Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 809/16
Data wyroku: 2017-01-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Kiepura
Słowa kluczowe: Przestępstwa karnoskarbowe
Podstawa prawna: art. 107 § 1 kks

Sygnatura akt VI Ka 809/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia3 stycznia 2017r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO Grzegorz Kiepura
Protokolant Aleksandra Studniarz
po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r.
przy udziale Agnieszki Niewiarowskiej Prokuratora Prokuratury Rejonowej wT.
orazB. K.funkcjonariusza celnego Urzędu Celnego wR.
sprawy:

1
Ł. B.ur. (...)wP.,

synaZ.iB.
oskarżonego zart. 107§1 kks

2
R. S.ur. (...)wB.,

synaT.iŁ.
oskarżonego zart. 18§3 kkw zw. zart. 107§1 kksw zw. zart. 20§2 kks
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
z dnia 16 maja 2016 r.    sygnatura akt II K 21/15
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpkw zw. zart. 113 § 1 kks
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego rozpoznania.
VI Ka 809/16

UZASADNIENIE

Ł. B.został oskarżony o to, że w dniu 9.01.2014 pełniąc funkcję Prezesa Zarządu Spółki(...) Sp. z o.o.z siedzibą wK., przyul. (...), urządzał w lokalu o nazwieBar (...)wT., przyul. (...), gry hazardowe o wygrane pieniężne na elektronicznym urządzeniu do giero nazwie H. (...), o nr(...)oraz elektronicznym urządzeniu do giero nazwie H. (...), o nr(...), wbrew przepisomustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych, tj. o czyn zart. 107 § 1 kks.

