Sąd Rejonowy w Olsztynie
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 632/16
Data wyroku: 2017-01-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Ewa Ignatowicz-Firkowska
Teza: okoliczności uzasadniające zmianę wysokości alimentów

Sygn. akt III RC 632/16

UZASADNIENIE
Działająca w imieniu małoletnich powodówK. W.iP. W. (1)ich matkaM. P.wniosła o podwyższenie alimentów od pozwanegoP. W. (2)na rzecz małoletnich do kwoty łącznej 1200 zł, tj. po 600 zł na każde dziecko, w miejsce alimentów w wysokości 800 zł zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 20 czerwca 2011 r. w sprawie sygn. akt III RC 343/11.
W uzasadnieniu podała, że od ostatniego wyroku zasądzającego alimenty znacząco wzrosły potrzeby małoletnich. Chłopcy chodzą do szkoły podstawowej.K. W.ma zdiagnozowany autyzm wczesnodziecięcy i wymaga rehabilitacji, zaśP. W. (1)ma problemy z integracją sensoryczną i prawdopodobnie również będzie potrzebował rehabilitacji.
PozwanyP. W. (2)na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. wniósł o oddalenie powództwa. Wskazał, że nie stać go na płacenie podwyższonych alimentów, a w jego ocenie matka małoletnich wyolbrzymia wydatki i choroby dzieci.
Sąd ustalił, co następuje:
MałoletniK. W.,ur. (...)orazP. W. (1)ur. (...)są dziećmiM. P.iP. W. (2). W dniu 20 czerwca 2011 r. przed Sądem Rejonowym w Olsztynie w sprawie sygn. akt III RC 343/11 strony zawarły ugodę, zgodnie z którą pozwanyP. W. (2)zobowiązał się płacić na rzecz małoletnichK.iP. W. (1)po 400 zł miesięcznie na każdego z nich, łącznie 800 zł poczynając od dnia 1 czerwca 2011 r.
W dacie orzekania o dotychczasowym obowiązku alimentacyjnym małoletniK. W.miał pięć lat i uczęszczał doPrzedszkola Nr (...)Specjalnego wO., zaśP. W. (1)trzy lata i chodził do żłobka. Koszt pobytu w przedszkola wynosił 100 zł, zaś w żłobku –ok. 300 zł miesięcznie. UK. W.zdiagnozowano autyzm wczesnodziecięcy i orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wO.z 14 stycznia 2010 r. małoletni został zaliczony do osób niepełnosprawnych. Od tego czasu jest pod opieką poradni logopedycznej, rehabilitacyjnej, psychologicznej, psychiatrycznej, neurologicznej, a także pedagoga i oligoferenopedagoga. MałoletniK.wymagał stałej rehabilitacji.
MałoletniP. W. (1)cierpiał na nawracające infekcje dróg oddechowych, miał podejrzenie astmy oskrzelowej; ponadto rozpoznano u niego atopowe zapalenie skóry.
M. P.nie pracowała. Uczyła się wPolicealnym Studium Zawodowym (...). Rodzina utrzymywała sięz zasiłku pielęgnacyjnego na synaK.w kwocie 153 zł , zasiłków rodzinnych i dodatku w kwocie 196 zł. Na okres od 1 grudnia 2009 r. do 31 grudnia 2012 r. miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieka nad dzieckiem w wysokości 520 zł . Łącznie otrzymywała 869 zł oraz 700 zł alimentów od pozwanego. Matka małoletnich mieszkała wraz z dziećmi w wynajmowanym mieszkaniu, za które płaciła 900 zł miesięcznie.
PozwanyP. W. (2)zatrudniony był wZakładzie Budowlano - (...) Spółka z o.o.z siedzibą wO.na podstawie umowy zlecenia. Z tego tytułu otrzymywał wynagrodzenie w wysokości 1711,45 zł netto. Mieszkał ze swoimi rodzicami. Dokładał im do utrzymania mieszkania kwotę 300 zł miesięcznie.
