Sąd Rejonowy w Bełchatowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 618/15
Data wyroku: 2016-12-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Przemysław Maciejewski

Sygn. akt I Ns 618/15

POSTANOWIENIE
Dnia 28 grudnia 2016 roku
Sąd Rejonowy w Bełchatowie I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SRP. M.
Protokolant: Gabriela Cichocka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 roku wB.
sprawy z wnioskuM. O.
z udziałemD. O.
o podział majątku dorobkowego

I
ustala, że w skład wspólności majątkowej małżeńskiejM.iD.małżonkówO., która ustała z dniem 11 marca 2015 roku na skutek wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 17 lutego 2015 roku wydanego w sprawie I C 42/15, wchodziły:

1
odrębna własność lokalu mieszkalnego o pow. 60,09 m2, oznaczonego numerem(...)wbudynku nr (...)przyulicy (...)wB., dla którego w Sądzie Rejonowym w Bełchatowie urządzona jestksięga wieczysta KW Nr (...)oraz związany z nim stosowny udział we współwłasności części wspólnych budynku i urządzeń, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali;

2
samochód osobowy markiH. (...),nr rej. (...), nr identyfikacyjny(...), rok prod. 1998,

3
ruchomości:

a
stół rozkładany z 6 krzesłami,

b
kanapa rozkładana,

c
lodówka z zamrażarką,

d
pralka automatyczna,

e
materac na łóżko,

f
komoda drewniana na buty z lustrem;

II
dokonuje podziału majątku dorobkowegoM.iD.małżonkówO.w ten sposób, że:

1
na wyłączną własnośćD. O.przyznaje:

a
odrębną własność lokalu mieszkalnego opisanego w punkcie I1),

b
ruchomości opisane w punktach I3)a) – I3)f),

2
na wyłączną własnośćM. O.przyznaje samochód markiH. (...)opisany w punkcie I2);

III
zasądza odD. O.na rzeczM. O.kwotę 26.025,- zł (dwadzieścia sześć tysięcy dwadzieścia pięć złotych) tytułem dopłaty wyrównującej udziały w majątku wspólnym płatną w terminie 3 (trzech) miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności;

IV
ustala, iż każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 618/15

UZASADNIENIE
We wniosku złożonym w dniu 29-07-2015 r.M. O.wniosłao ustalenie, że w skład majątku wspólnego wnioskodawczyni i uczestnikaD. O.wchodzą:

⚫

lokal mieszkalny o powierzchni 60,09 m2wB.przyul. (...)bl.(...), dla którego jest prowadzonaksięga wieczysta nr (...)o wartości 155 000 zł,

samochódH. (...)rok produkcji 1998nr rej. (...)o wartości 3 500 zł,

samochódA. (...)rok produkcji 1999 o wartości 18 000 zł

oraz dokonanie podziału majątku wspólnego w ten sposób, że uczestniczce przyznać lokal mieszkalny i samochódH. (...), a uczestnikowi przyznać samochódA. (...)i obciążyć wnioskodawczynię spłatą na rzecz uczestnika dla wyrównania wartości udziałów.
UczestnikD. O.przyłączył się do wniosku co do zasady (k. 17) wskazując jednak, że samochódA. (...)należy do jego majątku osobistego (został kupiony za 19 000 zł za pieniądze wypłacone z rachunku bankowego w(...) SA (...)-10-2012 r.) oraz podnosząc, że na zakup lokalu zostały przeznaczone pieniądze w kwocie 103 000 zł, które stanowiły jego majątek odrębny. Podał, że do majątku wspólnego wchodzą jeszcze ruchomości (meble, pralka, lodówka, telewizor) o wartości 5 400 zł oraz wniósł o przyznanie na jego rzecz lokalu i ruchomości ze spłatą na rzecz wnioskodawczyni i rozliczeniem nakładów z jego majątku osobistego na majątek wspólny.
W piśmie złożonym w dniu 22-12-2015 r. (k. 113) wnioskodawczyni podniosła, że strony kupiły lokal za fundusze objęte wspólnością ustawową, co wskazano w treści aktu, tj.z pieniędzy z czepkowego, oszczędności i kredytu. Podała, że poza pracą w szkole jako nauczyciel prowadziła działalność gospodarczą w zakresie nauki języka angielskiego,a uczestnik poza zatrudnieniem miał dochód z handlu samochodami.
W toku postępowania strony doszły do porozumienia co do składu i wartości majątku wspólnego (k. 117 i 120) w ten sposób, że poza mieszkaniem o wartości 155 000 zł do majątku wchodzą:

1
samochódH. (...)rok produkcji 1998nr rej. (...)o wartości 2 700 zł,

2
komoda i witryna o wartości 500 zł,

3
telewizor o wartości 500 zł,

4
stół rozkładany i 6 krzeseł o wartości 800 zł,

5
kanapa rozkładana o wartości 200 zł,

6
lodówka z zamrażarką o wartości 350 zł,

7
pralka automatyczna o wartości 350 zł,

8
komoda drewniana na buty o wartości 50 zł.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Wyrokiem z 17-02-2015 r. sygn. I C 42/15 Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. rozwiązał przez rozwód związek małżeńskiD. O.iM. O.zawarty 15-08-2009 r.
(dowód: wyrok k. 4)
Wnioskodawczynię i uczestnika postępowania przez okres trwania małżeństwa obowiązywał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej.
(okoliczność niesporna)
Do majątku wspólnego byłych małżonków wchodzą:

1
lokal mieszkalny o powierzchni 60,09 m2wB.przyul. (...)bl.(...), dla którego jest prowadzonaksięga wieczysta nr (...)o wartości 155 000 zł,

2
samochódH. (...)rok produkcji 1998nr rej. (...)o wartości 2 700 zł,

3
komoda i witryna o wartości 500 zł,

4
telewizor o wartości 500 zł,

5
stół rozkładany i 6 krzeseł o wartości 800 zł,

6
kanapa rozkładana o wartości 200 zł,

7
lodówka z zamrażarką o wartości 350 zł,

8
pralka automatyczna o wartości 350 zł,

9
komoda drewniana na buty o wartości 50 zł.

