Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 553/17
Data wyroku: 2017-08-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Łanowy-Klimek
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy FUS

Sygn. aktVIII U 553/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 sierpnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jolanta Łanowy - Klimek

Protokolant:

Małgorzata Skirło

po rozpoznaniu w dniu1 sierpnia 2017 r. w Gliwicach
sprawyZ. D.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaZ. D.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia9 lutego 2017  r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemuZ. D.prawo do emerytury od grudnia 2016 r.;

2
zasądza od organu rentowego na rzecz odwołującego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Jolanta Łanowy – Klimek

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9 lutego 2017r. – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówiłZ. D.prawa do emerytury z obniżonego wieku. Decyzje wydano w oparciu o przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze ( Dz. U. z 1983r. poz.43 z późn. zm. ). W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż ubezpieczony nie spełnił jednej z przesłanek, a mianowicie nie udowodnił 15 letniego okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych do dnia 31.12.1998r., a jedynie 4 lata, 8 m-cy i 8 dni. Wskazano, iż nie zaliczono do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 22.11.1979r. do 13.05.1991r. z uwagi na nie przedłożenie zaświadczenia o pracy wykonywanej w warunkach szczególnych wystawionego przez pracodawcę.
Odwołanie od tej decyzji wniósłZ. D., domagał się jej zmiany i uznania, iż w okresie od 22.11.1979r. do 13.05.1991r. pracował w warunkach szczególnych, a w celu udowodnienia tych okoliczności złożył wnioski dowodowe w postaci zeznań świadków.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał zaskarżoną decyzję.
Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
OdwołującyZ. D.urodził się (...)
W dniu 21 grudnia 2016r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury z obniżonego wieku.
Organ rentowy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdził, iż ubezpieczony nie spełnia wszystkich przesłanek do emerytury z obniżonego wieku. Jak ustalono ukończył 60 lat, nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego i na dzień 31.12.1998r. legitymuje się ponad 25 letnim okresem składkowym i nieskładkowym, ale nie udokumentował 15 letniego okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych do dnia 31.12.1998r., a jedynie 4 lata, 8 m-cy i 8 dni. Organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 22.11.1979r. do 13.05.1991r. z uwagi na nie przedłożenie zaświadczenia o pracy wykonywanej w warunkach szczególnych wystawionego przez pracodawcę. W okresie tym ubezpieczony był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie Budownictwa Mieszkaniowego (...)wG.jako monter konstrukcji żelbetonowych. Ubezpieczony nie przedłożył organowi rentowemu świadectwa pracy w warunkach szczególnych za w.w. okres zatrudnienia, a ponadto organ rentowy wskazał, iż także w świadectwie pracy brak wzmianki i wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych. Dlatego też zaskarżoną decyzją odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury.
Odwołujący twierdził, iż w spornym okresie tj. od 22.11.1979r. do 13.05.1991r. zatrudniony byłPrzedsiębiorstwie Budownictwa Mieszkaniowego (...)wG., na stanowisku montera konstrukcji żelbetonowych. W jego ocenie charakter wykonywanej pracy, wskazuje iż wykonywał on prace ujęte w Wykazie A dziale V poz. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze ( Dz. U. z 1983r. poz.43 z późn. zm. ) - gdzie mowa o stanowisku montera konstrukcji stalowych na wysokości.
Przedsiębiorstwo Budownictwa Mieszkaniowego (...)wG.zajmowało się budownictwem mieszkaniowym , a także produkcją wielkiej płyty dla budownictwa mieszkaniowego. Budowano osiedla mieszkaniowe na terenie(...).
Prace świadczone były przez pracowników zatrudnionych w brygadach. Brygada liczyła od 6 do 8 pracowników i składała się z cieśli, monterów i zbrojarzy.
Odwołujący zatrudniony był na stanowisku montażysty i taka pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał. Czynności wykonywane przez montażystę polegały na montażu wielkiej płyty na specjalnych metalowych konstrukcjach, w szczególności montażysta musiał umocować płytę na metalowej konstrukcji i zaczepić o tzw. uszy , a następnie brygada przystępowała do jej zabetonowania. Była to praca wykonywana na wysokościach. Brygady często pracowały przy budowiebudynków (...)– piętrowych. Prace odbywały się na stropach, przy użyciu środków ochrony osobistej, aby uniknąć upadku. Do montażu używany był dźwig. Wszyscy pracownicy brygady posiadali uprawnienia do pracy na wysokościach.