(dowód:dokumenty znajdujące się w aktach Sądu Rejonowego w Olsztynie, sygn. akt VI RC 343/11)
Obecnie małoletniK. W.ma prawie jedenaście lat i jest uczniem trzeciej klasySzkoły Podstawowej nr (...)wO.. Jego stan zdrowia nie uległ poprawie. Nadal z uwagi na autyzm objęty jest kształceniem specjalnym na czas nauki w szkole podstawowej. Z uwagi na trudności chłopca związane z nabywaniem umiejętności czytania ze zrozumieniem, poprawnego pisania(...)Pedagogiczna w opinii z dnia 26 września 2016 r. wskazała na zasadność objecia go zajęciami dydaktyczno- wyrównawczymi, kontynuowania zajęć rewalidacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju funkcji percepcji słuchowej oraz integracji słuchowo-wzrokowej, słuchowo-wzrokowo-ruchowej oraz pamięci, co ułatwi nabywanie umiejętności edukacyjnych.
P. W. (1)ma osiem lat. Jest uczniem pierwszej klasySzkoły Podstawowej nr (...)wO.. U małoletniego zdiagnozowano w październiku 2016 r.Zespół (...). Orzeczeniem PoradniP.- Pedagogicznej wO.z dnia 19 października 2016 r. został zaliczony do osób wymagających kształcenia specjalnego na czas kształcenia w szkole podstawowej. Ponadto, jak wynika z opinii Poradni z dnia 31 sierpnia 2016 r., u chłopca stwierdzono deficyty integracji sensorycznej i wskazano, że wymaga terapii integracji sensorycznej.
Od października 2015 r. małoletni uczęszczają na dodatkowe zajęcia robotyki w swojej szkole. Miesięczny koszt zajęć wynosi 70 zł od dziecka. Ponadto od września 2016 r. biorą udział w zajęciach szachowych, których miesięczny koszt wynosi 75 zł. Chłopcy uczęszczają także na zajęcia „Fizjoterapia na wesoło”. Zajęcia odbywają się raz w tygodniu i mają na celu rozwijanie motoryki, koordynacji, pamięci i kształtowania mięśni posturalnych. Opłata miesięczna wynosi 40 zł od dziecka. W czasie wakacji uczestniczyli w półkoloniach z robotami organizowanych wSzkole Podstawowej Nr (...)wO., których koszt wynosił 550 zł od dziecka. Raz w roku małoletni uczestniczą w turnusie rehabilitacyjnym. Koszt turnusu wynosi ok.1600 zł za osobę. Część kosztów refundowana jest z PFRON – 590 zł za osobę dorosłą i 790 zł za dziecko.
Matka małoletnich nie pracuje. Otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 1300 zł, pobiera także świadczenia wychowawcze w ramach programu „500 +” oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 306 zł. Na swoim utrzymaniu ma jeszcze jedno dziecko z nowego związku, które ma półtora roku i uczęszcza do żłobka. Mieszka z dziećmi w mieszkaniu komunalnym, za które płaci ok. 500 zł tytułem czynszu, za prąd –ok. 300 zł co dwa miesiące, a za Internet -30 zł.
(

dowód:

opinia nr (...)z dnia 26.09.2016 r. k.31,opinia nr (...)z dnia 12.11.2015 r. k.32, ocena opisowa uczniaK. W.k.33-34, orzeczenie nr 55/264/16/17 o potrzebie kształcenia specjalnego k.35-36,opinia nr (...)z dnia 31.08.2016 r. k.37-39, zaświadczenia k.40-42, opinia wychowawcy k.43, opinia o uczniuP. W. (1)k.44, przesłuchanieM. P.k. 47-48, zaświadczenie z MOPS k.56)
PozwanyP. W. (2)zatrudniony jest wZakładzie Budowlano - (...) Spółka z o.o.z siedzibą wO.. Obecnie ma umowę o pracę na czas nieokreślony i pracuje na stanowisku elektromontera. Miesięcznie otrzymuje stałe wynagrodzenie w wysokości 2263,06 zł brutto ( 1643,05 zł netto). W 2015 r. jego roczny przychód wyniósł 30.127,51 zł, a dochód 28.792,51 zł. W razie konieczności pozwany korzysta z delegacji, za które otrzymuje dodatkowo ok. 200 zł.P. W. (2)regularnie płaci alimenty na małoletnich synów, lecz nie utrzymuje z nimi kontaktów. Tylko okresowo spotyka się z nimi, gdy przebywają u jego rodziców, do których zawozi małoletnich ich matka. Pozwany mieszka ze swoją partnerką i jej dzieckiem. Prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Partnerka pracuje zawodowo w MOPS wO.. Otrzymuje alimenty na dziecko, świadczenie wychowawcze „500+”. Pozwany ponosi koszty utrzymania mieszkania- ok. 150 zł za energię, opłaca podatek gruntowy, media i śmieci. Pozwany spłaca kredyt konsumencki zaciągnięty na zakup mebli.
