Sąd Rejonowy w Lubaniu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 373/15
Data wyroku: 2017-06-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tuliusz Stabryn

Sygn. akt II K 373/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 czerwca 2017 r.
Sąd Rejonowy w Lubaniu w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący SSR Tuliusz Stabryn
Protokolant Małgorzata Łasecka
w obecności Prokuratora-
po rozpoznaniu w dniach 20.11.2015r., 24.02.2016r.,05.04.2016r. , 24.05.2016r. , 23.06.2016r., 22.08.2016r., 06.10.2016r., 08.12.2016r., 26.01.2017r., 08.06.2017r., sprawy karnej
1.E. G. (1)ur. (...)wL.
c.A.iT.zd.S.

oskarżonej o to, że:

1
w dniu 16 lipca 2014 roku wL.woj.(...), dokonała pomówieniaW. Z. (1)za pośrednictwem portalu internetowegowww.(...)o zachowanie nieetyczne, co mogło narazić wymienionego pokrzywdzonego na utratę zaufania niezbędnego dla wykonywania czynności służbowych na stanowisku Członka Zarządu Powiatu(...)oraz poniżyć go w opinii publicznej,

tj. o czyn zart. 212 § 2 kk

2
w okresie przed 6 sierpnia 2014 roku w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, dokonała pomówienia za pośrednictwem bloga internetowegohttp://(...)W. Z. (1)o uprawiania działalności publicznej w sposób nieetyczny, lekceważący stosunek do ofiar katastrofy smoleńskiej, brak zainteresowania organizacja obchodów rocznicy katastrofy smoleńskiej co mogło narazić wymienionego pokrzywdzonego na utratę zaufania niezbędnego dla wykonywania czynności służbowych na stanowisku Członka Zarządu Powiatu(...)oraz poniżyć go w opinii publicznej,

tj. o czyn z art.. 212§ 2 kk

3
W dniu 15 lipca 2014 roku wL.woj.(...), dokonała znieważeniaW. Z. (1)za pośrednictwem portalu społecznościowegowww.(...)poprzez zamieszczenie w swoim profilu tekstu pisanego wierszem, zawierającego określenia naruszające godność osobistą i dobre imię wymiotnego pokrzywdzonego, co mogło narazić wymienionego pokrzywdzonego na utratę zaufania niezbędnego dla wykonywania czynności służbowych na stanowisku Członka Zarządu Powiatu(...)oraz poniżyć go w opinii publicznej,

tj. o czyn zart. 212 § 2 kk

4
w dniach 10 stycznia 2015 roku, 11 stycznia 2015 roku, 22 stycznia 2015 roku, 28 stycznia 2015 roku oraz w dniu 23 lutego 2015 roku publicznie pomówiłaW. Z. (1)na forach internetowych

    www.(...)
,

    www.
(...)oraz

    www.(...)o takie postępowanie w postaci udziału w aferach, udziału w likwidacji placówki oświatowej weW.oraz udziału w utworzeniu w to miejsce nowej placówki oświatowej, w której zatrudniona została żonaW. Z. (1)oraz o uzyskiwanie publicznych środków na prowadzenie prywatnej szkoły, które to postepowanie mogło narazić oskarżyciela prywatnego na utratę zaufania potrzebnego do sprawowania funkcji Wicestarosty Powiatu(...),

tj. o czyn zart. 212 § 2 kkw zw. zart. 12 kk

5
W dniu 10 stycznia 2015 roku publicznie znieważyłaW. Z. (1)na forum internetowymwww.(...)poprzez nazwanie go terrorystą,

tj. o czyn zart. 216 § 2 kk
2.W. Z. (1)ur. (...)wL.
s.B.

oskarżonego o to że:

