Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 54/17
Data wyroku: 2017-02-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: w SO Grzegorz Ślęzak, Paweł Hochman, w SO Stanisław Łęgosz
Słowa kluczowe: Zapłata
Podstawa prawna: art. 80 u.g.n.

Sygn. akt II Ca 54/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lutego 2017 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Paweł Hochman (spr.)

Sędziowie

SSA w SO Stanisław Łęgosz
SSA w SO Grzegorz Ślęzak

Protokolant

sekr. sądowy Paulina Neyman

po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwaJ. D.
przeciwko Staroście Powiatu(...)
o ustalenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 3 listopada 2016 roku, sygn. akt I C 1690/16
oddala apelację.

SSO Paweł Hochman

SSA w SO Stanisław Łęgosz SSA w SO Grzegorz Ślęzak
Sygn. akt II Ca 54/17

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 listopada 2016 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. oddalił powództwoJ. D.przeciwko Staroście Powiatu(...)o ustalenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego:
Postanowieniem z dnia 28 maja 2014 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. przysądziłJ. D.prawo wieczystego użytkowania nieruchomości składającej się z działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi:(...)o powierzchni 0,5900 ha,(...)o powierzchni 7,0500 ha,(...)o powierzchni 0,4701 ha,(...)o powierzchni 0,1920 ha,(...)o powierzchni 1,1631 oraz(...)o powierzchni 1,3521 ha, położonych wK.w gminieW., objętejksięgą wieczystą numer (...).
W piśmie z dnia 9 września 2015 roku Starosta Powiatu(...)wypowiedział powodowi wysokość dotychczasowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Jednocześnie zaktualizował powyższą opłatę z dniem 1 stycznia 2016 roku i zaoferował opłatę roczną w wysokości 44.670 złotych. Pismo to zostało wysłane powodowi przesyłką poleconą, którąJ. D.odebrał osobiście w dniu 15 września 2015 roku.
W piśmie z dnia 11 września 2015 rokuJ. D.wnosił do Starostwa Powiatu(...)o ponowne ustalenie wartości nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym z uwagi na inną wartość tej nieruchomości.
W odpowiedzi na to pismo Starosta Powiatu(...)poinformowałJ. D., że zgodnie z pouczeniem zawartym w wypowiedzeniu dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego użytkownik wieczysty może w terminie 30 dni od daty otrzymania wypowiedzenia złożyć wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wP.o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości.
W dniu 22 października 2015 roku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wP.wpłynął sprzeciwJ. D.z dnia 19 października 2015 roku.(...)wP.przekazało sprzeciw do Starosty(...)celem ustosunkowania się.
W odpowiedzi na sprzeciw Starosta Powiatu(...)wskazał, że sprzeciw został wniesiony z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Orzeczeniem z dnia 28 grudnia 2015(...)wP.roku oddaliło wniosekJ. D.o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona. W uzasadnieniu orzeczenia SKO wskazało, iżJ. D.uchybił 30-dniowemu terminowi do jego wniesienia, zatem wniosek ten nie podlegał merytorycznemu rozpatrzeniu. Orzeczenie to zostało doręczone użytkownikowi wieczystemu w dniu 31 grudnia 2015 roku do rąk żony powoda.
W dniu 20 stycznia 2016 rokuJ. D.wniósł sprzeciw od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wP.z dnia 28 grudnia 2015 roku.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Motywując powyższe wskazał, że zgodnie zart. 77 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami(tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 1774) wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej podlega aktualizacji nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną opłatę roczną ustala się, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od wartości nieruchomości określonej na dzień aktualizacji opłaty. Stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana, i w rozpoznawanej sprawie wynosi 3% (art. 72 ust. 3 pkt 5).
Zgodnie zart. 78 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościamiużytkownik wieczysty może w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości.
W świetle art. 80 ww. ustawy od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem. Wniosek, o którym mowa w art. 78 ust. 2, zastępuje pozew. W razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie traci moc, nawet gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia.
Zdaniem Sądu Rejonowego stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie wskazuje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wP.uznało wniosek powoda o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona – jako spóźniony. Od tego orzeczeniaJ. D.wniósł sprzeciw jednakże również z uchybieniem ustawowego terminu.
Biorąc pod uwagę okoliczność, że sprzeciw użytkownika wieczystego jest żądaniem przekazania sprawy do rozpoznania przez sąd powszechny w drodze procesu cywilnego, przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia powoduje, że orzeczenie kolegium traci moc obowiązującą. Zatem termin określony wart. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościamima charakter materialnoprawny, jest terminem zawitym i nieprzywracalnym (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2007 roku, II SA/Gd 171/07, LEX nr 523908).
Z materialnoprawnego charakteru tego terminu wynika, iż jego niedotrzymanie skutkuje oddaleniem powództwa.
W świetle powyższego Sąd I instancji stwierdził, iżJ. D.pouczony o prawie, sposobie i terminie wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości – uczynił to po upływie przypisanego 30-dniowego terminu, następnie sprzeciw od merytorycznego orzeczenia SKO wP.oddalającego jego wniosek – w niósł także po upływie przypisanego 14-dniowego terminu. W ocenie Sądu Rejonowego okoliczności wskazywane przez powoda, tj. że nie odebrał osobiście przesyłki i nie mógł się zapoznać z treścią kierowanego do niego pisma z uwagi na to, iż jego żona nie przekazała mu informacji o jego nadejściu, a on sam przebywał w innej miejscowości nie mogą prowadzić do przywrócenia terminu materialnoprawnego.
