Sąd Rejonowy w Olkuszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 498/15
Data wyroku: 2017-07-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Michał Siemieniec
Słowa kluczowe: Rozgraniczenie
Podstawa prawna: art. 153 Kodeksu Cywilnego

Sygn. I Ns 498/15
POSTANOWIENIEDnia 3 lipca 2017 r.Sąd Rejonowy w Olkuszu I Wydział Cywilnyw składzie następującym:Przewodniczący:SSR Michał SiemieniecProtokolant:sekretarka Weronika Chmiestpo rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2017 r. w Olkuszu na rozprawiesprawy z wnioskuM. N.,A. K.z udziałem GminyO.o rozgraniczeniepostanawia:1rozgraniczyć nieruchomość położoną w obrębieO., stanowiącą współwłasnośćA. K.iM. N., oznaczoną jako działka onumerze ewidencyjnym (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)z nieruchomością położoną w obrębieO., stanowiącą własność GminyO., oznaczoną jako działka onumerze ewidencyjnym (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...), według linii koloru czerwonego, łączącej punkty 38 – 35 – 29 – 26 – 23 – 18 – 15 – 12 – 11 – 6 – 5 – 1 –(...), oznaczonej na mapie sporządzonej przez biegłego geodetęM. R., wpisanej do ewidencji materiałów Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, prowadzonego przez Starostę(...), w dniu 13 stycznia 2017 roku pod numerem P.(...).2017.102;2zasądzić od GminyO.na rzeczM. N.kwotę 677,00 (sześćset siedemdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;3zasądzić od GminyO.na rzeczA. K.kwotę 300,00 (trzysta 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;4nakazać pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Olkuszu od uczestnika GminyO.kwotę 2 752,19 (dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt dwa 19/100) złotych tytułem kosztów sądowych.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 roku Burmistrz Miasta i GminyO.wszczął na wniosekM. N.iA. K.postępowanie mające na celu rozgraniczenie nieruchomości położonej wO., oznaczonejnumerem ewidencyjnym (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...), stanowiącej współwłasnośćA. K.iM. N.z nieruchomością sąsiednią, oznaczonąnumerem ewidencyjnym (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...), stanowiącą własność GminyO..
Postępowanie to zakończyło się decyzją Burmistrza Miasta i GminyO.z dnia 2 czerwca 2015 roku o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniem sprawy do rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w Olkuszu.
Na rozprawie przed sądem wnioskodawcy domagali się rozgraniczenia według linii wyznaczonej granicą aktualnego stanu władania, podnosząc zarzut zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu. Uczestnik postępowania – GminaO.- wnosiła o rozgraniczenie zgodnie z aktualną mapą ewidencyjną.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny

Nieruchomość położonaO., oznaczona numeremdziałki (...)(poprzedni numer(...)), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...), stanowiąca własność GminyO.graniczy z nieruchomością oznaczoną numeremdziałki (...), dla której jest prowadzonaksięga wieczysta (...), stanowiącą współwłasnośćA. K.w 5/6 orazM. N.w 1/6.
[okoliczność bezsporna]
W maju 1970 r. prowadzone były na terenieO.,osiedla (...), pomiary geodezyjne, w wyniku których powstał operat P.(...).1974.29, w oparciu o który ujawniono w ewidencji gruntów i budynków działki ewidencyjne odpowiadające obecnym działkom na tym terenie.
[dowody: opinia biegłego geodetyM. R., k. 137-138]
W latach 1975-1978A.iJ. K. (1)wybudowali na nieruchomości oznaczonej numeremdziałki (...), której byli właścicielami, budynek mieszkalny oznaczony numerem porządkowym 2a. Po ukończeniu budowy, najpóźniej w roku 1982,A.iJ. K. (1)wznieśli ogrodzenie z metalowych elementów na betonowej podmurówce oddzielające zajmowaną przez nich nieruchomość od chodnika usytuowanego wzdłuż ulicy.
