Sąd Rejonowy w Zgierzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2205/13
Data wyroku: 2017-04-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON

Sygn. akt I C 2205/13

WYROK

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 kwietnia 2017 roku
Sąd Rejonowy w Zgierzu I Wydział Cywilny w składzie następującym:Przewodnicząca: Sędzia SR Małgorzata Nowak
Protokolant: st. sekr. sąd Sylwia Domańska
po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. w Zgierzu na rozprawie sprawy
z powództwaE. R.
przeciwkoP. B.
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności

1
oddala powództwo;

2
przyznaje i nakazuje wypłacenie ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgierzu na rzecz adw.A. Z.prowadzącej Kancelarię Adwokacką wZ.Pl. (...)kwotę 738 złotych (siedemset trzydzieści osiem) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonejE. R.z urzędu.

Sygn.. akt I C 2205/13

UZASADNIENIE
W dniu 20 września 2013 rokuE. R.złożyła pismo do sprawy I Co 3716/12 prowadzonej z wnioskuP. B.o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu w dniu 31 marca 2008 roku w sprawie VI Nc 484/08 przeciwkoE. R.na rzeczP. B.jako następcy prawnemuA. R. (1)w związku z umową darowizny z dnia 8 lipca 2011 roku Rep(...)Pismo to , po sprecyzowaniu w dniu 25 października 2013 roku zostało uznane jako pozew o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności przeciwkoP. B.. Wraz z pismem został zgłoszony wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w ZgierzuC. K.w sprawie Km 2825/13 .
(pismo k 3 i 4, 5)
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 roku Sąd zwolnił powódkęE. R.od opłat sądowych w całości , a postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 roku Sąd ustanowił dlaE. R.pełnomocnika z urzędu .
(postanowienia : k 16 , 44)
Postanowieniem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 25 marca 2014 roku w sprawie III Cz 361/14 , na skutek zażalenia w niniejszej sprawie w trybie zabezpieczenia zostało zawieszone postępowanie egzekucyjne , a powódka złożyła do akt sprawy oświadczenie z dnia 20 maja 2010 roku o przekazaniu przezE. R.na rzecz jej matkiA. R. (1)dwa razy po 450 złotych
(postanowienie Sądu w sprawie III Cz 361/14 k 29 , oświadczenie k 24)
PozwanyP. B.nie uznał powództwa i wniósł o jego oddalenie , podnosząc jeden zarzut , a mianowicie taki , że oświadczenie złożone do akt sprawy przezE. R.jest nieprawdziwe zarówno pod względem zawartej w nim treści jak i pod względem oryginalności podpisu wierzycielkiA. R. (1).
(pismo pozwanego k 36, )
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
Strony wspólnie zamieszkiwały wZ.przyulicy (...). Nieruchomość była zajmowana przezH. B.i jej synaP.oraz córkęA. R. (1). ZA. R. (1)zamieszkiwała również jej córkaE.z czasem ze swoim partneremP. M.. Od 2005 roku zaczęły się problemy finansowe na skutek zaległości w płaceniu przezA. R. (1)iE. R.należności za media w tym za gaz.A. R. (1)była na rencie , była również uzależniona od alkoholu , mieszali z nią w różnych okresach czasu partnerzyJ. K.iJ. L., odpowiedzialni między innymi za stan emocjonalnyA. R. (1)i za ciągi alkoholowe .
(zeznania świadkaH. B.k 128)
Umową darowizny z dnia 6 lipca 2007 roku RepA(...)A. R. (1)darowała swojemu bratuP. B.swój udział w nieruchomości położonej wZ.przyulicy (...)stanowiący 1/8 części .
(umowa darowizny k 78-81)
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym w sprawie VI Nc 484/08 przez Sąd Rejonowy w ZgierzuE. R.zobowiązana została do zapłaceniaA. R. (1)kwoty 864,04 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 14 sierpnia 2008 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 30 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu .
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 30 lipca 2009 roku wydanym w sprawie VI C 24/09E. R.została zobowiązana do zapłatyA. R. (1)kwoty 1.315,48 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 1 czerwca 2008 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 210 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu .
