Sąd Rejonowy w Szczytnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 196/15
Data wyroku: 2017-10-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sylwia Staniszewska

Sygn. akt: I C 196/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 października 2017 r.
Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Sylwia Staniszewska

Protokolant:

st. sek. sąd. Dorota Cichorz Dąbrowska

po rozpoznaniu w dniu 18 września 2017 r. w Szczytnie na rozprawie
sprawy z powództwaC. K.
przeciwko małoletniemuK. S.reprezentowanemu przez rodzicówE.iJ. S.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanegoK. S.na rzecz powódkiC. K.kwotę 14.391,38 zł (czternaście tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt jeden zł 38/100 gr) z odsetkami ustawowymi od dnia 22.01.2015 r. do dnia zapłaty, przy czym od dnia 1.01.2016 r. w wysokości nie wyższej niż odsetki ustawowe za opóźnienie,

II
oddala powództwo w pozostałej części,

III
wyrokowi w pkt. I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności co do kwoty 2.000 zł,

IV
zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 5.699 zł tytułem zwrotu kosztów procesu,

V
zasądzone świadczenie w punkcie I-szym w wyroku kwocie 12.391,38 zł z odsetkami ustawowymi od kwoty 14.391,38 zł od dnia 22.01.2015 r. do dnia zapłaty rozkłada na 4 (cztery) rat, przy czym 3 (trzy) kolejne raty płatne w kwocie po 4000 zł (cztery tysiące zł), natomiast rata nr 4 (cztery) płatna w kwocie 391,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi od kwoty 14.391,38 zł od dnia 22.01.2015 r. do dnia zapłaty z zaznaczeniem, iż raty będą płatne co trzy miesiące do 15 (piętnastego) każdego miesiąca, począwszy od następnego miesiąca po uprawomocnienie się orzeczenia, z zastrzeżeniem, iż w przypadku uchybienia spłaty którejkolwiek z rat cała pozostał należność do zapłaty staje się natychmiast wymagalna.

