Sąd Okręgowy w Szczecinie
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Gz 257/17
Data wyroku: 2017-11-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Leon Miroszewski, Anna Budzyńska, Piotr Sałamaj
Słowa kluczowe: Zażalenie, Koszty procesu
Podstawa prawna: art. 395 § 2 kpc, art. 98 kpc § 20 rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Teza: Podstawą ustalenia wysokości opłaty za prowadzenie przez radcę prawnego sprawy w postępowaniu zażaleniowym, w którym następuje uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 395 § 2 kpc, jest  § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804)

Sygnatura akt VIII Gz 257/17

POSTANOWIENIE
Dnia 8 listopada 2017 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie, Wydział VIII Gospodarczy,
w składzie:
Przewodniczący: SSO Leon Miroszewski (sprawozdawca)
Sędziowie:SSO Anna Budzyńska
SSO Piotr Sałamaj
po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 roku w Szczecinie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaA. B. (1)
przeciwko(...) spółce akcyjnejz siedzibą wW.
o zapłatę
na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z 12 kwietnia 2017 r. w sprawie X GC 1666/15
postanawia:
I. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uzupełnić postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 22 marca 2017 roku i zasądzić od pozwanego na rzecz powódki kwotę 67,50 (sześćdziesiąt siedem 50/100) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego w sprawie prowadzonej na skutek zażalenia powódki na postanowienie o kosztach w wyroku z dnia 24 stycznia 2017 roku;
II. zasądzić od pozwanego na rzecz powódki kwotę 97,50 (dziewięćdziesiąt siedem 50/100) złotych tytułem kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego.