Obydwie należności wyniknęły ze ściągniętej przez dostarczyciela gazu należności odA. R. (1)z jej renty . Ponieważ należność dotyczyła dostarczenia gazu do mieszkania , z którego korzystała równieżE. R.matka jejA. R. (1)dochodziła części zwrotu ściągniętych należności od swojej córki .
(akta VI C 24/09 – wyrok k 76 , uzasadnienie k 79-85)
Umową notarialną darowizny z dnia 8 lipca 2011 roku sporządzoną przed notariuszemT. Ś.( Rep(...)A. R. (1)darowała swojemu bratuP. B.wierzytelności przysługujące jej przeciwkoE. R.w sprawach VI Nc 484/08 oraz VI C 24/09 . O umowie tejE. R.została poinformowana przez matkę w domu .
(umowa darowizny k 54-55,zeznania świadkaH. B.k 128 -129, zeznania pozwanego k 218-218 odw )
Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2013 roku w sprawie I Co 3716/12 Sąd Rejonowy w Zgierzu nadał klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu przez Sąd Rejonowy w Zgierzu w dniu 31 marca 2008 roku w sprawie VI Nc 484/08 przeciwkoE. R.na rzeczP. B.. Podstawą nadania klauzuli na rzecz następcy wierzyciela był akt notarialny umowy darowizny z dnia 8 lipca 2011 Rep(...). Na podstawie tego tytułu wykonawczegoP. B.w dniu 20 sierpnia 2013 roku wszczął egzekucję prowadzoną przez Komornika SądowegoC. K.w sprawie Km 2825/13 .
( akta I Co 3716/12 k 8, akta Km 2825/13 k 1,2 )
A. R. (1)przebywała na zamkniętym Oddziale PsychiatrycznymWojewódzkiego Szpitala (...)wZ.w okresie od 18 marca 2010 roku do 29 kwietnia 2010 roku na skutek organicznych zaburzeń nastroju i stanu po próbie samobójczej .A. R. (1)była kilkakrotnie hospitalizowana na oddziale psychiatrycznym również z powodu nadużywania alkoholu . W czasie pobytu w szpitalu w okresie od 18 marca 2010 do 29 kwietnia 2010 rokuA. R. (1)miała udzieloną jedną przepustkę w okresie 24 kwietnia – 25 kwietnia 2010 roku , tuż przed wypisaniem ze szpitala .
(karta informacyjna ze szpitala k 64 , pismo Szpitala k 105 )
W dniu 20 maja 2010 rokuA. R. (1)wraz z bratem pojechała do młyna przez niego prowadzonego wP.gm. Piątek . Była tam cały dzień .
(zeznania świadkaK. B.k 127-128 , zeznania pozwanego k 218 )
Od stycznia 2011 rokuE. R.odbywała karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym . Ponieważ mogła odbyć karę w systemie nadzoru elektronicznego , co było na tyle istotne , że miała na wychowaniu małoletnią córkę ,P. B.wpłynął na swoją siostrę , która z początku nie wyrażała zgody na ten sposób odbywania kary przez córkę , aby zmieniła zdanie .
Przed Sądem Rejonowym w Zgierzu w sprawie II K 1155/10 toczyła się sprawa przeciwkoP. M.o pobicie w dniu 27 sierpnia 2009 roku na skupie złomu u matki oskarżonegoE. R.. Akt oskarżenia został skierowany do Sądu w dniu 25 lutego 2010 roku , pierwsza rozprawa została wyznaczona na 19 kwietnia 2010 roku . W sprawie tej jako świadek zeznawała również w dniu 24 maja 2011 rokuA. R. (1), a w stosunku doP. M.zapadł wyrok skazujący w dniu 8 października 2013 roku
( akta II K 1155/10 k 88)
Podpisu o brzmieniu „A. R.„ figurującego na oświadczeniu z datą 20 maja 2010 roku , a złożonego przezE. R.do akt niniejszej sprawy nie nakreśliłaA. R. (1). Podpis ten został sfałszowany metodą przekopiowania autentycznego podpisu A,R., będącego w dyspozycji fałszerza .
