Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 410/17
Data wyroku: 2017-07-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Jaszczuk
Słowa kluczowe: Przestępstwo pozakodeksowe
Podstawa prawna: art. 437 § i 2 kpk

Sygn. akt II Ka 410/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 lipca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Jaszczuk

Protokolant:

st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz

przy udziale oskarżyciela publicznego Tomasza Szczęśniaka
po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2017 r.
sprawyP. C.
oskarżonego zart. 107 § 1 kks
na skutek apelacji, wniesionej przez Mazowiecki Urząd Celno –Skarbowy w Warszawie

od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim
z dnia 20 marca 2017 r. sygn. akt II K 1162/16
wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt II Ka 410/17

UZASADNIENIE

P. C.został oskarżony o to, że od dnia 5 maja 2011 r. do dnia 9 czerwca 2011 r. wC.w lokaluSklep (...),(...),(...)-(...) C., dopuścił do urządzania i prowadzenia gier na automacie o wygrane rzeczowe przy wykorzystaniu automatuo nazwie H. (...), nr fabryczny(...), bez stosowanego zezwolenia Ministra Finansów na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o wygrane rzeczowe,
tj. o czyn zart. 107  § 1 kks
Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim wyrokiem z dnia 20 marca 2017 r., sygn. II K 1162/16:

I
oskarżonegoP. C.uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu czynu;

II
na podstawieart. 230 § 2 kpkw zw. zart. 113 § 1 kkszwrócił „(...)z siedzibą wE.” dowód rzeczowy w postaci:

- automatuH. (...), numer(...), przechowywanego za pokwitowaniem(...)nr(...),
- środki pieniężne w kwocie 1205 (tysiąca dwustu pięciu) złotych, przechowywane za pokwitowaniem(...)nr(...);

III
na podstawieart. 632 pkt 2 kpkw zw. zart. 113 § 1 kkskosztami procesu obciążył Skarb Państwa.

Apelację od przedstawionego wyżej wyroku wniósł oskarżyciel publiczny Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno – Skarbowego w Warszawie, zaskarżając go w całości.
Orzeczeniu temu zarzucił:

1
na podstawieart. 438 pkt 1 kpkobrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

a
art. 107 kksw związku zart. 10 § 3 kkspoprzez uznanie, iż w zaistniałym stanie faktycznym czyn zabroniony został popełniony w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność wyłączająca jego bezprawność, co skutkowało wydaniem zaskarżonego wyroku;

b
art. 1 § 1 kksw zw. zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, poprzez przyjęcie, że oskarżony nie popełnił przestępstwa, o którym mowa wart. 107 § 1 kks, albowiem przepisyart. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, w ich pierwotnym brzmieniu, nie mogą mieć zastosowania z powodu braku procedury notyfikacyjnej tej ustawy Komisji Europejskiej;

2
na podstawieart. 438 pkt 2 kpkobrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicieart. 7 kpk, przez:

a
dowolną i jednostronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonaną z naruszeniem wskazań wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, a przejawiającą się w szczególności w bezgranicznym obdarzeniu wiarą wyjaśnień oskarżonego, dowolne uznanie przez Sąd Rejonowy, że oskarżony miał prawo pozostawać w przekonaniu, że brak procedury notyfikacjiustawy o grach hazardowychuchyla bezprawność jego czynów pomimo znajomości przepisówustawy o grach hazardowych(poprzez swoiste „zabezpieczenie się” w niniejszej sprawie w prywatne opinie prawne) i skazania go kilkoma prawomocnymi wyrokami za urządzanie i prowadzenie w przeszłości gier na automatach wbrew przepisom ustawy.