6
w dniu 27 maja 2015 roku udzielając wywiaduTelewizji (...)oskarżyłE. G. (1)o podjęcie akcji grupowej w celu zniszczenia jego i jego rodziny z zastosowaniem technik ataku grupowego oraz oskarżył ją o popełnienie wobec niego przestępstwa stalkingu,

tj. o czyn zart. 212 § 2 kk

7
w dniu 21 maja 2015 roku na antenieRadia (...)oskarżyłE. G. (1), o to że jej wiersz pod tytułem(...)jest jednym z elementów zmasowanego i trwającego od lat ataku na jego osobę,

tj. o czyn zart. 212 § 2 kk

I
uniewinnia oskarżonąE. G. (1)od popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w pkt 1 części wstępnej wyroku,

II
na podstawieart. 17 § 1 pkt 6 kpkumarza postępowanie w zakresie czynu opisanego w pkt 2 części wstępnej wyroku,

III
uniewinnia oskarżonąE. G. (1)od popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w pkt 3 części wstępnej wyroku,

IV
uniewinnia oskarżonąE. G. (1)od popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w pkt 4 części wstępnej wyroku,

V
uniewinnia oskarżonąE. G. (1)od popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w pkt 5 części wstępnej wyroku,

VI
uniewinnia oskarżonegoW. Z. (1)od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt 6 części wstępnej wyroku,

VII
uniewinnia oskarżonegoW. Z. (1)od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt 7 części wstępnej wyroku,

VIII
na podstawieart. 632 pkt 1 kpkkosztami postępowania obciążą oskarżycieli prywatnychE. G. (1)iW. Z. (1),

IX
na podstawieart. 626 § 1 kpkw zw. zart. 633 kpkstwierdza, iż koszty zastępstwa procesowego ponosi każdą ze stron w zakresie poniesionych przez nią wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w sprawie.