(

dowód:

zaświadczenie o zarobkach k.45, przesłuchanieP. W. (2)k.48-49, informacja z Urzędu Skarbowego k.53)
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo o podwyższenie alimentów zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 138 krow razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przez zmianę stosunków rozumieć należy zmianę sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej zarówno po stronie uprawnionego, jak i zobowiązanego do świadczeń alimentacyjnych.
Stosownie do treściart. 135 krowysokość świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego.
Przez zmianę stosunków rozumieć należy zmianę sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej każdej ze stron. Do zmiany sytuacji majątkowej dochodzi w szczególności w przypadku zmiany dochodów stron, przesunięć w ich majątku; zwiększenia się, bądź zmniejszenia koniecznych wydatków i kosztów utrzymania; uzyskania nowych możliwości zarobkowania, bądź też w przypadku utraty dotychczasowych a także w przypadku zwiększenia się, bądź zmniejszenia liczby osób pozostających na ich utrzymaniu. Sąd bada przy tym zawsze, czy przedstawione powyżej procesy zaszły po stronie zarówno zobowiązanego, jak i uprawnionego. Przedmiotem badania jest okres od ostatniego wyroku, ugody, bądź umowy ustalającej wysokość alimentów.
Sąd poczynił ustalenia w zakresie stanu faktycznego w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach niniejszej sprawy oraz aktach Sądu Rejonowego w Olsztynie sygn. akt III RC 343/11. Strony nie kwestionowały autentyczności ani prawdziwości przedłożonych dokumentów, a Sąd nie znalazł podstaw, aby podważać ich moc dowodową z urzędu. Ponadto Sąd oparł się na wyjaśnieniach stron. Wyjaśnienia matki małoletnich nie budziły wątpliwości, gdyż zostały poparte dokumentami, ponadto nie zawierały sprzeczności, były jasne i logiczne. Natomiast wyjaśnieniom pozwanego Sąd dał wiarę tylko w części, gdyż w ocenie Sądu pozwany nie chciał ujawnić, jaka faktycznie jest jego sytuacja materialna. Pozwany nie podał nie tylko faktycznych dochodów konkubiny, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, ale nawet nie wskazał adresu, pod którym przebywa.
Ustalony przez Sąd stan faktyczny pozwala na ocenę, że w okresie ostatnich pięciu lat doszło do wzrostu potrzeb małoletnich powodów.
K. W.ma obecnie przeszło jedenaście lat. Podczas orzekania o dotychczasowym obowiązku alimentacyjnym małoletni uczęszczał do przedszkola, obecnie jest już w trzeciej drugiej klasy szkoły podstawowej. Niewątpliwie okoliczność ta ma znaczenie przy ustalaniu zmiany zakresu potrzeb małoletniego w stosunku do poprzedniego orzeczenia o wysokości zobowiązania pozwanego, bowiem wzrosły wydatki związane z jego kształceniem oraz rozwojem osobistym. Małoletni jest dorastającym nastolatkiem, więc zakres jego potrzeb zwiększył się, a co wiąże się z większymi nakładami finansowymi na jego utrzymanie. Małoletni od urodzenia cierpi na autyzm wczesnodziecięcy, jest pod opieką licznych lekarzy specjalistów. Wymaga rehabilitacji, co wiąże się z wysokimi kosztami. Matka małoletniego dokłada wszelkich starań, by syn rozwijał się prawidłowo, umożliwiając udział w zajęciach dodatkowych, rehabilitacji, wyjazdach poza miejsce zamieszkania czy przebywanie w miejscach publicznych.
