Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2165/16
Data wyroku: 2017-02-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Tyrka
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 477^14^§ 1 kpc , oraz art. 184 FUS

Sygn. aktVIII U 2165/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 lutego 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grzegorz Tyrka

Protokolant:

Igor Ekert

po rozpoznaniu w dniu16 lutego 2017 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawyC. G.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaC. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia10 października 2016  r.nr(...)
oddala odwołanie.
(-) SSO Grzegorz Tyrka
Sygn. akt VIII U 2165/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 10 października 2016r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił ubezpieczonemuC. G.(G.) prawa do emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdyż ubezpieczony nie udowodnił na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganego 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a jedynie 5 lat, 6 miesięcy i 15 dni.
Organ rentowy wskazał, iż do pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił okresów zatrudnienia ubezpieczonego:
- od dnia 14 marca 1988r. do dnia 13 września 1989r. z uwagi na brak świadectwa pracy potwierdzającego okres pracy na eksporcie,
- od dnia 15 listopada 1991r. do dnia 30 czerwca 1992r. z uwagi na brak zaświadczenia o okresach niezdolności do pracy.
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany i przyznania prawado emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
W uzasadnieniu swojego stanowiska ubezpieczony podniósł, iż pracę w warunkach szczególnych wykonywał w okresach zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wK.na stanowisku montera konstrukcjiod dnia 3 listopada 1978r. do dnia 30 czerwca 1989r. oraz w(...) Przedsiębiorstwie Państwowym (...)wR.od dnia 1 lipca 1989r. do dnia 30 czerwca 1992r. na stanowisku ślusarza – spawacza.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ rentowy wskazał, iż do pracy w warunkach szczególnych uwzględnił ubezpieczonemu okresy jego zatrudnienia wHucie (...)od dnia 2 lipca 1992r. do dnia 16 sierpnia 1992r. oraz w(...) Sp. z o.o.od dnia 19 lipca 1993r. do dnia 28 września 1993r., od dnia 30 września 1993r. do dnia 1 grudnia 1993r. oraz od dnia 3 grudnia 1993r. do dnia 31 grudnia 1998r.
Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyC. G.w dniu(...)ukończył 60 lat życia, jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa, na dzień 1 stycznia 1999r. udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Wniosek o przyznanie prawa do emerytury ubezpieczony złożył w dniu 21 września 2016r. i został on rozpoznany decyzją zaskarżoną omówioną na wstępie.
Ubezpieczony od dnia 3 listopada 1978r. do dnia 30 czerwca 1989r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie (...)na stanowisku ślusarza – tokarza ( świadectwo pracy z dnia 28 czerwca 1989r., akta ZUS ).
Ubezpieczony faktycznie pracował w tym czasie jako monter konstrukcji przy montażu pakamer ( kontenerów budowlanych ). Montaż odbywał się w zakładzie pracyi stamtąd transportowano pakamery na poszczególne budowy. Te kontenery budowlane montowane były z konstrukcji stalowej na wysokość 2,5 m, długość 4 – 6 m i szerokość2,5 m. Po otrzymaniu gotowego szkieletu konstrukcji ze spawalni, to wówczas od środka przykręcało się gładką blachę, od zewnątrz natomiast wykładało się kontener watą szklanąi przykręcało się falistą blachę. Podłoga także wykładana była blachą – szerokofalistą, watą szklaną, znowu blachą i następnie płytami paździerzowymi. Podobnie wykonywało się dach. Pracownicy zajmujący się tak jak ubezpieczony montażem pakamer, nie byli przypisani do konkretnej pracy, lecz wykonywali prace w zależności od dostarczonego materiału.
W okresie od dnia 14 marca 1988r. do dnia 13 marca 1989r. ubezpieczony korzystał z urlopu bezpłatnego w macierzystym zakładzie pracy. Z zeznań ubezpieczonego wynika, iż wykonywał wówczas pracę na budowie eksportowej w NRD jako monter konstrukcji – zajmował się montowaniem koparki górniczej w kopalni odkrywkowej. Ta koparka miała 70 m wysokości i ważyła 10.000 ton. Ubezpieczony nie przedstawił na ten okres świadectwa pracy potwierdzającego pracę na eksporcie.