R. S.został oskarżony o to, że poprzez dokonywanie serwisu i obsługi automatów do gier, należących dospółki (...) Sp. z o.o.z siedzibą wK., przyul. (...), swoim zachowaniem ułatwił w dniu 9.01.2014 r., popełnienie czynu zabronionego przezŁ. B., który w dniu 8.01.2014 r. w lokalu o nazwieBar (...)wT., przyul. (...), urządzał gry hazardowe o wygrane pieniężne na elektronicznym urządzeniu do giero nazwie H. (...), o nr(...)oraz elektronicznym urządzeniu do giero nazwie H. (...), o nr(...), wbrew przepisomustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych, tj. o czyn zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 107 § 1 kksw zw. zart. 20 § 2 kks.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 16.05.2016 r. oskarżeni zostali uniewinnieni od popełnienia zarzuconych im czynów.
Apelację od tego wyroku wywiódł oskarżyciel publiczny – Urząd Celny wR., który zaskarżył orzeczenie w całości na niekorzyść oskarżonych, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż z uwagi na rozbieżności zarówno w orzecznictwie sądów krajowych, jak i szeregu publikacji doktryny, zdaniem sądu orzekającego nie sposób pociągnąć oskarżonych do odpowiedzialności za zarzucone im czyny z uwagi na treśćart. 10 § 4 kks.
W oparciu o podniesiony zarzut oskarżyciel publiczny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Apelacja oskarżyciela publicznego okazała się zasadna, konsekwencją czego musiało być uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Zauważyć należy, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz ustalonego na jego podstawie przez sąd rejonowy stanu faktycznego wynika bezsprzecznie, że oskarżonyŁ. B.urządzał gry losowe na automatach w rozumieniuart. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych(u.g.h.) – a oskarżonyR. S.mu to ułatwiał – nie tylko poza kasynem gry, ale również prowadząc działalność gospodarczą w(...) spółki (...)w zakresie gier losowych, bez posiadania koncesji na prowadzenie kasyna na gry (k. 125). Zatem zachowanie oskarżonych naruszało nie tylko art. 14 ust. 1 u.g.h., ale również art. 6 ust. 1 u.g.h., zgodnie z którym działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna.
Przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. nie mógł mieć jednak zastosowania do działalności oskarżonych, gdyż ma on charakter „techniczny” w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a jego projekt nie został poddany Komisji Europejskiej na podstawie art. 8 ust. 1 dyrektywy. Naruszenie obowiązku notyfikacji sankcjonowane jest w prawie unijnym niemożnością powoływania się wobec jednostek na taki przepis.
W konsekwencji, norma niestosowania krajowego przepisu technicznego, którego projektu nie notyfikowano Komisji Europejskiej, wynikająca z dyrektywy 98/34/WE, wyłączała możliwość zastosowania w sprawie o przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 kkszarzucane oskarżonym, przepisuart. 14 ust. 1u.g.h., co słusznie zauważył sąd rejonowy.
Wbrew ustaleniom sądu brak było jednak podstaw do uznania za przepis „techniczny” również art. 6 ust. 1 u.g.h. Przepis ten nigdy nie miał i nadal nie ma charakteru technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Nie odnosi się on bowiem do obrotu produktami, ale do wymogów stawianych przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą.
Występujące w tej kwestii wątpliwości ostatecznie zostały rozstrzygnięte w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 13.10.2016 r., C-305/15, który orzekł, że art. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego w brzmieniu zmienionym na mocy dyrektywy 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20.07.1998 r., należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy, taki jak ten będący przedmiotem postępowania głównego – tj. art. 6 ust. 1 u.g.h. – nie wchodzi w zakres pojęcia „przepisów technicznych” w rozumieniu tej dyrektywy, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej samej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu.
Trybunał przesądził zatem, iż przepis art. 6 ust. 1 u.g.h., uzależniający prowadzenie działalności m.in. w zakresie gier na automatach od uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry, nie stanowi przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, w związku z czym projekt tego uregulowania nie podlegał notyfikacji Komisji Europejskiej.
Zatemart. 6 ust. 1u.g.h. mógł i nadal stanowić może uzupełnienie normy blankietowej zawartej wart. 107 § 1 kks. Będzie więc zachowaniem wypełniającym znamiona przestępstwa skarbowego zart. 107 § 1 kkspostępowanie naruszające ograniczenia wynikające zart. 6 ust. 1u.g.h., przejawiające się prowadzeniem działalności w zakresie gier na automatach poprzez ich urządzanie bez posiadania koncesji na prowadzenie kasyna gry.
Sąd pierwszej instancji, uniewinniając oskarżonych od popełnienia zarzuconych im czynów, przyjął, że działali oni w usprawiedliwionej nieświadomości karalności czynu, o której mowa wart. 10 § 4 kks, a zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do podważenia wersji obrony, która konsekwentnie powoływała się na przekonanie oskarżonych o dozwolonym charakterze urządzanych gier.
Uzasadniając zajęte stanowisko sąd wskazywał na rozbieżności jakie pojawiły się w orzecznictwie sądów krajowych oraz w poglądach doktryny na tle stosowania przepisów ustawy o grach.
W ocenie sądu okręgowego ustalenie, iż oskarżeni działali w warunkach określonych wart. 10 § 4 kksobarczone jest błędem. Przeprowadzone dowody jednoznacznie wskazują, że oskarżonyŁ. B.celowo urządzał gry na automatach wbrew ograniczeniom wynikającym z art. 6 ust. 1 u.g.h., a oskarżonyR. S.ułatwiał mu prowadzenie tej działalności.
OskarżonyŁ. B.w istocie nie kwestionował, że przepisyustawy o grach hazardowychobowiązują. Twierdził jedynie, że nie mogą być wobec niego stosowane z uwagi na brak notyfikacji, a ustawa została „źle uchwalona” (k.403). Występujące w tej kwestii w orzecznictwie i poglądach doktryny rozbieżności nie powinny wywołać u niego przekonania (pewności), że prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach bez koncesji na prowadzenie kasyna, nie jest karalne. Przeciwnie, sytuacja tego rodzaju winna w nim wzbudzić wątpliwości co do penalizacji takich zachowań i skłonić do powstrzymania się od ich kontynuowania.
Przepisart. 10 § 4 kkszakłada istnienie u sprawcy „nieświadomości”, a zatem stanu, który uniemożliwia uzmysłowienie sobie, że dane zachowanie może być karalne – wątpliwość w tym względzie wyklucza nieświadomość. Dotychczas przeprowadzone dowody, a w szczególności wyjaśnienia oskarżonych, nie przekonują, iż działali oni w takim stanie świadomości. Brak było przy tym rozważań sądu co do tego, czy w ustalonych okolicznościach sprawy oskarżeni przewidywali możliwość popełnienia zarzuconych im czynów i na to się godzili, a zatem czy działali w zamiarze ewentualnym.
Powyższe względy zadecydowały o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, w toku którego sąd będzie zobowiązany do powtórzenia postępowania dowodowego w dotychczasowym zakresie oraz jego pogłębienia w kierunku wskazanym wyżej.