Sąd nie dał wiary zeznaniom powódkiE. R.i świadkaP. M.co do faktu spłatyA. R. (1)kwotą 900 złotych i sporządzenia w obecnościE. R.iA. R. (1)oświadczenia , złożonego w formie kopii kalkowej do akt sprawy . Po pierwsze – możliwość podpisania tego oświadczenia przezA. R. (1)wykluczył biegły grafologM. H.. Biegły dokonał porównania podpisówA. R. (1)złożonych przez nią w obecności obcych i neutralnych osób , to jest z podpisami złożonymi przez nią u notariusza w dacie 6 lipca 2007 roku , oraz w dacie 8 lipca 2011 roku . Ponadto biegły dysponował podpisemA. R. (1)złożonym przez nią przy zawieraniu w dniu 30 sierpnia 2011 roku pożyczki , oraz w dniu 26 października 2011 roku umowy bankowej . Wnioski wywiedzione przez biegłego zostały wysnute na podstawie metody graficzno – porównawczej .
Wprawdzie biegły w opinii stwierdził, że kwestionowany podpis o brzmieniu „A. R.„ nie jest pełnowartościowym tworzywem badawczym , bowiem wpływ na to ma postać sygnatury , a mianowicie kopia kalkowa i jej nie najlepsza jakość odwzorowania tej sygnatury w przeciwieństwie do bardzo dobrej jakości kopii odwzorowania zapisu tekstowego i drugiego podpisu . Biegły wskazał natomiast , że niepełnowartościowy materiał w postaci podpisu na oświadczeniu „A. R.„ nie dyskwalifikuje tego podpisu pod kątem wywiedzenia wniosku , czy podpis ten w rzeczywistości nakreśliłaA. R. (1).N.ta bowiem dotyczy możliwości zidentyfikowania wykonawcy tego podpisu , nie wpływa to w żaden sposób na ustalenie przez biegłego czy podpis jest autentyczny . Biegły wskazał również , że fakt nadużywania przezA. R. (1)alkoholu , bądź jej stan bycia na głodzie alkoholowym w żaden sposób nie wpływa na zmianę podpisu , bowiem podpis jest czynnością nawykową , natomiast alkohol mógłby jedynie spowodować większą zamaszystość podpisu . Natomiast podpis złożony na oświadczeniu jest podpisem nakreślonym w sposób kontrolowany . ( opinia uzupełniająca biegłegoM. H.k 170 odw. , płyta CD k 173 czas nagrania 00:08:31 do 00:21:58 ) Złożone do akt sprawy dokumenty porównawcze podpisuA. R. (1)zawierają cechy identyfikacyjne świadczące o ukształtowanych nawykach pisarskich . Materiał ten spełniał wymogi zarówno jakościowe jak i ilościowe stawiane w kontekście badań komparatystycznych i są nacechowane obiektywizmem cech warsztatowych grafizmu . Pomiędzy kwestionowanym w oświadczeniu podpisem „A. R.„ a podpisami porównawczymiA. R. (1)biegły stwierdził różnice w szeregu zespołach właściwości grafizmu . Natomiast podobieństwo kwestionowanego podpisu z autentycznymi autografamiA. R. (1)sugerują wniosek , zgłoszony zresztą przez pozwanego , że kwestionowany podpis został sfałszowany metodą przekopiowania autentycznego podpisuA. R.będącego w dyspozycji fałszerza .
