Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 531/14
Data wyroku: 2016-12-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Hoffa

Sygnatura akt XII C 531/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, dnia 17 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Ewa Hoffa
Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Krystyna Wojciechowska-Trawka
po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. w Poznaniu na rozprawie
sprawy z powództwaT. T./PESEL: (...)/
przeciwkoP. T./PESEL: (...)/
o zapłatę

I
Zasądza od pozwanego na rzecz powódki, tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, kwotę 60.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 17 listopada 2016 r. do dnia zapłaty.

II
W pozostałej części powództwo oddala.

III. Kosztami sądowymi obciąża strony po połowie i z tego tytułu nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa /Sądu Okręgowego w Poznaniu/:
1/ od powódki kwotę 1896,50 zł /jeden tysiąc osiemset dziewięćdziesiąt sześć złotych i pięćdziesiąt groszy/ z zasądzonego roszczenia/,
2/ od pozwanego kwotę 3536,50 zł /trzy tysiące pięćset trzydzieści sześć złotych/ z zasądzonego roszczenia/.
Koszty pozasądowe znosi wzajemnie.
/-/E. H.
Sygn akt XII C 531/14/3

UZASADNIENIE
Powódka,T. T., wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 28.000 zł tytułem odszkodowania za koszty leczenia, rehabilitacji i koszty dojazdów do lekarzy specjalistów i rehabilitantów, oraz koszty leków. Zażądała też kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wyrządzoną powódce na skutek pobicia przez pozwanego i znęcania się nad powódką przez cały czas trwania małżeństwa, oraz trwałą utrata zdrowia powódki /k.1 i 2/.
Wskazała, że odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie w/w kwot powinny być naliczone od 28 lutego 2014 r., czyli od daty wniesienia pozwu /k.240/.
Domagała się zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych /k.2/.
Pozwany,P. T., wniósł o oddalenie powództwa i obciążenie powódki kosztami postępowania w tym zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych /k.143 i 145/.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powódka i pozwany- mieszkańcyG., zawarli małżeństwo dnia 19 marca 1991 r. Ze względu na zamieszkanie w niewielkiej miejscowości powódka orientowała się, że pozwany jest rozwiedziony i pije alkohol.
Leczenie nałogu w trakcie małżeństwa stron nie było skuteczne. W okresie od maja 1994 r. do kwietnia 2011 r. pozwany przebywał 10- krotnie na leczeniu odwykowym /k.96 i 97- kserokopia pisma z dnia 9 kwietnia 2014 r. sporządzonego przez kierownikaD.Dokumentacji Medycznej Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych(...)wG./.
W okresie od 1998 r. do 2007 r. Komisja ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wG.prowadziła w stosunku do pozwanego czynności w związku z jego alkoholizmem i objawami tego nałogu /k.80- 95- kserokopie dokumentów z akt tej Komisji w szczególności kserokopia postanowienia z dnia 13 marca 1998 r., kserokopia opinii lekarza psychiatry z 14 sierpnia 2001 r., wnioski Komendy Powiatowej Policji wG.z 21 października 2002 r.,
16 lipca 2004 r. i 6 stycznia 2006 r./.
Na skutek postępowania karnego wszczętego na wniosek powódki pozwany został skazany wyrokiem z dnia 26 października 2004 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby za występek stanowiący czyn ciągły polegający na tym, że w okresie od maja 2002 r. do 9 marca 2004 r. znęcał się psychicznie i fizycznie nad powódką, oraz synem stronŁ. T.w ten sposób, że popychał syna, uderzał po całym ciele i ciągnął za uszy powódkę, a nadto groził żonie i synowi pozbawieniem życia i zniesławiał żonę wulgarnymi słowami.
W wyroku tym Sąd zobowiązał pozwanego do podjęcia leczenia odwykowego z uzależnienia alkoholowego /k.111 i 113 akt(...)/1 Sądu Rejonowego w Gnieźnie- wyrok i zarządzenie jego wykonania, a także kserokopia tego wyroku na k.113 i 114 akt głównych/.
Pozwany na rozprawie głównej w sprawie karnej oświadczył:”…nie wiem jak żonie wynagrodzę te wszystkie krzywdy. Ja zamierzam podjąć leczenie na oddziale odwykowym wG.od 5 listopada 2004 r. Zdaję sobie sprawę, że muszę się leczyć.” Poddał się karze i nie złożył apelacji od wyroku /k. 110 w/w akt sprawy karnej/.
Podczas badania przez biegłych psychiatrów w postępowaniu karnym przygotowawczym stwierdził, że pod wpływem alkoholu jest drażliwy, wybuchowy i nie panuje nad sobą /k.85- 87 akt(...)Sądu Rejonowego w Gnieźnie, k. 242- zeznania pozwanego/.