IC 196/15

UZASADNIENIE
PowódkaC. S.wniosła o zasądzenie od pozwanego małoletniegoK. S.reprezentowanego przez rodzicówE.iJ. S.kwoty 15.625 zł z ustawowymi odsetkami do dnia wniesienia pozwu i zasądzenie kosztów procesu.
Roszczenie swoje uzasadniła tym, że w dniu 17.05.2012 r. zmarł spadkodawcaS. S. (1). Do całości spadku, na mocy testamentu, powołał wnukaK. S.. Jako spadkobierców ustawowych pozostawił żonę i troje dzieci. Powódka jest osobą uprawnioną do zachowku. W przypadku dziedziczenia ustawowego udział powódki wniósłby ¼, wysokość zachowku wynosi ½. W skład masy spadkowej wchodzi udział ½ w nieruchomości zabudowanej wS.przyul. (...). Udział ten stanowi majątek wspólny spadkodawcy i jego żony. Do spadku należy doliczyć darowiznę dokonaną przez spadkodawcę wraz z żoną w dniu 8.11/2011 r. na rzecz wnukaD. S.w postaci udziału ½ części w nieruchomości.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, że powódka od wielu lat nie utrzymywała kontaktów ze swoim ojcemS. S. (1). Nie pomagała w żaden sposób swoim rodzicom. Nie odwiedzała go, nie interesowała się stanem jego zdrowia. Ponadto powódka naśmiewała się z ojca. Takie zachowanie powódki wskazuje na zupełny brak szacunku do ojca. Rodzice małoletniego pozwanego zajmowali się spadkodawcą i dbali o niego.
Ponadto powódka otrzymała od ojca w darowiźnie pieniądze na na zakup mebli do mieszkania.
Wskazał, że rodzice małoletniego pozwanego, wiedząc że nieruchomość stanie się w przyszłości ich własnością, dokonali nakładów na nieruchomość. 17 lat temuJ. S.postawił garaż murowany dwupoziomowy. Razem z ojcem postawił ganek przed wejściem do domu. Zakupił okna na dole domu. Założył telefon stacjonarny. Około 15 lat temuJ.iE. S.wymienili wszystkie okna i parapety, położyli panele w pokojach, zrobili łazienkę, położyli płytki, zamontowali wannę, doprowadzili wodę, wykonali remont kuchni i przedpokoju tj. położyli płytki, panele, doprowadzili gaz, oraz ciepłą wodę, zrobili taras, wymienili piec, zamontowali bojler na ciepłą wodę, postawili drugi drewniany garaż, wykonali remont dachu. Gdy mieszkali z rodzicami utrzymywali nieruchomość, płacili podatek od nieruchomości, kupowali opał.
Po śmierciS. S. (1)dokonali nakładów w postaci likwidacji szamba i podłączenia się do kanalizacji miejskiej, rozbudowali i ocieplili cały dom, powiększyli taras, przebudowali ganek.
Małoletni pozwany nie osiąga żadnych dochodów.
Powyższe wskazuje na to, że roszczenie powódki godzi w zasady współżycia społecznego.
Na rozprawie w dniu 8 maja 2015 r. pozwany uznał roszczenie co do kwoty 2.000 zł, wnosząc o oddalenie powództwa w pozostałej części. (k. 105) Na rozprawie w dniu 3.11.2015 r. podniósł, że wartość nakładów dokonanych przezE.iJ. S.należy traktować jako dług spadkowy. (k.115)
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Postanowieniem z dnia 20.02.2013 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie w sprawie INs 5/13 stwierdził, że spadek poS. S. (1)zmarłym w dniu 17.05.2012 r. wS., ostatnio stale zamieszkałym wS.na podstawie testamentu notarialnego z dnia 8.11.2011 r. nabył w całości wnukK. S..S. S. (1)w chwili śmierci był żonaty zI. S., miał troje dzieci,C. K.,J. S.,E. R.. (dowód: dokumenty k. 3,11 i orzeczenie k. 14 akt INs 5/13)
S. S. (1)i jego żonaI. S., na datę śmierci spadkodawcy, byli właścicielami na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej udziału ½ części w prawie własności nieruchomości zabudowanej składającej siędziałki nr (...)o pow. 0,0912 ha położonej wS.przyul. (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). (dowód: odpis KW k.7-8)
