Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 191/17
Data wyroku: 2017-09-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Polak, Barbara Plewińska, Jarosław Sobierajski
Słowa kluczowe: Przestępstwa karnoskarbowe
Podstawa prawna: art. 56 § 2 kks w zw. z art. 56 § 1 kks w zw. z art. 9 § 3 kks

Sygn. akt IX Ka 191 / 17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 września 2017 roku
Sąd Okręgowy w Toruniu IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - SSO Marzena Polak
Sędziowie - SO Jarosław Sobierajski
- SO Barbara Plewińska / spr/
Protokolant - stażysta Mateusz Holc
przy udziale przedstawiciela oskarżyciela –(...)Urzędu Skarbowego wT.–M. Ł.
po rozpoznaniu w dniu 7 września 2017 roku
sprawyI. J.
oskarżonej zart. 56 § 2 kksw zw. zart. 56 § 1 kksw zw. zart. 9 § 3 kks
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej
od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu
z dnia 20 grudnia 2016 roku sygn. akt II K 876/14

I
na podstawieart. 105 § 1 i 2 kpkprostuje oczywistą omyłkę pisarską zawartą w części wstępnej wyroku, to jest w kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu poprzez przyjęcie„art. 9 § 3 kks”w miejsce„art. 9 § 3 kk”;

II
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
obciąża oskarżoną kosztami procesu w postępowaniu odwoławczym w tym opłatąw wysokości 210,- / dwustu dziesięciu / złotych.

Sygn. akt IX Ka 191/17

UZASADNIENIE
I. J.została oskarżona o to, że prowadząc dokumentację rachunkowąA. J.działającego podfirmą (...)z/s wM.,NIP (...), będącego podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, podała nieprawdę w zeznaniu podatkowym o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2010 (PIT-36) złożonymw dniu 2 maja 2011 roku (data nadania), sporządzonym przezeń jako pełnomocnika, a na imię w/wA. J., poprzez zaniżenie przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej o kwotę 424.170,09 zł, zaniżenie kosztów uzyskania przychodówz pozarolniczej działalności gospodarczej o kwotę 157.695,86 zł, zaniżenie dochoduz pozarolniczej działalności gospodarczej o kwotę 266.474,23 zł nie wykazanie należnych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 40.622,00 zł, przez co naraziła na uszczuplenie podatek dochodowy od osób fizycznych za 2010 rok w kwocie 51.333,00 zł,
- tj. o przestępstwo skarbowe zart. 56 § 2 kksw zw. zart. 56 § 1 kksw zw.zart. 9 § 3 kks.
Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Toruniu, sygn. akt II K 876/14, uznałI. J.za winną popełnienia zarzucanego jej w akcie oskarżenia czynu i za to na mocyart. 56 § 2 kkswymierzył jej karę 30 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na 70,- zł.
Orzekając o kosztach sąd zasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 210,- zł tytułem opłaty oraz kwotę 120,- zł tytułem wydatków poniesionych od chwili wszczęcia postępowania.
Wyrok ten zaskarżyłw całości obrońca oskarżonejzarzucając:

1
naruszenieart. 424 § 1 kpkw zw. zart. 6 kpkpoprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób ogólnikowy i pobieżny, co uniemożliwia oskarżonej merytoryczne odniesienie się do ustaleń sądu I instancji, a w konsekwencji narusza jej prawo do obrony;

2
obrazę przepisów prawa materialnego tj.art. 56 § 2 kksw zw. zart. 56 § 1 kkspoprzez utożsamienie odpowiedzialności karnej skarbowej i odpowiedzialności podatkowej, a w konsekwencji skazanie oskarżonej na podstawie uznania wypełnienia przez jej zachowanie znamion strony przedmiotowej przestępstwa określonegowart. 56 kksz pominięciem oceny wypełnienia znamion dotyczących elementów strony podmiotowej;

3
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, poprzez uznanie oskarżonej za winną czynu zarzucanego jej w akcie oskarżenia, podczas gdy zachowaniu oskarżonej nie można przypisać znamion umyślności, a zatem nie nastąpiło wyczerpanie znamion przestępstwa;

4
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 7 kpkpoprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów polegającej na uznaniu dowodu z zeznań oskarżonej oraz zeznań świadkaT. J.za niewiarygodne, podczas gdy są one spójne, wzajemnie się uzupełniają oraz korespondują z zebranym w sprawie materiałem dowodowym;

5
rażącą niewspółmierność orzeczonej kary, wyrażającą się w jej nieadekwatności co do stopnia winy oraz właściwości i warunków osobistych sprawcy.