Bezsporne jest, że Sąd Rejonowy w Gnieźnie zarządził następnie wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności, ponieważ pozwany kontynuował agresywne zachowania i picie alkoholu /k.241 i 242- zeznania pozwanego, k.239- zeznania powódki/.
Sąd Rejonowy w Gnieźnie nie skazał pozwanego za dokonane dnia 20 maja 2002 r. uszkodzenie słuchu powódki po uderzeniu jej w lewe ucho i jego bezpośrednią okolicę, bowiem biegłyC. Ż.- specjalista medycyny sądowej- ocenił, że szum i niedosłuch w lewym uchu powódki, ora występujące u niej zawroty głowy mogą być zarówno następstwem pobicia jak i samoistnych zmian chorobowych. Wskazał, że u powódki nie wystąpiły zewnętrzne zmiany urazowe /k.73- 76 w/w akt karnych- opinia z dnia 24 kwietnia 2004 r., w aktach głównych k.149 i 151/.
Tłumacząc wątpliwości na korzyść oskarżonego Sąd karny, nie mając całkowitej pewności co do związku przyczynowego, trafnie nie uwzględnił tego uszkodzenia ciała jako jednego z czynów zabronionych wchodzących w skład przestępstwa znęcania.
W końcu czerwca 2011 r. pozwany wyprowadził się z domu zajmowanego przez strony i wyjechał do Anglii. Mieszkając tam złożył pozew o rozwód.
Bezsporne jest, że w sprawie(...)Sąd Okręgowy w Poznaniu w dniu 25 czerwca 2013 r. orzekł rozwód z winy pozwanego i wyrok ten jest prawomocny.
W sierpniu 2013 r. pozwany wystąpił z wnioskiem o podział majątku wspólnego domagając się od powódki spłaty za pozostawione ruchomości wchodzące w skład majątku wspólnego, oraz nakłady dokonane z majątku wspólnego stron na majątek powódki. Sprawa ta toczy się w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie pod sygnaturą(...)/k.65- 78- kserokopie wniosku o podział majątku i odpowiedzi na wniosek/.
Dnia 20 maja 2002 r. pozwany, będąc pod wpływem alkoholu, uderzył powódkę w głowę z lewej strony nie wywołując uszkodzeń zewnętrznych natomiast powodując wstrząśnienie błędnika. Siła uderzenia była do tego stopnia znaczna, że głowa powódki uderzyła o szafkę. Uderzeniem objęte było lewe ucho i jego okolice.
Dnia następnego powódka poszła do lekarza rodzinnego, który skierował ją do laryngologa. Laryngolog stwierdził stan po urazie ucha lewego i powódka kontynuowała leczenie /k.11- 19 i 155- 174- kserokopie dokumentacji medycznej, k.154v- opis przebiegu leczenia w opinii z dnia 1 czerwca 2016 r. wydanej przez biegła sądową z dziedziny otolaryngologiiJ. O./.
Dolegliwości ucha lewego występujące u powódki od maja 2002 r., a mianowicie uporczywe szumy w lewym uchu skutkujące zaburzeniami snu i drażliwością, które stopniowo się nasilały /k.290- zeznania biegłejJ. Z.- |O., k.255v- opinia biegłej/ pogarszały jakośc życia powódki, aczkolwiek nie ma możliwości sprecyzowania ich zakresu jako stopnia trwałego uszczerbku na zdrowiu. Niedosłuch ucha lewego występujący u powódki na skutek uderzenia przez pozwanego skutkuje trwałym uszczerbkiem na zdrowiu wynoszącym 5%.
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie w/w dokumentów, złożonych w potwierdzonych kserokopiach, ewentualnie wykonanych w toku niniejszego postępowania z przejściowo dołączonych akt spraw będących w toku /k.63- zarządzenie z dnia 8 października 2014 r./, których autentyczności strony nie kwestionowały, a nie było podstaw, aby kwestionować je z urzędu.
Sąd uwzględnił treść wyżej opisanego wyroku skazującego pozwanego, oraz w/w dokumenty z akt(...)Sądu Rejonowego w Gnieźnie będące podstawą skazania, których pozwany nie kwestionował poddając się karze i nie zaskarżając wyroku skazującego.
Oczywiście sąd wziął pod uwagę, że wnioski i pisma stron, w szczególności ze sprawy o podział majątku wspólnego, prezentują subiektywne oceny stron i są dokumentami prywatnymi.
Opinię biegłej otolaryngolog-J. O.z dnia 1 czerwca 2016 r. /k.252- 255/ w połączeniu z zeznaniami biegłej korygującymi i precyzującymi tę opinię /k.290 i 291/ sąd uznał za materiał dowodowy wysoce przydatny dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż biegła wyczerpująco odpowiedziała na pytania zadane w zleceniu wydania opinii, a swe oceny i wnioski przekonywująco uzasadniła.
