Sąd Okręgowy w Gliwicach
IX Zamiejscowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IX U 2557/16
Data wyroku: 2017-03-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Smycz
Słowa kluczowe: Renta rodzinna
Podstawa prawna: art.136 ustawy  z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IX U 2557/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 marca 2017 r.
Sąd Okręgowy___________________w Gliwicach Wydział IX

    Sąd Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychOśrodek Zamiejscowy w Rybniku

w składzie:

Przewodniczący:

SSO Joanna Smycz

Protokolant:

Iwona Porwoł

przy udziale ./.
po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. w Rybniku
sprawy z odwołaniaJ. G.(G.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o wypłatę niezrealizowanego świadczenia-renty rodzinnej
na skutek odwołaniaJ. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
z dnia 24 października 2016 r. Znak:(...)
oddala odwołanie.
Sędzia
Sygn. akt IX U 2557/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24.10.2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił skarżącejJ. G.(G.) prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłejE. B.za miesiąc sierpień 2016r.
W odwołaniu od powyższej decyzji odwołująca domagała się jej zmiany i wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłej ciotceE. B.. W uzasadnieniu podniosła, że zmarła już parę miesięcy przed śmiercią była na jej utrzymaniu, wymagała już całodobowej opieki. Ciocia nie miała żadnej bliższej rodziny w związku z czym ubezpieczona jako bratanica zabezpieczała jej opiekę i godne warunki życia.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. ZUS powołał się na treśćart. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychi stwierdził, iż skarżąca nie spełnia warunków określonych tym przepisem.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
E. B.,urodzona dnia (...)była uprawniony do pobierania z ZUS renty rodzinnej po zmarłym mężuT. B..
Wysokość renty rodzinnej wraz z wypłacanym do świadczenia dodatkiem pielęgnacyjnym i świadczeniem honorowym dla 100-latka wynosiła miesięcznie 4 925,62 zł netto (od 1.03.2016r.).
E. B.zmarła w dniu(...)
W dniu 26.09.2016r. skarżącaJ. G.zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie ostatniego świadczenia należnego zmarłej ciociE.B.tj. renty rodzinnej za miesiąc sierpień 2016r. Wniosek uzasadniała tym, iż od 20 lat częściowo opiekowała się ciocią, od maja 2016r. była to opieka całodobowa. Wskazała, iż w sierpniu 2016r. poniosła następujące koszty: rachunek za energię -235,90 zł, rachunek za wodę- 37,17 zł, rachunek za śmieci-10,80 zł, rachunek za opłacenie miejsca na cmentarzu-410 zł, rachunek za stypę – 1920 zł, rachunek za demontaż pomnika – 3198 zł. Oświadczyła, iż w sierpniu 2016r. został zakupiony opał dla zmarłej w kwocie 589,66 zł, lekarstwa -163,90 zł. Wydatki zostały udowodnione kserami rachunków.
W załatwieniu powyższego wniosku organ rentowy postanowił jak w zaskarżonej decyzji.
(dowód: dokumentacja akt rentowychE. B., w tym odpis skrócony aktu zgonu, karta 151 akt emerytalnych)
J. G.była bratanicą zmarłejE. B..
J. G.mieszka w swoim domu jednorodzinnym wW.naulicy (...)wraz z mężem i zamężną córką.
J. G.jest uprawniona do świadczenia przedemerytalnego w kwocie 1226,57 zł netto. Jej mąż pobiera emeryturę w kwocie 1800,00 zł netto.