Drugim powodem , dyskredytującym ważność oświadczenia , na który powołuje się powódka są daty spłat wskazane w oświadczeniu , będące w sprzeczności z zeznaniamiP. M.i innymi dowodami w sprawie . Skoro , jak zeznałP. M., oświadczenie zostało spisane przy zapłaceniu pierwszej raty , czyli 19 kwietnia 2010 roku , nie mogła go podpisać w domuA. R. (1), która w tym czasie przebywała na zamkniętym oddziale psychiatrycznym w Szpitalu . Fakt jej pobytu ponad miesięcznego w szpitalu został udokumentowany kartą leczenia szpitalnego i dotyczył okresu od 18 marca 2010 roku do 29 kwietnia 2010 roku . Zgodnie zaś z zeznaniami pozwanegoP. B.i świadkaH. B.był to pobyt spowodowany leczeniemA. R. (1)po próbie samobójczej , a dostęp na oddział nawet rodziny w celu odwiedzin był bardzo ograniczony . Natomiast sąd poczynił ustalenia , że w okresie pobytu wszpitalu (...)otrzymała tylko jedną przepustkę 24-25 kwietnia 2010 roku , tuż przed wypisaniem ze szpitala .
Po trzecie – sąd uznał , że w sytuacji , gdyby doszło do spłaceniaA. R. (1)przez jej córkęE.w dniu 19 kwietnia 2010 i 20 kwietnia 2010 tak jak jest to wskazano w oświadczeniu ,A. R. (1)nie dokonałaby w dniu 8 lipca 2011 roku darowizny wierzytelności na rzecz brataP. B.
Wreszcie sąd nie dał wiary twierdzeniom powódkiE. R.i świadkaP. M.o tym , że mieli w ogóle pieniądze na spłacenieA. R. (1)kwotą 900 złotych w okresie jednego miesiąca . Należy bowiem pamiętać , że w okresie , gdy miała nastąpić rzekoma spłataE. R.była w ostrym konflikcie ze swoim partneremP. M., trwała wówczas sprawa karna przeciwkoP. M.o pobicieE. R., zakończona wyrokiem skazującym w sprawie II K 1155/10 , a pierwszy termin sądowy w tej sprawie był wyznaczony właśnie na 19 kwietnia 2010 roku , czyli na dzień w którymP. M.miał dać pieniądzeE. R.na spłatę jej matki . W tym kontekście sąd nie dał również wiary zeznaniom świadkaR. M.co do pożyczenia pieniędzy synowi na spłatęA. R. (1)i odwiedzania jej w miejscu jej zamieszkania w celu upewnienia się czy pieniądze rzeczywiście zostały jej przekazane . Nie może bowiem umknąć z pola widzenia to , że właśnie w 2010 roku , kiedy miała być dokonana spłata pieniędzy była w toku sprawa karna przeciwkoP. M., gdzie jego matkaR. M.stała w obronie po stronie syna . Dlatego też jej zeznania , że odwiedzałaA. R. (1)w jej domu kilka razy w tym czasie są mało prawdopodobne .
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkaK. B., że w dniu 20 maja 2010 roku , a więc w dniu widniejącym na oświadczeniu złożonym przezE. R., jej matkaA. R. (1)była z bratem cały dzień w jego młynie wP.. PozwanyP. B.wytłumaczył , zresztą logicznie , że właśnie zapamiętał ten wspólny wyjazd z siostrą do młyna bowiem była ona wtedy w dobrej kondycji psychicznej po leczeniu szpitalnym , a takie wyjazdy nie zdarzały się wcześniej . Natomiast rok zapamiętał ze względu na katastrofę smoleńską , a dzień ze względu na rozliczenia skarbowe , które dokonywał właśnie 20 każdego miesiąca .
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkaH. B., matki pozwanego iA. R. (1). Jej zeznania są spójne , logiczne , świadek potrafiła uzasadnić wszelkie wątpliwości w jej zeznaniach . Sąd nie znalazł również podstaw do przesłuchania tego świadka w obecności biegłego psychiatry , jak wnioskowała to strona powodowa, bowiem świadek ten nigdy nie był leczony psychiatrycznie .
