Sąd Rejonowy w Grudziądzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 2091/16
Data wyroku: 2017-05-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Andrzej Antkiewicz
Podstawa prawna: art. 43 par. 1 k.r.o.

Sygn. akt: I Ns 2091/16

POSTANOWIENIE
Dnia 19 maja 2017 r.
Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Andrzej Antkiewicz

Protokolant:

st. sekr. sądowy Monika Kopczyńska

po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. w Grudziądzu
na rozprawie
sprawy z wnioskuA. M.
z udziałemM. M. (1)iZ. M.
o podział majątku wspólnegoM. M. (2)iZ. M.oraz dział spadku poM. M. (2)
postanawia:

I
Ustalić, że w skład majątku wspólnego małżeńskiegoM. M. (2)iZ. M.na dzień ustania wspólności majątkowej małżeńskiej wchodziły:

1
prawo użytkowania wieczystego gruntu –działki nr (...)przyul. (...)wG.wraz z odrębną własnością garażu, zapisanych wksiędze wieczystej (...), o wartości 18.000 zł;

2
udział wynoszący 1/6 (jedną szóstą) w prawie użytkowania wieczystegodziałki numer (...), stanowiącej drogę, położonej wG.przyul. (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...), o wartości 1.600 zł;

3
spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego numer (...)położonego wG.przyul. (...), o wartości 91.002 zł;

4
prawo użytkowaniadziałki numer (...)w PracowniczymO.Działkowym im. drJ.wG.wraz z altaną, urządzeniami i nasadzeniami;

II
Ustalić, że w skład spadku poM. M. (2)wchodziła połowa majątku opisanego w punkcie I.;

III
Ustalić, że po śmierciM. M. (2)A. M.iM. M. (1)sprzedaliZ. M.swoje udziały w prawie opisanym w punkcie I. podpunkt 3. przypadające im poM. M. (2);

IV
Ustalić, że po śmierciM. M. (2)uczestnicy dokonali podziału majątku w zakresie prawa użytkowaniadziałki numer (...)w PracowniczymO.Działkowym im. drJ.wG.wraz z altaną, urządzeniami i nasadzeniami;

V
Oddalić wniosekZ. M.o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym małżeńskimM. M. (2)iZ. M.;

VI
Dokonać podziału majątku wspólnegoM. M. (2)iZ. M.oraz działu spadku poM. M. (2)w zakresie składników majątkowych opisanych w punkcie I. podpunkty 1. i 2. w ten sposób, że przyznać je na rzeczZ. M.numerPESEL (...)z obowiązkiem spłaty na rzeczA. M.iM. M. (1)po 3.266,67 zł (trzy tysiące dwieście sześćdziesiąt sześć złotych 67/100);

VII
Zasądzić odM. M. (1)iZ. M.na rzeczA. M.po 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu części kosztów postępowania.

