Sąd Okręgowy w Warszawie
V Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ca 2621/16
Data wyroku: 2017-07-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Strączyńska, Oskar Rudziński, Anna Lipińska
Słowa kluczowe: Użytkowanie wieczyste

Sygn. aktV Ca 2621/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 lipca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący:

SSO Anna Strączyńska

Sędziowie:

SO Oskar Rudziński
SR del. Anna Lipińska (spr.)

Protokolant:

st. sekr. sąd. Marcin Ponikowski

po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaB. R.
przeciwko(...) W.
o ustalenie
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy - Woli w Warszawie
z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt I C 1054/14
oddala apelację.
Sygn. akt V Ca 2621/16

UZASADNIENIE

Wyroku z dnia 18 lipca 2017 roku

B. R.we wniosku skierowanym do Samorządowego KolegiumOdwoławczego wW.wniosła o ustalenie, że dokonana przez(...)
W.aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu
(...)części nieruchomości położonej wW.przy ul.(...),oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...)z obrębu(...), jest nieuzasadniona.W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż złożone wypowiedzenie nie jest ważne, albowiemoperat stanowiący podstawę zmiany zawiera wady i nie może być uznany jako prawidłowe ustalenie wartości nieruchomości.
Orzeczeniem z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie o sygnaturze KOX/2046/Po/09 Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniło wniosek powódki i ustaliło, że oddnia 01 stycznia 201 Or. użytkownik wieczysty obowiązany jest wnosić opłatę rocznąz tytułu użytkowania przedmiotowego gruntu w dotychczasowej wysokości, tj.obowiązującej do dnia 30 grudnia 2009r.
W dniu 24 kwietnia 2012r.(...) W.wywiodło od powyższego orzeczenia sprzeciw, wskazując, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinnooceniać operat szacunkowy pod względem formalnym, a nie merytorycznym, natomiastw wypowiedzeniu nastąpiła omyłka pisarska odnośnie numeru działki, jednakże omyłka tanie sprawia, bv zidentyfikowanie nieruchomości nie było możliwe.
W odpowiedzi na sprzeciw(...) W.w piśmie z dnia 02października 2012r. powódka wniosła o ustalenie, iż zobowiązana jest ponosić opłatęroczną z tytułu użytkowania wieczystego działki o nr ew.(...)w dotychczasowejwysokości, tj. obowiązującej do dnia 30 grudnia 2009r.

    Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie I Wydział Cywilny wyrokiem % dnia 21września 2016 r. sygn. akt I C 1054/14 ustalił, iż wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowaniawieczystego udziału(...)w nieruchomości gruntowej składającej się z działki ewidencyjnej nr
(...), z obrębu(...), położonej wW.przy ul.(...)o powierzchni 967 m
(

    2)

    , objętej

    księgą wieczystą(...)prowadzoną przezSąd
    Rejonowy dla Warszawy-MokotowawW., od 01 stycznia 2010 r. wynosi 196,28zł-
     (pkt I); rozstrzygnął, żę pozwany ponosiwszystkie koszty procesu, pozostawiającich
     szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu (pkt II).

Swoje rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy oparł na następującym stanie faktycznym i prawnym:

B. R.jest użytkownikiem wieczystym w udziale wynoszącym
(...)części nieruchomości położonej wW.przy ul.(...),oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...)z obrębu(...), dla której to nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta o nr(...). Właścicielemprzedmiotowej nieruchomości jest(...) W..

Działka nr (...)stanowi całą nieruchomość objętą księgą wieczystą nr(...)