W następstwie tak sformułowanych zarzutów, oskarżyciel publiczny – Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno – Skarbowego w Warszawie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Na rozprawie apelacyjnej nie stawił się oskarżonyP. C.– o terminie zawiadomiony prawidłowo. Przedstawiciel Urzędu Celnego poparł apelację i wniosek w niej zawarty.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja oskarżyciela publicznego jako zasadna w zasadniczej części, zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy w sposób schematyczny i pobieżny, ograniczając się do wyrażenia aprobaty dla określonego poglądu, bez wgłębienia się w istotę rozpoznawanej sprawy, wydał i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, a w treści tegoż uzasadnienia, nie dokonał potrzebnych rozważań faktycznych i prawnych – w szczególności w odniesieniu doart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, co dla treści zaskarżonego wyroku ma ogromne znaczenie.
Przypomnieć w tym miejscu należy, iż przestępstwo zart. 107 kksma charakter blankietowy, tj. nie precyzuje samodzielnie znamion czynu zabronionego, a odsyła w tym zakresie doustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, zaś dla jego zastosowania konieczne jest uwzględnienie regulacji zawartych w przepisach w/w ustawy. Istota problemu, którego rozwiązanie jest decydującym dla treści wyroku, sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przepisy art. 14 ust. 1, jak i art. 6 ust. 1 w/w ustawy, uzupełniające normę blankietową zawartą wart. 107 kks, mają charakter techniczny, dotyczą praktycznie jednej kwestii i należy rozpatrywać je łącznie. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż chociaż Sąd I instancji dostrzegł, iż przepis art. 6 ust. 1 w/w ustawy nie ma charakteru technicznego – nie wyciągnął jednak z tej okoliczności prawidłowych wniosków.
Przedmiotowa sprawa należy do wielkiej grupy spraw rozstrzygniętych lub zawisłych przed polskimi sądami, w których oskarżonym zarzucono popełnienie przestępstwa karnoskarbowego zart. 107 kks, a w których poszczególne rozstrzygnięcia weryfikowane były przez wszelkie instancje sądów powszechnych, a swoje stanowisko zajmowały także Sąd Najwyższy, Trybunał Konstytucyjny, a nawet Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W motywach zaskarżonego wyroku Sąd I instancji przeprowadza analizę stanu prawnego dotyczącego ewentualnego zastosowaniaart. 107 § 1 kks, który jako przepis blankietowy odsyła do odpowiednich przepisówustawy o grach hazardowychm. in. 6ust. 1 i art. 14 ust. 1.Orzecznictwo w tej materii na przestrzeni ostatnich lat rzeczywiście było niejednolite.
Niemniej jednak, udzielając odpowiedzi na zagadnienie prawne przedstawione przez Prokuratora Generalnego, 19 stycznia 2017 r. po przeprowadzeniu analizy dotychczasowych orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE oraz wydanych przez Sąd Najwyższy, w tym tych, na które powołał się Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jak i tych przytoczonych przez oskarżyciela w apelacji,Sąd Najwyższy ostatecznie podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziówo następującej treści: „Kolizja prawa krajowego z prawem unijnym, w świetle zasady bezpośredniego stosowania prawa Unii Europejskiej (art. 91 ust. 3 Konstytucji) może prowadzić do zastąpienia przepisów krajowych uregulowaniami prawa unijnego albo do wyłączenia normy prawa krajowego przez bezpośrednio skuteczną normę prawa Unii Europejskiej. W konsekwencji norma nie stosowania krajowego przepisu technicznego, którego projektu nie notyfikowano Komisji Europejskiej wynikająca z dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998r. ze zm.), wyłącza możliwość zastosowania w sprawie o przestępstwo zart. 107§1 kks, przepisuart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych(Dz. U z 2015r. poz. 612) w pierwotnym brzmieniu.Natomiast art. 6 ust. 1 tej ustawy mógł i może nadal stanowić uzupełnienie normy blankietowej zawartej wart. 107 § 1 kks, o ile okoliczności faktyczne konkretnej sprawy pozwalają na ustalenie, że przepis ten ma zastosowanie i został naruszony”(LEX nr 2188435).
W uzasadnieniu powyższej uchwały, Sąd Najwyższy kategorycznie wypowiedział się, że kwestia technicznego charakteru przepisu art. 14 ust. 1 ugh w aspekcie dyrektywy 98/34/WE i w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE nie może budzić wątpliwości. A zatem apelacja w części dotyczącej art. 14 ust. 1 ugh (zarzut 1b), w której oskarżyciel publiczny sugeruje wypełnienie tegoż przepisu jest niezasadna. W tej sytuacji rozważania Sądu I instancji w zakresie przepisu art. 14 ust. 1 ugh należy podzielić.
W odniesieniu zaś do art. 6 ust. 1 ugh, Sąd Najwyższy w uzasadnieniu omawianej uchwały sprecyzował, że w ślad za stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zaprezentowanym w wyroku z dnia 13 października 2016r. w sprawie C-303/15, należy uznać, że przepis ten nie stanowi przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, w związku z czym projekt tego uregulowania nie podległ notyfikacji Komisji Europejskiej.
Dodatkowo w kwestii określenia charakteru przepisów art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ugh nadmienić warto, że również sądy administracyjne, procedując na gruncie deliktu administracyjnego z art. 89 ust. 1 ugh polegającego m. in. na urządzaniu gry hazardowej bez koncesji lub poza kasynem gry zajmowały jednolite stanowisko, że art. 6 ust. 1 ugh dotyczy tzw. podmiotowej reglamentacji działalności gospodarczej w zakresie urządzania gier hazardowych i w związku z tym nie stanowi przepisu technicznego wymagającego notyfikacji, natomiast art. 14 ust. 1 ugh ma charakter techniczny i w związku z tym, że nie był notyfikowany nie może być stosowany, co w konsekwencji nie daje możliwości wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ugh
    (np. wyrok NSA z 20 października 2015r., II GSK 1795/15 Legalis 1362863, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 stycznia 2017r., II SA/Go 887/16, Lex 2201086).

