Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2055/16
Data wyroku: 2017-06-23 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: B. Kempa
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art.6 ust.1 pkt 5, art.12 ust.1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 46, art.47 tej ustawy

Sygn. akt VIII U 2055/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 lipca 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.na podstawieart.83 ust.1 oraz art.32 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznychstwierdził , żeT. S.jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne , ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy , a zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji, wynosi łącznie 48 028,98 zł., w tym z tytułu składek na:
1) ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 2008 r. do stycznia 2013 r. w kwocie 27 315,43 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 15 477,00 zł.
2) ubezpieczenia zdrowotne za okres od czerwca 2006 r. do lutego 2007 r. w kwocie 1 468,63 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 1 597,00 zł.
3) Fundusz Pracy za okres od listopada 2008 r. do stycznia 2010 r. w kwocie 631,64 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 474,00 zł.
4) ubezpieczenia społeczne za czerwiec 2009 r. w kwocie 399,37 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 301,00 zł.
5) ubezpieczenie zdrowotne za czerwiec 2009 r. w kwocie 171,92 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 130,00 zł.
6) Fundusz Pracy za czerwiec 2009 r. w kwocie 35,99 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 27,00 zł.
Organ rentowy zaznaczył ,że odsetki będą naliczane do dnia zapłaty , włącznie z tym dniem.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał ,że płatnik składekT. S.nie dopełnił obowiązku określonego w art.46 ust.1 ww. ustawy i w związku z tym ,Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art.83 ust.1 ww. ustawy, określił wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne , ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.
/decyzja k.3 – 3 odwrót akt ZUS/
W dniu 22 sierpnia 2016 r. do organu rentowego wpłynęło odwołanieT. S.od w/w decyzji. Odwołująca wskazała , że w okresie, którego dotyczy decyzja , nie osiągała żadnych dochodów z prowadzonej działalności.T. S.zaznaczyła , że od 2007 r. cierpi z powodu zaburzeń psychicznych , a od 2010 r. pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. To właśnie choroba uniemożliwiła jej prowadzenie działalności gospodarczej w sposób pozwalający na osiąganie jakiegokolwiek zysku. Skarżąca podniosła ,że organ rentowy pozbawił ją czynnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu , a ponadto ,że nie posiada ona dokumentacji , z której wynikałaby kwota jej zadłużenia.
/odpowiedź na odwołanie - k.2/
W odpowiedzi na odwołanie , która wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 5 września 2016 r. pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie przytaczając argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie k.7 – 7 odwrót/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
T. S.urodziła się (...)Nie posiada wyuczonego zawodu.
/okoliczności bezsporne/
Z wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika ,że w okresie od 8 lipca 2002 r. do 31 grudnia 2014 r.T. S.prowadziła działalność gospodarczą, polegającą na naprawie maszyn szwalniczych.
/wypis z(...)k.38 , zeznaniaT. S.k.84 w związku z jej informacyjnymi wyjaśnieniami min. 00:02:29 – 00:09:54 protokołu rozprawy z dnia 3 kwietnia 2017 r. , płyta CD k.64/
T. S.prowadziła działalność w formie jednoosobowej i w jej ramach nie zatrudniała pracowników ani nie angażowała osób, na podstawie umów cywilnoprawnych .
/okoliczność bezsporna/
Wnioskodawczyni cierpi na zaburzenia depresyjne adaptacyjne, na zaburzenia afektywne dwubiegunowe t.II . Leczona psychiatrycznie od 2000r. Pierwszy raz była hospitalizowana z powodu zaburzeń adaptacyjnych w 2007r.
/zeznaniaT. S.k.84 w związku z jej informacyjnymi wyjaśnieniami min. 00:02:29 – 00:09:54 protokołu rozprawy z dnia 3 kwietnia 2017 r. , płyta CD k.64 , karty informacyjne leczenia szpitalnego: k. 39, k. 40, orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dni: 26.10.2011r. k. 41, 27.10.2010r. k. 42/
Za lata: 2008 , 2010 – 2013T. S.nie wykazała żadnych przychodów ( zeznania zerowe).
