Sąd Okręgowy w Łodzi
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 1591/16
Data wyroku: 2017-03-30 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt V Ka 1591/16

UZASADNIENIE
Z. S.został oskarżony o to, że w dniu 21 lutego 2013 r. około godziny 15 wL., będąc kierownikiem zespołu karetki S6Wojewódzkiej (...)wŁ., a zarazem osobą, na której ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo, po przyjeździe na wezwanie do pacjentkiL. N., celem udzielenia pomocy medycznej, po przeprowadzonych badaniach i stwierdzeniu, iż pacjentka ma zespół uzależnienia od alkoholu, odstąpił od przewiezienia pacjentki celem hospitalizacji i wykonania dodatkowych badań laboratoryjnych i obrazowych, a tym samym pozostawiłL. N.bez właściwej opieki i bez możliwości zastosowania adekwatnych procedur medycznych, czym naraziłL. N.na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia,
tj. przestępstwo zart. 160 § 1 i § 2 kk.
Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2016 r. wydanym w sprawie o sygnaturze III K 573/14 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi:

1
uniewinnił oskarżonegoZ. S.od dokonania zarzucanego czynu;

2
kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł oskarżyciel publiczny – Prokurator RejonowyŁ., który na podstawieart. 425 § 1 i 2 kpk,art. 444 kpkiart. 447 § 1 kpkzaskarżył wyrok w całości na niekorzyść oskarżonegoZ. S..
Na podstawieart. 427 § 2 kpkiart. 438 pkt 2 kpkprokurator zarzucił zaskarżonemu wyrokowi obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na jego treść, a w szczególnościart. 4 kpk,art. 7 kpk,art. 201 kpk,art. 410 kpkiart. 424 kpkpoprzez wydanie wyroku nie opartego na całokształcie materiału dowodowego, przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, co wyraża się między innymi w bezkrytycznym przyjęciu jako prawdziwe wyjaśnień oskarżonego, którym to wyjaśnieniom Sąd dał wiarę w całości; nieuwzględnieniu opinii biegłego z zakresu medycyny ratunkowej, odmówieniu wiarygodności zeznaniom świadkaM. K.(złożonych na etapie postępowania przygotowawczego), pominięciu dowodu z dokumentów w postaci karty zlecenia wyjazdu zespołu ratownictwa medycznego – co doprowadziło w konsekwencji do całkowicie błędnej oceny zachowania oskarżonego, skutkującej jego uniewinnieniem podczas, gdy prawidłowa ocena zachowania oskarżonego winna prowadzić do wniosków odmiennych.
W konkluzji apelacji prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Widzewa w Łodzi do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora okazała się zasadna, a zainicjowana wniesionym środkiem odwoławczym kontrola zaskarżonego orzeczenia, wobec stwierdzonych uchybień procesowych mogących mieć wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, musiała skutkować jego uchyleniem i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Rację ma oskarżyciel publiczny wskazując, iż Sądmeritiwydając zaskarżony wyrok z naruszeniem normyart. 410 kpkoparł się jedynie na części ujawnionego na rozprawie głównej materiału dowodowego, a dokonana przez ten Sąd ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego budzi istotne wątpliwości w obliczu obowiązującej zasady swobodnej oceny dowodów statuowanej wart. 7 kpk. Nie przesądzając zatem treści przyszłego rozstrzygnięcia należy zauważyć, iż poddane kontroli instancyjnej orzeczenie jest przedwczesne, a Sąd I instancji nie wyczerpał wszystkich dostępnych środków dowodowych, by w pełni zweryfikować wersję zdarzenia zaprezentowaną przez oskarżyciela publicznego zarzucającego oskarżonemu popełnienie przestępstwa zart. 160 § 1 i 2 kk.
Na wstępie rozważań wskazać należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisuart. 7 kpkjedynie wówczas, gdy: a) jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy; b) stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego; c) jest wyczerpująco i logicznie – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego – umotywowane w uzasadnieniu wyroku (por. np. wyrok składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1990 r., sygn. WRN 149/90, OSNKW 1991, Nr 7-9, poz. 41, czy też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., sygn. V KKN 104/98, Prokuratura i Prawo 1999, wkładka do z. 2, poz. 6). W obliczu tych zastrzeżeń za w pełni zasadny należy uznać zarzut podniesiony w apelacji oskarżyciela publicznego, a odnoszący się do nadmiernego skupienia się przez Sąd I instancji na treści wyjaśnień oskarżonegoZ. S.złożonych wyłącznie na etapie postępowania jurysdykcyjnego, które w istocie zostały uznane w całości za wiarygodne bez koniecznego rozważenia treści tychże wyjaśnień w zgodzie z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego w odniesieniu do okoliczności wynikających z pozostałych zgromadzonych dowodów.
