Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1501/16
Data wyroku: 2017-02-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Tyrka
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 477^14^§2 kpc, art. 184 FUS

Sygn. aktVIII U 1501/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 lutego 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grzegorz Tyrka

Protokolant:

Igor Ekert

po rozpoznaniu w dniu16 lutego 2017 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawyA. W.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaA. W.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia11 lipca 2016  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeA. W.prawo do emerytury, poczynając od dnia(...)
SSO Grzegorz Tyrka
Sygn. akt VIII U 1501/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 lipca 2016r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuA. W.((...)) prawa do emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdyż ubezpieczonynie udowodnił na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganego 15 – letniego okresu pracyw szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Organ rentowy wskazał, iż do pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił okresów zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 1 stycznia 1987r. do dnia 28 luty 1993r. oraz od dnia 1 grudnia 1995r. do dnia 31 grudnia 1998r., ponieważ ubezpieczony nie wykonywał wówczas pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Nadto zgodnie ze świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 16 czerwca 2016r. stanowisko tokarza nie jest zaliczone do prac w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany i przyznania prawado emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych podnosząc, iż posiada wymaganydo przyznania prawa do emerytury staż pracy w warunkach szczególnych.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyA. W.w dniu(...)ukończył 60 lat życia,nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, na dzień 1 stycznia 1999r. udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Wniosek o przyznanie prawa do emerytury ubezpieczony złożył w dniu(...). i został on rozpoznany decyzją zaskarżoną omówioną na wstępie.
Ubezpieczony przedłożył do akt organu rentowego świadectwo wykonywania pracw szczególnych warunkach z dnia 16 czerwca 2016r., w którym zawarto zapis,iż ubezpieczony od dnia 1 września 1977r. do nadal jest zatrudniony wKopalni (...)(...) S.A.i w okresach od dnia 1 stycznia 1987r. do dnia 28 lutego 1993r. orazod dnia 1 grudnia 1995r. do dnia 31 grudnia 1998r. wykonywał pracę na łączonym stanowisku:
- ślusarza napraw i remontu lokomotyw spalinowych wymienionym w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia12 sierpnia 1983r. w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki,na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach,
- tokarza – stanowisko nie zaliczone do prac w warunkach szczególnych.
Ubezpieczony w okresie od dnia 1 lipca 1974r. do dnia 31 sierpnia 1977r. był zatrudniony w(...) S.A.wI.w pełnym wymiarze czasu pracyna stanowiskach: tokarza, tłoczarza i krajacza ( świadectwo pracy z dnia 5 grudnia 1996r., akta ZUS ).
Następnie od dnia 1 września 1977r. podjął pracę wKopalni (...) S.AwK., gdzie pracuje do nadal.
Podczas tego zatrudnienia ubezpieczony zajmował następujące stanowiska pracy:
- od dnia 1 września 1977r. do dnia 31 października 1979r. – tokarza w Oddziale(...)
- od dnia 1 listopada 1979r. do dnia 31 grudnia 1986r. – ślusarza w OddzialeN.Lokomotyw,
- od dnia 1 stycznia 1987r. do dnia 28 lutego 1993r. – tokarza w OddzialeN.Lokomotyw,
- od dnia 1 marca 1993r. do dnia 30 listopada 1995r. – tokarza w OddzialeN.Lokomotyw,
- od dnia 1 grudnia 1995r. do dnia 31 lipca 1999r. – ślusarza – tokarza w OddzialeN.Lokomotyw,
- od dnia 1 sierpnia 1999r. do dnia 30 listopada 1999r. – ślusarza – tokarza w Oddziale(...)
- od dnia 1 grudnia 1999r. do dnia 31 października 2005r. – ślusarza – tokarzaw OddzialeŻ.,
- od dnia 1 listopada 2005r. do dnia 30 kwietnia 2009r. – ślusarza – tokarzaw OddzialeProdukcji (...),
- od dnia 1 maja 2009r. do nadal – ślusarza – tokarza operatora urządzeńza i wyładowczych w OddzialeProdukcji (...).