W latach 2008 – 2013T. S.była zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług i w złożonych deklaracjach VAT – 7 wykazała :
- za luty 2008 r. sprzedaż netto w wysokości 551,00 zł.
- za marzec 2008 r. sprzedaż netto w wysokości 1 410,00 zł.
- za kwiecień 2008 r. sprzedaż netto w wysokości 1 520,00 zł.
Za styczeń 2008 r. oraz za okres od maja do grudnia 2008 r. , a także okres od 2009 r. do 2013 r. ,T. S.nie wykazała sprzedaży.
/pismo Naczelnika Drugiego Urzędu SkarbowegoŁ.z dnia 21.02.2017r. – objęte tajemnicą skarbową k.48/
Na dzień wydania zaskarżonej decyzji zadłużenie wnioskodawczyni z tytułu zaległych składek przedstawiało się następująco:
- z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 2008 r. do stycznia 2013 r. wyniosło 27 315,43 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 15 477,00 zł.
- z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres od czerwca 2006 r. do lutego 2007 r. w kwocie 1 468,63 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 1 597,00 zł.
- z tytułu składek na Fundusz Pracy za okres od listopada 2008 r. do stycznia 2010 r. w kwocie 631,64 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 474,00 zł.
- z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za czerwiec 2009 r. w kwocie 399,37 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 301,00 zł.
- z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za czerwiec 2009 r. w kwocie 171,92 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 130,00 zł.
- z tytułu składek na Fundusz Pracy za czerwiec 2009 r. w kwocie 35,99 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 27,00 zł.
/decyzja wraz z załącznikiem - k. 1- 3 akt ZUS/
Wnioskodawczyni uzyskała prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 8 czerwca 2009 r. i pobierała ją do dnia 30 listopada 2010 r. , kolejną – rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy – pobierała w okresie od 3 grudnia 2010 r. do 30 listopada 2011 r. , a od dnia 1 grudnia 2011 r. przyznano jej prawo do renty - na stałe. Od czerwca 2015 r.T. S.pobiera emeryturę w wysokości 1 320,00 zł brutto. Wnioskodawczyni, wraz z mężemS. S., prowadzi wspólne gospodarstwo domowe .
Mąż wnioskodawczyni, prowadzi własną działalność gospodarczą, z której uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 2 000,00 zł.
T. S.mieszka w lokalu spółdzielczym o powierzchni 53 m2, a miesięczny czynsz wynosi 520 zł. Wnioskodawczyni nadal leczy się psychiatrycznie i przyjmuj silne leki psychotropowe.
/zeznaniaT. S.k.84 w związku z jej informacyjnymi wyjaśnieniami k.84 oraz informacyjnymi wyjaśnieniami min. 00:02:29 – 00:09:54 protokołu rozprawy z dnia 3 kwietnia 2017 r. , płyta CD k.64/
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentacji zawartej zarówno w aktach organu rentowego , jak i w aktach niniejszej sprawy , a także w oparciu o zeznania wnioskodawczyni. Podkreślić należy , żeT. S.nie kwestionowała wysokości należności, wskazanych w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie nie jest zasadne i podlega oddaleniu.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 12 ust. 1ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity Dz.U. z 2016 roku, poz.963 z późn. zm.) obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu – podlegają m. in. osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi.
Na podstawieart. 13 ust. 4cyt. ustawy osoby fizyczne prowadzące działalność pozarolniczą, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Artykuł11 ust 2cyt. ustawy stanowi zaś, że dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi prowadzące pozarolniczą działalność (w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5).
Na podstawieart. 66 ust. 1 pkt. 1custawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 roku(tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1793, ze zm.) osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Jak stanowi zaśart. 32cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychdo składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
Płatnik składek, na podstawieart. 46 ust. 1ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jest obowiązany, według zasad wynikających z przepisów ustawy, obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.
