Sąd Rejonowy w Zambrowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1/15
Data wyroku: 2017-08-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marta Kołakowska
Słowa kluczowe: Dział spadku

Sygn. akt I Ns 1/15

POSTANOWIENIE
Dnia 09 sierpnia 2017 r.
Sąd Rejonowy w Zambrowie I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSR Marta Kołakowska
Protokolant Jadwiga Styła
po rozpoznaniu w dniu 09 sierpnia 2017r. w Zambrowie na posiedzeniu jawnym sprawy
z wnioskuK. J.
z udziałemA. J. (1)
o podział majątku wspólnegoA.iW. J., dział spadku poA. J.i dział spadku poW. J.
postanawia:

I
Ustalić, iż w skład majątku wspólnego małżonkówA. W.iW. J.wchodzi:

- własność nieruchomości w postacilokalu mieszkalnego nr (...)położony wZ.przyul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Zambrowie prowadziksięgę wieczystą (...)wraz ze związanym z nim udziałem(...)w nieruchomości wspólnej,
- własność nieruchomości w postaci boksugarażowego nr (...)położony wZ.przyul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Zambrowie prowadziksięgę wieczystą (...)wraz ze związanym z nim udziałem 1/10 w nieruchomości wspólnej,
- własność nieruchomości w postaci działek oznaczonych nr geodezyjnymi:(...)położonych w miejscowościR., gm.Ł.dla której Sąd Rejonowy w Łomży prowadziksięgę wieczystą numer (...),
- własność nieruchomości w postaci działek oznaczonych nr geodezyjnymi:(...)położonych w miejscowościR., gm.Ł.dla której Sąd Rejonowy w Łomży prowadziksięgę wieczystą numer (...);
II. Ustalić, że w skład spadku poA. J. (2)zmarłym w dniu(...). wŁ., którego ostatnim miejscem zwykłego pobytu byłZ.wchodzi udział w 1/2 (jednej drugiej) części we własności nieruchomości opisanych w pkt I;

III
Dokonać działu spadku poA. J. (2)oraz podziału majątku wspólnego małżonkówA. W.iW. J.w ten sposób, iż uczestnikowiA. J. (1)(s.W.iA.) przyznać na wyłączną własność nieruchomości opisane w punkcie I i II postanowienia;

IV
Wartość przedmiotu sprawy ustalić na kwotę 79433,50 (siedemdziesiąt dziewięć tysięcy czterysta trzydzieści trzy) złotych;

V
Zasądzić od uczestnika postępowaniaA. J. (1)na rzecz wnioskodawcyK. J.kwotę 26477,84 (dwadzieścia sześć tysięcy czterysta siedemdziesiąt siedem i 84/100) złotych tytułem spłaty, płatną w terminie 21 (dwudziestu jeden) dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia, wraz z odsetkami ustawowymi na wypadek uchybia w terminie płatności.

VI
Oddalić wniosek o rozliczenie wierzytelności z tytułu zbycia działek o nr geodez.(...)położonych w m.R.i nr(...)położonej w m.P.oraz zbycia samochoduF.nr rej. (...), ciągnika rolniczegonr rej. (...)i przyczepynr rej. (...);

VII
Ustalić, iż wnioskodawca i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie we własnym zakresie;

VIII
Oddalić wniosek o dział spadku poW. J..

IX
Nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążyć wnioskodawcę i uczestnika w częściach równych a ich szczegółowe wyliczenie pozostawić referendarzowi sądowemu.

