Sąd Okręgowy w Suwałkach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 111/17
Data wyroku: 2017-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Szostak-Szydłowska

Sygn. akt I. Ns 111/17

POSTANOWIENIE

Dnia 18 września 2017 roku
Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący

SSO Małgorzata Szostak-Szydłowska

Protokolant

starszy sekretarz sądowy Wioletta Mierzejewska

po rozpoznaniu w dniu 18 września 2017r. w Suwałkach
na rozprawie
sprawy z wnioskuB. O.
z udziałemKomitetu Wyborczego Wyborców(...) Grupa (...)
wG.iA. T.
o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym
p o s t a n a w i a:
oddalić wniosek

SSO Małgorzata Szostak-Szydłowska
Sygn. akt I Ns 111/17

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniB. O.na podstawie art. 111 § 1 kodeksu wyborczego domagała się:

1
zakazania uczestnikowi postępowaniaA. T.rozpowszechnia informacji o rzekomych wielu nieprawidłowościach w zarządzanej przez wnioskodawczynięFundacji (...)oraz doprowadzeniu w zarządzanej Fundacji do straty na dzień 31-12-2016 r. w wysokości 78.309,46 zł;

2
orzeczenia przepadku materiałów wyborczych w postaci ulotek należących do Komitetu Wyborczego Wyborców(...) Grupa (...)z siedzibą wG.,

3
nakazania uczestnikowi postępowaniaA. T.sprostowania nieprawdziwych informacji o rzekomych wielu nieprawidłowościach w zarządzanej przez wnioskodawczynięFundacji (...)oraz doprowadzeniu w zarządzanej Fundacji do straty na dzień 31-12-2016 r. w wysokości 78.309,46 zł, w formie ogłoszenia o treści:

"A. T., kandydat na radnego w wyborach uzupełniających do Rady Miejskiej wG.z ramienia(...) Grupa (...)oświadczam, że rozpowszechnione przez mnie informacje o rzekomych wielu nieprawidłowościach w zarządzanej przez WnioskodawczynięB. O.Fundacji (...)oraz doprowadzeniu w zarządzanej Fundacji do straty na dzień 31-12-2016 r. w wysokości 78.309,46 zł są nieprawdziwe i wynikają z moje niewiedzy dotyczącej funkcjonowania Fundacji" opublikowanego na portalu informacyjnym(...)oraz(...)o wielkości 5 cm (pion) na 10 cm (poziom), czcionką kroju Times New Roman, Rozmiar 14;

4
nakazania uczestnikowi postępowaniaA. T.przeproszenia wnioskodawcyB. O.poprzez wręczenie spisanego własnoręcznie i podpisanego oświadczenia o następującej treści:

"Przepraszam PaniąB. O.za to, że w kampanii wyborczej przed wyborami uzupełniającymi do Rady Miejskiej wG.rozpowszechniałem nieprawdziwe informacje o rzekomych wielu nieprawidłowościach w zarządzanej przezB. O.Fundacji (...)oraz doprowadzeniu w zarządzanej Fundacji do straty na dzień 31-12-2016 r. w wysokości 78.309,46 zł."
Uczestnik postępowaniaA. T.wnosił o oddalenie wniosku.
Uczestnik postępowania Komitet Wyborczy Wyborców(...) Grupa (...)z siedzibą wG.moe zajął stanowiska w sprawie
Sąd ustalił, co następuje:
Na dzień 24 września 2017 r. zostały zarządzone wybory uzupełniające do Rady Miejskiej wG.. Obwieszczeniem Miejskiej Komisji Wyborczej wG.z dnia 29 sierpnia 2017 r. podano do wiadomości publicznej informację o zarejestrowanych listach kandydatów w okręgu wyborczym Nr(...). Pośród czworga kandydatów wymieniony został pod poz. 1 uczestnik postępowaniaA. T.jako kandydat zgłoszony przez Komitet Wyborczy Wyborców(...) Grupa (...)wG., a pod poz.(...)– wnioskodawczyniB. O.zgłoszona przez Komitet Wyborczy Wyborców(...)wG.(
    okoliczności bezsporne wynikające z publikacji obwieszczeń wyborczych w środkach masowego przekazu).
W toku kampanii wyborczej uczestnik postępowaniaA. T.rozpowszechniał ulotkę sfinansowaną ze środków Komitetu Wyborczego Wyborców(...) Grupa (...)prezentującą jego osobę i prowadzoną działalność. W ulotce tej zamieszczono także m.in. następujące stwierdzenie: ,,W ostatnich dniach dotarł do moich rąk raport z analizy przychodów i kosz­tów w kontekście realizacji zadań zleconych przez GminęG.Fundacji (...), której Prezesem byłaB. O.z nominacjiM. M.. Z raportu biegłego rewidenta wynika, że w Fundacji docho­dziło do wielu nieprawidłowości, a straty na dzień 31-12-2016 r. wyniosły 78.309,46 zł (siedemdziesiąt osiem tysięcy trzysta dziewięć zł 46/100)” (ulotka – k. 5).
WnioskodawczyniB. O.od dnia 20 sierpnia 2012 r. grudnia 21 czerwca 2017 r. sprawowała funkcję prezesa zarządu Fundacji(...)RegionuG.. Fundacja ta jest jednostką organizacyjną prowadzącą działalność pożytku publicznego i jej celem jest m.in. podejmowanie, prowadzenie i wspieranie inicjatyw kulturalnych, edukacyjnych i społecznych służących rozwojowi regionu i społeczności lokalnej, w tym w zakresie realizacji zadań zleconych w ramach współpracy z GminąG.polegających na prowadzeniuCentrum (...)(wyjaśnienia pełnomocnika wnioskodawczyni – k. 41v., wyjaśnienia wnioskodawczyni – k. 42v.,formularz konsultacji społecznych – k. 6-7).
Na dzień 31 grudnia 2016 r. wnioskodawczyni złożyła rachunek zysków i stratFundacji (...)wykazując stratę za 2016 r. w kwocie 29.862,- zł, a za rok poprzedni – stratę w kwocie 1.652,78 zł, na koniec 2014 r. strata wynosiła 38.236,87 zł, na koniec 2013 r. strata wyniosła 29.536,21, a koniec 2012 r. zamknięto stratą w kwocie 7.667,10 zł (rachunki zysków i strat – k. 8-9 oraz złożone na rozprawie w dniu 18 września 2017 r.).
W dniu 10 lipca 2017 r. obecny prezes zarządu Fundacji(...)RegionuG.P. W.zlecił analizę przychodów i kosztów Fundacji w kontekście realizacji zadań zleconych przez GminęG.za okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2017 r.(...)prowadzącej(...)i RachunkowośćD. J.z siedzibą wS.. Ze sporządzonego raportu z tej analizy przeprowadzonej na podstawie ewidencji księgowej i dokumentacji będącej podstawą zapisów w księgach rachunkowych wynika, że ogółem straty (nadwyżka kosztów nad przychodami) za lata poprzednie poniesione do 31 grudnia 2016 r. i nie rozliczone stanowią kwotę 78.309,46 zł. Strata za okres 1 stycznia 2017 r. - 30 czerwca 2017 r. wyniosła 15.149,36 zł, lecz wynika ona z nieprawidłowo ewidencjonowanych przychodów otrzymanych dotacji. W ww. raporcie stwierdzono też, że brak prawidłowego opisu na niektórych dokumentach, z jakich środków dany wydatek został sfinansowany, ma wpływ na prawidłowe ich zaewidencjonowanie oraz, że brak właściwego opisu faktur zakupu produktów wydawanych odpłatnie i nieodpłatnie również ma wpływ na prawidłowość ewidencji, a stąd i kontrolę przychodów uzyskiwanych z tego tytułu. Stwierdzono, że na dowodowych wypłat stypendiów brak opisu, z jakich środków zostały sfinansowane, a opłacając faktury gotówką z kasy należy w raporcie kasowym podawać nazwę kontrahenta lub osoby, której gotówkę wypłacono i pokwitowanie odbioru gotówki, a nie za jakie produkty zapłacono. Biegła rewident wskazała również, że wyposażenie nie jest ewidencjonowane w ewidencji księgowej, a wyłącznie pozaksięgowej, a także brak jest oznakowania zarówno środków trwałych, jaki i wyposażenia (raport z analizy przychodów i kosztówFundacji (...)za I półrocze 2017 r. – k. 27-40).
Pismem z dnia 27 sierpnia 2017 r.Fundacja (...)przesłała kserokopię ww. raportu uczestnikowi postępowaniaA. T.na skutek jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej (pismo – k. 26).Przed zredagowaniem treści w zakresie danych zaczerpniętych z ww. raportu uczestnik postępowania konsultował zawarte w nim informacje z inną księgową, która prowadzi pełną księgowość spółki kapitałowej, w której uczestnik jest prezesem zarządu i która potwierdziła jego prawidłowość(wyjaśnienia uczestnika postępowania – k. 42).
