Sąd Rejonowy w Gdyni
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1608/16
Data wyroku: 2017-10-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SSR Tadeusz Kotuk
Słowa kluczowe: Rękojmia
Podstawa prawna: art.560§1 k.c., art.566§1 k.c.
Teza: Reżim odpowiedzialności sprzedającego z rękojmi i ogólne zasady odpowiedzialności  odszkodowawczej  (kontraktowej) mają charakter komplementarny, a nie kumulatywny

Sygn. akt I C 1608/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 października 2017 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny:Przewodniczący: SSR Tadeusz KotukProtokolant: st. sekr. sąd. Anna Szymańska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2017 r. wG.sprawy z powództwaA. L.iD. C.przeciwkoA. A.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanegoA. A.na rzecz powódkiA. L.kwotę 15.000 zł (piętnaście tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za okres od dnia 7 listopada 2016 r. do dnia zapłaty;

II
zasądza od pozwanegoA. A.na rzecz powodaD. C.kwotę 15.000 zł (piętnaście tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za okres od dnia 7 listopada 2016 r. do dnia zapłaty;

III
w pozostałym zakresie powództwo oddala, w tym co do żądania zasądzenia solidarnego na rzecz powodów;

IV
zasądza od pozwanegoA. A.na rzecz powódkiA. L.kwotę 961,47 zł (dziewięćset sześćdziesiąt jeden złotych czterdzieści siedem groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu;

V
zasądza od pozwanegoA. A.na rzecz powodaD. C.kwotę 961,47 zł (dziewięćset sześćdziesiąt jeden złotych czterdzieści siedem groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu;

VI
nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni z roszczenia zasądzonego w punkcie I. niniejszego wyroku kwotę 283,96 zł (dwieście osiemdziesiąt trzy złote dziewięćdziesiąt sześć groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych;

VII
nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni z roszczenia zasądzonego w punkcie II. niniejszego wyroku kwotę 283,96 zł (dwieście osiemdziesiąt trzy złote dziewięćdziesiąt sześć groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych;

VIII
nakazuje ściągnąć od pozwanegoA. A.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 666,68 zł (sześćset sześćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt osiem groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