Umową darowizny z dnia 8.11.2011 r.S. S. (1)i jego żonaI. S.darowali wnukowiD. S.udział wynoszący ½ części w prawie własności nieruchomości zabudowanej składającej siędziałki nr (...)o pow. 0,0912 ha położonej wS.przyul. (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). Udział darowany przezS. S. (1)iI. S.stanowił wspólność ustawową majątkową małżonków. (dowód umowa k. 56 – 57 akt KW 9394)
Wartość rynkowa nieruchomości składającej siędziałki nr (...)o pow. 0,0912 ha położonej wS.przyul. (...)według jej stanu na datę śmierci spadkodawcyS. S. (1)a według aktualnych cen wynosi 237.000 zł. Wartość udziału w tej nieruchomości należącego do spadku poS. S. (1)wynosi 59.250 zł. Wartość udziału we własności nieruchomości będącego przedmiotem darowizny przezS. S. (1)na rzeczD. S.według jej stanu z daty zawarcia umowy darowizny a według aktualnych cen wynosi 59.250 zł. (dowód: pisemna opinia biegłego z zakresu szacowania nieruchomościB. R.k. 152-184, 224-236, opinia ustna k.222-223)
Oprócz udziału w prawie własności nieruchomości nic więcej nie wchodzi w skład spadku. (bezsporne)
PowódkaC. K., córka spadkodawcy, początkowo wraz z rodziną mieszkała w domu rodziców wS.przyul. (...). Zajmowała pomieszczenia na piętrze budynku mieszkalnego. Następnie wyprowadziła się na stancję.J. S., syn spadkodawcy, ojciec pozwanego również mieszkał z rodzicami. Po wyprowadzce powódki z domu rodziców i zawarciu związku małżeńskiego zE. S., w 2000 r. zajęli pomieszczenia na piętrze budynku mieszkalnego, z których poprzednio korzystała powódka z rodziną.J.iE. S.przeprowadzi remont zajmowanych pomieszczeń. Doprowadzili gaz, ciepłą wodę W łazience wykonali miejsce do kąpieli, położyli płytki na ścianach i terakotę na podłodze. W przedpokoju również położyli terakotę na podłodze, a w pokojach panele. Położyli tynk w pomieszczeniach, wykonali malowanie, wstawili okna i założyli parapety w zajmowanych pomieszczeniach. Wymienili piec z bojlerem. Wybili drzwi w przedpokoju robiąc wejście na taras. Postawili na nieruchomości drewniany garaż.J. S.wspólnie z ojcem wznieśli na nieruchomości murowany garaż, dach pokryli blachą.
Po śmierciS. S. (1)J.iE. S.dokonali rozbudowy domu i remontu wewnątrz domu. Wymienili instalację elektryczną, instalację grzewczą. Wykonali ogrzewanie podłogowe. Położyli nowe płytki, terakotę, podłogi w pokojach, ocieplili sufity w pomieszczeniach na górze. Wykonali remont klatki schodowej, powiększyli taras, wymienili drzwi na taras. Wykonali remont schodów do piwnicy i i remont piwnicy. Wykonali ocieplenie domu. Wykonali podłączenie domu do kanalizacji miejskiej.
Stosunki powódki z ojcem nie układały się dobrze.S. S. (1)miał trudny charakter, wszyscy musieli mu się podporządkować. Powódka rzadko odwiedzała ojca, nie opiekowała się nim podczas choroby, rzadko interesowała się stanem zdrowia ojca. Częściej odwiedzałaE. S.i sąsiadów rodziców –T. S., którą nazywała swoją matką. Nie była związana emocjonalnie z ojcem. Wykonała nagranie ojca w czasie, gdy spożywał on posiłek.
Powódka otrzymała od ojca z okazji 18 – tych urodzin złoty pierścionek. Od rodziców otrzymała w latach 80 tych kwotę 1000 st.zł na zakup mebli do kuchni. Oddała rodzicom swoje meble kuchenne. Syn spadkodawcy,J. S.i druga córka otrzymali od rodziców ich, używane, segmenty pokojowe. (dowód: zeznania świadkówT. S.,I. S.,D. Z., powódki, przedstawicieli małoletniego pozwanegoE. S.,J. S.)
Decyzją z dnia 17.02.2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wS.orzekł o odpowiedzialności małoletniegoK. S., jako spadkobiercyS. S. (1)za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 3.349 zł wraz z odsetkami w kwocie 20 zł i wezwał go do zapłaty. Należność ta została zapłacona. (dowód: decyzja k. 119 -121, dowód wpłaty k.122)

