wart. 411 § 2 k.p.k.W konsekwencji Sąd odwoławczy winien pozostawić wniesione apelacji bez rozpoznania – jako niedopuszczalne z mocy ustawy, a sprawę zwrócić Sądowi I instancji w celu prowadzenia rozprawy od początku. Wbrew sugestii skarżącego uchybienie to w istocie nie zaistniało – Sąd Okręgowy przesłał protokół z ogłoszenia wyroku w dniu 20 grudnia 2016 r. (k. 272Ai pisma k. 448, k. 469) oraz wyjaśnił okoliczności jego powstania (k. 470 – 72 t. VII). Fakt ogłoszenia wyroku zgodnie z procesowymi wymogami potwierdził obecny na tej czynności pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego.
W tym stanie rzeczy uznać należało, że sugerowane przez skarżącego uchybienie nie miało miejsca, a stawiany w tym przedmiocie zarzut jest bezzasadny w stopniu oczywistym.
Podobnie bezzasadny okazał się zarzut tyczący braku podpisu sędziego przewodniczącego rozprawie na protokole z dnia 22 listopada 2016 r. Brak ten został uzupełniony zgodnie z przepisemart. 151 § 2 k.p.k., co może nastąpić w każdym czasie, również w toku postępowania odwoławczego (vide K.P.K. Komentarz red. D. Świecki, W-wa 2017, t. I str. 578 – 581) i nie stanowi uchybienia mogącego prowadzić do uchylenia wyroku z tego tylko powodu (vide nadto post. Sądu Najwyższego z dnia 1 października 2010 r. – sygn. V K.K. 71/10 OSNw SK poz. 1875).
Apelacja drugiego z obrońców oskarżonegoadw. E. L.zarzuciła wyrokowi obrazęart. 170 § 1 k.p.k.poprzez oddalenie wniosku o przesłuchanie w charakterze świadków dwojga radców prawnych (pkt 3 ap.). Istotnie, na rozprawie w dniu 17 czerwca 2016 r. (k. 146 t. V akt) Sąd oddalił wniosek oskarżonego o przesłuchanie radców prawnych świadczących pomoc prawną sp.A.i oskarżonemu. Uczynił to zasadnie w oparciu o przepisart. 180 § 2 k.p.k., albowiem przesłuchanie radcy prawnego na okoliczności, które poznał świadcząc pomoc prawną, a które tym samym objęte są tajemnicą radcy prawnego, dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy wskazane okoliczności nie mogą być ustalone na podstawie innych dowodów. W sprawie niniejszej Sąd ustalił je na podstawie wyjaśnień oskarżonego i zeznańC. J.. W tym stanie rzeczy Sąd nie popełnił wskazanego uchybienia, przeciwnie – postąpił zgodnie z przepisami procedury gwarantującymi prawo do dochowania tajemnicy wykonywanego zawodu.
Z tych powodów również ten zarzut należało uznać za chybiony.
Pozostałe zarzuty obu apelacji są tożsame i sprowadzają się do kwestionowania ocen dokonanych przez Sąd, wbrew regułomart. 7 k.p.k., a w następstwie tego dokonanie błędnych ustaleń faktycznych.
W tej części sprawy na wstępie wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżących, oskarżonyK. P., który nie przyznał się do winy, nie zaprzeczył ustalonym faktom, w istocie zaś przyznał, że pieniądze pochodzące ze sprzedaży samochodów (pkt I i pkt IV a/o) zatrzymał dla siebie; za samochódP.(pkt II a/o) dokonał zapłaty przez potrącenie należności, jakiefirma (...)winna byłaspółce (...), przyznał również fakt przelania środków pieniężnych z kontaA.na własne konto prywatne (pkt V a/o), przyznał też w istocie, że zabiegi opisane w pkt III a/o miały prowadzić do uzasadnienia szkody w kwocie 392.000 zł powstałej w majątku spółki. Oskarżony dążąc do uniknięcia odpowiedzialności – tłumaczył natomiast powyższe zachowania tym, że wyrażał na nie zgodę pokrzywdzonyC. J., co więcej że oskarżyciel planował przekazać mu zarówno spółkę, jak i swój majątek, w tym dom w Hiszpanii. To dlatego – jak m. in. wyjaśnił – pieniądze z konta spółki przelał na swoje prywatne rachunki bankowe.
Oskarżyciel posiłkowy zaprzeczył jednoznacznie i konsekwentnie powyższym okolicznościom. Z kolei oskarżony nie przedstawił żadnych dowodów na swe twierdzenia np. na to, że samochodyP. (...)iK. S.zostały dlaspółki (...)zakupione z jego prywatnych środków.
W tym stanie rzeczy Sąd I instancji słusznie nie dał oskarżonemu wiary, uznając jego wyjaśnienia za niezgodne ze stanem rzeczywistym, a mające na celu wyłącznie uchylenie się od odpowiedzialności karnej.
Wskazać nadto należy, że tłumacząc swe zachowania w sposób wyżej wskazany, oskarżony wykazuje bądź to nieznajomość, bądź lekceważenie reguł normujących działanie spółki prawa handlowego, której mienie nie jest osobistym, prywatnym mieniem wspólników, a kwestie dysponowania nim, czy rozliczeń między wspólnikami regulują przepisyKodeksu spółek handlowych. Gdyby istotnieC. J. (1)miał wolę przekazania majątku spółki – czemu konsekwentnie i stanowczo zaprzeczał – oskarżonemu należałoby spełnić przesłanki zart. 66 K.S.H., a następnie zwrócić się do Sądu o przyznanie wspólnikowi prawa do przejęcia majątku spółki, co oczywiste - z obowiązkiem rozliczenia się z występującym wspólnikiem. Tylko taki tryb postępowania byłby zgodny z prawem spółek i nie wywołałby odpowiedzialności wspólnika, czy to za przywłaszczenie majątku spółki, czy za oszustwo na szkodę spółki i wspólnika.
W sprawie niniejszej oskarżony nie wykazał, że przysługiwało mu jakiekolwiek uprawnienie do przejęcia majątku spółki i zasilenia nim swego majątku osobistego (zarzuty z pkt I, II, IV, V a/o). Nie zdołał również odeprzeć zarzutów związanych z wyrządzeniem spółce szkody (zarzut z pkt III a/o). Przeciwnie, w tej kwestii przyznał w istocie, że przedmiotowa kwota 392.000 zł zasiliła jego prywatną spółkę.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy słusznie przypisał oskarżonemu popełnienie zarzucanych mu czynów. Nie uchybił przy tym w żadnej mierze regułom oceny dowodów zart. 7 k.p.k., a w konsekwencji nie popełnił, jak chcą skarżący, błędów w ustaleniach faktycznych. Swój pogląd na winę oskarżonego obszernie i przekonująco umotywował w pisemnym uzasadnieniu, które spełnia wszelkie wymogiart. 424 k.p.k.
Z tych wszystkich powodów uznając zarzuty wniesionych apelacji za niezasadne zaskarżony wyrok, jako trafny, należało utrzymać w mocy.