Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Kz 550/16
Data wyroku: 2016-12-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Danuta Józefowska
Słowa kluczowe: Błąd Co Do Bezprawności Czynu
Podstawa prawna: art. 30 k.k.
Teza: Błąd będzie bowiem nieusprawiedliwiony, jeśli zostanie wykazane, że sprawca przed podjęciem swojego zachowania miał możliwość zapoznania się z regulacją prawną, która będzie miała zastosowanie, miał możliwość poznania jej wykładni, udając się choćby do prawnika. Tym samym podejmując działalności oskarżony powinien śledzić przepisy prawa w zakresie objętym działaniem Spółki, której jest Prezesem. Jeśli bowiem na sprawcy ciążył obowiązek zaznajomienia się z odpowiednimi przepisami (np. w związku z działalnością zawodową), a sprawca w sposób zawiniony obowiązku tego nie wypełnił, to nieświadomość bezprawności będzie nieusprawiedliwiona. Nie można bowiem skutecznie powoływać się na niezawinioną nieznajomość prawa, jeżeli z ustalonych faktów wynika, że sprawca nie tylko nie starał się w sposób należyty zapoznać z obowiązującym uregulowaniem, choć miał możność to uczynić u przedstawicieli właściwych organów, ale wręcz w sposób wyraźny z takiej możliwości zrezygnował.

Sygn. akt VII Kz 550/16

POSTANOWIENIE
Dnia 8 grudnia 2016 roku
Sąd Okręgowy w Częstochowie VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Danuta Józefowska
Protokolant: st. sekr. sądowy Renata Kozieł
przy udzialeR. B.Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w sprawie przeciwkoM. W.s.P.iM.,ur. (...)wW.
oskarżonemu o przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 k.k.s.w zw. zart. 9 § 3 k.k.s.
zażalenia wniesionego przez oskarżyciela publicznego – Urząd Celny wC.
na postanowienie Sądu Rejonowego w Myszkowie, w sprawie o sygn. akt II K 354/16 z dnia 15.09.2016 roku w przedmiocie umorzenia postępowania
na podstawieart. 437 § 1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.

postanawia
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Myszkowie.