Zgodnie zart. 47 ust. 1ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpłatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż:
1) do 10 dnia następnego miesiąca – dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie;
2) do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych;
3) do 15 dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników.
Stosownie doart. 24 ust. 2ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychnależnościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są: składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia oraz dodatkowa opłata.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych na mocy art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy systemowej wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.
Z powyższego wynika, że wnioskodawczyni jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą była zobowiązana do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP.
W rozpoznawanej sprawie nie ulegało wątpliwości , że wnioskodawczyni nie dopełniła obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy w spornym okresie, w związku z czym, powstało zadłużenie, względem organu rentowego, w wysokości określonej zaskarżoną decyzją, obejmujące również odsetki za zwłokę. Wnioskodawczyni w trakcie niniejszego postępowania nie kwestionowała wysokości swojego zobowiązania , a także nie podnosiła zarzutów wobec dokonanego przez ZUS wyliczenia należności główniej oraz odsetek.
Odnośnie zaś, podnoszonego przez skarżącą, zarzutu naruszenia przez organ rentowy przepisówkodeksu postępowania administracyjnego, to wskazać trzeba, że Sąd Okręgowy podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu do postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2013 r., II UK 74/13 zgodnie, z którym od momentu wniesienia odwołania od decyzji ZUS do sądu rozpoznawana sprawa staje się sprawą cywilną, podlegającą rozstrzygnięciu według zasad właściwych dla tej kategorii. Odwołanie pełni rolę pozwu, a jego zasadność ocenia się na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego. Postępowanie sądowe skupia się na wadach wynikających z naruszenia przez organ rentowy prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnej, spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych - jako sąd powszechny - może i powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego. (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1980 r., III CZP 43/80, OSNCP 1981 nr 8, poz. 142; z dnia 21 września 1984 r., III CZP 53/84, OSNCP 1985 nr 5-6, poz. 65 i z dnia 27 listopada 1984 r., III CZP 70/84, OSNCP 1985 nr 8, poz. 108 oraz postanowienia z dnia 19 czerwca 1998 r., II UKN 105/98, OSNP 1999 nr 16, poz. 529 i z dnia 29 maja 2006 r., I UK 314/05, OSNP 2007 nr 11-12, poz. 173, a nadto wyroki z dnia 28 października 2009 r., I UK 132/09, z dnia 2 grudnia 2009 r., I UK 189/09, i z dnia 14 stycznia 2010 r., I UK 252/09).
Reasumując, nie można uznać, iż zaskarżona decyzja jest bezzasadna i Sąd na podstawieart.47714§1 k.p.c.w punkcie 1 sentencji wyroku oddalił odwołanie.
W punkcie 2 sentencji wyroku, Sąd nie obciążyłT. S., kosztami zastępstwa procesowego, o czym orzekł w oparciu oart. 102 k.p.c.Obciążenie strony, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, może w okolicznościach konkretnej sprawy pozostawać trudne do pogodzenia z poczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego. Z tego względu ustawodawca przewidział w przytoczonym przepisie specjalne unormowanie pozwalające nie obciążać strony przegrywającej obowiązkiem zwrócenia przeciwnikowi całości lub części kosztów. Ideę tę urzeczywistnia wyrażona w komentowanym przepisie zasada słuszności. Należy zauważyć, iżart. 102 k.p.c.nie konkretyzuje w żaden sposób pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych. Ocena, czy taki wypadek rzeczywiście zachodzi, pozostawiona została uznaniu Sądu. Musi ona mieć na względzie całokształt okoliczności sprawy, a zatem te związane z przebiegiem procesu, ale również pozostające poza jego zakresem. Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Kryteria pomocne przy rozstrzyganiu o istnieniu, czy też nieistnieniu przesłanek zastosowania zasady słuszności wskazane zostały w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego. W ocenie Sądu , okoliczności niniejszej sprawy wskazują ,że możliwym jest zastosowania powołanego przepisuart.102k.p.c.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawczyni.
S.B.