Sąd Rejonowy w Toruniu
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 127/17
Data wyroku: 2017-08-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Kawecki
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: 128, 129, 133§1, 135, 137§2 a contrario
Teza: alimenty dla małoletniego

Sygn. akt III RC 127/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 sierpnia 2017 r.
Sąd Rejonowyw. T.III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:
PrzewodniczącySSR Piotr Kawecki
Protokolantstażysta Łukasz Tokarski
po rozpoznaniu w dniu 02 sierpnia 2017 r.w. T.
sprawy z powództwa: małol.J. K. (1)działającej przez matkęE. K.
przeciwko:I. K.
o alimenty

I
zasądza od pozwanegoI. K.na rzecz małoletniej powódkiJ. K. (1)rentę alimentacyjną w kwocie po 350 (trzysta pięćdziesiąt) złotych miesięcznie, płatną do rąk matki małoletniej powódkiE. K., poczynając od dnia 26.01.2017r., do dnia 10-go każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat,

II
oddala powództwo w pozostałej części,

III
kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa – Sąd Rejonowyw. T.,

IV
wyrokowi w pkt I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt III RC 127/17

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 26 stycznia 2017r. małoletniaJ. K. (1)reprezentowana przez przedstawiciela ustawowegoE. K.wniosła o zasądzenie alimentów na swoją rzecz od ojca – pozwanegoI. K.w kwocie po 500 zł miesięcznie poczynając od dnia wniesienia pozwu, płatnych z góry, do dnia 10 każdego miesiąca wraz z odsetkami ustawowymi w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat oraz zasądzenie od pozwanego zaległych alimentów od 1 lipca 2015 r. do dnia wniesienia pozwu.
W uzasadnieniu pozwu przedstawicielka ustawowa powódki podniosła, że od dnia 1 lipca 2015 r. małoletniaJ. K. (1)zamieszkuje u niej i od tej pory toE. K.ponosi cały ciężar utrzymania i wychowania dziecka. Ojciec nie mieszka z matką i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Pozwany nie łoży na utrzymanie małoletniej powódki, gdyż uważa, że skoro córka mieszka wraz z matką, to powinna ona zapewnić dziecku utrzymanie. Przedstawicielka ustawowa wskazała, że na zaspokojenie miesięcznych potrzeb powódki potrzeba średnio ok.1500 zł miesięcznie.
Na rozprawie przedstawiciel ustawowy małoletniej powódki podtrzymał powództwo.
W odpowiedzi na pozewI. K.wniósł o oddalenie powództwa.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

J. K. (1)urodziła się w dniu (...)wT.w nieformalnymzwiązku (...). Po rozpadzie związku, na mocy ugody zawartej przez Sądem Rejonowymw. T.w dniu 16 października 2012 r. (sygn. akt(...)) ustalono, iż miejscem zamieszkania małoletniejJ. K. (1)będzie każdorazowo miejsce zamieszkania jej ojcaI. K., zaśE. K.będzie ją odbierać od poniedziałku do czwartku z przedszkola i zabierać do swojego miejsca zamieszkania, skąd o godzinie osiemnastej odbierać ją miał pozwany. Ponadto matka, na mocy tej ugody, mogła spędzać czas z córką od piątku od momentu odebrania z przedszkola, do soboty, do godziny osiemnastej.
(dowód: odpis skrócony aktu urodzenia, k. 4
postanowienie Sądu Rejonowegow. T.z dnia 12 maja 2016 r. wraz z uzasadnieniem - k. 5-7).
Od marca 2015 r. małoletniaJ. K. (1)coraz częściej przebywała u matki,w tym zostawała u niej również na noc. Od wakacji 2015 r. małoletniaJ. K. (1)przebywała tylko u matki, gdyż nie chciała nocować u swojego ojca.
(dowód: zeznania świadkaJ. K. (2)k. 77v-78
zeznania przedstawicieli ustawowejE. K.k. 32-33, 78v-79)
Sąd Rejonowyw. T.w sprawie o sygn. akt(...)o ustalenie miejsca pobytu małoletniejJ. K. (1)i o zmianę kontaktów, w trybie zabezpieczenia, prawomocnym postanowieniem z dnia 12 maja 2016 r. ustalił, że na okres do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, miejscem pobytu małoletniej powódki jest miejsce zamieszkania matki małoletniej –E. K., zaśI. K.ma ma prawo do kontaktowania się z małoletnią w poniedziałki i środy po zajęciach szkolnych do godziny osiemnastej, a nadto w pierwszą i trzecią sobotę miesiąca od godziny jedenastej do godziny osiemnastej.
(dowód:postanowienie Sądu Rejonowegow. T.z dnia 12 maja 2016 r. k. 5-7).

