Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 808/16
Data wyroku: 2017-03-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Droga publiczna
Podstawa prawna: art. 145 k.c.

Sygn. akt III Ca 808/16

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Zgierzu postanowieniem wydanym w dniu 23 lutego 2016r. w sprawie z wnioskuB. A.z udziałem Skarbu Państwa – NadleśnictwaG.,K. A.,I. A.,A. S.,R. S., GminyZ., Skarbu Państwa – Starosty(...)o ustanowienie służebności drogi koniecznej, postanowił ustanowić dla każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w miejscowościM., składającej się zdziałek ewidencyjnych nr (...), dla której urządzona jestksięga wieczysta o nr (...), służebność drogi koniecznej na obszarze gruntu oznaczonego opisem SG1 o powierzchni 0,1254 ha na mapie do celów prawnych sporządzonej przez geodetę uprawnionego w dniu 2 listopada 2015r. na nieruchomości położonej w miejscowościM.oznaczonej w ewidencji gruntów numeremdziałki (...), dla której nie jest urządzona księga wieczysta ani zbiór dokumentów oraz na obszarze gruntu oznaczonego opisem SG2 o powierzchni 0,0132 ha na powołanej mapie do celów prawnych na nieruchomości położonej w miejscowościM., oznaczonej w ewidencji gruntów numeremdziałki (...), dla której urządzona jestksięga wieczysta o numerze (...); nadto zasądził doB. A.na rzecz Skarbu Państwa – NadleśnictwaG.kwotę 6444 zł tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej, płatną w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności oraz zasądził od Skarbu Państwa – NadleśnictwaG.na rzecz wnioskodawcyB. A.kwotę 3321,50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
U podstaw opisanego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy ustalił, żeB. A.jest właścicielem nieruchomości położonej przyul. (...), w gminieD.w obrębieM., oznaczonej jako działka onumerze ewidencyjnym (...), dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu prowadziksięgę wieczystą Kw (...). Pozostali uczestnicy są właścicielami, współwłaścicielami lub też zarządcami nieruchomości, przez które według wariantów opinii biegłego geodety miałaby prowadzić droga konieczna do nieruchomości wnioskodawcy.
Sąd Rejonowy ustalił, żedziałka nr (...)nie posiada dostępu do drogi publicznej. Powstała z podziału części nieruchomości objętej Rep.H.. 166. Została ona podzielona na parcele, z których każda, według planu parcelacyjnego, posiadała dostęp do drogi publicznej. W wyniku kolejnych podziałów, wykonanych bez nawiązania do planu parcelacyjnego, parcele 3 i 7, z których składa siędziałka ewidencyjna (...), utraciły bezpośredni dostęp do drogi publicznej, z uwagi na to, że działki pierwotnie przeznaczone pod drogi, stały się drogami leśnymi. W otoczeniu działki znajdują się obecnie dwie drogi publiczne –ulica (...), jako droga powiatowa orazulica (...). Dla tego terenu brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odwołując się do opinii biegłego geodety Sąd Rejonowy wskazał, że możliwe są trzy warianty przebiegu drogi koniecznej dladziałki nr (...). W wariancie I. dostęp doulicy (...)prowadzi przez zadrzewionądziałkę nr (...), stanowiącą własność Skarbu Państwa, pozostającą w zarządzie Lasów Państwowych – NadleśnictwoG., objętąksięgą wieczystą o nr (...), pasem o szerokości 10 ma na odcinku 10m, a następnie przez zabudowanądziałkę nr (...), której wnioskodawca jest współwłaścicielem wraz zI. A.iK. A., pasem o szerokości 4 m, na odcinku 60 m, między granicą działki, a domem mieszkalnym. Następnie przezdziałkę (...)objętąksięgą wieczystą nr (...), której właścicielem jest GminaZ., stanowiącą gminną drogę wewnętrzną. W wariancie tym droga konieczna w zasadzie przebiega po narożniku garażu zlokalizowanego nadziałce (...)i wyłącza pewien jej fragment z użytkowania.Działka (...)jest zabudowana domem mieszkalnym, przed którym znajduje się zagospodarowany ogród z nasadzeniami roślinnymi. Podwórko nadziałce nr (...)jest wybrukowane aż do granicy zdziałką (...). Międzydziałkami (...)znajduje się ogrodzenie wykonane z drewnianych przęseł na słupkach i podmurówce. Działka ma terem pagórkowaty, budynek mieszkalny na tej nieruchomości pochodzi z początku XX. wieku. Budynek należał do folwarkuM., został wyremontowany wielkim nakładem sił i środków przez dziadka i ojca wnioskodawcy, pełni on funkcję domu letniego. Odległość przebiegu drogi koniecznej od budynku mieszkalnego nadziałce nr (...)w tym wariancie wynosi około 1,5 do 2 m.
