Sąd Okręgowy we Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1586/16
Data wyroku: 2016-12-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sławomir Urbaniak
Słowa kluczowe: Przedawnienie, Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 18 ustawy o ochronie praw lokatorów, art. 118 k.c.

Sygn. akt I C 1586/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Wrocław, dnia 15 grudnia 2016 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Sławomir Urbaniak
Protokolant:Piotr Józwik
po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. we Wrocławiu
sprawy z powództwa GminyW.– Zarządu Zasobu Komunalnego
przeciwkoT. K.
o zapłatę
I oddala powództwo;
II zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sygn. akt I C 1586/16

UZASADNIENIE
Strona powodowa GminaW.pozwem złożonym w dniu 10.02.2015 r. wniosła o zapłatę przez pozwanych solidarnieE. K.orazT. K.kwoty 79.662,42 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwoty 50.931,58 zł od dnia 2.11. 2014 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia pozwu oraz od kwoty 79.662,42 zł od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu żądania strona powodowa podała, że pozwani zajmują bez tytułu prawnego lokal mieszkalny położony weW.przyul. (...), wchodzący w skład zasobu mieszkaniowego powodowej Gminy. Strona powodowa domagała się zapłaty odszkodowania w wysokości czynszu, jaki byłby należny tytułem najmu lokalu zajmowanego przez pozwanych wraz z opłatami eksploatacyjnymi niezależnymi od właściciela. Żądanie główne obejmowało kwotę 50.931,58 zł tytułem zobowiązania głównego oraz odsetki skapitalizowane na dzień 1.11.2014 r., w kwocie 28.739,84 zł. Za okres nieobjęty kapitalizacją strona wniosła o zasądzenie odsetek ustawowych od dnia 2.11.2014 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia pozwu.
Na podstawie nakazu wydanego w postępowaniu upominawczym w dniu 16.02.2015 r. Sąd Okręgowy nakazał pozwanym, aby zapłacili solidarnie kwotę żądaną pozwem wraz z kosztami postępowania w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu albo wnieśli w tymże terminie sprzeciw.
PozwanyT. K.wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, skarżąc nakaz w całości i domagając się oddalenia w całości powództwa. Zgłosił zarzuty przedawnienia roszczenia, niewłaściwego kapitalizowania odsetek oraz braku podstawy do obciążenia pozwanego żądaną kwotą, albowiem pomimo zameldowania, nie zamieszkiwał faktycznie w lokalu przy ul.(...), przebywając od 2007 r. za granicą.
W odpowiedzi na sprzeciw strona powodowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, stwierdzając dodatkowo, że nawet jeśli przyjąć, iż pozwany nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu w okresie za który dochodzone jest roszczenie to okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W myślart. 18 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnegodo zapłaty odszkodowania obowiązane są osoby „zajmujące” lokal bez tytułu prawnego, a nie osoby które „zamieszkują” w lokalu. Pojęcie „zajmowania” ma znaczeniowo szerszy zakres od pojęcia „zamieszkiwania”. Ustawodawca celowo wprowadził i rozróżnił te dwa pojęcia. Można zajmować lokal mieszkalny, np. przechowywać w nim rzeczy, podnajmować, decydować kto będzie zamieszkiwał, korzystać okresowo podczas pobytu w Polsce lub jedynie wakacyjnie, tj. sprawować nad nim faktyczne władztwo, jednakże okoliczności te nie są uzależnione od zamieszkiwania w tymże lokalu. Osoby zajmujące lokal nie muszą w nim zamieszkiwać, wystarczy, że korzystają i mają dostęp do tego lokalu. Powód stwierdził, że pozwany przyznał, iż zatrzymywał się u matki co umożliwiało mu odbiór pism. Zdaniem powoda pojęcie „zamieszkuje” ma ścisły charakter i wiąże się ze stałym przebywaniem w konkretnym miejscu. W związku z powyższym należało uznać, że przedmiotowy lokal w okresie objętym pozwem, jak również w chwili obecnej cały czas pozostawał/pozostaje w dyspozycji pozwanego, co oznacza, że pozwany „zajmował”/”zajmuje” ten lokal w rozumieniu przepisówustawy o ochronie praw lokatorów.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PozwanaE. K.zamieszkuje od wielu lat w lokalu przyul. (...)weW., należącym do zasobu mieszkaniowego powodowej GminyW..
(Okoliczność bezsporna)
Na podstawie orzeczenia tut. Sądu z dnia 28 października 2014 r. (sygn. akt I Ns 328/13) pozwanaE. K.została ubezwłasnowolniona całkowicie z powodu zespołu otępiennego. W dniu 28 października 2015 r. opiekunem prawnym pozwanej został ustanowionyM. K..
