Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Kz 272/17
Data wyroku: 2017-07-13 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Agnieszka Gałkowska, Monika Maciążek, Danuta Józefowska
Słowa kluczowe: Subsydiarny akt oskarżenia
Podstawa prawna: art. 55§1 k.p.k.
Teza: Możliwość wniesienia przez pokrzywdzonego aktu oskarżenia o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, obwarowana jest koniecznością spełnienia ściśle określonych warunków, opisanych w przepisach Kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z brzmieniem art. 55 § 1 k.p.k. podstawową przesłanką umożliwiającą wniesienie tzw. subsydiarnego aktu oskarżenia jest powtórne wydanie przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania w wypadku, o którym mowa w art. 330 § 2 k.p.k. Z treści przepisu art. 330 § 2 k.p.k. związanego z art. 330 § 1 k.p.k. wynika natomiast, że chodzi tu o ponowne umorzenie postępowania lub odmowę jego wszczęcia przez prokuratora, ale tylko po uchyleniu poprzedniej takiej samej jego decyzji przez Sąd rozpoznający zażalenie na pierwotne postanowienie o umorzeniu lub odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego.

Sygn. akt VII Kz 272/17

POSTANOWIENIE
Dnia 13 lipca 2017 roku
Sąd Okręgowy w Częstochowie - VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący:  SSO Agnieszka Gałkowska
SSO Danuta Józefowska
SSR del. Monika Maciążek (spr.)
Protokolant: sekr. sądowy Aleksandra Błachowicz - Dróżdż
przy udziale oskarżyciela publicznego - - -
po rozpoznaniu sprawyA. R.
s.Z.iL.,ur. (...)wD.
oskarżonego zart. 233 § 1 k.k.iart. 234 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
na skutek zażalenia wniesionego w dniu 27 kwietnia 2017 roku przez oskarżyciela subsydiarnego –A. G.
na postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 18 kwietnia 2017 roku wydane w sprawie o sygn. akt XI K 935/16
w przedmiocie umorzenia postępowania
na podstawieart. 437 § 1 i 2 k.p.k.

postanawia

1
zmienić zaskarżone postanowienie w jego punkcie 1 poprzez wskazanie, że umorzeniu na podstawieart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.podlega postępowanie przeciwkoA. R.o czyn polegający na tym, że aktem oskarżenia wystosowanym do Sądu Rejonowego w Częstochowie III Wydziału Karnego z dnia 26 listopada 2015 roku zeznał on nieprawdę oraz fałszywie oskarżyłA. G.o popełnienie przestępstwa zart. 238 k.k.,art. 233 k.k.iart. 234 k.k., czyli przestępstwo zart. 234 k.k.

2
w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Częstochowa postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2017 roku wydanym w sprawie o sygn. akt XI K 935/16:

1
z mocyart. 55 § 1 k.p.k.w zw. zart. l7 § 1 pkt 10 k.p.k.postępowanie karne przeciwkoA. R.o czyn zart. 233 § 1 k.k.iart. 234 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.umorzył,

2
z mocyart. 55 § 1 i § 2 k.p.k.a contrario w zw. zart. 88 k.p.k.iart. 78 § 1 k.p.k.stwierdził brak podstaw do ustanowieniaA. G.pełnomocnika z urzędu,

