Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 17/17
Data wyroku: 2017-04-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maciej Szulc

Sygn. akt II K. 17/17

WYROK ŁĄCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 kwietnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim II Wydział Karny w składzie:
PrzewodniczącySSO Maciej Szulc
Protokolantst. sekr. sąd. Magdalena Nowicka
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Krzysztofa Rosińskiego
po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 r. i 3 kwietnia 2017 r.
sprawy:
P. S. (1), synaI.iB.zd.S.,ur. (...)wD.,
wobec którego wykonywane są kary orzeczone prawomocnymi wyrokami:

1
łącznym Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolski z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawieII K. 42/13:

a
kara łączna 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności,

b
kara łączna 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

2
Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 16 stycznia 2017 r. w sprawieII K. 286/16za przestępstwo zart. 286.§ 1. k.k.popełnione w okresie od 21 maja do 26 czerwca 2009 r. na karę 9 (dziewięciu) miesięcy pozbawienia wolności;

orzeka

I
Na podstawieart. 85.§ 1 i § 2. k.k.iart. 86.§ 1. k.k.łączy kary łączne 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności i 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności orzeczone wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolski z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie II K. 42/13 oraz karę 9 (dziewięciu) miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 16 stycznia 2017 r. w sprawie II K. 286/16 wobecP. S. (1)i orzeka karę łączną 4 (czterech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.

II
Na podstawieart. 576.§ 1. k.p.k.pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w połączonych wyrokach pozostawia odrębnemu wykonaniu.

III
Na podstawieart. 577 k.p.k.na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zalicza okres dotychczas odbytej kary łącznej 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności w okresie od 17 czerwca 2008 do 17 lipca 2008 r. oraz od 30 sierpnia 2015 r. do 3 kwietnia 2017 r.

IV
Na podstawieart. 624.§ 1. k.p.k.zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów sądowych.

UZASADNIENIE

wyroku łącznego

wydanego w sprawie o sygn. II K. 17/17

Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim
P. S. (1)był skazany wyrokami sądów powszechnych i obecnie są wykonywane wobec niego kary pozbawienia wolności orzeczone:

1
wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II K. 42/13, w którym wymierzono mu kary łączne:

a
6 lat pozbawienia wolności, którą do dnia wydania wyroku w tej sprawie odbył w całości,

b
2 lat pozbawienia wolności,

c
2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

2
Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 16 stycznia 2017 r. w sprawie o sygn. akt II K. 286/16 za występek zart. 286.§ 1. k.k.– popełniony w okresie od 21 maja do 26 czerwca 2009 r. – na karę 9 miesięcy pozbawienia wolności.

dowód: karta karna k. 21-23
odpisy wyroków:
Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie II K. 42/13 k. 15-17 oraz w aktach tej sprawy,
Sądu Rejonowego w Myśliborzu w sprawie II K. 286/16 k. 48 oraz w aktach tej sprawy.
P. S. (1)urodził się (...)wD., jest bezdzietnym kawalerem nie posiada na utrzymaniu żadnych osób. Przed osadzeniem w zakładzie karnym, mieszkał ze swoją babcią, utrzymując się z prac dorywczych. W miejscu swojego zamieszkania posiadał negatywną opinię środowiskową. Z opinii sądowo – psychiatrycznych i sądowo – psychologicznych wynika, że u skazanego rozpoznano cechy osobowości dyssocjalnej oraz uzależnienie mieszane od substancji psychoaktywnych w postaci amfetaminy i alkoholu. W związku z tym administracja zakładu karnego podjęła działania zmierzające do odbycia przez skazanego stosownej terapii w oddziale terapeutycznym, której dotychczas nie odbył. W dniu 18 grudnia 2015 r., pomimo wcześniej wyrażanej zgody, złożył oświadczenie, w którym odmówił poddania się leczeniu, negując stwierdzone uzależnienie. W efekcie Dyrektor Aresztu Śledczego wC.wystąpił z wnioskiem do sądu o wydanie postanowienia w trybieart. 117. k.k.w.– termin terapii był przewidziany na dzień 23 marca 2017 r. Podczas pobytu w zakładzie karnym jego postawa oceniana jest zmiennie. W jego aktach znajduje się 40 wniosków o nagrody regulaminowe. Był karany dyscyplinarnie 15 razy, w tym za popełnienie rażącego przekroczenia polegającego na wulgarnym i agresywnym zachowaniu w stosunku do funkcjonariusza Służby Więziennej – został za to ukarany karą dyscyplinarną umieszczenia w celi izolacyjnej. W kontaktach ze współosadzonymi nie dochodzi do konfliktów. Nie zawsze prezentuje właściwą postawę względem przełożonych, zdarzają się sytuacje, w których podważa podejmowane co do niego decyzje lub nie przestrzega obowiązujących przepisów. Większość wniosków o zastosowanie kar dyscyplinarnych dotyczyło naruszeń ustalonego w zakładzie karnym porządku wewnętrznego. Nie deklaruje się jako uczestnik podkultury przestępczej, przejawia krytyczny stosunek do popełnionych przez siebie przestępstw. Karę pozbawienia wolności odbywa w systemie programowego oddziaływania. Zadania wynikające z indywidualnego programu oddziaływania realizuje w stopniu dobrym. Uczestniczył w kilku programach resocjalizacyjnych sprzyjających readaptacji społecznej, brał udział w zajęciach aktywizacji zawodowej w ramach Klubu Pracy. Nie jest zatrudniony w żadnej formie i z uwagi na stan zdrowia nie jest brany pod uwagę jako kandydat do zatrudnienia. Utrzymuje kontakty zewnętrzne poprzez widzenia, korespondencję i rozmowy telefoniczne, głównie z najbliższą rodziną.
dowód: opinia o skazanym k. 45-46,
pismo skazanego z załącznikami k. 56-59.

