Sąd Rejonowy w Piszu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 338/15
Data wyroku: 2017-11-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
Podstawa prawna: art. 177§2 kk

Sygn. aktII K 338/15

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 20 sierpnia 2012 r około godz. 09.00 oskarżonyJ. W. (1)jechał swoim samochodem m-kiV. (...)nr rej. (...)zP.do miejscowościP.. Wraz z nim jechali bratR. W. (1), który siedział na fotelu pasażera orazR. R.siedzący z tyłu pojazdu. Po pokonaniu łuku drogi gdy oskarżony jechał na prostym odcinku dostrzegł pieszego , który wkroczył na jezdnię z prawej strony i przechodził na drugą stronę drogi . Był to pokrzywdzonyZ. K. (1), który tego dnia wybrał się rowerem do lasu na grzyby. Gdy pieszy wkroczył na jezdnię pojazd kierowany przez oskarżonego znajdował się od niego w odległości ok. 86 metrów. WówczasJ. W. (1)poruszał się samochodem z prędkością około 107 km/h , czyli większą od dopuszczalnej administracyjnie w tym miejscu . Widząc sytuację na drodze oskarżony rozpoczął gwałtowne awaryjne hamowanie połączone ze zjazdem na lewą część drogi. Mimo podjętego hamowania oskarżony uderzył prawą , przednią częścią pojazdu w pieszegoZ. K. (1). Do uderzenia doszło na lewym pasie drogi. W chwili uderzenia samochódV. (...)poruszał się z prędkością około 79 km/h. W wyniku wypadku pieszy doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia i obrzęku mózgu , złamania trzonu mostka , złamania żeber lewych od I do XII w linii pachowej , złamania kręgosłupa na wysokości dwunastego kręgu piersiowego i pierwszego lędźwiowego z przerwaniem ciągłości rdzenia kręgowego w tym miejscu , wieloodłamowego złamania kości piszczelowej i strzałkowej kończyny dolnej prawej , wieloodłamowego złamania kości piszczelowej i strzałkowej kończyny dolnej lewej , otwartego złamania kości łokciowej lewej . Pokrzywdzonego z miejsca wypadku przewieziono doSzpitala (...)wP.. W następstwie odniesionych ciężkich obrażeń ciałaZ. K. (1)zmarł o godz. 11.05.
( dowód: zeznania świadków :J. W. (2)k.92v,309v-310v,T. B.k.136v,Ł. K.k.139v,R. W. (2)k.175v-176,K. W.k. 218-218v,S. S.k.223v,P. W.k.224v,A. W.k.226v,J. K.k.35v, 308-308v,R. K.k.17v-18,309,W. K.k. 38v-39,309v,R. W. (1)k.13v-14,87v-88,346v-347,385v-386v,R. R.k.15v-16,80v-81,118v,310v-311, 631v-632, protokół oględzin miejsca wypadku drogowego k. 2-4, protokół oględzin pojazduV. (...)k. 5-6;zaświadczenie lekarskie k.7; protokoły badania stanu trzeźwości k.8,9; protokół oględzin roweru k.19; protokoły zatrzymania rzeczy k.31-33,96; materiał poglądowy k.42-65; protokół oględzin osobyR. W. (1)k.66-68; protokół oględzin osobyJ. W. (1)k.70-74; protokół oględzin osobyR. R.k.76-79; protokół oględzin odzieżyZ. K.k.93-95; protokół oględzin telefonu komórkowegoJ. W. (1)k.100; protokół oględzin telefonu komórkowegoR. W. (1)k.102; protokół oględzin telefonu komórkowegoR. R.k.119; opinia dot. badania krwiZ. K.k.103; protokół pobrania krwi k.104; szkic sytuacyjny k.108; odpisy notatników służbowych policjantów k.110-115; opinia techniczna biegłego z/z techniki samochodowej i ruchu drogowegoI. D.k.121-126; opinia biegłego z zakresu badania wypadkówD. M.k.141-149,349v-350v; protokół oględzin i sekcji zwłok k.152-155; wykaz połączeń telefonicznych k.212-216; opinia biegłychM. H.iW. S.k. 239-252,347v-349v, opinia sądowo psychologiczna biegłejA. G.k.489-490; opinia sądowo psychologiczna biegłejK. O.k.496-497; opinia Instytutu Ekspertyz Sądowych k.543-577; wyjaśnienia oskarżonego k. 306v-308,610v )
OskarżonyJ. W. (1)nie przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu. Wyjaśnił , że w czasie gdy jechał samochodem doP.dostrzegł mężczyznę chodzącego w przydrożnym rowie z torebką. Gdy pojazd kierowany przez oskarżonego znajdował się w odległości około 50 metrów przed mężczyzną , wyszedł on z rowu i patrzył w stronę nadjeżdżającego samochodu. Następnie zaczął przechodzić przez jezdnię. Wówczas oskarżony odbił w lewą stronę aby ominąć pieszego i podjął hamowanie. Doszło do potrącenia mężczyzny . Wsunął się on na szybę czołową. Z pieszym na masce oskarżony wjechał samochodem do przydrożnego rowu. Wówczas pieszy zsunął się z maski . Oskarżony stwierdził , że poruszał się samochodem z prędkością około 90 km/h.
