Sąd Okręgowy w Gliwicach
X Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: X GC 301/15
Data wyroku: 2017-06-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Leszek Guza
Słowa kluczowe: Umowa o roboty budowlane
Podstawa prawna: art. 647 k.c.

Sygn. akt X GC 301/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 czerwca 2017r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach , Wydział X Gospodarczy
w składzie następującym :
Przewodniczący : SSO Leszek Guza
Protokolant : Andrzej Chodorowski
po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółki z o.o.wO.
przeciwko(...) Spółce z o.o.wG.
o zapłatę
1) zasądza od pozwanej(...) Spółki z o.o.wG.na rzecz powódki(...) Spółki z o.o.wO.kwotę 123 171 , 61 (sto dwadzieścia trzy sto siedemdziesiąt jeden 61/100) złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 26 czerwca 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty;
2) oddala powództwo w pozostałej części;
3) zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 8 999 , 87 (osiem tysięcy dziewięćset dziewięćdziesiąt dziewięć 87/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.
/-/ Leszek Guza
Sygn. akt X GC 301/15

UZASADNIENIE
Powódka(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwO.wniosła o zasądzenie od pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwG.148 386,51 zł wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu.
W uzasadnieniu wskazała, że nabyła odfirmy (...), w następstwie umowy cesji, wierzytelności wobec pozwanej, wynikające z tytułu nieuiszczenia kwoty, która wynika zfaktury nr (...).
Powódka wskazała, że wierzytelność to należność za wykonane roboty budowlane, których przedmiot dokładnie określono umową o roboty budowlane z dnia 15 marca 2012r.
Powódka po nabyciu wierzytelności przesłała pozwanej wezwanie do zapłaty kwoty, której pozew dotyczy, na które pozwana w żaden sposób nie zareagowała.
Powódka dodatkowo podniosła, iż żąda od pozwanej także kwoty 171,61 zł stanowiącej równowartość kwoty 40 euro w świetle uregulowań wynikających z art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013r. o terminie zapłaty w transakcjach handlowych.
W dniu 17 kwietnia 2015r. Sąd Okręgowy w Gliwicach wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym zasądził roszczenie wynikające z pozwu wraz z kosztami procesu.
Pozwana złożyła sprzeciw od wskazanego nakazu, w którym wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów procesu, zarzucając brak legitymacji czynnej powodowej spółki, żądając obniżenia ceny wskutek wad wykonanych prac oraz potrącenia roszczenia z tytułu kar umownych.
W uzasadnieniu wskazała, że bezspornym jest, że poprzednika prawnego powodowej spółki i pozwaną łączyła umowa o roboty budowlane z dnia 15 marca 2012r.
Pozwana potwierdziła, iż została zawiadomiona o przelewie wierzytelności, jednakże zawiadomienie to zostało dokonane jej zdaniem sprzecznie z wymogami przepisuart. 512 k.c.
Jednocześnie pozwana podniosła, że umowa przelewu wierzytelności obejmuje jedynie należność główną wynikającą zfaktury nr (...)w kwocie 148 215 zł i 50 % odsetek od należności głównej, zaś co do pozostałych 50 % odsetek wierzycielem pozostał poprzednik prawny powódki.
Pozwana podniosła również zarzuty wynikające z faktu, iż poprzednik prawny powódki nienależycie wywiązał się ze swojego zobowiązania, a to wadliwie wykonał przedmiot umowy.
Wykonawca zobowiązał się do usunięcia wad na własny koszt w terminie do dnia 20 czerwca 2013r., co znalazło potwierdzenie także w dacie wymagalności faktury dochodzonej w niniejszym postępowaniu.
Pozwana wskazała, że poprzednik prawny powódki nie wywiązał się z tego zobowiązania w żadnej części do chwili obecnej uchybiając terminowi, jaki strony uzgodniły. Nadto pozwana ujawniła dalsze wady prac wykonanych przez poprzednika prawnego powódki, a to polegające na:
- braku wygłuszenia stropów;
- wykonaniu ścianek działowych z płyt kartonowo-gipsowych;
- niewykonaniu trzech kolumn w holu głównym;
- niezabezpieczeniu pomieszczeń wewnątrz budynku przed wilgocią;
- niewłaściwym wykonaniu podłoża pod wykładziny;
- wadliwym położeniu płytek wykładzinowych wraz z cokolikami;
- niewykonaniu montażu kraty przy oknach oddymiających na poddaszu;
- niewywiezieniu gruzu;
- niewykonaniu montażu wycieraczek przemysłowych;
- niezaimpregnowaniu belek stropowych;
Wykonawca nie usunął stwierdzonych wad, zgodnie z żądaniem pozwanej, a tym samym pozwana zgłosiła żądanie obniżenia ceny wykonanych prac o kwotę wyliczoną przez biegłego.
