Sąd Rejonowy w Ciechanowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1261/16
Data wyroku: 2017-08-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lidia Grzelak
Słowa kluczowe: Roszczenie regresowe
Podstawa prawna: art. 110 ustawy z dnia 22 maja 2002 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Teza: I zasądza od pozwanego P.P. na rzecz powoda U.F.G. w W. kwotę 27000,00 zł                                 ( dwadzieścia siedem tysięcy złotych ) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 13 stycznia 2015 r. do dnia zapłaty;
II zasądza od pozwanego P.P. na rzecz powoda U.F.G. w W. kwotę 5155,00 zł ( pięć tysięcy sto pięćdziesiąt pięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 4817,00 zł ( cztery tysiące osiemset siedemnaście złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt I C 1261/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 sierpnia 2017 r.
Sąd Rejonowy w Ciechanowie Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Lidia Grzelak
Protokolant Anna Maria Butryn
po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2017 r. w Ciechanowie
sprawy z powództwa(...)wW.
przeciwkoP. P. (1)
o zapłatę 27000,00 zł
I zasądza od pozwanegoP. P. (1)na rzecz powoda(...)wW.kwotę 27000,00 zł ( dwadzieścia siedem tysięcy złotych ) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 13 stycznia 2015 r. do dnia zapłaty;
II zasądza od pozwanegoP. P. (1)na rzecz powoda(...)wW.kwotę 5155,00 zł ( pięć tysięcy sto pięćdziesiąt pięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 4817,00 zł ( cztery tysiące osiemset siedemnaście złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sygn. akt I C 1261/16

UZASADNIENIE
Powód(...)wW.wniósł w dniu 18 maja 2016 r. do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie pozew żądając zasądzenia na swoją rzecz od pozwanegoP. P. (1)kwoty 27000,00 zł tytułem zwrotu wypłaconego świadczenia na podstawieart. 518 § 1 pkt 1 i 4 kcw zw. zart. 415 kcw zw. z art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2002 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych jako sprawcy szkody spowodowanej zdarzeniem drogowym z dnia 10 września 2001 r. który to nie był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 13 stycznia 2015 r. do dnia zapłaty. Powód wnosił ponadto o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie uwzględnił powództwo w całości i w dniu 5 sierpnia 2016 r. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.
PozwanyP. P. (1)zaskarżył powyższe orzeczenie w całości oraz wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz od powoda(...)wW.zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W dalszej części sprzeciwu zakwestionował swoją odpowiedzialność z powyższego tytułu wskazując, że samochód osobowy markiP.nr rej. (...), którym kierował podczas wypadku, był w dniu 10 września 2001 r. objęty obowiązkowym ubezpieczeniem OC w(...) Spółka AkcyjnawŁ., a ponadto podniósł zarzut przedawnienia roszczenia co do kwot: 9000,00 zł i 9000,00 zł - składających się na roszczenie główne, które zostały wypłaconeA. L.iM. M.– dzieciom zmarłej wskutek wypadkuA. R.tytułem zadośćuczynienia w dniu 16 października 2012 r.
Sąd ustalił co następuje:
W dniu 11 listopada 2000 r.E. P.iH. P.kupili odJ. L. (1)samochód osobowym markinr rej. (...). Następnie – na ich wniosek - samochód ten został zarejestrowany w Starostwie Powiatowym wC.Wydziale Komunikacji pod nr(...)i objęty dobrowolnym ubezpieczeniem komunikacyjnym – AUTO CASCO ( KACpolisa nr (...)) i(...)((...),polisa nr (...)) wZakładzie (...) Spółka AkcyjnawŁ., którego następcą prawnym jest(...) Spółka AkcyjnawŁ.na okres od 15 listopada 2000 r. do 14 listopada 2001 r. ( bezsporne, w tym pismoZakładu (...) S.A.z dnia 6 lutego 2002 – k. 148 akt, duplikatpolisy nr (...)dot. umowy(...)obowiązujących w okresie od 15 listopada 2000 r. do 14 listopada 2001 k. 143 akt, pismo z 20 września 2012 r. k. 191, korespondencja mailowa k. 26, pismo(...) Spółka AkcyjnawŁ.z dnia 21 marca 2013 r. k. 35 ).