UZASADNIENIE
W. Z. (1)od wielu lat piastuje stanowisko Przewodniczącego Zarządu(...)w powiecie(...). Członkiem(...)była równieżE. G. (1). Na skutek wzajemnych animozji oraz walki wewnątrz partyjnej o prymat w powiecie(...),E. G. (1)została wykluczona z(...)w 2011 roku. Od tego momentu zaczęła publicznie krytykować na różnych forach internetowych działania polityczne i społeczne przeciwników politycznych, w tymW. Z. (1). Część jej wypowiedzi miała charakter ogólny i dotyczyła bieżących wydarzeń lokalnych i krajowych.
Dowód : zeznania świadkaT. Z.k. 197-198;
wyjaśnienia oskarżonejE. G.k. 134-135, 197, 198;
wyjaśnienia oskarżonegoW. Z.k. 134-136, 141, 166;
akta spraw PR w(...)Ds 234/15/D, 1Ds 551/15/D, 1Ds
231/15/D, 1Ds 913/14/D.
W dniu 16.07.2014 rokuE. G. (1)na stronie www.(...)umieściła wypowiedz dotyczącą karania członków partii politycznych poprzez wydalenie ich z jej struktur (załącznik nr 1). Zawarty w niej pogląd nie zwiera znamion pomówienia.
Dowód: wyjaśnienia oskarżonejE. G.k. 134-135, 197, 198;
wyjaśnienia oskarżonegoW. Z.k. 134-136, 141, 166;
zrzut ekranu - załącznik nr 1 k. 6.
W bliżej nieustalonym czasieE. G. (1)na stronie bloga internetowego http://(...)umieściła wypowiedzi dotyczących sytuacji wewnątrzpartyjnej(...)w powiecie(...)po przegranych wyborach samorządowych oraz dotyczące organizacji obchodów rocznicy katastrofy smoleńskiej (załączniki od 2 do 7). O treści tych wypowiedziW. Z. (1)wiedział już co najmniej w dniu 6.04.2013 roku. W chwili składania prywatnego aktu oskarżenia przeciwkoE. G. (1)w dniu 20.03.2015 roku, w którym zarzucił jej przestępstwo pomówienia zart. 212.§ 2kk, w związku z ich treścią, nastąpiło przedawnienie ich karalności.
Dowód: wyjaśnienia oskarżonejE. G.k. 134-135, 197, 198;
wyjaśnienia oskarżonegoW. Z.k. 134-136, 141, 166;
zrzut ekranu - załącznik nr 1 k. 6;
opinia biegłego sądowego z zakresu informatyki k. 182-185.
W dniu 15.07.2014 rokuE. G. (1)umieściła na swoim profilu na stronie www.(...)tekst pisany wierszem pt.(...)odnoszący się do realiów realizacji obietnic przedwyborczych przez polityków. Kilka dni później umieściła kolejne utwór pt.(...).W. Z. (1)poczuł się urażony treścią przedmiotowych wierszy, czemu dał wyraz w wypowiedzi dlaRadia (...)w dniu 21.05.2014 roku oraz udzielając wywiadu dlaTelewizji (...)w dniu 27.05.2015 roku. W obu wypowiedziach oskarżyłE. G. (1)o stalking oraz stosowania technik ataku grupowego w celu zniszczenia jego osoby oraz jego rodziny. Lektura wierszy nie pozwala na uznanie, iż zawierają one treści pomawiające osobęW. Z. (1). Trwający konflikt między stronami przeniesiony na forum publiczne nie daje również podstaw do uznania, iż wypowiedziW. Z. (1)dla radia i telewizji stanowiły przestępstwo zart. 212 § 2 kk. Stanowiły one ripostę na wypowiedziE. G. (1), które w jego ocenie i odczuciu godziły w jego dobre imię.
Dowód: wyjaśnienia oskarżonejE. G.k. 134-135, 197, 198;
wyjaśnienia oskarżonegoW. Z.k. 134-136, 141, 166;
zrzut ekranu - załączniki nr 9-10 k. 10-11;
2 płyty CD z zapisem audycjiRadia (...)
k. 147-148.
W dniu 4.08.2014 rokuW. Z. (1)dowiedział się o treści wypowiedzi podpisanej(...). W przeprowadzonym postępowaniu nie wykazano, iż treść wpisu pochodzi odE. G. (1), a nadto, że ma ona związek ze stawianymi jej zarzutami.
Dowód: wyjaśnienia oskarżonejE. G.k. 134-135, 197, 198;
wyjaśnienia oskarżonegoW. Z.k. 134-136, 141, 166;
zrzut ekranu - załącznik nr 8 k. 10;
opinia biegłego sądowego z zakresu informatyki k. 182-185.
