Sąd Okręgowy w Słupsku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 434/16
Data wyroku: 2017-02-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janusz Blicharski
Słowa kluczowe: Uchwały organów spółdzielni
Podstawa prawna: art. 24 prawa spółdzielczego

Sygn. I C 434/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lutego 2017 r.
Sąd Okręgowy w Słupsku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Janusz Blicharski

Protokolant:

sekr. sądowy Karina Hofman

po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r. w Słupsku
na rozprawie
sprawy z powództwaSpółdzielni (...)wS.
przeciwkoB. S. (1)iA. M.
o stwierdzenie nieważności uchwał ewentualnie ustalenie nieistnienia stosunku członkostwa pozwanejB. S. (1)
I. Oddala powództwo
II. Zasądza od powodowejSpółdzielni (...)wS.na rzeczB. S. (1)iA. M.po 360 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.
Na oryginale właściwy podpis.
Sygn. I C 434/16

UZASADNIENIE
PowodowaSpółdzielnia (...)wS.wniosła przeciwkoB. S. (1)iA. M.pozew o ustalenie, że uchwały nr(...)i(...)Zarządu Spółdzielni(...)wS.z 27.08.2013 r. w sprawie przyjęcia pozwanych w poczet członków spółdzielni są nieważne, ewentualnie o ustalenie, że stosunek prawny pozwanejB. S. (1)(stosunek członkostwa w spółdzielni) ustał z dniem 04.04.2014 r. w związku z niespełnieniem wymogów określonych w § 6 statutu spółdzielni.
W uzasadnieniu pozwu powodowa spółdzielnia wskazała, iż do przyjęcia pozwanych w poczet członków doszło z naruszeniem § 6 statutu, który stanowi, że członkami spółdzielni mogą być:

a
rzemieślnicy posiadający uprawnienia do wykonywania rzemiosła i inne podmioty gospodarcze prowadzące działalność produkcyjno – usługową;

b
zatrudnieni pracownicy spółdzielni w okresie obowiązywania umowy o pracę.

Równocześnie powodowa spółdzielnia wskazała, iż obie pozwane nie wpłaciły wymaganych w spółdzielni udziałów w wysokości po 5.000 zł (§ 10 statutu spółdzielni).
Podniosła również powódka, że o przyjęciu pozwanych do spółdzielni decydował m.in.T. S. (1), który w lipcu 2014 r. był również członkiem rady nadzorczej spółdzielni.
Uzasadnieniem żądania ewentualnego był fakt, że z dniem 04.04.2014 r. pozwanaB. S. (2)zaniechała prowadzonej działalności gospodarczej, co było warunkiem przyjęcia w poczet członków spółdzielni i dalszego członkostwa.
PozwaneB. S. (1)iA. M.w odpowiedzi na pozew wniosły o odrzucenie pozwu, ewentualnie o oddalenie powództwa w całości.
W uzasadnieniu swego stanowiska pozwanaA. M.wskazała, że w chwili składania wniosku o przyjęcie w poczet członków prowadziła własne gospodarstwo rolne, a po rezygnacji z działalności gospodarczej przez jej matkęB. S. (1)podjęła się prowadzenia działalności wfirmie (...)zajmującą się produkcją wyrobów gipsowych.
PozwanaB. S. (1)przyznała, że kwietniu 2014 r. zaprzestała prowadzenia działalności wfirmie (...), jednak w jej ocenie wielu członków spółdzielni nie zostało pozbawionych członkostwa w związku z zaniechaniem lub zawieszeniem działalności gospodarczej. Oświadczyła również, że z uwagi na poprawę stanu zdrowia zamierza wznowić działalność gospodarczą.
Obie pozwane przyznały, że nie wpłaciły pełnych udziałów po 5.000 zł każda, gdyż z uwagi na konflikty występujące w spółdzielni pieniądze te mogą być zużyte w sposób nieprawidłowy, a nadto do dnia dzisiejszego spółdzielnia toleruje w swoich szeregach członków, którzy udziałów swoich nie uzupełnili do kwoty wymaganej § 10 statutu.
W trakcie rozprawy w dniu 08.02.2017 r. pełnomocnik pozwanychcofnąłzłożony w odpowiedzi na pozewwniosek o odrzucenie pozwu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Dnia 09.08.2013 r. pozwanaA. M.złożyła do zarządu Spółdzielni(...)wS.podanie o przyjęcie jej w poczet członków spółdzielni wskazując we wniosku, iż prowadzi działalność gospodarczą – prowadzi gospodarstwo rolne wG.. Na dowód prowadzenia gospodarstwa rolnego pozwanaA. M.przedłożyła decyzję Wójta GminyG.w sprawie wymiaru podatku rolnego za rok 2013.
Tego samego dniaB. S. (1)złożyła podanie o przyjęcie w poczet członków spółdzielni załączając informację Centralnej Ewidencji o Działalności Gospodarczej z której wynikało, iż od 01.04.2013 r. rozpoczęła wykonywanie działalności gospodarczej podfirmą (...). Głównym przedmiotem działalności firmy była produkcja wyrobów z betonu, gipsu i cementu.
Oprócz złożenia odręcznych podań obie pozwane 20.08.2013 r. złożyły deklarację przystąpienia do spółdzielni. Uchwałami zarząd spółdzielni nr(...)i(...)z 27.08.2013 r. obie pozwane zostały przyjęte w poczet członków i jednocześnie stosownymi uchwałami ich udziały obowiązkowe w spółdzielni w kwocie 5.000 zł rozłożono na raty (pierwsza w wysokości 2.000 zł w ciągu 3 dni od przyjęcia członka, a pozostałe 6 rat po 500 zł płatne miesięcznie do ostatniego dnia miesiąca).
Dowód:dokumenty załączone do pozwu k. 24-28 oraz do odpowiedzi na pozew k. 61-67 akt sprawy
Statut spółdzielni w § 6 określał, iż członkami spółdzielni mogą być:

a
rzemieślnicy posiadający uprawnienia do wykonywania rzemiosła iinne podmioty gospodarcze prowadzące działalność produkcyjno – usługową;

b
zatrudnieni pracownicy spółdzielni w okresie obowiązywania umowy o pracę.

Natomiast wysokość udziału określona została w § 10 statutu na kwotę 5.000 zł. Statut nie przewidywał możliwości rozłożenia udziałów na raty. Zakres działalności spółdzielni według polskiej klasyfikacji działalności określony został w §4 ust. 4 statutu.
Dowód:statut powodowej spółdzielni k. 77-94 akt sprawy
Powodowa spółdzielnia tolerowała w swoim składzie jako członków osoby i firmy, które miały działalność gospodarczą zawieszoną lub wykreśloną.
Dowód:informacje Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej k. 69-74 akt sprawy
Powodowa spółdzielnia tolerowała również w swoim składzie osoby, które nie wykonywały uchwały o podwyższeniu udziału i obowiązku jego uzupełnienia przez członków.
Dowód:zeznania pozwanych k. 157-159 oraz zeznania świadkówZ. M.k. 141v,S. R.k. 141v i 142
Od roku 2012 w powodowej Spółdzielni narastał konflikt pomiędzy jej członkami którego efektem było wzajemne wykluczanie członków stron konfliktu, zrywanie obrad organów spółdzielni, kwestionowanie podjętych uchwał i liczne procesy sądowe z tym związane.
-okoliczność bezsporna
Sąd zważył co następuje:
Powództwo na uwzględnienie nie zasługuje.
Podstawę nieważności uchwał o przyjęciu pozwanych w poczet członków spółdzielni mogło stanowić naruszenie statutu lubprawa spółdzielczegow zakresie w jakim określają one wymogi członkostwa.
Niewątpliwie pozwane - blisko cztery lata temu - przyjęte zostały do spółdzielni na podstawie decyzji organu do tego uprawnionego a legalności tej decyzji nie pozbawia fakt, iż jednym z członków zarządu który decydował o przyjęciu byłT. S. (2)oddelegowany do zarządu członek Rady Nadzorczej spółdzielni. Statut spółdzielni nie przewidywał bowiem jakiejkolwiek kontroli Zarządu przez Radę Nadzorczą w sprawach przyjmowania nowych członków co oznacza, iż uczestniczenie przezT. S. (2)w przyjmowaniu pozwanych do spółdzielni w żadnym wypadku nie mogło być następnie przedmiotem jego kontroli jako członka Rady Nadzorczej.
Podstawowym argumentem powódki przemawiającym za nieważnością decyzji zarządu o przyjęciu w poczet członkówA. M.był fakt, iż w sierpniu 2013 r. nie prowadziła ona działalności określonej § 4 statutu według Polskiej Klasyfikacji Działalności a jedynie była właścicielem gospodarstwa rolnego co udokumentowała decyzją o wymiarze podatku rolnego.
Status prawny rolnika indywidualnego budzi liczne kontrowersje. Niewątpliwie jest on przedsiębiorca w świetle prawa prywatnego, natomiast nie ma takiego statusu w prawie publicznym, gdyżustawa o swobodzie działalności gospodarczejwart. 3wprost wyłącza stosowanie ustawy do działalności rolniczej.