(okoliczności niesporne)
D. O.nabył na podstawie testamentu spadek po babciJ. O., zmarłej 19-10-2003 r. W skład spadku wchodziło mieszkanie wŁ..D. O.sprzedał tomieszkanie (...)r.M. C.za cenę 150 000 zł. Kwotę 10 000 zł tytułem zadatku otrzymał 12-06-2012 r., część ceny w kwocie 40 000 zł otrzymał 04-07-2012 r., a pozostałą część w kwocie 100 000 zł 17-07-2012 r.
(dowód: postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi sygn. II Ns 763/04 z 01-07-2004 r. o stwierdzeniu nabycia spadku k. 18, akt notarialny k. 19-22, wyciągz rachunku bankowego k. 23, okoliczności niesporne)
D. O.iM. O.w dniu 05-10-2012 r. kupili odR. B.lokal mieszkalny o powierzchni 60,09 m2wB.przyul. (...)bl.(...)dla którego jest prowadzonaksięga wieczysta nr (...), za cenę 153 000 zł. Lokal został kupującym wydany przed sporządzeniem aktu notarialnego. Kwota 103 000 zł została sprzedającemu zapłacona – wedle treści aktu notarialnego obejmującego umowę sprzedaży – przed podpisaniem aktu notarialnego. Reszta ceny w kwocie 50 000 zł miała być zapłacona kredytu udzielonego przez(...) Bank SA. Strony otrzymały taki kredyt i zapłaciły resztę ceny.
(dowód: akt notarialny k. 24 i n., okoliczności niesporne)
D. O.02-07-2012 r. otworzył rachunek wbanku (...) SA, na który 04-07-2012 r. wpłynęło 40 000 zł, a 17-07-2012 r. 100 000 odM. C.tytułem ceny za mieszkanie. Z rachunku wypłacono: 2 razy po 5 000 zł 30-07-2012 r., 10 000 zł 28-08-2012 r., 25 000 11-09-2012 r., 30 000 zł i 14 000 zł 14-09-2012 r., 18 000 zł 04-10-2012 r., przelano 13 000 złR. B.tytułem opłaty za mieszkanie, wypłacono 19 923 zł 30-10-2012 r. (po tym na rachunku pozostało 60,16 zł).
(dowód: wyciąg z rachunku k. 23, okoliczności niesporne)
M. O.w 2009 r. osiągnęła z działalności gospodarczej dochód wynoszący 6 007,77 zł, w 2010 r. 21 703 zł, w 2011 r. 20 276 zł, w 2012 r. 9 936,37 zł. Poza tym udzielała też płatnych korepetycji z języka angielskiego.
(dowód:(...)k. 36 na odwrocie, k. 58 na odwrocie, k. 85, k. 99 na odwrocie, zeznanie PIT/B k. 136)
Od 2011 r. do 2012 r.M. O.była zatrudniona w szkole jako nauczyciel.
(okoliczności niesporne)
D. O.był zatrudniony na stacji paliw i z tego tytułu otrzymywał wynagrodzenie netto wynoszące: w 2010 r. 984,15 zł, w 2011 r. 1 032,34 zł, w 2012 r. 1 111,86 zł. Ponadto dorabiał na stacji nieoficjalnie i osiągał z tego tytułu dochód około 1 500 zł miesięcznie. Okazjonalnie uzyskiwał dochód z handlu sprowadzonymi samochodami.
(dowód: zeznania wnioskodawczyni k. 141 w związku z k. 103, zeznania uczestnika k. 142 w związku z k. 104, zaświadczenie pracodawcy k. 129)
W 2010 r. dochód brutto stron wyniósł 35 839,04 zł, w 2011 r. 42 792,71 zł, a w 2012 r. 55 860,11 zł
(dowód: zaświadczenie Naczelnika Urzędu SkarbowegoB.k. 128, zeznanie PIT-36 k. 130-131)
Strony zamieszkały w lokalu wB.przyul. (...)bl.(...)w sierpniu 2012 r., przed podpisaniem aktu notarialnego, plącąc sprzedawcy 10 000 zł na poczet cenyi od czasu zamieszkania kilkukrotnie płacili sprzedawcy gotówką na poczet ceny, łącznie 103 000 zł.
(dowód: zeznania wnioskodawczyni k. 141 w związku z k. 103, akt notarialny k. 25 na odwrocie, zeznania uczestnika k. 142 w związku z k. 104, zeznania świadkaR. B.k. 114-115)
Sąd w ustaleniach faktycznych oparł się na treści powołanych wyżej dokumentów oraz na zeznaniach uczestników i świadka. Okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia były niesporne poza kwestia tego, czy pieniądze w kwocie 103 000 zł na zakup mieszkaniawB.pochodziły z oszczędności stron, czy ze sprzedaży przez uczestnika odziedziczonego mieszkania. Wnioskodawczyni w informacyjnych wyjaśnieniach podała, że strony trzymały w domu w gotówce 100 000 zł, w tym 30 000 z czepkowego i 70 000 zł oszczędności. Wskazała, że oszczędności miała już przed zawarciem związku małżeńskiego, a następnie zostały poczynione z dochodów z pracy stron i działalności gospodarczej wnioskodawczyni oraz dodatkowych dochodów