Sąd Rejonowy w Limanowej
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 481/17
Data wyroku: 2017-11-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Trzeciak

Sygn. akt I C 481/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 listopada 2017 roku
Sąd Rejonowy w Limanowej I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Iwona Trzeciak

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Danuta Matras

po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 roku w Limanowej
na rozprawie
sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Starosty(...)
przeciwko(...) Sp. z o.o.sp. komandytowej z siedzibą wR.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym

I
Uzgadnia treśćksięgi wieczystej nr (...)z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, że:

a
poleca sprostować zawarty na mapie znajdującej się przyKW (...)– k.11, wykaz synchronizacyjny w brzmieniu:

„ pgr.lk.(...),(...),(...)zL.31 i pgr.lk.(...)zL.78 stanowiądziałkę ewidencyjną (...)”,
w ten sposób, że nakazuje zastąpić go wykazem zmian i wykazem synchronizacyjnym, sporządzonymi przezR. C., zawartymi w mapie do celów prawnych, przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 listopada 2014 roku za nr P.(...).2014.(...)wraz z wykazem zmian i wykazem synchronizacyjnym do decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Powiatu wL.z dnia 15 maja 1974 roku, znak(...).(...)w prawidłowym brzmieniu:
„ wykaz zmian:
- wL.78 gm. kat.P.pgr.lk.(...)dzieli się na pgr.lk.(...)i pgr.lk.(...)o pow. 0,0032 ha,
Wykaz synchronizacyjny:
– pgr.lk.(...)zL.31 gm. kat.P.i pgr.lk.(...)zL.78 gm. kat.P.stanowiądziałkę ewidencyjną (...)”,

b
powstałą w sposób opisany w punkcie I a wyroku pgr.lk(...)o pow.0,0032 ha poleca odłączyć z działu IKW (...)i założyć dla tej parceli nową księgę wieczystą z wpisem własności na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Powiatu wL.z dnia 15 maja 1974 roku, znak:(...).630/8/74.

II
Uzgadnia treśćksięgi wieczystej nr (...)z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, że:

a
poleca sprostować zawarty na mapie znajdującej się przyKW (...)– k.11, wykaz synchronizacyjny w brzmieniu:

„ pgr.lk.(...)zKW (...)((...)) stanowidziałkę ewidencyjną (...)”,
w ten sposób, że nakazuje zastąpić go wykazem zmian i wykazem synchronizacyjnym, sporządzonymi przezR. C., zawartymi w mapie do celów prawnych, przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 listopada 2014 roku za nr P.(...).2014.(...)wraz z wykazem zmian i wykazem synchronizacyjnym do decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Powiatu wL.z dnia 15 maja 1974 roku, znak(...).(...)w prawidłowym brzmieniu:
„ wykaz zmian:
- wL.120 gm. kat.P.pgr.lk.(...)dzieli się na pgr.lk.(...)i pgr.lk.(...)o pow. 0,0274 ha,
Wykaz synchronizacyjny:
– pgr.lk.(...)zKW (...)((...)) stanowiądziałkę ewidencyjną (...)”,

b
powstałą w sposób opisany w punkcie II a wyroku pgr.lk(...)o pow.0,0274 ha poleca odłączyć z działu IKW (...)i założyć dla tej parceli nową księgę wieczystą z wpisem własności na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Powiatu wL.z dnia 15 maja 1974 roku, znak:(...)(...).

III
Oddala wniosek strony pozwanej o zasądzenie zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 481/17

UZASADNIENIE

wyroku z 14 listopada 2017 roku
Strona powodowa Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę(...)wniosła pozew przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąspółce komandytowej z siedzibą wR.o uzgodnienie treściksiąg wieczystych nr (...)z rzeczywistym stanem prawnym wynikającym z orzeczenia Naczelnika Powiatu wL.znak(...).630/8/74 z dnia 15 maja 1974 roku o wywłaszczeniu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w stanie wolnym od obciążeń z przeznaczeniem na budowę drogiD.–S.–D.poprzez:

I
1. sprostowanie wykazu zmian zawartego na wyrysie z mapy ewidencyjnej załączonym do zbioru dokumentów przyKW (...):