Sąd Rejonowy wskazał, że w wariancie II. dostęp doulicy (...)prowadzi przez działki onumerach ewidencyjnych (...)należące doA. S.iR. S.. Przeprowadzenie drogi koniecznej przez wskazane działki, z uwagi na ich niewielką szerokość stanowiłoby znaczny uszczerbek dla tych nieruchomości i uniemożliwiałoby ich racjonalne zagospodarowanie.
W wariancie III. dostęp do drogi publicznej, to jestulicy (...)prowadzi przez zadrzewionądziałkę (...)objętąksięgą wieczystą nr (...), której właścicielem jest Skarb Państwa, a zarządcą Lasy Państwowe – NadleśnictwoG., pasem o szerokości około 4m, wzdłuż wschodniej granicydziałki (...)na odcinku 33m. Szerokość drogi została określona na 4 m z uwagi na drzewo rosnące w pasie ewentualnej szerszej drogi. Powierzchnia służebności w tym odcinku wynosi 0,0132ha. Następnie droga konieczna biegłaby przezdziałkę (...)o nieuregulowanym stanie prawnym, dla której w ewidencji gruntów, jako właściciel wskazany jest Skarb Państwa, a która stanowi drogę wewnętrzną, pasem długości około 163m do drogi publicznejulicy (...). Powierzchnia drogi koniecznej na wskazanym odcinku o szerokości od 6m do 10m wynosi około 0,1220 ha. Nadziałce (...)w obszarze przebiegu drogi koniecznej według wariantu III. nie ma drogi leśnej. Sporadycznie działka jest wykorzystywana jako droga.
Nadto Sąd Rejonowy ustalił, że obecnie wnioskodawca dojeżdża dodziałki nr (...)przezdziałkę nr (...)orazdziałkę nr (...)idziałkę nr (...), od stronyulicy (...). Samochód pozostawia przez bramądziałki (...), ewentualnie dochodzi do swojej nieruchomości do stronyulicy (...).
Sąd Rejonowy ustalił także na podstawie opinii biegłego z zakresu szacunku nieruchomości wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej dla każdego z opisanych wariantów jej przebiegu. Wskazał, że w wariancie III., dla szerokości drogi koniecznej wynoszącej 4 m wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej wynosi 6444 zł, zaś opłata za wyłączenie gruntu leśnego z produkcji leśnej, z przeznaczeniem pod drogę wynosi 1962 zł. Na opłatę za wyłączenie gruntu leśnego składa się opłata za wyłączenie gruntu z produkcji leśnej i odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu.
Sąd Rejonowy nadto wskazał, że w Starostwie Powiatowym wZ.zarejestrowano mapę dla ustalenia służebności gruntowej według wariantu III.
Opierając się na opisanych ustaleniach Sąd Rejonowy stwierdził, że wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej był uzasadniony. Nieruchomość wnioskodawcy oznaczona jakodziałka numer (...)nie posiada bowiem dostępu do drogi publicznej. Spośród trzech rozważanych wariantów przebiegu drogi w ocenie Sądu Rejonowego należało w pierwszej kolejności odrzucić wariant II. Przeprowadzenie drogi koniecznej przezdziałki (...)stanowiłoby znaczny uszczerbek dla tych nieruchomości i uniemożliwiałoby ich racjonalne zagospodarowanie. Nadto uczestniczący w postępowaniu nie domagali się ustanowienia drogi koniecznej o takim przebiegu.