Ubezpieczony początkowo pracował jako tokarz. W aktach osobowych znajdujesię jego prośba z dnia 29 września 1979r. o zwolnienie z pracy z dniem 1 października 1979r. ze względu na niskie zarobki i następnie pismo ubezpieczonego z dnia 24 października 1979r. o wycofaniu wcześniejszego wypowiedzenia umowy o pracę wobec udzielonej ubezpieczonemu obietnicy otrzymania mieszkania oraz przeniesienia z oddziału OR-1 na oddział OR -2. Od dnia 1 listopada 1979r. ubezpieczony podjął pracę na oddziale OR – 2 wP., to jest OddzialeN.Lokomotyw. W okresach spornych od dnia 1 listopada 1979r. do dnia 28 lutego 1993r. i od dnia 1 grudnia 1995r. do dnia 31 grudnia 1998r. ubezpieczony pracował w oddziale OR – 2 na stanowiskach: ślusarza, tokarza i ślusarza – tokarza. Powierzenie ubezpieczonemu łączonego stanowiska pracy ( ślusarza – tokarza ) wiązało się przyznaniem wyższej stawki zaszeregowania. Ubezpieczony pracował przy naprawach taboru kolejowego w tzw. parowozowni znajdującej się w dużej hali. Odwołujący zajmował się demontażem elementów parowozów, lokomotyw spalinowych i elektrycznych, a także wagonów, które były kierowane na naprawy i przeglądy. Pracę tę wykonywał w kanałach. W parowozowni było łącznie sześć kanałów, po trzy na każdą połowę. W tych kanałach ubezpieczony dokonywał demontażu części podwozia lokomotywy np. resorów, hamulców, silników trakcyjnych. Wykonywał remonty bieżące, zestawy kołowe, układy hamulcowe i układy powietrzne. Sporadycznie, przeciętnie raz w tygodniu przez klika minut pracował na tokarce. Było to wtedy, gdy w danej części musiał wytoczyć gwint.
Pracę opisaną powyżej ubezpieczony wykonywał faktycznie stalei w pełnym wymiarze czasu pracy. Miał styczność z chemikaliami, smarami, pracowałw zimnie i wilgoci.
Z tytułu wykonywania takiej pracy przez pewien okres czasu ubezpieczony otrzymywał dodatek za pracę w warunkach szczególnych, a także posiłki regeneracyjne.
Razem z ubezpieczonym pracowaliK. J.( zatrudniony w oddzialeOR -2 wP.od marca 1989r. na stanowisku maszynisty lokomotyw spalinowych ),J. W.( zatrudniony wKopalni (...)od 1991r. na stanowisku elektromontera ),J. S. (1)( zatrudniony w w/w Kopalni od września 1970r. do czerwca 2010r. jako spawacz elektryczny, gazowy i operator ładowarki ).
Ubezpieczony w toku postępowania przedłożył:
- kolejne świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach wKopalni (...)sporządzone w dniu 16 czerwca 2016r., w którym zawarto adnotację,iż w okresie od dnia 1 listopada 1979r. do dnia 31 grudnia 1986r. ubezpieczony stalei w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymienioną w dziale XIV poz.25 pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983r. w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach,
- świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 23 września 2016r. sporządzone przez(...) Spółkę AkcyjnąwI., w którym podano,iż ubezpieczony w okresie od dnia 2 lipca 1976r. do dnia 31 sierpnia 1977r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie: obsługa agregatów do walcowania, tłoczenia i ciągnienia wraz z urządzeniami pomocniczymi i wykańczającymi wymienione w wykazie A dziale 3 poz.45 pkt 6 i 18 wykazu stanowiącego Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 3 Ministra(...)Maszynowego z dnia 30 marca 1985r. wykazu stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej.
Oba świadectwa pracy w warunkach szczególnych dotyczące okresu zatrudnienia ubezpieczonego wKopalni (...)z dnia 16 czerwca 2016r. zostały sporządzone przezD. K., która zatrudniona jest wKopalni (...)od 1976r. Świadek ta zeznała, iż świadectwa pracy w warunkach szczególnych dotyczące ubezpieczonego sporządzała wyłącznie o dokumentację akt osobowych, nie wie jaką pracę odwołujący wykonywał w oddziale OR - 2 wP..
/dowód z: akt ZUS, akt osobowych ubezpieczonego, akt osobowych świadkówK. J.,J. W.iJ. S. (1), charakterystyki stanowiska pracy odwołującego wystawionej przez pracodawcę, zeznań świadkówDanutyK.,K. J.,J. W.,J. S. (2)z zeznań ubezpieczonego/.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoA. W.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 748 ze zm.) – zwanej dalej ustawą – ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
Zgodnie z 184 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy – tj. 1 stycznia 1999r. – osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zgodnie z art. 184 ust. 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z cytowanych norm prawnych wynika, iż odwołujący nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek:
- ukończenia wieku 60 lat,
- legitymowania się okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 1 stycznia 1999r.,
- legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 1 stycznia 1999r.,
- nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego.
W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego dla oceny, czy pracownik pracowałw szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska tylko rodzaj rzeczywiście powierzonej pracy ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego(...)z dnia 26 czerwca 2015r. sygn. akt III AUa 168/15 LEX nr 1761793 ).
UbezpieczonyA. W.wiek emerytalny 60 lat ukończył w dniu(...)., na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Spornym pozostawało, czy odwołujący na dzień 1 stycznia 1999r. posiada 15 - letni okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Zdaniem Sądu przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe pozwalana zaliczenie do pracy w warunkach szczególnych spornych okresów zatrudnienia ubezpieczonego wKopalni (...)od dnia 1 listopada 1979r. do dnia 28 lutego 1993r. oraz od dnia 1 grudnia 1995r. do dnia 31 grudnia 1998r., kiedy to ubezpieczony faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę wymienionąw stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. wykazie A dziale XIV poz.16, to jest „ prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów szynowych ”.