W związku z powyższym obrońca wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienieI. J.od zarzucanego jej czynu,

ewentualnie o:

2
uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji,

lub w sytuacji, gdyby w ocenie sądu II instancji nie zachodziły przesłanki do powyższego rozstrzygnięcia, z ostrożności procesowej obrońca wniósł o:

3
złagodzenie kary wymierzonej oskarżonej.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja obrońcy oskarżonej nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd odwoławczy w całości podziela ustalenia sądu I instancji, który właściwie, wszechstronnie i wnikliwie rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku postępowania przygotowawczego jak i sądowego i na ich podstawie dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, zaś argumenty podniesione w apelacji stanowiły jedynie polemikęz prawidłowymi ustaleniami i rozważaniami sądu I instancji.
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów obrońcy oskarżonej, wskazać należy, że rolą uzasadnienia jest takie zaprezentowanie toku rozumowania sądu orzekającego, by stronom umożliwić ewentualne zaskarżenie wyroku, a następnie, by możliwa była ewentualna jego kontrola instancyjna. W ocenie sądu odwoławczego, pisemne uzasadnienie wyrokuw niniejszej sprawie zostało sporządzone zgodnie z wymogami zart. 424 kpk, co pozwoliło także na pełną i właściwą ocenę motywów, jakimi kierował się Sąd Rejonowy przy wydaniu orzeczenia. W związku z czym, w żaden sposób, wbrew twierdzeniom skarżącego, sporządzone w niniejszej sprawie uzasadnienie nie naruszało prawa do obrony oskarżonej.
Nadto, zważając na treśćart. 9 § 3 kks, wskazać należy, że przepis ten poszerza odpowiedzialność karną za sprawstwo właśnie w aspekcie podmiotowym. Zgodnie z jego brzmieniem za przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe odpowiada, jak sprawca, ten kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej. Przenosząc treść tej normy na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że sprawcą przestępstwa zart. 56 § 1 kksmoże być nie tylko osoba reprezentująca podatnika, ale i ta, która w warunkach opisanych wart. 9 § 3 kkszajmuje się sprawami gospodarczymi podatnika, w szczególności finansowymi. Zatem to na oskarżonej, która prowadziła dokumentację rachunkowąA. J., będącego podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, ciążyła odpowiedzialność za rzetelność złożonej w jego imieniu deklaracji podatkowej PIT-36L za 2010 rok. To oskarżona winna dokonać wszelkich starań, aby zeznanie sporządzone było bezbłędnie i zgodnie ze stanem rzeczywistym. Co prawda, jak wskazała oskarżona, w prowadzonej przez nią kancelarii podatkowej było zatrudnionych osiem osób, jednakże to ona była osobą odpowiedzialną za rzetelne wywiązywanie się z obowiązków służbowych i powinna nadzorować podległe jej osoby. Sąd I instancji słusznie wskazał, że w niniejszej sprawie brak jest obiektywnych dowodów na to, żeA. J.dostarczał nierzetelną dokumentację bądź czynił to z opóźnieniem. Oskarżona oraz jej mąż, przesłuchany w charakterze świadka, potwierdzili, iż nie używali datownika przy odbiorze faktur od klientów, stąd nie można było potwierdzić, żeA. J.dopuszczał się w tym zakresie opóźnień. Dokonana kontrola wfirmie (...)wskazała jednak, że w przedmiotowym okresie różnie księgowane były poszczególne faktury. Inaczej w księgach podatkowych, a inaczej w księdze przychodówi rozchodów. A to przeczy wersji prezentowanej przez oskarżoną i jej męża o nieterminowym przekazywaniu faktur przezA. J.. Trudno też, przy takim działaniu, przyjąć twierdzenia strony skarżącej, iż „oskarżonej nie udowodniono winy umyślnej”. Zaniżanie przychodów, czy wykazywanie strat w zeznaniach podatkowych w prowadzonej przez oskarżoną dokumentacji rachunkowej naraziło na uszczuplenie podatku i wyczerpało dyspozycje przepisuart. 