- pgr.(...)zL.31 oraz pgr.(...)zL.78 stanowiądziałkę ewidencyjną nr (...),
w sposób wykazany w dokumentach sporządzonych przez geodetę uprawnionegoR. C.tj. wykazie zmian i wykazie synchronizacyjnym zamieszczonymi na mapie do celów prawnych przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 listopada 2014 roku o identyfikatorze P.(...).2014.(...)wraz z wykazem zmian i wykazem synchronizacyjnym do decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Powiatu wL.znak(...).630/8/74 z dnia 15 maja 1974 roku w prawidłowym brzmieniu:
wykaz zmian:
- wL.78 gm. kat.P.pgr.(...)podzieliła się na pgr.(...)i pgr.(...)o pow. 0,0032 ha,
wykaz synchronizacyjny:
- pgr.(...)zL.31 oraz pgr.(...)zL.78 stanowiądziałkę ewidencyjną nr (...);
2. Odłączenie z działu Iksięgi wieczystej (...)pgr.(...)o pow. 0,0032 ha stanowiącej własność Skarbu Państwa w ślad za lp. 1 wykazu ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Powiatu wL.znak(...).630/8/74 z dnia 15 maja 1974 r. do nowo założonej księgi wieczystej z wpisem prawa własności na rzecz Skarbu Państwa.
II.
1. sprostowanie wykazu zmian zawartego na wyrysie z mapy ewidencyjnej załączonym do zbioru dokumentów przyKW (...):
- pgr.(...)zKw (...)((...)) stanowidziałkę ewidencyjną nr (...),
w sposób wykazany w dokumentach sporządzonych przez geodetę uprawnionegoR. C.tj. wykazie zmian i wykazie synchronizacyjnym zamieszczonymi na mapie do celów prawnych przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 listopada 2014 roku o identyfikatorze P.(...).2014.(...)wraz z wykazem zmian i wykazem synchronizacyjnym do decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Powiatu wL.znak(...).630/8/74 z dnia 15 maja 1974 roku w prawidłowym brzmieniu:
wykaz zmian:
- wL.120 gm. kat.P.pgr.(...)podzieliła się na pgr.(...)i pgr.(...)o pow. 0,0274 ha,
wykaz synchronizacyjny:
- pgr.(...)zKw (...)((...)) stanowidziałkę ewidencyjną nr (...);
2. Odłączenie z działu Iksięgi wieczystej (...)pgr.(...)o pow. 0,0274 ha stanowiącej własność Skarbu Państwa w ślad za lp. 1 wykazu ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Powiatu wL.znak(...).630/8/74 z dnia 15 maja 1974 r. do nowo założonej księgi wieczystej z wpisem prawa własności na rzecz Skarbu Państwa.
Strona powodowa w uzasadnieniu żądania wskazała, że ostateczną decyzją Naczelnika Powiatu wL.stwierdzono nabycie na rzecz Skarbu Państwa m. in. parceli pgr.(...)i i(...)ha. Na mapie dołączonej do zbioru dokumentów przyKW (...)popełniono błąd w wykach synchronizacyjnych polegający na nieuwzględnieniu treści dokumentów funkcjonujących w obrocie prawnym tj. w/w decyzji wywłaszczeniowej oraz wykazu wywłaszczeniowego sporządzonego przy operacie wywłaszczeniowym, przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 8.04.966 r. pod numerem(...). Parcelę pgr.(...)należy wyodrębnić zdziałki ewidencyjnej nr (...), która objęta jestKw (...), zaś pgr.(...)zdziałki (...), która objęte jestKW (...)i stanowią własność strony pozwanej. Podano także, że wprowadzenie w/w zmian nie narusza powierzchni, granic jak i prawa własnościdziałek ewidencyjnych nr (...). Nie wpłynie to też na zakres posiadania, bowiem obie parcele znajdują się w posiadaniu Skarbu Państwa i wchodzą w składdrogi powiatowej nr (...)o nazwie D.–S.–D.. Wskazano także, że parcele wchodzące w skład drogi są wyłączone z obrotu prawnego.
