Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1331/16
Data wyroku: 2016-12-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Testament
Podstawa prawna: art. 926 § 1 k.c.

Sygn. akt III Ca 1331/16

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 22 marca 2016 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu w sprawie, I Ns 513/14 stwierdził, że spadek poL. Z.z domuP., córceI.iH., zmarłej w dniu 21 listopada 2010 roku wG., ostatnio stale zamieszkałej wG., na podstawie testamentu notarialnego z dnia 23 czerwca 2010 roku, otwartego i ogłoszonego przez Sąd Rejonowy w Zgierzu w dniu 25 lipca 2013 roku, nabyliP. K.iT. K. (1)po ½ części spadku każdy z nich, ustalił, że każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, nie obciążył uczestników nieuiszczonymi kosztami sądowymi.
Od opisanego postanowienia apelację wywiódł uczestnik postępowaniaP. K.zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie prawa procesowego:
-art. 233 k.p.c.poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego skutkujące błędnym ustaleniem, iżP. K.iT. K. (1)wiedzieli o sporządzonym przezL.Z.testamencie wcześniej niż na dzień przed terminem wyznaczonej na dzień 25 lipca 2013 roku rozprawy – wbrew zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu w postaci zeznań świadków,
-art. 510 k.p.c.poprzez uznanie, że(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąjest podmiotem zainteresowanym i w efekcie dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako uczestnika(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.
Skarżący wniósł o zmianę tego postanowienia bądź jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji.
Sąd Okręgowy zważył:
apelacja jest niezasadna.
Nieskuteczny jest zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowyart. 233 § 1 k.p.c.Przepis ten wyznacza ramy dla sądu w zakresie oceny wiarygodności i mocy dowodów, która winna być dokonana na podstawie wszechstronnego rozważania całego zebranego materiału dowodowego, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Wbrew wywodom apelacji, Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zebrane dowody i na ich podstawie dokonał trafnych ustaleń faktycznych, które Sąd Okręgowy w pełni podziela i uznaje za własne.
Wywody  apelacji w sprawie ograniczają się w istocie do polemiki z dokonaną przez Sąd I instancji oceną dowodów bez równoczesnego wykazania, by ocena ta była sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania lub z innych względów naruszałaart. 233 § 1 k.p.c.Samo przytoczenie w apelacji odmiennej, własnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego nie może być uznane za wystarczające do podważenia dokonanych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych (wyrok SN z dnia 03.09.1969r., I PR 228/69, LEX nr 6553).
Przypomnieć należy, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu na podstawie tego materiału dowodowego dawały się wysnuć wnioski odmienne (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00, opubl.L.). W przypadku wystąpienia sprzeczności w twierdzeniach uczestników, co miało miejsce w sprawie, Sąd zobligowany jest oprzeć się na jednej z alternatywnych wersji, uzasadniając zajęte stanowisko.