( wyjaśnienia oskarżonegoJ. W. (1)k. 306v-308,610v.)
Sąd zważył, co następuje:
Sąd w znacznej mierze dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonegoJ. W. (1). Wymieniony przedstawił przebieg zdarzenia w sposób zbieżny z relacjami pozostałych pasażerów samochoduV. (...)tj.R. W. (1)iR. R.. Przedstawiony opis zdarzenia znajduje również potwierdzenie w dowodach materialnych utrwalonych na miejscu zdarzenia tj. w protokole oględzin miejsca wypadku(k.2-4), protokole oględzin samochoduV. (...)(k.5-6)oraz protokole oględzin i sekcji zwłokZ. K. (1)(k.152-155). Nie ulega wątpliwości ,że oskarżony jadąc samochodem w kierunkuP., podjął hamowanie awaryjne oraz zjechał na lewą stronę drogi. Oskarżony podjął gwałtowny manewr obronny w sytuacji nieostrożnego zachowania się pieszegoZ. K. (1), który wkroczył na jezdnię bezpośrednio przed nadjeżdżający w stosunkowo bliskiej odległości pojazd i niejako wymusił ten odruchowy manewr kierowcy . Sąd nie dał wiary prezentowanym ocenomJ. W. (1)odnośnie prędkości kierowanego przez siebie samochodu oraz odległości w jakiej znajdował się od pieszego gdy podjął on niebezpieczny manewr przechodzenia przez jezdnię . W zasadzie wszyscy opiniujący w sprawie biegli z zakresu ruchu drogowego określili prędkość samochodu jako wyższą od dopuszczalnej administracyjnie prędkości 90 km/h obowiązującej w tym miejscu . BiegłyD. M.wyliczył prędkość pojazdu na oscylującą w granicach 100 km/h , zaś odległość od pieszego w momencie wkroczenia na jezdnię ok. 64 m(k.147v,149). BiegłyW. S.określił prędkość samochodu na około 105 km/h , zaś odległość od pieszego 68,6 m -97,9 m(k.248,249). Z kolei biegli Instytutu Ekspertyz Sądowych wK.ocenili prędkość na około 107 km/h , zaś odległość od pieszego ok. 86 m(k.558). Jak widać wartości te różnią się od podawanych przez oskarżonego , który deklarował jazdę z prędkością nie przekraczającą dozwolonej oraz podawał mniejszą odległość od pieszego w chwili wkroczenia przez niego na jezdnię. Zrozumiałe jest , że ocena odległości podawana przezJ. W. (1)może odbiegać od wartości rzeczywistych. W dynamicznej sytuacji drogowej trudno jest obiektywnie ocenić odległość . Odnośnie prędkości prowadzonego przez siebie pojazdu bezpośrednio przed zderzeniemJ. W. (1)podawał nieszczerze. Niewątpliwie wyjaśniając w ten sposóbJ. W. (1)chciał wykazać , że jego zachowanie było całkowicie zgodne z zasadami ruchu drogowego , zaś osobą wyłącznie winną za zaistniały wypadek był pieszy -Z. K. (1). Z takim postawieniem sprawy w obliczu ustaleń biegłych(...)wK., zgodzić się nie można.
Sąd dał wiarę zeznaniom bezpośrednich świadków wypadkuR. W. (1)(k.13v-14,87v-88,346v-347,385v-386v)iR. R.(k.15v-16,80v-81,118v,310v-311, 631v-632). Zeznania wskazanych osób korespondują wzajemnie . Korespondują również z wyjaśnieniami oskarżonego jak i innymi dowodami , którym dano wiarę . Każdy ze świadków opisał przebieg wypadku ze swego punktu widzenia. Zauważyć należy ,że zarównoR. W. (1)jak iR. R.przyznali szczerze ,że nie patrzyli na prędkościomierz w samochodzie bezpośrednio przed zderzeniem . Jest to zachowanie typowe dla pasażerów samochodu , którzy podczas rozmowy zazwyczaj nie kontrolują parametrów jazdy takich jak prędkość a co najwyżej mogą w tej kwestii wypowiedzieć się orientacyjnie.
