Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 259/16
Data wyroku: 2017-06-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marcin Rak, Leszek Dąbek (apr.), Tomasz Kita
Słowa kluczowe: Nieważność postępowania
Podstawa prawna: art. 379 pkt 5 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc

Sygn. akt III Ca 259/16

POSTANOWIENIE
Dnia 8 czerwca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący - Sędzia  SO Leszek Dąbek (apr.)
Sędziowie:    SO Marcin Rak
SR (del.) Tomasz Kita
Protokolant   Aleksandra Sado - Stach
po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na rozprawie sprawy
z wnioskuA. D. (1)
z udziałemA. D. (2),K. D.iA. D. (3)
o stwierdzenie nabycia spadku
na skutek apelacji uczestnika postępowaniaA. D. (2)
od postanowienia Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim
z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt I Ns 1591/14
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie, znieść postępowania w części dotyczącej posiedzenia rozprawy z dnia 22 maja 2015 roku i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Wodzisławiu Śląskim do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
SSR (del.) Tomasz Kita SSO Leszek Dąbek SSO Marcin Rak
Sygn. akt III Ca 259/16

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniA. D. (1)wniosła o stwierdzenie nabycia spadkupo jej mężuJ. D.na podstawie testamentu własnoręcznego sporządzonego
w dniu 12 03 2015r.
W toku postępowania Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskuna posiedzeniu jawnym w dniu 12 03 2015r. wydał postanowienie w którym wezwała do udziału
w sprawie w charakterze uczestników postępowania :K. D.,A. D. (3)iA. D. (2)
Na rozprawie w dniu 22 05 2015r.uczestnicy postępowaniaK. D.iA. D. (2)„przyłączyli się do wniosku” a wnioskodawczyni oświadczyła,
że uczestnik postępowaniaA. D. (3)wie o rozprawie i złożyła pismo sygnowane jego podpisem uczestnika postępowania, w którym zostało zawarte oświadczenie „”zrzekam się mojej części spadku po ojcuJ. D.”
Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskimw postanowieniu z dnia 22 05 2015r. stwierdził, że spadek po:J. D.nabyła w całości jego żonaA. D. (1).
W ustalonym stanie faktycznym w motywach rozstrzygnięcia przywołał regulacje:
art. 922 § 1 k.c.,art. 926 § 1 i 2 k.c.orazart. 949 § 1 k.c.Stwierdził, iż spadkodawcaJ. D.w dniu 12 03 2010r. sporządził testament, w którym swoim jedynym spadkobiercą uczynił swoją małżonkęA. D. (1).O., że testament został sporządzony z zachowaniem ustawowych wymogów i uznał, że na mocy tego testamentu spadek nabyła w całości wnioskodawczyni.
Orzeczenie zaskarżyłuczestnik postępowaniaA. D. (2), który wnosił o „zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwaw całości”.
W apelacji podnosił, że w trakcie rozprawy był pod wpływem wnioskodawczyni,
która wcześniej namawiała go do zrzeczenia się przynależnych mu praw do spadku. Rozprawa wzbudziła w niego zbyt duże emocje, które nie pozwoliły mu na jasną ocenę sytuacji. Ponadto podnosił, że z przeprowadzona przez niego analiza testamentu
oraz wcześniejsze relacje między zmarłym a wnioskodawczynią wynika, że testament nie została sporządzony przez spadkodawcę.
W odpowiedzi na apelacjęwnioskodawczyniA. D. (1)wniosła o jej oddalenie. Zaprzeczyła okolicznościom wskazanym w apelacji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował wniosek wnioskodawczyni,
lecz wadliwie rozpoznał sprawę.
Przy jej rozpoznaniu umknęło bowiem jego uwadze, iżA. D. (3),
nie doręczono w sposób prawidłowy odpisu postanowienia o wezwaniu go do udziału