Sąd zważył, co następuje:
Obrońca skazanegoP. S. (1),adw. A. M., zwrócił się do tutejszego sądu z wnioskiem o wydanie w stosunku do swojego mandanta wyroku orzekającego karę łączną, obejmującą kary wymierzone wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie II K. 42/13 oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 26 stycznia 2017 r. w sprawie II K. 286/16. Po uzyskaniu karty karnej oraz wydanych wobec skazanego wyroków sąd dokonał analizy, której skutkiem było przychylenie się do wniosku obrońcy w zakresie połączenia kar wykonywanych wobec skazanego z wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie II K. 42/13 z karą 9 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczoną w sprawie II K. 286/16 Sądu Rejonowego w Myśliborzu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż rozpoznając niniejszą sprawę konieczne był wzięcie pod uwagę wejście w życie w dniu 1 lipca 2015 r. ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 20 marca 2015 r.). Powyższa ustawa w art. 19. ust. 1. wprowadziła zasadę, zgodnie z którą przepisów rozdziału IX ustawy, o której mowa w art. 1 (czyliKodeksu karnego), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 1 lipca 2015 r.), chyba że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Z uwagi na powyższą regulację sąd przeanalizował daty wyroków zapadłych wobec skazanegoP. S., a ponieważ były one wydane w dniu 25 kwietnia 2013 r. i 16 stycznia 2017 r., zgodnie z brzmieniem przywołanego wyżej przepisu podstawą do orzeczenia kary łącznej w niniejszej sprawie są przepisyKodeksu karnegow brzmieniu po 1 lipca 2015 r., które – pomimo kolejnych zmian wprowadzonych wart. 85. k.k.na mocy ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dn. 1 kwietnia 2016 r.) obowiązujących od dnia 15 kwietnia 2016 r. – nie zostały zmienione w zakresie istotnym dla rozpoznania niniejszej sprawy. Dlatego też sąd uznał, że zasadne jest zastosowanie ww. przepisów w aktualnie obowiązującym brzmieniu.
Podstawą wydania wyroku łącznego są przepisyart. 85. – 92.k.k., regulujące zasady orzekania i wymiaru kary łącznej. Zasadniczą przesłanką do orzeczenia tej kary, zgodnie z treściąart. 85. k.k., jest popełnienie dwóch lub więcej przestępstw przez jednego sprawcę i wymierzenie mu za nie kar tego samego rodzaju albo innych podlegających łączeniu, zaś podstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i podlegające wykonaniu w całości lub w części kary lub kary łączne za przestępstwa, o których mowa w§ 1. tego artykułu.
Analiza wyroków wskazanych we wniosku i orzeczonych na ich mocy kar łącznych i jednostkowych, jakie zostały dotąd wymierzone skazanemuP. S., pozwoliła na ich połączenie i uzasadniała przeprowadzenie postępowania o wyrok łączny.
Aktualnie obowiązujące przepisyKodeksu karnegopozwalają na łączenie kar i kar łącznych dotychczas orzeczonych bez konieczności rozwiązywania poprzednich węzłów łączących kary łączne. Zasadą jest łączenie kar wymierzonych i podlegających wykonaniu, nie ma zatem mowy o łączeniu kar już wykonanych. Z tej przyczyny, orzekając karę łączną w niniejszym postępowaniu, sąd połączył karę 2 lat pozbawienia wolności (aktualnie wykonywaną) oraz karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (która, zgodnie z obliczeniem zakładu karnego, będzie wykonywana wobecP. S.od 30 lipca 2017 r.), jednakże nie połączył kary 6 lat pozbawienia wolności, gdyż tą karę skazany już odbył.
Nadto, z dwiema ww. karami łącznymi orzeczonymi w wyroku łącznym tutejszego sądu w sprawie II K. 42/13, sąd połączył karę 9 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczoną w wyroku Sądu Rejonowego w Myśliborzu w sprawie II K. 286/16, jako kolejną karę podlegającą wykonaniu w dalszej kolejności, tj. po wykonaniu kary 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Zgodnie z treściąart. 86.§ 1. k.k., sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy. W przypadku kary pozbawienia wolności suma połączonych kar nie może przekroczyć 20 lat. Regulacja§ 4. cytowanego artykułu wskazuje, że zasady wymiaru kary łącznej określone w§ 1. –§ 3. stosuje się odpowiednio, jeżeli przynajmniej jedną z kar podlegających łączeniu jest już orzeczona kara łączna.