Biorąc jednak pod uwagę podjęcie przez pozwanąM.od maja 2014 r. produkcji wyrobów z betonu i wyrobów gipsowych wfirmie (...), czyli działalności niewątpliwie dającej bezdyskusyjne prawo członkostwa w spółdzielni już od maja 2014, należało przyjąć iż winna ona korzystać z ochrony jaki daje przepisart. 5 k.c.i w chwili obecnej nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały z 27 sierpnia 2017 r. z racji naruszenia statutu.
W przypadkuB. S. (1)sytuacja była odmienna, gdyż po przyjęciu do spółdzielni z uwagi na stan zdrowia pozwana ta zrezygnowała z prowadzenia działalności która uprawniała do członkostwa w spółdzielni.
W ocenie Sądu rezygnacja z prowadzonej działalności nie mogła stanowić podstawy żądania stwierdzenia nieważności uchwały o przyjęciu w poczet członków, a co najwyżej podstawę wykreślenia w oparciu o § 16 statutu. Skoro jednak spółdzielnia tolerowała w gronie członków osoby które działalność gospodarczą zawiesiły lub zakończyły/co jest niesporne i udokumentowane przez pozwane/to z całą pewnościąB. S. (1)uprawniona byłaby do skorzystania z dobrodziejstwa jakie dajeart. 5 k.c.a ewentualne żądanie ustalenia, iż jej członkostwo ustało z dniem zaprzestania dotychczasowej działalności/4 maja 2014 r./, na uwzględnienie nie zasługuje także z uwagi na obowiązek równego traktowania wszystkich członków spółdzielni.
Kolejnym powodem uzasadniającym żądanie stwierdzenia nieważności podjętych uchwał o przyjęciu pozwanych w poczet członków spółdzielni miało być nie wniesienie wymaganych statutem udziałów.
Zgodnie z § 10 statutu wysokość jednego udziału wynosi w spółdzielni 5.000 zł, a jego wpłata winna nastąpić w ciągu 3 dni od przyjęcia w poczet członków. Statut nie przewiduje również rozłożenia wpłaty udziału na raty co uczyniono w przypadku pozwanych.
Niezależnie od powoływanych przez pozwane przyczyn niewpłacenia udziałów w pełnej wysokości /konflikt pomiędzy różnymi ugrupowaniami członków, ryzyko sprzeniewierzenia środków, niewpłacenie pełnych udziałów przez innych członków/brak udziału w pełnej wysokości stanowić mógł co najwyżej wynikającą z §§ 16 i 19 podstawę wykreślenia lub wykluczenia ze spółdzielni z racji niewykonania obowiązków określonych w § 6 pkt. 2 i § 19 ust. 2 pkt. 3 statutu.
Brak pełnego udziału nie może - zdaniem Sądu - stanowić podstawy stwierdzenia nieważności uchwały o przyjęciu do spółdzielni, ani też być podstawą automatycznego pozbawienia członkostwa bez decyzji o wykreśleniu lub wykluczeniu.
Dopiero podjęcie uchwały w tym przedmiocie otworzyłoby pozwanym możliwość zwalczania decyzji o wykreśleniu lub wykluczeniu z rejestru członków.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw to stwierdzenia nieważności uchwał z 27 sierpnia 2013 r. ani podstaw do przyjęcia, że stosunek członkostwaB. S. (1)ustał z dniem 4 kwietnia 2014 r. i powództwo oddalił.
O kosztach zastępstwa prawnego orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.i § 8 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych/Dz. U. z 2015 r. poz. 1804/
Na oryginale właściwy podpis.