Sąd Okręgowy w Poznaniu
XVII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XVII Ka 54/17
Data wyroku: 2017-02-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Susmaga

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 lutego 2017r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XVII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący:  SSO Małgorzata Susmaga
Protokolant:   praktykantka Agnieszka Chwiłkowska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu Jerzego Woźniaka
po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2017r. sprawy
Z. S.
oskarżonego o popełnienie przestępstwa zart. 207 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez Prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej z dnia 30 listopada 2016 roku, sygn. akt. II K 530/16

I
zmienia pkt 2 zaskarżonego wyroku w ten sposób, że dodatkowo na podstawieart. 72 § 1b kkiart. 74 § 1 kkorzeka nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku i ustala sposób wykonania tego obowiązku poprzez zakaz kontaktów oskarżonego z pokrzywdzonymi we wspólnie zajmowanym lokalu,

II
w pozostałym zakresie utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego kwotę 516,60 zł. tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym,

IV
zwalnia oskarżonego od zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Małgorzata Susmaga

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 30 listopada 2016 roku w sprawie II K 530/16 Sąd Rejonowy w Środzie Wielkopolskiej uznał oskarżonegoZ. S.za winnego zarzucanego mu przestępstwa zart. 207 § 1 k.k.i warunkowo umorzył postępowanie na okres 2 lat próby (k. 166-166v).
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł oskarżyciel publiczny w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o środkach karnych orzeczonych w pkt 2 wyroku (k. 176-177v).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora zasługiwała na uwzględnienie.
Przed przystąpieniem do omówienia zarzutów zgłoszonych przez skarżącego prokuratora wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek określonych w treści przepisówart. 439 § 1 k.p.k.czyart. 440 k.p.k., która determinowałaby uchylenie, bądź zmianę wyroku niezależnie od granic zaskarżenia określonych treścią wywiedzionego środka odwoławczego.
Apelacja w niniejszej sprawie wniesiona została przez podmiot kwalifikowany na niekorzyść oskarżonego. Okoliczność ta, zgodnie z treścią przepisuart. 434 § 1 k.p.k.zawęziła postępowanie odwoławczestrictedo granic zaskarżenia. Przywołany przepis ma charakter gwarancyjny i jako taki nie podlega interpretacji rozszerzającej.
Zarzut obrazy prawa materialnego, na który powołał się skarżący we wniesionej apelacji, może zostać zasadnie podniesiony wówczas, gdy Sąd rozpoznający sprawę w pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni zastosowanego przepisu, zastosował nieodpowiedni przepis, a także nie zastosował odpowiedniego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie było obowiązkowe. Sytuacja taka zaistniała zaś w ocenie Sądu odwoławczego w niniejszym postępowaniu.
Skarżący podniósł zarzut obrazy prawa materialnego tj.art. 72 § 1b k.k.iart. 74 § 1 k.k., który w swej istocie okazał się słuszny i zasługiwał na uwzględnienie. Sąd Rejonowy orzekając obowiązek opuszczenia lokalu przez oskarżonego zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi winien poddać głębszej analizie przepisy związane z orzeczeniem wskazanego obowiązku. Trafnie wskazał bowiem prokurator, żeart. 67 § 3 k.k.normując możliwość orzeczenia przedstawionego wyżej obowiązku odsyła również do konieczności zastosowaniaart. 72 § 1a i 1b k.k.Nadto zart. 67 § 4 k.k.wynika, że w przypadku warunkowego umorzenia postępowania nakazuje się odpowiednie stosowanieart. 74 k.k.
Analizując treść powyższych przepisów w pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd orzekając opisany powyżej obowiązek winien ustalić sposób kontaktowania się oskarżonego z pokrzywdzonymi co wprost wynika zart. 72 § 1b k.k.Sąd odwoławczy podziela przy tym stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w wyroku z dnia 16 grudnia 2015 roku w sprawie IV K 273/15, które wskazało, że brak doprecyzowania sposobu kontaktowania się oskarżonego z pokrzywdzonymi może zniweczyć sens obowiązku opuszczenia lokalu, nie chroniąc pokrzywdzonego przed skazanym.
Oskarżany w niniejszej sprawie dopuszczając się przestępstwa zart. 207 § 1 k.k.działał na szkodę między innymi swoich dzieci. Mimo nagannego zachowaniaZ. S.w stosunku do członków swojej rodziny, Sąd odwoławczy stoi na stanowisku, że nie można pozbawić oskarżonego możliwości kontaktu z dziećmi. Nie mniej jednak wspomniane kontakty winny odbywać się poza miejscem, w którym toZ. S.wspólnie zamieszkiwał z pokrzywdzonymi i w którym dochodziło do przestępczych zachowań oskarżonego. Doprecyzowanie sposobu wykonania wspomnianego obowiązku w ocenie Sądu Okręgowego zapewni pokrzywdzonym możliwość odbudowania poczucia bezpieczeństwa we własnym domu, które to poczucie zostało naruszone przez działania oskarżonego.
Sąd Rejonowy orzekając obowiązek opuszczenia przezZ. S.lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi nie wskazał również w jakim terminie oskarżony winien opuścić ten lokal, a co za tym idzie od kiedy Sąd będzie mógł egzekwować wspomniany obowiązek, czym naruszył treśćart. 74 § 1 k.k.Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że terminem tym jest moment uprawomocnienia się wyroku. Sąd Okręgowy nie podziela wskazanego stanowiska. Jak słusznie wskazał skarżący, tego rodzaju ustalenia winny w sposób konkretny, a nie dorozumiany, wynikać z treści wyroku. Oskarżony powinien mieć świadomość zarówno w jaki sposób, jak również w jakim terminie, winien wykonać orzeczony obowiązek, bowiem konsekwencją niewłaściwego wykonania tych obowiązków może być ewentualne podjęcie warunkowo umorzonego postępowania wobec oskarżonego.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy zmienił pkt 2 zaskarżonego wyroku i dodatkowo wskazał termin, w którym oskarżony ma opuścić wspólnie zajmowany lokal uznając, że termin siedmiu dni od uprawomocnienia się wyroku jest w zupełności wystarczający. Sąd miał tu na uwadze fakt, że sam oskarżony podał na rozprawie apelacyjnej (k. 195), iż wyprowadził się ze wspólnie zajmowanego lokalu kiedy „kazał mu to uczynić prokurator”.
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze poczynione powyżej rozważania, Sąd Okręgowy na podstawie przepisuart. 437 § 1 k.p.k.zmienił zaskarżony wyroku co do orzeczonego obowiązku opuszczenia przez oskarżonego lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi wskazując na termin oraz sposób jego wykonania, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Sąd Odwoławczy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego kwotę 516,60 złotych tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu w postepowaniu odwoławczym. Sąd jednocześnie zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postepowanie odwoławcze uznając, iż sytuacja majątkowa oskarżonego – niskie dochody z tytułu renty- sprawia, iż uiszczenie ich byłoby zbyt uciążliwe.
Małgorzata Susmaga