Pozwana podniosła również zarzut potrącenia roszczenia pozwanej z roszczeniem strony powodowej w zakresie kary umownej naliczonej na podstawie § 10 pkt 1 i pkt 2 ppkt 1 umowy łączącej poprzednika prawnego powódki z pozwaną.
W odpowiedzi powódka podtrzymała żądanie pozwu i podniosła, iż pozwana została zawiadomiona o dokonanym przelewie wierzytelności, a zawiadomienie to pochodzi od zbywcy wierzytelności.
Ponadto przepisykodeksu cywilnegonie uzależniają ważności umowy cesji od zawiadomienia dłużnika.
Powódka wskazała również, że wszystkie prace zostały wykonane zgodnie z umową, a wszelkie wady zgłoszone w terminie i w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, zostały usunięte.
Powódka podniosła również, iż wierzytelność przedstawiona do potrącenia nie istnieje.
Opóźnienie w wykonaniu przez cedenta prac będących przedmiotem umowy jest następstwem okoliczności zawinionych przez pozwaną.
Zgodnie z zawartą między cedentem, a pozwaną umową materiały konieczne do wykonania zleconych cedentowi prac były dostarczone przez pozwaną.
Na wszystkich etapach realizacji umowy pozwana dostarczała materiały z opóźnieniem, pewnych rzeczy nie dostarczyła w ogóle, pewne zaś materiały dostarczyła złej jakości.
Prace cedenta były realizowane niezwłocznie do dostarczeniu materiałów, czyli w czasie kiedy zostało to przez pozwaną umożliwione.
Pozwana w piśmie z dnia 23 lipca 2015r. wskazała, że poprzednik prawny powódki nie wywiązał się z zapisów umowy łączącej strony, a wady wykonanych prac do chwili obecnej nie zostały usunięte. Pozwana podniosła, że zgodnie z § 3 pkt 3 umowy wykonawca zwolniony jest z obowiązku jedynie zakupu takich materiałów jak: płytki podłogowe, płytki ścienne, wykładzina dywanowa bądź parkiet przemysłowy, parapety wewnętrzne. Pozostałe wszystkie materiały konieczne do wykonania umowy był zobowiązany zakupić cedent, a więc za ich nieterminowe dostarczenie, a tym samym opóźnienie wykonania prac odpowiada tylko i wyłącznie on.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 15 marca 2012r. wG.została zawarta umowa o roboty budowlane pomiędzy pozwaną (Zamawiający), aA. W.prowadzącym działalność gospodarczą podfirmą (...)(Wykonawca), na mocy której Wykonawca zobowiązał się do wykonania kapitalnego remontu wewnątrz budynku położonego wG.przyul. (...). Strony umowy ustaliły, że na objęte umowa roboty składają się roboty budowlane zgodnie z projektem technicznym oraz pozwoleniem na budowę z dnia 1 lutego 2011r. wydanym przez Prezydenta MiastaG..
Zgodnie z powołaną umową za jej wykonanie Wykonawca otrzymać miał wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości 825 000,00 zł.
Wskazana kwota uwzględniała zakup wszystkich materiałów budowlanych niezbędnych do prawidłowego wykonania zlecenia, sprzęt i robociznę.
Wykonawca zwolniony był z obowiązku zakupu jedynie takich materiałów jak: płytki podłogowe, płytki ścienne, wykładzina dywanowa bądź parkiet przemysłowe, parapety wewnętrzne.
Strony ustaliły termin zakończenia robót na dzień 25 września 2012r.
Wykonawca miał zapłacić Zamawiającemu karę umowną za opóźnienie w wykonaniu umowy, za opóźnienie w usunięciu wad stwierdzonych przy odbiorze robót budowlanych lub w czasie gwarancji lub rękojmi – w wysokości 2 % wynagrodzenia umownego za każdy rozpoczęty dzień opóźnienia.
(dowód: umowa z dnia 15 marca 2012r. – k. 11 – 14, zeznania świadkaA. W.– protokół rozprawy z dnia 21 stycznia 2016r. 00:02:52 – 01:04:07)
W dniu 15 marca 2012r. nastąpiło przekazanie przez Zamawiającego na rzecz Wykonawcy terenu budowy: Budynku po byłej szkole podstawowej wG.przyul. (...)
(dowód: protokół przekazania terenu budowy z dnia 15 marca 2012r. – k. 15)
Kierownik budowy pismem z dnia 11 września 2012r. stwierdził, że zgłoszone ustnie zastrzeżenia co do wykonanych robót nie zostały usunięte przez Wykonawcę, natomiast pismem z dnia 17 września 2012r. wskazał, że w związku z małą ilością pracowników na budowie może wystąpić zagrożenie niedotrzymania wykonania poszczególnych zakresów robót budowlanych.
