Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 712/16
Data wyroku: 2016-12-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Nienależne Świadczenie
Podstawa prawna: art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 712/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 grudnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Anna Wąsak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2016 r. wS.
odwołaniaF. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 21 lipca 2016 r. Nr(...)
w sprawieF. J.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o zwrot nienależnie pobranej emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, żeF. J.nie jest zobowiązany do zwrotu świadczenia z tytułu emerytury przysługującejW. J.za okres od 1 kwietnia 2016 roku do 30 kwietnia 2016 roku w kwocie 1448,75 (jeden tysiąc czterysta czterdzieści osiem 75/100) złotych.
Sygn. akt: IV U 712/16UZASADNIENIE
Decyzją z 21 lipca 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.138 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń SpołecznychzobowiązałF. J.do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci emeryturyW.J.za kwiecień 2016r. w kwocie 1448,75 złotych wskazując, że kwota ta została przez niego pobrana po śmierciW. J., która nastąpiła w dniu 22 kwietnia 2016r., a zgodnie z art.101 ustawy emerytalnej prawo do świadczeń ustaje ze śmiercią osobą uprawnionej (decyzja z 21 lipca 2016r. k.94 akt emerytalnych).
Odwołanie od w/w decyzji złożyłF. J.wnosząc o jej zmianę i i ustalenie, że nie jest zobowiązany do zwrotu emerytury przysługującej siostrzeW. J., szczególnie za ten okres kwietnia, w którym siostra żyła. (odwołanie wraz z załącznikami k.1-5 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując na przepisy prawa i argumentację podniesioną w uzasadnieniu decyzji. Podkreślono, że z chwilą śmierciW. J.ustało jej prawo do emerytury i dodatku pielęgnacyjnego , a także opieka prawna odwołującego się nad zmarłą siostrą. W tych okolicznościach odwołujący się nie był on uprawniony do odbioru emeryturyW. J.za kwiecień 2016r. (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.6 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
W. J.ur. w dniu (...)była uprawniona do emerytury i dodatku pielęgnacyjnego wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.. Termin płatności świadczenia przypadał do 25. dnia każdego miesiąca (niesporne).W. J.była bezdzietną panną. Od drugiej połowy lat 90-tych XX wieku była osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, a jej opiekunem prawnym był jej brat - odwołujący sięF. J.(postanowienie Sądu Rejonowego w Siedlcach z 26 lipca 1996r. w sprawie III RNs 103/96 k.27 akt emerytalnych).W. J.zamieszkiwała w mieszkaniu wS.przyul. (...)razem z bratemF. J.i siostrąJ. J. (2), która podobnie jak ona była osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną i której opiekunem prawnym również byłF. J.(postanowienie Sądu Rejonowego w Siedlcach z 26 lipca 1996r. w sprawie III RNs 104/96 k.2 akt sprawy). W opiece nad siostrami pomagałaF. J.opiekunka zCentrum Pomocy (...)w osobieA. S., która codziennie przychodziła do podopiecznych (zeznania świadkaA. S.k.13 akt sprawy).
Odwołujący się jako opiekun prawny uprawniony był do odbioru świadczenia emerytalnegoW. J.. W dniu 22 kwietnia 2016r.W. J.zmarła (odpis skrócony aktu zgonu k.3 akt sprawy). W dniu 25 kwietnia 2016r. listonosz dostarczył na adres zamieszkania przyul. (...)emeryturęW. J.za kwiecień 2016r. w kwocie 1 448,75 złotych. Przekaz zaadresowany był naF. J.. Świadczenie to odebrała obecna w mieszkaniu opiekunkaA. S.(potwierdzenie wypłaty przekazu pocztowego k.85 akt emerytalnych). Pobrana kwotęA. S.przekazała następnieF. J.(zeznania świadkaA. S.k.13 akt sprawy). W dniu 29 kwietnia 2016r. wpłynął do organu rentowego wniosekF. J.o zasiłek pogrzebowy po zmarłej, do wniosku tego dołączono odpis skrócony akt zgonuW. J.(wniosek o zasiłek pogrzebowy wraz z załącznikami k.74-79 akt emerytalnych).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieF. J.podlegało uwzględnieniu, ale z innych przyczyn niż wskazane w odwołaniu.
Zgodnie zart.101 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwanej dalej ustawą emerytalną (Dz.U. z 2015r., poz.748) prawo do świadczeń ustaje ze śmiercią osoby uprawnionej. Z kolei w myśl art.138 ust.1 i 2 tej samej ustawy osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu, przy czym za nienależnie pobrane świadczenia rozumie się:

1
świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania,

2
świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.

Wreszcie w myśl ustępu 3. powyższego przepisu z za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust.1 uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji organu rentowego.
Odnosząc powyższe uregulowania do okoliczności sprawy stwierdzić należy, że z chwilą śmierciW. J.w dniu 22 kwietnia 2016r. ustało jej prawo do świadczenia w postaci emerytury. Z tą samą datą ustała również opieka prawna, którą nadW. J.sprawował odwołujący sięF. J., a wraz z nią wszystkie prawa i obowiązkowi przysługujące opiekunowi, w tym do odbioru emerytury podopiecznej. Okoliczność ta nie dawała jednak organowi rentowemu podstaw do wydania decyzji zobowiązującejF. J.do zwrotu emeryturyW. J.wypłaconej za kwiecień 2016r. Zauważyć bowiem należy, żeF. J.nie jest osobą, która pobrała od listonosza kwotę emeryturyW. J.za kwiecień 2016r. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika bowiem, że osobą, do której rąk organ rentowy – za pośrednictwem operatora pocztowego – wypłacił kwotę świadczenia w wysokości 1 448,75 złotych byłaA. S.(kopia przekazu z datą odbioru 25 kwietnia 2016r. k.85 akt emerytalnych). Oceny tej nie zmienia przy tym fakt, żeA. S.przekazała w całości pobraną kwotęF. J.i że jak wskazała - i co potwierdziłF. J.miała jego zgodę na odbieranie od listonosza – w przypadku jego nieobecności w domu – tak świadczenia samegoF. J., jak i jego sióstr, w tymW. J.. Na marginesie wskazać również należy, żeA. S.nie była domownikiemF. J., aniW. J.jak to widnieje na w/w przekazie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawieart.477.14§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.