uczestnika. Analiza danych wynikającychz zeznań podatkowych,(...)i zaświadczeń o zarobkach prowadzi do wniosku, że dochody stron nie były wysokie. Zgromadzenie oszczędności w deklarowanej wysokości byłoby trudne, zależy od poziomu życia stron w tym czasie. Wnioskodawczyni potwierdzając zeznania oświadczyła, że nie pamięta kwot oszczędności podawanych w informacyjnych wyjaśnieniach, co w pewnym stopniu podważa wiarygodność jej zeznań. Chodzi przecieżo znaczne kwoty, które miały być zgromadzone w dłuższym czasie. Nieprzekonujące są zeznania wnioskodawczyni, że pieniądze w kwocie 100 000 zł strony trzymały w domu. Byłoby to zachowanie ryzykowne, zwłaszcza że chodziło o oszczędności całego właściwie życia i przeznaczone na mieszkanie. Uczestnik spodziewając się wpłaty tytułem ceny ze sprzedaży odziedziczonego mieszkania założył rachunek bankowy. Mało zatem prawdopodobne, że co do wcześniejszych oszczędności godziłby się na ich trzymaniew domu. Co do kwoty przelanej z rachunku uczestnika na rachunek sprzedawcy mieszkaniawB.wnioskodawczyni przyznała, że w tej części mieszkanie zostało sfinansowane z majątku osobistego uczestnika. Niesporne było, potwierdzone też przez świadka, że strony płaciły sprzedawcy za mieszkanie od sierpnia 2012 r. w kilkukrotnych wpłatach w gotówce. Odzwierciedlają to wypłaty dokonywane przez uczestnika z jego rachunku, na którym miał pieniądze ze sprzedaży odziedziczonego mieszkania. Przesądza to definitywnieo wiarygodności wersji podawanej przez uczestnika: że kwota 103 000 zł zapłacona na poczet ceny mieszkania przed aktem notarialnym pochodziła ze sprzedaży odziedziczonego przez niego mieszkania. ŚwiadekR. B.ponadto zeznał, że strony w trakcie rozmów dotyczących kupienia od niego mieszkania wspominały, że będą miały pieniądze ze sprzedaży mieszkania wŁ.. Zeznania uczestnika są wiarygodne także wedle doświadczenia życiowego: skoro małżonkowie mieli kupić mieszkanie, a uczestnik akurat sprzedał mieszkanie w innym mieście, to zwyczajnym i zrozumiałym byłoby przeznaczenie pieniędzy ze sprzedaży na zakup wspólnego mieszkania, które jest pewną lokatą kapitału. Ustaleniom takim nie stoi na przeszkodzie zawarcie w akcie notarialnym wzmianki, że strony kupują mieszkanie za fundusze objęte wspólnością ustawową. Z zeznań uczestnika wynika, że nie przywiązywał wagi do tego zapisu, był on zawarty już w projekcie aktu, a poza tym dość powszechne jest niezwracanie przez małżonków uwagi na tego typu zastrzeżenia w czasie, gdy planują wspólne pożycie, kupują mieszkanie dla zakładanej rodziny i nie przewidują, że będą się rozwodzić i dzielić majątek. Niewiarygodne są zeznaniaM. O., że nie wiedziała o koncie męża z tak znaczną kwotą pieniędzy oraz że uczestnik sprzedał mieszkanie wŁ.nawet nie rozmawiając o tym z żoną, czego wytłumaczeniem miałoby być to, że od stycznia 2012 r. między małżonkami się nie układało (uczestnik temu zaprzeczył). Doświadczenie życiowe wskazuje, że w takich okolicznościach, gdyby rzeczywiście stosunki między małżonkami układały się źle, strony nie decydowałyby się na kupienie wspólnego mieszkania. Poza tym gdyby strony dysponowały oszczędnościamiw kwocie 100 000 zł, jak twierdzi wnioskodawczyni, i dodatkowo uczestnik miał jeszcze 150 000 zł wolnych środków, to nielogiczne byłoby branie przez małżonków jeszcze kredytu na 50 000 zł.
Sąd Rejonowy ocenił i zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie w części.
Uczestnicy nie zawierali umowy majątkowej małżeńskiej, w związku z czym – zgodnie zart. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego– między małżonkami z mocy ustawy istniał ustrój wspólności majątkowej (wspólności ustawowej) obejmującej przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przy tym stosownie doart. 33 pkt 1, 2 i 10 Kodeksu rodzinnegoi opiekuńczego, przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej oraz przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę należą do majątku osobistego każdego z małżonków; to samo dotyczy przedmiotów majątkowych nabytychw zamian za składniki majątku osobistego
