Sąd Okręgowy w Ostrołęce
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 48/17
Data wyroku: 2017-03-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Łaszczych, Ryszard Warda, Marek Konrad
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286 § 1 k.k. i in.

Sygn. akt II Ka 48/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 marca 2017 r.
Sąd Okręgowy w OstrołęceII Wydział Karny w składzie:
Przewodnicząca: SSO Anna Łaszczych
Sędziowie:  SO Ryszard Warda (spr.)
SO Marek Konrad
Protokolant: Marlena Achcińska
przy udziale Prok. Prok. Okr.: Andrzeja Luchcińskiego
sprawy:A. S.iS. D. (1)oskarżonych o czyny zart. 286§ 1 k.k.i in.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce z 20 października 2016 r. w sprawie o sygn. akt II K 796/15
orzeka:

I
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

II
zasądza od oskarżonegoA. S.kwotę 1.700 (jeden tysiąc siedemset) złotych, a od oskarżonegoS. D. (1)kwotę 800 (osiemset) złotych na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty i kosztów za II instancję.

Sygn. akt II Ka 48/17

UZASADNIENIE
A. S.s.S.został oskarżony o to, że:

I
w dniu 23 stycznia 2015 r. wM.naul. (...), działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnymA. G.iT. G. (1), w ten sposób, że wprowadził ich w błąd co do faktycznych intencji zakupu motocyklamarki Y. (...)nr. rej. (...)o wartości 17.000 złotych, a następnie w kilka dni po odebraniu motocykla zbył goS. D. (1)za kwotę znacznie niższą od rynkowej

tj. o czyn określony wart. 286 § 1 k.k.
S. D. (1)s.W.został oskarżony o to, że:

II
w dniach 23 – 26 stycznia 2015 r. wM.nabył odA. S.motocyklmarki Y. (...)nr. rej. (...)nr. ramy(...)o wartości 17.000 złotych, o którym na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł przypuszczać, że został uzyskany za pomocą czynu zabronionego

tj. o czyn określony wart. 292 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Ostrołęce wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. w sprawie II K 796/15 oskarżonychA. S.iS. D. (1)w ramach zarzucanego im w pkt. I i II czynów uznał za winnych tego, ,,że działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w okresie od 23 stycznia 2015 r. do 26 stycznia 2015 r. wM.powiat(...)doprowadzili do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 17.000 złotychA. J.iT. G. (1)za pomocą wprowadzenia pokrzywdzonych w błąd, w ten sposób, żeA. S.pod pozorem zakupu motocyklamarki Y. (...)o numerze VIN(...), onumerze rejestracyjnym (...), o wartości 17.000 złotych, bez sporządzenia jakiejkolwiek umowy, wziął pojazd w dniu 23 stycznia 2015 r. odT. G. (1)wraz z jednym kluczykiem nie płacąc za niego aS. D. (1)do dnia 26 stycznia 2015 r. odebrał odT. G. (1)dokumenty tj. dowód rejestracyjny i kartę pojazdu oraz drugi kluczyk, a następnie siostraS. D. (1)M. P.zarejestrowała w Wydziale Komunikacji i(...)w Starostwie Powiatowym wP.ten motocykl jako zakupiony wT.w dniu 26 stycznia odP. S. (1)za kwotę 7.000 złotych i czyn ten zakwalifikował zart. 286 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.skazał ich, zaś z mocyart. 286 § 1 k.k.iart. 33 § 2 k.k.wymierzył: oskarżonemuA. S.karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności i karę grzywny w liczbie 150 (sto pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 50 (pięćdziesięciu) złotych, zaś oskarżonemuS. D. (1)karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w liczbie 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwadzieścia) złotych. Zasądził na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania od oskarżonegoA. S.w kwocie 1.829,77 złotych, w tym 1.680 złotych tytułem opłaty i od oskarżonegoS. D. (1)w kwocie 1.356,67 złotych, w tym kwotę 780 złotych tytułem opłaty.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonegoS. D. (1), zaskarżając go w części rozstrzygnięć dotyczącychS. D. (1), a zawartych w pkt. I i II – w całości, zarzucając mu:

