Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 646/17
Data wyroku: 2017-05-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Pietrzak, Tadeusz Szweda, Anna Petri

Sygn. akt III AUa 646/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 maja 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Jolanta Pietrzak

Sędziowie

SSO del. Anna Petri (spr.)
SSA Tadeusz Szweda

Protokolant

Elżbieta Szewczyk

po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaE. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Katowicach z dnia 14 grudnia 2016r. sygn. akt X U 789/16

zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.
/-/SSO del. A.Petri /-/SSA J.Pietrzak /-/SSA T.Szweda Sędzia Przewodniczący Sędzia
Sygn. akt III AUa 646/17

UZASADNIENIE
UbezpieczonyE. S.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.z 18 marca 2016r. odmawiającej przyznania mu prawado emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do tego świadczenia. Podał, że świadczył pracę w warunkach szczególnychod 14 czerwca 1974r. do 22 sierpnia 1988r. i od 22 listopada 1989r. do 31 grudnia 2008r.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ślusarza-gratowacza, czego organ rentowy nie uwzględnił.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania z uwagi na niewykazanie przez ubezpieczonego na dzień 1 stycznia 1999r. jakiegokolwiek okresu zatrudnieniaw szczególnych warunkach. W spornych okresach wykonywał bowiem pracę ślusarzai kierowcy wózka, która nie należy do wykonywanej w tych warunkach.
Wyrokiem z 14 grudnia 2016r. Sąd Okręgowy w Katowicach zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, począwszy od dnia 25 lutego 2016r.
Sąd I instancji ustalił, że ubezpieczony,urodzony (...), na dzień 1 stycznia 1999r. osiągnął 26 lat i 15 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
W okresie od 1 września 1971r. do nadal jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w(...) S.A.(...)Oddział wK.(dawniej:Fabryce (...)). Od 1 września 1971r. do 13 czerwca 1974r. był uczniem.Od 14 czerwca 1974r. do 31 marca 1990r. i od 1 maja 1990r. do 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę ślusarza, od 1 do 30 kwietnia 1990r. pracował jako kierowca wózka,a od 1 stycznia 2009r. do nadal - jako ślusarz-gratowacz, co potwierdza zaświadczenie wydane przez pracodawcę. Od 22 sierpnia 1988r. do 13 października 1989r. pracowałna budowie eksportowej w NRD, a następnie do 21 listopada 1989r. korzystał z urlopu dewizowego. W czasie realizacji kontaktu przebywał na urlopie bezpłatnym w(...). Pracodawca odmówił wydania mu świadectwa pracy w warunkach szczególnych za okresod 1971r. do 1999r., ponieważ w jego aktach osobowych brak informacji o wykonywaniu pracy w tych warunkach.
W okresie od 14 czerwca 1974r. do 31 marca 1990r. i od 1 maja 1990r. do 31 grudnia 1998r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał obowiązki ślusarza- gratowacza. Pracował w 15-osobowej brygadzie w Wydziale Hydrauliki Siłowej. W jej skład wchodzili spawacze, ślusarze i ślusarze-gratowacze. Do obowiązków ubezpieczonego należało gratowanie, tzn. czyszczenie m.in. odlewów pomp, korpusów silników, skrzyń aparatury elektrycznej, kadłubów żeliwnych i stalowych z rdzy, korozji oraz zgorzelin. Czynności te wykonywał przy użyciu szlifierek pneumatycznych. Nadto mył w nafciei w benzynie ekstrakcyjnej detale w celu przygotowania ich do późniejszego montażu. Jego praca wymagała czyszczenia dużej ilości sprzętu do stanu metalicznego połysku i była zaliczana do najcięższych w wydziale, albowiem panował tam hałas i silne zapylenie wynikające z czyszczenia żeliwnych, stalowych elementów. Ubezpieczony otrzymywał dodatki z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ustalenia te organ orzekający poczyniłw oparciu o zeznania świadków:S. K.- kierownika wydziału ubezpieczonego w latach 1981 - 1985,R. J.- kierownika jego brygady w latach 1982 - 1998, współpracowników ubezpieczonego z tej samej brygady, zatrudnionych na stanowisku ślusarzy-gratowaczy -J. K. (1)iS. M.oraz akta emerytalne i akta osobowe ubezpieczonego.