(Dowód: postanowienie z dnia 28 października 2014 r., k. 28; zaświadczenie o osobie opiekuna z 30 października 2015 r., k. 29, w aktach sprawy I C 50/16 Sądu Okręgowego we Wrocławiu)
W czerwcu 2014 r. w trakcie badania pozwanejE. K.dla potrzeb postępowania o ubezwłasnowolnienie stwierdzono u pozwanej zespół otępienny o znacznym stopniu nasilenia. Ze względu na charakter procesu otępiennego można wnioskować, że zaburzenia trwają u pozwanej od ok. 9 lat i stopniowo narastały. Już w 2007 r stwierdzono u powódki objawy choroby psychicznej - depresji połączonej z lękami i otępieniem. Zdiagnozowano wówczas zaburzenia urojeniowe otępienne atypowe lub mieszane w chorobie Alzheimera. Przed 2011 r. stan był na tyle zaburzony, że pozwana wymagała opieki osoby trzeciej.
Z bardzo dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że od lutego 2012 u pozwanej występował zespól otępienny przynajmniej w stopniu miernym wyraźnie utrudniający funkcjonowanie społeczne, rozumienie znaczenia podejmowanych czynności administracyjnych. Funkcje intelektualneE. K.były bardzo głęboko zaburzone.
(dowód: zaświadczenie specjalisty neurologa z 18.11.2015r. k.35, przesłuchanie informacyjne opiekuna prawnegoM. K., k. 132, e-protokół z 14.04.2016r. karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 144-145, ustna opinia biegłej sądowej lekarza psychiatryJ. B.e protokół z 19 lipca 2016r.  02:28- 12:40 k. 147, w aktach sprawy I C 50/16 Sądu Okręgowego we Wrocławiu, zaświadczenie specjalisty psychiatryA. W.k. 8 akta I Ns 328/13)
Do roku 2007 w w/w lokalu zamieszkiwali także synowieE. K.M. K.iT. K.. Nie mając w kraju stałego źródła utrzymania zdecydowali się na emigrację do Wielkiej Brytanii, pozostawiając matkę samą.
PozwanyT. K.w okresie pomiędzy lipcem 2007 r. a sierpniem 2015 r. pracował i na stałe przebywał w Wielkiej Brytanii.
(dowód:- zeznania świadkaM. K., k.108, przesłuchanie pozwanego, k.109, decyzja Powiatowego Urzędu Pracy weW., k.33, karta rejestracyjna bezrobotnego, k.34-35, dokumenty potwierdzające zatrudnienie w Wielkiej Brytanii, k.36-45)
Sąd zważył, co następuje:
Powódka dochodziła od pozwanego zapłaty kwoty 79.662,42 zł tytułem odszkodowania za zajmowanie bez tytułu prawnego lokalu położonego weW.przyul. (...), stanowiącego własność GminyW., za okres pomiędzy grudniem 2006 r. a październikiem 2014 r.
Zgodnie zart. 18 ust 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnegoosoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Natomiast zgodnie zust. 2tego artykułu odszkodowanie, o którym mowa wust. 1, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa wust. 1, odszkodowania uzupełniającego.
Jak jednoznacznie wynika z treściart. 18 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnegoosobami, które mają obowiązek uiszczać tego typu odszkodowanie, są osoby zajmujące lokal. W związku z powyższym zadaniem Sądu było ustalić, czyT. K.w okresie objętym pozwem, zajmował lokal przy ul.(...).
O ilekodeks cywilnywart. 25określa, co należy rozumieć przez miejsce zamieszkania (miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu), o tyle brak jest ustawowej definicji zajmowania lokalu. Uznać należy, iż pojęcie to, dla potrzeb niniejszej sprawy, wg definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego PWN oznacza „korzystanie z jakiegoś pomieszczenia”. Takie właśnie korzystanie z mieszkania p0łożonego weW.przy ul.(...)bez tytułu prawnego strona powodowa zarzucała pozwanemu.
Zgodnie zart. 6 kcciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Sąd uznał, że to na stronie powodowej ciążył obowiązek udowodnienia, że sporny lokal zajmuje osoba, od których GminaW.żądała w niniejszym procesie zapłaty. Sąd uznał, iż z obowiązku tego strona powodowa się nie wywiązała. Nie udowodniła ona bowiem, że z mieszkania przy ul.(...), w okresie objętym żądaniem pozwu, korzystałT. K..