Sąd nie przesłuchał w charakterze świadkaJ. L., który widnieje w oświadczeniu jako świadek , w obecności którego doszło do spłaty 900 złotych . Pominięcie tego dowodu było spowodowane faktem niezgłoszenia się tego świadka do sądu mimo kilkukrotnego odraczania rozprawy tj. 15 czerwca 2016 roku a następnie 4 października 2016 , 6 grudnia 2016 roku , 15 lutego 2017 roku i ostatecznie 20 kwietnia 2017 roku . Sąd odstąpił od doprowadzenia tego świadka za pośrednictwem Policji w tej sprawie , bowiem we wszystkich tych terminach świadek miał być doprowadzony przez Policję w sprawie II K 1068/15. Właśnie na tę sprawę karną miał być doprowadzony świadekJ. L., a do doprowadzenia nie doszło ze względu na fakt , że nie przebywał pod wskazanym przez tego świadka adresem. ŚwiadekJ. L.był przesłuchany w postępowaniu przygotowawczym i stawił się do sądu w dniu 12 lipca 2016 roku również w sprawie II K 1068/15 Ponieważ świadek ten powoływał się na zaniki pamięci i leczenie psychiatryczne zarówno sąd karny jak i sąd cywilny w niniejszej sprawie zdecydował o przesłuchaniu tego świadka z obecności biegłego psychiatry . Z powodu niestawienia się świadka na cztery dalsze terminy sąd , wyznaczając termin do przeprowadzenia dowodu z jego zeznań pominął ten dowód osobowy .
Sąd oddalił również wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia w sprawie karnej II K 1068/15. Wprawdzie postepowanie dowodowe w tych sprawach w znacznej mierze są takie same , a sąd karny korzystał z opinii biegłego grafologa wydanej w niniejszym postepowaniu cywilnym , tym niemniej znamiona przestępstwa , na które powołuje się oskarżyciel nie odnoszą się do niniejszego postepowania .
Sąd zważył , co następuje :
Powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności to szczególny rodzaj powództwa o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa . Wyjątkowy charakter tego powództwa polega na tym , że wyrok uwzględniający powództwo wniesione na podstawieart. 840 kpcnie kształtuje stosunków materialnoprawnych między stronami , lecz ingeruje w stosunek procesowy powstały w wyniku uzyskania przez wierzyciela tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikowi . W postępowaniu wywołanym wniesieniem powództwa opozycyjnego wierzyciel występuje w roli pozwanego , a dłużnik jest powodem .
W niniejszej sprawie wobec skutecznego przejęcia wierzytelności wynikającej z nakazu zapłaty VI Nc 484/08 i umowy darowizny z dnia 8 lipca 2011 roku Rep A(...)oraz nadania klauzuli wykonalności temu nakazowi na rzeczP. B.w sprawie I Co 3716/12 pozwanym w sprawie jestP. B.. Powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności jest w zasadzie jedyną drogą , na której dłużnik może uzyskać ochronę swojego interesu , jeżeli po uzyskaniu przez wierzyciela tytułu egzekucyjnego zobowiązanie wygasło albo z innych przyczyn nie może zostać wyegzekwowane przy zastosowaniu środków przymusu państwowego . Określone wart. 840 § 1 pkt 2 kpcwygaśnięcie zobowiązania może być spowodowane przede wszystkim dobrowolnym spełnieniem świadczenia przez dłużnika po zamknięciu rozprawy , jeżeli jest ono zgodne z treścią zobowiązania .
Stosownie do treściart. 840 § 1 pkt 2 in fine kpcpowództwo o pozbawienie wykonalności sądowego tytułu wykonawczego może zostać oparte także na zarzucie spełnienia świadczenia , jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie . Na zarzut spełnienia świadczenia powołuje się powódka , tym niemniej nie sprostała udowodnieniu w sprawie spełnienia świadczenia względemA. R. (1). Postepowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie nie wykazało , abyE. R.spłaciła swoją matkę w kwietniu i maju 2010 roku. A złożone przez nią oświadczenie , jako nie podpisane przezA. R. (1)nie może być dowodem w sprawie . Jest to jedyny dowód wskazany na poparcie spełnienia świadczenia .
Biorąc powyższe pod uwagę sąd oddalił powództwo .
O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzęduE. R.sąd orzekł na podstawie§ 2 pkt 3 oraz § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu( Dz U z 2013 poz 461 ze zm ) , przyjmując opłatę od wartości przedmiotu sporu 3.000 zł , która wyniosła 600 zł oraz 23 % podatek od towaru i usług.