W pierwszym rzędzie podnieść należy, iż przy ocenie wyjaśnień oskarżonego Sąd pominął treść dokumentacji z wyjazdu zespołu karetki S6 pod kierownictwemZ. S.doL. N.. W szczególności wyjaśnienia oskarżonego o zaistniałej po 5-8 minutach od rozpoczęcia badania pacjentki poprawie jej stanu, kiedy to miało dojść do dwukrotnej odmowy wyrażenia przezL. N.zgody na przewiezienie do szpitala, nie znajdują potwierdzenia w karcie medycznych czynności ratunkowych z tegoż wyjazdu. Sądmeritinie zweryfikował przyczyn braku stosownych zapisów w tym zakresie w karcie medycznych czynności ratunkowych, choć opis stanu pacjentki, który został stwierdzony podczas badania, winien znaleźć swoje odzwierciedlenie w stosownej rubryce w/w karty. Na konieczność odnotowania w karcie, iż stan pacjentki się poprawił, wskazał także biegły sądowy z zakresu medycyny ratunkowejP. R.w ustnej opinii złożonej na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. (k. 302). Tymczasem w opisie zawartym w karcie medycznych czynności ratunkowych sporządzonej przez oskarżonego widnieje zapis, iż pacjentka była w „mocno ograniczonym kontakcie logicznym, mocno splątana; słowa niewyraźne, bełkot” (k. 36v).
Ponadto, przy ocenie wyjaśnień oskarżonego wskazującego na wyrażoną dwukrotnie przezL. N.odmowę zgody na przewiezienie do szpitala, Sąd I instancji pominął ustną opinię biegłego sądowego z zakresu medycyny ratunkowejP. R., który opierając się na zawartym w karcie medycznych czynności ratunkowych opisie stanu pacjentki i wynikach badań przeprowadzonych po przyjeździe na wezwanie przez oskarżonego (saturacja 85%) wskazał, iż od pacjenta w takim stanie nie uzyska się świadomej zgody. Saturacja na poziomie niższym od 90% oznacza bowiem, że pacjent jest niewydolny oddechowo i trzeba go wspomagać tlenem. Natomiast określenie „mocno splątana” (użyte w opisie przez samego oskarżonego) oznacza, że pacjent nie jest świadomy co się dzieje, co do otoczenia i co do swojej osoby (k. 301). W opinii pisemnej biegły wskazał również, iż zły stan ogólnyL. N., jej splątanie, stwierdzone wychłodzenie ciała i brak należytej opieki nakazywały przewiezienie pacjentki do szpitala, zastosowanie tlenoterapii oraz biernego i czynnego ogrzewania ciała. PoddanieL. N.terapii w warunkach szpitalnych dawało duże szanse na poprawę stanu zdrowia i uniknięcie zgonu (k. 87-89).
Zauważyć należy, iż przy ocenie wyjaśnień oskarżonego Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi oparł się na zeznaniach świadkaD. W., która podała, iż przed wezwaniem karetki pogotowia widziała uL. N.więcej odruchów życiowych, niż wskazała w swoich zeznaniachM. K., choćD. W.zeznała, że nawet nie wchodziła do mieszkania, w którym leżałaL. N.(k. 72v), a było w nim ciemno i nawet nie była w stanie powiedzieć, czyL. N.była wówczas przykryta, czy była ubrana (k. 180). Jednocześnie przyjął, że relacjaM. K.w odniesieniu do stanu, w jakim znajdowała się wówczasL. N., nie była pełna. Wyraził również wątpliwość, czyM. K.była obecna w pomieszczeniu, w którym znajdowała sięL. N., przez cały czas trwania wizyty ekipy pogotowia ratunkowego pod kierownictwemZ. S.. Tymczasem – wbrew ustaleniom Sądumeriti, który zdyskredytował zeznaniaM. K.złożone w postępowaniu przygotowawczym – na tę okoliczność wskazał w swoich wyjaśnieniach sam oskarżony („Przy badaniu była obecna kobieta wzywająca pogotowie…” – k. 177).