Sygn. akt I Ns 2091/16

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 19 maja 2017 r.
A. M.wniosła o podział majątku wspólnego małżeńskiego rodzicówM. M. (2)iZ. M.oraz o dział spadku po matceM. M. (2). Podała, że w skład majątku wspólnego rodziców wchodzi własność zabudowanej garażem nieruchomości w wieczystym użytkowaniu, położonej wG.przyul. (...),działka numer (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta o numerze (...), o łącznej wartości 18.000 zł, a w skład spadku po matce wchodzi udział wynoszący ½ w tej nieruchomości garażowej i użytkowaniu wieczystym gruntu. Wniosła o dokonanie podziału majątku rodziców i dział spadku po mamie w ten sposób, aby jej przyznać opisany garaż wraz z użytkowaniem wieczystym gruntu z ewentualną spłatą uczestników postępowania. Wnioskodawczyni wskazała, że matkaM. M. (2)zmarła 4 maja 2007 r., a do kręgu osób powołanych po niej do dziedziczenia po 1/3 części należą mążZ. M., synM. M. (1)i wnioskodawczyni.A. M.dodała, że 7 kwietnia 2014 r. sprzedali ojcu razem zM. M. (1)swoje udziały po 1/6 (jednej szóstej) części w spółdzielczym własnościowym prawie dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wG.przyul. (...), otrzymując po 15.167 zł (k. 3-4v akt).
UczestnikZ. M.(ojciec wnioskodawczyni) wniósł o przyznanie jemu garażu przyul. (...)wraz z użytkowaniem wieczystym gruntu, ze spłatą na rzecz dzieci. Wskazał, że w tym garażu przechowuje swój samochód i korzysta z garażu cały czas od śmierci żony (k. 23 i 25v akt).
UczestnikM. M. (1)przychylił się do wniosku siostryA. M.(k. 25 akt).
Na rozprawie w dniu 24 lutego 2017 r. wnioskodawczyni wniosła o objęcie podziałem również udziału w drodze dojazdowej do garażu, wynoszącego 1/6 (jedną szóstą – k. 25v akt). Uczestnicy nie kwestionowali, że taki składnik wchodził do majątku wspólnegoM.iZ. M.. Wnieśli, aby udział taki przyznać osobie, której zostanie przyznane prawo do garażu (k. 26 akt).
Na tej samej rozprawie wnioskodawczyni i uczestnicy ustalili zgodnie wartość garażu i użytkowania wieczystego gruntu, na którym garaż jest posadowiony na 18.000 zł, a wartość udziału w prawie użytkowania wieczystego drogi dojazdowej do garażu w wysokości 1/6 (jednej szóstej) na 1.600 zł (k. 26 akt).
W piśmie z 22 marca 2017 r. uczestnikZ. M.zażądał ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym małżeńskim, podnosząc, że przyczynił się do jego powstania w 80%, Wskazał, że nabył z żoną grunt pod budowę garażu, natomiast sam zgromadził materiały na budowę i zbudował garaż oraz założył w nim prąd, otynkował go i położył dach, spawał osobiście drzwi do garażu i montował. Potrzebne materiały do budowy zakupił z pieniędzy pozyskanych w ramach dorabiania po godzinach pracy (k. 48-48v akt).  Wnioskodawczyni i uczestnikM. M. (1)sprzeciwili się ustaleniu nierównych udziałów w majątku wspólnym rodziców, zaznaczając, że mama zajmowała się domem i pracowała, a ojciec budował garaż (k. 54 akt).
UczestnikM. M. (1)wyjaśnił, że w skład wspólności majątkowej rodziców wchodziła też działka ogrodnicza w RodzinnychO.Działkowych im. drJ.wG.(k. 54 akt). Wnioskodawczyni wniosła o podział tej działki, wskazując, że dostała na nią przydział po śmierci matki ze względu na przepisanie przez ojca, ale użytkuje ją obecnie ojciec z partnerką (k. 54-54v akt). UczestnikZ. M.zaznaczył, że żona chciała, aby przepisał działkę na córkę i tak zrobił. Oświadczył, że obecnie wycofuje przekazanie działki na córkę (k. 54v akt). UczestnikM. M. (1)oświadczył, że zgadzał się na przekazanie działki siostrze, bo taka była decyzja matki. Nie kwestionował przekazania działki siostrze, choć zaznaczył, że nie podpisywał w tej sprawie żadnych dokumentów (k. 55 akt).

Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:
M. H.iZ. M.zawarli związek małżeński 9 sierpnia 1975 r. Z tego związku urodziło się dwoje dzieci, tj. synM.i córkaA..M. M. (2)zmarła 4 maja 2007 r. Spadek po niej nabyli na podstawie ustawy po 1/3 (jednej trzeciej) części: mążZ. M.i dzieciM.iA.- po mężuM..

Dowody:

