Sąd Okręgowy w Toruniu
VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Cz 194/17
Data wyroku: 2017-03-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marek Lewandowski, Marek Paczkowski, Katarzyna Borowy
Słowa kluczowe: Opłata sądowa
Podstawa prawna: art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc

Sygn. akt VIII Cz 194/17

POSTANOWIENIE
Dnia 22 marca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSO Marek Lewandowski (spr.)
Sędziowie:   SO Katarzyna Borowy, SO Marek Paczkowski
po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. w Toruniu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaGminy M.T.
przeciwkoM. K.,S. K.iK. P.
o zapłatę
na skutekzażalenia powoda
nazarządzenie Przewodniczącego w Sądzie Rejonowym w Toruniu
z dnia 25 stycznia 2017 r.
sygn. akt I Nc 107/17
postanawia:
uchylić zaskarżone zarządzenie.
/SSO Katarzyna Borowy/ /SSO Marek Lewandowski/ /SSO Marek Paczkowski/

UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2017 r. Przewodniczący w Sądzie Rejonowym w Toruniu zarządził zwrot pozwu. W uzasadnieniu wskazał, że w myślart. 1302§ 1 k.p.c.pismo wniesione przez adwokata lub radcę prawnego, które nie zostało należycie opłacone, przewodniczący zwraca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli podlega ono opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu. W niniejszej sprawie pozew został opłacony zgodnie z przepisami obowiązującymi w postępowaniu uproszczonym, jednak sprawa została przekazana do I Wydziału Cywilnego, wobec czego pozew podlegał zwrotowi na podstawie powołanego unormowania; opłata w postępowaniu zwykłym jest bowiem wyższa.
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł powód, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powód podał, że w jego ocenie brak było podstaw do przekazanie sprawy przez Wydział X Cywilny tut. Sądu do I Wydziału Cywilnego, a tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że powód dokonał nienależytej opłaty od pozwu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Na wstępie należy odnotować, że w rozpoznawanej sprawie powód wniósł pozew do Wydziału X Cywilnego Sądu Rejonowego w Toruniu, uiszczając opłatę w kwocie 250 zł. Zarządzeniem z 11 stycznia 2017 r. referendarz sądowy zarządził przekazanie sprawy do rozpoznania Wydziałowi I Cywilnemu Sądu Rejonowego w Toruniu, uznając, że sprawa nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym (roszczenie powoda nie wynika z umowy). Po przekazaniu sprawy doszło do sporu międzywydziałowego, który zarządzeniem z dnia 24 stycznia 2017 r. rozstrzygnął Prezes Sądu Rejonowego w Toruniu, przyjmując, że roszczenie dochodzone przez powoda nie wynika z umowy, gdyż jego źródłem jest wprostart. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. Wobec nieuiszczenia przez pełnomocnika zawodowego opłaty przewidzianej w postępowaniu zwykłym procesowym przewodniczący Wydziału I Cywilnego zarządził zwrot pozwu na podstawieart. 1302§ 1 k.p.c.
Powyższe ustalenia pozwalają ograniczyć rozważania do następujących kwestii. Po pierwsze, wbrew twierdzeniu skarżącego, należy uznać, że przedmiotowa sprawa nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. Nie budzi wątpliwości, że powód dochodzi nin. pozwem roszczenia odszkodowawczego z tytułu bezumownego korzystania z lokalu. Nie jest to zatem sprawa - jak chce żalący - o odszkodowanie z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy; powoływanie sięin concretona uchwałę SN z 24 lutego 2010 r., III CZP 123/09, nie zasługuje na akceptację.
Z drugiej strony należy zauważyć, że w orzecznictwie i piśmiennictwie aprobowany jest pogląd, zgodnie z którym nie w każdym przypadku nieuiszczenia przez profesjonalnego pełnomocnika należnej opłaty od pozwu zachodzi podstawa do wydania zarządzenia o zwrocie pozwu na podstawieart. 1302§ 1 k.p.c.W szczególności w uchwale (7) Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2016 r., III CZP 44/16, przyjęto, że w razie stwierdzenia braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym sąd wzywa powoda – także gdy jest reprezentowany przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego – do uiszczenia pozostałej części opłaty od pozwu w terminie tygodniowym pod rygorem jego zwrotu. W tym zatem przypadku SN uznał, że nie znajdzie zastosowaniaart. 1302§ 1 k.p.c., pomimo tego, że pełnomocnik zawodowy uiścił zaniżoną opłatę (tj. przewidzianą dla pozwu w postępowaniu nakazowym). Wysokość należnej opłaty wynika z zarządzenia przewodniczącego, który – wbrew stanowisku powoda – przyjął, że roszczenie nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu nakazowym.
Analogiczny problem występuje – zdaniem Sądu Okręgowego - w rozpoznawanej sprawie, skoro dopiero na skutek zarządzenia przewodniczącego przyjęto, że opłata uiszczona przez pełnomocnika jest niewłaściwa. Nastąpiło to zatem w wyniku zmiany kwalifikacji sprawy jako niepodlegającej rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym.
Podzielając argumentację SN zawartą w przywołanej uchwale z 16 października 2016 r., należy uznać, że wydanie zarządzenia o przekazaniu sprawy do postępowania zwykłego (z postępowania uproszczonego) nie może wywoływać negatywnych skutków procesowych dla powoda. Oznacza to, że przewodniczący nie może usuwać skutków nieuiszczenia należnej opłaty na podstawieart. 1302§ 1 k.p.c., lecz winien wezwać pełnomocnika do uiszczenia brakującej opłaty na podstawieart. 130 § 1 k.p.c.
W związku z powyższym zaskarżone zarządzenie podlegało uchyleniu, o czym orzeczono w sentencji na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.Sąd Okręgowy nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, gdyż rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinno zostać zawarte w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie wydanym przez Sąd I instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2011 r., II CZ 203/10).
/SSO Katarzyna Borowy/ /SSO Marek Lewandowski/ /SSO Marek Paczkowski/