E. K.wynajmuje trzypokojowe mieszkanie wT.za kwotę 800 zł miesięcznie. W wynajmowanym mieszkaniu mieszka wraz zJ. K. (1), a przez połowę każdego miesiąca również z pozostałą dwójką swoich dzieci z byłego małżeństwa:(...)J. K. (2)i(...)P.. Miejscem stałego pobytuJ.P.jest miejsce zamieszkania ich ojca, niemniej każde z nich jest na utrzymaniuE. K.średnio przez pół każdego miesiąca
    .Niegdyś koszty pobytuJ.P.uE. K.pokrywał ojciec tych dzieci, od około 4 lat, z uwagi na poprawę sytuacji finansowejE. K., koszty ich utrzymania ponosi właśnie ona
    . Ponoszone wspólne koszty wynajmowanego mieszkania to: 160-190 zł miesięcznie tytułem czynszu do spółdzielni, 130-160 zł na dwa miesiące tytułem opłaty za prąd, 50 zł miesięcznie za internet i 35 zł raz na cztery miesiące za gaz.

(dowód: okoliczności bezsporne: k. 41-49
oraz zeznaniaE. K.k. 32-33, 78v-79
zeznania świadkaJ. K. (2)k. 77v-78
umowa najmu lokalu mieszkalnego – k. 8-9,
faktury VAT za prąd i gaz – k. 10-11)

E. K.nie posiada żadnych nieruchomości i nie ma stałej, legalnej pracy. Jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku, jako nieposzukująca pracy - z uwagi na stan zdrowia - choruje na chorobęK..E. K.nie jest niezdolna do pracy, nie posiada żadnego zaświadczenia o niezdolności do pracy. Dorywczo zajmuje się świadczeniem usług masażu – odbyła kursy nauki masażu, zakupiła stół do masażu i wykonując te usługi osiąga obecnie średni miesięczny dochód w wysokości(...)zł. Wcześniej, gdyE. K.szerzej reklamowała usługi masażu, uzyskiwała dochód zdecydowanie wyższy – ok.(...)zł miesięcznie, niemniej obecnie zdecydowała ograniczyć skalę świadczenia tych usług dla możliwości spędzenia wolnego czasu z dziećmi. ObecnieE. K.świadczy usługi masażu średnio 2 godziny dziennie, mając także dni wolne od tej pracy. Na córkęJ. K. (3)otrzymuje do 30.09.2017r. świadczenie wychowawcze 500+, zaś na synaP.– z racji pobytu syna u niej - połowę kwoty tego świadczenia.E. K.jest zobowiązana do płacenia alimentów na dwoje najstarszych dzieci w kwocie po 150 zł, jednak w związku z przepisaniem jej udziału w mieszkaniu na byłego męża, została przez niego w drodze umowy honorowej zwolniona z tego obowiązku. Poza tym matka małoletniej nie ma żadnych zobowiązań. MiesięcznieE. K.otrzymuje również(...)zł z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie tytułem zasiłku okresowego z powodu bezrobocia – jako pomoc w utrzymaniu rodziny i z tej instytucji 75 zł miesięcznie tytułem świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych oraz 268,17 zł tytułem dodatku mieszkaniowego, otrzymała również stypendium dla małoletniej powódki w łącznej wysokości(...)zł. W ramach stypendium zostałE. K.zwrócony również koszt wyprawki dla małoletniej powódki.
dowody: okoliczności bezsporne: k. 41-49, a ponadto
zeznaniaE. K.k. 32-33, 78v-79
zeznania świadkaJ. K. (2)k. 77v-78
decyzja o uznaniuE. K.za bezrobotną – k. 13 oraz 42
decyzja w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego – k. 41
decyzje(...)z dnia 31.03.2017r. – k. 43, 44
decyzja Prezydenta MiastaT.z dnia 9.02.2017r. – k. 45
Miesięczne koszty utrzymania małoletniej powódki kształtują się następująco: wyżywienie – 300 zł, środki czystości – 30 zł, ubranie – 70 zł, składka klasowa – 5 zł, bilety(...), kolejowe - 20 zł, rada rodziców – 15 zł, ubezpieczenie 34 zł, uroczystości szkolne – 50 zł, audycje i przedstawienia – 150 zł, książki - 36 zł. Wydatki okresowe i długookresowe to: wyposażenie pokoju małoletniej (dywan, żyrandol, krzesło do komputera) - 450 zł, wyprawka – 200 zł, lekarstwa - 200 zł rocznie, zabawki - 400 zł rocznie, wakacje i ferie - 1000 zł rocznie, uroczystości rodzinne i święta – 400 zł rocznie.J. K. (1)jest dzieckiem ogólnie zdrowym, nie wymaga specjalistycznego leczenia.J. K. (1)nie posiada żadnego majątku. MałoletniaJ. K. (3)nie ma niezaspokojonych potrzeb sprzed wytoczenia powództwa.
Dowody: okoliczności bezsporne: k. 4-18
zeznania przedstawicieli ustawowejE. K.k. 32-33, 78v-79
zeznania świadkaJ. K. (2)k. 77v-78
faktury Vat – k. 15-18

