Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 180/17
Data wyroku: 2017-07-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bartosz Kasielski

Sygn. akt I C 180/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 lipca 2017 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, I Wydział Cywilny, w składzie:
Przewodniczący:S.S.R. Bartosz Kasielski
Protokolant:sekretarz sądowy Sylwia Wróblewska
po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 roku w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaD. B.
przeciwkoM. L.
przy udziale MiastaŁ.jako interwenienta ubocznego po stronie powodowej
o opróżnienie lokalu mieszkalnego

1
nakazuje pozwanejM. L.opuszczenie i opróżnienielokalu mieszkalnego numer (...)położonego wŁ.przyulicy (...)wraz z jej mieniem;

2
ustala, iż pozwanejM. L.przysługuje prawo do lokalu socjalnego;

3
wstrzymuje wykonanie wyroku w punkcie 1 do czasu złożenia przez GminęŁ.pozwanejM. L.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego;

4
nie obciążaM. L.obowiązkiem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 180/17

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 2 marca 2017 rokuD. B.iM. M.wystąpili przeciwkoM. L.o nakazanie jej opróżnienialokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...)wraz ze wszystkim rzeczami stanowiącymi jej mienie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zgłoszonego żądania powodowie podkreślili, żeM. L.zajmuje wskazany lokal bez tytułu prawnego, gdyż upłynął termin na jaki została zawarta umowa najmu przedmiotowego lokalu

(pozew k.3 – 4)
W odpowiedzi na pozew z dnia 12 kwietnia 2017 rokuM. L.wskazała, że regulowała na bieżąco opłaty za czynsz i media do czerwca 2016 roku, kiedy nastąpiło nieuzasadnione w jej ocenie podwyższenie opłat obciążających najemcę. Pozwana zaznaczyła, że padła ofiarą przestępstwa ze strony, jak sama przyznała „spółki mafijnej handlującej nieruchomościami”, zaś powodowie próbowali uprzednio umieścić ją w szpitalu psychiatrycznym kierując w tym celu stosowny wniosek do Sądu. Nadto podkreśliła, że strona powodowa dopuszcza się manipulacji przy użyciu poszczególnych dokumentów, a jej osobie niejednokrotnie grozili śmiercią jak wskazała „mafijni wspólnicy z sąsiednich bloków”.

(odpowiedź na pozew k.36)
Pismem procesowym z dnia 19 kwietnia 2017 roku GminaŁ.zgłosiła swoje przystąpienie do udziału w sprawie w charakterze interwenienta ubocznego po stronie powodowej pozostawiając żądanie pozwu do uznania Sądu oraz wniosła o nieprzyznanie pozwanej uprawienia do lokalu socjalnego na wypadek orzeczenia eksmisji.

(interwencja uboczna GminyŁ.k.44)
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 1 kwietnia 2011 roku współwłaściciele nieruchomości przyulicy (...)wŁ.– w tymM. M.iD. B.– zawarli zM. L.umowę najmulokalu mieszkalnego numer (...)na czas oznaczony do dnia 31 marca 2012 roku. Aneksem z dnia 26 marca 2012 roku strony przedłużyły czas trwania umowy najmu do dnia 31 marca 2013 roku.
W dniu 1 maja 2013 roku współwłaściciele nieruchomości przyulicy (...)zawarli zM. L.kolejną umowę najmu, dotychczas zajmowanego przez niąlokalu mieszkalnego numer (...), określając czas jej trwania do dnia 31 grudnia 2016 roku.
Zgodnie z treścią § 9 ust. 1 pkt 2 po zakończeniu najmu najemca zobowiązany był, nie później niż w terminie 30 dni od daty rozwiązania umowy, opróżnić lokal.

(umowy o najem lokalu mieszkalnego wraz z aneksem k.14 – 28)

M. M.iD. B.są współwłaścicielami nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...), przy czymM. M.z udziałem w wysokości44/48 części w prawie własności, zaśD. B.z udziałem w wysokości4/48 części w prawie własności.

(odpisksięgi wieczystej (...)k.8 – 13)

Lokal mieszkalny nr (...)położony przyulicy (...)zamieszkiwany jest wyłącznie przezM. L.. Miesięczny czynsz najmu za przedmiotowy lokalu wynosił 356,04 złotych. Od 1 lipca 2017 roku łączna opłata za najem tego lokalu wynosi 388,68 złotych. ZadłużenieM. L.z tytułu zaległości czynszowych wynosiło na koniec 2016 roku 2.186,25 złotych.

(umowa k.23, zestawienie k.29, informacja o zmianie wysokości opłat k.39)

Pismem z dnia 10 stycznia 2017 rokuM. L.została wezwana do opuszczenia i wydania zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma pod rygorem skierowania sprawy na drogę sądową. W uzasadnieniu żądania opróżnienia lokalu podniesiono upływ okresu czasu na jaki została zawarta umowa najmu.