Rozważając dwa pozostałe warianty przebiegu drogi koniecznej Sąd Rejonowy wywiódł, że najbardziej optymalny będzie wariant III., zgodnie z którym dostęp do drogi publicznej prowadzi przezdziałkę (...), której właścicielem jest Skarb Państwa, a zarządcą Lasy Państwowe – NadleśnictwoG.. Sąd uznał, że szerokość drogi wynosząca 4 m jest optymalna dla zapewnienia wnioskodawcy dostępu do drogi publicznej i nie obciąża nadmiernie nieruchomości obciążonej. Następnie droga konieczna przebiegałaby przezdziałkę (...)Skarbu Państwa stanowiącą drogę wewnętrzną, pasem o długości 163 m. Zdaniem Sądu Rejonowego rozwiązanie to jest najkorzystniejsze, zwłaszcza gdy uwzględnić, żedziałka (...)wykorzystywana jest jako droga, zaś grunt leśny zostaje zajęty jedynie w minimalnym wymiarze 33 m.
Sąd Rejonowy uznał, że wbrew zastrzeżeniem uczestnika Skarbu Państwa – NadleśnictwaG.fakt, żedziałka (...)stanowi lasy państwowe nie stanowi przeszkody dla ustanowienia drogi koniecznej. Tenże sąd podniósł, żeustawa z dnia 28 września 1991r. o lasachwskazuje wart. 38szereg ograniczeń w zakresie sprzedaży lasów Skarbu Państwa znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych, jednakże brak jest podstaw do przyjęcia, że dotyczą one możliwości obciążenia nieruchomości leśnej służebnością drogi koniecznej. Z kolei wart. 39austawodawca wskazał wprost, że nadleśniczy może za zgodą dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych obciążyć, za wynagrodzeniem nieruchomości pozostające w zarządzie Lasów Państwowych służebnością drogową lub służebnością przesyłu z uwzględnieniem zasad gospodarki leśnej. Przepis ten nie tylko nie wyłącza więc zastosowaniaart. 145 k.c.względem przedmiotowej nieruchomości, ale potwierdza możliwość obciążania gruntów leśnych służebnościami. Decyzja sądu nie jest przy tym uzależniona od zgody dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, skoro zgoda ta ma jedynie wpływ na uprawnienie nadleśniczego do obciążenia nieruchomości służebnością drogową. Zdaniem Sądu Rejonowego odmienne rozumienie powołanego przepisu prowadziłoby do sytuacji, w której sąd byłby związany decyzją jednostki organizacyjnej uczestnika postępowania, z czym nie można się zgodzić. Nadto Sąd Rejonowy podniósł, że wykładania przepisówustawy o lasachoraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych prowadząca faktycznie do wyłączenia kompetencji sądu w zakresie ustanowienia służebności drogi koniecznej na gruntach leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa prowadziłaby do zwolnienia Skarbu Państwa z obowiązku wynikającego zart. 145 k.c.To z kolei zmierzałoby do nieuprawnionego uprzywilejowania Skarbu Państwa w stosunkach cywilnoprawnych wbrew zasadzie równości wyrażonej wart. 32 ust. 1w związku zart. 2 Konstytucji RP. Sąd Rejonowy podkreślił też, że biorąc pod uwagę, iż z drogi koniecznej będzie korzystać co do zasady jedynie wnioskodawca, nie sposób przyjąć, by tego rodzaju rozstrzygnięcie stało w sprzeczności z regulacjami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Sąd Rejonowy przyznał uczestnikowi Skarbowi Państwa – NadleśnictwuG.wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi konicznej zgodnie z treścią opinii biegłego i jednocześnie uznał, że nie było zasadnym zasądzenie w ramach tego wynagrodzenia kwoty z tytułu odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu. Obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty aktualizuje się bowiem w momencie, gdy faktyczne działania zmierzające do ustanowienia drogi koniecznej spowodują wyłączenie gruntów leśnych z produkcji.
Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania Sąd Rejonowy powołałart. 520 § 2 k.p.c.wskazując, że ustanowienie służebności zwiększa sferę uprawnień właściciela nieruchomości władnącej z jednoczesnym zmniejszeniem sfery uprawnień właściciela nieruchomości obciążonej, co oznacza, że interesy uczestników postępowania były sprzeczne. Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy zasądził na rzecz wnioskodawcy od uczestnika Skarbu Państwa – NadleśnictwaG.kwotę obejmującą koszty przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych oraz wynagrodzenie pełnomocnika.
Od opisanego postanowienia apelację wywiódł uczestnik Skarb Państwa - NadleśnictwoG.zarzucając:

1
naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie, że spełnienie przesłanek określonych wart. 145 k.c.pozwala na ustanowienie służebności drogi koniecznej na gruntach leśnych nawet wbrew zasadzie szczególnej ochrony lasów wynikającej z innych ustaw, to jestustawy z dnia 28 września 1991r. o lasachorazustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych;

2
błąd w ustaleniach faktycznych przez nadanie w tezie orzeczenia wadliwego numeru nieruchomości władnącej, to jestnumerów ewidencyjnych (...)zamiast numeru 111, co pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, a w szczególności z mapą stanowiącą integralną część postanowienia;

3
naruszenie przepisów postępowania, a toart. 520 k.p.c.przez błędną wykładnię i w konsekwencji obciążanie apelującego w znacznym stopniu kosztami postępowania.

Powołując się na powyższe apelujący uczestnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz rozstrzygnięcie o kosztach procesu za obie instancje według zasady wynikającej zart. 520 § 1 k.p.c.
Odpowiadając na apelację wnioskodawca wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swą rzecz od skarżącego kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
W toku postępowania apelacyjnego ujawniona została okoliczność, iż po wydaniu zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Rejonowy wnioskodawca zbył nieruchomość objętąksięgą wieczystą o nr (...)na rzeczM. K.. Nabywca nieruchomości,M. K.został wezwany do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. UczestnikM. K.wniósł o oddalenie apelacji (postanowienie – protokół rozprawy apelacyjnej z dnia 30 listopada 2016r. – 00:07:40 – k. 543; protokół rozprawy apelacyjnej z dnia 22 lutego 2017r. – 00:23:44 – k. 568 odw.)

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja była zasadna.
Słusznie podnosił skarżący, że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy obarczone są błędem, choć w innym aspekcie niż wskazywał to apelujący u podstaw wskazanego zarzutu.
Apelujący dostrzegł, że w sentencji zaskarżonego postanowienia w sposób błędny określono oznaczenie ewidencyjne nieruchomości władnącej, bowiem wskazano, że służebność ustanawiana jest dla każdoczesnego właściciela nieruchomości składającej się zdziałek ewidencyjnych nr (...), w sytuacji gdy przedmiotem postępowania było zapewnienie dostępu do drogi publicznej dla działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr 111. Spostrzeżenie to jest trafne, jednakże nie wyczerpuje problematyki błędu w ustaleniach faktycznych w rozpoznawanej sprawie.
Sąd Rejonowy ustalił bowiem, żeB. A.jest właścicielem nieruchomości położonej przyul. (...), w gminieD., w obrębieM., oznaczonej jako działka onumerze ewidencyjnym (...), dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu prowadziksięgę wieczystą Kw nr (...). Jednakże ustalenie to zostało poczynione z pominięciem okoliczności wskazanej przez biegłego z zakresu geodezji już w pierwszej opinii złożonej w toku postępowania i bez wyjaśnienia wątpliwości, jakie ujawniły się w związku z treścią opinii, wpisu w dziale pierwszymksięgi wieczystej nr (...)oraz wypisu z rejestru gruntów załączonego do wniosku.
Z odpisu księgi wieczystej dla nieruchomości objętej wnioskiem wynikało bowiem, że księga prowadzona jest dla nieruchomości położonej wS., w gminieD., obejmującej parcele nr 6 i 7 zgodnie z mapą w zbiorze dokumentów księgi wieczystej Rep.H. (...), zaś obszar nieruchomości wynosi 45 arów i 60 m2. W dziale II, jako właściciel tak oznaczonej nieruchomości wpisany był wnioskodawcaB. A.. Jednocześnie do akt złożono wypis z rejestru gruntów, z którego wynikało, że nieruchomość położona wS.przyul. (...)w obrębieM.stanowidziałkę nr (...)o obszarze 0,4683 ha i objęta jestksięgą wieczystą Kw nr (...), a jej właścicielem jestB. A.(odpis księgi wieczystej – k. 7; wypis z rejestru gruntów – k. 8).