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 111 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy(tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 15), jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniuustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe, materiały wyborcze, a w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia:
1)zakazu rozpowszechniania takich informacji;
2)przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje;
3)nakazania sprostowania takich informacji;
4)nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste;
5)nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone;
6)nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100.000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego.
Podkreślić należy, że art. 111 § 1 kodeksu wyborczego jest przepisem szczególnym, określającym wyjątkowy tryb pozwalający kandydatowi na niezwłoczne powiadomienie wyborców, że rozpowszechnione w ramach kampanii wyborczej informacje nie są prawdziwe i – jako wyjątkowy – nie może być interpretowany rozszerzająco. Wymieniony jednak przepis odnosi się tylko i wyłącznie do nieprawdziwych informacji, danych i faktów, które winny odpowiadać rzeczywistemu stanowi faktycznemu. W orzecznictwie (np. wyrok ETPC z dnia 09 stycznia 2007 r. 51744/99 Kwiecień v. Polska WWW.echr.coe.int i cytowane tam orzeczenia) podkreśla się nadzwyczaj szerokie gwarancje wolności wypowiedzi politycznych przysługujące w toku kampanii wyborczej. ETPC wielokrotnie wskazywał, że wolne wybory i wolność słowa, w tym wolność politycznej debaty, wymagają zapewnienia nieskrępowanego rozpowszechniania informacji i opinii zwłaszcza w okresie przedwyborczym.
W niniejszej sprawie kwestią bezsporną jest, że kwestionowana ulotka stanowi materiał wyborczy w rozumieniu art. 111 § 1 w zw. z art. 109 § 1 i 2 kodeksu wyborczego i jest wypowiedzią stanowiącą przejaw agitacji wyborczej, ma charakter publiczny i pozostaje w bezpośrednim związku z wyborami uzupełniającymi do Rady Miejskiej wG.zarządzonymi na dzień 24 września 2017 r., gdyż jej celem było promowanie uczestnika postępowania jako kandydata w tych wyborach.
W ocenie Sądu jednak, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie sposób przyznać wnioskodawczyni racji co do zasadności jej żądania, a co za tym idzie - co do braku prawdziwości kwestionowanych we wniosku twierdzeń.
Zwrócić bowiem należy uwagę, że treść spornej ulotki uczestnika postępowania nie tyle wskazuje, że w kierowanej przez wnioskodawczynię Fundacji dochodziło do nieprawidłowości i strat, lecz uczestnik postępowania jedynie w ulotce tej podał, że dysponuje raportem z analizy przychodów i kosz­tów Fundacji, stwierdzającym takie nieprawidłowości i straty, a mianowicie raportem z którego wynika, że w ww. Fundacji, której prezesem była wnioskodawczyni, doszło do wielu nieprawidłowości, a straty na dzień 31 grudnia 2016 r. wyniosły 78.309,46 zł.
Uczestnik postępowania rzeczywiście posiadał raport tej treści i przedłożył go do akt niniejszej sprawy. Istotnie też z przedmiotowego raportu wynika, że stwierdzonych zostało co najmniej kilka nieprawidłowości w zakresie ewidencjonowania przychodów Fundacji otrzymanych z dotacji, opisu na niektórych dokumentach, z jakich środków dany wydatek został sfinansowany, braków właściwego opisu faktur zakupu produktów, braków opisu źródła finansowania na dowodowych wypłat stypendiów, środków trwałych i wyposażenia fundacji. Raport ten bezspornie też wskazuje, że ogółem straty Fundacji (nadwyżka kosztów nad przychodami) za lata poprzednie poniesione do 31 grudnia 2016 r. i nie rozliczone stanowią kwotę 78.309,46 zł.
Zawarta w kwestionowanej ulotce informacja o posiadaniu przez uczestnika postępowania takiego raportu nie jest więc informacja nieprawdziwą. Dodatkowo podkreślić należy, że powoływany w treści ulotki raport nie został sporządzony na zlecenie uczestnika postępowania, lecz na skutek działań obecnych władzFundacji (...), ponadto został sporządzony przez biegłego rewidenta, a więc osobę posiadającą kwalifikacje zawodowe uprawniające do badania przychodów i kosztów takich podmiotów, a sam uczestnik uzyskał do niego dostęp w ramach informacji publicznej. Wspomniane nieprawidłowości i straty fundacji nie są więc samodzielnym wnioskiem uczestnika postępowania czy zgłaszającego go komitetu wyborczego, a opierają się na dokumencie, który rzeczywiście istnieje i którego treść odpowiada twierdzeniom zawartym w ulotce.
Poza ramami postępowania w trybie wyborczym pozostaje natomiast badanie prawidłowości sporządzonej przez(...)analizy przychodów i kosztów Fundacji w kontekście realizacji zadań zleconych przez GminęG.za okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2017 r., jak też ramy te przekracza wypowiedzenie się, czy to wnioskodawczyni, czy inne osoby ponoszą odpowiedzialność za stwierdzany w fundacji stan rzeczy. Analiza ta, jak i powstały w jej wyniku raport, nie mogą oceniane w ramach postępowania w trybie wyborczym z art. 111 § 1 kodeksu wyborczego, gdyż nie są to materiały wyborcze. Tym samym bez znaczenia do rozstrzygnięcia sprawy był też dokument przedłożony przez uczestnika postępowania na rozprawie w dniu 18 września 2017 r., a zawierający spostrzeżenia i oceny obecnego prezesa zarządu ww. Fundacji dotyczące raportu bieglej rewident.
Tym samym biorąc pod uwagę powyższe, uznając wniosek za bezzasadny, na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.
SSO Małgorzata Szostak-Szydłowska