W dniu 10 września 2001 r. wC.naulicy (...)kierujący samochodem osobowym markiP.nr rej. (...)P. P. (1), synE. P.iH. P.naruszyłart. 19 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym, w ten sposób, że nie dostosował prędkości jazdy do panujących warunków drogowym, w wyniku czego potrącił przechodzącą przez jezdnie piesząA. R.powodując nieumyślnie ostrą niewydolność krążeniowo – oddechową będącą skutkiem uszkodzeń czaszkowo – mózgowych, skutkujących jej zgonem. Powyższy czyn wypełniał znamiona czynu zabronionego stypizowanego wart. 177 § 1 kk, za któryP. P. (1)został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ciechanowie II Wydział Karny z dnia 1 marca 2005 r. w sprawie II K 384/03 na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, zaś na podstawieart. 69 § 1 i 2 kk,art. 70 § 2 kkwykonanie wymierzonej kary Sąd warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby ( bezsporne, w tym wyrok wraz z uzasadnieniem k. 177-186, 187-190 ).
Pojazd kierowany przezP. P. (1)w chwili zdarzenia nie korzystał z ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej ( OC ) posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów ( pismo stanowiące identyfikację umowy OC w pojeździe onr rej. (...)na dzień 10 września 2001 r. k. 132, pismo(...) Spółka Akcyjnaz dnia 7 września 2016 r. k. 149, pismo(...)z dnia 27 marca 2017 r. k. 169, pismo(...)z dnia 21 kwietnia 2017 r. k. 172-173, pismo(...)z dnia 15 maja 2017 r. k. 194 ).
Dopiero od dnia 13 listopada 2002 r. do dnia 29 marca 2003 r. przedmiotowy samochód został objęty ubezpieczeniem OC ( KOC,(...)1,polisa nr (...)) oraz(...)((...),polisa nr (...)) w(...) Spółka AkcyjnawŁ.( pismo(...) Spółka Akcyjnaz dnia 7 września 2016 r. k. 149, zaświadczenie o przebiegu ubezpieczenia w ubezpieczeniach komunikacyjnych k. 145-147, duplikatpolisy nr (...)dot. umowy OC i(...)obowiązujących w okresie od 13 listopada 2002 r. do 29 marca 2003 r. k. 142 ).
W dniu 6 lutego 2001 r.Zakład (...) S.A.wŁ.przyznał i wypłacił właścicielom samochodu osobowego markiP.onr rej. (...)E. P.iH. P.z ubezpieczenia(...)potwierdzonego polisą nr(...)odszkodowanie w kwocie 2953,00 zł za naprawę samochodu uszkodzonego w wyniku w/w wypadku ( pismoZakładu (...) S.A.wŁ.z dnia 6 lutego 2002 r. k. 148 ).
(...) Spółka AkcyjnawŁ.w dniu 16 listopada 2012 r. ( data prezentaty ubezpieczyciela na dokumencie ) wpłynęła dokumentacja ( m.in. zgłoszenie szkody ) dotycząca roszczeń z tytułu przedmiotowego wypadku komunikacyjnego. Jednakże z uwagi, że posiadacz zidentyfikowanego pojazdu mechanicznego, którego szkodę tę wyrządzono nie był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, zgodnie z art. 14 pkt 4 ustawy z dnia 22 maja 2002 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zakład ubezpieczeń przekazał sprawę do dalszej likwidacji ( wypłacając już 40000,00 zł i wnosząc o jej refundację ) Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu wW., który to w dniu 13 listopada 2014 r. wypłaciłM. M.,A. L.iJ. L. (2)kwoty w wysokości po 9000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za śmierć matkiA. R.( zgłoszenie szkody k. 37, pisma z dnia 13 listopada 2014 r. k. 27-29 ).
