Sąd Rejonowy w Gdyni
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 37/17
Data wyroku: 2017-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SSR Tadeusz Kotuk
Słowa kluczowe: Kara
Podstawa prawna: art.484§2 k.c.

Sygn. akt I C 37/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 października 2017 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny:Przewodniczący: SSR Tadeusz KotukProtokolant: Jolanta Migot
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2017 r. wG.sprawy z powództwaA. J.przeciwko Skarbowi Państwa –K.(...)
o zapłatę

I
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa –K.(...)na rzecz powodaA. J.kwotę 6162,30 zł (sześć tysięcy sto sześćdziesiąt dwa złote trzydzieści groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 2 listopada 2016 r. do dnia zapłaty;

II
w pozostałym zakresie powództwo oddala;

III
zasądza od powodaA. J.na rzecz pozwanego Skarbu Państwa –K.(...)kwotę 1.556,64 zł (jeden tysiąc pięćset pięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt cztery grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu;

IV
nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni z roszczenia zasądzonego w punkcie I. niniejszego wyroku kwotę 601,71 zł (sześćset jeden złotych siedemdziesiąt jeden groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych;

V
nakazuje ściągnąć od pozwanego Skarbu Państwa –K.(...)na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 190,01 zł (sto dziewięćdziesiąt złotych jeden grosz) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