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego roszczenie powódki zasługuje na uwzględnienie częściowo.
S. S. (1)zmarł w dniu 17.05.2012 r. Postanowieniem z dnia 20.02.2013 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie w sprawie INs 5/13 stwierdził, że spadek po nim na podstawie testamentu notarialnego z dnia 8.11.2011 r. nabył w całości wnukK. S..S. S. (1)w chwili śmierci był żonaty zI. S., miał troje dzieci,C. K.,J. S.,E. R..
Z powództwem o zachowek wystąpiła córka Zmarłego, która nie została powołana do dziedziczenia w testamencie i nie uzyskała stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym, ani nie otrzymała należnego jej zachowku w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, czy też zapisu testamentowego. (art.991 k.c.)
Pozwany podniósł, że powódce nie należy się kwota zachowku z uwagi na zasady współżycia społecznego. Ostatecznie uznał roszczenie jedynie co do kwoty 2.000 zł.
W ocenie Sądu w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające pozbawienie powódki z korzystania z prawa do zachowku. W orzecznictwie Sądu Najwyższego za dominujące uznać trzeba stanowisko, żeart. 5 k.c.przy roszczeniach o zasądzenie zachowku jest stosowany wyjątkowo. Konsekwentnie podkreśla się, że ocena sądu, czy żądanie zapłaty sumy odpowiadającej wysokości zachowku stanowi nadużycie prawa w myślart. 5 k.c.nie powinna pomijać, że prawa osoby uprawnionej do zachowku służą urzeczywistnieniu obowiązków moralnych, jakie spadkodawca ma wobec swoich osób najbliższych. Należy także pamiętać o przyjętej przez ustawodawcę zasadzie, że nikt nie może na wypadek swojej śmierci rozporządzić swoim majątkiem zupełnie dowolnie z pominięciem swoich najbliższych. Podkreśla się przy tym konieczność dokonania przez Sąd oceny okoliczności faktycznych konkretnej sprawy przy uwzględnieniu zasady, że zastosowanieart. 5 k.c.może mieć miejsce zupełnie wyjątkowo; zakres zastosowania tego przepisu w sprawie o zachowek winien być wąski. Sprzeczność z zasadami współżycia społecznego w świetle ugruntowanego orzecznictwa zachodzić może jedynie wówczas, gdy w świetle reguł lub wartości moralnych powszechnie społecznie akceptowanych żądanie zapłaty należności z tytułu zachowku musi być ocenione negatywnie. Z uwagi na wskazaną tutaj istotę zachowku pozbawienie go na podstawieart. 5 k.c.musi sankcjonować wyłącznie rażące przypadki nadużycia tego prawa (por. wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2004 r., I CK 215/03, B. (...)/11/40 i z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, LEX nr 490432, wyrok SA w Szczecinie z dnia 21 maja 2013 r., I ACa 101/13, LEX nr 1392043). Doniosłość następstw związanych z pozbawieniem prawa do zachowku uzasadnia przyjęcie, że postępowanie osób uprawnionych do zachowku musi być rażąco naganne albo cechować się złą wolą po ich stronie. Pamiętać jednak trzeba, że o nadużyciu prawa przez żądanie zapłaty zachowku mogą decydować jedynie okoliczności istniejące w płaszczyźnie "uprawniony-spadkobierca", nie można także abstrahować od faktu, że wyłączenia prawa do zachowku, z uwagi na niewłaściwe postępowanie w stosunku do spadkodawcy, dokonuje on sam w drodze wydziedziczenia zart. 1008 k.c.
Zasady współżycia społecznego w rozumieniuart. 5 k.c.są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności konkretnej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, któreart. 5 k.c.ma na względzie. Etyczny charakter zachowku ma zatem wpływ na ocenę roszczenia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego, o których mówiart. 5 k.c.- ocena ta jest w tej sytuacji-zważywszy na istotę zachowku-zaostrzona, co skutkuje tym, że do nadużycia prawa będzie mogło dojść jedynie wyjątkowo, w sytuacjach szczególnie rażących. Zastosowanieart. 5 k.c.nie może udaremniać celów przepisówk.c.o zachowku (wyrok SA w Poznaniu z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt I ACa 1121/11 i z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt I ACa 334/13, LEX nr 1342321).