W dniu 5 grudnia 2014 r.(...)wW.wezwałP. P. (1)do zapłaty kwoty 27000,00 zł tytułem zwrotu wypłaconego odszkodowania w terminie 30 dni, pod rygorem wszczęcia postępowania sądowego ( wezwanie do zapłaty z dnia 5 grudnia 2014 r. wraz z potwierdzeniem doręczenia k. 30-30v ).
P. P. (1)jest nauczycielem wychowania fizycznego w niepublicznym liceum ogólnokształcącym wP.. Otrzymuje najniższe wynagrodzenie. Zamieszkuje wraz z żoną ma nieruchomości, stanowiącej jej własność. Jest wraz z ojcem współwłaścicielem samochodu osobowego, którym dojeżdża do pracy. Nie ma innych źródeł utrzymania. Ma na utrzymaniu małoletnie dziecko; jego żona przebywa obecnie na urlopie macierzyńskim ( bezsporne ).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.
Okoliczności sprawy związane z kupnem przez rodziców pozwanego samochodu osobowego markiP.nr rej. (...), objęciem go dobrowolnym ubezpieczeniem komunikacyjnym –(...)i(...)wZakładzie (...) Spółka AkcyjnawŁ., którego następcą prawnym jest(...) Spółka AkcyjnawŁ.na okres od 15 listopada 2000 r. do 14 listopada 2001 r., jak również okoliczności związane z wypadkiem, w którym śmierć poniosłaA. R.oraz wypłatą przez(...)wW.jej dzieciomM. M.,A. L.iJ. L. (2)kwot po 9.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia nie były sporne, a jednocześnie potwierdzone zostały dokumentami z akt szkody. Bezsporne są również okoliczności dotyczącej sytuacji rodzinnej i majątkowej pozwanegoP. P. (1).
Sąd w toku postępowania oddalił wniosek dowodowy pozwanegoP. P. (1)o dokonanie ponownie kalkulacji składki ubezpieczenia(...)pojazdu markiP.za okres 15 listopada 2000 r. do 14 listopada 2001 r., gdyż przedmiotowe roszczenie wywodzone jest z braku zawarcia umowy w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody wyrządzone w związku z ruchem pojazdu ( OC ), nie zaś dobrowolnego ubezpieczenia pojazdów mechanicznych od zdarzeń losowych ((...)). Bezsporną i niekwestionowaną przez żadną ze stron procesu okolicznością jest natomiast, że przedmiotowy samochód był ubezpieczony w zakresie(...). Wskazać należy, na duplikacie polisy nie ma żadnego zapisu, iż było to tzw. „ubezpieczenie łączone” jako pakiet OC z innym ubezpieczeniem dobrowolnym, np. właśnie(...), czy(...),A.,S.i inne. Przeprowadzenie powyższego zawnioskowanego dowodu, było zatem zbędne i nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd zważył, co następuje:
W ocenie Sądu, roszczenie powoda(...)wW.zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Stosownie do treści art. 98 ust. 1 pkt 3 ppkt a) ustawy z dnia 22 maja 2002 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ( dalej UUO ) do zadań Funduszu należy zaspokajanie roszczeń z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych, o których mowa w art. 4 pkt 1 i 2, w granicach określonych na podstawie przepisów rozdziałów 2 i 3, za szkody powstałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na osobie, w mieniu, w mieniu i na osobie, gdy posiadacz zidentyfikowanego pojazdu mechanicznego, którego ruchem szkodę tę wyrządzono, nie był ubezpieczony obowiązkowym ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Ubezpieczeniem obowiązkowym jest m.in. ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, zwane dalej „ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych” ( art. 4 pkt 1 powołanej ustawy). Natomiast zgodnie zart. 518 § 1 pkt 1 i 4 kc, osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty 1) jeżeli płaci cudzy dług, za który jest odpowiedzialna osobiście albo pewnymi przedmiotami majątkowymi;