1
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie:

-art. 17 § 1 pkt. 9 k.p.k.polegającą na uznaniuS. D. (1)za winnego popełnienia przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.i wymierzeniu mu na podstawie tego przepisu kary, pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, przewidzianą wart. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k.,
-art. 6 k.p.k.w zw. zart. 193 § 1 k.p.k.wyrażającą się w nieprzeprowadzeniu przez Sąd I Instancji dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy podpisP. S. (2)zawarty w funkcji podpisu, a także pozostałe wpisy na umowie kupna sprzedaży motocyklamarki Y. (...)nr rej. (...)z dnia 26 stycznia 2015 r. jest podpisem podrobionym oraz wpisami dokonanymi przezA. G.iT. G. (1), co w konsekwencji godzi w prawo oskarżonego do rzetelnego procesu i w prawo do obrony, a wnioskowany dowód ma istotne znaczenia dla sprawy, wymaga wiadomości specjalnych i ma bezpośrednie przełożenie na kwalifikację prawna czynu oskarżonego;
-art. 2 § 2 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.orazart. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k.polegającą na oparciu wyroku w zakresie winy oskarżonegoS. D. (1)jedynie na części materiału dowodowego mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a to na zeznaniach pokrzywdzonegoT. G. (1)z pominięciem dokładnej analizy istotnej części pozostałych dowodów, w tym w szczególności wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadków w osobachM. W.orazA. N.oraz opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego, a także, na jednostronnej nacechowanej brakiem obiektywizmu ocenie materiału dowodowego w postaci zeznań pokrzywdzonegoT. G. (1), które nie znalazły bezpośredniego lub pośredniego potwierdzenia w innych zgromadzonych dowodach, co powoduje, że zeznania te nie mogą stanowić pełnowartościowego materiału dowodowego, dającego realna podstawę uznania winy i skazania oskarżonego,
-art. 410 k.p.k.w zw. zart. 424 § 1 k.p.k.poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, które nie odpowiada przepisom prawa procesowego i uchylenie się przez Sąd I instancji od kompleksowej analizy dowodów z wyjaśnień oskarżonego oraz pozostałych przeprowadzonych i możliwych do przeprowadzenia w sprawie dowodów; pominięcie zamieszczenia w uzasadnieniu, wskazania i omówienia wzajemnych korelacji, jakie zachodzą pomiędzy poszczególnymi dowodami obciążającymi, w sytuacji gdy dowody te nie są jednoznaczne, spójne i konsekwentne oraz ograniczenie się jedynie do ujawnienia ich w formie zblokowanej;
2. błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mające wpływ na treść, będące następstwem obrazy w/w przepisów postępowania, a polegające na:
- uznaniu na podstawie nie potwierdzonych innymi dowodami zeznańT. G. (1), że oskarżonyS. D. (1)wspólnie i w porozumieniu zA. S.dopuścił się przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w sytuacji, gdy prawidłowa analiza całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, iż brak jest danych uzasadniających powyższy wniosek.
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Apelacje wniósł również obrońca oskarżonegoA. S., zaskarżając wyrok w części rozstrzygnięć dotyczących oskarżonegoA. S.a zawartych w punktach: I, II – w całości, zarzucił mu:
- obrazęart. 7 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k., a także 410k.p.k., poprzez naruszenie przez Sąd Rejonowy w Ostrołęce zasady swobodnej oceny dowodów i popadnięcie przez Sąd w dowolność ocen, w szczególności w zakresie oceny zeznań świadkówM. G.iB. G., a także innych dowodów zgromadzonych w sprawie, a w konsekwencji zaniechanie oparcia zaskarżonego wyroku na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego i ujawnionego przed Sądem I instancji;