[dowody: plan realizacyjny zagospodarowania działki z 30.10.1975 r., k. 77, dokumentacja fotograficzna, k. 78, zeznania świadków:A. B., protokół rozprawy z dnia 9 listopada 2015 r., rejestracja od 00:08:51,J. R., protokół rozprawy z dnia 9 listopada 2015 r., rejestracja od 00:13:50, przesłuchanieM. N., protokół rozprawy z dnia 17 października 2016 r., rejestracja od 00:05:31, przesłuchanieA. K., protokół rozprawy z dnia 17 października 2016 r., rejestracja od 00:09:09,  fotogrametryczne zdjęcia lotnicze, k. 125, opinia biegłego geodetyM. R., k. 137-138]
Od 1982 roku do chwili obecnej zakres faktycznego władania przez małżonkówK., a od śmierciJ. K. (2)w 2006 r. przezA. K.i córkęM. N., nie ulegał zmianie. Obecnie granicę faktycznego władania na gruncie pomiędzy nieruchomościami wnioskodawczyń i uczestnika nadal wyznacza to samo ogrodzenie, które zostało wzniesione w 1982 r., z metalowych elementów, na betonowej podmurówce. Wyznaczają je punkty 38-35-29-26-23-18-15-12-11-6-5-1-(...), oznaczone na mapie sporządzonej przez biegłego geodetęM. R.. Teren w obrębie ogrodzenia jest w pełni zagospodarowany przez wnioskodawczynie. Znajdują się tam nasadzenia krzewów, pielęgnowany trawnik, utwardzony wjazd na posesję.
[dowody: protokół oględzin nieruchomości wraz ze stanowiącą załącznik dokumentacją fotograficzną, k.101-114, opinia biegłego geodetyM. R., k. 137-138, mapa biegłego geodety przyjęta do(...), k. 160, przesłuchanieM. N., protokół rozprawy z dnia 17 października 2016 r., rejestracja od 00:05:31, przesłuchanieA. K., protokół rozprawy z dnia 17 października 2016 r., rejestracja od 00:09:09, zeznania świadków przesłuchanych na miejscu oględzin:L. N.,K. C.,Ł. P., k. 101-107]
Granicę odwzorowaną na mapie ewidencyjnej Starostwa Powiatowego wO.wyznacza od 1974 r. - na podstawie operatu P.(...).1974.29 - linia łącząca punkty:(...)- (...)- (...). Linia ta biegnie wewnątrz terenu ogrodzonego przezA.iJ. K. (1), przecina narożnik schodów do budynku mieszkalnego nr 2a.
[dowód: opinia biegłego geodetyM. R., k. 137-138]
W latach 2013-2014 geodeci uprawnieniM. W.iR. J.przeprowadzali czynności mające na celu dokonanie podziałudziałki nr (...). W ramach tych czynności sporządzony został protokół przyjęcia granic nieruchomości, w którym wyznaczono granice odpowiadające granicy z mapy ewidencyjnej. Protokół podpisałyA. K.iM. N.. Właściciele sąsiednich nieruchomości nie podpisali protokołu.
[dowód: protokół przyjęcia granic nieruchomości, k. 166-167]

Sąd zważył, co następuje.

Najistotniejsze znaczenie w sprawie miał dowód z opinii biegłego geodetyM. R.. Dla rozstrzygnięcia sprawy należało bowiem ustalić przebieg granicy według stanu prawnego, o ile jest taka możliwość. Dopiero gdyby to się okazało niemożliwe, dopuszczalne byłoby sięgnięcie przez sąd do kolejnych kryteriów rozgraniczenia, zgodnie zart. 153 kc.Ustalenie stanu prawnego granicy możliwe jest jedynie w oparciu o wiadomości specjalne, którymi dysponuje biegły geodeta. Dowody z zeznań świadków, wyżej wymienionych (których prawdomówność nie budziła wątpliwości) oraz z przesłuchania wnioskodawczyń służyły do ustaleń na okoliczność, jak długo utrzymuje się aktualny stan władania na gruncie. Temu samemu służył dowód z fotogrametrycznych zdjęć lotniczych oraz analiza tych zdjęć przez biegłego geodetę. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie były kwestionowane, jeżeli chodzi o ich prawdziwość.
