Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II W 21/17
Data wyroku: 2017-07-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dariusz Wiśniewski

Sygn. akt II W 21/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 lipca 2017 roku
Sąd RejonowywBielsku PodlaskimwII Wydziale Karnymw składzie:
PrzewodniczącySSR Dariusz Wiśniewski
ProtokolantMartyna Żywicka
przy udzialeOskarżyciela
publicznegoPIP(...)wB.
Oskarżycielki
posiłkowejD. R.
po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 24 lutego, 7 kwietnia, 19 maja oraz 5 i 26 czerwca 2017 roku
sprawy:
H. P., synaJ.iA. z domu Z.,urodzonego w dniu (...)w miejscowościK.,
obwinionego o to, że:

I
jako pracodawca(...)H. P.,(...)-(...) B.,ul. (...), będąc odpowiedzialnym za bezpieczną organizację pracy pracowników oraz osób fizycznych wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przez to, że w dniu 30.09.2016 r. dopuścił do pracy na wysokości 6 m osoby:W. S.orazM. K. (1), polegającej na ustaleniu sposobu montażu świetlików dachowych na nowobudowanej hali przyul. (...), bez zabezpieczenia ww. osób przed upadkiem z wysokości, co spowodowało upadekM. K. (2)z dachu przez odsłonięty otwór świetlika i w następstwie jego śmierć,

tj. o czyn zart. 283 § 1 k.p.w zw. zart. 207 § 2 pkt.1, 2 i 3 k.p.,art. 304 § 1 i § 3 k.p.,§ 6 i § 133 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych(Dz. U. Nr 47, poz. 401),

II
jako pracodawca(...)H. P.,(...)-(...) B.,ul. (...), będąc odpowiedzialnym za bezpieczną organizację pracy pracowników oraz osób fizycznych wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, w okresie od dnia 20.09.2016 r. do dnia 30.09.2016 r. nie zapewnił przeszkoleniaM. K. (2)oraz w okresie od dnia 16.09.2016 r. do dnia 30.09.2016 r. nie zapewnił przeszkoleniaW. S.w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie instruktażu stanowiskowego na stanowisku pracy przy montażu płyt i świetlików na dachu budynku przyul. (...),

tj. o czyn zart. 283 § 1 k.p.w zw. zart. 207 § 2 pkt. 1 k.p.,art. 211 k.p.,art. 304 §1 i § 3 k.p.,art. 304 
1
          k.p.,

III
jako pracodawca(...)H. P.,(...)-(...) B.,ul. (...), będąc odpowiedzialnym za bezpieczną organizację pracy pracowników oraz osób fizycznych wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, w okresie od dnia 20.09.2016 r. do dnia 30.09.2016 r. nie wyegzekwował odM. K. (2)oraz w okresie od dnia 16.09.2016 r. do dnia 30.09.2016 r. nie wyegzekwował odW. S., którym powierzył prace na wysokości 6 m, obowiązku poddania się wstępnym badaniom lekarskim w celu stwierdzenia przeciwskazań lub braku przeciwskazań do wykonywania prac na wysokości przyul. (...),

tj. o czyn zart. 283 § 1 k.p.w zw. zart. 207 § 2 pkt. 1 k.p.,art. 211 k.p.,art. 304 §1 i § 3 k.p.,art. 3041k.p.,

I
Obwinionego uznaje za winnego popełnienia zarzuconych mu czynów, z tym, że kwalifikuje je zart. 283 § 1 k.p.– i za to na mocyart. 283 § 1 k.p.w zw. zart. 9 § 2k.w. wymierza mukarę 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych grzywny.

II
Zasądzaod obwinionego na rzecz oskarżycielki posiłkowejD. R.kwotę648 (sześćset czterdzieści osiem) złotychtytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

III
Zasądzaod obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę1.000 (jeden tysiąc) złotychtytułem opłaty oraz kwotę100 (sto) złotychtytułem zryczałtowanych wydatków postępowania w sprawie.

