Sąd Rejonowy w Głubczycach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 101/15
Data wyroku: 2017-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Chruszczewski

Sygn. akt: I C 101/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lipca 2017 roku
Sąd Rejonowy w Głubczycach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Krzysztof Chruszczewski

Protokolant:

st. sekr. sądowy Monika Bliźnicka

po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 roku
sprawy z powództwaA. K.iE. K.
przeciwkoA. C.
o przywrócenie naruszonego posiadania

1
oddala powództwo.

2
kosztami postępowania w całości obciąża powodówA. K.iE. K.po 1/2 części każdego z nich.

Sygn. akt I C 101/15

UZASADNIENIE
PowodowieA. K.iE. K.wystąpili z pozwem przeciwkoA. C.o zaniechanie naruszenia posiadania lokalu mieszkalnego oraz o zasądzenie od pozwanej na ich rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazali, iż do końca maja 2014r. zamieszkiwali wspólnie z pozwaną, w domu będącym jej własnością, położonym wU.nr 37. Powodowie w maju 2014r. czasowo opuścili dom ze względu na ciągłe i uporczywe nękanie przez pozwaną.A. C., od czasu wyprowadzenia się powodów, ograniczyła im dostęp do domu, a po upływie 3 miesięcy całkowicie uniemożliwiła, pozbawiając powodów możliwości zabrani swoich rzeczy osobistych.
Profesjonalny pełnomocnik powodów w piśmie procesowym sprecyzował żądanie pozwu i wniósł o przywrócenie powodom utraconego przez nich, wskutek naruszenia przez pozwanąA. C.posiadania, poprzez nakazanie pozwanej umożliwienia powodom powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania w jednym pokoju, mieszczącym się na poddaszu domu położonegow(...)oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na pozew pełnomocnik pozwanej z urzędu wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W styczniu 2011 rokuA. K.zwrócił się do swojej matkiA. C.o zgodę na zamieszkanie w jej domu w(...)i zameldowanie. W tym czasie powód był po rozwodzie.A. K.obiecał matce, że zajmie się nią, w związku z czymA. C.wyraziła zgodę na wspólne zamieszkanie z synem i zameldowała go w domu wU.. Po pewnym czasie powód poinformował matkę, iż jest w nowym związku i ma partnerkę – obecną żonę powoda,E. K.. We wrześniu 2011 rokuA. K.wraz zE. K.wspólnie zamieszkali w domuA. C., która wyrażała zgodę na ich pobyt w jej domu. Powodowie jednak nigdy nie dysponowali kluczem do nieruchomości, a jedyny egzemplarz posiadałaA. C..
Początkowo relacje stron układały się bardzo dobrze.A. K.zajął się urządzaniem ogrodu, zrobił liczne nasadzenia, ogródek warzywny i oczko wodne. Powód odmalował również kuchnię i trzy z czterech pokoi znajdujących się w domu.A. K.czuł się jak gospodarz tej nieruchomości, co często podkreślała takżeA. C..
W styczniu 2012 rokuA. K.zaproponował, że wyremontuje dla siebiei żony górę domu, na coA. C.zgodziła się i oddała im do dyspozycji te pomieszczenia w domu. Przez następne dwa lata relacje powodów z pozwaną układały się dobrze, do czasu kiedyA. K.zwrócił się do matki z prośbąo przeniesienie na niego własności domu wU.nr 37.A. C.nie zgodziła się na przeniesienie własności domu, podejrzewając, iż była to inicjatywnaE. K., która nigdy nie była w tym domu zameldowana. Od tego czasuA. K.zaczął być w stosunku do matki złośliwy, ubliżał jej, wyzywał i gnębił psychicznie.A. C.udała się po pomoc do(...), gdzie wszczęto procedurę Niebieskiej Karty.A. K.przestał wówczas odzywać się do matki. W tym czasie dochodziło również do interwencji policji.
Na początku 2014 rokuA. C.udała się doE. K., aby z nią porozmawiać, jednakże powódka nie wyraziła na to zgody. WówczasA. C.zapowiedziała jej, że w terminie 3 miesięcy ma opuścić jej dom. Natomiast pozwanaA. C.nigdy nie kazała synowiA. K.opuszczać domu wU..
Pod koniec kwietnia 2014 rokuE. K.dobrowolnie wyprowadziła sięz domu wU., natomiastA. K.jeszcze przez dwa tygodnie mieszkał w domu matki, wywożąc rzeczy swoje i małżonki. W dniu 15 maja 2014 rokuA. C.zauważyła jak syn wraz z żoną zabierają ostatnie rzeczy. Od tego czasu powodowie nie mieszkali już w domu wU..
Raz w miesiącuA. K.przyjeżdżał do domu i przywoził karmę dla dwóch pozostawionych wU.psów, będących jego własnością. W tym czasie powód był wrogo nastawiony do matki i szukał zaczepki.A. C., wobec zachowania syna wglądem niej, nie chciała wpuszczać go do domu.