(wezwanie k.30)

W wyznaczonym terminieM. L.nie opuściła zajmowanego lokalu mieszkalnego i nadal w nim przebywa.

(okoliczność bezsporna)

M. L.ma 70 lat, nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.008 złotych miesięcznie netto.
W okresie od dnia 28 lutego 1992 roku do dnia 31 grudnia 1992 rokuM. L.przebywała czasowo wŁ.przyulicy (...), następnie do dnia 28 maja 2001 roku zameldowana była wŁ.przyulicy (...), a do chwili obecnej wŁ.przyulicy (...).

(pismo MOPS k.41, pismo PUP k.42, pismo ZUS k.47, informacja PESEL k.34)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności załączonych dokumentów, których treść nie budziła wątpliwości i nie była kwestionowana na żadnym etapie postępowania.
Sąd pominął dowód z przesłuchania pozwanej w charakterze strony z uwagi na nieusprawiedliwione niestawiennictwo na terminie rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia pomimo osobistego odbioru wezwania przezM. L.(k.48).
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Powództwo jako zasadne podlegało uwzględnieniu w całości.
Podstawa materialno prawna żądania znajduje swoje odzwierciedlenie w treściart. 675 § 1 k.c.w zw. zart. 222 § 1 k.c.
W myślart. 675 § 1 k.c.po zakończeniu najmu najemca obowiązany jest zwrócić rzecz w stanie niepogorszonym; jednakże nie ponosi odpowiedzialności za zużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego używania. Zgodnie zaś z dyspozycjąart. 222 § 1 k.c.właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
Przenosząc treść powyższych przepisów na płaszczyznę niniejszej sprawy należy wskazać, że stosunek obligacyjny między stronami – umowa najmu wygasła z dniem 31 grudnia 2016 roku. Strony zgodnie bowiem postanowiły, że stosunek najmu będzie miał charakter terminowy, a przy tym nie ujawniły się żadne okoliczności wskazujące na jego przedłużenie, w tym w sposób konkludentny. Przeciwnie, wraz z upływem czasu trwania umowy współwłaściciele nieruchomości wezwali najemcę do opuszczenia zajmowanegolokalu numer (...)realizując w ten sposób gwarantowane im przez ustawodawcę uprawnienie będące pochodną przysługującego prawa własności. JednocześnieM. L.nie wykazała, aby dysponowała skutecznym względem powodów uprawnieniem do władania rzeczą z innego tytułu. W konsekwencji pozwana stosownie do treściart. 675 § 1 k.c., ale również § 9 ust. 1 pkt 2 umowy najmu winna była opróżnićlokal mieszkalny numer (...), położony wŁ.przyulicy (...)najpóźniej do dnia 30 stycznia 2017 roku, czego jednak nie uczyniła. SkoroM. L.zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego to uzasadnionym pozostawało żądanie jej eksmisji.
Stosownie do treściart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego(Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, z późn. zm., w dalszej części „ustawa”) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. W myśl zaś art. 14 ust. 3 ustawy Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa wust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną. Sąd nie może przy tym orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec osób objętych katalogiem art. 14 ust. 4 ustawy, chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany. Nie mniej jednak zgodnie z dyspozycją art. 14 ust.7 ustawy przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób, które były uprawnione do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo z towarzystwem budownictwa społecznego. Co istotne przepisu tego nie stosuje się do umów o używanie lokali mieszkalnych, zawartych przed dniem 1 stycznia 2005 roku (art. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 roku o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw– Dz.U. 2004, nr 281, poz. 2783).
Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do obligatoryjnego orzeczenia o uprawnieniu do lokalu socjalnego. Po pierwsze,lokal mieszkalny nr (...)przyulicy (...)wchodzi w skład nieruchomości prywatnej, a zatem nie jest objęty publicznym zasobem mieszkaniowym. Po wtóre, umowa najmu została zawarta w dniu 1 maja 2013 roku, przy czym nie na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo z towarzystwem budownictwa społecznego. Niemniej jednak Sąd zobligowany jest w każdej sytuacji dokonać oceny uprawnienia osoby eksmitowanej do lokalu socjalnego biorąc pod uwagę jej szczególną sytuację materialną i rodzinną oraz dotychczasowy sposób korzystania z lokalu (art. 14 ust 3 ustawy).
