Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 495/17
Data wyroku: 2017-05-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Szmajduch
Słowa kluczowe: Renta rodzinna
Podstawa prawna: art. 136 ustawy o FUS

Sygn. aktVIII U 495/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 maja 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Szmajduch

Protokolant:

Katarzyna Stefańczyk

po rozpoznaniu w dniu18 maja 2017 r. w Gliwicach
sprawyS. T.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do niezrealizowanego świadczenia
na skutek odwołaniaS. T.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia1 lutego 2017  r.nrR-(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującejS. T.prawo do niezrealizowanego świadczenia po zmarłejJ. T..
(-) SSO Mariola Szmajduch
Sygn. akt VIII U 495/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 1 lutego 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił skarżącejS. T., prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej siostrzeJ. T.za miesiąc styczeń 2017r.
W odwołaniu od powyższej decyzjiS. T.domagała się jej zmiany i wypłaty niezrealizowanego świadczenia (emerytury) po jej zmarłej siostrzeJ. T.- za miesiąc styczeń 2017r. W uzasadnieniu podniosła, że w znacznej części przyczyniała się finansowo do utrzymania siostry, partycypując w przeważającej części w kosztach związanych z pobytem siostry w zakładzie opiekuńczym, na które zmarła łożyła w niewielkiej ilości, gdyż jej własna emerytura w głównej mierze była przeznaczana na koszty lekarstw, środków higienicznych oraz utrzymania jej własnego mieszkania.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. ZUS powołał się na treśćart. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychi zarzucił, iż odwołująca nie należy do żadnej z grup osób wymienionych w tym przepisie. Podkreślił ponadto, iżJ. T.była uprawniona do renty rodzinnej i tym samym posiadała własne źródło utrzymania. Dodatkowo w toku procesu ZUS podnosił, że świadczenia odwołującej i jej zmarłej siostry kształtowały się na podobnym poziomie, nie może być zatem mowy o choćby przyczynianiu się odwołującej do utrzymywania jej siostry.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
J. T.,urodzona (...)była bezdzietną wdową. Od 9 lipca 2008r. uprawniona była do renty rodzinnej po zmarłym mężu.
J. T.zmarła w dniu 5 stycznia 2017r.
W dniu 19 stycznia 2017r. siostra zmarłejS. T.zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie ostatniego świadczenia należnego zmarłej siostrzeJ. T.za miesiąc styczeń 2017r. Wniosek uzasadniała tym, że poniosła koszty związane z opłaceniem pobytu siostry wZakładzie (...)wK., których nie była ona w stanie ponieść samodzielnie.
Załatwiając ten wniosek Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.w dniu 1 lutego 2017r. wydał zaskarżoną decyzję odmowną.
Od powyższej decyzji odwołała się ubezpieczona, domagając się jej zmiany.
Sąd ustalił, że siostra odwołującej licząca w chwili śmierci 83 lata była osobą samotną. W październiku 2016r. uległa wypadkowi, w następstwie którego przebywała w szpitalu, a po wypisie ze szpitala, zamieszkała u skarżącej, która się nią opiekowała.J. T.cierpiała na trudne do zdiagnozowania dolegliwości bólowe i była niesprawna ruchowo. Z tego względu zażywała znaczne ilości leków przeciwbólowych, które dodatkowo obciążały jej żołądek i wątrobę, co wiązało się z konieczności zażywania innych leków. Korzystała też ze środków higienicznych, jak pampersy. Po około 1,5 miesiąca stan zdrowiaJ. T.i możliwości opiekuńczeS. T.wymogły konieczność skierowania tej pierwszej na całodobowy pobyt wZakładzie (...)wK.. Dobowy koszt pobytu w tym ośrodku kształtował się na poziomie 105 zł, zaś w skali miesiąca na poziomie 3.150 – 3.255 zł. Niezależnie od powyższegoJ. T.była właścicielką mieszkania, którego miesięczny koszt utrzymania wynosił około 500 zł, tj. 200 zł czynsz i opłaty za energię elektryczną 600 zł co 2 miesiące. Dodatkowo na leki i środki higieniczne wydawała miesięcznie około 200 zł.J. T.poza mieszkaniem nie posiadała żadnego majątku, ani oszczędności.
Sąd ustalił ponadto, że zarówno skarżąca jak i jej siostra otrzymywały świadczenia emerytalno – rentowe na zbliżonym poziomie około 1.800,00 zł miesięcznie. Kwota emerytury, do której była uprawnionaJ. T., wystarczała jedynie w niewielkiej części na jej utrzymanie, tj. na leki, środki higieniczne i koszty wizyt lekarskich, a także opłaty związane z mieszkaniem własnościowym. Pozostałą kwotę pieniędzy przekazywała na opłaty za pobyt w ośrodku opiekuńczym. Kwota ta pokrywała te opłaty jedynie w około 1/3 pełnych kosztów. Pozostałą część opłacała za nią skarżąca, która nie ponosiła kosztów utrzymania lokalu, w którym zamieszkiwała, bowiem było to mieszkanie jej syna, za które ponosił on wszelkie opłaty. Odwołująca wydatkowała jedynie na żywność dla siebie i około 100 zł miesięcznie na lekarstwa, do których często dokładały się jej dzieci. Nie ponosiła kosztów związanych z zakupem ubrań, gdyż od 5 lat nie wychodzi z domu . Miała z tego względu pewne oszczędności finansowe, które również poświęcała na ponoszenie opłat za pobyt siostry w ośrodku opiekuńczym.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o: akta organu rentowego, zeznania świadkówW. T.iB. O.– dzieci skarżącej (k.28-30). Sąd uznał zgromadzony materiał dowodowy za kompletny i wiarygodny i mogący stanowić podstawę dokonania ustaleń faktycznych.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz.U. z 2016, poz. 887 ze zm.) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.
