Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1284/15
Data wyroku: 2017-04-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Teza: W sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (art. 477.9 i 477.14 kpc) i w tym tylko zakresie podlega ono kontroli sądu zarówno pod względem formalnej, jak merytorycznej zasadności.

Sygn. akt IV U 1284/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 kwietnia 2017r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Jerzy Zalasiński

Protokolant

st. sekr. sądowy Marzena Mazurek

po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. w Siedlcach na rozprawie
odwołaniaW. A.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 2 października 2015 r. Nr(...)
w sprawieW. A.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury
I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustalaW. A.prawo do emerytury od dnia 30 września 2015 r.,
II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.na rzeczW. A.kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sygn.akt IVU 1284/15

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 02.10.2015r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówił ubezpieczonemuW. A.prawa do wcześniejszej emerytury motywując to brakiem posiadania 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych i 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy nie zaliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym ojca od 01.07.1971r. do 01.04.1974r., oraz okresu pracy w szczególnych warunkach od 02.05.1979r. do 28.01.1998r., Od decyzji tej odwołanie złożył ubezpieczonyW. A.wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury, gdyż spornym okresie pracował w gospodarstwie rolnym. Pracował również ponad 15 lat w szczególnych warunkach wykonując instalacje odgromowe na wysokości.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, że ubezpieczony nie udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych i nie wykazał 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze..
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.
UbezpieczonyW. A.urodzony dnia (...)złożył w dniu 10.09.2015r. wniosek o emeryturę. Organ rentowy uznał za udowodniony staż ubezpieczeniowyW. A.w rozmiarze 24 lata, 8 miesięcy i 1 dzień okresów składkowych i nieskładkowych. Nie uznał żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze..
Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, ubezpieczony w okresie od ukończenia 16 roku życia pracował w okresie wakacji w gospodarstwie rolnym ojca położonym w miejscowościS.. W tym czasie uczył się w szkole zawodowej wW.. Do szkoły dojeżdżał autobusem. Szkoła znajdowała się w odległości 15 km od miejsca jego zamieszkania. Dojazd zajmował 35 minut. Szkoły nie ukończył i od października 1973r. do 2 kwietnia 1974r. w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w gospodarstwie rolnym ojca wykonując prace rolnicze. W okresie wakacji i po zakończeniu nauki cały ciężar pracy w gospodarstwie spoczywał na ubezpieczonym. Matka ubezpieczonego zmarła, kiedy on miał 8 lat, a ojciec pracował poza rolnictwem jako kierowca. W okresie nauki pracował na gospodarstwie po powrocie ze szkoły przez co najmniej 4 godziny dziennie. Ubezpieczony wykonywał wszystkie prace rolnicze takie jak pielenie buraków, ziemniaków, sianokosy prace żniwne, kopanie ziemniaków, omłoty, karmienie zwierząt gospodarskich. Prace te zajmowały mu od 5 do 12 godzin w ciągu doby. W dniu 02.04.1974r. ubezpieczony podjął pracę w(...) Zakładach Radiowychjako monter podzespołów. Pracował tam do 30.09.1979r. w dniu 02.05.1979r podjął pracę wPrzedsiębiorstwie Handlowo – (...) S.A.obecnie(...) Sp. z o.o.Sp.k. Jego praca polegała na instalowaniu i konserwacji czujników przeciwpożarowych. Czujniki zawierały izotopy plutonu przez co ubezpieczony narażony był na promieniowanie jonizujące. Pracował w strefie zagrożenia. Pracę tę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres ponad 15 lat