Odnosząc treść wskazanych przepisów do omawianego stanu faktycznego, wysokość kary łącznej – mając na uwadze poszczególne kary łączne i karę jednostkową - mogła zawierać się w okresie od 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności do 5 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Jednakże sąd kierował się w głównej mierze celami zapobiegawczymi i wychowawczymi, które winna osiągnąć w stosunku do skazanego kara łączna, a także potrzebami w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Podstawą do przedstawionych rozstrzygnięć była ocena, który z trzech modelowych rozwiązań określających sposoby łączenia kar jednostkowych uznać za właściwy wobec skazanegoP. S.: system kumulacji, absorpcji czy asperacji.(...)kumulacji polega na arytmetycznym zsumowaniu wszystkich wymierzonych kar jednostkowych, a następnie wykonaniu jednej skumulowanej kary. W przypadku skazanegoP. S.kara łączna wyniosłaby 5 lat i 3 miesiące pozbawienia wolności.(...)absorpcji polega na przyjęciu, iż kara łączna jest równa najsurowszej karze wymierzonej za pozostające w zbiegu realnym przestępstwa i pochłania kary łagodniejsze, co wskazywałoby na konieczność orzeczenia wobec skazanego kary łącznej 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.(...)asperacji jest systemem modyfikowanym, który zakłada orzekanie kary łącznej w granicach między sumą orzeczonych kar jednostkowych (tutaj: 5 lat i 3 miesiące pozbawienia wolności) a najsurowszą z tych kar (czyli 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności). Sąd zdecydował w wypadku skazanegoP. S.na zastosowanie ostatniego z tych systemów. Pomimo zmian wynikających z poszczególnych nowelizacji z treściart. 86.§ 1. k.k.nadal należy przyjąć, że wymiar kary łącznej opiera się co do zasady na systemie modyfikowanym z możliwością zastosowania kumulacji albo absorpcji (por. Kodeks karny. Komentarz pod red. A. Grześkowiak, K. Wiak, wyd. 1, C.H. Beck 2012). Pogląd ten znalazł poparcie również w orzecznictwie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 15 maja 2008 r. w sprawie II Aka 98/08, KZS 2008,Nr 12, poz. 47, publ. wL.). Przy czym te dwa ostatnie systemy stanowią wyjątkowe rozwiązania, których zastosowanie uzasadniać mogą jedynie szczególne okoliczności dot. osoby skazanego i popełnionych przez niego przestępstw. Sąd stanął na stanowisku, iż skazany, z uwagi na swoją karalność oraz ustaloną w toku tego postępowania postawę życiową oraz zachowanie po popełnieniu poszczególnych przestępstw, nie zasługuje na promocję w postaci zasady absorpcji, a zasada kumulacji przeczyłaby w tym wypadkuratio legiswyroku łącznego.
Sąd, ustalając wymiar kary łącznej, przede wszystkim oparł się na opinii o skazanym sporządzonej przez zakład karny oraz na karcie karnejP. S.. Sąd wziął pod uwagę, że skazany, aktualnie 27-letni mężczyzna, został po raz pierwszy skazany w wieku 19 lat, a kolejne wyroki skazujące pojawiały się systematycznie aż do 2012 r. Tak długi czas przestępczej działalnościP. S.w tak młodym wieku nakazywał przyjęcie tezy, iż gdyby nie pozbawienie go wolności prawdopodobnie nadal kontynuowałby swoją działalność przestępczą. Kary orzeczone w wyrokach z tamtego okresu stały się podstawą do wymierzenia mu trzech kar łącznych w wyroku łącznym tutejszego Sądu w sprawie II K. 42/13. Nie można pomijać również tego, że praktycznie każdy z wyroków, o których mowa powyżej, orzekał o karze pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Mimo tego skazany ani razu nie wykorzystał danej mu szansy, ignorując nałożone na niego obowiązki, co doprowadzało do wydawania postanowień o zarządzeniu wykonania kary i jednocześnie wskazywało na jego całkowicie lekceważący stosunek do wcześniej wydanych wyroków skazujących, a także do porządku prawnego jako takiego. Co więcej,P. S.dokonywał kolejnych przestępstw, nie wyciągając stosownych wniosków i nie zmieniając swojego postępowania na lepsze. To również przemawiało za zasadnością orzeczenia surowej kary łącznej.