- dowolne pominięcie dla oceny wyjaśnień oskarżonegoA. S.z których relacji wynikało, iż przedmiotowy motocykl był przekazany w ramach wzajemnego rozliczenia;
-art. 6 k.p.k.w zw. zart. 193 § 1 k.p.k.wyrażającą się w nieprzeprowadzeniu przez Sąd I instancji dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy podpisP. S. (2)zawarty w funkcji podpisu, a także pozostałe wpisy na umowie kupna sprzedaży motocyklamarki Y. (...)nr rej. (...)z dnia 26 stycznia 2015 r. jest podpisem podrobionym oraz wpisami dokonanymi przezA. G.iT. G. (1), co w konsekwencji godzi w prawo oskarżonego do rzetelnego procesu i w prawo do obrony, a wnioskowany dowód ma istotne znaczenia dla sprawy, wymaga wiadomości specjalnych i ma bezpośrednie przełożenie na kwalifikację prawną czynu oskarżonego;
-art. 2 § 2 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.orazart. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k.polegającą na oparciu wyroku w zakresie winy oskarżonegoA. S.jedynie na części materiału dowodowego mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a to na jednostronnej, nacechowanej brakiem obiektywizmu ocenie materiału dowodowego w postaci zeznań pokrzywdzonegoT. G. (1), które nie znalazły bezpośredniego lub pośredniego potwierdzenia w innych zgromadzonych dowodach, co powoduje, że zeznania te nie mogą stanowić pełnowartościowego materiału dowodowego, dającego realną podstawę uznania winy i skazania oskarżonego,
-art. 410 k.p.k.w zw. zart. 424 § 1 k.p.k.poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, które nie odpowiada przepisom prawa procesowego i uchylenie się przez Sąd I instancji od kompleksowej analizy dowodów z wyjaśnień oskarżonego oraz pozostałych przeprowadzonych i możliwych do przeprowadzenia w sprawie dowodów; pominięcie zamieszczenia w uzasadnieniu, wskazania i omówienia wzajemnych korelacji, jakie zachodzą pomiędzy poszczególnymi dowodami obciążającymi, w sytuacji, gdy dowody te nie są jednoznaczne, spójne i konsekwentne oraz ograniczenie się jedynie do ujawnienia ich w formie zblokowanej;
- błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mające wpływ na jego treść, będące następstwem obrazy w/w przepisów postępowania, a polegające na uznaniu na podstawie nie potwierdzonych innymi dowodami zeznaniachT. G. (1), że oskarżonyA. S.wspólnie i w porozumieniu zS. D. (1)dopuścił się przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w sytuacji, gdy prawidłowa analiza całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, iż brak jest danych uzasadniających powyższy wniosek.
W konsekwencji wniósł o zmianę wyroku Sądu I instancji w pkt. I, II, orzeczenie w sposób odmienny co do istoty sprawy, poprzez uniewinnienie oskarżonegoA. S.od popełnienia zarzuconego mu przestępstwa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacje obrońców oskarżonych są bezzasadne i nie zostały przez Sąd Okręgowy uwzględnione, zaś wobec tożsamości większości zarzutów zostaną omówione łącznie.
W ocenie Sądu Odwoławczego Sąd Rejonowy trafnie zauważył, że w zaistniałym stanie faktycznym niewłaściwą była kwalifikacja prawna przyjęta przez Prokuratora. Jednakże nawet błędna kwalifikacja prawna dokonana przez Prokuratora nie wiąże sądu, w przeciwieństwie do opisu czynu, który jest przedmiotem rozpoznania.
