Sąd Okręgowy w Częstochowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 147/17
Data wyroku: 2017-07-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Górczyńska-Bebłot
Słowa kluczowe: Renta z tytułu niezdolności do pracy
Podstawa prawna: art. 21 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 227 ze zm.)

Sygn. akt IV U 147/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lipca 2017 roku

Sąd Okręgowy w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Marzena Górczyńska-Bebłot
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Oliwia Rajewska
po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 roku w Częstochowie
sprawyJ. G.
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia SpołecznegoOddział (...)wC.
o prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy
na skutek odwołaniaJ. G.
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia SpołecznegoOddział (...)wC.
z dnia 9 stycznia 2017 roku Nr(...)

oddala odwołanie
Sygn. akt IV U 147/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9 stycznia 2017 roku nr(...)Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił przyznaniaJ. G.prawa do renty rolniczej.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że tak lekarz rzeczoznawca jaki komisja lekarska KRUS nie uznali ubezpieczonej za całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, a zatem nie przysługuje jej prawo do żądanego świadczenia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosłaJ. G.domagając się jej zmiany i przyznania jej prawa do renty rolniczej.
W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona podniosła, że na skutek trzech wypadków komunikacyjnych, którym uległa w latach 2002, 2003 i 2008, doznała urazów głowyi kręgosłupa, na skutek których nie jest zdolna do wykonywania pracyw gospodarstwie rolnym.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

J. G.urodziła się w dniu(...)roku i w okresie od1 listopada 2008 roku do 30 listopada 2016 roku była uprawniona do pobierania renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. W dniu 15 listopada 2016 roku odwołująca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do renty rolniczej na dalszy okres czasu. Rozpoznając powyższy wniosek organ rentowy skierował ubezpieczoną na badanie przez lekarza rzeczoznawcę KRUS, który orzeczeniem z dnia 8 grudnia 2016 roku stwierdził, że badana nie jest całkowicie niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym, ani niezdolna do samodzielnej egzystencji. Sprzeciw od powyższego orzeczenia wniosła odwołująca, jednakże orzeczeniem z dnia 3 stycznia 2017 roku komisja lekarska KRUS podtrzymała stanowisko lekarza rzeczoznawcy.
(v. akta rentowe)
Obecnie ubezpieczona przejawia niewielki stopień nasilenia zaburzeń stanu psychicznego, leki zażywa jedynie okresowo i sporadycznie odbywa wizyty w poradni zdrowia psychicznego. W trakcie badania psychiatrycznego odwołująca była zborna, a w jej wypowiedziach brak było klinicznych przejawów zespołu psychoorganicznego.J. G.nie wykazuje wyraźnych cech zespołu otępiennego, jednoznacznych objawów zespołu depresyjnego, poza sytuacyjnym, wynikającymz życiowego kontekstu, cechuje się miernym obniżeniem nastroju. Ubezpieczona w trakcie badania nie sygnalizowała znaczących zaburzeń lękowych ani tym bardziej zaburzeń postrzegania czy formalnych zaburzeń toku i treści myślenia. Jest osobąw pełni zaradną w zakresie prowadzenia swoich spraw, a obecny brak zatrudnienia sama wiąże przede wszystkim z niemożnością znalezienia pracy, a nie brakiem zdolności do jej wykonywania. Także zalecona odwołującej farmakoterapia nie stanowi przeciwwskazania do równoległego podjęcia przez nią pracy. Z przyczyn psychiatrycznychJ. G.nie jest obecnie całkowicie niezdolna do pracyw gospodarstwie rolnym. Jej dolegliwości zarówno w zakresie psychiki, jaki uporczywe dolegliwości bólowe, pogarszają z pewnością komfort życia, natomiast nie wykluczają wykonywania pracy.
