Sąd Rejonowy w Toruniu
XI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XI Ns 2134/16
Data wyroku: 2017-01-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON

Sygn. akt XI Ns 2134/16

POSTANOWIENIE
Dnia 17 stycznia 2017 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu XI Wydział Cywilny w składzie:
PrzewodniczącySSRJ. S.
P.. sekr. sądowyM. P.
Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. wT..
sprawy z wniosku
S. S. (1)
z udziałem
S. S. (2)iP. S.
o stwierdzenie nabycia spadku po:
R. S.

I
stwierdza, że spadek poR. S., zmarłej dnia 19 sierpnia 2016 r. wT., mającej ostatnie zwykłe miejsce pobytu wT., na podstawie testamentu własnoręcznego z 30 lipca 2016 r., otwartego i ogłoszonego przed Sądem Rejonowym w Toruniu dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie XI Ns 2134/16 nabyli wprost synowieR.iS.:P. S.iS. S. (2)po ½ (jednej drugiej) części każdy z nich;

II
ustala iż każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

XI Ns 2134/16

UZASADNIENIE
WnioskodawcaS. S. (1)wniósł o stwierdzenie nabycia spadku poR. S., zmarłej dnia 19 sierpnia 2016 r. wT., na podstawie ustawy, wskazując, że zmarła nie pozostawiła testamentu. Wnioskodawca wskazał, że spadkodawczyni pozostawiła mężaS. S. (1)i dwóch synówS.iP. S..
W odpowiedzi na wniosek uczestnikP. S.poinformował, że zmarła pozostawiła testament, załączając jego oryginał.
W piśmie z dnia 25.11.2016 r. wnioskodawca zakwestionował złożony testament, podnosząc, że jest zdziwiony i zaskoczony faktem sporządzenia testamentu oraz że synowie nie informowali go o nim przed sprawą w sądzie.
W piśmie z dnia 29.12.2016 r. uczestnikP. S.wyjaśnił, że sporządzenie testamentu w tajemnicy przez wnioskodawcą wynikało z faktu, iż wnioskodawca przez wiele lat znęcał się fizycznie i psychicznie nad spadkodawczynią.

Sąd ustalił, co następuje:
R. S.zmarła dnia 19 sierpnia 2016 r. wT., ostatnio stale zamieszkiwała wT.przyul. (...). Spadkodawczyni pozostawiła mężaS. S. (1)i dwóch synówP. S.iS. S. (2).
(

dowód

: zapewnienie spadkoweS. S. (1)k. 20, odpisy aktów stanu cywilnego k. 3-6)
R. S.pozostawiła testament własnoręczny z dnia 30 lipca 2016 r., w którym do spadku powołała swoich synówS. S. (2)iP. S.w częściach równych.
(

dowód

: testament własnoręczny k. 15)

Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów oraz zapewnienia spadkowego wnioskodawcy.
Jedyną okolicznością sporną był testament spadkodawczyni. Na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. wnioskodawca nie kwestionował autentyczności pisma żony, lecz wniósł o udzielenie mu terminu na rozważenie, czy kwestionuje testament. Wobec powyższego Sąd zobowiązał wnioskodawcę do oświadczenia na piśmie w terminie 14 dni, czy kwestionuje testament żony. Sąd pouczył wnioskodawcę, że w przypadku kwestionowania testamentu należy powołać dowody (świadkowie, dokumenty) na okoliczność tego, że testament pisała inna osoba lub testująca nie była świadoma albo swobodna w chwili testowania albo działała pod wpływem błędu lub groźby. W piśmie z dnia 25.11.2016 r. wnioskodawca oświadczył, że podważa testament żony. Wskazał, że jego żona pozostawiła pismo z dnia 28.07.2016 r., w którym podała, jak ma spełnić jej ostatnią wolę; innych pism spadkodawczyni nie zostawiła. Wskazał również, że jego synowie przed sprawą w sądzie nie wspominali mu o testamencie oraz że zmarła nie pozostawiła żadnych dokumentów sąsiadceB. Ż.. Jako jedyny dowód wnioskodawca załączył pismo spadkodawczyni z dnia 28.07.2016 r.
Zgodnie zart. 945§1 kctestament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:
1) w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;
2) pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;
3) pod wpływem groźby.
Oczywiście podstawy dziedziczenia nie może stanowić również dokument sporządzony i podpisany przez inną osobę niż spadkodawca, ponieważ taki dokument w ogóle nie jest testamentem (w takim przypadku mamy do czynienia z przestępstwem sfałszowania dokumentu). Podstawy dziedziczenia nie może stanowić także testament w całości odwołany przez spadkodawcę.
Wnioskodawca nie wykazał żadnej z powyższych okoliczności, tj. nie wykazał, iż testament został sfałszowany, odwołany lub sporządzony w okolicznościach, o których mowa wart. 945§1 pkt 1, 2 lub 3 kc.Załączone przez niego pismo spadkodawczyni z dnia 28.07.2016 r. (k. 22) dotyczy jedynie woli spadkodawczyni odnośnie sposobu pochówku i w żaden sposób nie wyklucza możliwości sporządzenia testamentu. Również oświadczenie sąsiadki o nieprzekazaniu jej przez spadkodawczynię żadnych dokumentów nie świadczy o tym, że testament nie został sporządzony (na marginesie zauważyć można, że spadkodawczyni pozostawiła testament synowi, a nie sąsiadce). Sporządzenie testamentu w tajemnicy przed jednym ze spadkobierców ustawowych nie ma wpływu na ważność testamentu. Jest wyrazem korzystania ze swobody testowania przez spadkodawcę, który z różnych względów może nie chcieć, by niektórzy ze spadkobierców poznali jego ostatnią wolę przed jego śmiercią. Względy, którymi kierowała się spadkodawczyni, zostały wyjaśnione w piśmie uczestnikaP. S.z dnia 29.12.2016 r., aczkolwiek motywy, którymi kieruje się testator nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, o ile nie wynikają one z błędu lub groźby.
Reasumując, wnioskodawcy nie udało się podważyć złożonego testamentu, który Sąd uznał za autentyczny, ważny i w pełni skuteczny.
Pozostałe dokumenty zebrane w sprawie (odpisy aktów stanu cywilnego) nie były kwestionowane przez strony, stąd też zostały uznane za wiarygodne.
Zgodnie zart. 926 § 1 kcpowołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Pierwszeństwo ma dziedziczenie testamentowe. Dziedziczenie ustawowe wchodzi w grę co do całości spadku, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy lub gdy żadna z powołanych przez niego osób nie chce lub nie może być spadkobiercą (art. 926 § 2 kc). Każda osoba może rozrządzić swoim majątkiem na wypadek śmierci w drodze jednostronnej czynności prawnej, jaką jest testament. Zarówno samo sporządzenie testamentu, jak i jego treść zależy od wyłącznej woli spadkodawcy. To spadkodawca decyduje bowiem o kręgu spadkobierców, tj. czy będą po nim dziedziczyć spadkobiercy ustawowi, czy też inni – testamentowi.
SpadkodawczyniR. S.do całości spadku powołała sowich synówS. S. (2)iP. S.w częściach równych.
Mając to na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie 1. sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 520 § 1 kpc.