Ubezpieczony w powyższych okresach pracował w oddziale OR – 2 wP.w tzw. parowozowni i zajmował się demontażem elementów parowozów, a także lokomotyw spalinowych i elektrycznych oraz wagonów, które były kierowane na naprawy i przeglądy. Pracę tę wykonywał w kanałach remontowych. Przyjęciu, iż ubezpieczony pracę w warunkach szczególnych świadczył stale i w pełnym wymiarze czasu pracy nie przeszkadza fakt, iż czasami wykonywał także pracę poza kanałem – czynności tokarskie w sytuacji, gdy miały one charakter marginalny. Jak wynika z zeznań ubezpieczonego wykonywał je przeciętnie raz w tygodniu i to przez krótki okres czasu, a nadto były to czynności ściśle związane z pracą zasadniczą, a mianowicie pracą w kanałach remontowych, bo ubezpieczony regenerował wówczas wymontowaną z parowozu, lokomotywy czy wagonu część. Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2014r. ( III UK 537/13 ), jeżeli pracy w szczególnych warunkach towarzyszą inne czynności pracownicze, warunek pełnego zatrudnienia należy odnosić do tych czynności, które wykonywane są w warunkach bezpośrednio narażających na czynniki szkodliwe dla zdrowia, a także uwzględniać w wymiarze czasu pracy te inne czynności, gdy są ściśle związane z pracą w szczególnych warunkach, stanowiąc integralną część tej pracy, albo są wykonywane incydentalnie, w rozmiarze nieznaczącym dla wymiaru pracy w warunkach szczególnych.
Postępowanie dowodowe wykazało, iż fakt powierzenia ubezpieczonemu łączonego stanowiska pracy ślusarza – tokarza wiązał się wyłącznie z podwyższeniem stawki zaszeregowania.
Okoliczności dotyczące rzeczywiście wykonywanej przez ubezpieczonego pracyw powyższych okresach spornych potwierdzają zeznania słuchanych w sprawie świadkówK. J.,J. W.,J. S. (1), którzy pracowali razem z ubezpieczonym i byli bezpośrednimi świadkami wykonywanej przez niego pracy, korespondujące z nimi zeznania ubezpieczonego oraz zgromadzona w sprawie dokumentacja, w tym w szczególności dokumentacja zawarta w aktach osobowych ubezpieczonego oraz w/w świadków.
Przeprowadzone postępowanie wykazało również, iż sporządzone dla ubezpieczonego świadectwa pracy w warunkach szczególnych z dnia 16 czerwca 2016r. były wadliwe. Z zeznań świadkaI. K., która świadectwa te sporządzała wynika, iż sporządzone one zostały w oparciu o akta osobowe ubezpieczonego, gdy świadek ta nie wiedziała jaką faktycznie ubezpieczony pracę świadczył w oddziale OR – 2 wP.. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 kwietnia 2009r. ( I UK 316/08 ) treść świadectwa pracy w szczególnych warunkach może być podważana w każdy sposób. Dokonana przez pracodawcę w świadectwie pracy w szczególnych warunkach ocena charakteru zatrudnienia pracownika nie jest dla sądu wiążąca, a dokument ten podlega co do swojej wiarygodności i mocy dowodowej takiej samej ocenie, jak każdy inny dowód. Innymi słowy, dowód z dokumentu nie ma silniejszej mocy dowodowej niż dowód z zeznań świadków lub z przesłuchań stron ( por. również wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2014r. III AUa 264/14 ).
Zdaniem Sądu do pracy w warunkach szczególnych należy również uwzględnić okres zatrudnienia ubezpieczonego wfirmie (...)od dnia od dnia 2 lipca 1976r. do dnia 31 sierpnia 1977r., co do którego ubezpieczony przedłożył w toku tegoż postępowania świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia 23 września 2016r. potwierdzające wykonywanie takiej pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wymienionej w wykazie A dziale 3 poz.45.
Po zaliczeniu powyższych okresów do pracy w warunkach szczególnych, a nawet tylko spornych okresów zatrudnienia ubezpieczonego wKopalni (...)( 15 lat i 4 miesiące ) ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. posiada ponad 15 - letni okres takiej pracy. Zatem spełnia on wszystkie niezbędne przesłanki prawa do dochodzonego świadczenia.
W konsekwencji powyższego, na podstawie powołanych norm prawnych orazart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawodo emerytury, poczynając od dnia(...), to jest miesiąca zgłoszenia wniosku( zgodnie z art.129 ust.1 ustawy ).
(-) SSO Grzegorz Tyrka