W dniu 10.01.2015 rokuE. G. (1)umieściła na swoim profilu na stronie www.(...)wpis dotyczący przesłuchania w prokuraturze w sprawie wierszy(...)i(...)i związanych z tym przemyśleń. Sama wypowiedź nie zwiera treści pomawiającychW. Z. (1). Wywołała ona jednak dyskusję, w której jedna z internautek podpisana(...)stwierdziła w trybie przypuszczającym, iż osobę urażoną twórczościąE. G. (1)można by było przyrównać do zamachowców zP., bo jego zachowanie jest zamachem na wolność słowa. Stanowisko tejże osoby w żaden sposób nie może obciążać osobyE. G. (1).
Dowód: wyjaśnienia oskarżonejE. G.k. 134-135, 197, 198;
wyjaśnienia oskarżonegoW. Z.k. 134-136, 141, 166;
zrzut ekranu - załącznik nr 19-23 k. 96-99.
W dniach 10.01.2015 roku, 11.01.2015 roku, 22.01.2015 roku, 28.01.2015 roku oraz 23.02.2015 roku na stronach internetowych www.(...), www.(...)oraz www.(...)Ewa Gutek nie umieściła żadnych wywodów dotyczących bezpośrednioW. Z. (1), które pomawiałyby jego osobę.
Dowód: wyjaśnienia oskarżonejE. G.k. 134-135, 197, 198;
wyjaśnienia oskarżonegoW. Z.k. 134-136, 141, 166;
zrzut ekranu - załącznik nr 9-17, 24, 27- 34, 40-45 k. 90-95, 100,
102-106;109-112.
Wypowiedzi umieszczone na stronie www.(...)sporządzone przez internautę korzystającego zN.(...)nie były objęte pierwotnym ani rozszerzonym aktem oskarżenia, wobec czego nie stanowiły przedmiotu rozstrzygnięcia mniejszej sprawy.E. G. (1)orazW. Z. (1)nie byli dotychczas karani.
Dowód: wyjaśnienia oskarżonejE. G.k. 134-135, 197, 198;
wyjaśnienia oskarżonegoW. Z.k. 134-136, 141, 166;
akta spraw PR w(...)Ds 234/15/D, 1Ds 551/15/D, 1Ds
231/15/D, 1Ds 913/14/D.
Oskarżeni nie przyznali się do popełnienia zarzucanych im czynów. ZarównoW. Z. (1)jak iE. G. (1)podnieśli, iż są uprawnieni do wypowiadania własnych osądów, jednak krytyka przeciwnika debaty publicznej, a w takiej oboje uczestniczyli, godzi bezpośrednio w ich dobro prawem chronione.
Uważna lektura wypowiedziE. G. (1), prowadzi do wniosku, że wszystkie zamieszczone wpisy mają charakter polemiki z aktualną działalnościąW. Z. (1). Ich następstwem stały się wypowiedziW. Z. (1)dotyczące stosowania przezE. G. (1)stalkingu czy wręcz stosowania technik ataku grupowego w celu zniszczenia jego wizerunku.
Zarówno w orzecznictwie Sądów Polskich jaki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka podnosi się, iż swoboda wypowiedzi stanowi jeden z podstawowych fundamentów demokratycznego społeczeństwa i jeden z podstawowych warunków jego rozwoju oraz samorealizacji jednostek. Wolność wypowiedzi znajduje zastosowanie nie tylko do „informacji” i „poglądów”, które są dobrze przyjmowane lub postrzegane jako nieszkodliwe lub obojętne, lecz także do tych wypowiedzi, które są obraźliwe, szokują lub przeszkadzają. Takie są wymogi pluralizmu, tolerancji i otwartości, bez których nie ma „społeczeństwa demokratycznego”. Oczywiście wolność ta podlega wyjątkom, które jednak muszą być interpretowane wąsko, a potrzeba zastosowania jakichkolwiek ograniczeń musi zostać przekonywująco wykazana – Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 27.05.2014 roku 346/0.
Istota przedmiotowej sprawy sprowadziła się do oceny wypowiedzi oskarżonych pod kątem, czy stanowiły one dozwolone krytykę działalności pokrzywdzonych, czy też zawierały nieprawdziwe informacje mogące poniżyć je w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska. Ustawodawca akcentuje, że poniżenie, o jakim mowa wart. 212 § 1 kk, nie jest poniżeniem subiektywnym, lecz poniżeniem "w opinii publicznej". Tak więc nie ma znaczenia to, jak odbiera określoną wypowiedź konkretny podmiot, w szczególności zaś czy czuje się tą treścią poniżony, lecz to, czy na takie poniżenie została ona narażona w opinii publicznej. Innymi słowy, czy opinia publiczna może uznać określone sformułowania za poniżające.