I. K.ma(...)lat. Do 2003/2004 r. pracował jakop.osiągając z tego tytułu zarobki w przedziale od(...)złotych. Obecnie jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie poszukuje pracy, czyni starania o uzyskanie renty Pozwany nie ma orzeczenia o niepełnosprawności. Pozwany na co dzień opiekuje się swą bardzo schorowaną matką będącą po udarach i złamaniu nogi – wymagającą stałej, całodobowej opieki. Do października 2016 r. otrzymywał zasiłek opiekuńczy w kwocie(...)zł z tytułu tej opieki. Po tym, gdy formalnie pieczę nadJ. K. (1)przejęłaE. K., pozwany pozbawiony został tego zasiłku, gdyż o kilka złotych przekroczył próg dochodowy uprawniający do jego otrzymywania. Aktualnie do dyspozycji ma jedynie rentę swojej matki w kwocie(...)zł. Jest to kwota już po pomniejszeniu o zobowiązania matki sprzed lat, powstałe z tytułu prowadzonej wspólnie zI. K.działalności gospodarczej.
I. K.nie posiada żadnego majątku. Mieszka wraz z matką, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Miesięczny czynsz wraz z opłatami wynosi(...)zł. Pozwanemu pomaga finansowo jego siostra, od której otrzymuje ok.(...)zł na utrzymanie siebie i matki. Pozwany nie łoży na utrzymanie córki. Czasami kupuje jej drobne rzeczy typu owoce, warzywa, pisaki, zeszyty. Dołożył się również do okularów dla córki (100 zł). W czasie gdy małoletniaJ.przebywała u niego, pozwany przeznaczał na jej potrzeby kwotę ok. 200 zł miesięcznie. Z uwagi na wyznanieI. K.nie obchodzi uroczystości typu urodziny czy imieniny córki.
Dowody: okoliczności bezsporne: k. 55-58, a także
zeznania pozwanegoI. K.k. 33-33v, 79v-80
zaświadczenie z(...)Centrum Świadczeń Rodzinie – k. 75
decyzja Prezydenta MiastaT.z dnia 28.03.2017r. – k. 76
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie stosownych dokumentów urzędowych i prywatnych, których domniemanie autentyczności wynikające zart. 245 kpc– a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone, wynikające zart. 244 kpc– nie zostały podważone.
Na mocyart. 230 kpcuznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte w pozwie, pismach procesowych, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy, a które znalazły, w odpowiednim zakresie potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym, w tym zeznaniach świadka i dowodach z dokumentów.
Podstawę ustaleń faktycznych w sprawie stanowiły ponadto zeznania przesłuchanych w sprawie stron.
Zasadniczo za wiarygodne uznano zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniej, gdyż były spójne, logiczne i znajdowały potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym zebranym w sprawie. Sąd dał zasadniczo wiarę twierdzeniomE. K.w zakresie w jakim wskazywała na sytuację osobistą, majątkową swoją i jej małoletniej córki, jak również co do rodzaju i wysokości kosztów utrzymania własnego i małoletniej powódki. WyjaśnieniaE. K.korespondowały z zeznaniami świadkaJ. K. (2), które Sąd również obdarzył walorem wiarygodności. Świadek zeznawała szczerze o tym co było jej wiadome, szczerze również przyznając, że wielu kwestii związanych z kosztami utrzymania małoletniej powódki nie jest świadoma. Sąd nie dał wiary jedynie twierdzeniom strony powodowej co do wysokości usprawiedliwionych kosztów utrzymania małoletniej powódki. Twierdzenia te bowiem nie znalazły potwierdzenia w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym.
Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanegoI. K., w których wskazywał na wysokość uzyskiwanego dochodu, kosztów utrzymania, okoliczności opieki nad matką, Zeznania te były spójne i korespondowały ze zgromadzonymi w sprawie dowodami. Sąd nie dał wiary twierdzeniom pozwanego co do miejsca pobytu małoletniej córki w okresie od lipca 2015 r. do sierpnia 2016 r. - jakoby miejscem pobytu małoletniej powódki było miejsce jego zamieszkania. Przeczą temu zeznania świadka i dowody z dokumentów.
Strony nie wnosiły o przeprowadzenie innych dowodów.