Sędzia

:
II W 21/17

UZASADNIENIE
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
H. P.prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...)z siedzibą przyulicy (...)wB.. We wrześniu 2016 roku przedsiębiorstwo to prowadziło roboty budowlane związane ze wznoszeniem nowej hali magazynowej przyulicy (...)na granicyB.i miejscowościA.. W dniu 15 września 2016 rokuH. P.zawarł zW. S.umowę – nazwaną „umową o dzieło” – na mocy którejW. S.zobowiązał się do osobistego wykonania na rzeczfirmy (...), w okresie do dnia 7 października 2016 roku, elewacji i pokrycia dachowego z płyty warstwowej w budynku wskazanej wyżej hali magazynowej, w zamian za określone wynagrodzenie.W. S.rozpoczął pracę z dniem 16 września 2016 roku, przy czym wykonywał ją pod kierunkiemH. P., który każdego dnia decydował o konkretnym zakresie jego zadań. Polegały one głównie na sprzątaniu terenu budowy, jak też na transportowaniu przy pomocy podnośnika nożycowego płyt z blachy, które następnie były montowane na dachu wznoszonej hali przez samegoH. P.. Co najmniej od dnia 20 września 2016 roku w robotach tychW. S.pomagałM. K. (2), znajomyH. P., któremu właścicielfirmy (...)ustnie powierzył wykonywanie różnych prac na terenie tej budowy. W dniu 30 września 2016 roku przed godziną 13:00M. K. (2)iW. S.– realizując zadania przekazane im przezH. P.– przy pomocy podnośnika nożycowego dostali się na dach budowanej hali magazynowej, położony na wysokości około 6 metrów, po czym przystąpili do pracy polegającej na ustaleniu sposobu montażu świetlików dachowych. W tym celu, odkręcili dwie płyty z blachy oraz zaczęli odciągać je na bok, odsłaniając otwór przeznaczony na świetlik. Roboty te wykonywali bez uprzedniego poddania się wstępnym badaniom lekarskim i uzyskania zaświadczenia o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości, jak również bez stosownego instruktażu stanowiskowego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, nie stosując zarazem żadnych środków chroniących przed upadkiem z wysokości. W pewnym momencie,M. K. (2)spadł z dachu przez odsłonięty otwór świetlika do wnętrza wznoszonej hali magazynowej i upadł na położoną około 6 metrów niżej betonową posadzkę, doznając urazu, który skutkował jego zgonem po przewiezieniu do szpitala.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił: na podstawie zeznańM. P.(k. 37, 81 – 81o)iT. D.(k. 243o – 244), a częściowo takżeW. S.(k. 41, 44, 80 – 80o)iD. R.(k. 80o – 81), jak również przy wykorzystaniu protokołu kontroli(k. 8 – 16), z odpowiedzią na zgłoszone do jego treści zastrzeżenia(k. 17 – 19), dokumentacji fotograficznej(k. 26 – 31), kopii umowy o dzieło(k. 32 – 33)oraz opinii biegłego z zakresu bhp(k. 265 – 287).
H. P.zarzucono, iż jako pracodawca, a tym samym osoba odpowiedzialna za stan bezpieczeństwa i higieny pracy, dopuszczającM. K. (2)iW. S.do pracy na wysokości bez uprzedniego zapewnienia im stosownego przeszkolenia i bez wyegzekwowania od nich obowiązku poddania się niezbędnym badaniom lekarskim, jak też bez wyposażenia ich w środki zabezpieczające przed upadkiem z wysokości, naruszył szereg przepisów regulujących bezpieczeństwo i higienę pracy, trzykrotnie wyczerpując ustawowe znamiona wykroczenia zart. 283 § 1 k.p.
H. P.nie przyznał się do winy. Oświadczył(k. 79o), że w dniu 30 września 2016 rokuM. K. (2)iW. S.bez jego wiedzy i zgody przyszli na plac budowy i dostali się na dach wznoszonej hali magazynowej. Zaprzeczył, aby powierzył im wówczas jakieś prace, a tym bardziej nakazał montaż świetlików dachowych. Dodał, że chciał zawrzeć stosowną umowę zM. K. (2), który jednak nie był tym zainteresowany, sugerując, iż prowadzi działalność gospodarczą i po zakończeniu współpracy wystawi fakturę VAT za swoje usługi. Obwiniony odmówił złożenia innych wyjaśnień oraz skorzystał z prawa do odmowy udzielania odpowiedzi na jakiekolwiek pytania.