4) jeżeli to przewidują przepisy szczególne. Stosownie zaś doart. 415 kc, kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Przepisart. 110 ust. 1UUO stanowi natomiast, że z chwilą wypłaty przez Fundusz odszkodowania, w przypadkach określonych wart. 98 ust. 1 pkt 3 i ust. 1a, sprawca szkody i osoba, która nie dopełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa wart. 4 pkt 1 i 2, są obowiązani do zwrotu Funduszowi spełnionego świadczenia i poniesionych kosztów. Mimo, że spowodowany przez pozwanegoP. P. (1)wypadek ( 10 września 2001 r. ), w wyniku którego powstały naprawione przez powoda(...)wW.krzywdy, miał miejsce przed wejściem w życie powołanej ustawy UUO, które miało miejsce w dniu 1 stycznia 2004 r., rozpatrywane roszczenie, wywodzone m.in. z treści art. 110 ust. 1 ustawy podlega ocenie według tej ustawy, co wynika z postanowień art. 159 ust. 2 w zw. z ust. 1 cyt. ustawy, nakazujących stosować odpowiednio do postępowań dotyczących roszczeń(...)zasadę, że według przepisów dotychczasowych toczą się postępowania dotyczące roszczeń odszkodowawczych wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy. Postępowanie Funduszu przeciwko sprawcy szkody o zwrot spełnionego przez Fundusz świadczenia i poniesionych kosztów zostało wszczęte już w okresie obowiązywania nowej ustawy, toczy się więc według jej przepisów.
W toku niniejszej sprawy pozwanyP. P. (1)zakwestionował swoją odpowiedzialność z powyższego tytułu, wskazując, że samochód osobowy markiP.nr rej. (...), którym kierował podczas wypadku był w dniu 10 września 2001 r. objęty obowiązkowym ubezpieczeniem OC w(...) Spółka AkcyjnawŁ.oraz podniósł zarzut przedawnienia roszczenia co do kwot wypłaconych zstępnym – dzieciom zmarłej wskutek wypadkuA. R.A. L.iM. M.w dniu 16 października 2012 r. przez powodowy Fundusz tytułem zadośćuczynienia.
Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do zarzutu przedawnienia roszczenia, albowiem gdyby okazał się on skuteczny dalsza część rozważań nie byłaby już konieczna.
Zgodnie zart. 110 ust. 4cytowanej UUO roszczenia Funduszu wynikające zust. 1ulegają przedawnieniu na zasadach określonych wkodeksie cywilnym, nie wcześniej jednak niż z upływem 3 lat od dnia spełnienia przez Fundusz świadczenia. Roszczenia wynikające zust. 1to roszczenia Funduszu przeciwko sprawcy szkody i osobie, która nie dopełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego o zwrot spełnionego przez Fundusz Świadczenia i poniesionych kosztów. Przedawniają się one „na zasadach określonych wkodeksie cywilnym” jednak z zastrzeżeniem, że nie może to nastąpić wcześniej niż z upływem 3 lat od dnia spełnienia przez Fundusz świadczenia. Interpretacją powyższego przepisu zajął się Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 listopada 2013 r. wydanym w sprawie IV CSK 120/13, wskazując, że przyjęta konstrukcja zdania złożonego, w którym zdanie podrzędne precyzuje okoliczności związane z długością terminu powoduje, że sformułowanie „nie wcześniej jednak niż z upływem 3 lat od dnia spełnienia przez Fundusz świadczenia” odczytać należy jako dookreślenie terminu. Prowadzi to do wniosku, że zdanie nadrzędne również dotyczy terminu, a więc ustawowe stwierdzenie, iż roszczenia Funduszu ulegają przedawnieniu na zasadach określonych wkodeksie cywilnymodnosi się nie tylko do innych postanowień kształtujących instytucję przedawnienia, lecz przede wszystkim do długości terminu przedawnienia. Ostatecznie więcart. 