Ponadto przy ocenie materiału dowodowego Sąd I instancji odrzucając złożone na etapie postępowania przygotowawczego zeznania świadkaM. K., która istotnie nie była w stanie ich doprecyzować, ani nawet odtworzyć, podczas przesłuchania na rozprawie z uwagi na następstwa choroby alkoholowej, całkowicie pominął zeznania świadkaJ. P.– strażnika miejskiego. Świadek rozmawiała natomiast krytycznego dnia zM. K.po przyjeździe na interwencję zgłoszoną przezM. K.i dowiedziała się od niej, żeL. N.była nieprzytomna podczas wizyty pierwszej ekipy pogotowia ratunkowego, jak również była nieprzytomna po jej odjeździe. Z zeznańJ. P.wynika przy tym, iż podczas rozmowy zachowanieM. K.było normalne i nie było od niej czuć zapachu alkoholu (k. 328v). Co istotne, na psychologiczną wartość zeznańM. K.złożonych w toku postępowania przygotowawczego wskazuje opinia biegłego psychologaA. T.(k. 338-344), która oparta została nie tylko na treści zeznańM. K., czy zeznańJ. P., ale także na analizie zapisu na płycie CD-R przebiegu rozmowyM. K.z dyspozytorem ratownictwa medycznego z dnia 21 lutego 2013 r. (k. 54). WypowiedziM. K.podczas tejże rozmowy, w trakcie której zgłaszała potrzebę przyjazdu ekipy pogotowia ratunkowego doL. N.są jasne, spójne, zborne i logiczne.
Zauważyć także należy, że oceniając materiał dowodowy Sąd I instancji nie rozważył przyczyn złożenia przez świadkaP. B.znacznie bardziej szczegółowych zeznań, wspierających wersję wynikającą z wyjaśnień oskarżonego, podczas przesłuchania na rozprawie, niemal 2 lata po zdarzeniu, w stosunku do treści zeznań złożonych przez tegoż świadka w postępowaniu przygotowawczym, 4 miesiące po zdarzeniu.
Z powyższych względów ocena dowodów dokonana przez Sądmeritii zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, która nie uwzględniała konieczności rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, a także nie została oparta na całokształcie materiału dowodowego, nie może być uznana za poczynioną w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną wart. 7 kpk. Taka ocena dowodów nie pozostaje zatem pod ochroną prawa procesowego. Wskazane uchybienia miały wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ponieważ w ich następstwie Sąd I instancji wydał wyrok uniewinniający podnosząc, iż brak jest wiarygodnych i pewnych dowodów wskazujących na to, żeL. N.nie mogła wyrazić swojej woli co do pozostania w mieszkaniu lub przewiezienia do szpitala, choć – wbrew twierdzeniom Sądu zawartym na str. 6 uzasadnienia, zgodnie z którymi biegły sądowy z zakresu medycyny ratunkowejP. R.nie poddał w ogóle analizie możliwości odmowy wyrażenia zgody przez pacjentkę na przewiezienie jej do szpitala – z ustnej opinii biegłego wynikało, iż od pacjenta w takim stanie, w jakim zgodnie ze sporządzonym przez oskarżonego opisem w dokumentacji znajdowała sięL. N.w czasie podejmowania przez oskarżonego czynności ratunkowych, nie uzyska się świadomego oświadczenia woli. Słusznie przy tym zauważył skarżący, iż jeżeli w ocenie Sądumeritiopinia biegłego istotnie nie była pełna, skoro nie zawierała analizy okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, leżących następnie u podstaw wydania wyroku określonej treści, powinnością Sądu stosownie doart. 201 kpkbyło wezwanie biegłego do ewentualnego uzupełnienia wydanej opinii lub dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego. Sąd I instancji nie wykazał jednak tego rodzaju inicjatywy.
Reasumując, podniesione powyżej uchybienia skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku na mocyart. 437 § 1 i 2 kpkiart. 438 pkt 2 kpk.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji zgromadzi materiał dowodowy w całości, a następnie dokona wnikliwej analizy dowodów zgodnej z zasadami logicznego rozumowania, jak również uwzględniającej wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego oraz poczyni prawidłowe ustalenia faktyczne w oparciu o zebrane dowody, które ocenione zostaną jako wiarygodne. Dopiero wówczas możliwym będzie rozstrzygnięcie czy zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona zarzucanego przestępstwa. Nie można w tym miejscu wykluczyć, iż po ponownym rozpoznaniu sprawy pojawią się nie dające się usunąć wątpliwości, które trzeba będzie rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego zgodnie z zasadąin dubio pro reowyrażoną wart. 5 § 2 kpk, jednakże takie przekonanie sądu musi być poprzedzone wyczerpaniem wszystkich dostępnych środków dowodowych i stwierdzeniem braku możliwości dokonania jednoznacznych ustaleń faktycznych.