Sąd zważył, co następuje:
Bezspornym jest, że w dniu 30 września 2016 roku, przed godziną 13:00,W. S.iM. K. (2)przy pomocy podnośnika nożycowego dostali się na dach hali magazynowej, którą na granicyB.oraz miejscowościA., przyulicy (...), budowałafirma (...), będąca własnościąH. P., a następnie przystąpili tam do pracy związanej z ustaleniem sposobu montażu świetlików dachowych. Wymienieni odkręcili dwie płyty z blachy i zaczęli odciągać je na bok, odsłaniając otwór przeznaczony na świetlik. W pewnym momencie, z nieustalonych dotąd przyczyn,M. K. (2)spadł z dachu przez odsłonięty otwór świetlika i upadł na położoną o około 6 metrów niżej betonową posadzkę, doznając urazu fizycznego, który skutkował jego zgonem po przewiezieniu do szpitala.
Nie ulega również wątpliwości, żeM. K. (2)iW. S.wykonywali wówczas roboty budowlane bez uprzedniego poddania się badaniom lekarskim i uzyskania zaświadczenia o braku przeciwwskazań do pracy na wysokości, nie przeszli stosownego instruktażu stanowiskowego w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, a przy tym nie stosowali żadnych środków ochrony indywidualnej przed upadkiem z wysokości, ani technicznych środków ochronnych, zabezpieczających przed wypadnięciem przez otwory świetlikowe (i w skuteczne środki ochronne w istocie nie zostali w ogóle wyposażeni).
Poza sporem pozostaje też, żeW. S.świadczył pracę na rzeczfirmy (...)od dnia 16 września 2016 roku, zaśM. K. (2)– co najmniej od dnia 20 września 2016 roku.
Powyższe okoliczności w sposób jednoznaczny wynikają z treści protokołu kontroli prowadzonej wfirmie (...)przez Państwową Inspekcję Pracy po wypadku z dnia 30 września 2016 roku(k. 8 – 16), którą uzupełniają: odpowiedź inspektora pracyT. D.na zastrzeżenia zgłoszone przez kontrolowany podmiot(k. 17 – 19), a także zeznania złożone przez tego kontrolera w charakterze świadka(k. 243o – 244). Tezy ze wskazanego protokołu kontroli wspiera ponadto wykonana na miejscu wypadku dokumentacja fotograficzna(k. 26 – 31)oraz opinia sporządzona przez biegłego sądowego z zakresu bhp(k. 265 – 287), która jawi się jako jasna, kompletna i w pełni logiczna, przeto Sąd w całości ją podzielił. Przebieg zdarzenia z dnia 30 września 2016 roku dokładnie opisał również naoczny świadek wypadkuM. K. (2), czyliW. S., którego depozycje w tym zakresie zasługują na obdarzenie przymiotem wiarygodnych(k. 41, 44, 80 – 80o).
Pierwszą kwestią sporną było to, w jakim charakterzeW. S.iM. K. (2)świadczyli pracę na rzeczfirmy (...), a w szczególności, czy byli oni pracownikami w rozumieniuart. 2 k.p.(w świetle tego przepisu pracownikiem jest bowiem jedynie osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę).
Z depozycjiW. S.(k. 41, 44, 80 – 80o)wynika, że na rzeczfirmy (...)pracował w oparciu o umowę o dzieło, zawartą zH. P.w dniu 15 września 2016 roku(k. 32 – 33). Niezwykła lakoniczność owej umowy, w powiązaniu z zadeklarowanym przez tego świadka brakiem doświadczenia w wykonywaniu robót budowalnych i sygnalizowanym przez niego pragnieniem zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę, na co ostatecznie „nie miał czasu”, budzi jednak wątpliwości, czy istotnie owa umowa o dzieło została zawarta we wskazanej w jej treści dacie, czy też sporządzono ją już po wypadku z dnia 30 