Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2270/15
Data wyroku: 2016-12-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Smycz
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy emerytalno - rentowej

Sygn. aktVIII U 2270/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 grudnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Joanna Smycz

Protokolant:

Justyna Jarzombek

po rozpoznaniu w dniu7 grudnia 2016 r. w Gliwicach
sprawyS. P.(P.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaS. P.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia16 października 2015  r.nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury począwszy od dnia 21 września 2015r.

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

(-) SSO Joanna Smycz
Sygn. akt. VIII U 2270/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16 października 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuS. P.prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat. Powołując się naart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorgan rentowy wskazał, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach a jedynie 12 lat, 5 miesięcy i 23 dni takiej pracy.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do spornego świadczenia. Podniósł, iż od 2 sierpnia 1974r. podjął pracę jako traktorzysta i w takim charakterze pracował do 30 kwietnia 1984r., a następnie od 5 maja 1986r. do 31 grudnia 2012r. był pracownikiem(...), co również stanowi pracę w szczególnych warunkach.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. ZUS wskazał, iż ubezpieczony nie przedłożył dowodów na uzasadnienie, że pracował w warunkach szczególnych jako traktorzysta.
Sąd Okręgowy ustalił:
UbezpieczonyS. P.urodził się (...)
W dniu 30 września 2015r. ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych.
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 października 2015r.(...) OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat, z uwagi na brak wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych.
ZUS przyjął, iż ubezpieczony na dzień 31 grudnia 1998r. posiada 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu 12 lat, 5 miesięcy i 23 dni takiej pracy z okresu zatrudnienia w(...)od 5 maja 1986r. do 31 grudnia 1998r. (po wyłączeniu okresów urlopów bezpłatnych i zasiłków chorobowych).
Do pracy w warunkach szczególnych ZUS nie uwzględnił ubezpieczonemu okresów zatrudnienia:
- od 2 sierpnia 1974r. do 5 marca 1979r. wZakładzie Usług (...)wL.– Spółdzielni Kółek Rolniczych wL.na stanowisku traktorzysty,
- od 1 czerwca 1979r. do 30 września 1984r. wZakładzie (...)Państwowym Gospodarstwie RolnymM.na stanowisku traktorzysty,
- od 1 października 1984r. do 30 kwietnia 1986r. w Spółdzielni Usług Rolniczych wL..
Sąd ustalił, iż ubezpieczony w okresie od 2 sierpnia 1974r. do 5 marca 1979r. wZakładzie Usług (...)wL.– Spółdzielni Kółek Rolniczych wL.. Zakład ten świadczył wszelkie usługi dla rolnictwa. Początkowo w okresie od 2 sierpnia 1974r. do 31 sierpnia 1975r. pracował wM.(...)wL., potem zakład zmienił nazwę i od 1 września 1975r. do 5 marca 1979r. ubezpieczony pracował w Spółdzielni Kółek Rolniczych wL.– był to ten sam zakład ale pod inną nazwą.
Ubezpieczony pracował na stanowisku traktorzysty. Uprawnienia traktorzysty zdobył w trakcie nauki w szkole rolniczej w 1974r. Ubezpieczony pracował przy rekultywacji, orce, opryskach, sianokosach, żniwach, wykopkach. Zimą wykonywał odśnieżanie, piaskowanie.