Sąd I instancji zważył, iż odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Powołał się przy tym na przepisart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U.z 2016r., poz. 187 z późn. zm.) w związku z art. 32 tej ustawy przy zastosowaniu § 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze(Dz. U z 1983r., nr 8, poz. 43 z późn. zm.).
Sąd Okręgowy podkreślił, iż praca, którą ubezpieczony wykonywał jako ślusarz- gratowacz jest zaliczana do prac wykonywanych w szczególnych warunkach wymienionych w wykazie A, dział III, pod poz. 78 cytowanego rozporządzenia, gdzie ujęto szlifowanielub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne. Tym samym, na dzień 1 stycznia 1999r. wykazał on jej wykonywanie przez ponad 15 lat.
W ocenie Sądu I instancji, wbrew treści zaświadczenia pracodawcy, w spornym okresie od 14 czerwca 1974r. do 31 marca 1990r. i od 1 maja 1990r. do 31 grudnia 1998r. ubezpieczony pracował na stanowisku ślusarza-gratowacza, a nie ślusarza. Wykonywał prace szlifierką pneumatyczną - czyścił z rdzy, korozji i zgorzelin m.in. odlewy, kadłuby żeliwnei stalowe do pomp, korpusy silników, elementy kombajnu ścianowego w celu przygotowania ich do dalszego montażu. Ponadto mył detale w nafcie i benzynie ekstrakcyjnej. Czyszczenie detali wymagało doprowadzenia ich do stanu metalicznego połysku. Do wykonania tych zadań używał szlifierek, frezów i tarcz ściernych. Realizował swoje obowiązki w dużym zapyleniu i hałasie. Jego zatrudnienie na stanowisku ślusarza-gratowacza potwierdzająteż wyniki badań okresowych.
Sąd Okręgowy zauważył, że(...) S.A.nie wystawił też świadectw pracyw warunkach szczególnych współpracownikom ubezpieczonego - świadkom, tj.J. K. (1)iS. M., pracującym z nim w jednej brygadzie i wykonującym obowiązki ślusarza-gratowacza. Obydwoje mają tymczasem ustalone prawo do emeryturyz tytułu pracy w warunkach szczególnych.
Organ orzekający podniósł, iż zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa,dla oceny czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie ma znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy i rzeczywiście wykonywanych zadań. Okresy pracy w szczególnych warunkach mogą być wykazywane przed sądem wszelkimi środkami, a w szczególności dokumentami z osobowych akt pracowniczych, zeznaniami świadków i wyjaśnieniami stron. W postępowaniu odwoławczym nie mają zastosowania ograniczenia dowodowe, którymi związany jest organ rentowy (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 2 sierpnia 2012r., III AUa 2677/11, Lex nr 1213891).
Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy stwierdził, że stanowisko pracy ubezpieczonego ujęte w jego w dokumentacji pracowniczej ze spornego okresu, tj. ślusarz, nie ma decydującego znaczenia dla ustalenia charakteru wykonywanej przez niego pracy, skoro, jak wynika z zeznań świadków i jego przesłuchania, faktycznie wykonywał on w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy czynności w postaci szlifowania lub ostrzenia wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowania mechanicznego, wymienione w dziale III, poz. 78 wykazu A stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. (Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.). Pomniejszając sporny okres przypadający od 14 czerwca 1974r. do 31 marca 1990r. i od 1 maja 1990r.do 31 grudnia 1998r. o okresy korzystania przez odwołującego z urlopów bezpłatnych, organ orzekający przyjął, że posiada on na dzień 1 stycznia 1999r. co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach. Spełnia przy tym wszystkie pozostałe przesłanki nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku: legitymuje się ponad 25-letnim stażem pracy, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, a w dniu(...)ukończył 60 lat.
Z tych względów, na mocyart. 47714§ 2 k.p.c., Sąd I instancji uwzględniłodwołanie ubezpieczonego, zmieniając zaskarżoną decyzję i przyznając mu prawodo wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, począwszy od dnia25 lutego 2016r.
Apelację od wyroku wniósł organ rentowy.
Apelujący zaskarżył wyrok w całości, domagając się jego zmiany i oddalenia odwołania. Zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