września 2016 roku i antydatowano, aby zmniejszyć tym odpowiedzialność obwinionego (doświadczenie życiowe wskazuje, żeW. S.mógł nieformalnie świadczyć pracę na rzeczfirmy (...), a ostatecznie zgodził się na sformalizowanie stosunku łączącego go z tym przedsiębiorcą, by mieć możliwość dalszej współpracy i otrzymania satysfakcjonującej go zapłaty). Istotniejsze jest jednak to, że nawet w przypadku uznania, iż owa „umowa o dzieło” została zawarta w dniu 15 września 2016 roku, powstaje wątpliwość, czy w istocie nie doszło tutaj do nawiązania stosunku pracy. Zgodnie bowiem z treściąart. 22 § 1 k.p., przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a także w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, zaś pracodawca – do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudnienie w opisanych wyżej warunkach jest przy tym zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy (art. 22 § 11k.p.). Sporna „umowa o dzieło” nakładała tymczasem naW. S.obowiązek osobistego wykonania na rzeczfirmy (...)pracy w postaci elewacji oraz pokrycia dachowego z płyty warstwowej, bez wątpienia w konkretnym budynku i w zakreślonym czasie (od dnia 16 września 2016 roku do dnia 7 października 2016 roku), w zamian za ustalone wynagrodzenie. Jedynym elementem, który odróżniał ten dokument od istoty umowy o pracę, był zatem brak zapisu wskazującego na świadczenie pracy pod kierownictwem pracodawcy, ale w rzeczywistości stanowiło to próbę obejścia obowiązujących przepisów, jeśli zważyć, iżW. S.nie posiadał doświadczenia w wykonywaniu robót budowlanych, nie dysponował nawet żadnymi narzędziami, a z jego zeznań wynika, że po zawarciu tej umowy każdego dnia, zwykle około godziny 08:00, zgłaszał się na teren budowy i otrzymywał odH. P.dyspozycje wykonania określonych zadań, w procesie świadczenia pracy będąc mu całkowicie podporządkowanym.
Jeżeli chodzi oM. K. (2), to nie ulega wątpliwości, że zfirmą (...)nie łączyła go żadna umowa pisemna. Z wyjaśnieńH. P.wynika, że proponował wymienionemu zawarcie umowy o pracę, jednak nie był on tym zainteresowany, twierdząc, że za swoją pracę wystawi później fakturę VAT, a tym samym sugerując, że prowadzi jakąś działalność gospodarczą. Z depozycjiD. R., wdowy poM. K. (2), wynika jednak(k. 80o – 81), że jej mąż był emerytem i nie prowadził żadnej działalności gospodarczej. Zarazem bardzo dobrze znał obwinionego, albowiem pochodzili z jednej miejscowości, zwracali się do siebie po imieniu. Świadek dodała, iżM. K. (2)współpracował zfirmą (...)od wiosny 2016 roku i wielokrotnie nalegała na niego, by zawarł z tym przedsiębiorcą stosowną umowę, na czym jej mężowi również zależało, ale do czego – z nieznanych jej przyczyn – ostatecznie nie doszło. Niezależnie jednak od powyższego, nie ulega wątpliwości, żeM. K. (2)świadczył pracę na rzeczprzedsiębiorstwa (...), którą osobiście powierzał muH. P., nie dbając o jakiekolwiek sformalizowanie tych relacji (np. o zawarcie z wyżej wymienionym umowy jako z rzekomym przedsiębiorcą). Charakter zarzutów postawionych obwinionemu w niniejszej sprawie poza obszarem zainteresowania Sądu umieszcza zarazem jednoznaczne ustalenie, czyM. K. (2)świadczył pracę na rzeczfirmy (...)już od wiosny 2016 roku (z sygnalizowaną przezD. R.przerwą w lipcu i sierpniu 2016 roku), od pierwszej połowy września 2016 roku (na co wskazują depozycjeW. S.), czy też dopiero od dnia 20 września 2016 roku (na co w toku kontroli przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Pracy wskazywał sam obwiniony).