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Myszkowie postanowieniem z dnia 15 września 2016 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II K 354/16 na podstawieart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.w zw. zart. 30 k.k.i w zw. zart. 113 § 1 k.k.s., umorzył postępowanie w sprawie przeciwkoM. W.oraz na podstawieart. 626 § 1 k.p.k.orazart. 632 pkt 2 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.kosztami postępowania w sprawie obciążył Skarb Państwa.
Oskarżyciel publiczny – Urząd Celny wC.zaskarżył powyższe postanowienie w całości i zarzucił mu błędne przyjęcie, że w zachowaniu oskarżonego brak jest znamion zarzucanego mu czynu zabronionego zart. 107 § 1 kks, wobec uznania, że przepis art. 4 ustawy z dnia 12 marca 2015 r. o zmianieustawy o grach hazardowych(Dz.U 2015 r. poz. 1201) zezwolił na dostosowanie wymogów prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier hazardowych do dnia 1 lipca 2016 r., a tym samym zdaniem Sądu zachodzi okoliczność wyłączająca ściganie za popełnione przezM. W.przestępstwo skarbowe określone wart. 107 § 1 kks.
Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Zażalenie wniesione przez oskarżyciela publicznego – Urząd Celny wC.zasługiwało na uwzględnienie i musiało spowodować uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Sąd Rejonowy w zaskarżonym postanowieniu przyjął, że w niniejszej sprawie oskarżony w dacie czynu pozostawał w usprawiedliwionej nieświadomości bezprawności swojego zachowania. W konsekwencji nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa.
W tym miejscu należy zauważyć, że Sąd Rejonowy nie kwestionował ustaleń faktycznych poczynionych przez oskarżyciela publicznego. Jednakże dokonał odmiennej oceny prawnej zachowaniaM. W.. Ponadto Sąd podkreślił, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 12.06.2015 r. o zmianieustawy o grach hazardowych(Dz. U. 2015, poz. 1201) w dniu 3 września 2015 roku spełniony został wymóg notyfikacji norm uznanych za przepisy techniczne. Przyjął także, że zgodnie z treścią postanowienia Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2016 roku w sprawie I KZP 1/16 „przepis art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianieustawy o grach hazardowych(Dz. U. z 2015 r. poz. 1201) zezwalający podmiotom prowadzącym w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2a ustawy nowelizowanej na dostosowanie się do wymogów określonych w znowelizowanejustawie o grach hazardowychdo dnia 1 lipca dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie zustawą o grach hazardowychw brzmieniu sprzed 3 września 2015 r. (na podstawie koncesji lub zezwolenia)”. Z uwagi na powyższe Sąd Pierwszej Instancji przyjął, że zmiany w orzecznictwie na przestrzeni ostatnich miesięcy w zakresie powyższych zagadnień spowodowały, że przeciętny obywatel jakim jest oskarżony pozostawał w usprawiedliwionej nieświadomości bezprawności swojego zachowania. Stanowisko Sądu Rejonowego w tym przedmiocie jest całkowicie pozbawione racji.
W sprawie niniejszejM. W.jest oskarżony o to, że pełniąc funkcję Prezesa Zarządu Spółki z o.o.(...)urządzał w lokaluP.wK.przyul. (...), nie później niż w dniu 19.01.2016 r., w celach komercyjnych gry zawierające element losowości na automatacho nazwie :. (...)o nr(...)o wygrane pieniężne z możliwością dokonania ich wypłaty bezpośrednio z urządzeń z pomocą tzw.(...), będących we władaniuSpółki z o.o. (...)z siedzibą wK.przyul. (...)lok.(...), wbrew przepisomart. 6 ust. 1, art. 14ust. orazart. 23a ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, tj. o przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 k.k.s.w zw. zart. 9 § 3 k.k.s.Analiza akt sprawy niniejszej pozwala jednoznacznie stwierdzić, wbrew założeniu przyjętemu przez Sąd Rejonowy, żeM. W.nie jest „przeciętnym obywatelem”, który nie był świadomy obowiązujących w danym przedziale czasu przepisówustawy o grach hazardowych. Zdaniem Sądu Okręgowego oskarżony jako Prezes zarządu pełniąc taką funkcję powinien mieć pełną świadomość obowiązujących przepisów prawa w zakresie prowadzonej przez siebie działalności. Tym samym uwolnienie go od odpowiedzialności karnej za zarzucany mu czyn zart. 107 § 1 k.k.s.w zw. zart. 9 § 3 k.k.s.jest dowolnym ustaleniem Sądu Rejonowego albowiem z akt sprawy nie wynika aby zastosowanie przepisuart. 30 k.k.w sprawie niniejszej mogło mieć zastosowanie. Błąd będzie bowiem nieusprawiedliwiony, jeśli zostanie wykazane, że sprawca przed podjęciem swojego zachowania miał możliwość zapoznania się z regulacją prawną, która będzie miała zastosowanie, miał możliwość poznania jej wykładni, udając się choćby do prawnika. Tym samym podejmując działalności oskarżony powinien śledzić przepisy prawa w zakresie objętym działaniem Spółki, której jest Prezesem. Jeśli bowiem na sprawcy ciążył obowiązek zaznajomienia się z odpowiednimi przepisami (np. w związku z działalnością zawodową), a sprawca w sposób zawiniony obowiązku tego nie wypełnił, to nieświadomość bezprawności będzie nieusprawiedliwiona. Nie można bowiem skutecznie powoływać się na niezawinioną nieznajomość prawa, jeżeli z ustalonych faktów wynika, że sprawca nie tylko nie starał się w sposób należyty zapoznać z obowiązującym uregulowaniem, choć miał możność to uczynić u przedstawicieli właściwych organów, ale wręcz w sposób wyraźny z takiej możliwości zrezygnował. W sprawie niniejszej Sąd Rejonowy poczynił jedynie bardzo ogólne ustalenia uznając, że oskarżony pozostał w usprawiedliwionej nieświadomości bezprawności swojego zachowania. Sąd Rejonowy nie przeprowadził jednak żadnego postępowania dowodowego, z góry przyjmując pewne założenie, z którym nie sposób się zgodzić. Zdaniem Sądu Odwoławczego decyzja sądu jest przedwczesna, wymaga przeprowadzenia przewodu sądowego. W chwili obecnej sprawa wymaga dalszego zbadania, również w kierunku ewentualnego wypełnienia przez oskarżonego dyspozycji zawartej w przepisieart. 30 k.k., lecz po przeprowadzeniu skrupulatnego postępowania dowodowego.
Sąd Rejonowy ponownie rozpoznając sprawę będzie zobowiązany przeprowadzić postępowanie dowodowe w całości. Zdaniem Sądu Okręgowego, nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia, zaskarżone postanowienie należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Myszkowie.
Podstawę prawną orzeczenia Sądu Okręgowego stanowił przepisart. 437 § 1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.