Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 2499/16
Data wyroku: 2017-01-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Beata Kurdziel
Słowa kluczowe: Zabezpieczenie roszczenia
Podstawa prawna: art. 730 prim (1) § 1 kpc, art. 753 § 1 kpc

Sygn. akt I ACz 2499/16

POSTANOWIENIE
Dnia 19 stycznia 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie:Przewodniczący: SSA Grzegorz KrężołekSędziowie:SA Sławomir Jamróg
SO (del.) Beata Kurdziel (sprawozdawca)
po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaT. J.
przeciwkoJ. J. (1)
orozwód
na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 25 maja2016r., sygn. akt IC 122/16postanawia:oddalić zażalenie.
SSO (del.) Beata Kurdziel SSA Grzegorz Krężołek SSA Sławomir Jamróg

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 25 maja 2016 roku, wydanym w sprawie z powództwaT. J.przeciwkoJ. J. (1)o rozwód, Sąd OkręgowywK.zabezpieczył roszczenie o zobowiązanieT. J.do ponoszeniakosztów utrzymania i wychowaniaM. J.iH. J.w ten sposób,Ze zasądził odT. J.na rzeczM. J.iH. J.kwoty po 1 500 zł miesięcznie, płatne do rąk matki dzieciJ. J. (1)do dnia 10każdego miesiąca do czasu prawomocnego zakończenia procesu, z ustawowymi odsetkami nawypadek uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat (pkt 1), a w pozostałej częściwniosek pozwanej o udzielenie zabezpieczenia oddalił (pkt 2).
W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że pozwanaJ. J. (1)złożyła wniosek o zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych małoletnich córek stron poprzezwydanie postanowienia na czas toczącego się postępowania zobowiązującegoT.J.do płacenia z tytułu kosztów utrzymania i wychowania małoletnich do rąk matkiJ. J. (1)kwot po 2000 zł miesięcznie, płatnych do 10 dnia każdego miesiąca z górywraz z ustawowymi odsetkami w wypadku uchybienia terminowi płatności. Pozwana podała,że powód w umowie alimentacyjnej z dnia 15 kwietnia 2014 r. zobowiązał się douczestniczenia w kosztach utrzymania i wychowania małoletnich córek stron po 2 000 złmiesięcznie, a koszt utrzymaniaH. J.wynosi 3 101 zł, zaś koszt utrzymaniaM. J.wynosi 4 073 zł. Dzieci mieszkają z matką i na niej w całości spoczywa ciężar wychowania, zatem ojciec powinien w większym stopniu uczestniczyć w wydatkach związanych z utrzymaniem córek stron. Kwoty po 2 000 zł leżą w granicach możliwości zarobkowych i majątkowych powoda.
Sąd Okręgowy ocenił wniosek jako częściowo zasadny. Wskazał, że z art. 753 § 1k.p.c. wynika, że w sprawach o alimenty zabezpieczenie może polegać na zobowiązaniupozwanego do zapłaty uprawnionemu jednorazowo albo okresowo określonej sumypieniężnej oraz że w sprawach tych podstawą zabezpieczenia jest jedynieuprawdopodobnienie istnienia roszczenia. Jak wynika z odpisów skróconych aktów urodzeniM. J.iH. J., powód niewątpliwie jest ich ojcem, a z uwagi na wiek małoletnich w sposób oczywisty nie są one w stanie samodzielnie zabezpieczyć swoich potrzeb. Wart. 753 k.p.c.unormowano szczególne zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych, procesu nowej prowizorycznej sytuacji, w której obowiązany zobowiązany jest do zapłaty jednorazowo albo okresowo pewnej sumy pieniężnej. Celem zabezpieczenia w tymprzypadku nie jest zapewnienie egzekucyjnego wykonania przyszłego wyroku, lecznatychmiastowe dostarczenie uprawnionemu środków utrzymania.