Kolejną okolicznością, jaka przeczyła możliwości łagodniejszego potraktowania – w ramach zasady asperacji, nie mówiąc już o zasadzie absorpcji – była treść opinii o skazanym, która w swojej wymowie nie była pozytywna. Co istotne, opinia wspomina o wywiadach środowiskowych przeprowadzonych w miejscu zamieszkania skazanego w 2009 r. i 2012 r., potwierdzających wcześniejsze wnioski sądu co do antyspołecznej postawy życiowej skazanego. Odnosząc się do zachowania skazanego w trakcie odbywania kary sąd miał na względzie ilość zastosowanych wobec niego nagród regulaminowych, które wprawdzie przeważały nad karami dyscyplinarnymi, jednakże ilość i rodzaje czynów powodujących zastosowanie wobec niego kar dyscyplinarnych nie uzasadniały w ocenie sądu zastosowania wyjątku co do orzekanej wobec niego kary łącznej i orzeczenia jej czy to w ramach pełnej absorpcji, bądź łagodniejszej wersji zasady asperacji. Z opinii rysuje się obraz skazanego, który w zależności od tego, ile może zyskać, stosuje się (bądź nie) do narzuconych mu zasad. Nie świadczy to zatem o pozytywnej resocjalizacji skazanego, lecz bardziej o dostosowaniu się do warunków życia w zakładzie karnym, które wynika raczej z długoletniego osadzenia.P. S.jest bowiem izolowany od 18 lipca 2009 r., a dotychczasowe deklaracje o zamiarze zmian w życiu, nie szły dotąd w parze z zachowaniem skazanego.
ObecnieP. S.stwierdza, że bardzo krytycznie odnosi się do swojego postępowania w przeszłości, a jego resocjalizacja przebiega pomyślnie. Jednocześnie wskazuje na orzecznictwo Sądu Najwyższego, w którym stwierdzono, że zbyt długi okres odbywania kary pozbawienia wolności nie sprzyja właściwej resocjalizacji skazanego i nie spełnia celów wychowawczych w stosunku do niego, co w opinii skazanego jest argumentem za wymierzeniem mu kary łącznej 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności przy zastosowaniu pełnej absorpcji. Jednakże przeczy temu postawa skazanego, przebywającego w zakładzie karnym i nadal – mimo starań w zakresie poprawy swojego postępowania – ciągle naruszającego normy współżycia w jednostce penitencjarnej.
Z tego też względu opisane wyżej okoliczności przyczyniły się do przyjęcia, iż skazany zasługiwał na orzeczenie kary łącznej w oparciu o generalne zasady wskazane wart. 86.§ 1. k.k., tj. w wymiarze między karą 2 lat i 6 miesięcy a karą 5 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności, która w tym przypadku przyjęła postać kary łącznej 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Kara ta została skrócona w stosunku do możliwej maksymalnej do orzeczenia kary łącznej o 9 miesięcy pozbawienia wolności.
Z uwagi na fakt, iż w wyrokach, w których orzeczono kary podlegające łączeniu w ramach kary łącznej, znalazły się także inne rozstrzygnięcia podlegające wykonaniu poza orzeczeniem o karze – sąd pozostawił je do odrębnego wykonania.
Z uwagi na orzeczenie ww. kary łącznej sąd zaliczył na jej poczet – stosownie do treściart. 577. k.p.k.– okres dotychczas odbytej kary łącznej 2 lat pozbawienia wolnościP. S.w okresie od 17 czerwca 2008 r. do 17 lipca 2008 r. oraz od 30 sierpnia 2015 r. do 3 dnia wyrokowania, tj. do dnia 3 kwietnia 2017 r.
Biorąc pod uwagę fakt, iż skazany jest aktualnie pozbawiony wolności i nie jest i nie będzie zatrudniony w zakładzie karnym, co znacząco ogranicza jego możliwości zarobkowe, a jednocześnie zadaniem postępowania o wydanie wyroku łącznego jest stworzenie kar łącznych, które mogłyby – w razie połączenia tych postępowań w jedno – zapaść po przeprowadzeniu jednego procesu i skutkować jednorazowym obciążeniem skazanego kosztami takiego postępowania karnego, sąd na podstawieart. 624.§ 1. k.p.k.zwolnił go od obowiązku ponoszenia wydatków postępowania.