W świetle wyżej zaprezentowanych stanowisk, nie budzi żadnych wątpliwości, że spośród dwóch omawianych przepisów jedynieart. 14 ust. 1ugh ma charakter techniczny i z tego powodu podlegał on obowiązkowej notyfikacji, czego polski ustawodawca zaniechał, czyniąc to dopiero poprzez notyfikację Komisji Europejskiej projektu nowelizacjiustawy o grach hazardowych, która weszła w życiew dniu 3 września 2015r.(Ustawa z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianieustawy o grach hazardowych– Dz. U. z 2015r. poz. 1201).
W tej sytuacji stwierdzić trzeba, że o ile zasadnie Sąd Rejonowy przyjął, iż art. 14 ust. 1 ugh, z uwagi na jego techniczny charakter i brak notyfikacji, nie może być stosowany jako podstawa odpowiedzialności karnej oskarżonego, to jednak rację należało przyznać skarżącemu w zakresie, w jakim wywodził, że art. 6 ust. 1 ugh może być podstawą odpowiedzialności karnejP. C..
Przepisart. 6 ust. 1ugh dotyczy tzw. podmiotowej reglamentacji działalności gospodarczej w zakresie urządzania gier hazardowych i wymagań stawianych urządzającemu gry na automatach, natomiast nie przesądza o tym, że posiadacz takiej koncesji powinien urządzać gry na automatach wyłącznie w kasynie gry. Działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach, bez względu na jej formę prawną, urządzana bez koncesji poza kasynem gry, jest zawsze działalnością nielegalną prowadzoną wbrew normie wynikającej zart. 6 ust. 1ugh i stanowi przestępstwo zart. 107§1 kks, zaś od 3 września 2015r. w ramach odesłania zawartego wart. 107§1 kkstakże naruszaart. 14 ust. 1ugh. Regulacjaustawy o grach hazardowychjest jednoznaczna i prowadzi do wniosku, że każda działalność w zakresie gier na automatach wymaga koncesji na prowadzenie kasyna gry. Jeżeli prowadzący taką działalność, wprawdzie posiada koncesję, ale urządza grę na automatach niezgodnie z jej wymogami, albo wbrew warunkom technicznym przewidzianym wart. 14 ust. 1ugh, to wyłącznie ten ostatni przepisustawy o grach hazardowychznajdzie zastosowanie w sprawie o przestępstwo zart. 107§1 kks, pod warunkiem, że czyn ten został popełniony po notyfikacjiart. 14 ust. 1ugh i jego wejściu w życie.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychdziałalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona tylko na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. W sytuacji, gdy oskarżony takiej koncesji nie posiadał i się o nią nie starał, nie miał prawa bez naruszenia przepisówustawy o grach hazardowych– w ogóle prowadzić jakiejkolwiek działalności w zakresie gier na automatach. Oznacza to, że jego działalność w tym zakresie była działalnością nielegalną.
Dopuszczalności skazania na postawieart. 107 § 1 kkw zw. zart. 6 ust. 1ugh stała się także przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 24 marca 2017 r., sygn. V KK 23/17 orzekł, iż przepisart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychnigdy nie miał charakteru technicznego(LEX nr 2261755).W innym judykacie, wydanym w tym samym dniu, Sąd Najwyższy spójnie z powyższym stwierdził, iż przepisart. 6 ust. 1ugh w odróżnieniu od przepisu art. 14 ust. 1 tej ustawy w pierwotnym brzmieniu, może stanowić, samodzielnie, uzupełnienie normy blankietowej zawartej wart. 107 § 1 kks(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2017 r., sygn. V KK 28/17, Legalis Numer 1587122).