W świetle poczynionych ustaleń faktycznych Sąd uznał, że pozwana zasługuje na uzyskanie uprawnienia do lokalu socjalnego. Pomimo braku stawiennictwaM. L.na rozprawie poprzedzającej wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, co uniemożliwiło przesłuchanie jej w charakterze strony, zgromadzony materiał dowodowy, ale przede wszystkim zasady doświadczenia życiowego stanowiły wystarczającą podstawę do przyjęcia, że aktualna sytuacja życiowa i materialna, w jakiej znalazła się pozwana przemawiają za przyznaniem jej lokalu socjalnego.
Po pierwsze,M. L.jest osobą w podeszłym wieku (obecnie ukończyła 70 lat), a jej jedynym źródłem utrzymania pozostaje świadczenie emerytalne w kwocie 1.008 złotych miesięcznie. Uwzględniając aktualne uwarunkowania gospodarcze, średni poziom cen i kosztów utrzymania, należy stwierdzić, że uzyskiwany przez pozwaną dochód jest stosunkowo niewielki w szczególności w kontekście samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego.
Po wtóre, pozwana pomimo wygaśnięcia umowy najmu nadal zajmuje sporny lokal (od ponad pół roku). Nie można przy tym stracić z pola widzenia podnoszonych przezM. L.w odpowiedzi na pozew argumentów dotyczących stanu technicznego zajmowanego lokalu (brak kompletnego sprzętu gospodarstwa domowego, zagrzybienie ścian). W świetle tych okoliczności trudno przyjąć, aby osoba dysponująca tytułem prawnym do innego lokalu lub możliwością zamieszkania w innym miejscu, zdecydowałaby się na dalsze zajmowanie dotychczasowych pomieszczeń. Pozostaje to bowiem w całkowitej sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego. Co więcej, pozwana na przestrzeni ostatnich 25 lat realizowała swoje potrzeby mieszkaniowe w trzech różnych miejscach (ulice (...)). Okoliczność ta przemawia tym bardziej za tezą, że osoba w podeszłym wieku mając możliwość zamieszkania w innym miejscu skorzystałaby bez wątpienia z takiej opcji, gwarantując sobie w ten sposób możliwość spokojnego spędzenia okresu emerytalnego.
Po trzecie, zadłużenie pozwanej z tytułu opłat czynszowych wyłącznie na dzień 31 grudnia 2016 roku przekraczało kwotę 2.000 złotych. Aktualnie dług ten z pewnością ulega proporcjonalnemu miesięcznemu zwiększeniu. Uwzględniając przy tym wysokość uzyskiwanych przezM. L.dochodów oraz średnie stawki czynszu wynajmu mieszkań na terenie miastaŁ.należy przypuszczać, że pozwana nie dysponuje wystarczającymi środkami pieniężnymi na pokrycie opłat wynajmu mieszkania i samodzielne utrzymanie się.
Po czwarte, treść złożonej odpowiedzi na pozew pozwala na wyrażenie stanowiska, żeM. L.prezentuje objawy pewnego stopnia nieporadności życiowej. Pozwana żyje w przekonaniu, że grozi jej niebezpieczeństwo ze strony tzw. „spółki mafijnej handlarzy nieruchomości”, a na jej życie czyhają jej wspólnicy – mieszkańcy sąsiadujących bloków, zaś tocząca się w niniejszym postępowaniu sprawa stanowi wynik „kryminalnego przestępstwa” ze strony powodów. W tym świetle nie sposób uznać, abyM. L.w związku z orzeczoną eksmisją była w stanie samodzielnie znaleźć inny lokal mieszkalny, a w szczególności dokonać niejako na nowo organizacji swojego centrum życiowego bez wymiernej pomocy ze strony organów samorządu terytorialnego.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że brak orzeczenia o uprawnieniu pozwanej do lokalu socjalnego, a więc de facto wydanie rozstrzygnięcia prowadzącego do bezdomności 70 – letniej osoby byłoby nie do pogodzenia z zasadami słuszności oraz poczuciem sprawiedliwości społecznej. W konsekwencji Sąd orzekł, żeM. L.przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego.
Następstwem powyższego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez MiastoŁ.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (art. 14 ust. 6 ustawy).
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 102 k.p.c.uznając, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za nieobciążaniemM. L.kosztami procesu. Rozstrzygnięcie to determinują takie okoliczności jak wysokość uzyskiwanych przez pozwaną dochodów, rosnące zadłużenie z tytułu dalszego zajmowania lokalu, dolegliwości, jakie wiążą się ze skutkami wyroku eksmisyjnego, który oznacza konieczność opuszczenia gospodarstwa domowe, w którymM. L.spędziła wiele lat swojego życia, a także powzięte wątpliwości, co do możliwości samodzielnej reorganizacji dotychczasowego trybu życia. W tej sytuacji obciążenie pozwanej kosztami procesu pozostawałoby w sprzeczności z elementarnym poczuciem sprawiedliwości.