    Anna Budzyńska Leon Miroszewski Piotr Sałamaj

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie wyrokiem z 24 stycznia 2017 r. w sprawie X GC 1666/15 zasądził od pozwanego ubezpieczyciela na rzecz powódki kwotę 4.802,41 zł wraz z ustawowymi odsetkami (od 1 stycznia 2016 r. ustawowymi odsetkami za opóźnienie), oddalił powództwo w pozostałej części i w punkcie III zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 925,63 zł tytułem kosztów procesu.
Powódka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła zażalenie na orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie III wymienionego domagając się jego zmiany poprzez obniżenie zasądzenia od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu do kwoty 273,04 złotych. Sąd Rejonowy uwzględnił zażalenie na podstawieart. 395 § 2 k.c.jako oczywiście uzasadnione postanowieniem z 22 marca 2017 roku, uchylając zaskarżone postanowienie i orzekając w ten sposób, że zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 273,04 złotych tytułem kosztów procesu. Stwierdził, że podstawę rozstrzygnięcia o kosztach stanowiart. 100 k.p.c., a koszty te zostały stosunkowo rozdzielone między stronami, gdyż powódka wygrała sprawę w 30,07%, zaś pozwana w 69,93%. Niezbędne koszty dochodzenia praw po stronie powódki stanowiło zatem 1.417,17 zł z łącznej kwoty 4.712,91 zł, natomiast niezbędne koszty celowej obrony po stronie pozwanej stanowiło 1.690,21 zł z łącznej kwoty 2.417 zł, a w wyniku zarachowania których to kwot do zwrotu pozwanej przez powódkę pozostała kwota 273,04 zł. Nadto Sąd Rejonowy zwrócił powódce uiszczoną przez nią opłatę od zażalenia w kwocie 30 zł (k. 252 akt sprawy).
Powódka wniosła pismem z dnia 4 kwietnia 2017 r. o uzupełnienie postanowienia z dnia 22 marca 2017 roku o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego, podnosząc, że należy się jej zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.
Sąd Rejonowy postanowieniem z 12 kwietnia 2017 roku oddalił wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 22 marca 2017 roku. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził, że w jego ocenie powódce nie należy się od pozwanej zwrot kosztów postępowania zażaleniowego, gdyż na podstawieart. 395 § 2 k.p.c.oczywiście uzasadnione zażalenie rozpoznawane jest przez Sąd, który wydał zaskarżone postanowienie, tj. przez Sąd I instancji, podczas gdy w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych przewidziana są opłaty za prowadzenie sprawy w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem II instancji, nie zaś przed Sądem I instancji. Przesądzało to w ocenie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku, gdyż postępowanie zażaleniowe wywołane przez pełnomocnika powódki nie wyszło poza postępowanie międzyinstancyjne.
Powódka wniosła zażalenie na wskazane postanowienie zarzucając naruszenieart. 98 § 1 i 3w zw. zart. 99 i art. 100 k.p.c.oraz§ 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, poprzez ich niezastosowanie oraz nieuwzględnienie stawek wynagrodzenia radcowskiego w postępowaniu zażaleniowym. W związku z tym wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uzupełnienie postanowienia z dnia 22 marca 2017 r. o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego zgodnie z wnioskiem oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania wywołanego tym zażaleniem, z uwzględnieniem uiszczonej opłaty od zażalenia.
Uzasadniając swoje stanowisko strona powodowa powołała się na poglądy zaprezentowane we wskazanych przez nią orzeczeniach, z których wynika, że uwzględnienie zażalenia przez Sąd I instancji na podstawieart. 395 § 2 k.p.c.nie oznacza, że w postępowaniu zakończonym w taki sposób stronie wygrywającej nie należy się zwrot jego kosztów.
Strona pozwana nie wniosła odpowiedzi na zażalenie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Sprawa dotyczy kosztów procesu w sytuacji wniesienia zażalenia, na skutek którego sąd pierwszej instancji, na podstawieart. 395 § 2 k.p.c., uchylił zaskarżone orzeczenie. Ta sytuacja znalazła częściowe odniesienie jedynie w przepisach o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zgodnie z art. 99 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie pobiera się opłaty sądowej, a uiszczoną opłatę zwraca się, jeżeli zażalenie, wniesione na zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pisma albo na postanowienie sądu o odrzuceniu środka zaskarżenia, sąd uzna za oczywiście uzasadnione. Powyższe nie rozciąga się, również w sprawach wymienionych w powołanym przepisie, na inne koszty procesu.
Tym samym nie ma podstaw do uznania, że w zakresie innych kosztów procesu, w razie uchylenia zaskarżonego zażaleniem postanowienia przez sąd I instancji na podstawieart. 395 § 2 k.p.c., uchylona zostaje zasada odpowiedzialności za wynik sprawy, wynikająca zart. 98 § 1 k.p.c.(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2012 roku, II CZ 177/11).
W niniejszej sprawie niewątpliwie takie koszty powstały. Zażalenie na orzeczenie o kosztach w wyroku Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2017 roku złożył radca prawny reprezentujący powódkę. Zgodnie natomiast zart. 98 § 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się między innymi jego wynagrodzenie według stawek określonych w odrębnych przepisach.
W niniejszej sprawie chodzi o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 27 października 2016 roku, nie zaś – jak to stwierdził Sąd Rejonowy oraz skarżąca w zażaleniu – o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W świetle § 21 rozporządzenia powołanego w pierwszej kolejności, jego przepisy stosuje się do spraw wszczętych w danej instancji po dniu jego wejścia w życie, zaś wzmiankowane zażalenie zostało wniesione w dniu 23 lutego 2017 roku.
Sąd Rejonowy oczywiście ma rację, że przewidziane w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych wynagrodzenie radcowskie w postępowaniu zażaleniowym zostało określone za prowadzenie sprawy przed sądem II instancji. Uszło jednak uwadze tego Sądu, że zgodnie z § 20 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawową, stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.
Nie jest też trafna kwalifikacja postępowania prowadzonego na skutek zażalenia, gdy zaskarżone postanowienie zostanie uchylone przez sąd I instancji na podstawieart. 395 § 2 k.p.c., jako wyłącznie postępowania międzyinstancyjnego. W przepisachKodeksu postępowania cywilnegotaki etap postępowania nie został wyodrębniony. O wszczęciu postępowania zażaleniowego stanowi samo wniesienie zażalenia, nie zaś dopiero przedstawienie go przez sąd pierwszej instancji sądowi odwoławczemu.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w postępowaniu zażaleniowym przeprowadzonym na skutek zażalenia powódki na postanowienie o kosztach w wyroku Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2017 roku, w sytuacji uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawieart. 395 § 2 k.p.c., stroną wygrywającą sprawę była powódka. W związku z powyższym należą się jej koszty od pozwanej, i to niezależnie od tego, że pozwana o tym postępowaniu nie została zawiadomiona przed doręczeniem jej postanowienia – służyło jej wszak zażalenie na postanowienie, które zastąpiło orzeczenie uchylone na podstawieart. 395 § 2 k.p.c.
Koszty te w niniejszej sprawie nie obejmują opłaty sądowej od wskazanego zażalenia, bowiem Sąd Rejonowy opłatę tą, choć nie było ku temu podstawy prawnej, zwrócił, a tym samym koszt ten nie obciąża już powódki. Jeśli chodzi o ustalenie stawki opłaty za prowadzenie sprawy w postępowaniu zażaleniowym przez radcę prawnego, to za podstawę jej ustalenia należy w pierwszej kolejności uznać § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, natomiast sprawą o najbardziej zbliżonym rodzaju jest sprawa w postępowaniu zażaleniowym według określenia w § 10 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Powódka w tym postępowaniu była reprezentowana przez tego samego radcę prawnego, który prowadził sprawę w I instancji, toteż przyjmując, że wartość przedmiotu zaskarżenia mieści się w przedziale określonym w § 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia, należało na podstawie wymienionych wcześniej § 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 20 powołanego rozporządzenia przyznać 25% tej stawki. W ten sposób należało zmienić zaskarżone postanowienie na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.
Powódka wygrała w związku z powyższym rozstrzygnięciem niniejsze postępowania zażaleniowe, toteż należy jest się zwrot kwoty ustalonej analogicznie do sposobu wskazanego wyżej, powiększonej o uiszczoną opłatę od zażalenia.

    Anna Budzyńska Leon Miroszewski Piotr Sałamaj