Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2609/16
Data wyroku: 2017-05-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: SSO Jacek Chrostek
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art 184 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VIII U 2609/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 20 września 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłT. Ż.prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
/decyzja – k. 34 plik II akt ZUS/
PełnomocnikT. Ż.w dniu 21 października 2016 r. złożył odwołanie od w/w decyzji z dnia 20 września 2016 r. i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu wskazał, że w okresie od dnia 4 lipca 1973 r. do dnia 30 czerwca 2006 r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę jako ustawiacz maszyn, ustawiacz – tłoczarz.
/odwołanie – k. 2-4/
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podając te same argumenty co w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie – k. 13/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaT. Ż.urodził się (...)
/bezsporne/
W dniu 8 września 2016 r. ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę.
/wniosek – k. 1 – 8 plik II akt ZUS/
Decyzją z dnia 20 września 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłT. Ż.prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wnioskodawca udokumentował ogólny staż pracy w wymiarze 25 lat, 5 miesięcy i 12 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
/decyzja – k. 34 plik II akt ZUS/
T. Ż.był zatrudniony wZakładzie (...) S.A.w okresie od dnia 4 lipca 1973 r. r. do dnia 30 czerwca 2009 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ustawiacza maszyn, ustawiacza – tłoczarza.
/świadectwo pracy – k. 17 plik II akt ZUS, zaświadczenie – k. 12 plik II akt ZUS, dokumentacja z akt osobowych – k. 35/
Wnioskodawca podczas pracy w ww. zakładzie pracował w pełnym wymiarze czasu pracy na dwie zmiany po co najmniej 8 godzin. Pracował jako ustawiacz – tłoczarz, cały czas na wydziale tłoczni. Praca polegała na obsługiwaniu prasy, wycinaniu metali, tłoczeniu blach. Maszyny na których pracował wnioskodawca to prasy o nacisku 50, 60, 100 i 400 ton. W zakładzie było bardzo dużo ciężkiej pracy, były przekroczenia normy hałasu. Pracownicy zakładu w związku z szczególnymi warunkami pracy mają robione badania. Niektóre prace należało wykonywać wspólnie ze względu na to jak były ciężkie. Od 1973 r. został wprowadzony dodatek za pracę w szczególnych warunkach i do tej pory jest on przyznawany. Stanowisko ustawiacza otrzymywał tłoczarz z dużym doświadczeniem, który mógł sam dokonać regulacji wykrojnika bądź przezbrojenia. Pracownicy starszej daty odchodzili na wcześniejsze emerytury w wieku 60 lat.
/zeznania wnioskodawcy, świadkaL. Z., świadkaZ. P., świadka z dnia 5 kwietnia 2017 r.– k. 29 - 31/
Obecnie wnioskodawca nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego.
/bezsporne/
Wnioskodawca udokumentował ogólny staż pracy w wymiarze 25 lat, 5 miesięcy i 12 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
/wyliczenia ZUS/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dowodów zarówno w postaci dokumentów, jak i osobowych źródeł dowodowych w postaci zeznań świadkówZ. P.,L. Z.oraz zeznań wnioskodawcyT. Ż.. Zgromadzonym dowodom Sąd dał wiarę. Zeznania świadków – osób niezainteresowanych rozstrzygnięciem sprawy na korzyść którejkolwiek ze stron, a jednocześnie pracowników tego samego zakładu w tym samym czasie co wnioskodawca, nie budzą wątpliwości przy ocenie ich wiarygodności, nie są wzajemnie ze sobą ani z treścią załączonych do akt sprawy dokumentów sprzeczne, wzajemnie ze sobą korespondują. W ocenie Sądu zeznania świadków, akta osobowe zZakładu (...) S.A., które zawierają świadectwa pracy, zaświadczenia o pracy w szczególnych warunkach, angaże wnioskodawcy oraz różnego rodzaju pisma a także pośrednio świadectwa pracy w szczególnych warunkach świadków, którzy pracowali wspólnie z ubezpieczonym na tych samych stanowiskach w podobnym okresie czasu potwierdzają jednoznacznie, że ubezpieczony pracował w spornych okresach w szczególnych warunkach, jednocześnie wykazał staż pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 25 lat, 5 miesięcy i 28 dni.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie i jako takie skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.
W myślart. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 z późn. zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat – dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie zart. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: osiągnęli wiek emerytalny wynoszący co najmniej 65 lat (dla mężczyzn), oraz mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat (dla mężczyzn).
Stosownie do treściart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa wust. 2 – 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1.
Według treści§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
W świetle § 2 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić (por. wyrok SN z 15.12.1997 r. II UKN 417/97– (...)i US(...)i wyrok SN z 15.11. 2000 r. II UKN 39/00 Prok. i Prawo(...)).
W przedmiotowym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości fakt, iż wnioskodawca spełnia przesłanki ustawowe co do wieku – ukończył 60 rok życia oraz lat okresów składkowych i nieskładkowych. Skarżący nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego. W ocenie Sądu wnioskodawca spełnia również warunek co do posiadania 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż wnioskodawca pracował wZakładzie (...) S.A.w okresie od dnia 4 lipca 1973 r. do dnia 30 czerwca 2009 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ustawiacza maszyn, ustawiacza – tłoczarza.
Pracę tłoczarza zaliczyć należy do prac w warunkach szczególnych.
Pomocnicze znaczenie w tym zakresie stanowi wykaz zawarty w załączaniu dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnianych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzew wykazie A, dziale III, pod pozycją 45 – obsługa agregatów do walcowania, tłoczenia i ciągnienia wraz z urządzeniami pomocniczymi i wykańczającymi.
Stosownie do § 2 ust. 1 okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. W myśl § 2 ust. 2 okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy.
Regulacja § 2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma jednak zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym zeznaniami świadków(por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 r. sygn. III UZP 5/85, uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 r. III UZP 6/84).
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na okoliczność pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w szczególnych warunkach dopuścił dowód z dokumentów i z zeznań świadków.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że skarżący nie udowodnił okresu pracy 15 lat w warunkach szczególnych.
W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał w przedmiotowym postępowaniu, że w podczas zatrudnienia wZakładzie (...) S.A.wykonywał pracę w szczególnych warunkach.
Świadkowie zgodnie podali, że podczas całego spornego okresu zatrudnienia pracował w pełnym wymiarze czasu pracy na dwie zmiany po co najmniej 8 godzin. Pracował, jako ustawiacz – tłoczarz, cały czas na wydziale tłoczni.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie wnioskodawca w sposób niewątpliwy wykazał przed Sądem, że przepracował ponad 15 lat w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, tj. 25 lat, 5 miesięcy i 28 dni.
Wnioskodawca spełnia także wszystkie pozostałe wymagane przepisami prawa przesłanki, zarówno w zakresie stażu pracy oraz nie bycia członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego jak i wieku.
Na mocy art. 129 ust. 1 ustawy, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Wnioskodawca złożył wniosek w dniu 8 września 2016 r., a w dniu 6 października 2015 r. ukończył 60 lat, zatem prawo do emerytury należało wnioskodawcy przyznać od dnia 1 września 2016 r. tj. od miesiąca, w którym złożył wniosek.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku. Zgodnie zart. 98 § 1 k.p.c.strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Stosownie doart. 98 § 3 k.p.c.do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez wykwalifikowanego pełnomocnika zalicza się wynagrodzenie. Wysokość wynagrodzeń pełnomocnika Sąd ustalił, w oparciu rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Odział wŁ.na rzeczT. Ż.kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

ZARZĄDZENIE
odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu oraz pełnomocnikowi wnioskodawcy.
A.L.