(dowód: pismo z dnia 11 września 2012r. – k. 56, pismo z dnia 17 września 2012r. – k.57, zeznaniaT. S.– protokół rozprawy z dnia 20 stycznia 2016r. 00:06:11 – 00:19:46)
Wykonawca pismem z dnia 18 września 2012 r. poinformował, że niedotrzymanie terminu zakończenia robót może nastąpić z powodu sprowadzenia przez Zamawiającego płytek złej jakości.
(dowód: pismo z dnia 18 września 2012r. – k. 17, zeznania świadkaA. W.– protokół rozprawy z dnia 21 stycznia 2016r. 00:02:52 – 01:04:07)
W dniu 24 września 2012r. kierownik budowy nakazał rozebrać wykonane cokoliki i ułożyć je zgodnie z zaleceniem. Ponadto wskazał, że pomimo udzielonych upomnień co do kolejności wykonania robót Wykonawca lekceważy jego zalecenia.
(dowód: pismo z dnia 24 września 2012r. – k. 58)
W dniu 19 października 2012r.A. W.potwierdził zakończenie robót wykończeniowych na dzień 3 listopada 2012r. pod warunkiem zakończenia innych prac powstrzymujących technologicznie możliwość zakończenia robót,
(dowód: wiadomość e-mail z dnia 19.10.2012r. – k. 19)
Pismem z dnia 14 listopada 2012r. Kierownik budowy poinformował o zagrożeniu zakończenia robót na dzień zgłoszenia obiektu do odbioru. Wskazał, że Wykonawca nie wywiązuje się z deklaracji oraz wniósł o potrącenie kwoty 1000 zł tytułem braku utrzymania porządku na budowie.
(dowód: pismo z dnia 14 listopada 2012r. – k. 59)
Podczas wizytacji na budowie w dniu 15 listopada 2012r. zgłoszono szereg wad wykonanych robót.
(dowód: wizytacja na budowie w dniu 15 listopada 2012r. – k. 21)
Wykonawca poinformował pozwaną, że nie ma żadnego zagrożenia co do terminu zakończenia robót. Z dniem 19 listopada 2012r. zgłosił gotowość budynku do odbioru.
(dowód: pismo z dnia 17 listopada 2012r. – k. 22)
Kierownik budowy w dniu 21 listopada 2012r. poinformował Wykonawcę, że budynek nie nadaje się do odbioru ze względu na trwające w dalszym ciągu prace.
(dowód: pismo z dnia 21 listopada 2012r. – k. 60)
Wykonawca w dniu 17 lutego 2013r. zgłosił budynek do odbioru, wskazując że nie dostarczono na budowę wykładzin podłogowych, które dostarcza Inwestor. Wykonawca poinformował, że wszystkie roboty zostały zakończone oprócz progów w drzwiach wejściowych zewnętrznych ze względu na brak elementów.
(dowód: pismo z dnia 17 lutego 2013r. – k. 67, zeznania świadkaA. W.– protokół rozprawy z dnia 21 stycznia 2016r. 00:02:52 – 01:04:07)
W odpowiedzi na powyższe pismo pozwana wskazała, że budynek nie nadaje się do odbioru ze względu na fakt, iż w dalszym ciągu nie został położony stiuk na kolumnach oraz nie zostały wykonane inne prace wykończeniowe.
(dowód: pismo z dnia 18 lutego 2013r. – k. 68)
Pozwana w piśmie z dnia 18 lutego 2013r. zażądała od podwykonawcy -firmy (...), dostarczenia pozostałej części wykładzin oraz jej położenia wraz z cokolikami do dnia 20 lutego 2013r.
(dowód: pismo z dnia 18 lutego 2013r. – k. 61, zeznania świadkaW. J.– protokół rozprawy z dnia 21 stycznia 2016r. 01:46:30 – 02:03:04)
Pismem z dnia 29 marca 2013r.A. W.złożył oświadczenie, w którym określił sposób wykonania robót budowlanych związanych z zabezpieczeniem ogniowym konstrukcji drewnianej stropu oraz obudowy szachów.
(dowód: pismo z dnia 29 marca 2013r. – k. 23)
W dniu 24 kwietnia 2013r. odebrano roboty budowlane wykonane przez cedenta zgodnie z zamówieniem. Roboty uznano za wykonane bez wad i odebrane Wykonawcy z jednoczesnym przekazaniem Zamawiającemu.
Zakres prac wyceniony został na 790 337,40 zł, kwota końcowa do zapłaty za całość wykonanych prac objętych umową wyniosła 120 500,00 zł z terminem płatności do dnia 25 czerwca 2013r.
W protokole podpisanym jedynie przez pozwanego wykonawca zobowiązał się do poprawienia trzech kolumn w strukturze płytki podłogowej na obiekcie do dnia 20 czerwca 2013r., poprawienia wykładziny położonej na obiekcie oraz położenia wykładziny dywanowej na własny koszt w lokalu przyul. (...), w związku z deklaracją podwykonawcy, za opóźnienia w dostawie wykładziny.
