Sąd Okręgowy w Słupsku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 55/17
Data wyroku: 2017-02-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Jastrzębski, Jolanta Deniziuk, Mariola Watemborska
Słowa kluczowe: Opieka społeczna
Podstawa prawna: art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej

Sygn. akt IV Ca 55/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 lutego 2017 r.
Sąd Okręgowy wS.IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Jolanta Deniziuk
Sędziowie SO: Mariola Watemborska (spr.), Andrzej Jastrzębski
Protokolant: Marta Boratyńska
po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2017 r. wS.
na rozprawie
sprawy z powództwa MiastaS.
przeciwko GminieS.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu RejonowegowS.z dnia 28 listopada 2016r., sygn. akt I C 1193/16

1
oddala apelację;

2
zasądza od powoda MiastaS.na rzecz pozwanej GminyS.kwotę 675 zł (sześćset siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt IV Ca 55/17

UZASADNIENIE
Powód MiastoS.– Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS.wniósł do Sadu Rejonowego wS.pozew, w którym domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego GminyS.– Gminnego Ośrodka Pomocy(...)wS.kwoty 1.606,40 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu (tj. dnia 24 kwietnia 2015 r.) do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów udzielonychM. W. (1)świadczeń na podstawieustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Wniósł nadto o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W dniu 2 listopada 2015 r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym wS.wydał nakaz zapłaty uwzględniający w całości żądanie pozwu.
Pozwana GminaS.– Gminny Ośrodek Pomocy(...)wS.wniosła od powyższego nakazu zapłaty sprzeciw, w którym zaskarżyła nakaz w całości i wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Z ustaleń Sądu Rejonowego wynika, żeM. W. (1)do dnia 31 lipca 2014 r. korzystała z pomocy Gminnego Ośrodka Pomocy(...)wS.. Od czerwca 2014 r. w/w zamieszkuje wS., lecz jest nadal zameldowana wB.przyul. (...). W dniu 1 czerwca 2014 r.M. W. (1)zawarła zJ. S.umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego wS.przyul. (...), początkowo na czas określony do dnia 30 maja 2015 r., umowa jest systematycznie przedłużana na kolejne okresy.M. W. (1)nadal mieszka w powyższym lokalu oczekując na przydział lokalu komunalnego na terenie GminyS..
Ustalił także Sąd I instancji, że w dniu 31 lipca 2014 r.M. W. (1)złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie wS.wniosek o udzielenie pomocy finansowej z uwagi na trudną sytuację materialną. W kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego wskazano, iżM. W. (1)jest samotną matką, mieszka w wynajętym mieszkaniu wS.przyul. (...)wraz z córkami:Z. M. (1),Z. M. (2)iA. M.. Nie może mieszkać w domu rodzinnym ze względu na dobro dzieci. W rubryce dane lekarza podstawowej opieki zdrowotnej widnieje zapis: lekarz rodzinny –B., pediatra – Przychodnia przy ul.(...). Dwie córkiM. W. (1)uczęszczają do szkoły wB.. Decyzją z dnia 18 sierpnia 2014 r. nr(...).III.(...)- (...)Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS.przyznałM. W. (1)świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” w kwocie 100 zł jednorazowo.
W dniu 25 sierpnia 2014 r.M. W. (1)złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie wS.kolejny wniosek o udzielenie pomocy finansowej ze względu na trudną sytuację materialną. Decyzją z dnia 17 września 2014 r. nr(...).III.(...)- (...)Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS.przyznałM. W. (1)świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” w kwocie 100 zł jednorazowo.
Decyzją z dnia 17 września r. nr(...).(...)(...)- (...)Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS.przyznałM. W. (1)pomoc w formie posiłku dlaZ. M. (2)od dnia 1 września 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. przez 5 dni w tygodniu, typ posiłku - pełen obiad, posiłki będą wydawane przez: Szkoła Podstawowa wB..
Decyzją z dnia 17 września r. nr(...).(...)(...)- (...)Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS.przyznałM. W. (1)pomoc w formie posiłku dlaZ. M. (1)od dnia 1 września 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. przez 5 dni w tygodniu, typ posiłku - pełen obiad, posiłki będą wydawane przez: Szkoła Podstawowa wB..
Ustalił ponadto Sąd Rejonowy, żeM. W. (1), w oświadczeniu z dnia 4 października 2014 r. wskazała, iż dalej ma zamiar mieszkać wS.„na wynajęciu”, a o zmianie decyzji powiadomi pracownika socjalnego.