- naruszenie prawa materialnego - art. 184 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 32 ust. l ustawy emerytalnej i§ 2 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyznaniem prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w wyniku błędnego uznania, że ubezpieczony przez co najmniej 15 lat wykonywał stalei w pełnym wymiarze czasu prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, dział III, poz. 78 - szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowychoraz polerowanie mechaniczne na stanowisku ślusarza-gratowacza,
- naruszenie prawa procesowego -art. 233 § 1 k.p.c., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów z zeznań świadków polegającej na uznaniu za wiarygodne twierdzeń, że ubezpieczony jako ślusarz pracujący w brygadzie gratowaczy w okresie zatrudnienia wFabryce (...)w Wydziale Hydrauliki Silnikowej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, faktycznie wykonywałprace w warunkach szczególnych wymienione w wykazie A, dział III, poz. 78 - szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne.
Apelujący powołał się na stanowisko Sądu Apelacyjnego w Białymstokuz 12 listopada 2013r. (III AUa 220/13), który wskazał, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że prawo do wcześniejszej emerytury stanowi odstępstwo od zasady powszechnego wieku emerytalnego i w związku z tym nie można poprzestać tylko na jego uprawdopodobnieniu, lecz musi zostać udowodnione, a temu służą dokumenty. Dlatego same zeznania świadków, gdy nie znajdują potwierdzenia w dokumentach pracowniczych,nie stanowią miarodajnego dowodu pracy w szczególnych warunkach. Podobnie orzekł Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 13 maja 2015r. stwierdzając, że same zeznania świadków, z uwagi na szczególny i wyjątkowy charakter wcześniejszej emerytury, nie mogą przesądzać o wykonywaniu przez wnioskodawcę pracy w szczególnych warunkach, gdy nie znajdują potwierdzenia w dokumentach pracowniczych zgromadzonych w sprawie. Taka sytuacjaw ocenie apelującego miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Apelujący podkreślił, że następca prawny pracodawcy ubezpieczonego -(...) S.A.odmówił wydania mu świadectwa pracy w warunkach szczególnych, natomiast z jego zaświadczenia pracy z 11 stycznia 2016r. wynika, że ubezpieczony był zatrudnionyw spornym okresie na stanowisku ślusarza. Cała dokumentacja osobowa ubezpieczonego potwierdza jedynie jego pracę na tym stanowisku. Nadto opinia z 12 maja 1988r. wyraźnie wskazuje, że ubezpieczony zatrudniony jest na stanowisku ślusarza i wykonuje typowe prace ślusarskie, które nie stanowią prac w szczególnych warunkach. Dopiero z zaświadczeniaz 9 lipca 2015r. wynika, że ubezpieczony jest zatrudniony od 1 stycznia 2009r. jako ślusarz-gratowacz.
Apelujący odwołał się jednocześnie do wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicachz 7 kwietnia 2016r. (III AUa 2174/15), gdzie w podobnym stanie faktycznym sprawySąd zmienił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i oddalił odwołanie współpracownika ubezpieczonego zatrudnionego w(...)na stanowisku ślusarza w brygadzie gratowaczy, który wykonywał m.in. prace przy pomocy szlifierek pneumatycznych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji dokonał błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Dokonana na jego podstawie ocena prawna zasadności odwołania ubezpieczonego nie może być uznana za prawidłową, co trafnie podnosił apelujący. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, zastosowanie przepisów prawa materialnegodo niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego oznacza wadliwą subsumpcję tego stanudo zawartych w nich norm prawnych, a brak stosownych ustaleń uzasadnia zarzut apelacyjny naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie (tak wyroki Sądu Najwyższego z 5 września 2012r.; IVCSK 76/12; Lex nr 122981, z 11 marca 2003r.,VCKN 1825/00; Lex nr 784216, z 10 marca 2011r.; II PK 241/10; Lex nr 817524).
Prawo ubezpieczonego do emerytury w obniżonym wieku wynika z prawidłowo powołanego prze Sąd Okręgowyart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 887z późn. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną, w myśl którego ubezpieczonym urodzonympo dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianegow art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat dla mężczyzn oraz