Przesłuchana w charakterze świadka pracownicafirmy (...),M. P., zeznała(k. 37, 81 – 81o), że obwiniony osobiście decydował o zatrudnieniu wszystkich pracowników, zajmował się też organizacją ich pracy i przeprowadzał szkolenia stanowiskowe robotników budowlanych. Dodała, iż nie znałaM. K. (2), nie posiadała wiedzy, że miał być zatrudniony wfirmie (...), bądź współpracować z nią na innych zasadach, a jednocześnie była pewna, że nie zawierał z tym podmiotem żadnej formalnej umowy i nie był kierowany na badania lekarskie. Depozycje te nie wykazują żadnych mankamentów i nie były kwestionowane w toku postępowania, toteż Sąd uznał je za wiarygodne.
Nadmienić w tym miejscu należy, że w trakcie postępowania przygotowawczego prowadzonego równolegle z niniejszą sprawą przez Prokuraturę Okręgową wB.w przedmiocie nieumyślnego spowodowania śmierciM. K. (2)w wyniku zaniedbania obowiązków z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy przesłuchano wielu pracownikówfirmy (...), jak również znajomych oraz członków rodziny wyżej wymienionego, jednakże ich depozycje nie wniosły niczego istotnego z punktu widzenia zarzutów przedstawionychH. P.w tej sprawie, a w szczególności nie pozwoliły na dokładniejsze odtworzenie okoliczności bezpośrednio poprzedzających zajście z dnia 30 września 2016 roku, czy też precyzyjne ustalenie charakteru i okresu współpracyM. K. (2)z obwinionym(k. 91 – 240).
Wspomnieć również wypada, iż w toku procesu zabezpieczono kopię dzinnika budowy hali przyulicy (...)(k. 259 – 263), w którym ujawniono zapis sporządzony przez kierownika tej budowy,A. L., datowany na dzień 17 sierpnia 2016 roku, z którego wynikało, że w owym dniu wstrzymał on wszelkie prace na tej budowie, uznając, że roboty budowlane są tam prowadzone w sposób niezgodny z opracowaną dokumentacją projektową i pozwoleniem na budowę – która to decyzja obowiązywała w dniu 30 września 2016 roku. Powyższą okoliczność potwierdził w swoich depozycjachA. L.(k. 296o – 297), natomiast kategorycznie zaprzeczyli jej: obwiniony, w złożonych w toku rozprawy wyjaśnieniach uzupełniających(k. 304o), jak również świadkowie w osobachT. P.(k. 303o – 304)iR. P.(k. 304), a pośrednio także świadekA. R.(k. 304 – 304o)– utrzymując, że wskazany wyżej zapis został zamieszczony w dzienniku budowy dopiero po wypadku, aby uwolnić kierownika budowy od jakiejkolwiek współodpowiedzialności za jego zaistnienie. W ocenie Sądu, w oparciu o zebrany materiał dowodowy powstałych w tym zakresie wątpliwości nie da się usunąć, jednak kwestia ta nie ma w istocie większego znaczenia dla wydania w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia – jeśli bowiem przyjmiemy, żeH. P.był zobowiązany do stosownego przeszkoleniaM. K. (2)iW. S.oraz wyegzekwowania od nich obowiązku poddania się niezbędnym badaniom lekarskim, a także wyposażenia ich w środki ochronne, zabezpieczające przed upadkiem z wysokości, to powierzenie im przez obwinionego robót na terenie budowy, na której wszelkie prace budowalne zostały wstrzymane decyzją kierownika budowy mogłoby co najwyżej stanowić dodatkową okoliczność obciążającą, jeśli natomiast ustalimy, że na obwinionym nie ciążyły wskazane wyżej obowiązki, to sam fakt wykonywania przezM. K. (2)iW. S.robót budowlanych mimo decyzji kierownika budowy o ich wstrzymaniu nie dawałby podstaw do przypisaniaH. P.odpowiedzialności za zarzucone mu wykroczenia.