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo małoletniejJ. K. (1)o alimenty zasługiwało na uwzględnienie w części.
Stosownie do treściart. 133 § 1 k.r.o.rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zakres świadczeń alimentacyjnych określa natomiastart. 135 § 1 k.r.o., który wskazuje, iż zależy on od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. W przedmiotowej sprawie, nie ulega wątpliwości, iż małoletniaJ. K. (1)ze względu na swój wiek nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Nie posiada żadnego majątku, ani dochodów, które mogłaby przeznaczyć na ten cel. Osobami zobowiązanymi do jej alimentacji w świetleart. 133 § 1 k.r.o.są zarównoE. K., jak iI. K.. Stosownie do przepisuart. 135 § 2 k.r.o.wykonanie obowiązku alimentacyjnego może w całości lub też w części polegać również na osobistych staraniach polegających na wychowaniu i utrzymaniu dziecka, co czyni tylko przedstawicielka ustawowa pozwanej, gdyż mieszka z córką, i to na niej obecnie spoczywa głównie ciężar wychowania.
Jak bezspornie ustalono w niniejszej sprawie, małoletnia powódka mieszka obecnie z matką. Stan ten zresztą tymczasowo statuuje orzeczenie Sądu wydane w sprawieI. N.
(...)ustalające w trybie zabezpieczenia miejsce pobytu powódki przy matce.W konsekwencji toE. K.aktualnie ponosi koszty utrzymania powódki w zdecydowanym zakresie. To on zakupuje na rzecz małoletniejJ.wyżywienie, odzież, materiały edukacyjne, środki czystości, pokrywa koszty utrzymania mieszkania, ponosi również koszty ewentualnego leczenia oraz rozrywki. Wszystkie te czynniki składają się na usprawiedliwione potrzeby dziecka. Pozwany obecnie natomiast nie partycypuje w kosztach utrzymania powódki lub czyni to w niewielkim zakresie.
E. K.wskazała, że koszt zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb małoletniej powódki to wydatek rzędu 1500 złotych miesięcznie. W ocenie Sądu jest to kwota zawyżona i nieadekwatna do stopy życiowej rodziców powódki. Naturalnym jest, że pewne potrzeby każdego człowieka, opisane w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia (żywność, ubrania, środki czystości, środki ochrony zdrowia) są nierozerwalnie związane z jego egzystencją i dla ich wykazania nie jest konieczne przedłożenie dokumentów obejmujących całokształt danych wydatków. Niemniej jednak w sytuacji, gdy strona wskazuje na wysokość danych wydatków, które przekraczają miarę znajdującą odzwierciedlenie w powołanych zasadach doświadczenia zawodowego i życiowego, to zachodzi konieczność wykazania tej okoliczności chociażby dokumentami, a w niniejszej sprawie strona powodowa nie przedłożyła takich dokumentów, które by w całości potwierdzały jej twierdzenia. Nie sposób jest w sposób precyzyjny określić miesięcznych kosztów utrzymania małoletniej z uwagi na fakt, iż niektóre z wydatków są wydatkami zmiennymi, inne z kolei to wydatki jednorazowe i dlatego przy ich ustalaniu należy kierować się z jednej strony możliwościami zarobkowymi rodziców uprawnionej do alimentów, z drugiej zaś strony należy wziąć pod uwagę dotychczasowy standard życia rodziny, nie gubiąc z pola widzenia zasad doświadczenia życiowego. W ocenie Sądu usprawiedliwione koszty miesięczne utrzymania małoletniej powódki mieszczą się w kwocie ok. 1000 zł, a na kwotę tę składają się w szczególności: udział w opłacie za mieszkanie i media (ok. 400 zł), wyżywienie – 300 zł, środki czystości – 30 zł, ubranie – 70 zł, składka klasowa – 5 zł, bilety(...), kolejowe - 20 zł, rada rodziców – 1,25 zł, ubezpieczenie - 2,83 zł, uroczystości szkolne – 4,16 zł, lekarstwa 16 zł, rozrywka i zabawki – 25 zł, wypoczynek - 80 zł, nadto ustalone stanem faktycznym wydatki długookresowe. W odniesieniu do wyprawki w wysokości 200 zł wskazać należy, że matka wskazała, że została ona sfinansowana w ramach stypendium.
