Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 153/16
Data wyroku: 2017-01-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Teza: W sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (art. 477(9) i 477(14) kpc) i w tym tylko zakresie podlega ono kontroli sądu zarówno pod względem formalnej, jak merytorycznej zasadności.

Sygn. akt IV U 153/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 stycznia 2017r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Jerzy Zalasiński

Protokolant

st. sekr. sądowy Małgorzata Wierzbicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017r. wS.
odwołaniaZ. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 11 stycznia 2016  r. (Nr(...))
w sprawieZ. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury

I
zmienia zaskarżoną decyzję i ustalaZ. K.prawo do emerytury od dnia(...)r.

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.na rzeczZ. K.360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt IV U 153/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 stycznia 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015r. poz. 748 ze zm.) w zw. z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.), odmówiłZ. K.prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (decyzja z 11.01.2016r., k. 37 akt emerytalnych).
Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczonyZ. K., wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu wskazano, że w okresie zatrudnienia wOdlewni (...)wS.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę spawacza, którą należy zaliczyć do prac w szczególnych warunkach (odwołanie, k. 1 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując przepisy prawa i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie, k. 6-7 akt sprawy).

Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyZ. K.w dniu(...). ukończył 60 lat. W dniu 26 listopada 2015r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Na podstawie przedłożonych dokumentów organ rentowy przyjął za udowodniony na dzień 1 stycznia 1999r. staż ubezpieczeniowy w wymiarze 25 lat, w tym 16 lat, 1 miesiąc i 26 dni okresów składkowych, 6 miesięcy i 25 dni okresów nieskładkowych oraz 10 lat, 5 miesięcy i 12 dni uzupełniających okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Do stażu pracy w szczególnych warunkach nie uwzględniono okresów zatrudnienia wnioskodawcy wOdlewni (...)od 20.11.1975r. do 30.11.1978r. (ponieważ w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z 4.01.2002r. zakład nie określił charakteru pracy zgodnie z w/w rozporządzeniem Rady Ministrów), od 19.11.1986r. do 31.05.1987r. (ponieważ w świadectwie pracy z 31.07.2001r. zakład pracy określając stanowisko pracy nie powołał się na zarządzenie lub uchwałę resortową, nie został określony charakter pracy w myśl powołanego rozporządzenia, a także dokument nie zawiera informacji, czy praca wykonywana na stanowisku spawacza miała charakter stały), od 1.09.1987r. do 31.12.1998r. (ponieważ wnioskodawca nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, a uzyskane w wyniku wyroku Sądu z dnia 20.03.2002r. sprostowanie świadectwa pracy nie stanowi dowodu potwierdzającego wykonywanie pracy w szczególnych warunkach). Zaskarżoną decyzją z dnia 11 stycznia 2016r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury, gdyż na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (decyzja z 11.01.2016r., k. 37 akt emerytalnych).
