Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 211/17
Data wyroku: 2017-06-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Waldemar Majka
Słowa kluczowe: Komornik sądowy
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk

Sygn. akt IV Ka 211/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 czerwca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący:

SSO Waldemar Majka

Protokolant:

Ewa Ślemp

przy udziale Anny Gawryckiej-Lipiety Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury
Okręgowej,
po rozpoznaniu w dniach 9 maja i 29 czerwca 2017 r.
sprawyZ. K.
synaM.iM. z domu M.
urodzonego (...)wS.
oskarżonego zart. 226 § 1 kk,art. 224 § 2 kkiart. 222 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 26 stycznia 2017 r. sygnatura akt II K 245/15
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji celem ponownego rozpoznania.
Sygnatura akt IV Ka 211/17

UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu wniósł akt oskarżenia przeciwkoZ. K.oskarżając go o to, że:

I
w dniu 17 września 2014 r. wW.woj.(...)znieważył słowami wulgarnymi funkcjonariusza publicznego asesora komorniczegoK. S.i osobę przybraną jej do pomocy przy wykonywanych czynnościachR.G.podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych związanych z prowadzeniem egzekucji komorniczej w sprawie sygn. Km 158/14, Km 285/14 zmierzającej do zajęcia mienia, tj. o czyn zart. 226§ 1 kk;

II
w dniu 17 września 2014 r. wW.woj.(...)stosując przemoc przez naruszenie nietykalności cielesnej, chwycenie za ramiona i wypchnięcie funkcjonariusza publicznego asesora komorniczegoK. S.zmuszał ją do zaniechania prawnej czynności służbowej związanej z prowadzeniem egzekucji komorniczej w sprawie sygn. Km 158/14, Km 285/14 zmierzającej do zajęcia mienia, tj. o czyn zart. 224§2 kkiart. 222§ 1 kkw związku zart. 11 §2 kk.

Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2017 roku (sygnatura akt II K 245/15) Sąd Rejonowy w Wałbrzychu:
I. oskarżonegoZ. K.uznał za winnego popełnienia zarzuconych mu czynów opisanych w punkcie I i II części wstępnej wyroku, to jest występków zart. 226§1 k.k.orazart. 224§2 k.k.iart. 222§1 k.k.w związku zart. 11§2 k.k.i za:
- czyn I na podstawieart. 226§1 k.k.wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 40 (czterdziestu) stawek dziennych określając wysokość jednej stawki na kwotę 15 (piętnastu) zł;
- czyn II na podstawieart. 224§2 k.k.w zw. zart. 11 §3 k.k., przy zastosowaniuart. 37a k.k.wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 100 (sto) stawek dziennych określając wysokość jednej stawki na kwotę 15 (piętnastu) zł;
II. na podstawieart. 85 §1 k.k.orzekł wobec oskarżonego karę łączną grzywny w wymiarze 100 (stu) stawek dziennych określając wysokość jednej stawki na kwotę 15 (piętnastu) zł;
III. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu i wymierzył mu opłatę w wysokości 150zł.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonegoZ. K., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania tj.art. 5& 2 i & 7kpkpoprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości, co do zamiaru z jakim działał oskarżony, na jego niekorzyść.
2) błędne ustalenie, żeZ. K.znieważył asesora komorniczegoK. S.słowami wulgarnymi, w sytuacji gdy przesłuchiwana na rozprawieK. C.(doszło do zmiany nazwiska asesora w trakcie postępowania) zeznała, że oskarżony nie nazwał jej słowami na k... i wobec niej nie wypowiadał słów wulgarnych, tylko wobecR.G..
3) błędne ustalenie, że oskarżony stosując przemoc zmuszał asesora komorniczego do zaniechania czynności służbowej w celu udaremnienia egzekucji komorniczej, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, żeZ. K.powoływał się na fakt, że znajdujące się w domu ruchomości nie należą do niego, tylko do synów, a w związku z tym komornicy nie mieli prawa prowadzić egzekucji w stosunku do tych przedmiotów i mieli obowiązek pouczyć oskarżonego, że osoby trzecie mogą wystąpić z powództwem przeciwegzekucyjnym.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienieZ. K.od stawianych mu zarzutów.
W osobistej apelacji oskarżonyZ. K.kwestionuje działanie asesora komorniczego, gdyż nie posiadał on zgody na zastępstwo, które powinno być udzielone przez Prezesa Sądu Apelacyjnego, które winien uzyskać od Rady Komorniczej wK.na wniosek właściwego Komornika, zgodnie z Ustawą o Komornikach i Egzekucji.
Nadto domagał się oskarżony protokołowania pytań i zeznań. Sąd odmówił mu zadawania pytań i składania wyjaśnień.