2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpieniado otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 tej ustawy, ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym,niż określony w art. 27 ust. l. W myśl art. 32 ust. 2 ustawy, za pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
Z mocy art. 32 ust. 4 ustawy wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych,tj.rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983r. nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Stosownie do § 3 tego rozporządzenia,do uzyskania prawa do emerytury wymagany jest dla mężczyzn okres zatrudnieniaw wymiarze 25 lat. Przepis § 4 ust. 2 rozporządzenia przewiduje, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywaprawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla mężczyzn 60 lati ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Z mocy § 2 ust. 1 rozporządzenia, praca w warunkach szczególnych winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Jak słusznie zauważył organ orzekający, na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony wykazał 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w dniu(...)osiągnął 60 rok życia i nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Sporne pomiędzy stronami pozostawało jedynie udowodnienie przez niego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych na dzień 1 stycznia 1999r. Organ rentowy nie uznał mu żadnego okresu pracyw tych warunkach, co Sąd I instancji bezpodstawnie podważył.
Wbrew ocenie tego Sądu, nie sposób uznać, że będąc zatrudnionym wFabryce (...) S.A.wK.w spornym okresie od 14 czerwca 1974r. do 31 grudnia 1998r., z wyłączeniem okresów:
- od 1 do 30 kwietnia 1990r., kiedy pracował jako kierowca wózka,
- od 22 sierpnia 1988r. do 21 listopada 1989r., kiedy wykonywał obowiązki na budowie eksportowej w NRD, a następnie korzystał z urlopu dewizowego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymienionąw wykazie A, stanowiącym załącznik do wymienionego wyżejrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, dziale III obejmującym hutnictwo i przemysł metalowy, pod poz. 78, tj. prace polegającena szlifowaniu lub ostrzeniu wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowaniu mechanicznym.
Wniosek przyjęty przez Sąd I instancji o wykonywaniu przez ubezpieczonegow spornych okresach wymienionych wyżej prac, nie znajduje żadnego oparcia w jego dokumentacji osobowej, która w tym czasie potwierdza jedynie jego zatrudnieniena stanowisku ślusarza. Dodatkowo wskazuje na to dobitnie znajdująca się w jego aktach osobowych opinia z 12 maja 1988r., z której wynika, że ubezpieczony zatrudniony jestna stanowisku ślusarza i wykonuje typowe prace ślusarskie, które nie stanowią pracw szczególnych warunkach. Ponadto do zmiany jego stanowiska na ślusarza-gratowacza doszło dopiero 1 stycznia 2009r., na co wskazuje porozumienie zmieniające warunki pracyi płacy zawarte przez ubezpieczonego z pracodawcą. Gdyby ubezpieczony wcześniej wykonywał już obowiązki na tym stanowisku, wówczas takie porozumienie byłoby zbędne. Do takiego wniosku, że w spornym okresie ubezpieczony nie świadczył pracy w warunkach szczególnych, doszedł też następca prawny pracodawcy ubezpieczonego, który odmówił wydania mu świadectwa pracy w tych warunkach, choć musiał znać specyfikę pracyna stanowisku ubezpieczonego. Powyższe dowody wykluczały możliwość przyjęciaprzez organ orzekający, iż w spornych okresach ubezpieczony wykonywał jakiekolwiekinne obowiązki, niż prace ślusarskie.
Przeciwne stanowisko w tym względzie Sąd Okręgowy oparł wyłącznie na zeznaniach świadków i ubezpieczonego, którym w pełni dał wiarę, pomijając zupełnie przemawiające przeciwko temu dowody z dokumentów niepotwierdzające, by realizował prace szlifierskiei posiadał ku temu stosowane kwalifikacje. Żaden ze świadków nie wyjaśnił przy tym jakie miały być powody ewentualnego innego kwalifikowania przez pracodawcę w dokumentacji pracowniczej pracy wykonywanej przez ubezpieczonego, tym bardziej, że jedenze współpracowników ubezpieczonego -J. K. (2)uzyskał od pracodawcy świadectwo pracy w warunkach szczególnych dzięki temu, że był zatrudniony jako szlifierz, a nie - tak, jak ubezpieczony: ślusarz-gratowacz. Okoliczność tę wyeksponował Sąd Apelacyjnyw Katowicach w wyroku z dnia 7 kwietnia 2016r., wydanym w sprawie o sygn. aktIII AUa 2174/15 o analogicznym stanie faktycznym i prawnym, którym także zmieniono zaskarżony wyrok i oddalono odwołanie innego ze współpracowników ubezpieczonego mającego, podobnie, jak on, wykonywać obowiązki ślusarza-gratowacza.