Niesporne jest, że powódka nie została wydziedziczona w rozumieniuart. 1008 k.c.Opierając się na zeznaniach świadkówT. S.,I. S.,D. Z.oraz przedstawicieli małoletniego pozwanegoE. S.,J. S.Sąd przyjął, że powódka niewątpliwie pozostawała w konflikcie ze spadkodawcą. Z zeznań tych wynika bowiem w sposób spójny, że stosunki powódki z ojcem nie układały się dobrze, rzadko odwiedzała ojca, nie opiekowała się nim podczas choroby, rzadko interesowała się stanem zdrowia ojca, a częściej odwiedzałaE. S.i sąsiadów rodziców, m.in.T. S., którą nazywała swoją matką. Z zeznań ich wynika, że nie była związana emocjonalnie z ojcem, wykonała nagranie ojca w czasie gdy spożywał on posiłek i pokazywała innym osobom. Przy czym wynika z nich również, żeS. S. (1)miał trudny charakter, wszyscy musieli mu się podporządkować. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadkaM. K.i powódki, że jej stosunki z ojcem były dobre albowiem pozostają w sprzeczności z wiarygodnymi zeznaniami pozostałych świadków i przedstawicieli małoletniego pozwanego.
Konflikt ten jednak, w ocenie Sądu nie daje podstaw do zastosowania co do żądania powódkiart. 5 k.c.i oddalenia go ponad kwotę 2.000 zł.  Jeśli Testator
mimo znanych mu okoliczności dotyczących relacji osobistych z osobą, która powołana byłaby do spadku z mocy ustawy, ustanawiającą spadkobiercę ustawowego jednocześnie nie korzysta z prawa do wydziedziczenia, to twierdzenie, że żądanie zachowku pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego wymaga powołania okoliczności wyjątkowych wskazujących na szczególnie rażące naruszenie norm moralnych przez uprawnionego do zachowku. Nie stanowi takiej okoliczności samo (powodowane np. sytuacją życiową lub wyborami życiowymi spadkodawcy albo uprawnionego do zachowku) niepozostawanie przez te osoby w ścisłej wspólnocie rodzinnej i nieutrzymywanie ścisłych kontaktów rodzinnych. Dla uzasadnienia nadużycia prawa wykazać należałoby, że uprawniony do zachowku dopuszczał się tego rodzaju aktów lub zaniechań względem spadkodawcy, które budzą kategoryczny sprzeciw moralny i powodują, że przyznanie zachowku popadnie w kolizję z elementarnymi zasadami słuszności.(por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 25. 08. 2016 r. I ACa 322/16) W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu takie okoliczności nie występują.
Strony bezspornie ustaliły, że Zmarły miał majątek w postaci udziału wynoszącego ½ części w prawie własności udziału ½ części nieruchomości zabudowanej składającej siędziałki nr (...)o pow. 0,0912 ha położonej wS.przyul. (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...), a więc jego udział we własności nieruchomości wynosił ¼ części.
Opierając się na zebranym w sprawie materiale dowodowym, Sąd przyjął, że jedyną darowizną uczynioną przez zmarłegoS. S. (1), a podlegającą doliczeniu do spadku, stosownie do dyspozycjiart. 993, 994 k.c., jest przekazanie umową darowizny z dnia 8.11.2011 r. przez Zmarłego i jego żonaI. S.wnukowiD. S.udział wynoszący ½ części w prawie własności nieruchomości zabudowanej składającej siędziałki nr (...)o pow. 0,0912 ha położonej wS.przyul. (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). Ponieważ udział darowany przezS. S. (1)iI. S.stanowił wspólność ustawową majątkową małżonków do spadku podlega zaliczeniu darowizna udziału wynoszącego ¼ części.
Z uzupełniającej opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomościB. R.wynika, że wartość rynkowa nieruchomości według jej stanu na datę otwarcia spadku (datę śmierci spadkodawcy) a według aktualnych cen wynosi 237.000 zł. a wartość udziału ½ części darowanego przez małżonkówS.wnukowiD. S.według jego stanu na datę dokonania darowizny a według aktualnych cen wynosi 118.500 zł. Ostatecznie opinia biegłego z zakresu szacowania nieruchomości nie była kwestionowana przez strony. Sąd również ja podzielił.
Mając na uwadze powyższe rozważania należy uznać, że wartość majątku spadkowego pozostawionego przez Zmarłego wynosi 59.250 zł (237.000zł : 2 : 2) a wartość darowizny podlegającej doliczeniu do spadku wynosi 59.250 zł (118.500 : 2).
Z zeznań świadkaI. S.wynika, że powódka otrzymała od niej i męża darowiznę w kwocie 1000 zł na zakup mebli kuchennych oraz pierścionek ze złota. Świadek ten jednak stwierdził, że pierścionek nie był znacznej wartości a pozostałe dzieci otrzymały od niej i męża używane segmenty pokojowe. Z tych też względów Sąd uznał, że darowiznę otrzymaną przez powódkę w postaci pieniędzy i pierścionka, należy uznać za zwyczajowo w danych stosunkach przyjętą i nie podlegającą doliczenia do spadku. (art.994 k.c.) Sąd nie dał wiary zeznaniom świadkaM. K.i powódki, że nie otrzymali pieniędzy na zakup mebli kuchennych, gdyż pozostają w sprzeczności z wiarygodnymi zeznaniami świadkaI. S..