W sierpniu 2014 rokuA. C.zwróciła się do Wójta GminyB.o wymeldowanie synaA. K., podając, iż w dniu 15 maja 2014r. dobrowolnie opuścił on miejsce zameldowania, zabierając wszystkie swoje rzeczyi wraz z żonąE. K.wyjechał i od tego czasu nie ma z nim kontaktui nie wie gdzie obecnie przebywa.
Decyzją z dnia 24 listopada 2014 roku Wójt GminyB.wymeldowałA. K.z pobytu stałego wU.nr 37. Wojewoda(...), na skutek odwołania wniesionego przezA. K., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie postanowieniem z dnia 20 lutego 2015 roku postępowanie w sprawie zostało zawieszone do momentu rozstrzygnięcia niniejszego powództwa.
W dniu 25 marca 2015 rokuA. C.przed notariuszemL. M.zawarła z wnuczkąJ. G.umowę dożywocia, przenosząc własność nieruchomości położonej wU., objętejksięga wieczystą (...), składającą się zdziałki nr (...), o obszarze 0,2061 ha naJ. G., aJ. G.nieruchomość tę nabyła i w zamian zobowiązała się przyjąćA. C.jako domownika, zapewnić jej dożywotnie wyżywienie przy wspólnym stole, dostarczać jej wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie i starości oraz sprawić jej własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.
Pismem z dnia 4 maja 2015 rokuJ. G.wezwałaA. K.do odebrania z przedmiotowego lokalu ruchomości, tj. mebli znajdujących się w pokoiku na piętrze oraz worków z rzeczami osobistymi, w jednym z dwóch wskazanych terminów.A. K.pomimo odebrania wezwania, nie zabrał swoich rzeczy.
/ dowód: - kserokopia aktu notarialnego z dnia 25 marca 2015 r. Rep. A numer:(...); wezwanie z dnia 4 maja 2015 r.; kserokopia odpisu zwykłegoksięgi wieczystej nr (...); dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych SO-(...); zeznania świadkaM. K.k. 81; zeznania świadkaJ. G.k. 81; zeznania świadkaM. P.k. 106; zeznania świadkaP. P.k. 119; zeznania pozwanejA. C.k. 145-146; częściowo zeznania powódkiE. K.k. 129; częściowo zeznania powodaA. K.k. 129 /
Sąd zważył, co następuje:
W ocenie Sądu, powództwo wytoczone przezA. K.iE. K.nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny w sprawie Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów w postaci kserokopii aktu notarialnego z dnia 25 marca 2015 r. Rep. A numer:(...), wezwania z dnia 4 maja 2015 r., kserokopii odpisu zwykłegoksięgi wieczystej nr (...)oraz dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych SO-(...)albowiem wiarygodność tych dowodów nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Nadto, Sąd oparł się na zeznaniach świadkówM. K.,J. G.,M. P.iP. P., które jednakże należało ocenić ze szczególną ostrożnością, albowiem świadkowie relację dotyczącą stosunków pomiędzy powodami a pozwaną znali wyłącznie z przekazu stron.
Na częściowe uwzględnienie zasługiwały zeznania powodówA. K.iE. K.w zakresie w jakim nie stały w oczywistej sprzeczności z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym.
Sąd w całości uwzględnił natomiast zeznania pozwanejA. C.albowiem szczegółowo opisała okoliczności zamieszkania, a następnie wyprowadzenia sięA. K.i jego żony, a jej relacja w tym zakresie nie budziła żadnych zastrzeżeń Sądu, była jasna, spójna i logiczna, a nadto korelowała z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie.
W realiach niniejszej sprawy Sąd ustalił, iżA. K.iE. K.łączyła zA. C.umowa użyczenia pomieszczeń mieszkalnych, w budynku położonym wU.nr 37. Zgodnie bowiemz treściąart. 710 k.c.przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Nie ulegało bowiem żadnym wątpliwościom, żeA. C.wyraziła zgodę na zamieszkanie najpierw syna, a potem również jego małżonki, w domu stanowiącym jej własność. Pozwana oczekiwała, że dzięki temu będzie miała zapewnioną codzienną opiekę i pomoc.
Podstawą wytoczonego przez powodów żądania jest przepisart. 344 § 1 k.c., który stanowi, iż przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem. Zgodnie zart. 478 k.p.c., w sprawach o naruszenie posiadania sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego. Jak wynika z powyższego, warunkami zasadności powództwa o przywrócenie posiadania jest po pierwsze ustalenie, że powód był posiadaczem rzeczy, po drugie, że wystąpił do sądu w ciągu 1 roku od chwili naruszenia posiadania o ochronę swojego prawa.