Na obecnym etapie postępowania w ramach rozpoznania wniosku o udzieleniezabezpieczenia roszczenia o zobowiązanie powoda do ponoszenia kosztów utrzymania iwychowania małoletnich córek stron, Sąd uznał, że wysokość tych kosztów w zasadzieodpowiada wysokości kosztów określonych przez pozwaną w wykazach stanowiącychpodstawę ustalenia wysokości obowiązku alimentacyjnego, jaki strony ustaliły w umowiezawartej w dniu 15 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy wskazał, że potrzeby te w sposóbznaczący nie zmieniły się od tamtego czasu, jednakże przy udzieleniu zabezpieczenia należywziąć pod uwagę, że ochrona zapewniana w takim incydentalnym postępowaniu ma charakter prowizoryczny, zmierzający przede wszystkim do natychmiastowego dostarczeniauprawnionemu środków utrzymania. W ramach udzielonego zabezpieczenia nie można zatemuwzględniać kosztów, których charakter wykracza poza aktualną potrzebę ich zabezpieczenia.Do takich wydatków należą np. wydatki na wyposażenie pokoju dziecięcego, czy też większewydatki jednorazowe, jak zakup nowego kasku czy hulajnogi. Biorąc zatem z jednej stronypod uwagę wysokość wydatków określonych w wykazach zaakceptowanych przez strony wumowie z dnia 15 kwietnia 2014 r., a z drugiej charakter postępowania o udzieleniezabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych - prowizoryczny i wymagającyuprawdopodobnienia, a nie wykazania, Sąd Okręgowy uznał, że kwoty po 1 500 złmiesięcznie na rzecz każdej z córek stron pozwolą na czas procesu na pokrycieusprawiedliwionych kosztów ich utrzymania i wychowania, określonych również przez ichdotychczasową stopę życiową. Zdaniem Sądu Okręgowego zapłata tych kwot leży wgranicach zdolności majątkowych i zarobkowych powoda, który z wykształcenia jestekonomistą, posiadającym duże doświadczenie zawodowe i pełniącym jeszcze do niedawnaodpowiedzialne funkcje, pozwalające osiągać miesięczny dochód w wysokości 14 000 zł.Pozbawiona znaczenia pozostaje okoliczność, że aktualnie powód tego rodzaju funkcji niepełni, zaś podjął prowadzenie działalności gospodarczej, która - według jego deklaracji -przynosi zdecydowanie mniejsze dochody. Nie jest bowiem istotny dochód, jaki powóduzyskuje, ale dochód jaki mógłby uzyskiwać, gdyby prawidłowo wykorzystywał swojeznaczne możliwości zarobkowe. Powód nie wykorzystywał również możliwości uzyskiwaniadochodu z położonego weW.lokalu o powierzchni 127 m2, który wynajmuje dopierood 9 maja 2016 r., przy czym poważne wątpliwości budzi deklarowana przez powoda nakwotę 1 400 zł wysokość miesięcznie uzyskiwanego czynszu.
Sąd Okręgowy podkreśli, że w dalszym toku postępowania przeprowadzone zostaniepostępowanie dowodowe w celu ustalenia rzeczywistych możliwości majątkowych izarobkowych powoda oraz potrzeb małoletnich.
Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazałart. 7301§ 1 i § 3 k.p.c.,art.734 k.p.c.,art. 738 k.p.c.iart. 753 k.p.c.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powódT. J., zaskarżającorzeczenie w części, tj. w zakresie dotyczącym wysokości udzielonego zabezpieczenia ponadkwotę 1 000 zł na każdą z małoletnich córek. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania,które miało wpływ na treść skarżonego postanowienia, a mianowicie:

-

art. 7301§ 1 k.p.c.poprzez przyjęcie, że pozwana uprawdopodobniła, iż miesięczneuzasadnione potrzeby każdej z małoletnich córek stron oscylują w wysokości 1 500 złmiesięcznie w sytuacji, gdy okazany przezJ. J. (1)spis kosztów jest w sposóboczywisty i znaczny zawyżony i w żaden sposób nie został uprawdopodobniony,

art. 233 k.p.c.poprzez przyjęcie, że zarobkowe i majątkowe możliwościzobowiązanego są wystarczające do spełnienia zobowiązania zapłaty kwoty 3 000 zł każdegomiesiąca w przypadku, gdy jego obecna sytuacja majątkowa odbiega od tej, która zostałaprzedstawiona przez pozwaną z uwagi na brak obecnego zatrudnienia powoda.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia izobowiązanie go do płacenia z tytułu kosztów utrzymania i wychowania małoletnich córek,do rąkJ. J. (1)kwoty 1000 zł miesięcznie oraz oddalenia wniosku pozwanej wpozostałym zakresie.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący odniósł się szczegółowo do konkretnych pozycjipodanych przez pozwaną w zestawieniu wydatków dzieci, które zdaniem skarżącego, nietylko wykraczają poza aktualną potrzebę zabezpieczenia, ale również są zawyżone co dowartości. Przede wszystkim zwrócił uwagę na kwotę 900 zł jako koszt zajęć dodatkowychoraz 200 zł tytułem dojazdów córki stronM.. Pozwana nie wymieniła nawet rodzajówzajęć, ich ilości czy kosztów. Wątpliwości powoda budzi również zasadność punktudotyczącego oprogramowania komputerowego. Miesięczne wydatki pozwanej z tego tytułumusiałyby być uzasadnione comiesięcznym zakupem nowego oprogramowania, co jestniemożliwe z uwagi na brak takich potrzeb małoletnich. Pozwana przygotowując wykazkosztów ujęła te same wydatki w różnych punktach, co spowodowało ich nieuzasadnionezsumowanie. Sytuacja ta dotyczy pozycji zatytułowanych „zabawki” oraz „wyjściakulturalne”. Niezasadne jest także uznanie przez Sąd Okręgowy zasadności naliczenia napoczet zabezpieczenia alimentów wskazanych przez pozwaną opłat mieszkaniowych,uwzględniających abonament za internet czy telewizję, które to koszty pozwana ponosiłabyrównież w przypadku nieobecności małoletnich córek w jej domu. Błędnym jest nadtoustalenie przez Sąd Okręgowy zabezpieczenia roszczenia w równych częściach na każdą zmałoletnich córek, w przypadku gdy sama wnioskodawczym wskazuje na ich rozróżnienie.
Skarżący wskazał również, że w chwili obecnej wysokie dochody są dla niegonieosiągalne, a przyczyna tego stanu rzeczy nie była w żaden sposób zależna od samegozainteresowanego. Ostatnia umowa dająca zatrudnienie powodowi została z nimjednostronnie rozwiązana przez pracodawcę. Powód podjął się prowadzenia działalnościgospodarczej, by rozwiązać problem bezrobocia oraz skierować swoje możliwości w rozwójfirmy, która dopiero po początkowym etapie rozwoju będzie przynosić (ewentualnie) wyższezyski. Zgodnie z zasadami współżycia społecznego oraz uregulowaną prawnie możliwościązmian wysokości zasądzonych alimentów były współmałżonek, jak i małoletnie dzieci muszązrozumieć potrzebę miarkowania ich uprawnienia wynikającego z alimentacji z uwagi nazmianę sytuacji majątkowej osoby zobowiązanej. Przyzwyczajenie pozwanej i małoletnichcórek stron do życia na ponadprzeciętnej stopie życiowej nie może być czynnikiemdecydującym o uznaniu zasadności przekraczającej możliwości powoda kwoty wskazanejzaskarżonym postanowieniem.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
W sprawach o alimenty podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienieroszczenia (art.753§1k.p.c.). Przepis ten bowiem dotyczy udzielenia zabezpieczeniapolegającego na zobowiązaniu obowiązanego do zapłaty uprawnionemu określonej sumypieniężnej i w tego rodzaju sprawach konieczne jest jedynie uprawdopodobnienie istnieniaroszczenia bez potrzeby uprawdopodobnienia interesu prawnego w zabezpieczeniu (por.uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia23lutego1982r.,IIICZP3/82,OSNC z1982r., nr7,poz.100).Z powyższego wynika, że wnioskodawczym winnauprawdopodobnić, jakie są usprawiedliwione potrzeby małoletnich córek stron oraz jakie sąmożliwości majątkowe i zarobkowe obowiązanego (por.art.133§1k.r.o.i135§1k.r.o.).