110 ust. 4UUO w warstwie językowej wyraża nakaz stosowania do przewidzianych wust. 1roszczeń Funduszu reguł, jakie przewidziane są dla tych roszczeń wkodeksie cywilnym. Roszczenia, których dotyczyart. 110 ust. 4UUP, dotyczą realizacji przez sprawcę szkody i osobę, która pozbawiła poszkodowanego możliwości uzyskania świadczeń z obligatoryjnej umowy ubezpieczenia, obowiązku zwrotu świadczenia spełnionego na rzecz poszkodowanego przez Fundusz. Określenie wart. 110 ust. 1UUO obowiązku sprawcy i osoby, która zaniechała zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, jako zwrotu świadczenia nie tworzy materialnoprawnej podstawy roszczenia Funduszu. Nadal - identycznie jak pod rządamiart. 55 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej- jest to roszczenie wynikające z przejęcia wierzytelności zaspokojonego wierzyciela, co szczegółowo omówione zostało w uchwale w składzie siedmiu Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1995 r. w sprawie III CZP 98/95, która w tym zakresie nadal zachowuje aktualność. Jest to więc roszczenie odszkodowawcze wywodzące się z odpowiedzialności deliktowej sprawcy, przedawniające się w terminie przewidzianym wart. 4421kc( … ). Zgodnie zart. 4421§ 1 kc, roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat 3 od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Natomiast § 2 tego przepisu mówi, że jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat 20 od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Ponieważ jednak może się zdarzyć, a w praktyce nierzadko się zdarza, że poszkodowany wystąpi o wypłatę świadczenia przez Fundusz w terminie, który - ze względu na konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego - powodowałby, że roszczenie mogłoby się przedawnić zanim zostałoby przejęte - celowe było wprowadzenie dodatkowego, niezależnego terminu zapewniającego możliwość skutecznego ściągnięcia spełnionego za sprawcę świadczenia także w wypadkach przedłużającego się postępowania tzw. likwidacyjnego. Rozwiązanie takie wprowadza zastrzeżenie, że roszczenie Funduszu nie może się jednak przedawnić wcześniej niż z upływem 3 lat od dnia wypłaty przez Fundusz świadczenia poszkodowanym. Niewątpliwie konsekwencją takiego rozumienia przepisu będzie wydłużenie okresu, w którym Fundusz może dochodzić od sprawcy zwrotu sum wypłaconych poszkodowanym, jednak trudno – w ocenie Sądu Najwyższego - znaleźć aksjologiczne wady interpretacji przepisu zwiększającej szansę odzyskania od sprawcy szkody wynikłej z przestępstwa, sum odszkodowań i zadośćuczynień, które świadczył za niego poszkodowanym Fundusz. Przeciwnie, niewłaściwa byłaby wykładnia premiująca go przez skrócenie terminu przedawnienia tych roszczeń. Rozwiązanie, wprowadzające dodatkowy, buforowy termin zapewniający rzeczywistą możliwość dochodzenia roszczeń, nie jest jednostkowe.