Przepisart. 336 k.c.stanowi, iż posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, przepisart. 336 k.c.umożliwia uznanie za posiadacza zależnego podmiotu sprawującego faktyczne władztwo nad rzeczą także w zakresie innych praw niż wyraźnie wskazane w tym przepisie, a w szczególności w zakresie prawa przysługującego biorącemu w użyczenie (zob. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1968 r., sygn. II CR 412/68,L.).
W najogólniejszym, potocznym ujęciu posiadanie kojarzy się z wykonywaniem "władztwa" nad rzeczą. Według panującego poglądu doktryny posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określonego jakocorpus possessionis, oraz psychicznego elementuanimus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Posiadanie jest stanem trwałego władztwa nad rzeczą. Drugim współwystępującym, niezbędnym elementem cywilistycznej konstrukcji posiadania, jest psychiczny czynnik zamiaru władania rzeczą dla siebie.
Wobec powyższego, ustalając ostatni stan posiadania nieruchomości, Sąd uznał, iż powodowie,A. K.iE. K., byli posiadaczami pomieszczeń mieszkalnych znajdujących się w nieruchomości położonej wU.nr 37. W pierwszej kolejności należy bowiem zauważyć, iż powodów łączyła z pozwaną ustna umowa użyczenia części nieruchomości. Po drugie, również zachowanie powodaA. K., który zajmował się założeniem ogrodu i remontował nieruchomość, uznać należało za wykonywanie faktycznego władztwa nad nieruchomością.A. K.wskazał, iż czuł się gospodarzem nieruchomości, co dawała mu odczuć również jego matka. Powodowie spełnili również warunek określony w przepisieart. 344 § 2 k.c., albowiem przedmiotowe powództwo zostało wytoczone w dniu 16 lutego 2015 roku, a zatem przed upływem roku od naruszenia posiadania, do którego miało dojść w maju 2014 roku.
Naruszenie posiadania polega na bezprawnym wejściu w sferę faktycznego władztwa posiadacza, najczęściej przejawiającym się w postaci fizycznej ingerencji, poprzez całkowite lub częściowe pozbawienie go posiadania, lub też poprzez zakłócenie tego posiadania.
W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy, nie doszło do naruszenia przezA. C.posiadania pomieszczeń w nieruchomości położonej wU.nr 37, sprawowanego przezA.iE. K.. Zważyć bowiem należy, iż zarówno z relacji powodów, pozwanej, jak i świadków wynika, iż powodowie dobrowolnie wyprowadzili się z miejsca zamieszkania, zabierając większość swoich rzeczy, nie chcąc dalszej eskalacji konfliktu jaki powstał pomiędzy nimi a pozwaną. W domu wU.pozostały jedynie meble powódki oraz część ubrań powoda. Należy również podkreślić, iż toA. C., jako właściciel nieruchomości, rozwiązała zE. K.umowę użyczenia nieruchomości, nie życząc sobie dalszego zamieszkiwania wraz z powódką, więc tym bardziej nie można mówić o naruszeniu przez pozwaną posiadania.E. K.nie posiadając bowiem żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, wobec wypowiedzenia umowy użyczenia, musiała opuścić nieruchomośćA. C.. Natomiast w stosunku doA. K., pozwana wskazała, iż nigdy nie kazała mu wyprowadzać się z domu, a fakt, że powód to uczynił, przesądza o tym, iż była to jego własna, suwerenna i dobrowolna decyzją.
NadtoJ. G., aktualna właścicielka nieruchomości, wezwała powoda do odebrania pozostawionych przez niego rzeczy, do czegoA. K.nie zastosował się, wobec czego rzeczy te zostały uznane za porzucone. Powyższe pozwala Sądowi na stwierdzenie, iż pozostawione w domu wU.rzeczy nie przedstawiały dla powodów znacznej wartości, a ich pozostawienie nie oznaczało zamiaru powrotu do tego domu. Za nietrafione należało uznać twierdzenia powodów, iż zostali oni pozbawieni możliwości zabrania swoich rzeczy osobistych tym bardziej, iż powód co najmniej raz w miesiącu przyjeżdżał doU., przywożąc karmę dla psów.
W tym stanie rzeczy, uznając, iż nie doszło do naruszenia przezA. C.posiadania, Sąd powództwo oddalił jako bezzasadne.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią przepisówart. 98 k.p.c.,art. 105 § 1 k.p.c.orazart. 108 k.p.c.Sąd obciążył powodów kosztami postępowania w całości, po 1/2 części każdego z nich. Szczegółowe rozliczenie kosztów postępowania sporządzone zostanie przez referendarza sądowego, po prawomocności orzeczenia.