Wykaz wydatków związanych z leczeniem sporządzony przez powódkę /k.117- 118/ nie mógł stanowić podstawy ustaleń, bowiem nie zostały do niego dołączone żadne faktury, lub innego typu rachunki potwierdzające poniesienie tych wydatków.
Powódka w okresie objętym w/w wykazem miała uprawnienia do leczenia w ramach NFZ, a jeśli któreś z zabiegów nie były bezpłatne powinna to udowodnić. Powinna też udowodnić, że zabiegi wykonywane przez osoby parające się medycyną alternatywną /k.118/ były niezbędne i zostały zlecone przez lekarza.
Zeznaniom świadkówI. M.- siostry powódki iŁ. T.- syna stron /k.23 i 24, oraz k. 20-22 akt I Cps 46/15 Sądu Rejonowego w Gnieźnie/ sąd dał wiarę w takiej części w jakiej nie były one sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym przyjętym za podstawę ustaleń.
Zeznania świadkaJ. B.z ich nagraniem /k. 17 i 18 akt I Cps 11/15 Sądu Rejonowego w Szubinie/ okazały się nieprzydatne dla ustalenia stanu faktycznego, bowiem świadek nie prowadzi żadnej dokumentacji zabiegów, nie wskazał na czym polega terapia i czy odbywała się na zlecenie lekarza konkretnej specjalności. Z jego zeznań wynika również, że dolegliwości ucha powódki nie były główna przyczyną terapii, a przyczyna zasadniczą były stany lękowe. Logiczne jest, że skoro pozwany od kilku lat mieszka w Anglii stany lękowe powódki występujące po jego wyjeździe nie są powiązane adekwatnym związkiem przyczynowym z obecnością, lub zachowaniami pozwanego.
Zeznaniom stron /k.238- 241 i 119- 120- zeznania powódki i uprzednio złożone zeznania informacyjne, k.241- 243- zeznania pozwanego/ sąd dał wiarę w takiej części w jakiej nie były sprzeczne ze sobą wzajemnie, a jednocześnie były zgodne z pozostałym materiałem dowodowym przyjętym za podstawę ustaleń.
Sąd zważył co następuje:
Powódka doznała trwałego uszczerbku na zdrowiu na poziomie 5% i zachodzi znaczne prawdopodobieństwo, na pograniczu pewności, że niedosłuch lewego ucha jest skutkiem uderzenia powódki przez pozwanego.
Ustalając czyn zabroniony pozwanego, związek przyczynowy między tym czynem, a trwałym uszczerbkiem na zdrowiu u powódki, oraz winę pozwanego /umyślna z zamiarem ewentualnym/ sąd nie był związany ustaleniami stanowiącymi podstawę wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w Gnieźnie w sprawie(...), bowiem, jak wskazano powyżej, Sąd Rejonowy nie zaliczył tego czynu jako elementu przestępstwa znęcania ze względu na wątpliwości tłumaczone na korzyść oskarżonego.
Wstrząśnienie błędnika, oraz uraz w efekcie wstrząśnienia wywołały u powódki nie tylko trwały uszczerbek na zdrowiu, ale również długotrwałe dolegliwości w postaci uporczywych szumów w uchu.
Na skutek tych trudnych do zniesienia dolegliwości wystąpiły u powódki zaburzenia snu, oraz drażliwość pogarszając istotnie jakość jej życia /k.255v i 291- opinia i zeznania biegłejJ. O./.
W dacie orzekania należało więc zasądzić na rzecz powódki zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w wysokości 6000 zl za 1% uszczerbku na zdrowiu, łącznie 30.000 zł, jako odpowiednie i to na podstawieart. 445§1 k.c.w związku zart. 444§1 k.c.i415 k.c.
Powódka domagała się też zadośćuczynienia za krzywdę doznaną na skutek długotrwałego znęcania się pozwanego nad nią.
Pozwany został skazany za to przestępstwo popełnione w czasie od maja 2002 r. do marca 2004 r. , czyli przez prawie 2 lata.
Wobec poddania się karze przez pozwanego Sąd Rejonowy w Gnieźnie nie sporządził uzasadnienia wyroku z dnia 26 października 2004 r.
Z umieszczonego w wyroku opisu przestępstwa wynika, że pozwany w okresie około 2 lat wielokrotnie bil powódkę, ciągnął ja za uszy i zniesławiał wulgarnymi słowami co stanowiło ewidentne naruszenie takich dóbr osobistych powódki jak nietykalność cielesna, zdrowie, cześć i godność. Oczywiste jest, że bicie i ciągnięcie za uszy wywołuje ból fizyczny podczas tych zdarzeń i w okresie późniejszym do czasu zaniku sińców, stłuczeń, lub zranień.