Biegły geodeta wykonujący opinię na zlecenie sądu wskazał natomiast, żedziałka nr (...)składa się z parceli nr 3 i 7, zaś wnioskodawca jest właścicielem parceli 6 i 7. Nadto biegły podał, że inna działka, onumerze ewidencyjnym (...), której wnioskodawca jest współwłaścicielem obejmuje parcele 2 i 6. Z okoliczności tych wynikało zatem, żedziałka (...)nie jest tożsama z nieruchomością objętąksięgą wieczystą nr (...). Do opinii załączona została kopia mapy parcelacyjnej obrazującej położenie parceli 6 i 7, stanowiących własność wnioskodawcy. Nadto biegły przedstawił na szkicu położenie parceli 2 i 3 oraz 6 i 7 względem granic ewidencyjnychdziałek o numerach (...). (opinia biegłego z zakresu geodezji – k. 30 – 32; kopia mapy parcelacyjnej – k. 41; szkice – k. 42 – 43).
Analiza powołanej opinii, zwłaszcza załączonych do niej szkiców wskazuje, żedziałka nr (...)nie odpowiada parcelom 6 i 7, bowiem na jej terenie znajduje się jedynie parcela nr 7, zaś pozostała częśćdziałki nr (...)to parcela nr 3, która nie jest objęta księgą wieczystą o nrKw (...), ale inną księgą wieczystą o nrKw (...). Innymi słowy z opinii biegłego geodety oraz wykonanych przez niego szkiców wynikało, że podział geodezyjny nadziałki nr (...)nie odpowiada nieruchomościom obejmującym odpowiednio parcele 2 i 3 oraz 6 i 7.
Powyższe potwierdzają okoliczności ustalone dodatkowo w toku postępowania apelacyjnego na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach księgi wieczystej o aktualnym numerze(...). Wynika z nich, że wnioskodawcaB. A.na podstawie umowy sprzedaży z dnia 18 kwietnia 2016r. zbył nieruchomość objętąksięgą wieczystą nr (...)na rzeczM. K.. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów według stanu na dzień 15 czerwca 2016r.działka ewidencyjna nr (...)położona wS., przyul. (...), o powierzchni 0,4683 ha obejmuje dawne parcele nr 3 (objętąksięgą wieczystą nr (...)) i nr 7 (akt notarialny – k. 28 – 29; wypis z rejestru gruntów – k. 37 akt księgi wieczystej).
Nabywca nieruchomościM. K.został wpisany w dziale IIksięgi wieczystej o nr (...). Natomiast wniosekM. K.o sprostowanie działu I wskazanej księgi wieczystej przez wpisaniedziałki nr (...)o powierzchni 0,4683 ha, położonej wS.przyul. (...)został prawomocnie oddalony. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia sąd wskazał, żeksięga wieczysta (...)została założona i jest prowadzona dla nieruchomości obejmującej parcele 6 i 7 o łącznym obszarze 0,4560 ha, natomiastdziałka nr (...)to dawne parcele 3 i 7.Działka nr (...)odpowiada więc jedynie części nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...), pozostała część tej działki objęta jest inną księgą wieczystą i nie została nabyta przezM. K., który stał się właścicielem dawnych parceli 6 i 7 (zawiadomienie o wpisie oraz postanowienie z dnia 18 października 2016r. – akta księgi wieczystej).