odpisy aktów stanu cywilnego i  postanowienie spadkowe – k. 5-7 akt
W trakcie małżeństwaM. M. (2)iZ. M.wznieśli nadziałce numer (...)o powierzchni 19 m2przyul. (...)wG.garaż, a w dniu 24 stycznia 1996 r. nabyli do majątku wspólnego małżeńskiego własność garażu (nieodpłatnie) i prawo wieczystego użytkowania gruntu (działki numer (...)) pod garażem na 99 lat oraz udział wynoszący 1/6 (jedną szóstą) w prawie użytkowania wieczystego drogi do garażu –działce numer (...), dla której prowadzona jest obecnieksięga wieczysta o numerze (...). Dladziałki nr (...)i prawa odrębnej własności garażu prowadzona jest zaś obecnieksięga wieczysta nr (...). W umowie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste i przeniesienia własności garażuZ.iM. M. (2)oświadczyli, że ich stosunki podlegają wspólności ustawowej, a nieruchomości nabywają z dorobku.
M. M. (2)w latach 90-tych po pracy prowadziła kiosk, małą kwiaciarnię z sąsiadką, przez kilka lat. W 1993 roku rozszerzyła działalność o handel obwoźny. Sprzedawała kwiaty i znicze. Pracowała też etatowo na zmiany, a po godzinach pracy pracowała w kiosku. Nie trwoniła pieniędzy, nie piła alkoholu, nie unikała pracy.Z. M.po pracy wykonywał usługi spawalnicze. Część uzyskanych z tego tytułu dochodów przeznaczał na budowę i wykończenie garażu. Pustaki na garaż kupił z pieniędzy wspólnie zarobionych z żoną. Uczestnik nadużywał alkoholu i na to również wydawał pieniądze. W tym czasie miał trzy razy zabrane prawo jazdy za jazdę pod wpływem alkoholu. Na urlopie uczestnik jeździł do pracy we Francji. Przywiezione pieniądze również przeznaczał na budowę garażu. Budowa trwała 3 lata. W tym czasieM. M. (2)więcej zajmowała się domem i opieką na dziećmi.
W latach 90-tych, kiedy był budowany garaż, małżonkowieM.razem prowadzili folie z pomidorami wR.. Sprzedawali pomidory na giełdzie. Siedem lat przed śmierciąM. M. (2)była na rencie, miała pierwszą grupę inwalidzką, chorowała na nowotwór.
Wartość garażu z prawem wieczystego użytkowania gruntu wynosi obecnie 18.000 zł, a wartość udziału wynoszącego 1/6 (jedną szóstą) w prawie użytkowania wieczystego drogi dojazdowej do garażu 1.600 zł.
Obecnie z garażu korzysta uczestnikZ. M.. Przechowuje w nim swój samochód.
W skład wspólności majątkowejZ.iM. M. (2)wchodziło też prawo użytkowaniadziałki ogrodniczej numer (...)w PracowniczymO.Działkowym im. drJ.wG.przyul. (...). Na tej działce znajdują się: murowana altana, pompa, ogrodzenie i nasadzenia. Członkiem(...) Związku (...)był tylkoZ. M..
W dniu 7 lipca 2007 r. przekazał nieodpłatnie prawa do działki, w tym własność altany, urządzeń i nasadzeń córceA. M.. Było to spełnienie woliM. M. (2). Wnioskodawczyni i uczestnikZ. M.ustalili, że do śmierciZ. M.z działki będzie korzystał uczestnik i on będzie pokrywał opłaty za działkę. UczestnikM. M. (1)wiedział o przekazaniu działki siostrze, akceptował to, jak i wolę matki. Nie domagał się żadnych rozliczeń z tego tytułu.
Uchwałą z dnia 22 września 2007 r. członkostwo w(...) Związku (...)(dalej:(...)) uzyskała uczestniczka, której przydzielonodziałkę nr (...)w PracowniczymO.Działkowym im. drJ.wG.przyul. (...). UczestnikZ. M.został skreślony z grona członków(...).

Dowody:

zeznania wnioskodawczyni i uczestników  – k. 76-77v akt
zeznania świadkaE. K.– k.77v-78 akt
wypisy z rejestru gruntów – k. 8-9 akt
informacje i odpisy z ksiąg wieczystych – k. 32-47, 51-51v akt
umowa z dnia 24.01.1996 r. – k. 49-50v akt
decyzja o nadaniu członkostwa w(...)i przydziale działki – k. 52 akt
deklaracja członkowska – k. 53-53v akt
zaświadczenie o nadaniu nr REGON – k. 74 akt
umowa sprzedaży kiosku - k. 75-75v akt
wniosek uczestnika o przepisanie prawa do działki – k. 86 akt
MałżonkowieM. M. (2)iZ. M.posiadali spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wG.. W dniu 7 kwietnia 2014 r.A. M.iM. M. (1)sprzedali ojcu udziały wynoszące po 1/6 w tym prawie (otrzymane po matce) za cenę po 15.167 zł każdy. Cena ta została zapłacona.

Dowód:

umowa sprzedaży udziałów w mieszkaniu  – k. 12-13v akt
Sąd dał w całości wiarę zeznaniom uczestników i świadkaE. K. (2), gdyż wzajemnie się uzupełniały i były zgodne z dokumentami.
W ocenie Sądu uczestnicy po śmierciM. M. (2)dokonali zgodnie częściowego podziału majątku małżeńskiego rodziców wnioskodawczyni w zakresie prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wG.oraz prawa do działki wraz z własnością altany, urządzeń i nasadzeń. Podział w tym zakresie był definitywny. Uczestnik nie może obecnie jednostronnie odstąpić od tego podziału. Uczestnik nie powołał się w tym zakresie na wadę oświadczenia woli, co mogłoby ewentualnie zniweczyć skutki dokonanego podziału. Na dzień wydania postanowienia w sprawie do podziału został zatem tylko garaż wraz z prawem wieczystego użytkowania gruntu pod garażem i udziałem w prawie wieczystego użytkowania drogi dojazdowej i tylko taki majątek został przez Sąd podzielony. Wartość tego majątku Sąd ustalił na podstawie zgodnych oświadczeń stron.
Sąd oddalił wniosekZ. M.o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym małżeńskim (art. 567 § 1 k.p.c.), albowiem nie wykazał on, że zaszły do tego przesłanki w świetleart. 43 § 1 k.r.o.Przepis ten przewiduje dwie przesłanki ustalenia nierównych udziałów, które muszą wystąpić łącznie, a mianowicie ważne powody oraz różny stopień przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego (postanowienie SN z dnia 21 listopada 2002 r., III CKN 1018/00, LEX nr 77054). Jeśli chodzi o ważne powody, to chodzi tutaj przede wszystkim o nieprawidłowe, rażące lub uporczywe nieprzyczynianie się do zwiększania majątku wspólnego, pomimo posiadanych możliwości zdrowotnych i zarobkowych. Z drugiej strony nieprawidłowe postępowanie polegać może na rażącym i odbiegającym od obiektywnych wzorców braku staranności o zachowanie istniejącej już substancji majątku wspólnego. Przyjmuje się jednak w doktrynie, że nie stanowią ważnych powodów okoliczności niezależne od małżonka i przez niego niezawinione, w szczególności związane z nauką, chorobą czy bezrobociem. W myśl ustalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego za ważne uznane mogą być takie tylko powody, których doniosłość wynika z zasad współżycia społecznego (postanowienie SN z dnia 28 kwietnia 1972 r., III CRN 626/71, LEX nr 7084). Wskazał także trafnie Sąd Najwyższy, że przy ocenie istnienia ,,ważnych powodów"w rozumieniuart. 43 k.r.o.należy mieć na uwadze całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania ciążących na nich obowiązków względem rodziny, którą przez swój związek założyli (postanowienie SN z dnia 5 października 1974 r., III CRN 190/74, LEX nr 7598). Ocena ważnych powodów musi być zatem kompleksowa, ponieważ częściowe tylko negatywne postępowanie może być skutecznie skompensowane inną, pozytywną formą aktywności, kształtującą majątek wspólny.
W ocenie Sądu uczestnikZ. M.nie wykazał żadnej z przesłanek do ustalenia nierównych udziałów. W szczególności nie udowodnił, aby żona rażąco lub uporczywie nie przyczyniała się do zwiększania majątku wspólnego, pomimo posiadanych możliwości zdrowotnych i zarobkowych. Nie wykazał też, żeby żona trwoniła majątek albo też ze swojej winy nie podejmowała zatrudnienia. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywał na uczestniku. Na podstawie zeznań uczestników Sąd ustalił, żeM. M. (2)była osobą bardzo pracowitą i zaradną życiową, albowiem w okresie, kiedy był budowany garaż nie tylko pracowała zawodowo na umowę o pracę, ale prowadziła też kwiaciarnię, później handel obwoźny i uprawiała z mężem pomidory na handel. Przyczyniła się więc ponadprzeciętnie do zaspokajania potrzeb rodziny, nadto w większym zakresie opiekowała się dziećmi i prowadziła gospodarstwo rodzinne. W ocenie Sądu można nawet powiedzieć, że przyczyniła się do powstania majątku w większym stopniu niż uczestnik. Brak jest więc jakichkolwiek podstaw do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym na korzyść uczestnika, tym bardziej, że – w przeciwieństwie do żony - trwonił on majątek na alkohol.
Garaż wraz z prawem wieczystego użytkowania gruntu pod garażem i udziałem w prawie wieczystego użytkowania drogi dojazdowej Sąd przyznał uczestnikowiZ. M., albowiem posiadał on największy udział w tych prawach (4/6, czyli więcej niż połowę), a garaż jest mu potrzebny do przechowywania auta. Wnioskodawczyni ma zapewnione pomieszczenie na własny samochód w ramach umowy najmu garażu (art. 567 § 3 k.p.c.,art. 687 i 688 k.p.c.w zw. zart. 623 k.p.c.iart. 212 § 2 k.c.).
Spłaty na rzecz wnioskodawczyni i uczestnikaM. M. (1)zasądzono stosownie do ich udziałów w dzielonym majątku – po 1/6 jego wartości, zgodnie zart. 212 § 2 k.c.w zw. zart. 688 k.p.c.iart. 567 § 3 k.p.c., albowiem brak było podstaw prawnych i faktycznych do pomniejszenia spłat.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.Wnioskodawczyni poniosła opłatę od wniosku w kwocie 1500 zł. W interesie wszystkich uczestników leżało przeprowadzenie podziału majątku i działu spadku poM. M. (2), dlatego ostatecznie należało zasądzić zwrot części kosztów postępowania na rzecz wnioskodawczyni od uczestników, aby każdy z nich po równo partycypował w tych kosztach.