Sygn. akt I Ns 1/15

UZASADNIENIE
WnioskodawcaA. J. (1)wniósł o dokonanie działu spadku poW. J.i poA. J. (2). Wnosił o ustalenie, że w skład spadku wchodzi własność nieruchomości rolnej zabudowanej położonej w m.R., dla której są prowadzone księgi(...),(...), lokal mieszkalny poł. wZ.przyul. (...)wraz z garażem. Po sprecyzowaniu stanowiska, wnosił ponadto o podział wierzytelności z tytułu sprzedaży nieruchomości oraz wskazanych ruchomości przezW. J.oraz wkładu bankowego, wskazując, że doszło do sprzedaży nieruchomości bez udzielenia przez niego pełnomocnictwa matce. Wnosił (przed Sądem) o podział w ten sposób, aby przyznać nieruchomość w postaci lokalu wZ.wnioskodawcy, a na rzecz uczestnika nieruchomości położone wR.bez dopłaty na rzecz wnioskodawcy.
Uczestnik postępowaniaA. J. (1)uznał wniosek co do zasady, wskazując po sprecyzowaniu stanowiska, że wnosi o przyznanie mu wszystkich nieruchomości, ze spłatą na rzecz wnioskodawcy. Oponował rozliczeniu wierzytelności w tym postępowaniu.
Sąd ustalił, co następuje:
W skład majątku wspólnego małżonkówA. J. (2)iW. J.wchodziły: własność nieruchomości w postacilokalu mieszkalnego nr (...)położonego wZ.przyul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Zambrowie prowadziksięgę wieczystą (...)wraz ze związanym z nim udziałem(...)w nieruchomości wspólnej, własność nieruchomości w postaci boksugarażowego nr (...)położonego wZ.przyul. (...), dla którego Sąd Rejonowy w Zambrowie prowadziksięgę wieczystą (...)wraz ze związanym z nim udziałem 1/10 w nieruchomości wspólnej, własność nieruchomości w postaci działek oznaczonych nr geodezyjnymi:(...), położonych w miejscowościR., gm.Ł.dla której Sąd Rejonowy w Łomży prowadziksięgę wieczystą numer (...), własność nieruchomości w postaci działek oznaczonych nr geodezyjnymi:(...)położonych w miejscowościR., gm.Ł.dla której Sąd Rejonowy w Łomży prowadziksięgę wieczystą numer (...). W skład spadku po zmarłym w dniu(...)A. J. (2)wchodzi udział ½ części we własność tych nieruchomości, którego wartość wynosi 79433,50 zł. Postanowieniem z dnia 30.12.2004r. w sprawie I Ns 256/04 Sąd Rejonowy w Zambrowie stwierdził, że spadkobiercami poA. J. (2)w udziałach po 1/3 części są: żonaW. J.oraz wnioskodawca i uczestnik. Po śmierciA. J.,W. J.działając w imieniu własnym i jako pełnomocnik wnioskodawcy i uczestnika, zbyła na rzecz różnych osób,działki (...)położone w m.R.i nr(...)położoną w m.P.oraz ruchomości w postaci samochodu osobowego, ciągnika i przyczepki. Postanowieniem z dnia 21.10.2015r. w sprawie I Ns 264/14 Sąd Rejonowy w Zambrowie, na podstawie testamentu, stwierdził, że spadek poW. J.w całości nabyłA. J. (1).
Sąd powyższe ustalił w oparciu o: odpisy i dokumenty ksiąg wieczystych:(...),(...),(...),(...),(...),(...)(k. 16-21, 24-46, 84-85, 87-88, 97-100, 117), wypis geodez. I mapy (k. 22, 23, 47, 48, 50, 83, 86, 89,90, 91, 92,93, 94-95, 96, ), zaświadczenie (k. 146), informację Banku (k. 147, 345), decyzję (k. 148, 165), opinię biegłegoM. S.(k. 184-291), kopie aktów notarialnych (k. 166-179), pełnomocnictwo (k. 331), zeznania stron (k. 125-127, 132-133), akta SR w Zambrowie sygn. I Ns 264/14, I Ns 256/04.
Sąd zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie strony były zgodne, aby dokonać podziału spadku. Nie było zgody co do sposobu podziału, co do zaliczenia wierzytelności wskazywanych przez wnioskodawcę ani też co do wartości składników majątku.
Zgodnie zart. 1035 kcjeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu. Natomiast zgodnie zart. 211 kc, mającym zastosowanie do działu spadku (art. 1035 kc) każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. Wniosek o dział spadku dotyczył także spadku poW. J.. W tym miejscu należy stwierdzić, iż w związku z nabyciem spadku przez jednego spadkobiercę wniosek o dział spadku poW. J.był bezprzedmiotowy i podlegał oddaleniu (art. 1035 kpca contrario).Sąd dokonał więc działu spadku pozostawionego przezA. J., po którym do dziedziczenia doszli wnioskodawca i uczestnik. W skład spadku poA. J. (2)– o czym był mowa w ustaleniach Sądu - wchodził tylko udział w nieruchomościach, stanowiących wcześniej majątek wspólny zmarłego i jego żony. W sprawie żadna ze stron nie domagała się podziału poszczególnych nieruchomości wchodzących w skład spadku, przy czym wnioskodawca wnosił o nieprzyznawanie mu działek poł. wR.i o ich ewentualną sprzedaż licytacyjną. Uczestnik zaś wnosił o przyznanie mu całego majątku spadkowego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał za właściwe dokonanie działu spadku między stronami przez przyznanie nieruchomości uczestnikowi, którego udział wynikający zarówno z nabycia spadku po matceW. J.jak i po ojcu znacznie przewyższa udział w tych nieruchomościach przypadający wnioskodawcy. Nadto, to uczestnik był zainteresowany nabyciem całości majątku spadkowego, gdy tymczasem wnioskodawca w ostatnim pisemnym stanowisku (k. 353) stwierdził, że nie jest zainteresowany utrzymaniem i otrzymaniem nieruchomości, oprócz mieszkania i garażu, wnosząc o ich sprzedaż w trybie egzekucyjnym.