Oplata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości objętej księgąwieczystą o nr(...)w przeliczeniu na udział w prawie wieczystego użytkowania(...)części przysługujący powódce do dnia 31 grudnia 2009 r.wynosiła 196,28 zl.
Pismem z dnia 31 lipca 2009 r.(...) W.złożyło powódceoświadczenie o wypowiedzeniu wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowaniawieczystegodziałki nr (...)z obrębu(...). Jednocześnie pozwany zaproponowałpowódce od dnia 01 stycznia 2010 r. nową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału wynoszącego(...)części w kwocie 1085,37 zł.
Powyższy stan faktyczny był pomiędzy stronami niesporny, a Sąd Rejonowy ustaliłgo na podstawie złożonych do akt dokumentów. Sąd Rejonowy oddalił wniosekpozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego, ponieważ uznał, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. NadtoSąd Rejonowy wskazał, że opinia sporządzona przez biegłegoJ. R.niemiała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd Rejonowy zważył, że tryb ustalania oraz podwyższania wysokości opłat z tytułu użytkowania wieczystego został określony w przepisach art. 77 i 78 u.g.n. Przepisy,o których mowa, w brzmieniu na datę dokonania wypowiedzenia dopuszczają zmianywysokości opłaty nie częściej niż raz do roku w wypadku zmiany wartości nieruchomości,w oparciu o jej wycenę sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego. Wypowiedzenie
wysokości opłaty rocznej musi przy tym nastąpić najpóźniej do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego.
Sąd Rejonowy rozpoznawał sprawę w następstwie wniesienia sprzeciwu od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym Kolegium uwzględniło odwołaniepowódki od ustalenia wysokości opłaty rocznej dotyczącej przysługującego jej udziałuw prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do oceny skuteczności wypowiedzeniawysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania, dokonanego przez(...)W..
Sąd Rejonowy zaznaczył, iż zgodnie z legalną definicją określoną wart. 46 § 1 k.c.-nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiotwłasności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takichbudynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntuprzedmiot własności. Podobną definicję nieruchomości przewidujeustawa o gospodarce nieruchomościamiwskazując wart. 4 pkt 1, że przez pojęcie nieruchomości gruntowejnależy rozumieć grunt wraz z częściami składowymi, z wyłączeniem budynków i lokali,jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności. Od nieruchomości należy odróżnić działkęgruntu.Ustawa o gospodarce nieruchomościamiwprowadza definicję działki wskazującwart. 4 pkt 3, że przez działkę gruntu - należy rozumieć niepodzieloną, ciągłą częśćpowierzchni ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej. Podobnądefinicję ustanowiono w§ 9 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencjigruntów i budynków[Dz. U. Nr 38, poz. 454], zgodnie z którą działkę ewidencyjnąstanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny podwzględem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Nieruchomośćw rozumieniu przepisówKodeksu cywilnegomoże składać się z jednej działkiewidencyjnej jak i z kilku działek gruntu. Każda działka posiada swój numer ewidencyjnyoraz numer obrębu.
Sąd Rejonowy wskazał, iż przesłanką do stwierdzenia, że aktualizacja opłatyrocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, wskutek czego opłatapozostaje na dotychczasowym poziomie było uprzednie ustalenie, że wypowiedzeniew takim kształcie, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, tzn. co do działki, która niejest uregulowana wkw (...), jest bezskuteczne jako niezgodne
z przepisami u.g.n. określającymi sposób dokonania wypowiedzenia. Sąd Rejonowypodkreślił, iż dla swej skuteczności wypowiedzenie powinno obejmować działkę gruntuz podaniem właściwego numeru i obrębu działki, tak aby bez trudu można byłozidentyfikować nieruchomość, której dotyczy wypowiedzenie.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Rejonów doszedł do wniosku, iżpismo z dnia 31 lipca 2009r., które według intencji(...) W.miałostanowić wypowiedzenie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, nie wywołało skutku, jaki z jego doręczeniem wiąże przepisart. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odnosiło się ono bowiem do zupełnie innej działki aniżeliuregulowanej wkw (...), w której ujawniony jest udział w wieczystym użytkowaniu należący do powódki. Ustalenie zaś, iż w ogóle nie doszło do skutecznego wypowiedzenia wysokości opłaty, skutkowało tym, iż bezprzedmiotowe stało się ustalanieczy aktualizacja na dokonanym poziomie była zasadna. Wobec czego Sąd Rejonowyustalił, iż opłata roczna pozostaje na dotychczasowym poziomie, tj. w wysokości 196,28złotych.
O kosztach procesu Sąd Rejonów orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z art.
108k.p.c.zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł pozwany(...) W., który zaskarżył wyrok w całości — zarzucając:

1
naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wyniksprawy, tj.art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 286, art. 217 § 3 i 227 k.p.c,poprzez oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowoduz opinii innego biegłego w sytuacji, gdy opinia sporządzona przez biegłego powołanego w sprawie, z uwagi na jej błędy nie mogła służyć do ustalenia okoliczności, dla których została dopuszczona, wobec czego Sąd byłzobowiązany do przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego;

2
naruszenie prawa materialnego, tj.art. 78 ustaw z dnia 21 sierpnia 1997 r.o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne uznanie, żewypowiedzenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntuz dnia 31 lipca 2009 r. nie wywołało skutku, jaki z jego doręczeniem wiążeprzepisart. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odnosiło się ono

bowiem do zupełnie innej działki aniżeli uregulowanej w KW(...),wktórej ujawniony jest udział w wieczystym
użytkowaniu należący do powódki.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonegowyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji orazzasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztówzastępstwa procesowego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podzielaustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji i przyjmuje je za własne.Akceptuje również ocenę prawną faktów dokonaną przez Sąd Rejonowy. Zarzutypodniesione w apelacji pozwanego są natomiast bezzasadne.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż chybiony jest podniesiony w apelacjizarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 286, art. 217 § 3 i 227 k.p.c, któregoskarżący upatrywał w oddaleniu przez Sąd Rejonowy jego wniosku dowodowegozmierzającego do ustalenia wartości gruntu nieruchomości będącej przedmiotempostępowania, albowiem w ocenie pozwanego opinia sporządzona przez biegłegoJ. R., z uwagi na jej błędy nie mogła służyć do ustalenia okoliczności, dlaktórych została dopuszczona.
Na gruncie niniejszej sprawy słusznie Sąd Rejonowy zauważył, że okoliczność taw świetle poczynionych rozważań prawnych w przedmiocie ustalenia nieskutecznościsamego wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zaznaczyć należy, że powódka kwestionowała wypowiedzenie wysokości opłatyrocznej z tytułu użytkowania wieczystego, zarzucając jego bezskuteczność z tej przyczyny,że operat stanowiący podstawę zmiany zawierał wady i nie mógł być w Jej ocenie uznanyjako prawidłowe ustalenie wartości nieruchomości. Przy czym — jak wynika zezgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pismem z dnia 31 lipca 2009 r.(...) W.złożyło powódce oświadczenie o wypowiedzeniu wysokości opłaty
rocznej z tytułu użytkowania wieczystegodziałki nr (...)