Sąd Rejonowy oceny takiej dokonał i szczegółowo w pisemnych motywach rozstrzygnięcia wyjaśnił, dlaczego przyjął, żeP. K.iT. K. (1)wiedzieli o sporządzonym przezL.Z.testamencie wcześniej niż w dniu 24 lipca 2013 roku
Jak wynikało z wyjaśnień informacyjnychT. K. (1)iP. K., wnuków spadkodawczyni, odwiedzali oniL.Z..T. K. (2), ojciec spadkobierców, który był obecny przy sporządzaniu testamentu zeznał, że spotykał się z synami conajmniej raz w miesiącu. Z zabranego materiału dowodowego w sprawie nie wynikało aby relacje pomiędzy spadkodawczyniąL.Z.a jej wnukami, czy pomiędzyT. K. (2)a jego synami były w jakikolwiek sposób zaburzone. ŚwiadekB. J., notariusz sporządzający testament zeznała, że nie odniosła wrażenia, aby w rodzinie państwaK.nie było przepływu informacji co do wykonywanych czynności (k. 231). Zasadnie Sąd Rejonowy kierując się zasadami doświadczenia życiowego i zasadami logiki nie dał wiary zeznaniom świadkaT. K. (2), że zarówno on jak iL. Z.nie poinformowaliP. K.iT. K. (1)o sporządzonym testamencie. Biorąc pod uwagę poprawne relacje łącząceT. K. (2)z synami jak również niezaburzone relacje babci z wnukami, trudno przyjąć abyT. K. (1)iP. K.nie wiedzieli o sporządzonym testamencie od swojego ojca czy babci. Podkreślić należy, że z zeznań świadkaT. K. (2)wynikało, że o testamencie wiedzieli wszyscy spadkobiercy ustawowi - dzieci spadkodawczyni (k. 180 odwrót). Prawidłowo Sąd Rejonowy ocenił, że twierdzenie dotyczące braku wiedzy o testamencie spadkobierców testamentowych stanowiło raczej próbę ograniczenia odpowiedzialności rodzinyK.za zobowiązania. Wiadomym jest, że odnośnie nieruchomości wchodzącej w skład spadku toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności sprzedaży tej nieruchomościL. Z.. Słusznie zatem Sąd Rejonowy ustalił, że spadkobiercy wiedzieli o testamencie zaraz po jego sporządzeniu, zaś o tytule swego powołania – z chwilą otwarcia spadku tj. w dniu 21 listopada 2010 roku.
W takiej sytuacji wbrew zarzutom apelacji należało przyjąć, że termin do złożenia oświadczeń spadkowych zaczął biec od dnia następującego po dniu otwarcia spadku, tj. 22 listopada 2010 roku. Oświadczenia złożone na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 roku o odrzuceniu spadku przezP. K.i przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza przezT. K. (1)należało uznać za spóźnione i bezskuteczne wobec upływu terminu (art. 1015 § 1 k.c.w brzmieniu sprzed 18 października 2015 roku) ). Spadkobiercy nabyli zatem spadek wprost.
Chybiony jest również zarzut naruszeniaart. 510  k.p.c.wynikający z apelacji. Podkreślenia wymaga, iż cytowana regulacjaart. 510 § 1 k.p.c.nakazuje szerokie ujmowanie pojęcia osoby zainteresowanej. Wedle przywołanego przepisu zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania. Wskazuje to na szerokie ujęcie tego wyrażenia w tym znaczeniu, że zainteresowanie wynikiem obejmuje zarówno bezpośredni, jak i pośredni interes, wskazujący na udział w postępowaniu. Co więcej określone obowiązki w zakresie prawidłowego ukształtowania kręgu uczestników w postępowaniu nieprocesowym spoczywają także na sądzie (art. 510 § 2 k.p.c.).
Zdaniem Sądu Okręgowego(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąposiada przymiot osoby zainteresowanej w sprawie w rozumieniuart. 510 § 1 k.p.c.Spółka podejmowała czynności zmierzające do stwierdzenia nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...), wchodzącej w skład spadku poL. Z..(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąjest wierzycielem spadkobiercówL.Z.z tytułu skargi pauliańskiej. Skutkiem wyroku wydanego w wyniku uwzględnienia powództwa opartego na przepisieart. 527 k.c.jest ukonstytuowanie takiego stanu prawnego, w wyniku którego dla powoda zaskarżona czynność prawna jest bezskuteczna. Powoduje to możliwość kierowania przez powoda egzekucji do przedmiotowego majątku tak jakby nadal stanowił on własność jego dłużnika.
W tym miejscu należy zgodzić się ze skarżącym, żeL. Z.nie była dłużnikiem(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla oceny zainteresowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąbyła wierzycielem spadkodawczyni a następnie jest wierzycielem spadkobierców ze skargi pauliańskiej. Okoliczność ta czyni spółkę zainteresowaną wynikiem postępowania w rozpoznawanej sprawie spadkowej, gdyż jej praw dotyczy wynik tego postępowania. Tym samy prawidłowo została dopuszczona przez Sąd pierwszej instancji do udziału w postępowaniu jako uczestnik.
W tym stanie rzeczy, wobec bezzasadności zarzutów sformułowanych przez apelującego Sąd Okręgowy oddalił apelację w oparciu oart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.