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznania ubezpieczonego (k. 101-102), zeznania świadków:S. A.(k. 27v),M. B.(k.28),R. J.(k.28),H. R.(k.28v),A. W.(k28v),S. M.(k.50v),J. K.(k.50v), akt osobowych, opinii biegłego (k.60-79) dokumentów (k.57-59), akt ZUS.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Odwołanie jest uzasadnione. Zgodnie zart. 184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. Nr 162, poz.1118 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W ocenie Sądu OkręgowegoW. A.spełnił powyższe warunki. Udowodnił ponad 25 lat okresów składkowych oraz ponad 15 lat okresów pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów dotychczasowych. Sąd dał wiarę zeznaniom ubezpieczonego, że w okresie od dnia 30.09.1971r. do 01.05.1974r., pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Zeznania powoda potwierdzili świadkowie:S. A.(k. 27v),S. M.(k.50v),J. K.(k.50v), którzy byli sąsiadami i na co dzień widzieli jak ubezpieczony pracował w gospodarstwie rolnym. Sąd uznał ich zeznania za wiarygodne, ponieważ są logiczne, spójne i wzajemnie się uzupełniają. Zeznania te znajdują potwierdzenie w zebranych w sprawie dokumentach, w szczególności w zaświadczeniu o zameldowaniu (k. 15 a.r.), zaświadczeniu o istnieniu gospodarstwa (k. 13 a.r.). Zgodnie z art. 10 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe:
1)okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,
2)przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,
3)przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,
jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
W judykaturze wykształcił się pogląd, iż o uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych okresów pracy w gospodarstwie rolnym sprzed objęcia rolników obowiązkiem opłacania składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne domowników (tj. przed dniem 1 stycznia 1983 r.) przesądza wystąpienie dwóch okoliczności:
1) wykonywanie czynności rolniczych powinno odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej "domownika" z art. 6 pkt 2 ustawy o u.s.r. oraz
2) czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie.
Z art. 6 pkt 2 ustawy o u.s.r., wynika, że pojęcie domownika przysługuje osobie bliskiej rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Z wiarygodnych zeznań ubezpieczonego i świadków wynika, zeW. A.w okresie od ukończenia 16 roku życia w spornych okresach spełniał te kryteria. Sąd Okręgowy podziela wykładnię Sądu Najwyższego zawartą w wyroku z dnia 03.06.2014r. sygn.. akt III UK 180/13 zgodnie z którą jeżeli praca w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia świadczona była przed dniem 1 stycznia 1983 r. w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, to przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględnia się ten okres, także gdy przypadał on w czasie wakacji szkolnych (art. 10 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. a u.e.r.f.u.s.). Należy przy tym zaznaczyć, że pracaS. O.nie była tylko doraźną pomocą wykonywaną zwyczajowo przez dzieci osób zamieszkałych na terenach wiejskich. Świadczą o tym takie fakty jak stałość tej pracy, wykonywanej codziennie niezależnie od pory dnia i pogody, długość dniówki roboczej przekraczającej 4 godziny w ciągu doby, a w okresach od października 1973r. 8 godzin, niezbędność tej pracy do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Ubezpieczony nie miał matki, a ojciec pracował poza rolnictwem. Zatem staż ubezpieczeniowyS. O.po doliczeniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym wynosi ponad 25 lat.
W ocenie Sądu OkręgowegoW. A.udowodnił ponad 15 lat okresów pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów dotychczasowych. Sąd dał wiarę zeznaniom ubezpieczonej, że w okresie od dnia 02.05.1979r. do 28.01.1998r stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako monter instalacji odgromowej, a od 17.05.1982r. jako konserwator sygnalizacji pożaru. Na tym ostatnim stanowisku pracował w strefie zagrożenia promieniowaniem jonizującym. Zeznania ubezpieczonej potwierdzili świadkowie:M. B.(k.28),R. J.(k.28),H. R.(k.28v),A. W.(k.28v),. Sąd uznał ich zeznania za wiarygodne, ponieważ są logiczne, spójne i wzajemnie się uzupełniają. Zeznania te znajdują potwierdzenie w zebranych w sprawie dokumentach, w szczególności w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, umowach i angażach znajdujących się w aktach osobowych i aktach ZUS. Sąd podzielił opinię biegłegoA. F., że stanowisko na jakim pracował ubezpieczony znajdowało się w strefie zagrożenia, gdzie występowało promieniowanie jonizujące.
Prace, które wykonywał ubezpieczony wymienione są w załączniku Adział XIV pkt. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) W sumie okresy pracy w szczególnych warunkach udowodnione w trakcie procesu wynoszą ponad 15 lat. Ubezpieczony nabył więc prawo do emerytury.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocyart.47714par.2 kpcorzekł jak w wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na mocyart. 98 kpc.