W niniejszej sprawie nie można podzielić stanowiska apelującego obrońcy oskarżonegoS. D. (1), że przypisany czyn jest nietożsamy z czynem zarzucanym. Nie można również przyjąć, że opis zarzucanego i przypisanego czynu nie mają wspólnego obszaru wyznaczonego znamionami tych czynów. Bez wątpienia oskarżeni działali wspólnie i w porozumieniu w zamiarze bezpośrednim kierunkowym. Każdy z oskarżonych miał do wykonania określone zadania. OskarżonyA. S.miał wprowadzić pokrzywdzonych w błąd, zaśS. D. (1)miał wprowadzić do obrotu motocykl z wyeliminowaniem z obrotu gospodarczego właścicieli małżonkówG.. Dlatego też Sąd Rejonowy prawidłowo dokonał zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemuS. D. (2)poprzez przyjęcie, że jego działanie wyczerpało znamiona przestępstwa oszustwaart. 286 § 1 k.k., a nie przestępstwa zart. 291 §1 k.k.tak jak to zarzucił oskarżyciel publiczny.
Wbrew twierdzeniom apelujących, Sąd Okręgowy nie stwierdził również uchybień, które rodziłyby wątpliwości co do merytorycznej trafności zaskarżonego wyroku. Postępowanie rozpoznawcze w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone poprawnie. W pisemnym uzasadnieniu wyroku Sądmeritipoddał logicznej, do tego niezwykle drobiazgowej, wręcz skrupulatnej analizie zebrane dowody, zgodnie ze wskazaniami wiedzy i życiowego doświadczenia, przedstawiając, na jakich przesłankach faktycznych i prawnych oparł swoje własne przekonanie o sprawstwie i winie oskarżonych.
Sąd Okręgowy dokonując kontroli instancyjnej nie dopatrzył się sygnalizowanych w apelacji uchybień i braków w zakresie gromadzenia dowodów i ich oceny, ani też nie stwierdził, iż sporządzone uzasadnienie zawiera braki uniemożliwiające kontrolę odwoławczą. Wręcz przeciwnie, uzasadnienie sporządzone w niniejszej sprawie spełnia wymogiart. 424 § 1 i 2 k.p.k.
Zarzut naruszeniaart. 6 k.p.k.w zw. zart. 193 § 1 k.p.k.wyrażający się w nieprzeprowadzeniu przez Sąd I instancji dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy podpisP. S. (2)zawarty w funkcji podpisu, a także pozostałe wpisy w umowie kupna sprzedaży motocyklamarki Y. (...)nr rej. (...)z dnia 26 stycznia 2015 r. jest podpisem podrobionym oraz wpisami dokonanymi przezA. G.iT. G. (1)jest również chybiony. Dowody z dokumentów w postaci umów wskazywały na fakt zawarcia podwójnych umów o sprzedaży motocykla przezP. S. (1)z dwoma różnymi kupującymi w innych datach, czego nie potwierdziłP. S.. Bez wątpienia druga z umów z dnia 26 stycznia 2015 r. była fikcyjna i miała umożliwić oskarżonym wprowadzenie do obrotu prawnego motocykl z pomięciem pokrzywdzonych. Dowód z opinii biegłego grafologa potwierdził fikcyjność umowy sprzedaży niemniej jednak opinia nie zawierała kategorycznego wniosku, że podpisP. S. (1)mógłby być nakreślony przezT. G., a przede wszystkim nie zawierała wniosków wskazujących na udziałA. G.w nakreśleniu podpisu na umowie. Sąd Odwoławczy podziela opinię Sądu Rejonowego, że opinia sporządzona jest pełna, fachowa i rzetelna wobec czego zbędnym byłoby powoływanie kolejnego biegłego grafologa do wydania opinii zgodnie z żądaniem apelującego.
Zasadnicze zarzuty, tj. błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku oraz obrazyart. 4 k.p.k.,art. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k.sąde factowynikiem odmiennej interpretacji i oceny zdarzeń, i jako takie nie zasługują na aprobatę. Zwłaszcza wówczas, gdy sąd orzekający – jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko, wskazując przy tym fakty, jakie uznał za udowodnione lub nie udowodnione, na jakich oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, a ponadto sądowa ocena dowodów nie wykazuje błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu, pominięcia pewnych dowodów) lub logicznej (błędów rozumowania i wnioskowania) oraz nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy.