UZASADNIENIE
Stan faktyczny
W dniu 22 maja 2015 r.A. A.sprzedałA. L.iD.H.(w udziałach po ½ części) nieruchomość objętąksięgą wieczystą (...)stanowiącądziałkę nr (...)za cenę 120.000 zł oraz udział w wysokości 1/3 części we współwłasności nieruchomości objętejdziałką (...)stanowiącądziałkę nr (...)w udziałach po 1/6 części za cenę 3.600 zł. W treści aktu notarialnegoA. A.oświadczył, żedziałka (...)jest niezabudowana i nieuzbrojona, będzie miała zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzezdziałkę nr (...), która stanowi wewnętrzną drogę dojazdową.
Dowód: wypis aktu notarialnego, k. 10-16
W późniejszym czasie okazało się, że w/w działki nie mają dostępu do drogi publicznej i powodowie – aby ów uzyskać – przeprowadzili pełną procedurę ustanowienia odpłatnej służebności drogi koniecznej, zakończoną aktem notarialnym z dnia 30 listopada 2016 r. (służebność ustanowiona za jednorazowym wynagrodzeniem w kwocie łącznejbrutto21.481,95 zł).
Dowód: akt notarialny, k. 73-78
W dniu 21 października 2016 r. powodowie złożyli pozwanemu oświadczenie o obniżeniu ceny zakupudziałki (...)(wg poprzedniej nomenklatury: 224/31) o 30.000 zł, po czym wezwali pozwanego do zapłaty sumy odpowiadającej obniżeniu ceny oraz kwoty 25.203,17 zł tytułem łącznych kosztów ustanowienia służebności (wraz z kosztami wynagrodzenia notariusza 747,08 zł oraz 2.460 zł z tytułu porady prawnej).
Dowód: oświadczenie, k. 81
wezwanie do zapłaty, k. 83
Wartość obniżenia wartościdziałki (...)w związku z ujawnioną wadą wynosi 31.754 zł.
Dowód: opinia biegłejM. R., k. 113-133, 242-243
Ocena dowodów
Ustalenia faktyczne zostały dokonane w oparciu o obszerną dokumentację oraz opinię biegłej. Ponieważ sprawa miała typowo charakter związany z oceną treści dokumentacji, zbędne było przeprowadzenie dowodu z osobowych źródeł dowodowych – można byłoby w takim przypadku jedynie spodziewać się ogólnego potwierdzenia tego, co jest zawarte w dokumentacji, a więc przesłuchiwanie świadków i strony byłoby w tym kontekście jedynie zbędnym przedłużaniem procesu, bez uzasadnionej perspektywy na uzyskanie niewynikających z dokumentacji informacji. Także okoliczności dotyczące stanu świadomości i zawinienia – jak to będzie wynikać z dalszych rozważań – nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Opinię biegłejM. R.uznano za jasną, pełną i wewnętrznie niesprzeczną. Zarzuty stron (przede wszystkim strony pozwanej) zostały na rozprawie przez biegłą wyjaśnione w sposób usuwający potrzebę dalszego uzupełniania dotychczasowej opinii lub dopuszczania dowodu z opinii innego biegłego.
Kwalifikacja prawna
Z ustaleń faktycznych wynika wprost, że sprzedana rzecz (działka nr (...)) miała wadę polegającą na braku dostępu do drogi publicznej, wbrew wyraźnemu skądinąd zapewnieniu sprzedającego (vide§ 1 pkt III. 1) aktu notarialnego z dnia 22 maja 2015 r., k. 11). O tym, że wada taka radykalnie obniża użyteczność działki przeznaczonej na zabudowę i zamieszkanie na niej powodów – nie trzeba nikogo odrębnie przekonywać.
Stosunek obniżenia ceny związany z tą wadą został zdaniem Sądu poprawnie i przekonująco wyliczony przez biegłą (31.754 zł). Należy jednak w tym miejscu zauważyć, że zarówno oświadczenie woli powodów o obniżeniu ceny, jak też żądanie pozwu (w pkt 1petitum) będące konsekwencją tegoż, obejmuję sumę niższą (30.000 zł), która w odniesieniu do tej części powództwa (i jego podstawy faktycznej) stanowi górną granicę wyrokowania (por.art. 321 § 1 k.p.c.). Innymi słowy, z tytułu rękojmi (obniżenie ceny) do zasądzenia w niniejszej sprawie pozostawało 30.000 zł.
Odpowiedzialność z tytułu rękojmi jest łatwa do udowodnienia przede wszystkim z tego powodu, żenie wymaga wykazania winy sprzedającego; ma charakter obiektywny związany wyłącznie z faktem istnienia wady, a ta w niniejszej sprawie jest bezsporna. Pozwany nie może więc skutecznie powoływać się na to, że o wadzie nie wiedział, jest to z punktu widzenia rozpoznawanego roszczenia zupełnie obojętne. Twierdzenia o jakimś chaosie dokumentacyjnym w Urzędzie MiastaG.są pozbawione znaczenia w niniejszej sprawie. Sąd w niniejszej sprawie nie zajmował się czymś, co może stanowić co najwyżej przesłanki hipotetycznych roszczeń pozwanego przeciwkoGminie M.G..
Powodowie ponadto odrębnie dochodzili także odszkodowania związanego z istnieniem wady (25.203,17 zł). Składnikami odszkodowania jest jednak w istocie to samo, co stanowiło podstawę wyliczenia przez biegłą wartości obniżenia ceny (por. k. 127). W tym ujęciu zasądzenie powtórne w/w sumy (obok kwoty stanowiącej wartość obniżenia ceny) na innej podstawie prawnej skutkowałoby bezpodstawnym wzbogaceniem powodów.Reżim odpowiedzialności sprzedającego z rękojmi i ogólne zasady odpowiedzialności odszkodowawczej (kontraktowej) mają charakter komplementarny, a nie kumulatywny.
To oznacza, że skoro cała suma żądanego odszkodowania została już z naddatkiem pokryta skutecznym roszczeniem o obniżenie ceny (z rękojmi), analiza tego, czy pozwanemu można przypisać odpowiedzialność kontraktową za powstanie tej szkody (art. 471 k.c.) jest zbyteczna. Dlatego nie prowadzono na tę okoliczność postępowania dowodowego, bo jego wynik (jakikolwiek by nie był) i tak nie zmieniłby treści wyroku.
Należy też zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie brak podstaw do zasądzenia sumy 30.000 złsolidarniena rzecz powodów, gdyż nie są małżeństwem i nabyli obarczoną wadą nieruchomość do współwłasności w równych udziałach (po ½). Każdemu z powodów przypada więc odrębnie po ½ z sumy 30.000 zł (tj. po 15.000 zł).
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punktach I. i II. sentencji na mocyart. 560 § 1 k.c.w zw. zart. 481 § 1 i § 2 k.c.
W punkcie III. sentencji na mocyart. 566 § 1 k.c.a contrarioorazart. 369 k.c.a contrariooddalono powództwo w pozostałym zakresie. Należy
Koszty
O kosztach procesu orzeczono w punkcie IV i V. sentencji na mocyart. 100 k.p.c.(stosunkowe rozdzielenie). Powodowie wygrali (łącznie) w 54%, pozwany – w 46%. Koszty powodów to: 2761 zł (opłata sądowa od pozwu), 5.400 zł (opłata za czynności radcy prawnego w stawce minimalnej, § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, ze zm.). 54% z tej sumy to: 4406,94 zł. Koszty pozwanego to: 5.400 zł (opłata za czynności radcy prawnego w stawce minimalnej, § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, ze zm.). 46% z tej sumy to: 2484 zł. Różnica na korzyść powodów to: 1922,94 zł, a więc na każdego z powodów przypada po ½ drugiej, czyli 961,47 zł (punkty IV. i V.).
Ponadto w punktach VI-VIII. orzeczono o nieuiszczonych kosztach sądowych (wydatki Skarbu Państwa na przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego), na podstawie art. 113 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Powodów obciąża po ½ z 46% nieuiszczonych kosztów sądowych (po 283,96 zł), pozwanego – pozostałość (666,68 zł).