3
pozostawił bez rozpoznania wniosek o zwolnienie od uiszczenia kwoty 300 złotych tytułem zryczałtowanych wydatków.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł oskarżyciel subsydiarnyA. G.. We wniesionym środku odwoławczym skarżący podniósł, iż Sąd Rejonowy przeprowadził błędną analizę kwestii zawartych w subsydiarnym akcie oskarżenia, która to doprowadziła go do fałszywych wniosków i wydania wysoce krzywdzącego dla oskarżyciela postanowienia. Meritum i głównym celem aktu oskarżenia stanowią fałszywe oskarżenia osoby oskarżyciela przezA. R.w wystosowanym do Sądu Rejonowego w Częstochowie III Wydział Karny akcie oskarżenia z dnia 26 listopada 2015 roku o złożenie w doniesieniu do Prokuratury RejonowejK.–Wschód wK.fałszywych oskarżeń jego osoby o fizyczne i psychiczne znęcanie się nad przybraną córkąJ.tj. o czyn zart. 233 § 1 k.k.iart. 234 k.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.
Z wymowy zażalenia wynika, że skarżący domaga się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez podjęcie czynności w niniejszej sprawie oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od uiszczenia kwoty 300 złotych tytułem zryczałtowanych wydatków.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Wniesione przezA. G.zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, niemniej jednak inicjując kontrolę instancyjną zaskarżonego postanowienia doprowadziło do jego zmiany w sposób wskazany w sentencji.
Zanim jednak dojdzie do omówienia i uargumentowania wydanego przez siebie orzeczenia należy, tytułem wstępu, wskazać następujące zaszłości procesowe:
Pismem z dnia 9 maja 2014 roku adwokatP. K., działając w imieniu pokrzywdzonegoA. R., złożył na Komisariacie II Policji wK.zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa oraz wniósł o ściganie i ukaranieA. G.o to, że złożył on fałszywe zeznania pomawiająceA. R.o popełnienie przestępstwa znęcania się nad swoją małoletnią córkąJ. R.i skierował przeciwko niemu postępowanie karne, wiedząc, że nic takiego nie miało miejsca, działając z czystej złośliwości wygenerowanej konfliktem stron tj. o czyn zart. 234 k.k.(k. 1 akt 1 Ds. 174/15)
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2014 roku Prokurator Prokuratury RejonowejK.–Zachód wK.wszczął śledztwo w sprawie składania w dniu 23 marca 2014 roku w Prokuraturze RejonowejK.Wschód wK., w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego pod sygn. akt 2 Ds. 81/14, fałszywych zeznań, mających służyć za dowód w postępowaniu karnym co do okoliczności wskazujących na popełnienie przezA. R.przestępstwa znęcania się nad swoją małoletnią córkąJ. R., tj. o czyn zart. 233 § 1 k.k.iart. 234 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.(k. 32 akt 1 Ds. 174/15).
Postanowieniem z dnia 28 listopada 2014 roku Prokurator Prokuratury RejonowejK.–Zachód wK.na podstawieart. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.umorzył śledztwo w niniejszej sprawie wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu (k. 83 akt 1 Ds. 174/15).
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez pełnomocnika pokrzywdzonegoA. R., który - podnosząc w wywiedzionym zażaleniu liczne zarzuty obrazy przepisów postępowania - domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy do dalszego prowadzenia Prokuraturze Rejonowej (k. 89 - 91 akt 1 Ds. 174/15).
Sąd Rejonowy w Częstochowie po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z dnia 26 maja 2015 roku wydanym w sprawie o sygn. akt XI Kp 200/15 uchylił zaskarżone postanowienie Prokuratora Prokuratury RejonowejK.–Zachód wK.z dnia 28 listopada 2014 roku o sygn. akt 1 Ds. 206/14 o umorzeniu śledztwa i przekazał sprawę do Prokuratury w celu dalszego kontynuowania postępowania (k. 100 akt 1 Ds. 174/15).
Postanowieniem z dnia 12 października 2015 roku Prokurator Prokuratury RejonowejK.–Zachód wK.na podstawieart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.jeszcze raz umorzył śledztwo w niniejszej sprawie wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (k. 705 akt 1 Ds. 174/15).
Dnia 26 listopada 2015 rokuA. R.wniósł do Sądu Rejonowego w Częstochowie subsydiarny akt oskarżenia przeciwkoA. G.o złożenie fałszywych zeznań pomawiających go o popełnienie czynu zart. 207 k.k.tj. o popełnienie przestępstwa zart. 238 k.k.,art. 233 k.k.iart. 234 k.k.
W tej sytuacji faktycznej 7 listopada 2016 rokuA. G.wniósł do Sądu Rejonowego w Częstochowie pismo zatytułowane „subsydiarny akt oskarżenia” przeciwkoA. R.o to, że aktem oskarżenia z dnia 26 listopada 2015 roku zeznał on nieprawdę oraz fałszywie go oskarżył o popełnienie przestępstwa zart. 238 k.k.,art. 233 k.k.iart. 234 k.k.tj. o czyny zart. 233 § 1 k.k.iart. 234 k.k.w zw.art. 11 § 2 k.k.
Mając na uwadze powyżej przedstawione fakty w zakresie przebiegu postępowania przygotowawczego sygn. 1 Ds. 174/15, którego efektem było wystąpienie przezA. R.z subsydiarnym aktem oskarżenia, stwierdzić należy, iż niewątpliwieA. G.wyraził zamiar oskarżeniaA. R.o to, że wniósł on do Sądu Rejonowego w Częstochowie subsydiarny akt oskarżenia. Nic nie wskazuje z kolei na to, że przedmiotem niniejszego postępowania ma być czyn objęty wcześniej postępowaniem 1 Ds. 174/15, gdzieA. G.jest osobą podejrzewaną. A zatem – co wyraźnie wynika z pisma inicjującego postępowanie w tej sprawie, oznaczonego „subsydiarny akt oskarżenia” – wolą jego autora tj.A. G.ściganieA. R.za fałszywe oskarżenie go, mające miejsce 26 listopada 2015 roku przez skierowania aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Częstochowie. W związku z powyższym nie ma żadnych podstaw aby traktować pismo z dnia 7 listopada 2016 roku jako subsydiarny akt oskarżenia. Należy go rozważać jako prywatny akt oskarżenia.
Przestępstwo zart. 234 k.k., objęte oskarżeniemA. G., należy natomiast do kategorii przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, a nie prywatnego – co jest bezsporne. Wobec tego z ewentualnym aktem oskarżenia może wystąpić do Sądu prokurator, a nieA. G.. W zaistniałej sytuacji procesowejA. G.nie jest zatem podmiotem legitymowanym do wniesienia oskarżenia.
Możliwość wniesienia przez pokrzywdzonego aktu oskarżenia o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, obwarowana jest koniecznością spełnienia ściśle określonych warunków, opisanych w przepisachKodeksu postępowania karnego. Zgodnie z brzmieniemart. 55 § 1 k.p.k.podstawową przesłanką umożliwiającą wniesienie tzw. subsydiarnego aktu oskarżenia jest powtórne wydanie przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania w wypadku, o którym mowa wart. 330 § 2 k.p.k.Z treści przepisuart. 330 § 2 k.p.k.związanego zart. 330 § 1 k.p.k.wynika natomiast, że chodzi tu o ponowne umorzenie postępowania lub odmowę jego wszczęcia przez prokuratora, ale tylko po uchyleniu poprzedniej takiej samej jego decyzji przez Sąd rozpoznający zażalenie na pierwotne postanowienie o umorzeniu lub odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, a przynajmniej nic co zawarto w pismach A.G.na to nie wskazuje.
Na marginesie należy jednak wskazać, iż niniejsze postanowienie nie zamykaA. G.drogi do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym, bowiem dysponuje on możliwością zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa organów ścigania, które będą zobligowane do podjęcia czynności sprawdzających, które mogą być poddane kontroli i weryfikacji sądowej.
Z podanych wyżej powodów i na podstawie powołanych wyżej przepisów, orzeczono jak w części dyspozytywnej.