Razem z odwołującym w spornym okresie zatrudnieni byli w tym zakładzie świadkowieF. P.iW. S.. Świadkowie pracowali z ubezpieczonym w jednej brygadzie.F. P.na stanowisku murarza , aW. S.jako spawacz.
W aktach osobowych ubezpieczonego brak zaświadczenia o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych. W dokumentach znajdujących się w aktach osobowych, pracodawca określił stanowisko odwołującego jako monter konstrukcji żelbetonowych na wysokości. , jako I kategorię zatrudnienia. W aktach osobowych znajduje się także Orzeczenie Psychologiczne z dnia 10.03.1982r., z którego wynika , iż nie stwierdzono u ubezpieczonego przeciwskazań do pracy na wysokościach.
Pracownicy brygady, w której pracował ubezpieczony otrzymywali posiłki regeneracyjne.
Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o akta organu rentowego, akta osobowe zeznania świadków:F. P.iW. S., oraz przesłuchanie stron.
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom świadków i wyjaśnieniom ubezpieczonego, gdyż są spójne i wzajemnie się potwierdzają. Należy również podkreślić, że zarówno świadkowie, jak i sam ubezpieczony precyzyjnie i w sposób nie budzący wątpliwości określili charakter pracy odwołującego.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W myśl 184 ust 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, określone zostały prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. W myśl działu V pkt 5 wykazu A określającego prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, a stanowiącego Załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzedo takich prac należą:prace przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości.
Natomiast jak stanowi § 1, ust 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami". Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych po ukończeniu 60 roku życia.
Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych wedługart. 184jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treściart. 184przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2008r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wart. 32również po dniu 31 grudnia 2008r. oraz nieprzystąpieniu do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Według oceny Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej konkretnej sprawie wykazało, że ubezpieczonyZ. D.ukończył 60 rok życia 15 lutego 2015r., na dzień 31 grudnia 1998r. udowodnił łącznie ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonego. wPrzedsiębiorstwie Budownictwa Mieszkaniowego (...)wG., na stanowisku montera konstrukcji żelbetonowych,  w okresie tj. od 22.11.1979r. do 13.05.1991r. była faktycznie pracą w warunkach szczególnych określoną w wykazieA, dziale XIV pkt 5prace przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości.
Organ rentowy nie uwzględnił odwołującemu spornego okresu pracy, argumentując, iż za sporny okres ubezpieczony nie przedłożył zaświadczenia o pracy wykonywanej w warunkach szczególnych..
Trzeba jednak podkreślić, iż w myśl z ugruntowanego już stanowiskiem judykaturyi doktryny„sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznając sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dokonują kontroli zgodności decyzji administracyjnych wydanych w tych sprawach z prawem w trybie odrębnym określonym wkodeksie postępowania cywilnego, w którym to trybienie obowiązują ograniczenia dowodowe obowiązujące w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organami rentowymi”(vide – wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 1996r., sygn. akt III AUr 235/96, Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1997r.., nr 1, poz. 2). Z kolei w wyroku z dnia 25 lipca 1997r. sygn. akt II UKN 186/97 Sąd Najwyższy stwierdził, że:„W postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty określone w § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia7 lutego 1984r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) ”( OSNP z 1998r, Nr11, poz. 342 ).
Tak więc w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych mogą być przeprowadzane wszelkie dowody zmierzające do prawidłowego rozstrzygnięcia, w tym dokumentacja osobowa, czy zeznania świadków.
Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, że ubezpieczony z momentem spełnienia wszystkich przesłanek tj. w dacie złożenia wniosku nabył prawo do spornego świadczenia emerytalnego .
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł, jak w pierwszym punkcie wyroku.
O kosztach orzeczono po myśliart. 98 k.p.c.w związku z § 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015.1800) w punkcie drugim orzeczenia.
(-) SSO Jolanta Łanowy – Klimek