Prace traktorzysty wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy a często w nadgodzinach. Nie był kierowany do innych prac. Otrzymywał bony żywnościowe.
W powyższym okresie zatrudnienia w(...)wL.wraz z odwołującym pracował świadekJ. B., zatrudniony w latach 1974 – 1981 jako traktorzysta oraz od 1976r. świadekJ. J., zatrudniony w latach 1976 – 1991 jako traktorzysta. Świadkowie wykonywali pracę razem z ubezpieczonym i widzieli go przy pracy.
Od 1 czerwca 1979r. do 30 września 1984r. ubezpieczony pracował wZakładzie (...)wL.Gospodarstwie Rolnym (...). Pracował jako traktorzysta w zakładzie suszarniczym. Zajmował się transportem, zwoził zielonkę do suszenia, zwoził paszę i rozwoził ją po innych PGR.
Dalej Sąd ustalił, że firma zmieniła nazwę na Spółdzielnię Usług Rolniczych wL.. W okresie od 1 października 1984r. do 30 kwietnia 1986r. ubezpieczony był zatrudniony w Spółdzielni Usług Rolniczych wL.. Zakład ten nadal świadczył wszelkie usługi dla rolnictwa. Ubezpieczony w tym okresie nie pracował już na suszarni a pracował przy rekultywacji, orce, opryskach, przy sianokosach, żniwach, wykopkach. Zimą wykonywał odśnieżanie, piaskowanie, woził drzewo z lasów państwowych na składnice do wagonów. Zdarzało się że woził materiały budowlane, cegły.
Prace traktorzysty wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, często również w nadgodzinach. Nie był kierowany do innych prac. Dostawał cały czas dodatki w postaci bonów żywnościowych.
W tym okresie zatrudnienia w Spółdzielni Usług Rolniczych wL.wraz z odwołującym pracował świadekJ. J., zatrudniony w latach 1976 – 1991 jako traktorzysta a następnie operator (w ramach zatrudnienia świadek pracował w(...)wL.a następnie w Spółdzielni Usług Rolniczych wL.).
Ubezpieczony, na dzień wydania zaskarżonej decyzji ukończył 60 lat życia. Posiada na dzień 31 grudnia 1998r. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Okoliczności te nie były sporne.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego ze Spółdzielni Usług Rolniczych wL.(k.15) oraz PGR wM.i(...)wL.(k.13), zeznań świadkówJ. B.(elektroniczny protokół rozprawy z dnia 22 czerwca 2016r. min. 5.54 i n., k.51) iJ. J.(elektroniczny protokół rozprawy z dnia 22 czerwca 2016r. min. 12.28 i n., k.51) świadectwa pracyJ. J.ze Spółdzielni Usług Rolniczych za okres od 5 maja 1976r. do 30 listopada 1991r. w charakterze traktorzysty (k.63), świadectwa pracyJ. B.ze Spółdzielni Usług Rolniczych za okres od 1 kwietnia 1974r. do 21 grudnia 1981r. zatrudnionego w Kółku Rolniczym wL.w charakterze traktorzysty (k.64) oraz przesłuchania ubezpieczonego (elektroniczny protokół rozprawy z dnia 22 czerwca 2016r. min. 6.41 i n., k.61).
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz do rozstrzygnięcia sprawy. Odnośnie rodzaju pracy wykonywanej przez ubezpieczonego Sąd dał wiarę jego twierdzeniom, które zostały potwierdzone przez zeznania świadków. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym w spornych okresach zatrudnienia w(...)wL.i Spółdzielni Usług Rolniczych wL., posiadają oni zatem szczegółową wiedzę na temat miejsca i charakteru wykonywanej przez odwołującego pracy. Ich zeznania są zbieżne z wyjaśnieniami ubezpieczonego.
Sąd Okręgowy zważył:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz.U. z 2016r. poz. 887 ze zm.) w powiązaniu z§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat
2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z kolei zgodnie z treściąart. 184 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