Biegły geodeta ustalił przebieg granicy ewidencyjnej w oparciu o operat oznaczony P.(...).1974.29, służący ujawnieniu w ewidencji gruntów granic odpowiadających stanowi prawnemu po podziale większej nieruchomości na działki przeznaczone pod nowe osiedle na terenieO.. Granica ewidencyjna utworzona w ten sposób nie ulegała następnie zmianie do chwili obecnej. W okresie pomiędzy latami siedemdziesiątymi XX wieku a teraźniejszością doszło jednak do istotnej trwałej zmiany, jeżeli chodzi o stan faktycznego władztwa. W drugiej połowie lat siedemdziesiątych małżonkowieK.zagospodarowali bowiem swą nieruchomość, wznieśli na niej budynek mieszkalny, a następnie – najpóźniej w 1982 roku wznieśli trwałe ogrodzenie od stronydziałki nr (...), przez co utrwalili swe władanie nad gruntem znajdującym się w obrębie ogrodzenia. Dokonanie takiej zmiany mogło wpłynąć na stan prawny nieruchomości w wyniku zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu przez jedną ze stron sporu i w niniejszym przypadku tak właśnie się stało. Zgodnie zart. 172 § 1 kc, posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. Z kolei, zgodnie z§ 2tego przepisu, po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Należy przy tym zauważyć, że aktualnie obowiązujące terminy zasiedzenia zostały wprowadzone z dniem 1 października 1990 r. na mocy art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55 poz. 321). Poprzednio obowiązujące terminy wynosiły odpowiednio 10 i 20 lat. Do zasiedzenia niezbędne jest więc posiadanie nieruchomości jak właściciel przez określony ustawą okres czasu. W niniejszym przypadku z całą pewnością wykazano, że najpierw małżonkowieK., a po śmierciJ. K. (2)– jego spadkobiercy (żona i córka) posiadali w takim charakterze przez wymagany ustawą okres ten sam pas gruntu. Z zeznań świadków, przesłuchania wnioskodawczyń oraz z fotogrametrycznych zdjęć lotniczych wynika, że ogrodzenie od strony drogi przynajmniej od 1982 roku znajduje się w tym samym miejscu, a co za tym idzie fragment gruntu znajdujący się wewnątrz ogrodzonego terenu od tego czasu znajduje się w samoistnym posiadaniuA.iJ. K. (1), a od śmierciJ. K. (2)w posiadaniu samoistnymA. K.iM. N.. Trzeba więc przyjąć, że posiadanie to miało charakter ustabilizowany, prowadzący do zasiedzenia z datą najpóźniej 31 grudnia 2012 r. Skutek zasiedzenia następuje z mocy prawa w wyniku upływu wymaganego ustawą okresu czasu, zatem jakiekolwiek oświadczenia właścicieli co do przebiegu granicy ewidencyjnej, które znalazły się w protokole przyjęcia granic nieruchomości z 2014 r. (nawiasem mówiąc nieskutecznym, bo podpisanym jedynie przez jedną ze stron) nie mogły wspomnianego skutku, który nastąpił w 2012 r. zniweczyć. Wedługart. 153 kc,jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić, a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody miedzy interesownymi, sad ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności; może przy tym przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną.W świetle tej regulacji pierwszym i podstawowym kryterium rozgraniczenia jest stan prawny. Jak już wspomniano, w niniejszym przypadku stan prawny został ustalony, a wynika z zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu, należało więc przyjąć przebieg granicy według linii trwałego ogrodzenia na gruncie, oznaczonej kolorem czerwonym na mapie sporządzonej przez biegłego geodetęM. R..
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 520 § 3 kpc, bowiem interesy wnioskodawczyń i uczestnika były sprzeczne, a ostatecznie za stronę wygrywającą spór należy uznaćA. K.iM. N.. Koszty te obejmują po stronieM. N.100 zł tytułem ½ opłaty od wniosku, 200 zł tytułem ½ zaliczki uiszczonej wspólnie przez obie wnioskodawczynie, 360 zł wynagrodzenia adwokackiego (§ 8 pkt. 2 rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1348 ze zm.), opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych. Po stronieA. K.koszty obejmują 100 zł tytułem ½ opłaty od wniosku, 200 zł tytułem ½ zaliczki uiszczonej wspólnie przez obie wnioskodawczynie.
Orzeczenie o kosztach sądowych (wydatki na opinię biegłego, poniesione tymczasowo z sum Skarbu Państwa) oparto naart. 83 ust. 2w zw. zart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. z 2016 r. poz. 623 tj.), obciążając nimi uczestnika GminęO., jako że ostatecznie wniosek uczestnika co do sposobu rozgraniczenia nie został uwzględniony.
[ SSR Michał Siemieniec ]