Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 2036/16
Data wyroku: 2017-02-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Leszek Dąbek, Marcin Rak, Maryla Majewska-Lewandowska
Słowa kluczowe: Kurator
Podstawa prawna: art. 666 § 1 kpc

Sygn. akt III Ca 2036/16

POSTANOWIENIE
Dnia 14 lutego 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący-Sędzia:  SO Leszek Dąbek (spr.)
Sędziowie:   SO Marcin Rak
SR (del.) Maryla Majewska - Lewandowska
po rozpoznaniu na powiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego 2017 r. wG.
sprawy z urzędu z udziałemY. L.
o ustanowienie kuratora spadku
na skutek zażalenia kuratora
na postanowienie Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim
z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I Ns 1422/16
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Wodzisławiu Śląskim do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.

SSR (del.)Maryla Majewska-Lewandowska

SSO Leszek Dąbek

SSO Marcin Rak

Sygn. akt III Ca 2036/16

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskimw postanowieniu z dnia 4 11 2016r. ustanowił, adwokataB. J.kuratorem spadku poM. L.zmarłej 24 12 2015r. wR., posiadającej miejsce pobytu wR.przyul. (...)., uznając, że zachodzi potrzeba jego ustanowienia, gdyż aktualnie toczy się przed tym Sądem sprawa o zwrot nakładów związanych ze sprawowaniem opieki
nad ubezwłasnowolnioną całkowicieM. L..
Orzeczenie zaskarżył kuratorB. J.,który wnosił o jego zmianę przez ustanowienie kuratorem spadku inną osobę, bądź jego uchylenie i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Zarzucił, że nie rozpoznano istoty sprawy, gdyż nie ustalono w toku postępowania kręgu kandydatów na kuratora spadku, nie ustalono jego stanowiska i ustanowiono go kuratorem spadku bez jego zgody.
Sąd Okręgowy zważył co następuje :
Prawodawca nakładając na sąd wart. 666 § 1 k.p.c.obowiązek czuwania
nad całością spadku oraz uprawniając go do ustanowienia kuratora spadku nie sprecy-zował bliżej kto ma zostać nim ustanowionym i w jaki sposób ma dojść do wyboru osoby kuratora, pozostawiając to zagadnienie judykaturze i doktrynie prawa.
Zgodnie z uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 9 06 1976r. w sytuacji gdy stroną pozwaną ma reprezentować kurator, sąd powinien
w miarę możności powierzyć tę funkcję osobie, która ze względu na posiadane informacje będzie mogła być aktywnym uczestnikiem procesu (III CZP 46/75) i pogląd ten w sposób ma odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie.
Kandydata takiego należy zatem poszukiwać w kręgu najbliższych krewnych spadkobierców, w miejsce których kurator ma występować lub których ma zastępować.
W przypadku kurateli spadku reguła ta ma jednak istotne ograniczenia (krewni spadkobiercy mają często interes sprzeczny z interesami spadkobierców reprezentowanych przez kuratora) i rekrutacja kuratora spadku z grona innych spadkobierców powinna raczej obywać się wyjątkowa, co jednak nie zwalnia sądu
od obowiązku poszukiwania w kręgu tych osób odpowiedniego kandydata na kuratora.
Sąd Rejonowy ferując zaskarżone postanowienie z tego obowiązku się wywią-zał.
Czyni to już tylko z tego powodu zaskarżone orzeczenie przedwczesnym
a apelacja uzasadnioną i prowadziło do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przeka-zania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Niezależnie od tego, gdyby rekrutacja kandydata na kuratora z grona krewnych spadkobiercy była niemożliwa lub nie spełnialiby oni wymagań stawianych kuratorowi spadku może zostać nim ustanowiona także inna osoba, w tym – jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji – osoba zajmująca się profesjonalnie doradztwem prawnym (adwokat lub radca prawny) albo osoba zajmująca się zawodowo zarządem majątkiem (zawodowi zarządcy nieruchomości).
Jakkolwiek prawodawca nie przewidział - we wskazanej na wstępie regulacji prawnej - uzyskanie zgody na pełnienie tej funkcji od wyłonionego kandydata
na kuratora, to niewątpliwie możliwość ustanowienia takiej osoby kuratorem bez jego zgody może mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, po wyczerpaniu wszystkich możliwości znalezienia odpowiedniego kandydata do pełnienia tej funkcji (np. po uzy-skaniu negatywnej informacji od właściwych rad adwokackich czy radcowskich).
W niniejszej sprawie również i tego wymogu nie dochowano, więcej skarżący w apelacji wskazał na okoliczności uniemożliwiające mu pełnienie tej funkcji
i nie wyraził zgody na jej pełnienie, co dodatkowo czyni jego apelację uzasadnioną
i przemawiało za koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Reasumując zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego apelację skarżącego jako uzasadnioną uwzględniono orzekając jak w sentencji w oparciu
o regulacjęart. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.
Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i podejmie z urzędu czynności w celu ustalenia danych krewnych spadkobierców mogących pełnić funkcję kuratora spadku.
W przypadku gdyby okazała się niemożliwym ich ustalenie lub gdyby ich interesy były sprzeczne z interesami spadkobierców zmarłej albo gdyby nie posiadali oni odpowiednich kwalifikacji dla pełnienia funkcji kuratora spadku zwróci do właści-wej rady adwokackiej i radcowskiej do wskazania potencjalnych kandydatów
do pełnienia tej funkcji, a przed ich ustanowieniem podejmie czynności w celu uzyskania od wskazanych mu kandydatów zgody na jej pełnienie.