Sąd okręgowy zważył:

kontrola instancyjna wydanego orzeczenia zainicjowana wywiedzionymi w sprawie apelacjami odniosła ten skutek, iż koniecznym stało się uchylenie wydanego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji.
Zauważyć należy, iż w zaistniałej w niniejszej sprawie sytuacji gdy oskarżonyZ. K.nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów i kwestionował swoje sprawstwo, sąd rejonowy winien uznać obecność oskarżonego na rozprawie głównej lub jej części za obowiązkową (art. 374§1 zdanie 2 kpk). Procedując w sprawie na rozprawie w dniu 29 września 2016 roku sąd rejonowy postanowił natomiast na podstawieart. 376§1 i 2 kpkrozprawę odroczoną prowadzić w dalszym ciągu pomimo nieobecności oskarżonego uzasadniając, iż oskarżony złożył już wyjaśnienia w sprawie i nie stawił się na termin rozprawy odroczonej mimo prawidłowego zawiadomienia, jak i nie usprawiedliwił przyczyn nieobecności, a następnie sąd przeprowadził na rozprawie dowód z zeznań świadkaK. C.oraz z zeznań świadkaR.G.. Celowym jednak pozostawało przeprowadzenie na rozprawie głównej dowodu z wyjaśnień oskarżonegoZ. K.oraz skonfrontowanie przedstawionych wypowiedzi z zeznaniami złożonymi przez pokrzywdzonych, zwłaszcza że w relacjach pokrzywdzonych wystąpiły dość istotne rozbieżności (o czym mowa będzie poniżej). W toku prowadzonego postępowania sądowego nie przeprowadzono nadto dowodu z zeznań świadkaB. K., podczas gdy z akt sprawy wynika, iż wymieniony w dniu zdarzenia tj. 17 września 2014r. przebywał w miejscu zamieszkania oskarżonegoZ. K.a także udzielił informacji pokrzywdzonym. Dowód z zeznań świadkaB. K.przeprowadzony został w postępowaniu odwoławczym, a treść zeznań tego świadka także uzasadnia przeprowadzenie konfrontacji z pokrzywdzonymi.
W aspekcie podniesionych w apelacjach zarzutów zwrócić nadto należy uwagę na inną kwestię, a mianowicie treśćart. 33 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji z dnia 29 sierpnia 1997 roku, zgodnie z którym:
1. Komornik może zlecić asesorowi komorniczemu przeprowadzenie egzekucji w sprawach o świadczenie pieniężne oraz w sprawach o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego, w obu przypadkach o wartości nieprzekraczającej kwoty stanowiącej równowartość stukrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, zgodnie zart. 5 ust.7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych(Dz.U. z 2016 r. poz.800, 1984 i 2255), stosowanego poczynając od drugiego kwartału roku przez okres pełnego roku, zwanego dalej „przeciętnym wynagrodzeniem miesięcznym”, z wyłączeniem egzekucji z nieruchomości.
2. Komornik może zlecić asesorowi komorniczemu także dokonanie określonych czynności w innych sprawach, z wyłączeniem:
1) sprzedaży oraz wydania wierzycielowi ruchomości o wartości przekraczającej kwotę, o której mowa w ust. 1;
2) wykonania opróżnienia lokalu, pomieszczenia, gruntu lub przedsiębiorstwa;
3) wykonania orzeczenia o zastosowaniu środków przymusu;
4) ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych w sprawach o roszczenia niepieniężne oraz o roszczenia pieniężne przekraczające kwotę, o której mowa w ust. 1;
5) sporządzenia planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, o ile suma ta przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1;
6) wydawania decyzji i podpisywania dokumentów dotyczących depozytu.
3.  
Zlecenie, o którym mowa w ust. 1 i 2, powinno być wystawione na piśmie i określać sprawy lub czynności, do których przeprowadzenia asesor komorniczy został upoważniony
         .