W związku z przyznaniem całego majątku jednemu ze spadkobierców, drugiemu spadkobiercy należała się odpowiednia spłata odpowiadająca wartości jego udziału w masie spadkowej. W celu ustalenia aktualnej wartości składników majątku spadkowego w postaci nieruchomości, Sąd dopuścił dowód z pisemnej opinii biegłego ds. szacowania nieruchomościM. S. (2)(k. 184-291). Biegły sporządził opinię w oparciu o dane z akt sprawy oraz oględziny okazanych mu nieruchomości. Uwzględnił wartości podobnych nieruchomości na rynku lokalnym. Przyjęte przez biegłego kwoty, stanowiące wartość poszczególnych działek oraz wartość lokalu mieszkalnego i garażu, zasługują na aprobatę. Opinię należało ocenić też jako pełną i popartą fachową wiedzą biegłego. Na podstawie szczegółowych obliczeń biegłego, Sąd dokonał ustalenia wartości działek jak i lokali wchodzących w skład spadku poA. J.w należącym do masy spadkowej udziału w tych nieruchomościach w wysokości ½ części. Łączna wartość udziału spadkodawcy w tych nieruchomościach wyniosła 79433,50 zł. W związku z przyznaniem całego majątku uczestnikowi, Sąd miał obowiązek zasądzić na rzecz współspadkobiercy – wnioskodawcy odpowiednią spłatę od uczestnika. Kwota spłaty odpowiadała jego udziałowi w spadku poA. J. (2)tj. 1/3 z 79433,50zł = 26477,84zł. Przy braku odpowiedniego wniosku Sąd uznał, że odroczenie spłaty nie byłoby zasadne, zaś okres 21 dni od uprawomocnienia się orzeczenia jest wystarczający do zgromadzenia potrzebnej ilości środków pieniężnych przez uczestnika i dokonanie spłaty na rzecz wnioskodawcy.
Odnośnie wskazywanych przez wnioskodawcę wierzytelności z tytułu sprzedaży nieruchomości po śmierciA. J. (2), należy podnieść, że nie można było uznać ich za mające być rozliczone pomiędzy współspadkobiercami. Jak wynika z treści aktów notarialnych, na mocy których dokonano przeniesień własności działek, dotychczas stanowiących majątek wspólny zmarłegoA. J. (2)i jego żonyW.,W. J.zbywała nieruchomości w imieniu własnym oraz jako pełnomocnikA. J. (1)iK. J., wówczas będących spadkobiercamiA. J. (2). To wtedy żyjącaW. J.bądź odbierała kwotę ceny także w imieniu i na rzecz wnioskodawcy i uczestnika (k. 166-169), bądź to wnioskodawca i uczestnik (udzielający pełnomocnictwa) uzyskiwali część ceny (k. 170-173, 176-178). Tym bardziej nie podlega rozliczeniu w niniejszym postępowaniu zapłata ceny za nieruchomości zbyte w imieniu własnym i w imieniu wnioskodawcy, uczestnika iW. J.przezI. C.(k. 174-175). Żadna ze stron nie przedstawiła dowodów na podnoszony fakt nieprawidłowości udzielenia pełnomocnictwa, zaś treści aktów notarialnych oraz pełnomocnictwo (podpisane przez wnioskodawcę i uczestnika k. 331) potwierdza działanie zbywcy na rzecz i w imieniu mocodawców na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, które nie zostało odwołane. Należy tu zwrócić uwagę, że umocowanym do dokonania czynności zbycia nieruchomości nigdy nie był wnioskodawca czy uczestnik. Żadna ze stron nie wykazała, żeby sprzedaż tych nieruchomości i ruchomości odbyła się bez zgody i wiedzy wnioskodawcy czy uczestnika, wręcz przeciwnie treść umów notarialnych jak i treść pełnomocnictwa świadczy o zgodzie, i tym bardziej wiedzy stron niniejszego postępowania na dokonanie zbycia rzeczy, wchodzących w skład spadku poA. J. (2). Należało zatem oddalić wniosek o rozliczenie wierzytelności. Nadto, nie wynika z żadnego dowodu zgromadzonego w sprawie, żeby to uczestnik pobrał pieniądze uzyskane z tytułu sprzedaży rzeczy za swego brata - wnioskodawcę. Brak było też dowodów wskazujących na istnienie środków pieniężnych zgromadzonych w banku przezA. J. (2). Z informacji(...) SA(k. 165, 345) wynikało, że Bank nie prowadził konta na nazwisko zmarłego.
O kosztach postępowania poniesionych przez strony orzeczono na mocyart. 520 § 1 kpcwskazując, że jako podmioty zainteresowane w równym stopniu podziałem spadku, ponoszą je we własnym zakresie. Natomiast o nieuiszczonych kosztach sądowymi orzeczono na mocyart. 520 § 2 kpcobciążając nimi w częściach równych wnioskodawcę i uczestnika, biorąc pod uwagę, że wnioskodawca i uczestnik byli w równym stopniu zainteresowani ustaleniem i podziałem majątku spadkowego, a szczegółowe wyliczenie pozostawiono referendarzowi.