H. P.utrzymywał w swoich wyjaśnieniach, iż w dniu 30 września 2016 rokuM. K. (2)iW. S.przyszli na teren budowy bez jego wiedzy i przystąpili do pracy, której nigdy im nie powierzał. W świetle wskazań płynących z doświadczenia życiowego teza ta jawi się jednak jako całkowicie nieprawdopodobna.W. S.zeznał, iż za każdym razem, kiedy zgłaszał się dofirmy (...), spotykał się tam z obwinionym, który zakreślał mu konkretne zadania na dany dzień. Nie sposób więc przyjąć, że akurat w dniu zaistniałego wypadku – jak wynika z jego depozycji – nie miał zamiaru przyjść do pracy, ostatecznie zjawił się tam jednak (wyjątkowo około godziny 12:00, a nie około godziny 08:00, jak zwykle) za namową przypadkowo spotkanego na terenieB.M. K. (2)(którego żona zeznała, że w tym dniu osobiście zawiozła go pod bramęfirmy (...)na godzinę 07:30), po raz pierwszy nie zgłosił się doH. P., i podjął się pracy, do której w istocie nie był zobowiązany i której nigdy wcześniej nie wykonywał. Nie sposób także przyjąć, żeM. K. (2), który nawet nie miał zfirmą (...)żadnej umowy, przyszedł na teren budowy hali bez porozumienia z obwinionym (który był jego dobrym kolegą) i samowolnie podjął się pracy, której nikt od niego nie oczekiwał i do której nie miał niezbędnych kwalifikacji (a którą wcześniej miał wykonywać samH. P., montując inne świetliki). Co więcej, z depozycjiD. R.wynika, że o ile w początkowym okresie swej współpracy zfirmą (...)jej mąż wykonywał prace związane z obróbką drewna, o tyle we wrześniu 2016 roku wspomniał jej, że ma się zająć montowaniem świetlików – i nawet pytał się jednego ze znajomych, w jaki sposób najlepiej się za to zabrać.
Wykroczenie zart. 283 § 1 k.p.popełnia między innymi ten, kto, będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy, nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Z treściart. 207 § 1 k.p.wynika natomiast, że odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy ponosi pracodawca, zaśart. 3 k.p.definiuje, iż pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Prowadzi to do wniosku, żeH. P., prowadzący własną działalność gospodarczą podfirmą (...)oraz zatrudniający pracowników, jest pracodawcą i ponosi pełną odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w swoim zakładzie.
Pracodawca, przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, jest obowiązany chronić zdrowie i życie swoich pracowników (art. 207 § 2 k.p.), ale także osób fizycznych wykonujących pracę w jego zakładzie pracy lub w wyznaczonym przez niego miejscu na innej podstawie niż stosunek pracy oraz osób prowadzących tam działalność gospodarczą na własny rachunek (art. 304 § 1 k.p.). Z powyższego wynika, iżH. P.był zobowiązany do zapewnieniaW. S.iM. K. (2)bezpiecznych i higienicznych warunków pracy na terenie budowy hali przyulicy (...), a zarazem do ochrony ich życia i zdrowia, niezależnie od tego, czy w rzeczywistości byli oni jego pracownikami, czy też świadczyli na jego rzecz pracę w oparciu o „umowę o dzieło”, bądź jako „przedsiębiorcy”.
Oczywiście, określone obowiązki w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy ciążą również na pracownikach (ich otwarty katalog zawarty jest wart. 211 k.p.), natomiast pracodawca jest zobligowany do egzekwowania ich przestrzegania. Co więcej, obowiązki ujęte wart. 211 k.p.ciążą także na osobach fizycznych wykonujących pracę w zakładzie pracy lub też w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na innej podstawie niż stosunek pracy, jak również na osobach prowadzących tam działalność gospodarczą na własny rachunek – a w konsekwencji, pracodawca jest zobligowany egzekwować ich przestrzeganie także od tych podmiotów (art. 3041k.p.). Jest przy tym faktem, że obowiązki wynikające zart. 211 k.p.obejmują osoby inne niż pracownicy jedynie w zakresie określonym przez pracodawcę, lecz