W protokole tym pozwany złożył oświadczenie, że w przypadku braku realizacji wymienionych prac wykonawca otrzyma pomniejszone wynagrodzenie końcowe o kwotę 20 500 netto.
(dowód: protokół technicznego odbioru robót z dnia 24 kwietnia 2013r. – k. 53-54 oraz k. 55 i 137)
Firma (...)w dniu 25 kwietnia 2013r. zwróciła się do pozwanej o przesłanie protokołu odbioru końcowego montażu wykładzin dywanowych. W odpowiedzi pozwana wskazała, że warunkiem dostarczenia protokołu końcowego odbioru prac jest usunięcie usterek oraz położenie wykładziny dywanowej.
(dowód: pismo z dnia 25 kwietnia 2013r. – k. 62, pismo z dnia 26 kwietnia 2013r. – 63)
Pismem z dnia 24 września 2013r. pozwana wskazałafirmie (...)wady, który należy poprawić.
(dowód: pismo z dnia 24 września 2013r. – k. 64)
W dniu 12 marca 2014r.P. W.przesłał Wykonawcy listę usterek wykonanych robót naul. (...).
(dowód: wiadomości e-mail z dnia 12 marca 2014r. – k. 72, zeznaniaP. W.– protokół rozprawy z dnia 14 kwietnia 2016r. 00:12:15 – 00:32:16)
Pismem z dnia 11 maja 2015r. pozwana po raz kolejny wezwała Wykonawcę do dokończenia kolumn zainstalowanych w obiekcie oraz poprawy wykładzin podłogowych, wskazując na inne zastrzeżenia. Pismem tym pozwana naliczyła wykonawcy robót karę umowna za opóźnienie w wykonaniu umowy za 211 dni opóźnienia w wysokości 4 282 245,00 zł.
(dowód: pismo z dnia 11 maja 2015r. – k. 80)
Zgodnie z opinią biegłego sporządzoną na okoliczność ustalenia zakresu prac wykonanych przez poprzednika prawnego powoda i wskazania czy prace te zostały wykonane zgodnie z umową zawartą pomiędzy cedentem, a pozwanym oraz wysokości należnego poprzednikowi prawnego powoda wynagrodzenia, wartość robót budowlanych wykonanych wadliwie wynosi 580 462,30 zł.
Na roboty te składają się: demontaż ścianek z płyt na stelażu, ścianki działowe o podwyższonym standardzie akustycznym, demontaż istniejących warstw wykończeniowych z istniejących stropów drewnianych, wykonanie nowego stropu drewnianego z wykorzystaniem istniejących belek drewnianych, zerwanie wykładziny dywanowej, ułożenie nowej wykładziny dywanowej, dostawa wycieraczek przemysłowych, montaż cokoliku z płytek ceramicznych, uzupełnienie stiuków na kolumnach w holu głównym.
Natomiast wartość robót wykonanych wadliwie i niezgodnie z projektem budowlanym przez powoda wynosi 61 858,10 zł. Na roboty te składają się zerwanie wykładziny dywanowej, ułożenie nowej wykładziny, dostawa wycieraczek przemysłowych, montaż cokoliku z płytek ceramicznych, uzupełnienie stiuków na kolumnach w holu głównym.
Ponadto biegła wskazała, że umowa stron nie precyzowała szczegółowych parametrów innych niż w projekcie budowlanym w tym w szczególności w zakresie izolacyjności akustycznej przegród budowlanych.
Stropy drewniane miedzykondygnacyjne zostały pozbawione starej "polepy" co pozbawiło je izolacji akustycznej.
(dowód: opinia biegłego – k. 396 – 430, opinia uzupełniająca 543-552)
W dniu 13 lutego 2015r. powódka zawarła zA. W.umowę o powierniczym przelewie wierzytelności na mocy której nabyła odfirmy (...)wierzytelności wynikające zfaktury VAT nr (...)na łączną kwotę148 215,00 zł wraz z wszystkimi związanymi z nimi prawami.
W § 13 umowy zamieszczono zapis o podziale odsetek wynikających z umowy - po 50% dla każdej z jej stron.
O fakcie zawarcia umowy przelewu wierzytelności powódka została zawiadomiona pismem podpisanym przez cedenta doręczonym w dniu 26 lutego 2015r.
W dniu 12 sierpnia 2015r. zawarto aneks do umowy o przelewie wierzytelności, w którym doprecyzowano postanowienia paragrafu 13 pkt 12 umowy dotyczące podziału odsetek, poprzez wskazanie, że powódka dochodzi pełnej kwoty odsetek a jej podział nastąpi po wyegzekwowaniu od dłuznika.