Pismem natomiast z dnia 17 października 2014 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS.przesłał rachunek wraz z kompletem dokumentów do Gminnego Ośrodka Pomocy(...)wS.w celu refundacji pomocy udzielonej w miesiącu sierpniu i wrześniu 2014 r.M. W. (1). W dniu 3 listopada 2014 r. Gminny Ośrodek Pomocy(...)wS.złożył wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wS.w sprawie rozstrzygnięcia sporu o właściwość w sprawieM. W. (1). W piśmie z dnia 27 listopada 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało Gminny Ośrodek Pomocy(...)wS., iż nie znalazło podstaw do wskazania organu mającego ponosić wydatki udzielonej pomocy w sierpniu i wrześniu dlaM. W. (1), stwierdzając, że nie chodzi o sprawę administracyjną, lecz spór o charakterze cywilnoprawnym.
Wobec powyższego stwierdzenia, pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. Gminny Ośrodek Pomocy(...)wS.odmówił refundacji pomocy materialnej i rzeczowej udzielonej w sierpniu i wrześniu 2014 r.M. W. (1)przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS., albowiem zamieszkuje ona wraz z dziećmi wS., gdzie koncentruje się jej życie.
W dalszej części sąd I instancji ustalił, że w dniu 29 października 2014 r., 25 listopada 2014 r., 29 grudnia 2014 r. i 6 lutego 2015 r.M. W. (1)złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie wS.kolejne wnioski o udzielenie pomocy finansowej ze względu na trudną sytuację materialną.
Decyzją z dnia 17 listopada 2014 r. nr(...).(...)(...)- (...)Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS.przyznałM. W. (1)świadczenie rzeczowe w postaci produktów żywnościowych (paczka) dlaZ. M. (2)ur. (...)iA. M.ur. (...)o wartości 93,50 zł jednorazowo.
Decyzją z dnia 17 listopada 2014 r. nr(...).(...)(...)- (...)Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS.przyznałM. W. (1)świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” w kwocie 400,00 zł jednorazowo.
Decyzją z dnia 17 listopada 2014 r. nr(...).(...)(...)- (...)Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS.przyznałM. W. (1)od dnia 1 października 2014 r. do dnia 30 listopada 2014 r. zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie 60,95 zł miesięcznie.
Decyzją z dnia 4 grudnia 2014 r. nr(...).(...)(...)- (...)Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS.przyznałM. W. (1)od dnia 1 grudnia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie 60,95 zł miesięcznie.
Decyzją z dnia 4 grudnia 2014 r. nr(...).(...).(...)- (...)Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS.przyznałM. W. (1)świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” w kwocie 400,00 zł jednorazowo.
Decyzją z dnia 10 stycznia 2015 r. nr(...).(...).(...)- (...)Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS.przyznałM. W. (1)świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” w kwocie 150,00 zł jednorazowo.
Decyzją z dnia 3 marca 2015 r. nr(...)(...)(...)- (...)Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wS.przyznałM. W. (1)świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” w miesiącu marcu 2015 r. w kwocie 150,00 zł jednorazowo.
W oświadczeniu z dnia 12 stycznia 2015 r.M. W. (1)wskazała, iż zamierza czasowo przebywać wS.do momentu otrzymania mieszkania z GminyS., wówczas zamieszka na terenie Gminy, brak możliwości zamieszkania na terenie Gminy zmusił ją do tymczasowego zamieszkania w wynajętym mieszkaniu wS..
W oświadczeniu z dnia 18 lutego 2015 r.M. W. (1)wskazała, iż przebywa wS.tymczasowo, gdyż oczekuje na przydział lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy.
Pismem z dnia 1 marca 2016 r.M. W. (1)zwróciła się doGminnego Towarzystwa Budownictwa (...) sp. z o.o.wJ.o przyspieszenie przyznania jej mieszkania komunalnego z uwago na trudną sytuację.
W odpowiedzi na ww. pismo(...)wJ.poinformowałoM. W. (1), że listy osób oczekujących na lokale socjalne oraz komunalne realizowane są według kolejności. Na dzień 21 marca 2016 r.M. W. (1)znajdowała się na poz.(...)na liście osób oczekujących na lokal komunalny, zaś w kategorii gospodarstw 4-osobowych – na poz.(...)
AktualnieM. W. (1)nadal mieszka z trójką dzieci wS.przyul. (...). Od sierpnia 2016 r. pracuje wsklepie (...)wS.. Korzysta z pomocy lekarskiej wS., podobnie jak jej dzieci. DzieciM. W. (1)uczęszczają do szkoły wB.. Dla najmłodszego dzieckaM. W. (1)stara się o przedszkole wS..
W oparciu o tak poczynione ustalenia Sąd stwierdził, że powództwo MiastaS.nie było zasadne, wobec czego nie zasługiwało na uwzględnienie i wyrokiem z dnia 28 listopada 2016r. oddalił je.