Pozwany podnosił, iż termin przedawnienia wynikający z powołanego art. 110 ust. 4 UUO winien liczyć się od dnia 21 marca 2013 r. kiedy to(...) Spółka AkcyjnawŁ.skierowało do(...)pismo wskazujące, że wypłaciło już w postępowaniu likwidacyjny zgodnie zart. 448 kcświadczenie dzieciom zmarłej tytułem zadośćuczynienia w łącznej kwocie 40000,00 zł. Powód wnosząc natomiast pozew w dniu 18 maja 2016 r. uchybił 3 - letniemu terminowi w związku z czym jego roszczenie uległo już przedawnieniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie szkoda na dobrach osobistychM. M.,A. L.iJ. L. (2)wynikła z występku, który miał miejsce w dniu 10 września 2001 r. Jednakże, skoro zgodnie z powołanym przepisem 442(

        1)
§ 2 kci powyższymi rozważaniami sądu orzekającego i Sądu Najwyższego roszczenie tego typu ulega przedawnieniu z upływem lat 20 od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, to sumując oba terminy: 10 września 2001 r. + 20 lat = 10 września 2021 r., przedmiotowe roszczenie nie uległo przedawnieniu, tym samym podniesiony przez pozwanego zarzut uznać należy za bezskuteczny. Ponadto nawet z treści samegoart. 110 ust. 4cytowanej UUO nie wynika aby roszczenie powoda uległo przedawnieniu, skoro wyraźnie wskazane jest że termin ten dotyczy wyłącznie roszczeń Funduszu – „roszczenia Funduszu wynikające zust. 1ulegają przedawnieniu…”.(...)spełnił świadczenie w postaci wypłaty zadośćuczynienia dzieciom zmarłej w dniu 13 listopada 2014 r., zaś zainicjował postępowanie wytaczając powództwo przed Sądem RejowymL.– Zachód wL.( e-Sąd ) w dniu 18 maja 2016 r., tym samym 3 - letni termin wywodzony z powyższego przepisu w żadnym razie jeszcze nie upłynął.
Warto w tym miejscu dodatkowo szerzej odnieść się do zasygnalizowanego przez pozwanegoP. P. (1)zdania odnoszącego się do wypłaty przez(...) Spółka AkcyjnawŁ.świadczenia oraz prośby o jego refundację. Zgodnie z art. 14 ust. 1 UUO zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Ustęp 2 w/w przepisu stanowi, że w przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego (…). Ustęp 3a stanowi natomiast – w dacie przedmiotowego pisma - że w przypadku niewypłacenia przez zakład ubezpieczeń odszkodowania w terminie, o którym mowa w ust. 1 albo 2, lub niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 3, organ nadzoru stosuje wobec zakładu ubezpieczeń środki nadzorcze określone w art. 212 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, którymi były: nałożenie na członków zarządu zakładu ubezpieczeń lub prokurentów kary pieniężne do wysokości odpowiadającej trzykrotnemu przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu z ostatnich 12 miesięcy, czy też nałożenie na zakład ubezpieczeń kary pieniężne do wysokości 0,5 % składki przypisanej brutto uzyskanej przez zakład ubezpieczeń w roku poprzednim, a w przypadku gdy zakład ubezpieczeń nie prowadził działalności lub miał zbiór składki przypisanej poniżej 20000000,00 zł do wysokości 100000,00 zł. Wydaje się zatem, że zakład ubezpieczeń pośpiesznie dokonał wypłaty świadczenia na rzecz dzieci zmarłej, nie ustalając swojej odpowiedzialności, być może – było to spowodowane obawą przed nałożeniem na niego kar. Powyższe działanie(...) Spółka AkcyjnawŁ.mogło być również spowodowane otrzymaniem informacji z II Wydziału Karnego tut. Sądu odnoszącego się do ubezpieczenia pojazdu markiP.oraz faktu zmian w zakładzie ((...) Spółka AkcyjnawŁ.stało się następcą prawnymZakładu (...) Spółka AkcyjnawŁ.). Poza tym wydaje się, że rzadko się zdarza, żeby właściciele, czy też posiadacze samochodów byli tak nierozsądni i nie wiedzieli o obowiązku posiadania polisy potwierdzającej zawarcie umowy OC – skoro należy ono do segmentu ubezpieczeń obowiązkowych w polskim porządku prawnym. Powyższe nie ma jednakże większego znaczenia, z uwagi na jednoznaczną treść powołanego przepisu art. 110 ust. 4 UUO wskazującego, że to tylko i wyłącznie Fundusz –(...)ma możliwość wystąpienia z regresem na mocy art. 110 UOO, a po części również z poniższych przedstawionych przez Sąd względów.