(dowód: umowa o powierniczym przelewie wierzytelności i windykacji roszczeń nr(...)/(...)/(...)(...)k. 3 – 7, zawiadomienie o przelewie wierzytelności z potwierdzeniem odbioru – k. 25 - 26,faktura VAT nr (...)– k. 10, aneks do umowy o przelewie wierzytelności – k. 179)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o złożone i wskazane powyżej dokumenty, zeznania świadków oraz opinię biegłego uznając zgromadzony w ten sposób materiał dowodowy za wystarczający, a przeprowadzone postępowanie dowodowe za pozwalające na wyjaśnienie i rozstrzygnięcie sprawy i nie wymagające uzupełnienia.
Sąd nie znalazł podstaw, by kwestionować wiarygodność treści dokumentów zwłaszcza, że ich autentyczność nie była kwestionowana przez strony. Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które pozwoliłyby na podważenie ich wiarygodności i dlatego uwzględnił fakty z nich wynikające w całości.
Sąd dał wiarę przesłuchanym w sprawie świadkom i stronie pozwanej. Zeznania te znajdowały oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Sąd uznał opinię biegłego sądowego za rzetelną, pełną i w sposób jasny i wyczerpujący wyjaśniającą kwestie podlegające rozpoznaniu, dlatego też Sąd przyjął wynikające z niej wnioski za własne.
Sąd dokonując analizy treści sporządzonej opinii nie stwierdził żadnych błędów ani uchybień biegłego. Biegły zastosował właściwe dla przedmiotu opinii kryteria zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Na tej podstawie należało dokonać pozytywnej oceny przedmiotowego dowodu. Skoro opinia biegłego sądowego spełniała wszelkie wskazane powyżej kryteria należało uwzględnić dokonane w nich ustalenia i wzbogacić o nie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania opinii biegłego.
Sąd zważył:
Powództwo w części zasługiwało na uwzględnienie.
Powódka dochodziła w niniejszej sprawie od pozwanej należności nabytych od wykonawcy robót budowlanych.
Umowa z której wywodziła więc powódka swe roszczenia była umowa o roboty budowalane.
Pozwana podniosła zarzuty dotyczące legitymacji czynnej powódki oraz przedstawiła do potracenia naliczoną cedentowi karę umowną i podniosła zarzuty dotyczące wadliwości wykonanych robót i związany z tym zarzut obniżenia ceny.
Zarzuty te w większości nie zasługiwały na uwzględnienie.
Odnośnie zarzutu dotyczącego braku legitymacji po stronie powodowej to zarzut ten był nieuzasadniony.
Wbrew bowiem twierdzeniom pozwanej złożone przez powódkę dokumenty potwierdzają zarówno to, że nabyła ona całość dochodzonych w sprawie wierzytelności jak i fakt prawidłowego zawiadomienia pozwanej o cesji.
Z § 3 złożonej umowy o powierniczym przelewie wierzytelności wynika bowiem wprost, że cedent przelał na powódkę całość wierzytelności o których mowa w umowie wraz z wszystkimi związanymi z nimi prawami.
Nie tylko więc umowa ta nie zawiera uregulowań wyłączających regułę zart. 509 § 2 k.c.ale wprost wskazuje, że cesji podlega wierzytelności wraz z wszystkimi związanymi z na prawami.
Żadnej zmiany w tym zakresie nie wprowadza § 13 ust. 12 umowy, który jedynie reguluje podział odsetek wyegzekwowanych od dłużnika. W tej kwestii zresztą wszelkie ewentualne wątpliwości usuwa aneks z dnia 12 sierpnia 2015 r. który doprecyzowuje brzmienie tego zapisu.
Jeśli zaś chodzi o twierdzenia pozwanej o nieprawidłowym zawiadomieniu jej o cesji to materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zaprzecza prawdziwości tych twierdzeń.
Zawiadomienie dłużnika o przelewie wierzytelności z dnia 13 lutego 2015 r. podpisał bowiem cedent (k. 25). Powódka złożyła również dowód doręczenia pozwanej tego zawiadomienia.
Niezależnie od tego należy jednak dodać, że gdyby nawet twierdzenia pozwanej w omawianym zakresie opierały się na prawdzie to nie miałoby to żadnego znaczenia dla skuteczności cesji.
Zawiadomienie dłużnika o przelewie nie jest bowiem przesłanką jego skuteczności. Nawet jeśli dłużnik nie zostanie o przelewie zawiadomiony, spełnienie świadczenia do rąk cesjonariusza stanowi należyte wykonanie zobowiązania. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 30 czerwca 2005 r. (IV CK 768/04, OSNC 2006, Nr 5, poz. 93): jeżeli umowa przelewu jest ważna, to mimo braku pisemnego zawiadomienia o przelewie pochodzącego od cedenta, dłużnik, spełniając świadczenie do rąk cesjonariusza, zwalnia się z zobowiązania wobec cedenta (art. 515 k.c.).