Od powyższego wyroku wniósł apelację powódJ. D.. Apelujący zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania poprzez powinięcie zgłaszanych przez niego w dniu 20 października 2016 roku wniosków oraz błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie prawidłowości dokonanych mu doręczeń pism.
Wskazując na powyższe apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia zalecającego ponowne rozpoznanie wniesionego pozwu.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 80 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami(tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 2147 ze zm.) od orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego w przedmiocie oddalenia wniosku o ustalenie wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczystej nieruchomości właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. W takiej sytuacji kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem, a wniosek, o którym mowa wart. 78 ust. 2, zastępuje pozew (art. 80 ust. 2).Art. 80 ust. 3ww. ustawy stanowi natomiast, że w razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie traci moc, nawet gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia.
W orzecznictwie przyjmuje się, że termin określony wart. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościamima charakter materialnoprawny, a co za tym idzie jest on terminem zawitym i nieprzywracalnym. Prawidłowe wniesienie sprzeciwu powoduje utratę mocy orzeczenia kolegium oraz przeniesienie sporu do sądu powszechnego. Niedochowanie terminu do wniesienia sprzeciwu w razie przekazania sprawy przez kolegium do sądu na podstawieart. 80 ust. 2ww. ustawy, z którą to sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, musi natomiast skutkować koniecznością oddalenia powództwa, bez możliwości jego merytorycznego badania (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2006 roku, P 35/05, OTK Seria A 2006 nr 11, poz. 167 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2013 roku, I ACa 396/13, Legalis Nr 736238).
Powołany przepis wskazuje jednocześnie jako początek biegu terminu datę doręczenia orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Analiza akt sprawy wskazuje w sposób jednoznaczny, że orzeczeniem z dnia 28 grudnia 2015 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wP.roku oddaliło wniosekJ. D.o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona. Orzeczenie to zostało doręczone na adres powoda ((...)) i odebrane przez jego żonę w dniu 31 grudnia 2015 roku. Doręczenie powyższe uznać należało wiec za uprawnione zgodne z dyspozycją przepisuart. 138 k.p.c.
Sprzeciw od tego orzeczenia powód wniósł natomiast dopiero w dniu 20 stycznia 2016 roku, a zatem po upływie terminu określonego wart. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Powyższe w świetle poczynionych powyżej uwag skutkowało koniecznością oddalenia wniesionego w niniejszej sprawie powództwa.
Odnośnie twierdzeń apelującego wskazać jedynie należy, że skoro w toku postępowania przed kolegium odwoławczym wskazywał on do doręczeń adres, pod którym mieszka także jego małżonka i skoro małżonka odbierała w jego imieniu jako dorosły domownik kierowane do niego pisma urzędowe, to niewątpliwie powinien zadbać o to, aby w odpowiednim terminie mógł uzyskać wiedzę na temat treści tych pism i stosownie do prawidłowego pouczenia wnieść sprzeciw od decyzji kolegium. O swoje interesy musi w pierwszej kolejności dbać strona, a jeśli nie dba o swoje interesy, to musi ponieść ujemne tego konsekwencje. Podkreślić jednocześnie należy, że powód twierdząc, iż nie otrzymał orzeczenia w terminie nie wskazał jednocześnie daty w jakiej zapoznał się z jego treścią. Wynikający z powołanego w przepisieart. 138 k.p.c.domniemania prawnego fakt doręczenia odpisu orzeczenia w dniu 31 grudnia 2015 r. nie został wiec skutecznie obalony.
Podkreślić należy również, że w przedmiotowej sprawie znajdzie odpowiednio zastosowanie na podstawieart. 397 § 2 k.p.c.– regulacja zawarta wart. 386 § 6 k.p.c., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji wiążą zarówno sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd drugiej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Powyższe nie dotyczy jedynie wypadku, gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego, ale taka zmiana w sprawie niniejszej nie zaszła.
W związku z tym stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy rozpoznający apelację powoda był związany oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie postanowienia z dnia 24 czerwca 2016 roku w sprawie II Cz 465/16 roku odnośnie skutków nie złożenia sprzeciwu w 14-dniowym terminie do kolegium. W uzasadnieniu tym wskazano zaś jednoznacznie, że skutkiem tym jest oddalenie powództwa, a nie odrzucenie pozwu i okoliczność ta była przyczyną uchylenia przez Sąd Okręgowy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 16 marca 2016 roku.
Wobec powyższego, nie przesądzając o zasadności argumentów dotyczących wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, uznać należało że wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 3 listopada 2016 roku odpowiada prawu.
Na marginesie wskazać należy, że nie było podstaw do wpisywania niniejszej sprawy pod nowy numer w repertorium C (zarządzenie k. 40), albowiem nie zaszły podstawy do dokonania takiego wpisu określone w § 62 ust. 1 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003 roku w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz. Urz. MS Nr 5, poz. 22 ze zm.). Przy tym zgodnie z odpowiednio stosowanym w postępowaniu zażaleniowym z mocyart. 397 § 2 k.p.c.przepisieart. 386 § 5 k.p.c.jedynie w wypadku uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie. Okoliczności powyższe nie wpływają jednakże na prawidłowość zaskarżonego wyroku.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł jak w sentencji.
SSA w SO Stanisław Łęgosz SSO Paweł Hochman (spr.) SSA w SO Grzegorz Ślęzak