W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie i zakończył je wydaniem rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy oznaczenie nieruchomości władnącej nie zostało sprecyzowane, a nieruchomość władnąca została opisana w sposób wewnętrznie sprzeczny. Sąd I instancji prowadził bowiem postępowanie mające za przedmiot ustanowienie służebności dla nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)przy jednoczesnym zaakceptowaniu twierdzenia wnioskodawcy, że nieruchomość objęta wskazaną księgą wieczystą jest tożsama zdziałką ewidencyjną nr (...). Mimo treści opinii biegłego geodety, który wprost wskazał, że tożsamość taka nie zachodzi, Sąd I instancji nie wyjaśnił powstałych w związku z tym wątpliwości co do prawidłowości wypisu z rejestru gruntów złożonego do akt i nie podjął czynności w celu sprecyzowania oznaczenia nieruchomości władnącej. Doprowadziło to do sytuacji, iż wyznaczono szlak drogi koniecznej na mapie do celów prawnych sporządzonej przez geodetę uprawnionego, który nie zapewnia dostępu do drogi publicznej nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...), której właścicielem był wnioskodawca, a obecnie jestM. K.. Częśćdziałki nr (...)obejmująca dawną parcelę nr 7 odizolowana jest bowiem od wyznaczonego szlaku drogi koniecznej, wiodącego przezdziałkę (...), gdyż bezpośrednio do tej działki przylega grunt stanowiący dawną parcelę nr 3, który nie jest objętyksięgą wieczystą (...), ale księgą prowadzoną dla dawnych parceli 2 i 3 o nr(...).
Podzielając ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w pozostałej części stwierdzić trzeba, że z uwagi na opisane wyżej mankamenty są one niewystarczające dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zasadnicze bowiem ustalenie dotyczące oznaczenia nieruchomości władnącej okazało się wadliwe, co doprowadziło do konsekwencji tego rodzaju, że istota sprawy pozostała nierozpoznana. W szczególności wyznaczenie szlaku służebności na mapie do celów prawnych nie odpowiada oznaczeniu nieruchomości władnącej wedle treści księgi wieczystej powołanej we wniosku. Nadto w związku ze zmianą właściciela nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)część ustaleń dotyczących sytuacji na terenie nieruchomości, w szczególności co do faktycznego dostępu właściciela do nieruchomości utraciło walor aktualności, a ustalenia te miały znaczenie dla oceny okoliczności sprawy istotnych dla ustalenia przebiegu drogi koniecznej. Kwestia ta jest o tyle znacząca, że w akcie notarialnym obejmującym umowę sprzedaży, na podstawie której nieruchomość objętąksięgą wieczystą (...)nabyłM. K.wskazano, że przedmiotowa nieruchomość ma dostęp do drogi publicznej, mimo że w owym czasie rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego o ustanowieniu służebności drogi koniecznej nie było prawomocne. Powyższe oznacza, że niezależnie od wcześniej wskazanych okoliczności, w związku z koniecznością sprecyzowania przedmiotu postępowania w grę wchodzi przeprowadzenie postępowania dowodowego niemal w całości.
Z tych wszystkich względów należało uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.iart. 108 § 2 k.p.c.Z uwagi na przedstawione przyczyny wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego odnoszenie się do pozostałych zarzutów sformułowanych przez apelującego było przedwczesne i jako takie zbędne.
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie odpowiednim do precyzyjnie oznaczonego przedmiotu postępowania w zakresie oznaczenia nieruchomości władnącej. Odpowiednio do sprecyzowanego ostatecznie stanowiska właścicieli nieruchomości stanowiących dawne parcele 6 i 7 oraz 2 i 3, z których wszyscy są uczestnikami postępowania, Sąd I instancji winien ustalić, dla jakiej nieruchomości rozważany ma być dostęp do drogi publicznej. Po wyjaśnieniu tej kwestii dopiero możliwym będzie rozważenie ewentualnych różnych wariantów przebiegu drogi koniecznej, po uprzednim poczynieniu ustaleń co do sytuacji na gruncie objętym postępowaniem, w tym nie wyłączając potrzeby powtórzenia oględzin z uwagi na upływ czasu od dokonania tej czynności. Dopiero po przeprowadzeniu powyższych czynności i poczynieniu prawidłowych ustaleń faktycznych możliwe będzie dokonanie ich oceny w kontekścieart. 145 k.c.oraz ewentualnie innych norm prawnych dotyczących nieruchomości ostatecznie objętych postępowaniem.