Wiedza dłużnika o przelewie (a nie jego zgoda) ma w świetleart. 512 KCjedynie wpływ na ocenę skuteczności jego świadczenia do rąk poprzedniego wierzyciela, a nie na skuteczność umowy przelewu (IV CKN 1470/00, Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 2002-11-19).
Dlatego zarzuty pozwanej w omawianym zakresie nie mogły zostać uwzględnione.
Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut potrącenia podniesiony przez pozwaną.
Niezależnie bowiem od tego czy przedstawiona do potrącenia kara umowna została prawidłowo naliczona słusznie wskazuje powódka, że potrącenie to nie jest skuteczne z uwagi na treśćart. 513 § 2 k.c.
Zgodnie z tym przepisem dłużnik może z przelanej wierzytelności potrącić wierzytelność, która mu przysługuje względem zbywcy, chociażby stała się wymagalna dopiero po otrzymaniu przez dłużnika zawiadomienia o przelewie. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy wierzytelność przysługująca względem zbywcy stała się wymagalna później niż wierzytelność będąca przedmiotem przelewu.
Jak wskazuje się w orzecznictwie oświadczenie o potrąceniu wierzytelności (art. 499 KC) ma charakter prawnokształtujący, gdyż bez niego - mimo zaistnienia ustawowych przesłanek potrącenia (art. 498 § 1 KC) - nie dojdzie do wzajemnego umorzenia wierzytelności. Nadto oświadczenie to staje się skuteczne dopiero z chwilą, gdy dotarło do wierzyciela wzajemnego w taki sposób, że ten mógł zapoznać się z jego treścią (art. 61 KC). Nie budzi przy tym wątpliwości, że oświadczenie o potrąceniu winno być złożone stronie przeciwnej, a zatem podmiotowi, który jednocześnie pozostaje dłużnikiem i wierzycielem wzajemnym składającego oświadczenie. (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 2014-09-30, I ACa 829/14).
Oświadczenie o potraceniu złożyła pozwana sprzeciwie od nakazu zapłaty i stało się ono skuteczne z chwilą dotarcia tego oświadczenia do powódki jako cesjonariusza (Uchwała Sądu Najwyższego z 2005-10-13, III CZP 56/05, Opubl: Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna rok 2006, Nr 7-8, poz. 119, str. 45 ; Wyrok Sądu Najwyższego z 2012-05-18, IV CSK 486/11).
Oświadczeniem tym objęła pozwana karę umowna naliczona cedentowi z tytułu opóźnienia w wykonaniu umowy.
Karę te naliczyła pozwana cedentowi po raz pierwszy w piśmie z dnia 11 maja 2015 r. (k. 81) wysłanym w tym dniu cedentowi.
Przyjmując więc nawet, że oświadczenie to cedent otrzymał następnego dnia należy uznać, że przedstawiona do potracenia wierzytelność pozwanej stała się wymagalna najwcześniej w dniu 12 maja 2015 r.
Naliczona kara umowna stała się bowiem wymagalna po wezwaniu dłużnika do zapłaty (art. 455 k.c.).
Dlatego należy uznać, że przedstawiona przez pozwaną do potrącenia wierzytelność stała się wymagalna później niż wierzytelność będąca przedmiotem przelewu, to zaś zgodnie zart. 513 § 2 k.c.stoi na przeszkodzie uznaniu skuteczności potrącenia.
Biorąc powyższe pod uwagę podniesiony przez pozwaną zarzut potrącenia uznano za nieuzasadniony.
Jedynie częściowo uzasadniony był zarzut oparty na żądaniu obniżenia ceny.
W tym zakresie przypomnieć należy, że zgodnie zart. 637 k.c.( w brzemieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie) w związku zart. 656 § 1 k.c.jeżeli przedmiot umowy stron ma wady, zamawiający może żądać ich usunięcia, wyznaczając w tym celu przyjmującemu zamówienie odpowiedni termin z zagrożeniem, że po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu nie przyjmie naprawy. Przyjmujący może odmówić naprawy, gdyby wymagała nadmiernych kosztów.
Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu gdy wady usunąć się nie dadzą albo gdy z okoliczności wynika, że przyjmujący zamówienie nie zdoła ich usunąć w czasie odpowiednim, zamawiający może od umowy odstąpić, jeżeli wady są istotne; jeżeli wady nie są istotne, zamawiający może żądać obniżenia wynagrodzenia w odpowiednim stosunku. To samo dotyczy wypadku, gdy przyjmujący zamówienie nie usunął wad w terminie wyznaczonym przez zamawiającego.
Jak z powyższego wynika uprawnienia zamawiającego zależne są od rodzaju ujawnionych wad a skorzystanie z nich wymaga złożenia określonego oświadczenia o odstąpieniu od umowy lub żądaniu obniżenia ceny.