Zeznania pozostałych przesłuchiwanych w trakcie postępowania osób -J. W. (2)(k.92v,309v-310v) ,T. B.(k.136v) ,Ł. K.(k.139v) ,R. W. (2)(k.175v-176) ,K. W.(k. 218-218v) ,S. S.(k.223v) ,P. W.(k.224v) ,A. W.(k.226v),J. K.(k.35v, 308-308v) ,R. K.(k.17v-18,309)orazW. K.(k. 38v-39,309v)miały drugorzędne znaczenie dla ustaleń faktycznych w sprawie. Osoby te nie były bezpośrednimi świadkami wypadku. Niektóre z wymienionych osób podały dość istotne szczegóły dotyczące stanu zdrowia pokrzywdzonego oraz jego kondycji fizycznej. Wiedza ta pomogła biegłym , którzy odtwarzając przebieg wypadku ustalali przybliżoną prędkość poruszania sięZ. K. (1)bezpośrednio przed zderzeniem.
Kierując się wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie w sprawie sygn. VII Ka 195/15 sąd dopuścił dowód z opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych wK.celem rekonstrukcji przebiegu wypadku. Jednocześnie zasięgnięto opinii biegłych psychologówA. G.iK. O.celem sprawdzenia właściwości osobistych oskarżonegoJ. W. (1)w szczególności poziomu jego reakcji w zaistniałej sytuacji drogowej. Jako obiektywną i fachową oceniono ekspertyzę Instytutu Ekspertyz Sądowych wK.(k.543-577).Zespół biegłych uwzględniając wyniki badań psychologicznychJ. W. (1)dokonał rekonstrukcji czasowo przestrzennej zaistniałego wypadku drogowego. Według biegłych bezpośrednią przyczyną wypadku było błędne zachowanie pieszegoZ. K. (1). Pokrzywdzony najprawdopodobniej nieprawidłowo obserwował sytuację na drodze i przed wejściem na nią błędnie ocenił odległość i/lub prędkość zbliżającego się samochodu . OskarżonyJ. W. (1)poruszał się niesprawnym samochodem ( niedziałający układ(...)) , z prędkością przekraczającą prędkość dopuszczalną w obszarze niezabudowanym i w zależności od oceny sądu wykonał nieprawidłowy manewr obronny. OskarżonyJ. W. (1)miał teoretyczną możliwość uniknięcia potrącenia , gdyby kontynuował jazdę swoim pierwotnym pasem jezdni , nawet bez konieczności hamowania. Wiadomo , iż kontynuowanie przezJ. W. (1)jazdy swoim pasem ruchu prowadziło do zerowego ryzyka potrącenia pieszego tylko w przypadku niezmiennego zachowania się pieszego . W takiej sytuacji można stwierdzić , że samochódV. (...)w odległości nie większej niż 1 m. przejechałby za plecami pieszego. Jednak w czasie zdarzenia oskarżony nie mógł być pewny , że pieszy nie zatrzyma się na prawym pasie jezdni a wówczas przy ruchuV. (...)tym pasem doszłoby do potrącenia. Jak wyżej wskazano sąd nie miał zastrzeżeń do wiedzy i obiektywizmu biegłych. Takich zastrzeżeń nie miały również strony postępowania. Należy jeszcze wskazać, że ekspertyza została sporządzona przez instytut badawczy , który w kraju uznany jest za autorytet w swojej dziedzinie . W związku z zaleceniami sądu odwoławczego sąd orzekający w niniejszej sprawie nie brał pod uwagę ustaleń zawartych w pozostałych opiniach biegłych z zakresu ruchu drogowego tj.D. M.iW. S.. Jako rzetelne i obiektywne uznano pozostałe dowody ujawnione w trakcie przewodu sądowego , w szczególności opinie sądowo psychologiczne dotycząceJ. W. (1)(k. 489-490,496-497)oraz opinię techniczną biegłego z/z techniki samochodowej i ruchu drogowegoI. D.(k.121-126).