W kolejnym okresie spornym od dnia 4 lipca 1989r. do dnia 30 czerwca 1992r. ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w(...) Przedsiębiorstwie Państwowym (...)wR.na stanowisku ślusarza – spawacza ( świadectwo pracy z dnia 1 lipca 1992r., akta ZUS ).
Przedsiębiorstwo to zajmowało się budownictwem mieszkaniowym oraz przemysłowym. Wykonywano tam różne konstrukcje stalowe, a mianowicie słupy, przęsła ogrodzeniowe o wysokości od 2,5 m do 3 m, wiaty samochodowe o wysokości 4 - 5 m. Wykonywano także usługi dla ludności w postaci budowy garażów stalowych. Dla przemysłu przerabiano hale stalowe np. obniżano hale. Ubezpieczony faktycznie wykonywał czynności monterskie zarówno na poziomie zerowym, jak i na wysokości. W zależności od potrzeb pracował także jako spawacz. Było to spawanie elektryczne za pomocą elektrod. O tym jakie prace miały być wykonane decydował kierownik.
Przed około dwa laty pracy w(...)ie ubezpieczony pracował przy obniżeniu hali wL.. Hala była na wysokość 16 m i należało ją obniżyć do 4 m. Ubezpieczony kładł belki, na których była następnie umieszczana blacha, a między blachą była gruba warstwa wełny.
W obu zakładach pracy ubezpieczony otrzymywał mleko i posiłki regeneracyjne.
Razem z ubezpieczonym wPrzedsiębiorstwie (...)pracowaliT. U.w okresie od grudnia 1978r. do kwietnia 1989r. jako monter kontenerowych budów i następnie jako spawacz orazJ. K.od dnia 8 listopada 1978r. do dnia 31 grudnia 1986r. na stanowisku ślusarza, natomiastw(...) Przedsiębiorstwie Państwowym (...)wR.Ś. D.zatrudniony w okresie od dnia 1 grudnia 1980r. do dnia 30 czerwca 1992r.na stanowisku spawacza iT. U.zatrudniony w latach 1989 - 1991.
Świadkowie, podobnie jak ubezpieczony, nie otrzymali świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z tytułu zatrudnienia w w/w zakładach pracy.
/dowód z: akt ZUS, akt osobowych ubezpieczonego z okresu jego zatrudnieniawPrzedsiębiorstwie (...), zeznań świadkówJ. D.,J. K.T. U.oraz z zeznań ubezpieczonego/.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoC. G.nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 748 ze zm.) – zwanej dalej ustawą – ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
Zgodnie z 184 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy – tj. 1 stycznia 1999r. – osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zgodnie z art. 184 ust. 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z cytowanych norm prawnych wynika, iż odwołujący nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek:
- ukończenia wieku 60 lat,
- legitymowania się okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 1 stycznia 1999r.,
- legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 1 stycznia 1999r.,
- nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego.
W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego dla oceny, czy pracownik pracowałw szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska tylko rodzaj rzeczywiście powierzonej pracy ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2015r. sygn. akt III AUa 168/15 LEX nr 1761793 ).
Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.Decydującą rolę w analizie charakteru pracy ubezpieczonego z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma możliwość jej zakwalifikowania pod którąśz pozycji wymienionych w wykazie A, stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 18 października 2016r. I UK 355/15, z dnia 14 września 2007r., III UK 27/07, z dnia 19 września 2007r., III UK 38/07; z dnia 6 grudnia 2007r., III UK 66/07, z dnia 22 stycznia 2008r., I UK 210/07).
UbezpieczonyC. G.wiek emerytalny 60 lat ukończył w dniu19 września 2016r., na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.