Wskazuje się, że zgodnie zart. 637 k.c.w związku zart. 656 k.c.inwestorowi z tytułu rękojmi służą uprawnienia do domagania się usunięcia wad, do odstąpienia od umowy lub żądania obniżenia wynagrodzenia. Wybór uprawnienia należy wyłącznie do inwestora a w toku procesu o zapłatę wynagrodzenia wykonawcy od pozwanego. Wybór jednego z uprawnień wyklucza skuteczne podniesienie zarzutu skorzystania z innego uprawnienia i determinuje tym samym kierunek obrony przeciwko żądaniu pozwu, który podlega ocenie sądu.
Uprawnienie zamawiającego do obniżenia wynagrodzenia (art. 636 § 2) powstaje w sytuacji, w której ujawniona wada ma charakter nieistotny i ponadto: a) nie da się jej usunąć, lub b) z okoliczności wynika, że przyjmujący zamówienie nie jest w stanie jej usunąć w odpowiednim czasie, względnie c) przyjmujący zamówienie jest zdolny do usunięcia wady, niemniej jednak nie uczynił tego w terminie wyznaczonym mu przez zamawiającego zgodnie z art. 636 § 1. Obniżenie powinno nastąpić w stosunku, w jakim wartość dzieła wadliwego (w chwili jego wydania) pozostaje do wartości dzieła wolnego od wad. Wskutek złożenia oświadczenia o obniżeniu wynagrodzenia zamawiający kształtuje jego wysokość na nowo. Jeżeli obniżona wartość przekracza wynagrodzenie dotychczas zapłacone, to po stronie zamawiającego powstaje roszczenie o zwrot odpowiedniej części; w innych przypadkach jego świadczenie ograniczone jest do kwoty obniżonej. Uprawnienie do żądania obniżenia wynagrodzenia nie ma charakteru odszkodowawczego (wyrok SN z 25 stycznia 2006 r., I CK 247/2005, LexisNexis nr 2422473, „Glosa" 2012, nr 4, s. 40 z glosą P. Ochmana oraz z glosą B. Pawlaka, R.Pr. 2012, nr 131, dodatek naukowy, s. 21) (w wyroku SA Katowice z 26 maja 2006 r., I ACa 2191/05, LEX nr 196074).
Dlatego uznaje Sąd, ze złożenie oświadczenia o żądaniu obniżenia ceny jest niezbędne dla ukształtowania na nowo wzajemnych praw i obowiązków stron umowy w zakresie umówionego wynagrodzenia i powstania obowiązku wykonawcy zwrotu nadpłaconej kwoty.
Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że w niniejszej sprawie w zasadzie, poza protokołem odbioru z dnia 24 kwietnia 2013 r. brak jest złożonego w terminie oświadczenia o żądaniu obniżenia ceny. Jedynie w tym protokole pozwana wskazała konkretne wady, zakreśliła wykonawcy termin do ich usunięcia i zażądała obniżenia ceny.
Oświadczenie złożone w tym protokole uznaje Sąd za skutecznie złożone wykonawcy bowiem bezsporne było, że w tym dniu doszło do odbioru robót, choć strony nie uzgodniły wspólnego protokołu.
W protokole tym - w wersji podpisanej przez pozwaną, wskazała ona wady w postaci konieczności poprawienia trzech kolumn w strukturze płytki podłogowej i poprawienia wykładziny położonej na obiekcie oraz wskazała termin do usunięcia tych wad pod rygorem obniżenia wynagrodzenia o kwotę 20 500 zł netto.
Istnienie wadliwości wykonanych robót w tym zakresie potwierdziła opinia biegłej, która wskazała, że wykładzina dywanowa została wadliwie ułożona i wymaga usunięcia oraz ułożenia nowej wykładziny a także, ze roboty stiukowe na kolumnach nie zostały zakończone. Jednocześnie koszt usunięcia wskazanych wad wyceniła biegła powyżej kwoty o jaką pozwana żądała obniżenia wynagrodzenia.
Dlatego uznał Sąd , że żądanie pozwanej obniżenia ceny w omawianym zakresie należało uwzględnić i o wskazaną wyżej kwotę obniżył wynagrodzenie należne wykonawcy robót.
W pozostałym zakresie Sąd nie uwzględnił zarzutów pozwanej dotyczących wadliwości wykonanych robót.
Zważył tutaj Sąd, że wskazywane przez pozwaną wady i usterki w zakresie nie objętym obniżeniem wynagrodzenia opisanym powyżej i w zakresie uznanym w opinii bieglej miały charakter wad jawnych (brak dostawy wycieraczek przemysłowych i montaż cokoliku) w związku z czym winny być zgłoszone już przy odbiorze robot. Nie zgłoszenie tych wad w stosownym terminie spowodowało utratę uprawnień pozwanej z rękojmi.