w istocie regulacja zart. 3041k.p.daje pracodawcy wyłącznie możliwość ograniczenia obowiązków nakładanych na takie podmioty, nie zwalnia go zaś z podejmowania na ich rzecz działań w zakresie bezpieczeństwai higieny pracy, nawet jeśli całkowicie zrezygnował z określenia, które zasady zart. 211 k.p.mają do nich zastosowanie. Nie bez znaczenia pozostaje charakter wykonywanej przez dany podmiot pracy, warunki, w jakich jest ona świadczona, czy też stopień zbliżenia relacji łączącej pracodawcę z tym podmiotem do stosunku pracy – nie sposób jednak przyjąć, że zachowanie pracodawcy, który nie podjął jakichkolwiek możliwych i dyktowanych doświadczeniem życiowym oraz dbałością o zdrowie i życie osób pozostających w sferze funkcjonowania jego zakładu pracy (zwłaszcza, gdy cechuje się on ponadprzeciętnym ryzykiem wystąpienia wypadków przy pracy, jak teren budowy) działań zapobiegających naruszeniu tych dóbr, nie stanowi naruszenia obowiązku zart. 304 § 1 k.p., uzasadniającego odpowiedzialność zart. 283 § 1 k.p.
Powyższe prowadzi do wniosku, żeH. P.jako pracodawca był odpowiedzialny za zorganizowanieM. K. (2)orazW. S.bezpiecznych i higienicznych warunków pracy na terenie budowy hali przyulicy (...), a z uwagi na charakter powierzonych im zadań warunkamisine qua nonrealizacji tego obowiązku były: wyegzekwowanie od nich obowiązku poddania się wstępnym badaniom lekarskim celem stwierdzenia ewentualnych przeciwwskazań do pracy na wysokości albo ich braku, zapewnienie im stosownego instruktażu stanowiskowego w dziedzinie bhp, a także wyposażenie ich w środki ochronne zabezpieczające przed upadkiem z wysokości. Naruszenie każdego z tych wymogów stanowiło realizację ustawowych znamion wykroczenia zart. 283 § 1 k.p.
Sąd wymierzyłH. P.karę 10.000 złotych grzywny, uznając, że będzie ona w pełni adekwatna do stopnia jego winy i całokształtu okoliczności przypisanych mu wykroczeń. Z uwagi na fakt, że obwiniony nie przyznał się do popełnienia zarzuconych mu czynów, złożył wyjaśnienia, które są sprzeczne z dokonanymi ustaleniami faktycznymi, a jednocześnie w najmniejszym nawet stopniu nie przejawił żalu z powodu swojego nagannego postępowania, jedyną okolicznością łagodzącą był fakt, iż nie wchodził on dotąd w konflikty z prawem(k. 88). Przesłankami obciążającymi były z kolegi waga oraz liczba umyślnie naruszonych przez niego zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, których bezpośrednim skutkiem był śmiertelny wypadek przy pracy. Ustalając wysokość kary grzywny Sąd uwzględnił również sytuację majątkową i możliwości finansowe obwinionego, który prowadzi własną działałność gospodarczą, deklarując dochód sięgający 5.000 złotych miesięcznie, pobiera też rentę w wysokości 200 złotych i jest właścicielem około 4 ha ziemi, a jednocześnie nie posiada nikogo na swoim utrzymaniu.
O kosztach orzeczono zgodnie zart. 118 § 1 k.p.w.orazart. 616 k.p.k.iart. 627 k.p.k.w zw. zart. 119 § 1 k.p.w., w tym o wysokości opłaty w myślart. 3 ust. 1 i art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(t.j. Dz. U. z 1983 roku, Nr 49, poz. 223, z późn. zm.), o kwocie zryczałtowanych wydatków postępowania zgodnie z§ 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 października 2001 rokuw sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania i opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2001 roku, Nr 118, poz. 1269), zaś o wysokości kosztów zastępstwa prawnego – z uwzględnieniem § 11 ust. 2 pkt 2 i ust. 7, § 16 oraz § 17 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804, z późn. zm.).

Sędzia

: