Sąd Okręgowy w Gdańsku
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1999/16
Data wyroku: 2017-03-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożenna Zalewska
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. 2015, 748 ze zm.), §2 ust. 1 i 2 i §4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43),

Sygn. akt VII U 1999/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 marca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gdańsku
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Bożenna Zalewska
Protokolant: st. sekr. sądowy Dorota Kryspin
po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 r. w Gdańsku
sprawyZ. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaZ. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
z dnia 15 listopada 2016 r. nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcyZ. G.prawo do emerytury od dnia 01 października 2016r.
SSO Bożenna Zalewska
Sygn. akt VII U 1999/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15.11.2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.odmówił ubezpieczonemuZ. G.prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w warunkach szczególnych z uwagi na nieudowodnienie przez ubezpieczonego odpowiedniego stażu pracy w warunkach szczególnych. Zakład podał, że nie uwzględnił do stażu pracy w warunkach szczególnych ubezpieczonemu okresu od 2.6.1975 r. do 30.9.1982 r. oraz od 1.10.1982 r. do 31.10.1986 r., ponieważ ubezpieczony nie przedłożył świadectwa pracy w warunkach szczególnych.
Ubezpieczony odwołał się od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury. Podał, że w zakwestionowanych przez ZUS okresach pracował w warunkach szczególnych: w okresie od 2.6.1975 r. do 30.9.1982 r. jako traktorzysta, a w okresie od 1.10.1982 r. do 31.10.1986 r. jako kierowca ciągnika.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
UbezpieczonyZ. G.urodził się (...), w dniu 29.9.2015 r. ukończył wiek 60 lat. Ubezpieczony nie jest członkiem OFE, na dzień 1.1.1999 r. udowodnił przed organem rentowym staż sumaryczny 25 lat oraz 4 lata 9 miesięcy i 26 dni pracy w warunkach szczególnych. W dniu 17.10.2016 r. złożył w pozwanym organie rentowym wniosek o emeryturę. Organ rentowy nie zaliczył do stażu pracy w warunkach szczególnych ubezpieczonemu okresu od 2.6.1975 r. do 30.9.1982 r. oraz od 1.10.1982 r. do 31.10.1986 r
/okoliczności bezsporne/
Pierwszy wniosek o emeryturę ubezpieczony złożył w dniu 21.9.2015 r. Decyzją z dnia 6.10.2015 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury z uwagi na niespełnienie przez niego: wymaganego ogólnego stażu pracy oraz stażu pracy w warunkach szczególnych. Odwołanie skarżącego zostało oddalone wyrokiem tut. Sądu z dnia 23 lutego 2016 r., w sprawie o sygn. VII U 1905/15. Postanowieniem z dnia 26.4.2016 r. Sąd odrzucił wniosek skarżącego o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Z ustnych motywów rozstrzygnięcia wynika, że ubezpieczonemu nie zostało wówczas przyznane prawo do emerytury z uwagi niewykazanie przez skarżącego ogólnego stażu pracy.
/dowód: wniosek o emeryturę – k. 1 t. I akt rentowych; wyrok tut. Sądu Okręgowego z dnia 23.2.2016 r. – k. 32 akt tut. Sądu VII U 1905/15; protokół pełny rozprawy z dnia 23.2.2016 r. – k. 30 akt tut. Sądu VII U 1905/15; postanowienie o odrzuceniu wniosku o uzasadnienie - k. 36-37 akt tut. Sądu VII U 1905/15/
Ubezpieczony prawo jazdy na traktor posiada od 24.10.1973 r. a na samochody ciężarowe od 3.7.1981 r.
/dowód: prawo jazdy okazane na rozprawie w dniu 28.3.2017 r. – k. 40/
Ubezpieczony był zatrudniony w okresie od 2.6.1975 r. do 30.9.1982 r. w Spółdzielni(...)wN.w charakterze traktorzysty w pełnym wymiarze czasu pracy. Do obowiązków skarżącego w tym okresie należało: sianie nawozów, prace polowe, orka, które wykonywano nawet do grudnia przy sprzyjających warunkach pogodowych, a w tzw. okresie martwym transport nawozów zM.doN., czy wożenie wapna defekacyjnego z odstojników na pola rolników. W samymN.było zatrudnionych kilkunastu traktorzystów, Spółdzielnia(...)miała też podległe bazy, w których zatrudniano traktorzystów.
/dowód: zeznania świadkaB. T.na rozprawie w dniu 28.3.2017 r. – k. 42, protokół pełny – k. 43; zeznania świadkaE. S.na rozprawie w dniu 28.3.2017 r. – k. 41, protokół pełny – k. 43; świadectwo pracy – k. 13 akt osobowych na k. 38/
W okresie od 1.10.1982 r. do 31.10.1986 r. ubezpieczony był zatrudniony wKombinacie Rolnym (...)w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze traktorzysty. Wnioskodawca w tym okresie mieszkał wN.i codziennie rano ok. godz. 6:00 samochodemmarki N.zabierał osoby zL.iN., z którymi przyjeżdżał doT.. WT.od ok. godz. 6:45 pracował jako traktorzysta do godz. 15:00, a podczas żniw do 20:00–22:00, po pracy tym samym samochodem odwoził pracowników do domów. Do obowiązków wnioskodawcy jako traktorzysty należało: orka, siewy, bronowanie, zwózka zbóż od kombajnu, buraków do kombajnu, dowożenie pasz dla bydła zT.z magazynu pasz oraz wożenie siana i słowy na fermę bydła doK., a zimą głównie wywoził obornik i zaopatrywał w kiszonkę hodowców byków.
W Kombinacie(...)wT.zatrudnionych było kilkunastu traktorzystów w tym okresie, w miejscowościK.była obora byków i jałówek, a wT.obora byków ok. 200-240 sztuk.
/dowód: częściowo świadectwo pracy – k. 1 akt osobowych na k. 28, zeznania świadkaA. S.na rozprawie w dniu 28.3.2017 r. – k. 41, protokół pełny – k. 43; zeznania świadkaZ. A.na rozprawie w dniu 28.3.2017 r. – k. 40-40v, protokół pełny – k. 43/
Sąd zważył, co następuje.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było, czy ubezpieczonyZ. G.spełnił warunek odpowiedniego stażu pracy w warunkach szczególnych. W tym kierunku należało prowadzić ustalenia w postępowaniu przed Sądem, albowiem pozostałe przesłanki nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku były pomiędzy stronami bezsporne.
Wskazać przede wszystkim należy, że w sprawie o sygn. VII U 1905/15 Sąd oddalił odwołanie skarżącego z uwagi na brak wymaganego ogólnego stażu pracy. W niniejszej sprawie przesłanka ta nie była przedmiotem sporu pomiędzy stronami.
Dokonując zatem oceny całokształtu materiału dowodowego, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, Sąd zważył że odwołanie wnioskodawcyZ. G.od decyzji organu rentowego było zasadne i winno zostać uwzględnione.
Przechodząc do prawnej jego oceny, wskazać należy co następuje.
Ogólne zasady nabywania prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po 1948 r. zostały uregulowane w treściart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(T.j. Dz. U. z 2016 poz. 887 ze zm.) dalej: ustawy emerytalnej, zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, którzy spełniają łącznie następujące warunki:

1
legitymują się okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż: 65 lat dla mężczyzn, 60 lat dla kobiet,

2
mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej: 25 lat dla mężczyzn, 20 dla kobiet,

3
nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Art. 184 ust. 2 powyższej ustawy zmieniony został przez art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. nr 637) z dniem 1 stycznia 2013 r., co skutkuje tym iż od 1 stycznia 2013 r. celem uzyskania uprawnienia do emerytury w warunkach szczególnych nie ma konieczności spełniania przez ubezpieczonych przesłanki rozwiązania stosunku pracy.