Reasumując zebrany materiał dowodowy sąd ustalił w ślad za biegłymi(...)wK.,że bezpośrednią przyczyną rozpatrywanego wypadku drogowego było nieprawidłowe zachowanie pieszegoZ. K. (1). Zgodnie z treściąart.13 ust 1 ustawy z 20.06.1997 r Prawo o ruchu drogowym, pieszy przechodząc przez jezdnię obowiązany jest zachować szczególną ostrożność. Tego rodzaju ostrożności zabrakło pokrzywdzonemu , który najprawdopodobniej błędnie ocenił zaistniałą sytuację drogową . Wchodząc na jezdnięZ. K. (1)niejako wymusił na kierującym oskarżonym podjęcie manewrów obronnych. Posiłkując się wynikami badań psychologicznychA. G.iK. O.stwierdzić należy ,że w czasie 2,5 sekundy jakie upłynęły od chwili wejścia pokrzywdzonego na jezdnię do chwili kolizji, oskarżonyJ. W. (1)nie miał szans aby podjąć skuteczny manewr obronny pozwalający na uniknięcie wypadku. Manewr polegający na zjeździe na lewą stronę drogi , został podjęty przezJ. W. (1)w sytuacji stresowej. Siedzący obok niego bratR. W. (1)krzyczał aby oskarżony hamował i zjechał do rowu. Doświadczenie uczy , że w podobnych sytuacjach zagrożenia , kierowcy dysponujący zaledwie chwilą, reagują odruchowo skręcając kierownicą aby uniknąć kolizji. Jak wskazali biegli(...)wK., oskarżony miał jedyną możliwość uniknięcia wypadku gdyby jechał niezmiennie swoim torem jazdy . Wówczas minąłby pieszego w niewielkiej odległości za jego plecami pod warunkiem , że pieszy nie zatrzymałby się na jezdni. Takiej pewności w zaistniałej sytuacji nie miałby żaden kierowca, nawet ten dysponujący niezwykłym opanowaniem i zdolnością do szybkiej reakcji . Gdyby jednak pieszy z jakiejkolwiek przyczyny zatrzymałby się na jezdni i doszłoby do zderzenia , kierujący mógłby spotkać się z zarzutem braku skrętu i ominięcia pieszego. Należy jeszcze podkreślić , że zgodnie z wyliczeniami czasowo przestrzennymi biegłych, oskarżony w przypadku poruszania się z prędkością administracyjnie dozwoloną tj. 90 km/h byłby także zmuszony do reagowania w zaistniałej sytuacji z tym , że miałby na reakcję nieco więcej czasu.
Nieprawidłowe zachowanie pieszegoZ. K. (1)nie jest jedyną przyczyną zaistniałego wypadku drogowego. Jak ustalono oskarżonyJ. W. (1)w chwili wejścia przez pieszego na jezdnię prowadził samochód z prędkością około 107 km/h a więc z prędkością wyższą od dozwolonej. Wskazać należy za zespołem biegłych(...)wK., że gdyby oskarżony jechał z dozwoloną prędkością 90 km/h i wykonał takie same manewry jak podczas rzeczywistego zdarzenia, doszłoby również do potrącenia pieszego. Wówczas jednak prędkość kolizyjnaV. (...)byłaby na poziomie 27 km/h , natomiast samo potrącenie miałoby charakter narożnikowo - styczny przy założeniu , żeZ. K. (1)kontynuowałby przekraczanie jezdni. Biorąc pod uwagę dane statystyczne , gdyby doszło do potrącenia pieszego z taką prędkością , prawdopodobieństwo doznania przez niego obrażeń ciała skutkujących zgonem wynosiłoby 5 %(k.562). Byłoby to więc prawdopodobieństwo minimalne. Przestępstwo spowodowania wypadku komunikacyjnego należy do przestępstw skutkowych. W ocenie sądu oskarżony postępując wbrew zasadzie wynikającej z przepisuart. 20 ust. 3 Ustawy Prawo o ruchu drogowymnie zachował należytej ostrożności czym przyczynił się w sposób istotny do nastąpienia skutku jakim był w rozpatrywanym przypadku zgon pieszegoZ. K. (1). Niewątpliwie między niezgodnym z zasadami ruchu drogowego zachowaniem oskarżonego a tragicznym skutkiem istnieje związek przyczynowo skutkowy. W orzecznictwie sądowym sformułowano pogląd , że współodpowiedzialność za spowodowanie wypadku może ponosić dwóch lub nawet więcej uczestników ruchu drogowego (zob. wyrok SN z 30.08.2011 r sygn. IV KK 187/11 , Lex 950442, wyrok SN z 09.01.2012r sygn. V KK 121/11 Lex 1119577, wyrok SN z 08.04.2013r sygn. II KK 206/12 , Lex 1311397). Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Biorąc pod uwagę dowody w sprawie sąd ustalił ,żeJ. W. (1)w chwili czynu naruszył nieumyślnie zasadę bezpieczeństwa w ruchu drogowym określoną w treściart. 