Z kolei po myśli art. 67, ust. 1 do renty rodzinnej uprawnieni są następujący członkowie rodziny spełniający warunki określone w art. 68-71:
1) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione;
2) przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka;
3) małżonek (wdowa i wdowiec);
4) rodzice.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy zmarłaJ. T.pozostawała w chwili śmierci na utrzymaniu skarżącej a w konsekwencji, czyS. T.ma prawo do wypłaty należnej zmarłej siostrze za miesiąc styczeń 2017r. renty rodzinnej.
W ocenie bowiem organu rentowego,J. T.nie pozostawała na utrzymaniu siostry, gdyż otrzymywana przez nią renta rodzinna w zupełności wystarczała na jej utrzymanie. Zaś świadczenie odwołującej, kształtujące się na podobnym poziomie, nie pozwala na uznanie, że utrzymywała ona siostrę.
W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości wykazało, że skarżąca nie należała do kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłejJ. T.. Równocześnie jednak sąd uznał, żeS. T.udowodniła, iż w znacznym zakresie utrzymywała zmarłą siostrę. Mianowicie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, żeJ. T.w okresie poprzedzającym jej zgon nie była w stanie utrzymać się we własnym zakresie. Ponosiła ona koszty zakupu lekarstw, środków higienicznych i opłat za wizyty lekarskie, nadto ponosiła opłaty utrzymania swojego mieszkania własnościowego, pozostałą zaś kwotę przeznaczała na częściową jedynie opłatę za pobyt w ośrodku opiekuńczym. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że mimo iż kwoty świadczeń otrzymywanych przez odwołującą i jej siostrę były na zbliżonym poziomie, to jednak odwołująca dzięki pomocy dzieci i lepszej kondycji zdrowotnej w znacznej mierze przyczyniała się do utrzymania siostry. Skarżąca bowiem nie ponosiła kosztów utrzymania mieszkania, gdyż te ponosił jej syn. Jej wydatki osobiste ograniczyły się wyłącznie do zakupu żywności i leków. Były to jednak kwoty niewysokie, co pozwalało jej na poczynienie oszczędności finansowych, z których również dokładała ona do utrzymania swojej siostry w ośrodku opiekuńczym. Zdaniem Sądu skala ponoszonych przez ubezpieczoną wydatków na utrzymanie zmarłej siostry pozwala na uznanie, że zmarła pozostawała na utrzymaniuS. T..
Przez użyte w przepisie art. 136 ust. 1 in fine u.e.r.f.u.s. pojęcie pozostawania przez zmarłego na utrzymaniu członka rodziny należy rozumieć sytuację, kiedy zmarły wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia i w ogóle go nie otrzymał lub sytuację, gdy otrzymane świadczenie zostało przyznane w najniższej wysokości, zaś koszt zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb zmarłego był znacznie wyższy niż kwota uzyskanego świadczenia. Ponadto, należy wskazać, że świadczenie pomocy, a nawet opieki nie wchodzi w zakres pojęcia "pozostawania na utrzymaniu", które ma ściśle materialne znaczenie, a jego miarą jest zapewnienie środków pieniężnych koniecznych do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb osoby pozostającej na utrzymaniu ( vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 stycznia 2014r. III AUa 859/13, LEX nr 1422353).
Sąd miał na uwadze, iż świadczenie zmarłej było nieco wyższe od najniższej renty rodzinnej, przewidzianej w ustawie, jednak postępowanie dowodowe w sposób nie budzący wątpliwości wykazało, że renta rodzinna nie zapewniła jej w pełni środków pieniężnych koniecznych do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb, które znacznie przewyższały kwotę jej comiesięcznego świadczenia. Mianowicie jej renta rodzinna pozwalała wyłącznie na pokrycie opłat związanych z mieszkaniem, zakupem lekarstw, środków higienicznych i jedynie w 1/3 opłaty za pobyt w ośrodku opiekuńczym. W konsekwencji pozostałą część tej opłaty była zmuszona ponieść jej siostraS. T., ze swojego świadczenia i oszczędności pieniężnych. Sąd uznał zatem, że odwołująca w znacznej mierze zapewniała siostrze środki pieniężne konieczne do zaspokajania jej usprawiedliwionych potrzeb życiowych.
Reasumując, Sąd Okręgowy uznał, że zostały spełnione przesłanki z art. 136 ust. 1 ustawy, gdyż zmarłaJ. T.pozostawała na utrzymaniu odwołującej, a tym samym należnaJ. T., niezrealizowana renta rodzinna za miesiąc styczeń 2017r. winna zostać wypłaconaS. T..
Mając na uwadze powyższe, na mocyart. 477142 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji.
(-) SSO Mariola Szmajduch