Zgodnie zart. 24§1 k.c.w brzmieniu obowiązującym od 28 grudnia 1996 r. /Dz. U. Nr 114 poz. 542- art. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianieustawy Kodeks cywilny…/ na rzecz osoby, której dobro osobiste naruszono można zasądzić zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.
Biorąc pod uwagę: rodzaj i powtarzalność naruszania dóbr osobistych powódki podczas popełniania przez pozwanego przestępstwa znęcania się o charakterze ciągłym, deklaracje pozwanego na rozprawie głównej, że chciałby wynagrodzić powódce wyrządzone jej krzywdy i fakt, że pozwany dotąd tego nie uczynił należało zasądzić zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych powódki w wysokości 30.000 zł.
Nasilenie cierpień psychicznych i fizycznych u powódki w okresie znęcania, forma znęcania się pozwanego, fakt, że znęcanie się nad powódką miało miejsce w obecności syna stron i pogorszenie jakości życia powódki z tego wynikające pozwalają przyjąć, że zadośćuczynienie w powyższej kwocie jest zadośćuczynieniem „odpowiednim” w tym konkretnym przypadku.
Zadośćuczynienia zasądzone na podstawie powyższych przepisów sumarycznie wynoszą 60.000 zł, czyli kwotę zasądzoną w punkcie I wyroku.
W pozostałej części powództwo o zadośćuczynienie zostało oddalone jako nadmierne.
Ponieważ wysokość zadośćuczynienia została określona według cen z daty wyrokowania /art. 363§2 k.c./, a żadne szczególne okoliczności nie wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innym czasie odsetki ustawowe za opóźnienie przysługują od 17 listopada 2016 r. do dnia zapłaty i to na podstawieart. 481§1 i 2 k.c.
Żądane przez powódke odszkodowanie w kwocie 28.000 zł nie zostało przez nią udowodnione, ani uprawdopodobnione nawet w stopniu umożliwiającym zastosowanieart. 322 k.p.c.
Spis elementów żądanego odszkodowania /k.117- 118/ nie zawiera konkretnych kwot /k.117/. Zabiegi medycyny chińskiej i inne podobnego typu /k.118/ nie zostały zlecone przez lekarza laryngologa, ani lekarza innej specjalności.
Powódka nie złożyła żadnych rachunków, ani zaświadczeń pozwalających na ustalenie jaka była różnica między pobieranymi w okresach leczenia zasiłkami chorobowymi, a wysokością pełnych wynagrodzeń w tym okresie.
Nie podała odległości przejazdów, rodzaju samochodu, orientacyjnego kosztu przejechania 1 km, ani kosztów przemieszczania się przy pomocy innego środka komunikacji.
W żadnym stopniu nie sprostała obowiązkowi zart. 6 k.c.wobec czego powództwo o odszkodowanie należało oddalić w całości.
Koszty sądowe obejmują opłatę od pozwu w kwocie 6400 zł i koszty opinii biegłej w kwocie 560,48 zł wraz z wynagrodzeniem za stawienie się biegłej w sądzie i udział w rozprawie w kwocie 112,60 zł /k.256 i 291- postanowienie o przyznaniu biegłej elementów wynagrodzenia/.
Łącznie koszty sądowe wynoszą 7073,08 zł, w zaokrągleniu 7073 zł.
Powódka wygrała sprawę mniej więcej co do połowy swych roszczeń, więc strony powinny być po połowie obciążone kosztami postępowania.
Każdą ze stron obciąża więc kwota 3536,50 zł(...):2/.
Powódka wpłaciła dotąd 640 zł /k.45- dowód wpłaty/, bowiem od opłaty od pozwu ponad te kwotę została zwolniona postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2014 r. /k.40/.
Ponadto wpłaciła zaliczkę w kwocie 1000 zł na koszty opinii /k.248/, czyli łącznie uiściła 1640 zł z czego wynika, że powinna dopłacić 1896,50 zł na rzecz Skarbu Państwa z zasądzonego roszczenia /pkt III 1 wyroku/.
Pozwany powinien zapłacić Skarbowi Państwa całość obciążających go kosztów sądowych, czyli kwotę 3536,50 zł /pkt III 2 wyroku/.
Koszty zastępstw procesowych stron wynoszą po 3617 zł /§6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie…/ Dz. U. Nr. 163 poz.1348 ze zm./.
Orzekając o kosztach postępowania na podstawieart. 1200 k.p.c.sąd zniósł więc wzajemnie koszty zastępstw adwokackich.
/-/ E. Hoffa