W toku niniejszej sprawy pozwanyP. P. (1)zakwestionował swoją odpowiedzialność z dochodzonego przez powoda tytułu, wskazując, że samochód osobowy markiP.nr rej. (...), którym kierował podczas wypadku był w dniu 10 września 2001 r. objęty obowiązkowym ubezpieczeniem OC w(...) Spółka AkcyjnawŁ..
Zgodnie z art. 23 ust. 1 UUO posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu. Ustęp 1a w/w ustawy stanowi, że posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 10 lit. a, zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem pojazdu, w odniesieniu do którego państwem członkowskim Unii Europejskiej umiejscowienia ryzyka jest państwo Unii Europejskiej, w którym pojazd ma być zarejestrowany, obowiązany jest posiadać ochronę ubezpieczeniową przez cały okres, w którym pojazd jest zarejestrowany, z wyjątkiem zarejestrowanych pojazdów historycznych. W odniesieniu do pojazdów zarejestrowanych za granicą obowiązek ten trwa przez cały okres pozostawania tych pojazdów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie zaś do art. 25 ust. 1 UUO ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje zdarzenia powstałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Rodzice pozwanegoE. P.iH. P.po zakupie przedmiotowego samochodu w dniu 11 listopada 2000 r. odJ. L. (1)udali się do Starostwa Powiatowego Wydział Komunikacji i złożyli wniosek o jego przerejestrowanie, gdzie nadano munr rej. (...). Nie ulega również wątpliwości że małżonkowieP.posiadali wiele pojazdów – od aut osobowych, po ciężarowe, ciężarowo – osobowe oraz przyczepy, co wynika z dokumentu zaświadczenia(...) Spółka AkcyjnawŁ.( k. 145 -147 ).
Generalnie stosownie do przepisuart. 6 kc, ciężar udowodnienia faktu w procesie cywilnym spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Odmiennie jest natomiast z ciężarem dowodu w postępowaniu likwidacyjnym, które to zagadnienie regulują przepisykodeksu cywilnegodotyczące umowy ubezpieczenia, jak równieustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowejoraz omawiana powyżej UUO, a mianowicie to sam dłużnik ( ubezpieczyciel ) weryfikuje w postępowaniu likwidacyjnym zasadność roszczenia wierzyciela.  Jak zaznacza w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 10 stycznia 2000 r. wydanym w sprawie III CKN 1105/98),po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku zakład ubezpieczeń obowiązany jest do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności oraz do zbadania okoliczności dotyczących wysokości szkody. Zakład ten ma obowiązek, aktywnego, samodzielnego wyjaśnienia okoliczności wypadku i wysokości szkody. Tego obowiązku, należącego do istoty działalności ubezpieczeniowej, ubezpieczyciel nie może przerzucić na inne podmioty. W niniejszej sprawie(...) Spółka AkcyjnawŁ.nie ustaliło ważności umowy ubezpieczenia obowiązkowego, którą objęty winien zostać samochód prowadzony w dniu 10 września 2001 r. przez pozwanego i na mocy art. 14 ust. 4 UUO przekazało sprawę o wypłatę należnego zadośćuczynienia Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu, który nie znalazł przesłanek wynikających z dalszej części ust. 4 powołanego przepisu i przyjął sprawę jako właściwy do wypłaty należnego dzieciom zmarłej w wyniku wypadku świadczenia. Po dokonaniu powyższego wystąpił do tut. Sądu przeciwkoP. P. (1)z tzw. roszczeniem regresowym. W procesie zaś - jak wskazano wyżej - pozwany kwestionując swoją odpowiedzialność winien sprostać wymogom dowodowym procesu cywilnego. Pozwany mimo powyższego podważania swojej odpowiedzialności i twierdzeń wysuwanych w określonych pismach procesowych nie przedłożył najważniejszych dowodów, a mianowicie - treści zawartej umowy ubezpieczenia OC, ani polisy potwierdzającej jej zawarcie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w żaden sposób nie wykazał, by samochód markiP.którym jechał i którym spowodował wypadek w dniu 10 września 2001 r. objęty był umową ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wskazują jedynie, że w ówczesnym czasie pojazd objęty był umową(...), z której to pokryto jego naprawę: koszt materiałów i robocizny na kwotę 2953,00 zł. Natomiast fakt posiadania przez małżonkówP.– rodziców pozwanego takiej ilości samochodów jak wynika to z zaświadczenia o przebiegu ubezpieczenia w ubezpieczeniach komunikacyjnych(...) Spółka AkcyjnawŁ.świadczyć może o braku należytej staranności w dopilnowania jakże istotnego obowiązku w postaci zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia, jakim jest ubezpieczenie OC.