     z obrębu(...).Jednocześniepozwany zaproponował powódce od dnia 01 stycznia 2010 r. nową wysokość opłatyrocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału wynoszącego(...)częściw kwocie 1085,37 zł. Tymczasem powódkaB. R.jest użytkownikiemwieczystym w udziale wynoszącym(...)części nieruchomości położonejwW.

    przy ul.(...), oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...)z obrębu(...), dla której to nieruchomości prowadzona jest księga wieczystao nr KW(...).Z powyższych przyczyn ustalenie wartości przedmiotowej nieruchomości gruntowej nr(...)z obrębu(...), nie mogło wpłynąć na samą ocenę (nie)prawidłowości owego wypowiedzenia z dnia 31 lipca 2009 r. i nie mogło sanować

    expostjego ewentualnych wad we wskazanym zakresie, poza tym skutkowałoby jedynie przedłużeniem postępowania i wygenerowaniem dodatkowych kosztów procesu.
Po wtóre, bezzasadny okazał się zarzut naruszeniaart. 233 k.p.c.Skutecznepostawienie zarzutu naruszenia przez Sąd w/w przepisu wymaga wykazania, że przydokonywaniu ustaleń faktycznych Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego oraz, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Tymczasem pozwany w apelacji jedynie ogólnie powołał się na brak wszechstronnegorozważenia wszystkich okoliczności faktycznych spraw}' przez Sąd pierwszej instancji,niemniej nie wskazał na czym konkretnie miałyby polegać uchybienia Sądu w procesie wnioskowania o faktach i do jakich błędnych ustaleń faktycznych doprowadziły. Dlategoteż zarzut naruszenia wskazanego przepisu nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Po trzecie, nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisuart.78 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Sąd Rejonowyprawidłowo odniósł bowiem tę normę prawną do występującegow niniejszej sprawie stanu faktycznego. Aktualizacja wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej wymaga skierowania do użytkownika wieczystego pisemnego wypowiedzenia, stosownie do art. 78 ust. 1 zd. 1 u.g.n. Przepisten, w powiązaniu z regułą ujętą wart. 61 § 1 k.c, iż oświadczenie woli, które ma byćzłożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogłasię zapoznać z jego treścią, wymaga, by oświadczenie woli o wypowiedzeniu wysokości dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego zostało skierowane dokonkretnych osób (użytkowników wieczystych) i doręczone im na piśmie.
Narzucenie w art. 78 ust. 1 u.g.n. właścicielowi gruntu przeprowadzającemuaktualizację opłaty rocznej, szeregu obowiązków w zakresie treści wypowiedzenia macharakter ochronny względem użytkownika wieczystego i dlatego obowiązki, o którychmowa powinny być traktowane restryktywnie, tak aby użytkownik wieczysty otrzymałwraz z wypowiedzeniem komplet danych pozwalających mu ocenić podstawy, zakres oraz prawidłowość procedury aktualizacyjnej, w tym stwierdzić, czy złożone użytkownikowi wieczystemu wypowiedzenie jest kompletne i w konsekwencji wywołuje przewidzianyw ustawie skutek(por. wyrok Sądu Najwyższego Kdnia22 listopada 2013 r., II CSK 90/13,LEXnr 1422113).
Rację miał zatem Sąd Rejonów}' uznając, iż przedmiotowe wypowiedzeniewysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego było dokonane nieskutecznie.
W postępowaniu dotyczącym aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowaniawieczystego przewidzianym w art. 80 ust. 1 u.g.n. badaniu podlega nie tylko zasadnośćaktualizacji, lecz także to, czy wypowiedzenie zostało dokonane prawidłowo{tak równieżSąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 24 czerwca 2010 r., IV CSK 43/10,LEXnr 621350).
W razie stwierdzenia, że wysokość zaoferowanej w wypowiedzeniu opłaty nie jest uzasadniona lub że wypowiedzenie było nieprawidłowe Sąd powinien wydać orzeczenieo ustaleniu opłaty w dotychczasowej wysokości(orz SN z dnia 18.09.2003r.,I CK 66/02,OSNC 2004/11/177).
Wobec tak zaistniałych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadnąna podstawieart. 385 k.p.c.