W pisemnej odpowiedzi na pozew (k. 22-30) strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości, podnosząc wątpliwości co do sformułowanego żądania, a dotyczące przede wszystkim tego, że zdaniem pozwanego parcele, których dotyczy żądanie wchodzą częściowo w skład działek stanowiących własność pozwanego. Z kolei przyjmując, że parcele te nie wchodzą w skład działek pozwanego i stanowią częśćdziałki (...), to zdaniem pozwanego, właściwym trybem powinno być sprostowanie niezgodności danych katastralnych nieruchomości w trybieart. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Z ostrożności procesowej podniesiono także zarzut zasiedzenia przez pozwanego pgr.(...)i(...).
W piśmie z 31.10.2017 roku strona pozwana zmieniła swoje dotychczasowe stanowisko procesowe i w całości uznała powództwo. Jednocześnie wniosła o zasądzenie od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Podniesiono, że pozwany nie dał żadnych powodów do wytoczenia powództwa. Uznanie powództwa nastąpiło na etapie późniejszym niż odpowiedź na pozew, ponieważ na skutek bierności powoda na etapie przedsądowym, pozwany był zmuszony dopiero w trakcie procesu do zapoznania się z istotą roszczenia i oceną, czy żądanie pozwu nie narusza jego prawnie uzasadnianych interesów.
Strona powodowa wniosła o oddalenie wniosku z zasądzenie na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie strona powodowa nie domagała się zasądzenia zwrotu kosztów procesu na swoją rzecz.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Działka (...)położona wP.gm.D., objęta jestKW (...), zaśdziałka (...)objęta jestKW (...). W obu księgach jako właściciel wpisany jest(...) Sp. z o. o.sp. kom. z siedzibą wR..
(dowód: odpis zKW (...)k. 11, odpis zKw (...)k. 12-13, wypis z rejestru gruntów k. 16)
15 maja 1974 r. Naczelnik Powiatu wL.wydał decyzję nr(...).630/8/74 w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w gm. kat.P.z przeznaczeniem na cele przebudowy drogi państwowejD.-S.–D.. Decyzja ta obejmowała, między innymi, parcele 79/2 i 85/10 (poz. 1 i 10 decyzji wywłaszczeniowej).
(dowód: decyzja wywłaszczeniowa k. 3-5, mapa katastralna k. 6, wykaz synchronizacyjny z wykazem zmian gruntowych k. 7-8)
Na mapie dołączonej doKW (...)(k. 11) zamieszczone są wykazy synchronizacyjne następującej treści: „pgr.(...)zL.31 oraz pgr.(...)zL.78 stanowiądziałkę ewidencyjną nr (...)” oraz „pgr.(...)zKw (...)((...)) stanowidziałkę ewidencyjną nr (...)”. Wykazy te są nieprawidłowe, ponieważ nie uwzględniają zmian wynikających z decyzji wywłaszczeniowej. Prawidłowe wykazy synchronizacyjne zostały zawarty w mapie do celów prawnych sporządzonej przezR. C., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 27 listopada 2014 roku o identyfikatorze P.(...).2014.(...)i mają następujące brzmienie:
„wykaz zmian:
- wL.78 gm. kat.P.pgr.(...)podzieliła się na pgr.(...)i pgr.(...)o pow. 0,0032 ha,
wykaz synchronizacyjny:
- pgr.(...)zL.31 oraz pgr.(...)zL.78 stanowiądziałkę ewidencyjną nr (...)”
oraz
„wykaz zmian:
- wL.120 gm. kat.P.pgr.(...)podzieliła się na pgr.(...)i pgr.(...)o pow. 0,0274 ha,
wykaz synchronizacyjny:
- pgr.(...)zKw (...)((...)) stanowidziałkę ewidencyjną nr (...)”.
Powstałe w wyżej opisany sposób pgr.lk.(...)i(...), jako objęte decyzją wywłaszczeniową stanowią własność Skarbu Państwa. Parcele te wchodzą w składdrogi powiatowej nr (...)–działka nr (...).
Sprostowanie wykazów synchronizacyjnych nie narusza powierzchni ani granicdziałek ewidencyjnych (...).
(dowód: wykaz synchronizacyjny z wykazem zmian gruntowych k. 7-10, wypis z rejestru gruntów dladziałki (...)k. 14, wyrys z mapy ewidencyjnej k. 15, dokumentacja przyKw (...))
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych powyżej dowodów, a to decyzji wywłaszczeniowej, mapy katastralnej, wyrysu z mapy ewidencyjnej, mapy do celów prawnych z wykazem zmian i wykazem synchronizacyjnym, dokumentacji przyKw (...), odpisów z Kw, które to dokumenty urzędowe nie zostały skutecznie zakwestionowane.