W czasie orzekania o dotychczasowym obowiązku alimentacyjnym małoletniP. W. (1)miał trzy lata i uczęszczał do żłobka. Aktualnie powód ma osiem lat i jest uczniem pierwszej klasy szkoły podstawowej. Podobnie jak starszy brat uczęszcza na liczne zajęcia dodatkowe. W październiku 2016 r. zdiagnozowano u niegoZespół (...).
Porównując sytuację sprzed pięciu lat, zauważyć należy, że stan zdrowia małoletnich nie poprawił się. Warunki materialne matki powodów również niewiele się polepszyły.M. P.nadal nie pracuje zawodowo i nie ma wsparcia w najbliższej rodzinie. Samotnie wychowuje trójkę dzieci. Dba by niczego im nie brakowało i to ona praktycznie ponosi całe koszty ich utrzymania. Dzieci są zadbane, są pod stałą kontrolą lekarzy. Matki nie stać na liczne zabiegi i prywatne wizyty u specjalistów, więc stara się zapewnić synom kontakt z najróżniejszymi formami aktywności poprzez zajęcia dodatkowe. Oczywiście wiąże się to także z dodatkowymi kosztami, które pozostają poza możliwościami finansowymi matki.
Należy mieć na uwadze, że potrzeby małoletnich powodów wzrosły także z innych względów. Po pierwsze, nie budzi wątpliwości, że wraz z wiekiem dziecka zakres jego potrzeb zmienia się, znacząco się rozszerzając. Dziecko w wieku przedszkolnym czy żłobkowym powinno mieć zapewnione przede wszystkim potrzeby związane z wyżywieniem, ubraniem, zabawkami, opieką lekarską i prostymi formami rozrywek adekwatnymi do wieku dziecka. Zaś dzieciom w wieku szkolnym trzeba także zapewnić możliwość rozwoju osobistego, dostępu do rozrywek kulturalnych, sportowych, możliwości zaspokojenia ich zainteresowań.
Zakres obowiązku alimentacyjnego wyznaczają nie tylko potrzebyK. W.iP. W. (1), lecz także zarobkowe i majątkowe możliwości pozwanego.
Pojęcia usprawiedliwionych potrzeb uprawnionych do alimentacji nie można bowiem rozpatrywać w oderwaniu od sytuacji majątkowej zobowiązanego z tego tytułu. W praktyce obie te przesłanki pozostają we wzajemnej zależności i rzutują w równym stopniu na określeniu przez Sąd zakresu obowiązku alimentacyjnego.
Odnosząc się zatem do pozwanego, stwierdzić należy, że od poprzedniej sprawy alimentacyjnej pozwany poprawił swoją sytuację bytową i finansową.P. W. (2)jest obecnie w nowym związku. Mieszka w domu swojej partnerki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W porównaniu do sytuacji sprzed pięciu lat, sytuacja materialna i bytowa pozwanego polepszyły się. Uprzednio mieszkał u swoich rodziców i pracował na umowę zlecenia. Aktualnie pracuje nadal w tej samej firmie, ma stałe zatrudnienie i wyższe wynagrodzenie. Wątpliwości Sądu budzi jednak wysokość dochodu pozwanego, ponieważ biorąc pod uwagę dziesięcioletni staż zatrudnienia u jednego pracodawcy oraz wyspecjalizowany zawód pozwany winien osiągać znacznie wyższe wynagrodzenie. Z informacji Urzędu Skarbowego wO.wynika, że deklarowane w zeznaniu rocznym dochody pozwanego także były wyższe niż obecnie wykazywane.