Ponadto, jak słuszne zauważył skarżący, praca ślusarza-gratowacza nie była wymieniona w dziale III, pod poz. 78 zarządzenia Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemyślu Maszynowego z dnia 30 marca 1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz. Urz. MG z 1985r., nr 1, poz. 1). Poza pracami szlifierzy-krajaczy metali tarczą ścierną, wymieniono tam prace ślusarza-wyrównywacza tarcz szlifierskich. Stanowisko gratowacza nie pojawia się nigdzie w tym zarządzeniu,choć jest to znany i stosowany w przemyśle metalowym rodzaj obróbki detali o charakterze prac wykończeniowych. Zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa, zarządzenie to nie ma mocy normatywnej (tak wyrok Sądu Najwyższego z 22 marca 2012r.; I UK 403/11,Lex nr 124549 i z 14 lutego 2008r.; I UK 313/07; Lex nr 842930). Jednakże należy przypisać mu walor pomocniczy przy ocenie, czy praca o danym charakterze stanowiła pracęw warunkach szczególnych. Tymczasem ubezpieczony nie tylko nie zajmował żadnegoz wymienionych w zarządzeniu stanowisk, ale nadto nie świadczył żadnej z wymienionych tam prac szlifierskich. Jak wynika z zeznań świadków, ani nie krajał metali tarczą ścierną,ani też nie wyrównywał tarcz szlifierskich. Stąd też, całkowicie nieuprawnione było przyporządkowanie przez Sąd I instancji wykonywanej przez niego pracy ślusarza do prac polegających na szlifowaniu lub ostrzeniu wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowaniu mechanicznym.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje również podstawdo zakwalifikowania prac realizowanych przez ubezpieczonego do wymienionychw wykazie A, stanowiącym załącznik do wymienionego wyżej rozporządzenia, dziale XIV obejmującym prace różne, pod poz. 18, polegających na obsłudze urządzeń i narzędzi wibracyjnych i udarowych. Brak bowiem jakichkolwiek dowodów ich realizacjiw dokumentacji osobowej ubezpieczonego, a z zeznań świadków nie wynika, by pracete ubezpieczony miał świadczyć stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, skoro wykonywałje przy użyciu różnych narzędzi i urządzeń. Niezależnie od powyższego, godzi się podnieść, że zeznania świadków, gdy nie znajdują potwierdzenia w dokumentach pracowniczych,nie stanowią miarodajnego dowodu pracy w szczególnych warunkach. Nie jest więc dopuszczalne oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków w sytuacji, gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne. Emerytura w obniżonym wieku emerytalnym jest bowiem dla powszechnego systemu świadczeń emerytalnych instytucją wyjątkową, określającą szczególne uprawnienia uprzywilejowanego kręgu podmiotów, więc regulujące ją normy prawne muszą być wykładane ściśle, a przesłanki warunkujące prawo do niej musząbyć ustalone w sposób pewny (tak wyroki Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu: z dnia17 stycznia 2012r., III AUa 1482/11, Lex nr 1110006 i z dnia 22 lutego 2012r.,III AUa 1734/11, Lex 1129735 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2015r.,I UK 212/14, Lex nr 1648699).
Tym samym, trafne są zarzuty apelującego, zgodnie z którymi zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał Sądowi Okręgowemu podstaw do uznania, iż ubezpieczony wykonywał w ogóle prace polegające na szlifowaniu lub ostrzeniu wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowaniu mechanicznym, ujęte w Dziale III pod poz. 78 wykazu A, stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r.,a tym bardziej, że czynił to stale i w pełnym wymiarze. Z tej przyczyny uznać należy,iż nie wykazał on, by przed 1 stycznia 1999r. świadczył stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązki w warunkach szczególnych, co stanowiło waruneksine qua nonprzyznania mu z tego tytułu prawa do emerytury. Przeciwne stanowisko Sądu I instancji nie mogło się ostać.
Mając powyższe na względzie, na mocyart. 386 § 1 k.p.c., Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.
/-/SSO del. A.Petri   /-/SSA J.Pietrzak   /-/SSA T.Szweda

Sędzia   Przewodniczący    Sędzia
JR