Sąd Okręgowy w Szczecinie
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Gz 57/17
Data wyroku: 2017-03-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Górnik, Natalia Pawłowska-Grzelczak, Patrycja Baranowska

Sygn. akt VIII Gz 57/17

POSTANOWIENIE
Dnia 29 marca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Natalia Pawłowska-Grzelczak
Sędziowie:  SO Patrycja Baranowska
SR del. Anna Górnik (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. w Szczecinie,
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaB. D.
przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.
o zapłatę
na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt X GC 1250/16
postanawia:

oddalić zażalenie.

    SSO P. Baranowska  SSO N. Pawłowska-Grzelczak  SSR del. Anna Górnik

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę - na podstawieart. 200 § 1 k.p.c.- do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla m.st. Warszawy w Warszawie XV Wydziałowi Gospodarczemu.
Uznając za uzasadniony zarzut pozwanej co do niewłaściwości miejscowej Sąd wskazał, że w pozwie nie przywołano żadnych okoliczności, które uzasadniałyby właściwość przemienną lub wyłączną Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie. Dalej Sąd podkreślił, że podstawą takiej właściwości nie może być przepisart. 34 k.p.c., który – jak wyjaśniono w doktrynie (tak E.Stefańska [w:] Komentarz do art. 34 kodeksu postepowania cywilnego, Lex Omega) - nie ma zastosowania do spraw o ustalenie nieistnienia umowy. Wobec zgłoszonego zarzutu sprawę należało zatem przekazać sądowi właściwości ogólnej. Przywołującart. 30 k.p.c.Sąd zaznaczył, że z akt sprawy wynika, iż pozwana ma siedzibę wW.przyal. (...), a zatem na obszarze właściwości Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie.
Powódka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do dalszego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Szczecin-Centrum w Szczecinie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenieart. 30 k.p.c.poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której powódka prawidłowo skierowała sprawę do sądu właściwego według przepisów o właściwości przemiennej,art. 34 k.p.c.poprzez błędne uznanie, że w/w przepis nie ma zastosowania do spraw o ustalenie nieistnienia umowy i niezastosowanie go w niniejszej sprawie orazart. 200 § 1 k.p.c.poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie jest niewłaściwy do rozpoznania niniejszej sprawy. W uzasadnienie skarżąca podniosła, że przyjęte przez Sąd Rejonowy twierdzenia co do braku podstaw do zastosowaniaart. 34 k.p.c.zostało oparte na odosobnionym stanowisku, zgodnie bowiem z przywołanymi w zażaleniu poglądami doktryny powództwo o istnienie umowy zmierza do ustalenia istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego powstałego w wyniku zawartej umowy. W związku z tym powołany przepis ma zastosowanie zarówno do powództwa o ustalenie istnienia, jak nieistnienia umowy. Zadaniem pozwanej w niniejszej sprawie zasadne jest więc zastosowanieart. 34 k.p.c.i na jego podstawie wytoczenie powództwa przed sąd miejsca wykonania umowy, tj. przed Sąd Rejonowy Szczecin- Centrum w Szczecinie.
W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie powódki nie może odnieść zamierzonego skutku, niezależnie od trafności poglądu w zakresie podziału powództw o ustalenie ze względu na charakter na powództwa o ustalenia pozytywne (istnienie umowy), jak i negatywne (nieistnienie umowy).
Zgodnie z ogólną regułą dotyczącą właściwości miejscowej powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania (art. 27 § 1 k.p.c.). Od tak ustalonej właściwości ogólnej istnieje szereg wyjątków, w tym przypadki właściwości przemiennej i wyłącznej. Stosownie doart. 34 k.p.c.w zw. zart. 31 k.p.c.powództwo o zawarcie umowy, ustalenie jej treści, o zmianę umowy oraz o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, a także o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania. W razie wątpliwości miejsce wykonania umowy powinno być stwierdzone dokumentem. W myśl zaśart. 454 § 1 i 2 k.p.c.jeżeli miejsce spełnienia świadczenia nie jest oznaczone ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione w miejscu, gdzie w chwili powstania zobowiązania dłużnik miał zamieszkanie lub siedzibę, świadczenie pieniężne powinno być jednak spełnione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia; jeżeli wierzyciel zmienił miejsce zamieszkania lub siedzibę po powstaniu zobowiązania, ponosi spowodowaną przez tę zmianę nadwyżkę kosztów przesłania, a jeżeli zobowiązanie ma związek z przedsiębiorstwem dłużnika lub wierzyciela, o miejscu spełnienia świadczenia rozstrzyga siedziba przedsiębiorstwa.
Właściwość przemienna sądu, do którego pozew został wniesiony, powinna wynikać z okoliczności wskazanych w pozwie. Okoliczności uzasadniające właściwość miejscową Sądu nie wymagają przytoczenia ich w odrębnej jednostce redakcyjnej w sytuacji, gdy wynikają już z samej treści żądania lub przytoczonych w pozwie okoliczności faktycznych (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2005 r. sygn. akt III CZP 28/05). Podkreślenia przy tym wymaga, że przepisart. 187 § 1 pkt 2 k.p.c.nie wymaga przytoczenia w pozwie podstawy prawnej uzasadniającej właściwość sądu, a jedynie okoliczności faktycznych.
Powódka skierowała przeciwko pozwanej pozew o stwierdzenie nieistnienia stosunku zobowiązaniowego (ustalenie negatywne), przy czym z okoliczności faktycznych przedstawionych w pozwie wynika, że stosunek ten wynikał z umowy w ramach, której powódka w zamian za świadczenia pozwanej związane z „wykonywaniem usług rejestracji i przekierowywana domen” zobowiązana była do zapłaty. Co do zasady powódka zobowiązana była więc do świadczenia pieniężnego. Jak zaznaczono powyżej zgodnie zart. 454 § 1 i 2 k.p.c.świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania lub siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia lub jeżeli zobowiązanie ma związek z przedsiębiorstwem w miejscu jego siedziby. Skoro zaś siedziba pozwanej - wierzyciela znajduje się wW., to powyższe okoliczności stanowiły dostateczną podstawę do przyjęcia właściwości miejscowej Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie. Na inne miejsce spełnienie świadczenia nie wskazują ani okoliczności sprawy, ani twierdzenia powódki, która domagając się ustalenia właściwości Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie wskazała jedynie na konieczność zastosowaniaart. 34 k.p.c.i możliwość wytoczenia na jego postawie powództwa przed sąd miejsca wykonania umowy.
Nadto jak słusznie podkreślił pozwany w odpowiedzi na zażalenie o ile zachodzą wątpliwości co do miejsca wykonania umowy (nie zostało ono oznaczone w umowie i nie wynika z właściwości zobowiązania) miejsce to winno być stosownie doart. 34 k.p.c.wykazane dokumentem, powódka zaś żadnego takiego dokumentu nie złożyła.
W tym stanie rzeczy na podstawieart. 397 § 2 k.p.c.w zw. zart. 385 k.p.c.zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu.

    SSO P. Baranowska  SSO N. Pawłowska-Grzelczak  SSR del. Anna Górnik

Sygn. akt VIII Gz 57/17

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

3
(...)