Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1091/15
Data wyroku: 2017-01-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kazimierz Cieślikowski
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 437 kpk, art. 438 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks

Sygnatura akt VI Ka 1091/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia31 stycznia 2017r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Kazimierz Cieślikowski
Protokolant Sylwia Sitarz
po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r.
przy udziale funkcjonariusza celnegoM. H.
przedstawiciela Urzędu Celnego wR.
sprawyG. G.ur. (...)wŻ.,
synaZ.iT.
oskarżonego zart. 107§1 kks
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
z dnia 8 września 2015 r.    sygnatura akt II K 217/15
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpkw zw. zart. 113 § 1 kks
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi RejonowemuwT.do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt VI Ka 1091/15

UZASADNIENIE
G. G.został oskarżony o przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 k.k.s.
Wyrokiem z dnia 8 września 2016 roku, w sprawie o sygn. akt II K 217/15 Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu. Sąd kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Od powyższego wyroku Sądu Rejonowego apelację na niekorzyść oskarżonego wywiódł oskarżyciel publiczny - Urząd Celny wR., zaskarżając wyrok w całości.
Postawił rozstrzygnięciu zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wywiedziona apelacja okazała się zasadna o tyle, że doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wprawdzie argumentacja apelującego mająca podważyć ocenę Sądu I instancji, że oskarżony działał w warunkach usprawiedliwionej nieświadomości karalności czynu jest raczej wątła, jednak nie zwalnia to Sądu Okręgowego z powinności zapoznania się z wywodami Sądu I instancji, uzasadniającymi tezę o nieświadomości karalności czynu, którego się dopuścił. I niestety, trzeba stwierdzić, że Sąd I instancji w bardzo niewielkim stopniu odniósł się do materiału dowodowego w niniejszej sprawie i do rzeczywistego stanu wiedzy (czy niewiedzy) oskarżonego. Oprócz bowiem wskazania przez Sąd I instancji, że oskarżony powołał się na „nieświadomość nielegalności działalności” (k. 297), dalszy wywód ma charakter całkowicie abstrakcyjny, oderwany od realiów niniejszej sprawy.
Odnosząc się do tych wywodów, należy stwierdzić, że przepisart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychnie był i nie jest przepisem o charakterze technicznym. Nie odnosi się on bowiem do produktu (urządzenie do gier) ale do wymogów stawianych przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą. Sad Okręgowy zdaje sobie wprawdzie sprawę z tego, że organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości często umarzały postępowania karne, dopatrując się w braku notyfikacji przepisówustawy o grach hazardowychpodstawy do odmowy stosowania tych przepisów. Sąd Okręgowy tych wątpliwości, wyrażanych przez organy państwa nie w niniejszym składzie nie podziela, ale istnienia ich oczywiście nie kwestionuje. Tym niemniej samo obiektywne istnienie wątpliwości organów państwa w żadnym wypadku nie wystarcza do przyjęcia, że w świadomości oskarżonego istniała „nieświadomość karalności czynu” o której mowa wart. 10 § 4 k.k.s.Trzeba bowiem podnieść, że dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą jednym z podstawowych aktów prawnych jestustawa o grach hazardowych. Trzeba założyć, że przepisy ustawy muszą być znane osobom prowadzącym w tym zakresie działalność gospodarczą. Brak znajomości tych przepisów z pewnością nie stanowi nieświadomości usprawiedliwionej. Skoro zatem oskarżonemu znana jestustawa o grach hazardowych, to nie mógł on przeoczyć, że urządzanie gier losowych podlega reglamentacji i owa reglamentacja ogranicza możliwość urządzania gier losowych do osób działających na podstawie koncesji na prowadzenie kasyna gry. Oskarżony oczywiście koncesji nie miał i musiał mieć świadomość, że działa wbrew przepisomustawy o grach hazardowych. Trzeba tu podkreślić, że wątpliwości organów państwa, o których mowa wyżej odnosiły się w zasadzie tylko do tego, czy mającą charakter blankietowy normęart. 107 § 1 k.k.s.można stosować ze względu na brak notyfikacji przepisówustawy o grach hazardowychw Komisji Europejskiej. Trzeba też zauważyć, że aż do jesieni 2014 r., Sąd Najwyższy nigdy nie stanął na stanowisku, że przepisówustawy o grach hazardowychnie można stosować. I choć często zdarzało się, że postępowania karne dotyczące urządzania gier losowych poza kasynami gry były umarzane a nawet zapadały orzeczenia uniewinniające, to z pewnością znakomita większość orzeczeń zapadających w sprawach o przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 k.k.s.nie opierała się na stanowisku, że przepisyustawy o grach hazardowychnie można stosować. Dopiero w połowie jesieni 2014 r., wątpliwości co do możności stosowaniaustawy o grach hazardowychpojawiają się także w orzeczeniach Sądu Najwyższego. Nijak się one nie mają do dowodów w niniejszej sprawie. Z dowodów w tej sprawie właściwie nic nie wynika. Oskarżony bowiem w swoich wyjaśnieniach twierdzi, że przepisart. 107 § 1 k.k.s.nie obowiązuje. Przekonały go do tego: bliżej nieokreślony wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach i bliżej nieokreślona opinia Prokuratora Generalnego (k. 287). Żaden inny dowód o nieświadomości karalności albo o przekonaniu oskarżonego, że urządzanie gier losowych jest bezkarne nie wspomina. Tak więc ocena Sądu I instancji o usprawiedliwionej nieświadomości oskarżonego pozostaje czysto abstrakcyjna. Błąd oskarżonego i to w dodatku błąd usprawiedliwiony nie może mieć charakteru abstrakcyjnego. Musi to być błąd konkretny i rzeczywiście w świadomości sprawcy istniejący. Materiał dowodowy w sprawie nie pozwala na zweryfikowanie tezy o usprawiedliwionym błędzie oskarżonego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Sąd I instancji powinien przeprowadzić postępowanie w pełnym zakresie. W jego ramach winien zbadać nie tylko kwestie dotyczące świadomości oskarżonego co do karalności czynu, ale także inne okoliczności, których w postępowaniu pierwotnym w zasadzie nie badano.
Sąd Rejonowy rozpozna sprawę ponownie, mając na uwadze to, że sprawa jest całkowicie otwarta. Zapatrywania faktyczne Sądu Okręgowego wskazane wyżej, oczywiście Sądu I instancji nie wiążą (wiążące są jedynie zapatrywania prawne).
Na marginesie tylko należy zasygnalizować, że pojęcie „kosztów postępowania” jaki posłużył się Sąd I instancji w wyroku nie jest pojęciem znanymustawie Kodeks postępowania karnegoa wskazany przez Sąd I instancji przepis mówi o kosztach procesu.