20 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowymw ten sposób ,że kierując samochodem markiV. (...)onumerze rejestracyjnym (...)z prędkością większą od administracyjnie dopuszczalnej poza obszarem zabudowanym , nieumyślnie spowodował wypadek w ten sposób , że uderzył przodem kierowanego przez siebie samochodu w przechodzącego przez jezdnię pieszegoZ. K. (1), który w wyniku wypadku doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia i obrzęku mózgu, złamania trzonu mostka, złamania żeber lewych od I do XII w linii pachowej, złamania kręgosłupa na wysokości dwunastego kręgu piersiowego i pierwszego kręgu lędźwiowego z przerwaniem ciągłości rdzenia kręgowego w tym miejscu, wieloodłamowego złamania kości piszczelowej i strzałkowej kończyny dolnej prawej , wieloodłamowego złamania kości piszczelowej i strzałkowej kończyny dolnej lewej, otwartego złamania kości łokciowej lewej , które to obrażenia skutkowały zgonem pieszego. Czyn oskarżonego sąd zakwalifikował jako występek zart. 177 § 2 kk. Dokonując powyższych ustaleń faktycznych i orzekając co do kary sąd był związany zasadą wynikającą z treściart. 443 kpk. Jak wyżej wskazano sąd nie znalazł podstaw aby przypisaćJ. W. (1)podjęcia nieprawidłowego manewru o zmianie toru ruchu w zaistniałej sytuacji drogowej.
Biorąc pod uwagę wysokość zagrożenia ustawowego za popełnienie przestępstwa zart. 177 § 2 kk, okoliczności przedmiotowe i podmiotowe popełnionego czynu oraz stopień winy sąd orzekł wobec oskarżonego na podstawie wspomnianego przepisu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Należy zauważyć , że oskarżony nie chciał a nawet nie godził się na spowodowanie tragicznego skutku. Przyczynił się jednak do niego w następstwie nie zachowania reguł ostrożności wymaganych w danej sytuacji. Czyn oskarżonego miał charakter nieumyślny. Wymierzając karę pod uwagę wzięto przede wszystkim to , że zachowanieJ. W. (1)nie było główną przyczyną wypadku. Wymierzona kara to zdaniem sądu odpowiednia reakcja na czyn oskarżonego.
Na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkorazart. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie orzeczonej kary sąd warunkowo zawiesił tytułem próby na okres 2 lat. WprawdzieJ. W. (1)był karany sądownie(k.597), mimo tego w ocenie sądu zachodzi wobec jego osoby korzystna prognoza kryminologiczna. Oskarżony pomaga matce w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Z informacji Policji wynika , żeJ. W. (1)posiada prawo jazdy od 12.03.2009 r. Zatem w chwili czynu nie mógł być uznany za doświadczonego kierowcę. Nie jest również objęty punktami karnymi za wykroczenia drogowe(k.622).
Na podstawieart.71 § 1 kksąd orzekł wobec oskarżonego karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych , gdzie wysokość jednej stawki równoważna jest kwocie 20 zł. Orzeczona grzywna jest odpowiednio dolegliwa dla oskarżonego mając na względzie jego sytuację rodzinną i majątkową.
Na podstawieart.230 § 2 kpksąd zdecydował o zwrocie zabezpieczonych dowodów rzeczowych oskarżycielowi posiłkowemuJ. K..
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie przepisów przywołanych w pkt V. wyroku obciążającJ. W. (1)opłatą sądową w kwocie 280 zł oraz pozostałymi kosztami sądowymi w części. Sąd kierując się zasadą słuszności zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych powstałych podczas ponownego rozpoznania sprawy przed sądem pierwszej instancji.
Należy jeszcze dodać , że z dniem 01 lipca 2015 r na mocy przepisów ustawy z dnia 20.02.2015r o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015.396) zmianie uległy niektóre przepisy zastosowane w niniejszym orzeczeniu. Przede wszystkim zmianie uległy przepisy dotyczące warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Uznając , że względniejsza dla oskarżonego jest ustawa obowiązująca poprzednio sąd z mocyart. 4 § 1 kkzastosował jej przepisy przy orzekaniu .

ZARZĄDZENIE
-(...)
-(...)
-(...)
(...)