Nie było spornym, iż pozwany był zameldowany w lokalu przy ul.(...). Fakt zameldowania nie jest jednakże tożsamy z zajmowaniem (zamieszkiwaniem) lokalu.Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnegowiąże obowiązek uiszczania odszkodowania ze bezumowne zamieszkiwanie w lokalu z jego zajmowaniem, a nie z faktem bycia w nim zameldowanym. Nie mógł więc Sąd, opierając się jedynie na fakcie zameldowania pozwanego, ustalić, że spełnia on przesłanki do obciążenia odszkodowaniem żądanym przez stronę powodową.
Sąd analizując materiał zebrany w sprawie uznał, że strona powodowa nie udowodniła, iż pozwany mieszkał w okresie objętym żądaniem pozwu w przedmiotowym mieszkaniu. Wręcz przeciwnie, to pozwanyT. K.udowodnił, że od połowy 2007 r. do połowy 2015 r. zamieszkiwał w Wielkiej Brytanii, a wrócił do Polski już po okresie za który powód dochodzi w tym pozwie roszczeń (stąd notatki z oględzin lokalu przedstawione przez Gminę a pochodzące z 2.11.2015 r. i 22.02.2016 r.-k.67-68, wskazywały na obecność w nim pozwanego). Wskazują na to zarówno zeznania świadkaM. K.i pozwanego konsekwentne i spójne zarówno w tej sprawie, jak i w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia- Krzyków (I C 1205/16), a także szereg dowodów z dokumentów z których wynika ciągłość zatrudnieniaT. K.w Wielkiej Brytanii w okresie lat 2007-2015, przy wcześniejszym zatrudnieniu na terenieW.w latach 1989-2006. Za wersją przedstawianą przez pozwanego świadczy także analiza całości materiału zgromadzonego w aktach spraw I C 50/16 i I Ns 328/13 Sądu Okręgowego we Wrocławiu, w których pozwaną i uczestniczką była matka pozwanegoE. K.. Z dowodów osobowych, jak i dokumentów wynika, że z uwagi na nieobecność w kraju obu synów zamieszkiwała ona w lokalu przy ul.(...)bądź sama bądź z innymi osobami, które sprawowały nad nią opiekę. W konsekwencji więc Sąd przyjął, że strona powodowa nie wykazała by pozwany zajmował pomiędzy połową 2007 r. a październikiem 2014 r. przedmiotowy lokal wobec czego żądanie pozwu za ten okres należało uznać za niezasadne.
Zauważyć należy dodatkowo, że obok zarzutu nie zajmowania lokalu w latach 2007-2015 pozwany podniósł także zarzut przedawnienia roszczenia. By ustalić z kolei zasadność drugiego z zarzutów (istotnego dla oceny zasadności roszczenia za okres pomiędzy grudniem 2006 r. a połową 2007 r.) należało w pierwszym rzędzie stwierdzić z jakiego rodzaju roszczeniem mamy do czynienia w analizowanym przypadku,art. 118 k.c.różnicuje bowiem długość terminów przedawnienia w zależności od charakteru danego roszczenia z którym wierzyciel występuje przeciwko dłużnikowi. Na bazie przytoczonego wyżejart. 18 ust. 1u.o.p.l. w doktrynie i orzecznictwie za utrwalony należy uznać pogląd, że roszczenia odszkodowawcze przeciwko osobom zajmującym lokale mieszkalne bez tytułu prawnego są roszczeniami o świadczenia okresowe bowiem odszkodowanie to (zarówno zasadnicze jak i uzupełniające) winno być płacone regularnie w odstępach miesięcznych. Skoro zaś tak to w myślart. 118 k.c.takie roszczenie odszkodowawcze ulega przedawnieniu z upływem lat trzech. Pozew w tej sprawie został wniesiony 10.02.2015 r., wobec powyższego ta część roszczeń zgłoszonych w pozwie, które stały się wymagalne przed datą 10.02.2012 r. musiała być uznana za przedawnioną i w tym zakresie zarzut przedawnienia podlegał uwzględnieniu, co ostatecznie w powiązaniu z zasadnością pierwszego z analizowanych zarzutów skutkowało oddaleniem powództwa w całości.
Dodać jedynie należy, że Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionego alternatywnie przez pozwanego zarzutu uprzedniej zawisłości sporu opartego na tej okoliczności, iż Sąd Rejonowy dla Wrocławia -Krzyków we Wrocławiu prowadzi pomiędzy tymi samymi stronami sprawę o te same należności za lokal przy ul.(...)(pod sygn. akt I C 1205/16). W ocenie Sądu brak w tym przypadku pełnej tożsamości przedmiotu sprawy ze względu na inną podstawę prawną obu roszczeń.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.mając na uwadze, że strona powodowa proces w całości przegrała.