Podstawę ustalenia wartości należnego powódce zachowku stanowi zatem kwota 118.500 zł. Przy czym należy ją pomniejszyć o spłacony przez przedstawicieli małoletniego pozwanego dług spadkowy w kwocie 3.369 zł. Z zeznań przedstawicieli małoletniego pozwanegoE. S.iJ. S.oraz z dokumentów w postaci decyzją Naczelnik Urzędu Skarbowego wS.z dnia 17.02.2014 r. wynika, że małoletniK. S.jako spadkobiercyS. S. (1)został zobowiązany do zapłaty kwoty 3.349 zł wraz z odsetkami w kwocie 20 zł z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Pozwany przedstawił dowód zapłaty tej należność. Ostatecznie zatem podstawę ustalenia wartości zachowku stanowi kwota 115.131 zł.
Z zeznań świadkówT. S.,I. S.,D. Z.oraz przedstawicieli małoletniego pozwanegoE. S.,J. S.wynika, że przedstawiciele małoletniego pozwanego poczynili nakłady na nieruchomość wykonując prace remontowo budowlane. Przy czym część tych prac wykonana została przed śmierciąS. S. (1), a część prac po jego śmierci. Jak zeznali świadkowie i przedstawiciele pozwanego przed śmierciąS. S. (1),J.iE. S.do zajmowanych pomieszczeń doprowadzili gaz, ciepłą wodę, w łazience wykonali miejsce do kąpieli, położyli płytki na ścianach i terakotę na podłodze, w przedpokoju również położyli terakotę, a w pokojach panele, położyli tynk w pomieszczeniach, wykonali malowanie, wstawili okna i założyli parapety w zajmowanych pomieszczeniach, wymienili piec z bojlerem, wybili drzwi w przedpokoju robiąc wejście na taras, postawili drewniany garaż, wspólnie z ojcem wznieśli na murowany garaż, dach pokryli blachą. Natomiast po śmierciS. S. (1)dokonali rozbudowy domu i remontu wewnątrz domu: wymienili instalację elektryczną, instalację grzewczą, wykonali ogrzewanie podłogowe, położyli nowe płytki, terakotę, podłogi w pokojach, ocieplili sufity w pomieszczeniach na górze, wykonali remont klatki schodowej, powiększyli taras, wymienili drzwi na taras, remont schodów do piwnicy i remont piwnicy, ocieplenie domu, podłączenie domu do kanalizacji miejskiej. Sąd dał wiarę zeznaniom tym świadków i przedstawicieli małoletniego pozwanego w tej części, powódka bowiem nie podważyła ich wiarygodności. Jednakże, w ocenie Sądu, wartość tych nakładów nie może mieć wpływu na wysokość należnego powódce zachowku. Jak wynika z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomościB. R.wartość rynkowa nieruchomości została ustalona przez biegłą według jej stanu na datę otwarcia spadku (datę śmierci spadkodawcy) a według aktualnych cen. Biegła w opinii głównej i uzupełniającej stwierdziła, że stan nieruchomości uwzględnia remonty do daty darowizny i daty otwarcia spadku. Rozbudowa i dalsze remonty po dacie stanów uwzględnionych w wycenie nie zostały w oszacowaniu. Różnica stanów pomiędzy stanem na dzień darowizny i otwarcia spadku polegała jedynie na doprowadzeniu przyłącza kanalizacyjnego miejskiego zamiast korzystania z lokalnego szamba. Ten rodzaj nakładu nie ma wpływu na wartość rynkową nieruchomości. Zatem rodzaj i zakres prac remontowych wykonanych po śmierciS. S. (1)nie miały wpływu na ustalenie wartości nieruchomości. Natomiast odnośnie nakładów dokonanych do dnia dokonania darowizny to, ponieważ wartość przedmiotu darowizny, podlegającej doliczeniu do spadku, oblicza się według stanu jej dokonania, a według cen z chwili ustalenia zachowku (art.995 k.c.) wierzytelność z tego tytułu, zdaniem Sądu, obciąża obdarowanego w ½ części, pozostałych współwłaścicieli. Nie może też być uznana za dług spadkowy podlegający rozliczeniu przy ustaleniu substratu zachowku.
Z tych też względów Sąd pominął wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia wartości nakładów poniesionych na nieruchomość przezE.iJ. S..
Udział powódki w majątku spadkowym wynosiłby 1/4 części, a zatem zgodnie zart.991 § 1 k.c.należy się jej połowa wartości tego udziału, czyli 1/8. Wartość zachowku należnego powódce wynosi zatem 14.391,38 zł. Z tych też względów na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji wyroku zasądzając odsetki o daty wniesienia powództwa, gdyż pismem z dnia 7.01.2015 r. powódka wezwała pozwanego do zapłaty kwoty zachowku.
Ponieważ pozwany uznała roszczenie co do kwoty 2000 zł, Sąd co do tej kwoty nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Pozostałą zasądzoną kwotę Sąd rozłożył na raty na mocyart.320 k.p.c.z uwagi na sytuację materialną pozwanego, nie ma on własnego źródła dochodu, a powódka posiada stałe źródło utrzymania.
Ponieważ powódka w niewielkiej części uległa swojemu żądaniu, Sąd wyłożył na pozwanego obowiązek zwrotu powódce całych wyłożonych przez nią kosztów procesu: opłaty od pozwu, kosztów zastępstwa procesowego, kosztów opinii biegłego -2500 zł.
z/(...)
2.(...)
(...)
(...)
3.(...)
(...)