W światle powyższego, nie można tym podzielić stanowiska strony pozwanej, iż w chwili zdarzenia samochód którym jechał i którym to spowodował wypadek objęty był umową ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Reasumując, żądanie pozwu oparte zarówno na postawie faktycznej jak i prawnej, podlegało uwzględnieniu w całości, czemu wyraz dano w pkt I sentencji wyroku.
Storna powodowa wystąpiła dodatkowo z roszczeniem zasądzenia od roszczenia głównego odsetek ustawowych od dnia 13 stycznia 2015 r. do dania zapłaty.
O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł stosownie do treściart. 481 kc.Zgodnie z§ 1powołanego przepisu jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Natomiast stosownie do§ 2jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. Powód wezwał pozwanego do zapłaty roszczenia w terminie 30 dni od daty odebrania wezwania do zapłaty, co miało miejsce osobiście przez pozwanego w dniu 12 grudnia 2014 r. Powyższe uzasadnia również uwzględnienie powyższego żądania.
O zwrocie kosztów procesu, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, Sąd orzekł w pkt II wyroku stosownie doart. 98 § 1ikpc, który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony ( koszty procesu ); do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
PozwanyP. P. (1)przegrał proces w całości, w związku z tym zobowiązany jest do zwrotu na rzecz powoda(...)wW.zwrotu wszystkich poniesionych przez niego kosztów procesu na które to składają się kwoty – 338,00 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, 4800,00 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, którego wysokość została ustalona na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Sąd nie uwzględnił wniosku pozwanegoP. P. (1)o rozłożenia świadczenia na raty. Stosownie doart. 320 kpcw szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia - wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia. W niniejszej sprawie pozwany ograniczył się jedynie do złożenia wniosku o rozłożenie świadczenia na raty, uzasadniając go ogólnikowo trudną sytuacją finansową. Pozwany wniósł o rozłożenie zadłużenia na raty, ale biorąc pod uwagę to, iż należność nie jest stosunkowo wysoka, zaś pozwany od czasu otrzymania wezwania do zapłaty nie podjął żadnych rokowań z powodem w tym zakresie, to trudno uwierzyć w dobrą wolę pozwanego, iż uiści zobowiązanie po rozłożeniu na raty. W ocenie Sądu pozwany nie wykazał, iż sytuacja pozwanego jest tak szczególna, aby uzasadniała rozłożenie świadczenia na raty. Wskazać należy, że według stanowiska doktryny odmowa rozłożenia świadczenia na raty albo wyznaczenia terminu do spełnienia świadczenia nie wymaga odrębnego orzeczenia w sentencji wyroku, lecz powinna być umotywowana w uzasadnieniu ( K. Piasecki (w:) Kodeks postępowania cywilnego..., t. 1, red. K. Piasecki, s. 1504 ).