Aktem wykonawczym, do którego odsyła ustawa, jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (T.j. Dz.U. z 1983 r. Nr 3, poz. 9), zwane dalej rozporządzeniem. Stosownie do treści § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Organ rentowy nie zaliczył do stażu pracy w warunkach szczególnych ubezpieczonemu okresu od 2.6.1975 r. do 30.9.1982 r. oraz od 1.10.1982 r. do 31.10.1986 r. z uwagi na brak świadectw pracy w warunkach szczególnych. W ocenie organu informacje podane na świadectwach są sprzeczne, a tym samym mało wiarygodne.
Sąd nie podzielił stanowiska organu rentowego w tym zakresie. Sąd zważył, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w postępowaniu przed sądem okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidzianerozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, mogą być ustalane także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia z zakładu pracy (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r. III UZP 48/84), a więc wszelkimi dopuszczalnymi przez prawo środkami dowodowymi.
Sąd dopuścił zatem dowód z zeznań świadków:Z. A.,A. S.,E. S.orazB. T.i na podstawie tych zeznań ustalił, że ubezpieczony zarówno będąc zatrudnionym w Spółdzielni(...)wN.oraz w Kombinacie(...)wT.stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę kierowcy ciągnika, o której mowa w wykazie A, dziale VIII, poz. 3 stanowiącym załącznik do cyt. wyżej rozporządzenia. Wskazać należy, że z zeznań świadków wynika jednoznacznie, iż ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał obowiązki traktorzysty: bronował, orał, siał, rozwoził nawóz, paszę, kiszonki, siano i słomy. Świadkowie ci pracowali razem z ubezpieczonym (opróczB. T., która nie pracowała przy tych samych pracach, ale widywała skarżącego przy pracy, a nadto ma wiedzę na temat jego obowiązków jako księgowa w Spółdzielni(...)wN.) przy podobnych albo tych samych pracach, bądź byli jego przełożonymi, mają zatem wiedzę bezpośrednią na temat charakteru wykonywanych przez skarżącego obowiązków.
Sąd zważył, że w świadectwie pracy z Kombinatu(...)wT.wpisano, iż wnioskodawca pracował na stanowisku kierowcy, jednakże świadkowie zgodnie podali, iż do jego obowiązków, niejako dodatkowo, należało przywiezienie pracowników z okolicznych miejscowości oraz zN., gdzie sam mieszkał. Ubezpieczony wykonywał ten obowiązek przed pracą, do kombinatu przyjeżdżał już ok. godziny 6:45 i podejmował obowiązki traktorzysty, które wykonywał do ok. godziny 15:00, a podczas żniw do 20:00-22:00. Oprócz zatem samego dowożenia osób, ubezpieczony w pełnym wymiarze czasu pracował jako traktorzysta.
Sąd w pełni dał wiarę zeznaniom świadków, ponieważ były spontaniczne, a ponadto logiczne i spójne, i korespondują ze sobą nawzajem. Sąd zważył, że zeznania te korespondują ponadto z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie, w szczególności z dokumentacją – aktami osobowymiZ. G.w obu zakładach pracy.
Tym samym w ocenie Sądu ubezpieczony udowodnił, że w zakwestionowanych przez ZUS okresach stale i pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę w warunkach szczególnych, tym samym – wraz z udowodnionym przed organem rentowym okresem – z całą pewnością spełnił wymaganą przesłankę 15-letniego stażu pracy.
W ocenie Sądu, wobec udowodnienia wykonywania stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych w spornym okresie wnioskodawcaZ. G.spełnił wszystkie przesłanki dla nabycia emerytury w obniżonym wieku, ponieważ osiągnął 60 rok życia, na dzień wejścia w życie ustawy udokumentował okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 25 lat, nie jest członkiem OFE, a także spełnił przesłankę udokumentowania stażu co najmniej 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Z tych względów orzeczono jak w wyroku, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.w związku z cytowanymi wyżej przepisami, przyznając ubezpieczonemu prawo do emerytury, poczynając od 1 października 2017 r., tj. od miesiąca, w którym złożył on wniosek o emeryturę. Sąd miał bowiem na uwadze, że stosownie do treści art. 129 ust. 1 cytowanej ustawy, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust. 2.
Sędzia SO Bożenna Zalewska