(v. opinia biegłego sądowego z zakresu psychiatriiM. M.k. 19-20)
Z powyższą opinią nie zgodziła się odwołująca zarzucając, że biegły psychiatra odbył z nią rozmowę, która nawiązywała do życiorysu, a nie do jej obecnych dolegliwości. Ubezpieczona podniosła, że często miewa bóle i zawroty oraz bóle kręgosłupa szyjnego. Nadto nie może spać w nocy, a gdy się przebudzi przedstawiają się jej obce postacie i czuje, że ktoś ją nachodzi. Odwołująca wskazała, że jest nerwowa, ma problemy z koncentracją i wszystko ją drażni, a bez zażywania leków nie mogłaby funkcjonować. Dodatkowo ubezpieczona wskazała, że od 2008 roku kilkukrotnie stawiała się przed orzecznikiem KRUS i była uznawana za całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, a obecnie Prezes KRUSi biegły psychiatra uznali ją za zdrową, z czym nie może się zgodzić.
(v. pismo procesowe ubezpieczonej k.37)
U odwołującej rozpoznaje się ponadto urazy głowy w wywiadzie ze wstrząśnieniem mózgu, organiczne zaburzenia nastroju, zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego w wywiadzie oraz bóle głowy, które to schorzenia nie czynią jej jednak całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnymz przyczyn neurologicznych. Ubezpieczona od lat odczuwa bóle i zawroty głowy oraz drętwienia kończyn lewych, ale w badaniu przedmiotowym nie stwierdza się niedowładów kończyn, objawów móżdżkowych ani piramidowych, a jedynie osłabienie czucia powierzchniowego na kończynach lewych, co nie upośledza ich sprawności. Badania TK i MR głowy z 2008 roku nie wykazują zmian ogniskowychw mózgu, a jedynie drobne ogniska naczyniopochodne, które nie powodują deficytu neurologicznego. Badania radiologiczne kręgosłupa szyjnego i L/S obrazują miernie zaawansowane zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa, które przebiegają bez zespołu bólowo-korzeniowego, a więc nie powodują istotnego ograniczenia funkcji statyczno-dynamicznej kręgosłupa ani sprawności ruchowej badanej.
(v. opinia biegłej sądowej z zakresu neurologiiM. R.k. 39-41)
Biegła sądowa z zakresu psychiatriiR. S.rozpoznała u odwołującej zaburzenia depresyjno-lękowe o nikłym nasileniui stwierdziła, że aktualnie brak jest u badanej w stanie psychicznym afektu depresyjnego, płaczliwości, apatii, anergii czy zaburzeń koncentracji uwagi, a także hipobulii. Nadto opiniowana nie prezentuje i nie podlega myśleniu depresyjnemu.W czasie badania psychiatrycznego ubezpieczona była spokojna w zachowaniu, miała pełną orientację i jasną świadomość, łatwo nawiązywała kontakt werbalnyi wzrokowy, a jej wypowiedzi były pełne, logiczne i spójne. Afekt badanej był dostosowany do wypowiadanych treści, nastrój dyskretnie obniżony sytuacyjnie, napęd w granicach normy, nie wykazywała cech produkcji psychotycznej, zaburzeń pamięci i koncentracji uwagi – bez objawów zespołu psychoorganicznego. Obecny stan zdrowia psychicznegoJ. G.jest zupełnie odmienny od tego ustalonego przez lekarza rzeczoznawcę KRUS w dniu 6 grudnia 2013 roku i nie czyni w/w całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Zgłaszane przez opiniowaną zaburzenia co najwyżej warunkują okresową niezdolność do pracyw ramach zwolnienia lekarskiego.
(v. opinia biegłej sądowej z zakresu psychiatriiR. S.k. 60-62)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 21 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników(tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 277 ze zm.) renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki:
1)podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres, o którym mowa w ust. 2;
2)jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym;
3)całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub w okresach, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
Warunek podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres uważa się za spełniony, jeżeli okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego ubezpieczonego wynosi co najmniej:
1)rok – jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstaław wieku do 20 lat;
2)2 lata – jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w wieku powyżej 20 lat do 22 lat;
3)3 lata – jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w wieku powyżej 22 lat do 25 lat;
4)4 lata – jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w wieku powyżej 25 lat do 30 lat;
5)5 lat – jeżeli całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstaław wieku powyżej 30 lat (ust. 2).
Za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym uważa się ubezpieczonego, który z powodu naruszenia sprawności organizmu utracił zdolność do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym (ust. 5).
Całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za trwałą, jeżeli ubezpieczony nie rokuje odzyskania zdolności do osobistego wykonywania pracyw gospodarstwie rolnym (ust. 6).
Całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za okresową, jeżeli ubezpieczony rokuje odzyskanie zdolności do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym (ust. 7).
Okres 5 lat, o których mowa w ust. 2 pkt 5, powinien przypadać w okresie ostatnich 10 lat przed złożeniem wniosku o przyznanie renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy (ust. 8).
W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do ustalenia, czyJ. G.jest całkowicie niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym, albowiem niespornie spełnia ona pozostałe warunki do nabycia prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym określone w cytowanych powyżej przepisach.
Oceniając stan zdrowia odwołującej Sąd Okręgowy oparł się na opiniach biegłych sądowych z zakresu psychiatriiM. M.iR. S.oraz z zakresu neurologiiM. R., zgodnie z którymi nie jest ona całkowicie niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym.
Powyższe opinie Sąd Okręgowy uznał za miarodajne, albowiem zostały one wydane przez biegłych sądowych specjalizacji właściwych dla schorzeń, na które cierpi ubezpieczona, legitymujących się wieloletnim doświadczeniem zawodowymi orzeczniczym, poprzedzone zostały bezpośrednimi badaniami ubezpieczonej oraz szczegółową analizą dokumentacji medycznej z przebiegu jej dotychczasowego leczenia. Opinie ta uwzględniają także wiek ubezpieczonej oraz specyfikę pracyw gospodarstwie rolnym, zaś w ich treści biegli w sposób jednoznaczny wyjaśniają, dlaczego nie uznali badanej za całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Należy przy tym zauważyć, że ubezpieczona nie kwestionowała opinii biegłej sądowej z zakresu neurologii oraz drugiej opinii psychiatrycznej, zaś zarzuty wniesione przez nią do pierwszej opinii psychiatrycznej nie miały charakteru merytorycznego i w istocie stanowiły jedynie własną subiektywną ocenę stanu zdrowia dokonaną przez ubezpieczoną. W konfrontacji takiej oceny, dokonanej przez osobę nie posiadającą stosownego wykształcenia i wiedzy medycznej, z opiniami biegłych sądowych, specjalistów w swoich dziedzinach, za miarodajne należy uznać te drugie.
Co przy tym istotne biegli nie negowali, że ubezpieczona faktycznie cierpi na określone schorzenia, a jedynie wskazali, że obecne nasilenie tych schorzeń nie czyni jej całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Oczywiste bowiem jest, że do uznania całkowitej niezdolności do pracy w rolnictwie nie jest wystarczające stwierdzenie u badanej określonego schorzenia lub schorzeń (naruszenia sprawności organizmu) – o niezdolności tej decyduje dopiero takie ich nasilenie, które powoduje całkowitą utratę zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, czego u ubezpieczonej nie stwierdzono. Biegli psychiatrzy stwierdzili poprawę stanu zdrowia ubezpieczonej w stosunku do badania z 6 grudnia 2013 roku, przeprowadzonego przez lekarza psychiatrę - konsultanta KRUS, w wyniku którego zostało wydane orzeczenie przez lekarza rzeczoznawcę KRUS z dnia 18 grudnia 2013 roku stwierdzające u ubezpieczonej całkowitą niezdolność do pracyw gospodarstwie rolnym do dnia 30 listopada 2016 roku. Natomiast pozostałe schorzenia ubezpieczonej, leczone przez nią w poradni neurologicznej, zostały poddane ocenie przez biegłego neurologa, który również i w zakresie tych schorzeń nie stwierdził u ubezpieczonej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
Na marginesie należy zauważyć, że żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nie mają podawane przez ubezpieczoną na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 roku informacje, że w chwili obecnej otrzymała skierowanie do chirurga naczyńi podejmie u niego leczenie oraz że miesiąc temu podjęła leczenie ortopedyczne. Sąd bada bowiem prawidłowość zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania, tj. na dzień9 stycznia 2017 roku, a co za tym idzie wszelkie ewentualne pogorszenia stanu zdrowia ubezpieczonej mające miejsce po tej dacie, pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i mogą co najwyżej stanowić podstawę do złożenia przez ubezpieczoną nowego wniosku o przyznanie prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
Wobec powyższego Sąd Okręgowy, na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.oraz przepisów powołanych w treści uzasadnienia, oddalił odwołanie ubezpieczonej jako bezzasadne.