Udziały obojga małżonków w majątku wspólnym są równe (art. 43 § 1 Kodeksu).
Na podstawie art. 45 § 1 Kodeksu, każdy z małżonków powinien zwrócić wydatkii nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. W myśl art. 45 § 2, zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego. Art. 45 § 3 stanowi, że przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego. Stosownie doart. 46, w sprawach nieunormowanychw artykułach poprzedzających od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisyo wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku. Na podstawieart. 1035 Kodeksu cywilnego, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisówtytułu VIII księgi czwartej Kodeksu cywilnego. Zgodnie zart. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego, dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jak stanowiart. 212 § 1 Kodeksu cywilnego(do którego m. in. odsyła powołany wyżejart. 1035), jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisówkodeksu postępowania cywilnego(art. 212 § 2). Jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek (§ 3).
Zgodnie zart. 567 § 1 kpc, w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd rozstrzyga także o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi. Jak stanowiart. 567 § 3, do postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, a zwłaszcza do odrębnego postępowania w sprawach wymienionych w paragrafie pierwszym stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku. Stosownie doart. 684 kpc, skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd.
W myślart. 687w związku zart. 567 § 3 kpc, podział majątku wspólnego powinien nastąpić przede wszystkim na zgodny wniosek stron. Stosownie doart. 622 § 2 kpc(znajdującego zastosowanie odpowiednio do podziału majątku wspólnego na podstawieart. 567 § 3 i 688 kpc), gdy wszyscy współwłaściciele złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, sąd wyda postanowienie odpowiadające treści wniosku, jeżeli projekt podziału nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych.
Nie jest sporne, że do majątku wspólnego wchodzą mieszkanie wB.i ruchomości stanowiące jego wyposażenie (meble, lodówka, pralka, telewizor) oraz samochódH. (...), co do którego strony były zgodne, że ma przypaść wnioskodawczyni. Samochód ten Sąd przyznał zatem na wyłączną własność wnioskodawczyni stosownie doart. 622 § 2 kpc. Niesporna była wartość składników majątku. Strony zgadzały się też co do tego, aby ruchomości będące wyposażeniem mieszkania przyznać tej osobie, której przypadnie mieszkanie. Jak wskazano już wyżej, pieniądze w kwocie 103 000 zł na zakup wspólnego mieszkania pochodziły z majątku osobistego uczestnika. Stanowi to większość wartości mieszkania podlegającego podziałowi (wartość tego mieszkania wynosi 155 000 zł). W tych okolicznościach zasadne będzie przyznanie mieszkania i ruchomości będących jego wyposażeniem na wyłączną własnośćD. O.z obowiązkiem spłatyM. O.. Wartość majątku podlegającego podziałowi wynosi łącznie 160 450 zł.M. O.otrzymała w ramach podziału samochód w wartości 2 700 zł. Co do zasady powinna otrzymać dla wyrównania wartości jej udziału spłatę w kwocie 77 525 zł. Ponieważ jednak uczestnik zgłosił uzasadnione roszczenie o zwrot nakładów z majątku osobistego (103 000 zł, a połowa przypadająca na udział wnioskodawczyni: 51 500 zł), to ostatecznie przypadająca jej spłata wynosi 26 025 zł.
W oparciu o art. 212 § 3 Sąd rozłożył zasądzoną należność na 3 raty miesięczne uznając, że sytuacja majątkowaD. O.uzasadnia taką decyzję i pozwoli uczestnikowi w ramach jego możliwości spełnić zasądzone świadczenie, a nie naruszy słusznego interesu wnioskodawczyni i nie będzie dla niej krzywdząca.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 kpc.