E. B.(...). ukończyła 100 lat.
Od 1.03.2016r. renta rodzinna w.w. wynosiła 4.925,28 zł (wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, świadczeniem honorowym dla 100-latka).
W związku z otrzymaniem takiej wysokiej rentyE. B.opłaciła uroczystość rodzinną w restauracji, za którą zapłaciła około 8.000,00 zł.
E. B.mieszkała sama w domu jednorodzinnym wW.naulicy (...).
E. B.samodzielnie zarządzała swoimi finansami. Do śmierci była osobą poczytalną, świadomą swoich decyzji.
Od 26.03.2016r. przez okres tygodniaE. B.przebywała w szpitalu.
WtedyJ. G.zanosiła do szpitala pampersy, środki czystości. Pobyt w szpitalu był bezpłatny.
J. G.opiekowała się ciotką. Ciocia do dnia swojej śmierci dawałaJ. G.potrzebne pieniądze na zakup posiłków, zapłacenie rachunków.
J. G.zorganizowała pogrzeb cioci, za co otrzymała z ZUS zasiłek pogrzebowy w wysokości około 4.000,00 zł. Całość kosztów pogrzebu wyniosła 5.000,00 zł. Brakująca kwota pogrzebu została zapłacona z renty rodzinnej zmarłej ciotki.
Skarżąca nie utrzymywała ciotki ze swoich środków finansowych.
Przedstawione przez ubezpieczoną rachunki dotyczące miesiąca sierpnia 2016r. zostały zapłacone po śmierciE. B..
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego oraz o zaznania skarżącejJ. G., protokół elektroniczny, k. 19 akt sprawy.
Sąd uznał zgromadzony materiał dowodowy za kompletny, wiarygodny i mogący stanowić podstawę dokonania ustaleń faktycznych.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz.U. z 2004r., nr 39, poz.353 ze zm.) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.
Wnioskodawczyni znajduje się w trzeciej grupie osób o jakich mowa w ww. przepisie.
Z cytowanego przepisu wynika, iż świadczenie należne po zmarłym uprawnionym do emerytury/renty wypłaca się innemu członkowi rodziny tylko wtedy, gdy spełnia on warunki do uzyskania renty rodzinnej lub gdy zmarły pozostawał na utrzymaniu członka rodziny.
Przepis art. 67 ust. 1 ustawy emerytalnej reguluje, iż do renty rodzinnej uprawnieni są następujący członkowie rodziny:
1) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione;
2) przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej;
3) małżonek (wdowa i wdowiec);
4) rodzice.
OdwołującaJ. G.jako bratanica zmarłejE. B.nie jest członkiem rodziny uprawnionym do renty rodzinnej.
Brak uprawnień do renty rodzinnej po stronie wnioskodawczyni jest ewidentny i niesporny.
Wobec tego przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy zmarłaE. B.pozostawała w chwili śmierci na utrzymaniu skarżącej, a w konsekwencji tego czyJ. G.ma prawo do wypłaty po zmarłej niezrealizowanego świadczenia tj. renty rodzinnej za miesiąc sierpień 2016r.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19.01.2005r. sygn. akt: III AUa 2766/03 za osoby pozostające na utrzymaniu innych członków rodziny w rozumieniuart.136 ust.1 ustawy z dnia 17.XII.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychuważa się osoby, które bądź to nie posiadają żadnych własnych świadczeń emerytalno-renotwych (gdyż dopiero wystąpiły z wnioskiem o nie), bądź też pobierają wprawdzie takie świadczenia, ale w najniższej wysokości przewidzianej ustawą, a koszt zaspokajania ich usprawiedliwionych potrzeb jest znacznie wyższy. Biul.SAKa 2005/3/35
Sąd Apelacyjny w Katowicach - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z 2011-03-22, III AUa 2026/10 wskazał, iż świadczenie doraźnej pomocy, a nawet opieki nie wchodzi w zakres pojęcia „pozostawanie na utrzymaniu”. Pojęcie to bowiem ma ściśle materialne znaczenie, a miarą jego jest zapewnianie środków pieniężnych koniecznych do zaspokojenia „usprawiedliwionych potrzeb” osoby będącej na utrzymaniu.
Świadczenie zwyczajowo przyjętej pomocy w postaci nawet kupowania okresowo środków czystości nie wyczerpuje pojęcia „dostarczanie środków utrzymania”.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wskazało, iżE. B.była osobą niezależną finansowo - ponosiła wszystkie koszty utrzymania swojej osoby, koszty utrzymania domu jednorodzinnego, płaciła wszystkie rachunki.
Z ZUS pobierała bardzo wysoką rentę rodzinną w kwocie 4925,28 zł netto, co w zupełności wystarczało jej na samodzielne utrzymanie się.
Świadczenia miesięcznie otrzymywane przezE. B.przewyższały znacznie świadczenia miesięczne uzyskiwane przezJ. G., która otrzymywała z ZUS świadczenie przedemerytalne w wysokości zaledwie 1226,57 zł.
Sama zresztą skarżąca przyznała w swoich zeznaniach, iż zmarłaE. B.nie pozostawała na jej utrzymaniu, gdyż do końca swojego życia była osobą świadomą, samodzielnie zarządzającą swoimi finansami.J. G.opłacała wszystkie rachunki, dokonywała zakupów żywności z pieniędzy otrzymywanych od ciotki. Sama nie ponosiła w tym zakresie żadnych wydatków finansowych.
Dostarczanie ciotce pampersów, środków czystości podczas tygodniowego pobytu w szpitalu w marcu 2016r. nie może zostać uznane za spełnienie warunku „pozostawania na utrzymaniu” z art. 126 ust. 1 ustawy emerytalnej w świetle przytoczonego wyżej orzecznictwa.
W konsekwencji powyższego Sąd Okręgowy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 136 ust. 1 ustawy, gdyż zmarłaE. B.nie pozostawała na utrzymaniu odwołującej sięJ. G., a tym samym brak jest podstaw do ustalenia jej uprawnień do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej za miesiąc sierpień 2016r.
Mając na uwadze powyższe, na mocyart. 47714§ 1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji
Sędzia