W tym zakresie przypomnieć trzeba, że objęta sporem umowa została zawarta w 2012 r. czyli zastosowanie znajdują tutaj przepisy w brzmieniu obowiązującym w tym czasie (art. 51 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta)
Przypomnieć również trzeba, że zgodnie zart. 638 k.c.w związku zart. 656 § 1 k.c.do rękojmi za wady odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy o rękojmi przy sprzedaży.
Zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje więcart. 563 k.c.w brzemieniu:
"§ 1 Kupujący traci uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy, jeżeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciągu miesiąca od jej wykrycia, a w wypadku gdy zbadanie rzeczy jest w danych stosunkach przyjęte, jeżeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciągu miesiąca po upływie czasu, w którym przy zachowaniu należytej staranności mógł ją wykryć. (…)
§ 2. Jednakże przy sprzedaży między osobami prowadzącymi działalność gospodarczą utrata uprawnień z tytułu rękojmi następuje, jeżeli kupujący nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomił niezwłocznie sprzedawcy o dostrzeżonej wadzie, a w wypadku gdy wada wyszła na jaw dopiero później - jeżeli nie zawiadomił sprzedawcy niezwłocznie po jej wykryciu.
§ 3. Do zachowania terminów zawiadomienia o wadach rzeczy sprzedanej wystarczy wysłanie przed upływem tych terminów listu poleconego".
Jak z powyższego wynika w stosunkach między osobami prowadzącymi działalność gospodarczą utrata uprawnień z tytułu rękojmi następuje, jeżeli zamawiający nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomił niezwłocznie przyjmującego zamówienie o dostrzeżonej wadzie, a w wypadku gdy wada wyszła na jaw dopiero później - jeżeli nie zawiadomił sprzedawcy niezwłocznie po jej wykryciu.
Warunkiem zatem zachowania uprawnień z tytułu rękojmi jest dochowanie przez uprawnionego tzw. "aktów staranności", polegających na konieczności zbadania przedmiotu umowy pod kątem jego zgodności z warunkami uzgodnionymi w umowie, i zawiadomienie w odpowiednim czasie drugiej strony o stwierdzonych wadach.
Jak już wyżej wskazano wady o których mowa a których istnienie potwierdził biegły miały charakter wad jawnych. Winny więc być zgłoszone już przy odbiorze a ich nie zgłoszenie w stosownym terminie spowodowało utratę uprawnień pozwanej z rękojmi.
W pozostałym zakresie wady wskazywane przez pozwaną nie znalazły potwierdzenia w opinii biegłej. Dlatego uznał Sąd, ze postępowanie dowodowe w tym zakresie nie potwierdziło zasadności zarzutów pozwanej.
Nie bez znaczenia jest również to, że pozwana poza zarzutem obniżenia ceny nie sformułowała innych roszczeń wynikających z przepisów o rękojmi za wady.
Biorąc powyższe pod uwagę uznał Sąd, że wysokość należnego wykonawcy wynagrodzenia po jego obniżeniu wyniosła 100 000 zl netto czyli 123 000 zł brutto. Do tej kwoty wierzytelność objęta umową cesji istniała i mogła być skutecznie przeniesiona.
Dlatego w oparciu o treśćart. 647 k.c.iart. 509 k.c.zasądzono od pozwanej na rzecz powoda tę kwotę wraz z odsetkami naliczonymi po dniu wymagalności roszczenia (art. 481 k.c.).Ten zaś określono według daty wskazanej w fakturze wystawionej po odbiorze robót.
Do kwoty tej doliczono również równowartość kwoty 40 Euro przeliczonej na złote wedle reguł wynikających z art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.
O kosztach procesu Sąd postanowił po myśliart. 100 k.p.c.Rozkładając koszty stosownie do wyniku sporu. Powódka wygrała sprawę w 83,01%.
Na koszty poniesione przez powódkę złożyły się:
- opłata od pozwu w kwocie 7 420 zł
- wynagrodzenie pełnomocnika procesowego - 3 600 zł ;
- opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł;
- wykorzystane zaliczki– 1 486 , 51zł zł.
Razem stanowi to kwotę - 12 523 , 51 zł.
Na koszty poniesione przez pozwaną złożyły się:
- wynagrodzenie pełnomocnika procesowego - 3 600 zł ;
- opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł;
- wykorzystane zaliczki– 1 486 , 51zł zł.
Razem 5 103 , 51 zł.
Łącznie koszty procesu wyniosły więc 17 622 , 02 zł z czego 83,01% to 14 103 , 38 zł. Taką część kosztów procesu winna więc ponieść pozwana, a poniosła już 5 103 , 51 zł. Dlatego różnicę w kwocie 8 999 , 87 zł zasądzono od niej na rzecz powódki.
SSO Leszek Guza