UbezpieczonyZ. K.był zatrudniony wOdlewni (...)wS.w okresach od 21 października 1974r. do 30 listopada 1978r., a później od 5 listopada 1986r. do 31 lipca 2001r., w tym w okresie od 1 czerwca 1987r. do 31 sierpnia 1987r. przebywał na urlopie bezpłatnym. Wnioskodawca w okresie od 21 października 1974r. został skierowany na szkolenie zawodowe w Hucie(...)na stanowisku spawacza elektrycznego, a następnie od 8 września 1975r. został przeniesiony do pracy w(...)wK.również na stanowisko spawacza. Po kilkudniowym wprowadzeniu wnioskodawca stale zajmował się spawaniem odlewów. Od 20 listopada 1975r. kontynuował pracę jako spawacz wOdlewni (...)wS.w dziale W-16. Umowa o pracę zawarta od dnia 21 października 1974r. została rozwiązana z dniem 30 listopada 1978r.
Z. K.posiada uprawnienia do spawania elektrycznego od dnia 7 lutego 1975r., a także do spawania gazowego od 26 lutego 1988r.
Ubezpieczony został ponownie zatrudniony w w/w zakładzie pracy od 5 listopada 1986r. na stanowisku spawacza najpierw na podstawie umowy o pracę na okres próbny, później od 19 listopada 1986r. uzyskał umowę o pracę na czas nieokreślny. W dokumentach pracowniczych stanowisko ubezpieczonego określano jako „ślusarz-spawacz” albo „spawacz”. Od dnia 1 sierpnia 1991r.Z. K.powierzono obowiązki ślusarza-spawacza. Z dniem 1 stycznia 1999r. ubezpieczony został przeniesiony na stanowisko hartownika. W okresie od dnia 1 września 1987r. do dnia 31 grudnia 1998r. wnioskodawca wykonywał pracę spawacza niezależnie od tego, jaką nazwę miało jego stanowisko pracy w dokumentacji pracodawcy. Wniosek o zmianę stanowiska pracy ubezpieczonego od 1 sierpnia 1991r. uzasadniony był potrzebą wykonywania prac spawalniczych łącznie z pracami ślusarskimi. Ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał wyłącznie czynności spawalnicze, nie świadczył pracy ślusarza.
Syndyk masy upadłościOdlewni (...)wS.wystawiłZ. K.świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 4 stycznia 2002r., z którego wynika, że w okresie od dnia 20 listopada 1975r. do 30 listopada 1978r. na stanowisku spawacza wykonywał prace wymienione w wykazie A dziale XIV poz. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. Na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 marca 2002r. (sygn. akt IV Pa 20/02) Syndyk masy upadłościOdlewni (...)wS.został zobowiązany do sprostowania świadectwa pracyZ. K.z dnia 31 lipca 2001r. w punkcie 8 tego świadectwa przez zamieszczenie wzmianki, że w okresie od dnia 1 września 1987r. do 31 grudnia 1998r.Z. K.wykonywał pracę w szczególnych warunkach w zawodzie spawacza wymienioną w dziale XIV pkt 12 wykazu A stanowiącego załącznik do w/w rozporządzenia Rady Ministrów. Dotychczas ten punkt świadectwa pracy zawierał informację, że ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach w okresie od 19 listopada 1986r. do 31 maja 1987r. na stanowisku spawacza oraz w okresie od 1 stycznia 1999r. do 31 lipca 2001r. na stanowisku hartownika ujęte w wykazie A, Dziale XIV poz. 12 oraz Dziale III poz. 23 w/w rozporządzenia.
Z. K.nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (okoliczność bezsporna).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach organu rentowego, aktach osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia wOdlewni (...)wS.oraz aktach sprawy, a także na podstawie zeznań świadkówJ. P.(k. 28v akt sprawy),S. Ś.(k. 29 akt sprawy),M. C.(k. 39v akt sprawy) iR. K.(k. 39v akt sprawy), jak również zeznań ubezpieczonego (k. 40 akt sprawy), które są w całości spójne i wiarygodne.