56 § 2 kksw zw. zart. 56 § 1 kksw zw. zart. 9 § 3 kks.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dokonania dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów w postaci wyjaśnień oskarżonej i zeznań świadkaT. J., podkreślić należy, że jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną reguły zart. 7 kpk, jeżeli jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego oraz jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. O dowolności ustaleń nie świadczy natomiast sytuacja, gdy w obszarze jednego dowodu sąd uzna za niewiarygodną określoną część depozycji środka dowodowego, zaśw innej części obdarzy je wiarą, zwłaszcza, że przepisy postępowania karnego nie przyznają prymatu relacjom złożonym przed sądem nad tymi złożonymi na wcześniejszym etapie postępowania. Istotne jest to, by przeprowadzona przez sąd meriti ocena pozostawaław zgodzie z regułami poprawnej oceny dowodów (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicachz dnia 10 listopada 2016r., II AKa 420/16, Legalis nr 1564535). Jeśli sąd meriti nie naruszył żadnego z przepisów sfery gromadzenia i oceny dowodów, to brak jest podstawdo kwestionowania ustaleń faktycznych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2015., II AKa 171/1, Legalis nr 1337292). Podkreślić należy, że wyjaśnienia oskarżonej, stanowiące realizację przyjętej przez nią linii obrony, nie mogły być uznane za wiarygodne, na co wskazywał już sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Prawem osoby oskarżonej jest odmowa złożenia wyjaśnień lub składanie wyjaśnień, które nie odpowiadają prawdzie– realizując w ten sposób linię obrony. Obowiązkiem sądu jest zaś dążenie do ustalenia prawdy obiektywnej poprzez przeprowadzenie szeregu dowodów, których wiarygodność jest weryfikowana. Uznać zatem należy, że mając dwie grupy dowodów – z jednej strony wyjaśnienia oskarżonej i spójne z nimi zeznania świadkaT. J.– męża oskarżonej oraz wiarygodne dokumenty – sąd I instancji w sposób zgodny z zasadami logikii doświadczenia życiowego dokonał ich analizy i oceny, która znalazła pełną aprobatę sądu odwoławczego. Apelacja nie proponuje zaś żadnych innych argumentów, które nie byłyby znane sądowi I instancji i do których sąd by się nie odniósł w uzasadnieniu.
Właściwy był także wymiar kary orzeczonej wobec oskarżonej. Sąd Rejonowy, mając na uwadze kwotę narażenia na uszczuplenie podatku, trafnie ocenił stopień społecznej szkodliwości przypisanego jej czynu i stopień jej zawinienia. Kara grzywny na poziomie 2.100,- złotych jest karą zasłużoną. Konieczności zapłaty grzywny w takiej wysokości nie sposób było uznać za stanowiącą nadmierną dolegliwość dla oskarżonej. Należało uświadomić oskarżonej, że konieczność uiszczenia kary grzywny jest wynikiem naruszenia przez nią przepisów prawa i w związku z tym została tak ukształtowana by zrealizować wobec niej cele wychowawcze i prewencyjne. Niższa kara grzywny mogłaby wywołaću oskarżonej poczucie opłacalności popełniania przestępstw podatkowych.
Sąd odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu.
Sąd odwoławczy na podstawieart. 105 § 1 i 2 kpksprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w części wstępnej wyroku dotyczącą kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonej czynu poprzez przyjęcieart. 9 § 3 kksw miejsceart. 9 § 3 kk, czyli zgodniez aktem oskarżenia.
Na podstawieart. 113 kkswart. 634 § 1 kpkw zw. zart. 626 kpksąd odwoławczy obciążył oskarżoną kosztami procesu w postępowaniu odwoławczym, w tym opłatąw wysokości 210,- zł.