Brak jest zatem domniema zakresu umocowania asesora komorniczego, którym przed dokonaniem czynności egzekucyjnej winien się wykazać przed dłużnikiem. Warto w tym miejscu przywołać ponadto pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 kwietnia 2003 roku, w której wskazał, iżasesor komorniczy nie jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniuart. 115§13 pkt 3 KK, jednakże przyjąć należy, że posiada on status funkcjonariusza publicznego w rozumieniu tego przepisu, gdy pełni zlecone mu obowiązki zastępcy komornika na podstawieart. 26 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji(Dz.U. Nr 133, poz. 882 ze zm.), bądź prowadzi czynności egzekucyjne zlecone mu przez komornika w trybie art. 33 tej ustawy (tak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 2003 roku I KZP 12/03).
W świetle powyższego niewątpliwie istotnym pozostawało zatem ustalenie czy asesor komorniczyK. S.podejmująca w dniu zdarzenia tj. 17 września 2014 roku wW.czynności związane z prowadzeniem egzekucji komorniczej w sprawie sygn. akt Km 158/12, Km 285/14 posiadała umocowanie do ich przeprowadzenia, jak też czy przystępując do ich wykonania okazała stosowne dokumenty potwierdzające umocowanie. W sprawie niniejszej sąd I instancji winien rozważyć czy zachowanie pokrzywdzonej w czasie zdarzenia było zgodne tak z procedurą cywilną jak i przepisami dotyczącymi postępowania egzekucyjnego ujętymi w cytowanej ustawie o komornikach. Zasygnalizowane powyżej kwestie - jak zdaje się wynikać z pisemnych motywów wyroku - pozostały jednakże poza zainteresowaniem sądu rozpoznającego sprawę. Przedstawiając poczynione ustalenia faktyczne sąd rejonowy zawarł natomiast w uzasadnieniu wyroku między innymi wskazanie, iż gdy pokrzywdzeni przybyli na miejsce „oskarżony był w miejscu zamieszkania i gdyK. S.przedstawiła mu się podając cel swojej wizyty i pokazując swoją legitymację służbowąZ. K.zaczął krzyczeć, nie chciał rozmawiać i chwycił wymienioną rękami za ramiona pchając, usiłując w ten sposób wypchnąć ją ze swojego domu. Wtedy towarzyszący wskazanejR.
G.w obronieK. S.stanął między nią aZ. K.po czym ten ostatni przestał wypychaćK. S..” Z poczynionych w sprawie przez sąd rejonowy ustaleń wynika ponadto, iż w czasie tego zdarzenia oskarżony kilkukrotnie ubliżał wskazanej iR.
G., co nie przystaje do relacji pokrzywdzonej (k.223-224) zwłaszcza w zakresie adresata słów wulgarnych, a nie dostrzegł tego sąd I instancji, a zatem pogłębionej analizy, a której jednakże w sprawie niniejszej zabrakło, wymagały zeznania złożone przezK. C.iR.G.. Zwrócić również należy uwagę na pewne nielogiczności w relacjach przedstawionych przez wymienionych pokrzywdzonych. Zastanawiające zwłaszcza w sprawie pozostaje dlaczego, po takim zachowaniuZ. K.jakie przypisano oskarżonemu w wyroku, pokrzywdzeni udali się następnie wraz z oskarżonym doGalerii (...)(mieli oni tam wówczas, w kawiarni do której się udali, rzeczowo rozmawiać), bowiem zasady logiki przemawiałyby za zawiadomieniem przez pokrzywdzonych policji w związku z popełnieniem przestępstw.
Z uwagi na wskazane powyżej uchybienia zaskarżony wyrok jako przedwczesny podlegał uchyleniu, a sprawa wymaga ponownego rozpoznania (art.437§2 kpk).
Ponownie rozpoznając sprawę sąd I instancji winien mieć na względzie wskazane uwagi i przeprowadzić całe postępowanie dowodowe, w tym w szczególności za konieczne uznać należy ponowne przesłuchanie świadkówK. C.iR.
G.oraz przeprowadzenie konfrontacji wymienionych świadków z oskarżonymZ. K.(o ile zdecyduje się on złożyć w sprawie wyjaśnienia) nadto celowym pozostaje także przesłuchanie w charakterze świadkaB. K.i skonfrontowanie jego relacji z zeznaniamiK. C.orazR.G., po przeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania dowodowego w całości sąd zgromadzony materiał dowodowy podda rzetelnej analizie i ocenie uwzględniającej wszystkie wymogiart. 7 kpkoraz dokona właściwej karnoprawnej oceny zachowania się oskarżonego.