Sąd zważył, co następuje:
Stosownie do treściart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotecew razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.
Niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w przedmiotowej sprawie dotyczy błędnego wykazu zmian i wykazu synchronizacyjnego dladziałki (...)orazdziałki (...). Wykazy te nie uwzględniały bowiem treści decyzji wywłaszczeniowej i wykazu zmian sporządzonego do tej decyzji. Decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, co powoduje, że w tym postepowaniu nie można kwestionować jej legalności. Należy wskazać, że Sąd jest związany powyższą decyzją administracyjną (decyzją wywłaszczeniową).
Odnosząc się do zasadniczych kwestii dotyczących zgłoszonego żądania uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, należy wskazać, że wobec nie ujawnienia decyzji wywłaszczeniowej we właściwym czasie (tj. tuż po jej uprawomocnieniu), dokonane po dniu uprawomocnienia się decyzji doprowadziły do zaistnienia niezgodności treści Kw nr(...)i(...)z rzeczywistym stanem prawnym, który może być uzgodniony jedynie w drodze procesu wszczętego na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych.
Należy także wskazać, że ostatecznie strona pozwana uznała w całości powództwo. Zgodnie z treściąart. 213 § 2 k.p.c., Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba, że uznanie jest sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.
Okoliczności rozstrzyganej sprawy nie dały podstaw do oceny, że uznanie jest sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego czy też, że zmierza do obejścia prawa.
Uznanie powództwa odnosi się zarówno do podstawy prawnej jak i faktycznej zgłoszonego żądania i stanowi akt dyspozycyjny podlegający kontroli sądu, tylko z punktu widzenia powyżej wymienionych przesłanek zart. 213 § 2 k.p.c.(SN z 28 X 1976 , II CR 232/76, z 14 IX 2003 , III CRN 188/83, z 9 XI 2011 r. II CSK 671/10, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Pod red. A. Zielińskiego i innych –do art. 213, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz . pod red. M. Manowskiej – do art. 213 k.p.c.). Innymi słowy poprzez uznanie powództwa pozwany uznaje nie tylko samo żądanie powoda, ale także przytoczone przez niego okoliczności faktyczne, a kryteria kontroli sądu w takiej sytuacji odnoszą się jedynie do skutków prawnego uznania, a nie do okoliczności faktycznych sprawy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 II 2010 r. IV CSK 436/09 wskazał, żezgodnie zart. 213 § 2 k.p.c.sąd jest obecnie związany uznaniem powództwa, chyba że jest ono sprzeczne z prawem, przez co rozumie się sprzeczność z przepisami bezwzględnie obowiązującymi, albo zmierza do obejścia prawa lub jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jeżeli żadna z tych okoliczności nie zachodzi sąd jest obowiązany wydać wyrok zgodny z uznaniem powództwa, bez względu na to, czy uznanie znajduje uzasadnienie w okolicznościach sprawy.
W niniejszej sprawie należy wskazać, że uznanie znajdowało także uzasadnienie w dokumentach złożonych do akt sprawy przez stronę powodową.
Mając powyższe na uwadze, sąd dokonał uzgodnienia treści księgi wieczystej w sposób wskazany przez stronę powodową, o czym orzeczono jak w pkt I i II sentencji wyroku.
W zakresie kosztów procesu należy na wstępie wskazać, że wobec uwzględnienia powództwa całości, stronę pozwaną należy uznać za stronę przegrywającą. Strona powodowa nie złożyła jednak wniosku o zasądzenie na jej rzecz od strony pozwanej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (oświadczenie pełnomocnika złożone na rozprawie 14.11.2017 r.).
Obowiązkiem sądu było także rozpoznanie wniosku strony pozwanej o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wobec uznania powództwa w całości.
Stosownie do treściart. 101 kpczwrot kosztów należy się pozwanemu pomimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu.
Jeżeli chodzi o pierwszą przesłankę wymienioną w zacytowanym przepisie, to faktycznie konieczność wytoczenia niniejszej sprawy wynikała tylko i wyłącznie z braku ujawnienia decyzji wywłaszczeniowej we właściwym czasie w księgach wieczystych, do czego w żaden sposób nie przyczyniła się strona pozwana. Jak jednak podkreśla się w orzecznictwie, przepis ten co do zasady nie ma jednak zastosowania w tych wypadkach, gdy osiągnięcie skutku prawnego nie może nastąpić w inny sposób niż tylko przez wytoczenie powództwa, choćby zamiary stron były całkowicie zgodne (z taką sytuacja mamy do czynienia w przypadku uzgodnienia treści księgo wieczystej).
Niezależnie jednak od tej przesłanki, do zastosowaniaart. 101 kpckonieczne jest też równoczesne spełnienie drugiej przesłanki, a mianowicie uznanie przy pierwszej czynności procesowej żądania pozwu. Uważa się, że uznanie żądania pozwu w sposób wyraźny i niebudzący wątpliwości musi nastąpić przy pierwszej czynności procesowej pozwanego po doręczeniu mu odpisu pozwu. Z reguły taką czynnością jest odpowiedź na pozew lub wobec jej braku – oświadczenie ustne pozwanego złożone na pierwszym posiedzeniu sądowym.
W niniejszej sprawie uznanie powództwa przez stronę pozwaną nastąpiło dopiero w toku procesu, a nie przy pierwszej czynności. W tej sytuacji przepisart. 101 kpcnie znajdował zastosowania, co spowodowało oddalenie wniosku strony pozwanej, o czym orzeczono jak w pkt III.
SSR Iwona Trzeciak