Zdaniem Sądu pozwany nie wykazał w toku niniejszego postępowania, aby nie był w stanie uiszczać alimentów na rzecz synów w zwiększonej niż dotychczas wysokości. Ponadto wskazywana przez pozwanego wysokość wynagrodzenia jego partnerki także może budzić wątpliwości. Pozwany podał, że otrzymuje ona wynagrodzenie w wysokości 300 zł miesięcznie (na tę okoliczność nie przedstawił żadnych dowodów), 400 zł alimentów na dziecko i 500 zł świadczenia wychowawczego i w razie potrzeby to ona „dokłada pozwanemu”. Deklarowane przez pozwanego dochody jego i partnerki i ich wydatki nie zostały należycie udokumentowane i pozostają wątpliwe.
Ponadto wskazać należy, że pozwany co prawda systematycznie wywiązuje się ze swojego obowiązku alimentacyjnego, jednakże w żaden inny sposób nie uczestniczy w życiu małoletnich. Bagatelizuje ich problemy i stan zdrowia. Utrzymuje z nimi sporadyczny kontakt, nie zabiera do obecnego miejsca zamieszkania, mimo że znajduje się ono na tym samym osiedlu co dom jego rodziców i szkoła, do której uczęszczają chłopcy. Nie wspiera matki dzieci w codziennych obowiązkach, choćby w odwiezieniu dzieci na zajęcia. Na rozprawie wprost stwierdził, że próbuje ułożyć sobie życie i nie ma kontaktu z dziećmi. Nie interesuje się ich wychowaniem, edukacją i zdrowiem.
W ocenie Sądu dotychczasowa wysokość alimentów nie wystarcza na pokrycie wszystkich usprawiedliwionych potrzeb małoletnich powodów.K. W.iP. W. (1)są niewątpliwie dziećmi chorymi, wymagającymi większej uwagi, pracy i opieki medycznej i w konsekwencji zwiększonych nakładów finansowych.
Pozwany na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. wskazywał, że skoro tytułem alimentów płaci co miesiąc kwotę 800 zł, to matka małoletnich również powinna taką samą kwotę przekazywać na ich utrzymanie. Zauważyć w tym miejscu należy, żeM. P.ponosi bieżące trudy wychowania i koszty utrzymania małoletnich i to ona dokłada osobistych starań do zapewnienia powodom dogodnych warunków rozwoju. Fakt ten również uwzględnia się przy ustalaniu świadczeń alimentacyjnych. Matka małoletnich pobiera świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 1300 zł, które przeznaczyć musi na własne utrzymanie; nie może podjąć pracy, gdyż w większym niż przeciętnie stopniu musi zajmować się synami.
Przepisykodeksu rodzinnego i opiekuńczegoprzewidują taką formę wykonania obowiązku alimentacyjnego, w całości lub w części w postaci osobistych starań o utrzymanie i wychowanie dziecka (art. 135 § 2 kro).
Podwyższona przez Sąd kwota alimentów łącznie o 400 zł jest w ocenie Sądu adekwatna do możliwości finansowych pozwanego i pozwoli na pełniejsze zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb małoletnich powodów. Sąd doszedł do przekonania, że pozwany jest w stanie realizować zobowiązanie alimentacyjne w większym wymiarze - 1200 zł miesięcznie, tj. po 600 zł miesięcznie na każdego z synów.
Sąd podniósł należne alimenty od dnia 1 stycznia 2016 roku, tj. od początku miesiąca, w którym orzekł o wysokości zobowiązania alimentacyjnego; Sąd miał na uwadze fakt, ze w październiku 2016 r. rozstrzygnięto o potrzebie kształcenia specjalnego małoletniegoP., konieczne także było przeprowadzenie postępowania dowodowego celem wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla ustalenia potrzeb dzieci i możliwości zarobkowych pozwanego. W pozostałym zakresie- wyłącznie co do daty początkowej płatności podwyższonych alimentów- Sąd powództwo oddalił.
Na podstawieart. 113 ust.1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych( dz U z 2016 .poz. 623) Sąd nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sąd Rejonowy w Olsztynie - kwotę 240 zł tytułem kosztów sądowych, zaś zgodnie zart.102 kpcSąd nie obciążył strony powodowej kosztami sądowymi w części od oddalonego powództwa.
Na podstawieart. 333 § 1 pkt 1 kpcwyrokowi w części zasądzającej alimenty nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
SSR Ewa Ignatowicz - Firkowska