Skoro zaśart. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, to fakt nienotyfikowania jego projektu Komisji Europejskiej nie stanowił okoliczności wyłączającej ściganie osoby, która przez jego naruszenie wypełniła swoim czynem znamiona przestępstwa zart. 107 § 1 kks(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2017 r., sygn. V KK 20/17, Legalis Numer 1580580).
Reasumując powyższe rozważania, przepisy art. 14 ust. 1 ugh i art. 6 ust. 1 tej ustawy nie mają charakteru przepisów nierozerwalnie ze sobą powiązanych, czy też subsydiarnych względem siebie, w konsekwencji czego wystarczającym jest ustalenie, że oskarżony naruszył art. 6 ust. 1 ugh, aby skazać go przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kks.
Różnice między nimi wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 marca 2017 r., sygn. V KK 21/17 wskazując, iż nie jest tak, że skoro oskarżonemu zarzucono, że "urządzał pod pozorem gry na symulatorze grę na automacie do gier hazardowych w miejscu do tego nieprzeznaczonym" (czyli poza kasynem gry), a więc wyłącznie wbrew normie wyrażonej wart. 14 ust. 1ugh, który to przepis w brzmieniu obowiązującym w chwili popełnienia czynu zarzucanego oskarżonemu nie był notyfikowany Komisji Europejskiej, to tym samym nie jest możliwe przypisanie oskarżonemu odpowiedzialności karnoskarbowej zart. 107 § 1 kksw związku z naruszeniemart. 6 ust. 1ugh. Nie ulega bowiem wątpliwości, że opis czynu zarzucanego oskarżonemu nie ogranicza się do "urządzania gier na automacie do gier hazardowych w miejscu do tego nieprzeznaczonym", ale obejmuje także prowadzenie wspólnie z inną osobą "przedsięwzięcia" (które sam określił jako "działalność gospodarcza"), polegającego na urządzaniu takiej gry "wbrew przepisom ustawy i bez zezwolenia”(LEX nr 2258063).
Można wyobrazić sobie przy tym sytuację, w której uprawniony podmiot, posiadający koncesję na prowadzenie kasyna, urządzi jednocześnie grę na automatach w kasynie (legalnie) i przykładowo w lokalach gastronomicznych do tego nieprzeznaczonych (nielegalnie).
Jeszcze raz podkreślić należy, iż przepis art. 6 ust. 1 ugh obowiązywał i w chwili (w dniu 5 maja 2011 r.) zawierania przez oskarżonego umowy dzierżawy powierzchni w sklepie spożywczym wC., na której to stał automat do gry i po dniu 3 września 2015 r., tj. już po wejściu w życie ustawy zmieniającej ugh, gdyż przepis ten nie miał charakteru technicznego i nie podlegał notyfikacji, stąd posiadał moc prawną i winien być stosowany. Tymczasem, jak wskazuje stan dowodów zgromadzonych w tej sprawie, oskarżony działalność w zakresie organizowania gier na automatach zaczął prowadzić dużo wcześniej, zapadały wobec niego kolejne prawomocne wyroki skazujące – początkowo na stosunkowo niewysokie kary grzywny, których, w ocenie Sądu Okręgowego dotkliwość nie była na tyle nasilona, aby spełniły one cele kary i przekonały oskarżonego o nieopłacalności dalszego naruszania porządku prawnego. Uprawnioną w tej sytuacji jest konstatacja, iż oskarżony lekceważył kolejne zapadające wobec niego wyroki, a ewentualne kary grzywny były przez niego wkalkulowane w koszty prowadzenia działalności tego typu - zyski z jej prowadzenia niewątpliwe były niemałe i przez to świadomie ponosił on ryzyko związane z tym, że zapaść może wobec niego kolejny prawomocny wyrok skazujący go za przestępstwo karnoskarbowe zart. 107 § 1 kks. Wstawienie automatu do gry sklepie