w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, więcej nie doręczono mu także odpisu wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie i nie wezwano go prawidłowo
na posiedzenie rozprawy poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia
oraz nie pouczono go w sposób prawidłowy w trybieart. 201 § 21w związku zart. 13 § 2 k.p.c.
Wbrew temu co w istocie przyjął Sąd Rejonowy wadliwości tych nie sanuje złożone przez wnioskodawczynię na rozprawie oświadczenie, żeA. D. (3)wiedział o posiedzeniu rozprawy oraz przedłożone na niej przez nią sygnowane podpisemA. D. (3)pismo z dnia 27 04 2015r. (k - 49 akt).
Ich interesy w sprawie są bowiem diametralnie sprzeczne (powołanie wnioskodawczyni do spadku z mocy testamenty wyłącza od dziedziczenia uczestnika postpowania), istnieje sprzeczność pomiędzy podanym przez wnioskodawczynię na posiedzeniu w dniu 12 03 2015r. adresem zamieszkania uczestnika postępowania a adresem wskazanym w piśmie z dnia 27 04 2015r. (wnioskodawczyni podała że uczestnika postępowania mieszka w Stanach Zjednoczonych pod adresem(...)M.(...),B.(...), gdy z treści pisma wynika że ma on mieszkać pod adresem(...),A.
(...),B.(...)(...)), co jej oświadczenie nie czyni w pełni wiarygodnym.
Równocześnie z treści pisma uczestnika postępowania nie wynika w sposób jednoznaczny, że wiedział on o posiedzeniu rozprawy z dnia 22 05 2015r. (po sporządzeniu pisma mógł zmienić stanowisko odnośnie dziedziczenia po ojcu) oraz że znana była mu treść wniosku, wiedział o testamencie i miał możliwość z zaznajomieniem się
z nim.
W materiale sprawy nie można zatem przyjąć, iżA. D. (3)miał możliwość podjęcia ewentualnej obrony, a to z kolei zgodnie z regulacjąart. 379 pkt 5 k.p.c.związku zart. 13 § 2 k.p.c., stanowi o nieważności postępowania,
którą Sąd odwoławczy stosownie do regulacjiart. 378 § k.p.c.związku zart. 13 § 2 k.p.c.bierze pod uwagę z urzędu.
Dlatego niezależnie od oceny zasadności zarzutów podniesionych w apelacji zachodziła potrzeba uchylania zaskarżonego postanowienia, zniesienia postępowania
w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Reasumując z podanych względów apelację jako uzasadnioną uwzględniono, orzekając jak w sentencji w oparciu o przepisart. 386 § 2 k.p.c.,art. 379 pkt 5 k.p.c.w związkuart. 13 § 2 k.p.c.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i w celu usunięcia wskazanych powyżej nieprawidłowości doręczy uczestnikowi postępowania odpis postanowienia z dnia 12 03 2015r., odpis wniosku wraz z załącznikiem (kserokopią testamentu), zobowiąże go do jednoznacznego ustosunkowania się do jego treści i do ważności testamentu oraz prawidłowo zawiadomi go o posiedzeniu rozprawy i pouczy go w trybieart. 210 § 21k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.
W celu jednoznacznego wyjaśnienia istnienia i zakresu umocowania wnioskodawczyni do reprezentowania w niniejszej sprawie uczestnika postępowaniaA. D. (3)zobowiąże ją do przedłożenia pełnomocnictwa z którego w sposób oczywisty będzie wynikać zakres jej umocowania (czy umocowanie obejmuje swym zakresem reprezentowanie uczestnika w sprawie, czy też tylko ogranicza się ono do obioru kierowanej do niego korespondencji) wraz z urzędowym poświadczeniem złożonego pod nim podpisu (przez notariusza albo konsula RP w USA odpowiednioart. 96 pkt 1pr. not.) lub konsul Rzeczypospolitej Polskiej (art. 32ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. – Prawo konsularne - Dz. U. poz. 1274- w zw. zart. 5 lit. f).
SSR (del.) Tomasz Kita SSO Leszek Dąbek SSO Marcin Rak