Spornym pozostawało, czy odwołujący na dzień 1 stycznia 1999r. posiada 15 - letni okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Zdaniem Sądu przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie pozwalana zaliczenie do pracy w warunkach szczególnych spornych okresów zatrudnienia ubezpieczonego wPrzedsiębiorstwie (...)od dnia 3 listopada 1978r. do dnia 30 czerwca 1989r. oraz w(...) Przedsiębiorstwie Państwowym (...)od dnia 4 lipca 1989r. do dnia 30 czerwca 1992r., gdyż ubezpieczony nie wykonywał wówczas pracy w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Z zeznań świadków, byłych współpracowników ubezpieczonego wynika,iż w pierwszym ze spornych okresów zatrudnienia ubezpieczony faktycznie pracował jako monter konstrukcji kontenerów budowlanych tzw. pakamerów, a konkretnie wykonywał pracę przy wykańczaniu szkieletu konstrukcji tych kontenerów. W ramach tej pracy ubezpieczony wykonywał wprawdzie także czynności polegające na wykańczaniu dachu pakamerów i ewentualnie takie czynności można by uznać jako wyszczególnione w wykazie A dziale V poz.5 - „ prace przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości ”, jednakże nie były one świadczone stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, lecz w zależności od potrzeb, gdy pracownicy zajmujący się podobnie jak ubezpieczony montażem pakamer, nie byli przypisani do konkretnej pracy, lecz wykonywali prace w zależności od dostarczonego materiału. Pozostałe czynności świadczone przez ubezpieczonego w ramach tego zatrudnienia nie kwalifikując się do prac w warunkach szczególnych, gdyż nie zostały wyszczególnione w katalogu takich prac zawartym w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.
W kolejnym okresie spornym ubezpieczony wykonywał różnego rodzaju prace: spawalnicze i monterskie na wysokości i na poziomie zerowym w sytuacji, gdy Przedsiębiorstwo zajmowało się budową różnego rodzaju konstrukcji stalowych, a to słupów, przęseł ogrodzeniowych, wiat samochodowych, garażów stalowych, przerabianiem hali stalowych. Prace monterskie na wysokości zaliczane są do prac w warunkach szczególnych, podobnie jak prace spawalnicze, które wymienione są w wykazie A dziale XIV poz.12 – „ prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym ” ( ubezpieczony pracował jako spawacz elektryczny ), lecz ubezpieczony prac tych nie świadczył stale i w pełnym wymiarze czasu pracy ( zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego pracownik, który wykonywał łącznie różne rodzaje pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jest uprawniony do zaliczenia tego okresu do zatrudnienia w szczególnych warunkach, wymaganego do wcześniejszej emerytury – por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2013r. III UK 47/12, z dnia 27 stycznia 2012r., II UK 103/11 ). Oprócz tych prac ubezpieczony świadczył bowiem, jak wynika z zeznań świadków i samego ubezpieczonego, także inne prace, które do pracy w warunkach szczególnych nie podlegają uwzględnieniu, a mianowicie prace monterskie na poziomie zerowym.
Okoliczność, iż ubezpieczony w obu okresach spornych otrzymywał mleko i posiłki regeneracyjne nie przesądza, iż ubezpieczony wykonywał wówczas pracę w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
W takiej sytuacji powyższe okresy sporne nie podlegają zaliczeniu do pracyw warunkach szczególnych uznanej przez organ rentowy, a skoro tak to ubezpieczonynie dysponuje wymaganym do przyznania emerytury 15 – letnim okresem takiej pracyna dzień 1 stycznia 1999r. Stąd świadczenie to mu nie przysługuje. Zaznaczyć należy,iż ewentualne zaliczenie do pracy w warunkach szczególnych 2 – letniego okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...), kiedy ubezpieczony pracował przy obniżeniu hali wL.i wykonywał generalnie prace monterskie na wysokości i tak nie wnosi nic do sprawy, bo ubezpieczony nadal nie legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych.
Wypada dodać, iż brak jest podstaw do uwzględnienia do stażu pracy ubezpieczonego, w tym do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu od dnia 14 marca 1988r. do dnia 13 marca 1989r., kiedy to ubezpieczony – jak wynika z jego zeznań – miał pracować w NRD jako monter konstrukcji koparki górniczej na odkrywce, gdyż brak jest na ten okres stosownego świadectwa pracy, a samo oświadczenia ubezpieczonego nie jest w tym zakresie wystarczające.
W konsekwencji powyższego, na podstawie powołanych norm prawnych orazart. 47714§ 1 k.p.c.Sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne.
(-) SSO Grzegorz Tyrka