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoZ. K.zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 r., poz. 748 j.t.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999 r., osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl powołanego wyżej art. 32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art. 27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku, jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało ustalenia, czy ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Poza sporem pozostawało, że wnioskodawca osiągnął wymagany ustawą wiek w dniu 12 listopada 2015r., spełnił przesłankę „ogólnego” stażu pracy, wykazując 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych uzupełnionych pracą w gospodarstwie rolnym, jak również nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, Sąd ustalił, że ubezpieczony przez cały okres zatrudnienia wOdlewni (...)wS.świadczył pracę spawacza elektrycznego, innych prac wówczas nie wykonując. Potwierdziły to zarówno spójne zeznania świadków i ubezpieczonego, jak i dokumentacja zgromadzona w aktach osobowych wnioskodawcy. Podkreślenia wymaga, że o zaliczeniu pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach nie decyduje nazwa stanowiska ujęta w angażach, lecz faktycznie realizowane obowiązki pracownicze. Do stażu pracy w szczególnych warunkach należało zatem zaliczyć okresy pracy od 20 listopada 1975r. do 30 listopada 1978r. (3 lata i 10 dni), od 19 listopada 1986r. do 31 maja 1987r. (6 miesięcy i 12 dni) oraz od 1 września 1987r. do 31 grudnia 1998r. (11 lat i 4 miesiące), które to zostały wyszczególnione w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 4 stycznia 2002r. oraz w punkcie 8 świadectwa pracy z dnia 31 lipca 2001r. po sprostowaniu go wyrokiem Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 20 marca 2002r. (sygn. akt IV Pa 20/02). Niewątpliwie w okresie od dnia 1 września 1987r. do dnia 31 grudnia 1998r. wnioskodawca wykonywał pracę spawacza niezależnie od tego, jaką nazwę miało jego stanowisko pracy w dokumentacji pracodawcy. Należy nadto zauważyć, iżZ. K.wOdlewni (...)wS.był zatrudniony od dnia 21 października 1974r., lecz początkowo został skierowany do pracy w Hucie(...)celem przygotowania do zawodu na stanowisku spawacza elektrycznego, później zaś przeniesiono go do(...)wK.. Umowa o zatrudnienie i szkolenie zawodowe z dnia 18.10.1974r. znajdująca się w aktach osobowych oraz zeznania ubezpieczonego i świadkówJ. P.,M. C.iR. K., potwierdziły, iż w okresie od 21 października 1974r. do 19 listopada 1975r. wnioskodawca nie był zatrudniony jako uczeń zawodu, ale jako pracownik, który był jednocześnie szkolony zawodowo. Ubezpieczony wskazał, iż po kilkudniowym szkoleniu wHucie (...)wO.od razu rozpoczął pracę spawacza, a wK.zajmował się spawaniem odlewów. Co za tym idzie również ten okres należało zaliczyć do pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Ponowne zatrudnienieZ. K.wOdlewni (...)wS.nastąpiło od dnia 5 listopada 1986r., co prawda do dnia 18 listopada 1986r. była to umowa o pracę na okres próbny, lecz okoliczność ta nie stoi na przeszkodzie, by uznać, iż już od w/w daty wnioskodawca świadczył pracę spawacza i była ona wykonywana stale oraz w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Wobec powyższego okresy zatrudnienia ubezpieczonego wOdlewni (...)wS.od 21 października 1974r. do 30 listopada 1978r. (4 lata, 1 miesiąc i 9 dni), od 5 listopada 1986r. do 31 maja 1987r. (6 miesięcy i 26 dni) oraz od 1 września 1987r. do 31 grudnia 1998r. (11 lat i 4 miesiące) należało zaliczyć do pracy w szczególnych warunkach. Wyłączeniu podlegał okres urlopu bezpłatnego od dnia 1 czerwca 1987r. do 31 sierpnia 1987r. Wymienione okresy zatrudnienia ubezpieczonego podlegały zaliczeniu do pracy w szczególnych warunkach, gdyż wówczasZ. K.wykonywał pracę spawacza, odpowiadającą rodzajowo pracom określonym w załączniku dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w którym w wykazie A Dziale XIV poz. 12 ujęto prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atmowowodorowym. Tym samym wszystkie uwzględnione okresy zatrudnienia ubezpieczonego na stanowisku spawacza na dzień 1 stycznia 1999r. wyniosły ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd miał przy tym na uwadze, że okresy wykonywania pracy po dniu 31.12.1998r. nie są brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczenia emerytalnego w myśl art. 184 w/w ustawy, ponieważ staż pracy uprawniający do w/w świadczenia liczony jest na dzień wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tj. 1 stycznia 1999r.
Całokształt okoliczności niniejszej sprawy pozwolił zatem uznać, żeZ. K.spełnił wszystkie przesłanki do uzyskania prawa do tego świadczenia określone wart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z przepisamirozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Mając na uwadze powyższe, na podstawieart. 47714§ 2 kpc, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia(...)., tj. od dnia osiągnięcia przez niego 60-tego roku życia.
O kosztach procesu Sąd orzekł, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na podstawieart.98 § 1 i 3 kpcw zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800) w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania w danej instancji.