Sąd Okręgowy w Gliwicach
V Zamiejscowy Wydział Karny. Sekcja Odwoławcza
Sygnatura akt: V Ka 450/17
Data wyroku: 2017-11-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lucyna Pradelska-Staniczek

Sygn. akt V .2 Ka 450/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia  20 listopada 2017  r.

    Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku

Wydział V Karny Sekcja Odwoławcza
w składzie:
Przewodniczący:SSO Lucyna Pradelska-Staniczek
Protokolant:  Justyna Napiórkowska
w obecności Anny Wieczorek  Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Wodzisławiu Śląskim
po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r.
sprawy:

P. B.

s.Z.iD.

ur. (...)wR.

oskarżonego o przestępstwo zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 297 § 1 kkprzy zastosowaniuart. 11§ 2 kk

na skutek apelacji  wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim
z dnia 12 lipca 2017r. sygn. akt VI K 133/17
I.utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
II.kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.

SSO Lucyna Pradelska-Staniczek
Sygn. akt V.2 Ka 450/17

UZASADNIENIE
P. B.został oskarżony o to, że w dniu 5 czerwca 2014 roku wW., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez wprowadzenie w błąd pośrednika finansowegofirmy (...) S.A.odnośnie braku innych zobowiązań finansowych oraz zamiaru spłaty rat zaciągniętej pożyczki, w wyniku czego uzyskał pożyczkę gotówkową o nr(...), a następnie nie spłacając żadnej raty tej pożyczki doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na łączną kwotę 5780 złotych(...) S.A.z siedzibą wB., tj. o czyn zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 297 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 2 k.k.
Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim wyrokiem z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt VI K 133/17 uznał oskarżonegoR. S.za winnego tego, że w dniu 5 czerwca 2014 roku wW., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez wprowadzenie w błąd pośrednika finansowegofirmy (...) S.A.odnośnie braku innych zobowiązań finansowych oraz zamiaru spłaty rat zaciągniętej pożyczki, doprowadził wskazane przedsiębiorstwo do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że uzyskał pożyczkę gotówkową o nr(...)w kwocie 2000 złotych, której nie spłacił, działając na szkodę(...) S.A.wB., przy czym Sąd przyjął, iż czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, i wyczerpuje znamiona przestępstwa zart. 286 § 3 k.k.w zw. zart. 286 §1 k.k.i z to na mocyart. 286 § 3 k.k.wymierzył oskarżonemu karę 100 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych.
Na mocyart. 46 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.Sąd orzekł wobec oskarżonego tytułem środka karnego obowiązane naprawienia szkody poprzez zapłacenie na rzecz(...) S.A.wB.kwoty 2000 złotych.
Sąd obciążył oskarżonego kosztami sądowymi, w tym opłatą w kwocie 100 złotych oraz wydatkami kwocie 70 złotych.
Apelację od powyższego wyroku złożył Prokurator, zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego i wyrokowi temu zarzucając obrazę przepisu prawa materialnego, a to przepisuart. 297 § 1 k.k.poprzez jego niezastosowanie w kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, będące konsekwencją uznania, iż(...) S.A.wB.nie jest jednostką organizacyjną prowadzącą na podstawie ustawy działalność gospodarczą podobną do działalności banku i tym samym nie korzysta z ochrony, jaką przewiduje regulacjaart. 297 § 1 k.k.
Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie, że czyn przypisany oskarżonemu wyczerpuje znamiona przestępstwa zart. 286 § 1 kk. w zw. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd odwoławczy w pełni podziela bowiem argumentację zawartą w pisemnych motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia, iż(...) S.A.wB.nie jest instytucją, o jakiej mowa wart. 297 § 1 k.k.
Niewątpliwie przepisart. 297 § 1 k.k.posługuje się mało precyzyjnym określeniem jednostki organizacyjnej prowadzącej podobną co bank działalność gospodarczą na podstawie ustawy, co może budzić trudności w kwestii ustalania listy podmiotów pokrzywdzonych tym przestępstwem.