Odnośnie natomiast możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego, podkreślić należy, iż Sąd nie ocenia ich jako bieżącej sytuacji majątkowej i zarobkowej, ale potencjalne możliwości zarobkowe, jakie osoba zobowiązana uzyskiwałaby przy pełnym wykorzystaniu swych sił fizycznych i zdolności umysłowych.I. K.nie wykazał w trakcie postępowania, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, a w tym zakresie to właśnie na nim ciążył w myślart. 6 kcciężar dowodu. Pozwany przedstawił jedynie zaświadczenie lekarskie o tym, że wymaga codziennego przyjmowania leków z uwagi na przewlekłe choroby. W tych okolicznościach Sąd ustalił, że pozwany może uzyskiwać co najmniej dochody rzędu najniższego wynagrodzenia osiąganego w kraju, tj. kwoty(...)złotych netto miesięcznie. Ustalając wysokość zobowiązania alimentacyjnego pozwanego na rzecz małoletniej powódki, Sąd uwzględnił, iż matka pozwanego wymaga całodniowej opieki, którą może zapewnić i zapewnia tylko on. Okoliczność ta wpływa na sytuację materialną pozwanego, w ten sposób, iż nie ma on możliwości podjęcia zatrudnienia, niemniej koszty opieki obciążają w pierwszej kolejności matkę pozwanego. Podkreślić w tym miejscu należy, że okoliczność opieki nad matką nie zwalnia rodzica z obowiązku łożenia na utrzymanie jego dzieci. Pozwany winien podejmować takie działania, które pozwoliłyby pogodzić ze sobą obydwa obowiązki względem członków rodziny.
W tym stanie rzeczy, należało na mocy art. 128, 129, 133 § 1, 135  ustalić obowiązek alimentacyjny pozwanego na rzecz jego małoletniej córki w kwocie 350 złotych miesięcznie. Taka wysokość świadczenia alimentacyjnego odpowiada bowiem zarówno usprawiedliwionym potrzebom małoletniej powódki jak i możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.
W pozostałej części powództwo należało oddalić jako niezasadne. Podnieść należy, iż przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki również jest osobą zobowiązaną do partycypacji w kosztach jej utrzymania i wychowania. Sąd brał pod uwagę, że to naE. K.spoczywają starania o utrzymanie i o wychowanie małoletniejJ. K. (1), niemniej brał i pod uwagę również i to, iż obecnieE. K.ma możliwości dodatkowego zarobkowania, obecnie w zakresie szerszym niż pozwany.E. K.ma możliwości rozwinięcia usług masażu choćby do poziomu, który świadczyła niegdyś, gdy uzyskiwała z tego tytułu dochód rzędu(...)zł miesięcznie i biorąc pod uwagę czas poświęcany dotąd na te usługi, nie powinno to stać się wcale kosztem zaniedbania dorastających dzieci.
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania strony powodowej w zakresie zasądzenia alimentów sprzed dnia wytoczenia powództwa, tj. przed dniem 26.01.2017r., matka powódki nie wykazała bowiem, w myślart. 137 §2 krow zw. zart. 6 kc, aby istniały jakiekolwiek niezaspokojone potrzeby małoletniej z okresu sprzed wytoczenia powództwa.
Z tych względów na podstawie art. 128, 129, 133 § 1, 135 i 137 § 2 a contrario, w pozostałym zakresie powództwo o alimenty oddalono jako niezasadne, o czym orzeczono jak w punkcie II sentencji wyroku.
Nie była przeszkodą do wydania wyroku i zasądzenia alimentów okoliczność, że nie jest zakończona sprawaI. N.(...)dotycząca ustalenia miejsca pobytu małoletniejJ. K. (1)i zmiany kontaktów – w toku sprawy wydano bowiem prawomocne postanowienie z dnia 12 maja 2016r. na mocy którego powierzonoE. K.wykonywanie bieżącej pieczy nad małoletniąJ. K. (1)i sytuacja prawna dotycząca miejsca pobytu stałego małoletniejJ.jest uregulowana.
Na podstawieart. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych( Dz. U. z 2016 r., poz. 623 ) Sąd przejął na rzecz Skarbu Państwa nieuiszczone koszty sądowe, z uwagi na sytuację materialną stron postępowania.
Stosownie do treściart. 333 § 1 pkt 1 k.p.c.Sąd z urzędu nadał rygor natychmiastowej wykonalności wyrokowi wpunkcie 1– w części zasądzającej alimenty.