Pamiętać przy tym należy, że „Prawo do "krytyki" nie może być utożsamiane z prawem do "zniesławiania", a krytyczne oceny powinny być wyrażane w odpowiedniej formie, zwłaszcza gdy nie są wyrażane w sposób spontaniczny lub w toku szybkiej wymiany słów, a w sposób zaplanowany i przemyślany. Tak bowiem, jak każdy człowiek ma prawo do wolności wyrażania opinii, tak również każdy człowiek ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, a prawo do wolności wyrażania opinii zasadnie może podlegać ograniczeniom ze względu m.in. na ochronę dobrego imienia i praw innych osób.” – Wyrok Sądu Najwyższego Izba Karna z dnia 17.03.2015 roku w sprawie V KK 301/14, Legalis Numer 1213101.
„Inaczej należy traktować wolność słowa w sferze prywatnej, inaczej zaś w sferze życia publicznego. W tej ostatni zakres wolności słowa musi być szerszy, a osoby uczestniczące w życiu publicznym muszą liczyć się z krytyką, gdyż świadomie i w sposób nieunikniony wystawiają swe słowa i działania na reakcje społeczeństwa. Krytyka jako wkład w formę debaty publicznej, a zarazem kontrola osób sprawujących stanowiska publiczne jest niezbędna w demokratycznym państwie prawa…” - Postanowienie Sądu Najwyższego Izba Karna z dnia 28.08.2003 roku w sprawie III KK 246/03, Legalis Numer 91389.
Trafnie zauważa się również, iż w państwie prawa, wtedy, kiedy brak jest podstaw do wykazania, że jedynym lub podstawowym zamiarem działania jest zniesławienie, zachowanie realizujące prawo do krytyki w ogóle pozbawione jest cech bezprawności, a tym samym nie może być uznane za przestępstwo. „Bezwzględne egzekwowanie ochrony interesów jednostki, wynikającej zart. 212 § 1 KKoraz uznanie, że osoby pomawiane mają absolutne i niepodlegające ograniczeniom prawo do ochrony ze strony państwa, które reagować ma na pomówienia za pomocą prawa karnego byłoby niezasadne z punktu widzenia istoty społeczeństwa demokratycznego, w którym wolność wypowiedzi ma charakter fundamentalny” Postanowienie Sądu Najwyższego Izba Karna z dnia 5.06.2013 roku w sprawie III KK 387/12 Legalis Numer 692104.
Dogłębna lektura wpisówE. G. (1)objętych prywatnym aktem oskarżenia (zarzut 1 i 3 pierwotnego aktu oskarżenia), w tym jej twórczości literackiej pt.(...)oraz(...), nie pozwala na uznanie, iż granice dozwolonej krytyki zostały tu przekroczone, a zawarte tam sformułowania, choć może dla pokrzywdzonego niewybredne, dotyczą szeroko zakrojonej, między innymi postawą pokrzywdzonego, dysputy o sprawach społecznych i publicznych na szczeblu powiatu. Brak jest również podstaw do uznania, iż pierwowzorem „podmiotu lirycznego” miał byćW. Z. (3). Utożsamianie się przez niego z bohaterem utworów jest jego subiektywnym odczuciem, do którego jest całkowicie uprawniony. Nie rodzi to jednak negatywnych skutków dla ich autora.
Uwadze Sądu nie mógł ujść również fakt, iż „…inne są kryteria dozwolonej krytyki i wolności słowa wobec osób pełniących funkcje publiczne. Osoby, które podjęły się wypełniać misję społeczną, muszą mieć z tego powodu tzw. ,,grubszą skórę" niż zwykły obywatel i być bardziej odporne na krytykę, również tę ocierającą się o dopuszczalne granice”- Wyrok Sądu Najwyższego Izby Karnej z dnia 16.10.2012 roku w sprawie V KK 391/11, Legalis Numer 546837.
W tym miejscu należy odnieść się do zarzutów rozszerzonego aktu oskarżenia (zarzut 4 i 5). W opisanych datach na wskazanych stronach internetowych trudno doszukać się wypowiedzi autorstwaE. G. (1). Pojedyncze wpisy nie tylko nie dotyczą bezpośrednioW. Z. (1), ale przede wszystkim nie zwierają żadnych treści mogących go pomówić lub poniżyć. Oskarżyciel w żaden sposób nie wykazał słuszności stawianego jej zarzutu publicznego pomówienia jego osoby na forach internetowych www.(...), www.(...)oraz www.(...)