spożywczym w małej miejscowości, jaką jestC., dodatkowo prowadzi do wnioskowania o tym, iż oskarżony dążył do prowadzenia gier poza kasynem, a także zminimalizowania samej możliwości tzw. „wpadki” i co za tym idzie, zatrzymania automatu przez funkcjonariuszy Izby Celnej. Poza jakimkolwiek sporem pozostaje, iż oskarżonyP. C.nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry i nawet się o nią nie ubiegał, i właśnie ta okoliczność, zdaniem Sądu Okręgowego, ma priorytetowe znaczenie przez pryzmat blankietowego przepisuart. 107 § 1 kksuzupełnionego oart. 6 ust. 1ugh. Nie można zgodzić się z poglądem Sądu Rejonowego zaprezentowanym na k.353v, z którego ma wynikać, że skoro liczba automatów do gry nie przekraczała 5 i nie była wyższa niż 70, to nie mamy do czynienia z nielegalną działalnością. O powyższej kwestii wielokrotnie wypowiadał się Sąd Okręgowy w Siedlcach, orzeczenia były publikowane, a zatem nie ma potrzeby ponownego powtarzania tych samych argumentów.
Powyższe uwagi czynione doart. 6 ust.1ugh wykluczają przyjęcie , że oskarżony działał w błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego –art. 107§1 kksw zw. zart. 10§3 kks. TreśćUstawy o grach hazardowychnigdy nie budziła wątpliwości, a zatem argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w ocenie Sądu II instancji, nie może być podstawą wyroku uniewinniającego. Wydaje się, że Sąd Rejonowy nadał zbyt dużą rangę kontrowersjom interpretacyjnym dotyczącym dopuszczalności stosowania przepisuart. 6 ust 1ugh z uwagi na zaniechanie jego notyfikacji Komisji Europejskiej, co okazało się zbędne. Sąd Rejonowy nie poddał wnikliwej ocenie zachowania oskarżonego z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mających wpływ na ocenę jego świadomości w zakresie karalności podejmowanych przez niego działań, a które zasadnie wskazał skarżący. Rozbieżności w orzecznictwie w sferze stosowaniaart. 6 ust. 1w sprawach o czyn zart. 107§1 kksnie oznaczały, że w postępowaniach tego rodzaju zapadały i uprawomocniały się wyłącznie rozstrzygnięcia uniewinniające lub umarzające postępowania. Jak już wskazano we wcześniejszej części niniejszego wywodu, w karcie karnej oskarżonego widnieje niejeden prawomocny wyrok skazujący go za czyn zart. 107 § 1 kks.
Kodeks Karny Skarbowyw przepisieart. 10 § 4 kksposługuje się pojęciem „nieświadomości karalności czynu”. Polega ona na przekonaniu sprawcy, że dane zachowanie nie jest penalizowane. Zgodzić się należy z poglądem, iż tradycyjne karnistyczne rozróżnienie: "błąd co do faktu" – "błąd co do prawa" może prowadzić do pewnych nieporozumień na gruncieprawa karnego skarbowego(
    R. Hałabura, Umyślność, wina i błąd). Różnica pomiędzy prawem karnym powszechnym a skarbowym polega na tym, że to pierwsze penalizuje zachowania, których charakter w większości można rozpoznać bez szczególnej znajomości prawa, inaczej niż wprawie karnym skarbowymdotyczącym zachowań, których charakter określają przepisy prawa finansowego. Różnica ta ma takie konsekwencje, że o ile na gruncie powszechnego prawa karnego nieznajomość przepisów przekłada się na nieświadomość tego, że czyn jest bezprawny i karalny, o tyle na gruncieprawa karnego skarbowegowpływa również na umyślność. Prawo finansowe pełni podwójną rolę w tym sensie, że określa znamiona (cechy konstytutywne) poszczególnych zachowań, a jednocześnie decyduje o ich bezprawności (