W myśl art. 184 ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013r. tj. w dacie złożenia wniosku oraz wydania zaskarżonej decyzji – emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 – letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy uwzględnił mu jedynie 12 lat, 5 miesięcy i 23 dni takiej pracy.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 – letnim okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem do takiej pracy należało zaliczyć mu również sporne okresy zatrudnienia na stanowisku traktorzysty: od 2 sierpnia 1974r. do 5 marca 1979r. wZakładzie Usług (...)wL.– Spółdzielni Kółek Rolniczych wL.oraz od 1 października 1984r. do 30 kwietnia 1986r. w Spółdzielni Usług Rolniczych wL..
W okresie od 2 sierpnia 1974r. do 5 marca 1979r. ubezpieczony pracował wZakładzie Usług (...)wL.– Spółdzielni Kółek Rolniczych wL.(wcześniejsza nazwaM.(...)wL.). Z kolei w okresie od 1 października 1984r. do 30 kwietnia 1986r. pracował w Spółdzielni Usług Rolniczych wL..
Oba te zakłady świadczyły usługi dla rolnictwa. Ubezpieczony w obu okresach zatrudnienia pracował na stanowisku traktorzysty. Uprawnienia traktorzysty zdobył jeszcze w trakcie nauki w szkole rolniczej w 1974r.
WZakładzie Usług (...)wL.– Spółdzielni Kółek Rolniczych wL.pracował przy rekultywacji, orce, opryskach, przy sianokosach, przy żniwach, wykopkach. Zimą wykonywał odśnieżanie, piaskowanie. W Spółdzielni Usług Rolniczych wL.pracował również przy rekultywacji, orce, opryskach, przy sianokosach, przy żniwach, wykopkach. Zimą wykonywał odśnieżanie, piaskowanie, woził drzewo z lasów państwowych na składnice do wagonów. Zdarzało się że woził materiały budowlane, cegły. W obu tych okresach prace traktorzysty wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy a często w nadgodzinach. Nie był kierowany do innych prac niż praca traktorzysty. Otrzymywał bony żywnościowe.
Taki charakter zatrudnienia w powyższych okresach ubezpieczony udowodnił zarówno na podstawie akt osobowych jak i w oparciu o zeznania świadków. W Spółdzielni Kółek Rolniczych wL.wraz z ubezpieczonym pracowali świadekJ. B., zatrudniony w latach 1974 – 1981 oraz od 1976r. świadekJ. J., zatrudniony latach 1976 – 1991. Obaj pracowali jako traktorzyści, stykali się z odwołującym w pracy zatem posiadają oni wiedze o charakterze tej pracy. ŚwiadekJ. J.pracował z ubezpieczonym również w latach 1984 – 1986.
Wykonywane przez ubezpieczonego prace kierowców ciągników zostały wymienione w wykazie A, dział VIII, poz. 3 stanowiącym załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że ubezpieczony nie przedłożył świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach za okresy sporne. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim zaprezentowane w uzasadnieniu do wyroku z dnia 28 stycznia 2015r., sygn. V U 5329/14 (LEX nr 1837080) oraz Sądu Apelacyjnego w Łodzi zaprezentowane w uzasadnieniu do wyroku z dnia 2 stycznia 2012r., sygn. III AUa 773/12 (LEX nr 1240004), że wprawdzie  wyodrębnienie prac w wykazie A stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia ma charakter stanowiskowo-branżowy i nie można dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia, wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w tym akcie prawnym, jednak prace transportowe wykonywane są nie tylko w sektorze transportowym gospodarki. Transport jest bowiem działem gospodarki, związanym z przemieszczaniem ludzi i ładunków w przestrzeni przy wykorzystaniu odpowiednich środków transportu. Transport, w szczególności transport towarowy, jest przy tym ściśle powiązany z pozostałymi działami gospodarki, przy czym niejednokrotnie jest on wykonywany nie tylko przez podmioty gospodarcze (przedsiębiorstwa, firmy), których przedmiotem działalności są wyłącznie usługi transportowe, i które z tego powodu nie są przyporządkowane do tego właśnie działu gospodarki. Z kolei przedmiotem działalności gospodarczej spółdzielni kółek rolniczych w zdecydowanej większości jest świadczenie usług dla rolnictwa i innego rodzaju usług wynikających z potrzeb środowiska wiejskiego, w tym dużą część stanowią usługi transportowe dla rolnictwa.
Zatem prace ubezpieczonego należy zaliczyć do prac wymienionych w wykazie A, dział VIII, poz. 3 stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. Ograniczenie takich prac wyłącznie do branży wskazanej w rozporządzeniu powodowałoby bowiem dyskryminację osób, które świadczą identyczne usługi transportowe w innych działach gospodarki niż transport w ścisłym tego słowa znaczeniu.
Mając powyższe na uwadze – po uwzględnieniu do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresu uznanego przez ZUS oraz wskazanych okresów spornych – należało uznać, że ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 – letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Kwestia posiadania przez ubezpieczonego 25 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego nie była przedmiotem sporu. Nie było także sporne, iż odwołujący nie jest członkiem OFE i na dzień wydania zaskarżonej decyzji ukończył wymagany wiek 60 lat.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od dnia(...)tj. od daty osiągnięcia wymaganego wieku.
O kosztach zastępstwa procesowego, Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, na podstawieart. 98 k.p.c.oraz § 9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 1800).
(-) SSO Joanna Smycz