Niedopuszczalnym jest również, co uczynił oskarżyciel w zarzucie 5, przypisanie wypowiedzi innej osoby znanej z imienia i nazwiska, oskarżonej, tylko i wyłącznie dlatego, iż umieściła ona komentarz na profiluE. G. (1), na co ta nie miała żadnego wpływu.
Rozważając niniejszą sprawę należy odnieść się również do wątku(...)podnoszonego w trakcie postepowania sądowego, jak i postępowań prowadzonych prze Prokuraturę Rejonową w Lubaniu. W ocenie Sądu dołączone do aktu oskarżenia zrzuty ekranu zawierające wypowiedzi internauty oN.(...)pozostają bez najmniejszego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a same w sobie nie stanowią przedmiotu oskarżenia. Przemawiają za tym dwie okoliczności. Żaden zarzut aktu oskarżenia przeciwkoE. G. (1)nie dotyczył wypowiedzi umieszczonych na witrynie www.(...)a sporządzonych przez osobę oN.(...). Po drugie daty wpisów nie odpowiadają ramom czasowym określonym w zarzutach aktu oskarżenia. Okoliczności te czynią je bezprzedmiotowymi dla tego postępowania.
Wskazane wyżej okoliczności legły u podstaw uniewinnienia oskarżonejE. G. (1)od zarzutów opisanych w pkt 1, 3, 4 i 5 aktu oskarżenia.
W zakresie zarzutu opisanego w pkt 2 wyroku Sąd umorzył postępowanie na postawieart. 17 § 1 pkt 6 kpk, uznając, iż doszło do przedawnienia karalności.
Wbrew twierdzeniomW. Z. (1), o wskazanych wpisachE. G. (1), objętych treścią tego zarzutu wiedział on już co najmniej w dniu 6.04.2013 roku, co wynika z opinii biegłego sądowego z zakresu informatyki. Podkreślić przy tym należy, iż przesłuchana w charakterze świadkaT. Z. (2), zeznała, iż wpisy były znane jej i mężowi na bieżąco, o ich części sama informowała męża, a o niektórych dowiadywała się od niego. Drugi ze świadkówK. U.nie posiadała wiedzy o czasie zapoznania sięW. Z. (1)z opiniami i twórczościąE. G. (1). Stwierdzić zatem należy, iż zarzut opisany w pkt 2 aktu oskarżenia uległ przedawnieniu z dniem 6.04.2014 roku.
Analizując zapisy audycjiRadia (...)oraz reportażuTelewizji (...), w którychW. Z. (1)wypowiedział się odnośnie „działalności”E. G. (1), należy stwierdzić, iż słowa oskarżonego zabarwione są subiektywnymi odczuciami w związku niezrozumiałą i szeroko zakrojoną krytyką jego osoby i jego zachowań, jako osoby publicznej. Jednocześnie stanowią one część debaty pomiędzy stronami postępowania trwającą już kilka lat. Choć słowa te godzą bezpośrednio wE. G. (1)należy je ocenić w kategoriach dozwolonej krytyki, albowiem odnoszą się bezpośrednio do jej zachowań „wymierzonych” w jego odczuciu, wW. Z. (1). Skoro strony postępowania zdecydowały się na tego rodzaju polemikę i uczestniczą w niej dobrowolnie trudno uznać, iż ich wypowiedzi, będące przedmiotem niniejszej sprawy, wyczerpały znamiona przestępstw zart. 212 § 2 kk.
Powyższe rozważania legły u podstaw uniewinnieniaW. Z. (1)od zarzutów określonych w pkt. 6 i 7 części wstępnej wyroku.
Bez większego znaczenia merytorycznego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy były zeznaniaT. Z. (2),K. U.,H. H.czyA. W.. Podniesione przez nich okoliczności wpływały jednak na obraz „publicznego” konfliktu międzyW. Z. (1), a częścią mieszkańców powiatu(...), w tymE. G. (1).
Stosownie doart. 632 pkt 1 kpkwobec uniewinnienia oskarżonych od popełnienia zarzucanych im czynów jak również częściowego umorzenia postępowania z uwagi na przedawnieni karalności Sąd obciążył kosztami postepowania oskarżycieli prywatnych tj.W. Z. (1)iE. G. (1).
W świetle przepisówart. 626 § 1 kpkw zw. zart. 633 kpkstosując zasadę słuszności, Sąd stwierdził, iż koszty zastępstwa procesowego ponosi każde ze stron w zakresie poniesionych przez nią wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w sprawie.