    R. Hałabura
, Umyślność, wina i błąd).
Jak trafnie zauważaZ. Radzikowska(Z problematyki błędu, s. 181 i n.) błąd w postaci nieświadomości tego, że działa się "wbrew przepisom" może oznaczać dwie sytuacje: w pierwszej sprawca nie zna dopełniającego blankietową dyspozycję karną przepisu prawa finansowego, a co za tym idzie, nie wie także, że jego naruszenie jest zabronione przezprawo karne skarbowe, w drugiej zaś sprawca znając przepis prawa finansowego (czyli wiedząc, że jego zachowanie jest w świetle tego przepisu bezprawne), nie wie tylko tego, że naruszenie tego przepisu jest także karalne przezprawo karne skarbowe(zob. Kodeks karny skarbowy. Komentarz pod red. prof. dr hab. L. Wilka, wyd. 2016, Legalis).
Przenosząc powyższe na grunt spraw dotyczących przestępstw zart. 107 § 1 kksdecydująca jest świadomość istnienia normy dopełniającej przepis blankietowy (w tej sprawieart. 6 ust. 1ugh i konieczności posiadania koncesji) oraz świadomość poniesienia ewentualnej odpowiedzialności karnej za naruszenieart. 107 § 1 kksdopełnionego konkretnym przepisem.
Oskarżony nie wykazał przy tym, aby nie był świadomy istnienia normyart. 6 ust. 1ugh uzupełniającej przepis blankietowyart. 107 § 1 kks, wręcz przeciwnie – dokonując samodzielnej interpretacji przepisów prawa doszedł do wniosku, iż obowiązek uzyskania koncesji może zupełnie pominąć i to wbrew przepisomustawy o grach hazardowych.
Z oczywistych powodówP. C.braku karalności swej działalności doszukiwał się tylko w korzystnych dla siebie orzeczeniach i poglądach doktryny, wspartych sporządzanymi opiniami prywatnymi pozbawionymi jakiejkolwiek mocy powszechnie obowiązującej, na które powołuje się, nie posiadając źródła wiedzy w tym zakresie. Dodać należy, że orzeczenia skazujące dotycząceart. 107 kksbyły również wydawane i uzyskiwały walor prawomocności. Sąd Rejonowy w swojej ocenie pominął, że oskarżony jest osobą prowadzącą działalność „(...)w zakresie urządzania gier na automatach na terenie całego kraju, a zatem nie jest „przeciętnym obywatelem”, który nie był świadomy obowiązujących przepisówustawy o grach hazardowych. Niewątpliwie oskarżony miał pełną świadomość obwiązujących przepisów prawa w zakresie prowadzonej działalności i od oskarżonego jako przedsiębiorcy należało więc wymagać oraz oczekiwać zachowania dużo wyższych, niż w przypadku zwykłego obywatela, standardów w zakresie dostosowania swych zachowań do obowiązującego porządku prawnego. Podkreślić trzeba, iż choć w orzecznictwie i doktrynie faktycznie istniała rozbieżność, jaką konsekwencję dla jednostki powoduje nienotyfikowanie przepisów technicznych, to nie było jakiejkolwiek rozbieżności co do samej treściustawy o grach hazardowych, z której wyraźnie wynikało, iż zachowanie oskarżonego stanowi przestępstwo.
W ocenie Sądu Okręgowego trudno przyjąć, że oskarżony, który prowadził ten rodzaj działalności na przestrzeni kilku lat, nie miał świadomości tego, że w polskim porządku prawnym działalność polegająca na urządzaniu gier hazardowych była zawsze działalnością koncesjonowaną, a więc reglamentowaną przez państwo i w związku z tym, że w sposób uzasadniony mógł przyjmować, iż w czasie obowiązywaniaustawy o grach hazardowychw jej pierwotnym brzmieniu, przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność nie musi posiadać stosownej koncesji. Takie wnioskowanie byłoby nieuprawnione, nawet w obliczu sporów powstałych na tle dopuszczalności stosowania przepisówustawy o grach hazardowych, a osoba zajmująca się profesjonalnie tego rodzaju działalnością nie powinna podejmować zachowań, o których wie, że nie tylko są sprzeczne z wolą ustawodawcy, ale mogą skutkować odpowiedzialnością karną. Oskarżony nie uzyskując koncesji na prowadzenie kasyna gry, nie zaniechał jednak swej działalności do czasu ostatecznego wyjaśnienia tej kwestii, co najmniej godząc się na to, że swoim zachowaniem narusza przepisart. 6 ust. 1ugh, a przez to popełnia przestępstwo skarbowe zart. 107§1 kks. Nieświadomość jest stanem braku jakiejkolwiek wiedzy na dany temat i należy ją odróżnić od wątpliwości, które jeżeli istniały po stronie oskarżonego, to wskazywały mu realną możliwość popełnienia przestępstwa. Sąd I instancji pominął w swoich rozważaniach, że występek zart. 107§1 kksjest karalny w razie jego umyślnego popełnienia, w obu postaciach zamiaru – bezpośrednim i ewentualnym.
Wobec tych wszystkich okoliczności nie sposób zaakceptować poglądu Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim, że oskarżony realizując znamiona czynu zart. 107§1 kksdziałał w błędzie uniemożliwiającym mu przypisanie przestępstwa skarbowego.
W konsekwencji powyższych uchybień, Sąd Okręgowy w Siedlcach uchylił w całości zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd I instancji winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w całości, dokonać na jego podstawie ustaleń faktycznych, przeanalizować w sposób właściwy stan prawny mający zastosowanie w niniejszej ustawie i uwzględnić uwagi poczynione w niniejszym uzasadnieniu.
Z tych względów, stosownie do treściart. 456 kpkw zw. zart. 437§ 1 i 2 kpk, Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.