Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2093/16
Data wyroku: 2017-03-17 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: J. Chrostek
Słowa kluczowe: Składki na ubezpieczenie społeczne
Podstawa prawna: art.8 ust.6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VIII U 2093/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 7 lipca 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 22 stycznia 2013 r. odmówiłH. K.umorzenia należności z tytułu składek:

a
na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 1999 r. do maja 2000 r., od października 2000 r. do lipca 2001 r., od kwietnia do czerwca 2002 r., za grudzień 2002 r., od lutego do maja 2003 r., od sierpnia 2003 r. do marca 2004, za maj 2004 r. oraz listopad 2004 r. w łącznej kwocie 17.325,53 zł, w tym z tytułu: składek – 7.031,70 zł, odsetek – 10.293,83 zł,

b
na ubezpieczenie zdrowotne za luty 2001 r., maj 2001 r., maj 2002 r., sierpień 2003 r., styczeń 2004 r., marzec 2004 r. oraz listopad 2004 r. w łącznej kwocie 102,21 zł, w tym z tytułu: składek – 44,87 zł, odsetek 57,34 zł.

W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ubezpieczony w dniu 22 stycznia 2013 r. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Decyzją z dnia 5 maja 2015 r. określono warunki umorzenia, którym była spłata należności niepodlegających umorzeniu w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji wraz z naliczonymi odsetkami. Decyzja uprawomocniła się w dniu 15 czerwca 2015 r. Z dniem 15 czerwca 2016 r. upłynął 12 miesięczny termin na uregulowanie należności niepodlegających umorzeniu liczony od dnia uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia należności z tytułu składek. Ubezpieczony nie opłacił w/w należności w wyznaczonym terminie.
/decyzja – k. 15 – 16 akt ZUS/
H. K.uznał powyższą decyzję za krzywdzącą i w dniu 10 sierpnia 2016 r. złożył odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1
niezastosowanie przepisu art. 1 ust. 8 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność poprzez zaniechanie wskazania warunków umorzenia wdecyzji nr (...)z dnia 5 maja 2015 r. a tym samym uniemożliwienie skarżącemu uiszczenia należności podlegających umorzeniu i w konsekwencji przedwczesne wydanie zaskarżonej decyzji,

2
błędne ustalenie stanu faktycznego bowiem nie sposób uznać, że decyzja określająca warunki umorzenia stała się prawomocna z dniem 15 czerwca 2015 r. w sytuacji gdy na żadnym etapie postępowania skarżący nie został poinformowany o wysokości nienależności niepodlegających umorzeniu za okres od 1 stycznia 1999 r. co uniemożliwiło wypełnienie nałożonego obowiązku spłaty należności niepodlegających umorzeniu,

3
naruszenie zasady informowania stron poprzez zaniechanie poinformowania skarżącego o wysokości należności niepodlegających umorzeniu, co uniemożliwiło wypełnienie nałożonego nań obowiązku do ich uiszczenia,

4
naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez nałożenie na skarżącego warunku uzależniającego umorzenie składek od uiszczenia należności o niesprecyzowanej wysokości.