Sądowi odwoławczemu znane jest stanowisko prezentowane przez część przedstawicieli doktryny, przyjmujące szerszy katalog jednostek objętych ochronąart. 297 § 1 k.k.aniżeli przyjął to Sąd I instancji - a obejmujący także instytucje parabankowe, domy maklerskie, fundusze inwestycyjne, podmioty prowadzące pracownicze programy emerytalne, podmioty prowadzące pracownicze programy emerytalne, podmioty prowadzące indywidualne konta emerytalne, towarzystwa ubezpieczeniowe. Orzecznictwo sądów także nie jest w tym zakresie jednolite.
Sąd odwoławczy w niniejszym składzie podziela jednakże w całości pogląd zaprezentowany przez Sąd I instancji, iż(...) S.A.wB.takim podmiotem nie jest.
Listę podmiotów, nazwanych wart. 297 § 1 k.k.jednostkami organizacyjnymi prowadzącymi na podstawie ustawy podobną do banków działalność gospodarczą powinno się określać na podstawie precyzyjnych kryteriów. Jedynie bowiem najwęższa z możliwych wykładnia pojęcia „jednostka organizacyjna prowadząca podobną działalność gospodarczą” jest w stanie spełnić wymogi wynikające z gwarancyjnej funkcji prawa karnego (zob. Maja Klubińska, Przestępstwo oszustwa gospodarczego z art. 297 k.k.) Warunkami zaliczenia do jednostek organizacyjnych wymienionych wart. 297 § 1 k.k.są: 1) prowadzenie działalności gospodarczej, 2) oparcie jej na przepisach ustawy, 3) podobieństwo wymienionej działalności z tą prowadzoną przez banki. (zob. Agata Wujastyk, Przestępstwa tzw. oszustw kredytowych w ustawie oraz praktyce prokuratorskiej i sądowej). Punktem wyjścia powinna być definicja banku, którą to definicję przytoczył Sąd Rejonowy w pisemnych motywach rozstrzygnięcia. Wykładnia tej definicji powinna być z kolei dokonywana przede wszystkim w oparciu oart. 5 Prawa bankowego(chodzi tutaj o działalność bankową, obejmującą wykonywanie czynności bankowych). W literaturze podkreśla się, iż o podobieństwie prowadzonej działalności gospodarczej świadczyć będzie wykonywanie czynności bankowych, które są najbardziej istotną cechą działalności bankowej. W przywołanej już monografii wskazano, iż zastrzegając wyłącznie dla banków prowadzenie działalności gospodarczej, której przedmiotem są czynności wymienione wart. 5 ust. 1 Prawa bankowego, ustawodawca w ust. 4 tego przepisu wprowadził wyjątek od powyższej zasady. Dotyczy to jednostek organizacyjnych innych niż banki, uprawnionych do wykonywania określonych czynności bankowych na podstawie przepisów odrębnych ustaw (art. 5 ust. 5 Prawa bankowego). Dodatkowo wskazać także należy na podobieństwo określenia użytego wart. 297 § 1 k.k.(jednostka organizacyjna prowadząca podobną do banku działalność gospodarczą na podstawie ustawy) do występującego wart. 5 ust. 5 Prawa bankowego(„jednostki organizacyjne inne niż banki”, które mogą wykonywać czynności wymienione wart. 5 ust. 1 Prawa bankowego, „jeżeli przepisy odrębnych ustaw uprawniają je do tego”). Sąd odwoławczy w pełni przytoczone poglądy podziela.
Reasumując, Sąd odwoławczy podziela pogląd, iż do jednostek organizacyjnych prowadzących podobną do banków działalność gospodarczą należy zaliczyć te wszystkie jednostki, na które wskazał Sąd Rejonowy. Sąd I instancji zasadnie wskazał, które przepisy materialno-prawne regulują działanie instytucji, o jakich mowa wart. 297 k.k.
Ma rację skarżący, iż aktualne brzmienieart. 297 § 1 k.k.nie zawęża pojęcia pożyczki wyłącznie do pożyczki bankowej. Tym samym relewantna na gruncie przepisuart. 297 § 1będzie zarówno pożyczka bankowa, jak i wszelka inna postać pożyczki, udzielanej na podstawieart. 720 k.c.Rzecz jednak w tym, iżart. 297 § 1 k.k.wprowadza w tym zakresie ograniczenia poprzez wskazanie podmiotów udzielających pożyczki, do których ustawodawca zalicza banki, jednostki organizacyjne prowadzące podobną działalność gospodarczą na podstawie ustawy, organy lub instytucje dysponujące środkami publicznymi.
Z naprowadzonych wyżej względów należało zaskarżony wyrok, jako słuszny, utrzymać w mocy