W ocenie Sądu Okręgowego, brak jest podstaw do formułowania zarzutu obrazyart. 4 k.p.k.Powołany przez apelujących przepisart. 4 k.p.k.(zasada obiektywizmu) stanowi, że organy prowadzące postępowanie karne obowiązane są badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego. O braku obiektywizmu możemy, mówić w sytuacji, gdy organy procesowe wykonywały czynności procesowe z pewnym osobistym pozytywnym bądź negatywnym nastawieniem, uprzedzeniem, zaś podejmowane w toku postępowania decyzje były stronnicze,bądź gdy przedmiotem oceny i rozważań sądu orzekającego nie był cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Żadna z tych sytuacji nie zachodzi w niniejszej sprawie.
Odnosząc do kolejnych zarzutów odwoławczych, stwierdzić należy, że przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych, pozostaje pod ochrona prawa procesowego (art. 7 k.p.k.) wtedy, gdy: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.), stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.), jest wyczerpująco i logicznie - z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § l pkt. 1 k.p.k.).
W ramach realizacji zasady zawartej wart. 7 k.p.k.Sąd ma prawo uznać za wiarygodne zeznania świadka, co do niektórych przedstawionych przez niego okoliczności i nie dać wiary zeznaniom tego samego świadka, co do innych okoliczności - pod warunkiem jednak, że swoje stanowisko w tej kwestii w sposób przekonywujący uzasadni. Wbrew stanowisku apelujących, Sąd Okręgowy dokonując kontroli odwoławczej zaskarżonego wyroku stwierdził, że sąd I instancji w pełni sprostał wymaganiomart. 7 k.p.k.
W ocenie Sądu Okręgowego słusznie Sąd Rejonowy poczynił ustalenia faktyczne w sprawie opierając się na zeznaniach świadków:T. G. (1)iA. G.obdarzając je w pełni przymiotem wiarygodności orazM. G.iB. G.. Z zeznań świadkaT. G. (1)wynikało, żeA. S.,, wyraził chęć zakupu” odT. G. (1)motocykla należącego do pokrzywdzonych. Pieniądze miał zapłacić później, za kilka dni mieli spisać umowę. Z zeznań świadka wynikało, żeA. S.nie pojawił się już aby spisać umowę, po dokumenty przysłałS. D. (1). Okoliczności podane przez świadkaT. G. (1)potwierdził dowód z zeznań jego żonyA. G.. ŚwiadekM. G.był obecny podczas odbioru motoru przezA. S.. Świadek ten potwierdził, żeA. S.nie zapłacił za motor, zaś pieniądze miały być przekazane przezS.w późniejszym terminie, co nie nastąpiło, co potwierdzili zarówno świadekM. G.jak iB. G.. Słusznie Sąd Rejonowy nie dał w pełni wiary zeznaniom świadkaM. W., gdyż zeznania tegoż świadka były nieszczere i pokrętne i miały na celu wesprzeć linię obrony oskarżonych.
W ocenie Sądu Okręgowego ocena ww. dowodów dokonana przez Sąd I instancji jest zgodna z zasadą swobodności. Dokonana ocena dowodów jest rzetelna, wszechstronna i rzeczowa oparta przy tym na kryteriach zakreślonych wart. 7 k.p.k.
Niezasadnie też powołują się apelujący na naruszenie przez Sąd I instancjiart. 410 k.p.k.Zgodnie z tym przepisem podstawę wyroku stanowić może tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Jak wynika z bardzo szczegółowego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, przedmiotem rozważań Sądu I instancji były wszystkie dowody przeprowadzone i ujawnione w toku przewodu sądowego, oceniane z taką samą wnikliwością i starannością zgodnie z dyrektywami prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.). Skoro, więc Sąd I instancji oparł swe rozstrzygnięcie na analizie całokształtu ujawnionych okoliczności i przeprowadzonych dowodów nie można skutecznie stawiać mu zarzutu naruszeniaart. 410 k.p.k.
W tej sytuacji, Sąd Okręgowy nie znajdując jakichkolwiek przesłanek do uwzględnienia apelacji obrońców oskarżonych, zaskarżony wyrok, jako słuszny utrzymał w mocy, zaś oskarżonych obciążył kosztami postępowania odwoławczego na podstawieart. 636 § 1 k.p.k.A. S.w kwocie 1.700 zł orazS. D. (1)w kwocie 800 złotych.