Sąd Okręgowy w Łodzi
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 1256/16
Data wyroku: 2017-03-17 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt V Ka 1256/16

UZASADNIENIE
Z. B.był oskarżony o to, że w dniu 2 sierpnia 2013 roku wŁ., będąc uprzednio skazanym za podobne przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności i w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy tej kary, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim wprowadzeniu w błąd co do zamiaru zapłaty za zakupiony olej rzepakowy w ilości 23,82 ton doprowadziłA. Ł., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą(...)z siedzibą wŁ.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości 104 010,13 zł z tytułu braku zapłaty za dostarczony towar tj. o czyn zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi uznałZ. B.za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu z tą zmianą, że doprowadził pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 104.010,03 złote, tj. czynu zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonegoA. Ł.prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą(...)z siedzibą wŁ.kwoty 104.010,03 złotych. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. P. (1)kwotę 1.033,20 złotych tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną oskarżonemu z urzędu oraz zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 400 złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów sądowych, przejmując je w pozostałym zakresie na rachunek Skarbu Państwa.
Wyrok ten zaskarżył w całości obrońca oskarżonego. Zarzucił wyrokowi:
1. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia poprzez dokonanie przez Sąd dowolnej oceny materiału dowodowego a w konsekwencji naruszenie naczelnej zasady procesu karnego wyrażonej wart. 7 k.p.k.oraz fundamentalnej zasady domniemania niewinności oskarżonego wynikającej zart. 5 k.p.k.a polegającej na przyjęciu, iż oskarżony obejmował swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim kierunkowym wprowadzenie w błąd innej osoby (A. Ł.) oraz doprowadzenie pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem pomimo braku dowodów, iż to oskarżony osobiście dokonywał transakcji z pokrzywdzonym,
2. nieuprawnionym dezawuowaniu wyjaśnień oskarżonego i przyjęciu, iż stanowią one jedynie linię obrony oskarżonego, podczas gdy oskarżony od samego początku postępowania niezmiennie podkreślał, iż nie decydował o prowadzeniu działalności pod nazwą(...)Z. B.i podejmowanych w jej ramach czynnościach, a jedynie firmował ją swoim nazwiskiem dopełniając na polecenie koordynatora koniecznych formalności,
3. niewłaściwe określenie wysokości przyznanego obrońcy z urzędu wynagrodzenia i dokonanie tego w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu pomimo, iż zgodnie z § 21 tegoż rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, a zatemrozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Obrońca wniósł o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonegoZ. B.od przypisanego mu czynu,
2. zasądzenie na rzecz obrońcy z urzędu wynagrodzenia za udzieloną oskarżonemu przed Sądem I-ej instancji pomoc prawną zgodnie z obowiązującym w tym zakresierozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduz uwzględnieniem wynagrodzenia za udział obrońcy również w postępowaniu przygotowawczym,
3. zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, nieopłaconych w całości ani w części,
4. na wypadek utrzymania zaskarżonego wyroku w mocy - o nieobciążanieZ. B.kosztami postępowania, albowiem jego trudna sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie dodatkowych zobowiązań finansowych bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy w przeważającym zakresie nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku nie doprowadziła do stwierdzenia podniesionych przez skarżącego zarzutów ani uchybień uwzględnianych z urzędu przez sąd drugiej instancji, poza zarzutem obrońcy związanym z wynagrodzeniem za obronę z urzędu. Sąd Rejonowy nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a wnioski wyciągnięte przez ten sąd znajdują uzasadnienie w zebranych dowodach, które dają podstawę do przypisania oskarżonemu czynu określonego w wyroku. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami wiedzy, doświadczeniem życiowym, logiką przeprowadził wywód prowadzący do uznania sprawstwa oskarżonego opierając się przy tym na wszystkich istotnych dowodach, prawidłowo przeprowadzonych w toku przewodu sądowego, nie pomijając w swych rozważaniach żadnych istotnych okoliczności korzystnych jak i niekorzystnych dla oskarżonego, a następnie logicznie swoje stanowisko uzasadnił. Wywody Sądu Rejonowego są szczegółowe, odnoszą się do wszystkich kwestii istotnych dla wyrokowania. Zdaniem sądu odwoławczego ustalenia i oceny sądu meriti zasługują zatem na akceptację, a argumenty podnoszone w apelacji mają charakter polemiczny w stosunku do nich. Sąd nie dopuścił się przy tym obrazyart. 5 § 2 k.p.k., ponieważ trafnie nie powziął żadnych wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego.
Zarzuty obrońcy sprowadzały się do kwestionowania ustalenia przez sąd meriti, iżZ. B.był osobą, która utrzymywała kontakt zA. Ł., zamówiła olej rzepakowy i nie zapłaciła za ten towar. W ocenie Sąd Okręgowego argumentacja skarżącego w tym zakresie była całkowicie nieprzekonująca i nie mogła podważyć szczegółowych i logicznych wywodów sądu pierwszej instancji zawartych w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy ustalił na podstawie zeznańA. Ł., że mężczyzna kontaktujący się z nim w sprawie zakupu oleju przedstawiał się jakoZ. B.i trafnie sąd uznał, że materiał dowodowy nie dostarczył podstaw do ustalenia, że osoba ta jedynie podawała się za oskarżonego, który nie miał związku z transakcją. Stwierdzić trzeba, ze sąd meriti trafnie uznał za niewiarygodne wyjaśnieniaZ. B., że w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej(...)B.nie wykonywał żadnych czynności, w szczególności dotyczących zakupu towaru od pokrzywdzonego. Z zeznańA. P. (2), który także sprzedawał olejZ. B., jasno wynikało bowiem, że miał kontakt handlowy właśnie z oskarżonym i jego zastał w siedzibie firmy w czasie swojej wizyty przed upływem terminu płatności za towar. Ponadto to oskarżony dokonywał osobistych wypłat kwot z rachunku bankowego, którego był posiadaczem, w szczególności kwoty wpłaconej przezK. S.za olej, który oskarżony nabył od pokrzywdzonego, a która została wypłacona w tym samym dniu, w jakim wpłynęła na konto. Nie było ustanowione pełnomocnictwo do tego rachunku. Słusznie podnosił sąd pierwszej instancji, że wyjaśnieniaZ. B.były w tym zakresie wysoce niekonsekwentne, gdyż początkowo zaprzeczał on wykonywaniu jakichkolwiek czynności związanych z zarejestrowaną przez niego działalnością gospodarczą oraz wykonywaniu operacji wypłat pieniędzy z rachunku bankowego. W późniejszej fazie przewodu sądowego oskarżony zmienił swoje wyjaśnienia przyznając, że dobywał wypłat pieniędzy, w szczególności kwoty za olej nabyty odA. Ł.. Skoro zatem wyjaśnienia oskarżonego, iż to nie on dokonywał transakcji zA. Ł., lecz mężczyzna podający się za niego, nie mogły zasługiwać na wiarę, nie było podstaw do uznania, że wydarzenia przebiegały zgodnie z wyjaśnieniamiZ. B.. Trudno zgodzić się z obrońcą, że wypłacenie przezZ. B.z rachunku bankowego otwartego przez oskarżonego kwoty 90.600 zł, która tego samego dnia została przelana przezK. S.za olej nabyty przez oskarżonego i sprzedanyK. S., mogło nastąpić bez świadomości oskarżonego, że pieniądze te nie zostają przekazane pokrzywdzonemu jako zapłata za towar. Nie sposób przyjąć w zgodzie z całokształtem wspomnianych tu okoliczności i doświadczeniem życiowym, że oskarżony nieświadomy tych faktów wykonał jedynie polecenieM. U.i wykonał czynność, którą musiał dokonać osobiście posiadacz rachunku bankowego.
W związku z tym że oskarżony w toku przewodu sądowego przyznał, że osobiście wypłacał pieniądze ze wskazanego rachunku bankowego, nie było potrzeby dowodzenia tego faktu innymi środkami dowodowymi, w szczególności dokumentacją bankową dotyczącą wypłat, jak to postulował oskarżony w piśmie procesowym wniesionym w postępowaniu odwoławczym. Sąd Rejonowy nie dopuścił się również obrazyart. 167 k.p.k.przez zaniechanie przesłuchania w charakterze świadkaT. S., agenta handlowegoA. Ł., gdyż we wspomnianym piśmieZ. B.nie podał, jakie okoliczności miałyby udowodnić zeznania tej osoby, a sam nie wnosił o jego przesłuchanie przez sąd pierwszej instancji.
W zakresie rozstrzygnięcia o karze należało stwierdzić, że zaskarżony wyrok nie nosi cech rażącej surowości, przy uwzględnieniu kwoty rozporządzenia mieniem oraz dotychczasowej karalności oskarżonego i działania w warunkach recydywy.
Apelacja okazała się natomiast zasadna jedynie co do kosztów obrony z urzędu. Rację miał skarżący, że sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Akt oskarżenia w sprawie został wniesiony do sądu 20 marca 2015 r. Rozporządzenie to weszło w życie 1 stycznia 2016 r. a zatem znajdował zastosowanie przepis § 22, według którego do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, a więc przepisy rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 461). Na mocy § 14 ust. 1 pkt. 2 tego ostatniego rozporządzenia stawka minimalna w sprawie objętej śledztwem wynosi 300 zł. Przy uwzględnieniu podatku VAT w wysokości 23 % wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu należało powiększyć o kwotę 369 zł do kwoty 1402,20 zł względem zasądzonego w zaskarżonym wyroku, zgodnie z wnioskiem skarżącego zawartym w środku odwoławczym o uwzględnienie wynagrodzenia za udział obrońcy w postępowaniu przygotowawczym.
W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, aby zmienić albo uchylić zaskarżony wyrok i na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.utrzymał go w mocy.
Na podstawie § 4 ust. 1 i 3, 17 ust. 2 pkt.4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. poz. 1801) Sąd zasądził na rzecz adw.A. P. (1)koszty nieopłaconej obrony udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.wobec tego, iż apelacja została w części uwzględniona, Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze w związku z utrzymaniem wyroku w mocy w pozostałej części, gdyż działalność gospodarcza oskarżonego jest zawieszona.