/odwołanie – k. 2 – 7/
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
/odpowiedź na odwołanie – k. 8 – 9/
Pełnomocnik wnioskodawcy na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. poparł odwołanie i wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
/protokół rozprawy z dnia 22.02.2017 r. – 00:01:27 – 00:06:27 – płyta CD – k. 23/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
H. K.prowadził działalność gospodarczą do dnia 31 maja 2008 r.
/bezsporne/
Wnioskiem z dnia 4 czerwca 2013 r. na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551)H. K.wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o umorzenie całości nieopłaconych należności składkowych na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy za okres od listopada 1999 r. do grudnia 2004 r., do opłacania których zobowiązany był z tytułu prowadzenia poza rolniczej działalności, wskazując, że działalność została zlikwidowana z dniem 31 maja 2008 r.
/wniosek – k. 2 akt ZUS/
Decyzją z dnia 5 maja 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.określił, iż według stanu na dzień złożenia wniosku tj. na dzień 22 stycznia 2013 r. umorzeniu podlegają należnościH. K.z tytułu składek:
a) na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 1999 r. do maja 2000 r., od października 2000 r. do lipca 2001 r., od kwietnia do czerwca 2002 r., za grudzień 2002 r., od lutego do maja 2003 r., od sierpnia 2003 r. do marca 2004, za maj 2004 r. oraz listopad 2004 r. w łącznej kwocie 17.325,53 zł, w tym z tytułu: składek – 7.031,70 zł, odsetek – 10.293,83 zł,
b) na ubezpieczenie zdrowotne za luty 2001 r., maj 2001 r., maj 2002 r., sierpień 2003 r., styczeń 2004 r., marzec 2004 r. oraz listopad 2004 r. w łącznej kwocie 102,21 zł, w tym z tytułu: składek – 44,87 zł, odsetek 57,34 zł.
Ponadto organ rentowy określił, że warunkiem umorzenia w/w należności jest spłata należności nie podlegających umorzeniu. Wskazano, że należności z tytułu składek za okres od dnia 1 stycznia 1999 roku nieobjęte postępowaniem o umorzenie należy uregulować w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się przedmiotowej decyzji wraz z odsetkami naliczonymi do dnia wpłaty włącznie.
/decyzja – k. 11 akt ZUS/
Decyzja z dnia 5 maja 2015 r. została doręczona skarżącemu wraz z pouczeniem o prawie, terminie i sposobie wniesienia odwołania w dniu 14 maja 2015 r.
/decyzja – k. 11 akt ZUS, potwierdzenie odbioru – k. 10 akt ZUS/
Wnioskodawca nie odwołał się do Sądu od decyzji z dnia 5 maja 2015 r. określającej warunki umorzenia należności, decyzja uprawomocniła się w dniu 15 czerwca 2015 r.
/bezsporne/
Wnioskodawca według stanu na dzień 15 czerwca 2016 r. nie opłacił należności niepodlegających umorzeniu.
/bezsporne/
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 lipca 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 22 stycznia 2013 r. odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek.
/decyzja – k. 15 akt ZUS/
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowego ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, a mianowicie o powołane wyżej dokumenty znajdujące się w aktach sprawy oraz w załączonych aktach organu rentowego. Przedmiotowe dokumenty nie były kwestionowane w toku postępowania przez żadną ze stron i pozwalają, zdaniem Sądu Okręgowego, na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i jako takie podlega oddaleniu.
W dniu 15 stycznia 2013 roku weszła w życie ustawa z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. 2012 poz. 1551). Ustawa ta – zwana dalej ustawą abolicyjną - przewiduje możliwość umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy oraz odsetek za zwłokę i pozostałych powstałych kosztów (w tym kosztów egzekucyjnych), dla wszystkich osób prowadzących pozarolniczą działalność, które w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności i nie opłaciły należnych z tego tytułu składek.
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy abolicyjnej, na wniosek osoby podlegającej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniuart. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.):
1) która przed dniem 1 września 2012 r. zakończyła prowadzenie pozarolniczej działalności i nie prowadzi jej w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 8,
2) innej niż wymieniona w pkt 1
- umarza się nieopłacone składki na te ubezpieczenia za okres od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 28 lutego 2009 roku oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.