Sygn. akt I C 37/17

UZASADNIENIE
Stan faktyczny
PomiędzyK.(...)a przedsiębiorcąA. J.w dniu 21 kwietnia 2016 r. doszło do zawarciaumowy (nr (...)), której przedmiotem był remont ogrodzenia(...)– miejsceG.ul. (...).D.10. Wynagrodzenie ryczałtowe określono na sumę 410.820 zł (brutto). Umowa miała zostać wykonana w terminie 120 dni kalendarzowych od dnia podpisania. Dopuszczono zmianę terminu w przypadku niemożności dotrzymania z przyczyn niezawinionych przez wykonawcę oraz zmiany technologii robót, pod warunkiem przyczyn obiektywnych.
Dowód: umowa, k. 23-30
W dniu wprowadzenia wykonawcy pracownik pozwanego (J. O. (1)) przedstawił powodowi pomysł zamiany mocowania przęseł obejmami na strzemiona, które są mocniejsze. Powód powiedział, że musi sprawdzić cenę i dostępność materiału. Po około tygodniu powiedziałJ. O., że jest taka możliwość zamiany i zamówił te strzemiona.J. O.zrozumiał, że powód zgodził się na taki wariant mocowania paneli.
Dowód: zeznaniaJ. O., k. 76
zeznaniaB. K., k. 75v
Na piśmie powód wystąpił o zmianę terminu wykonania robót pismem z dnia 29 lipca 2016 r. Wnosił o przedłużenie terminu do 31 sierpnia 2016 r. uzasadniając to zmianą sposobu montażu przęseł. W odpowiedzi spotkał się z odmową, przedstawioną i uzasadnioną w piśmie pozwanego z dnia 4 sierpnia 2016 r. Powód zwracał się o to samo także w późniejszym czasie, również bezskutecznie
Dowód: pismo powoda, k. 34
pismo pozwanego, k. 35
pisma, k. 37-39
W dniu 25 sierpnia 2016 r. powód zgłosił gotowość do odbioru robót na dzień 26 sierpnia 2016 r. Roboty zostały uznane za odebrane jako dobre w 2 września 2016 r.
Dowód: protokół odbioru, k. 43
Pismem z dnia 27 września 2016 r. powód zwrócił się do pozwanego o zapłatę dodatkowo 25.922,86 zł tytułem dodatkowych kosztów związanych ze zmianami w technologii montażu ogrodzenia. Pozwany nie dostrzegł podstaw do podwyższenia wynagrodzenia wykonawcy.
Dowód: wezwanie, k. 42
pismo, k. 44
Notą księgową z dnia 8 września 2016 r. pozwany obciążył powoda kwotę 12.324,60 zł tytułem kary umownej za nieterminową realizację przedmiotu umowy, potrącając jednocześnie karę umowną z wynagrodzenia wykonawcy.
Okoliczność bezsporna (nota, k. 32)
Zmiana sposobu montażu przęseł nie stanowi zmiany technologii robót. Ostateczna ilość słupków w porównaniu do wariantu pierwotnego nie uległa żadnej zmianie (458 sztuk). Koszty materiałowe w związku z zastosowaniem przęseł wzrosły o 3.870,10 zł. Ilość paneli (przęseł) zwiększyła się o 13 sztuk (o 2.210 zł).
Dowód: opinia biegłego, k. 130-178
Ocena dowodów i kwalifikacja prawna
Zeznania świadków są wiarygodne, zeznania powoda także, przy czym jego ocena co do zmiany technologii robót jest w tym przypadku jedynie subiektywnym poglądem na istotę sporu, a nie relacją o faktach. W tej zresztą materii sąd uznał, że niezbędna jest opinia biegłego.
Opinię biegłegoW. S.(wraz z ustnym uzupełnieniem na rozprawie) Sąd uznał za jasną, pełną i wewnętrznie niesprzeczną. Wynika z niej jednoznacznie, że zmiana sposobu montażu przęseł nie stanowiła zmiany technologicznej, oba warianty mocowań są dopuszczalne i ogólnie niewiele się różnią z punktu widzenia czynności wykonawcy, choć też nie jest tak, że nie różnią się zupełnie. Charakterystyczne jest to, że zmiana sposobu montażu nie wywołała istotnych skutków w zakresie pracochłonności (ilość słupków pozostaładokładniena identycznym poziomie jak przedmiar), ilość przęseł zwiększyła się – w kontekście wolumenu całego kontraktu – minimalnie (zaledwie o 13 sztuk). To trzeba było w niewielkim stopniu przycinać siatkę jest detalem nie mającym żadnego znaczenia (zajmuje to każdorazowo kilka sekund). Ogólnie więc można stwierdzić, że od strony kosztowej wzrost o kwotę 6.000 zł w porównaniu do łącznego wynagrodzenia wykonawcy (ponad 400.000 zł) jest wręcz pomijalny. Wszystko to potwierdza, że zmiana sposobu montażu nie była nie tylko zmianą technologiczną, ale w ogóle nie była czymś istotnie rzutującym na przedmiot i pracochłonność prac.
Z drugiej strony trzeba przyznać, że jakieś – niewielkie (nieistotne, ale rzeczywiste) – zaburzenie planowanego sposobu wykonania robót nastąpiło i to za sprawą zamawiającego. O ile więc sama zmiana nie była technologicznie i kosztowo istotna, to jednak w danej sytuacji nastąpiła, a wyłączną odpowiedzialność za nią ponosi zamawiający. W tej sytuacji niewielkie opóźnienie umówionego terminu oddania prac nie może być bezkrytycznie uznane za w całości obciążające wykonawcę. Nie jest tak, że jeżeli wykonawca w niewielkim stopniu spóźni się z oddaniem dzieła z uwagi na przyjętą propozycję zmiany montażu przęseł, to pozwanemu przysługuje bezwarunkowo kara umowna. Byłoby to rażąco niesprawiedliwe, że zamawiający najpierw doprowadza do zaburzenia harmonogramu prac, a później domaga się za to opóźnienie pełnej, przewidzianej umową kary umownej.K.z pełnej przewidzianej umową kary umownej jest w takiej nieodpowiednia, gdyż nie daje się pogodzić z elementarnym poczuciem sprawiedliwości. Uznano więc, że skoro przekroczenie terminu umownego było nieznaczne (15 dni, w stosunku do umownego terminu 120 dni kalendarzowych), umowa została wykonana bez usterek i wad, to z pewnością nie jest tak, że naliczona przez pozwanego kara umowna pozostaje w uchwytnej proporcji z poziomem uszczerbku jakiego doznał pozwany w związku z opóźnieniem. Sąd zmiarkował więc wysokość kary umownej i obniżył ją o połowę. Oczywiście, nie ma ścisłego matematycznego uzasadnienia zmiarkowania kary umownej dokładnie o połowę (przykład tzw. prawa sędziowskiego), lecz w danym przypadku brano przy miarkowaniu wszelkie istotne okoliczności: z jednej strony to, że powód dowiedział się i zaakceptował zmianę montażu na wczesnym etapie prac, z drugiej strony – zachowanie pozwanego, który przyczynił się do przedłużenia robót właśnie swoim wnioskiem o zmianę sposobu montażu.
Alternatywne podstawy żądania pozwu są niezasadne. Nie było w niniejszej sprawie uzasadnionych podstaw do podwyższenia ryczałtowo ustalonego wynagrodzenia wykonawcy. Przepis § 11 ust. 2 pkt 2 umowy nie miał w sprawie zastosowania: skoro do zmiany technologii robót nie doszło, to nie może być także konsekwencji w odniesieniu do poziomu wynagrodzenia wykonawcy.Art. 632 § 2 k.c.nie miał także w sprawie zastosowania, gdyż nie doszło w sprawie do „zmiany stosunków”. Powód mógł się przecież w ogóle nie godzić na zmianę sposobu montażu.
Mając powyższe na uwadze wpunkcie I. sentencji powództwo uwzględniono w odniesieniu do kwoty 6.162,30 zł uznając na mocyart. 484 § 2 k.c., że połowa naliczonej kary umownej była zawyżona, a skoro została ona potrącona (w tym zakresie niezasadnie) z wynagrodzenia wykonawcy, ta suma jest mu należna jako wynagrodzenie na mocyart. 647 k.c.wraz z odsetkami (art. 481 § 1 i § 2 k.c.).
W pozostałym zakresie powództwo oddalono na mocyart. 484 § 2 k.c.a contrario,art. 632 § 2 k.c.a contrario(punkt II. sentencji).
Koszty
O kosztach procesu orzeczono jak wpunkcie III. sentencji na mocyart. 100 k.p.c.(stosunkowe rozdzielenie). Powód wygrał proces w 24%, pozwany – w 76%. Koszty powoda to: 1297 zł (opłata sądowa od pozwu), 3617 zł (opłata za czynności adwokackie, § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, ze zm.), łącznie 4914 zł. 24% z tej sumy to 1179,36 zł. Koszty pozwanego to: 3600 zł (opłata za czynności radcy prawnego, § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, ze zm.). 76% z tej sumy to: 2736 zł. Różnica (1556,64 zł) została zasądzona na korzyść pozwanego.
Nieuiszczone koszty sądowe (791,72 zł) rozłożono na strony zgodnie z proporcją, w jakiej przegrały proces (art. 100 k.p.c.w zw. z art. 113 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), wpunkcie IV. kwotą 601,71 zł obciążono uwzględnioną cześć roszczenia powoda, wpunkcie V. pozostałymi kosztami sądowymi (190,01 zł) obciążono pozwanego.