W postępowaniu o zabezpieczenie nie wymaga się udowodnienia okolicznościfaktycznych, ale wystarczające jest ich uprawdopodobnienie. Uprawdopodobnienieroszczenia oznacza, że wnioskodawca przedstawi i należycie uzasadni twierdzenia, którestanowią podstawę dochodzonego roszczenia. Roszczenie jest więc uprawdopodobnione,jeżeli jest szansa na jego istnienie, gdyż istotą postępowania zabezpieczającego jest to, że sąddokonuje jedynie pobieżnej analizy dostarczonego przez wnioskującego materiałudowodowego niekoniecznie odpowiadającego wymogom stawianym dowodomprzeprowadzanym w toku procesu (por.art. 243 k.p.c.). Uprawdopodobnienia nie możnabowiem utożsamiać z udowodnieniem roszczenia, stanowi ono bowiem niejako surogatdowodu nie dający pewności, lecz jedynie wiarygodność określonego faktu (por. K. Flaga -
  Gieruszyńska: [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, pod red. A. Zielińskiego,
  Warszawa 2008, s. 424).
W ocenie Sądu Okręgowego na podstawie okoliczności wskazanych we wniosku roszczeniamałoletnich uznać należało za prawdopodobne na tyle, iż zasługiwały na to, żeby jezabezpieczyć.
Nie budzi wątpliwości Sądu Apelacyjnego, że przedstawiony do akt sprawy wykaz kosztówmiesięcznych ponoszonych na utrzymanie każdej z córek stron wystarczającouprawdopodabnia rzeczywiste potrzeby małoletnich. Warto podkreślić, że sporządzony przezmatkęJ. J. (1)wykaz kosztów stał się podstawą umowy alimentacyjnej, jaką stronyzawarły w dniu 15 kwietnia 2014 roku. Wskazane wydatki zostały więc wówczas przezpowoda zaakceptowane i w ten sposób potwierdzone jako rzeczywiste, a na ich zawyżenieskarżący zwraca uwagę dopiero w złożonym zażaleniu. Okoliczności, iż powód jest osobąrelatywnie zamożną i posiada ponadprzeciętne możliwości zarobkowania, Sąd Okręgowymiał na względzie, ustalając wysokość zobowiązania alimentacyjnegoT. J.względem małoletnich córekM.iH.. Trafnie wskazał Sąd Okręgowy wskazał, że małoletnie dzieci stron powinny w tej sytuacji mieć możliwość rozwoju i korzystania zrozrywek w stopniu przekraczającym minimalne koszty ich utrzymania. Zakresusprawiedliwionych potrzeb dziecka powinien być bowiem ustalony w ten sposób, aby wrazie ich zaspokojenia stopa życiowa dziecka była taka sama jak stopa życiowa rodziców,gdyż poziom i jakość realizacji potrzeb dziecka zależą od możliwości zarobkowych imajątkowych rodziców. Alimenty ustalone na poziomie 1 500 zł miesięcznie na rzeczkażdego z nich odpowiadają powyższym potrzebom.
Stanowisku Sądu Okręgowego nie sposób postawić także zarzutu oparciazabezpieczenia na błędnie ustalonych przesłankach odnośnie możliwości zarobkowych powoda. Wnioski w zakresie uprawdopodobnienia możliwości zarobkowychT. J.zostały bowiem wyprowadzone zgodnie z zasadami logicznego rozumowania idoświadczenia życiowego. W zakresie okoliczności związanych ze swoimi możliwościamizarobkowymi powód ograniczył wywody zażalenia do stwierdzenia, że zarabia mniej niżkwota wskazana przez pozwaną, nie poparł ich jednak żadnymi konkretami.
Wskazać należy, że wnioskowanie Sądu Okręgowego sztywno trzyma się ram wyznaczonychwymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznegomyślenia. Sąd I instancji w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważył materiał

i
wyciągnął z niego prawidłowe wnioski, które następnie w sposób przekonywującyuargumentował.

Nie sposób nie zauważyć, że w zapadłym już w sprawie wyroku rozwodowym, wydanym poprzeprowadzeniu całego postępowania dowodowego i dokonaniu ustaleń odnośnie zarównorzeczywistych potrzeb małoletnich, jak i możliwości zarobkowych powoda, Sąd Okręgowyzasądził odT. J.na rzeczM. J.alimenty w kwocie 2 000 złmiesięcznie, zaś na rzeczH. J.w kwocie 1 500 zł miesięcznie, ustalającpotrzeby małoletnich oraz możliwości zarobkowe powoda na podstawie całościzgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Podnoszone przez skarżącegowątpliwości odnośnie zawyżenia wskazanych przez pozwaną kosztów utrzymania iwychowania małoletnich córek, jak również możliwości zarobkowych powoda nie znalazłyzatem potwierdzenia w dalszym toku postępowania.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu oart. 385 k.p.c .w związku zart. 397 § 1 i 2k.p.c., zażalenie należało oddalić.
SSO(del.) Beata Kurdziel SSA Grzegorz Krężołek SSA Sławomir Jamróg