W ustępie 2 art. 1 ustawy abolicyjnej przewidziano, że w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy wymienionej w ust. 1, wniosek o umorzenie składa płatnik składek. Natomiast w ustępie 3 art. 1 ustawy abolicyjnej postanowiono, że w przypadku, gdy płatnik, o którym mowa w ust. 2, zakończył prowadzenie pozarolniczej działalności, wniosek o umorzenie składa osoba,o której mowa w ust. 1.
Zgodnie zaś z dyspozycją ust. 6 art. 1 ustawy abolicyjnej umorzenie należności, o których mowa w ust. 1, skutkuje umorzeniem nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy za ten sam okres oraz należnych od nich, za ten sam okres, odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.
Zgodnie z uregulowaniem art. 1 ust. 8 powołanej ustawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję określającą warunki umorzenia, w której ustala także kwoty należności, o których mowa w ust. 1 i 6, z wyłączeniem kosztów egzekucyjnych.
Warunkiem umorzenia należności, o których mowa w ust. 1 i 6, jest nieposiadanie na dzień wydania decyzji, o której mowa w ust. 13 pkt 1, niepodlegających umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 stycznia 1999 r., do opłacenia których zobowiązana jest osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub płatnik składek, o którym mowa w ust. 2, oraz należnych od tych składek odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego (ust. 10 ustawy abolicyjnej).
Zgodnie zaś z treścią ust. 11 przywołanej ustawy należności, które nie podlegają umorzeniu, należy uregulować - opłacić w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji o umorzeniu należności.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję o odmowie umorzenia należności, o których mowa w ust. 1 i 6 - w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, z uwzględnieniem ust. 7, 11 i 12 (ust. 13 ustawy abolicyjnej).
H. K.wystąpił z wnioskiem do organu rentowego o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek w związku z podleganiem ubezpieczeniu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie analizowanej ustawy abolicyjnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoznając powyższy wniosek wydał zaś decyzję określającą warunki umorzenia, kwotę należności podlegających umorzeniu i okres, za który nieopłacone składki będą mu podlegały, od której to decyzji wnioskodawca nie odwołał się.
W niniejszej sprawie spór polegał na ustaleniu, czy organ rentowy decyzją kończącą postępowanie w przedmiocie złożonego wniosku prawidłowo odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.
Odwołujący stanął na stanowisku, że w zaskarżonej decyzji ZUS niesłusznie odmówił mu umorzenia zaległości z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne należne za okres od listopada 1999 r. do grudnia 2004 r. wraz z odsetkami wskazując, że jako przyczynę odmowy wskazano istnienie w dacie wydania decyzji zaległości z tytułu składek nie podlegających umorzeniu.
Z ustalonych okoliczności faktycznych wynika, że ubezpieczony nie uregulował należności niepodlegających umorzeniu w wyznaczonym terminie, czego w toku postępowania nie zakwestionował.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie zart. 6 k.c.to na wnioskodawcy reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika spoczywał ciężar dowodowy w niniejszej sprawie. Oparcie polskiej procedury cywilnej na zasadzie kontradyktoryjności jedynie w wyjątkowych przypadkach dozwala Sądowi na podjęcie czynności mających na celu pobudzenie inicjatywy stron, a zasadą w tym zakresie jest samodzielne dążenie uczestników postępowania do wykazania prawdziwości podnoszonych twierdzeń. Jeżeli twierdzenie istotne dla rozstrzygnięcia nie zostanie udowodnione, to o merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy decyduje rozkład ciężaru dowodu. Zatem strona, na której spoczywa ciężar dowodu, ponosi ryzyko ujemnych skutków niedopełnienia swoich obowiązków w tym zakresie. Sąd Okręgowy uznał również, zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 roku, iż nie jest zarówno zobowiązany, jak i uprawniony do przeprowadzenia dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (patrz wyrok SN z dnia 17 grudnia 1996 roku, I CKU 45/96, OSNC 1997/6-7/76). Tymczasem wnioskodawca reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazał w niniejszym postępowaniu za pomocą dostępnych środków dowodowych, że spełnił w wyznaczonym terminie warunki umorzenia określone w ustawie z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność.
Tym samym, w ocenie Sądu brak było podstaw do zastosowania w stosunku do ubezpieczonego przepisów cytowanej powyżej ustawy abolicyjnej.
W tym stanie rzeczy odwołanie wnioskodawcy jako niezasadne podlegało oddaleniu, o czym Sąd Okręgowy orzekł w sentencji orzeczenia na postawieart. 47714§ 1 k.p.c.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawcy.
K.K.-W.