Sąd Rejonowy zważył, że powód w niniejszym postępowaniu dochodził od pozwanej GminyS.zwrotu świadczeń, które wypłaciłM. W. (1)wskazując, że wypłaty dokonał jako gmina pobytu w rozumieniuart. 101 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zdaniem powoda właściwą w sprawie wnioskówM. W. (1)była GminaS.tj. gmina jej miejsca zamieszkania.
Zauważył na wstępie Sąd I instancji, że w świetle utrwalonego i powszechnie akceptowanego orzecznictwa nie było wątpliwości, że roszczenie regresowe między gminami tj. gminą, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu, a gminą właściwą ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały, ma charakter roszczenia o charakterze cywilnym i jego ocena dokonywana jest w sądowym postępowaniu cywilnym.
W niniejszym postępowaniu bezsporna była okoliczność, że powód wypłaciłM. W. (1)świadczenia z pomocy społecznej w łącznej wysokości 1.606,40 zł oraz że w chwili składania wniosków o przyznanie świadczeń i w chwili ich przyznaniaM. W. (1)przebywała wraz z córkami na terenie MiastaS.. Spór stron sprowadzał się natomiast do oceny charakteru tego pobytu: czy miał on charakter przejściowy, czy jednak połączony był również z zamiarem stałego pobytu wS.. Powód twierdził, że w chwili kiedyM. W. (1)składała wnioski o świadczenia, nie miała zamiaru stałego przebywania wS., a świadczenia zostały jej przyznane na podstawie art. 101 ust. 3 ustawy.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. 2016, poz. 930 ze zm.) właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki (..) właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 3).
Zgodnie zaś z art. 101 ust. 7 ustawy gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu, zatem wówczas gdy świadczenie zostało wypłacone w przypadku szczególnie uzasadnionym sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki (...) – art. 101 ust. 3 ustawy. Jedynie wówczas właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.
W ocenie Sądu Rejonowego powód nie wykazał, by sytuacjaM. W. (1)w chwili składania wniosku odpowiadała tej, do której odnosi się art. 101 ust. 3 ustawy. Przywołany artykuł dotyczy bowiemsytuacji wyjątkowychi jego zastosowanie uzasadnione jest czy to szczególną sytuacją osobistą świadczeniobiorcy czy też tym, że jego sprawa jest niecierpiąca zawłoki.
W ocenie Sądu Rejonowego z okoliczności przedstawionych przez strony nie wynika, aby sytuacja osobistaM. W. (1)w chwili składania wniosków o przyznanie pomocy mogła być zakwalifikowana jako szczególnie uzasadniona i niecierpiąca zwłoki w rozumieniu art. 101 ust. 3 ustawy. Na żadną z przywołanych powyżej przesłanek powód nie powołał się w treści decyzji, art. 101 ust. 3 nie został też przywołany jako podstawa wydania decyzji.
Sąd I instancji zważył wręcz, iż powód w chwili składania wniosków przezM. W. (1)był gminą ogólnie właściwą do przyznania świadczenia, bowiem miejscem zamieszkaniaM. W. (1)w rozumieniuart. 25 kodeksu cywilnego, na dzień składania wniosków o przyznanie pomocy, wydawania przez powoda decyzji o przyznaniu pomocy oraz w datach jej wypłaty, była miejscowośćS..
M. W. (1)w okresie objętym sporem jak i aktualnie wynajmuje mieszkanie wS.składające się z 3 pokoi, kuchni i łazienki. W wynajętym mieszkaniu koncentruje się życie jej i jej dzieci. Wprawdzie dwie córki uczęszczają do szkoły wB.jednak nie zmienia to faktu, że po szkole dzieci wracają do mieszkania wS.i tam koncentruje się ich życie. Bez znaczenia w sprawie jest również kwestia zameldowaniaM. W. (1)wB., albowiem jest to kategoria prawa administracyjnego, nieprzesądzająca o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego. Samo zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną o charakterze deklaratoryjnym i służy celom ewidencyjnym potwierdzającym fakt pobytu w danym lokalu. W ocenie Sądu również oczekiwanie na przydział mieszkania z zasobów GminyS.nie może uzasadniać braku zamiaru stałego pobytu wS., albowiem okoliczność ta dotyczy sfery planów i oczekiwań, a zatem stanowi zdarzenie przyszłe i niepewne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Rejonowy uznał, że powodowi nie przysługuje określone w art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej roszczenie do pozwanej o refundację kosztów udzielonejM. W. (1)pomocy.
W pkt II wyroku Sąd rozstrzygając o kosztach postępowania miał na uwadze treśćart. 98 k.p.c.i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, zasądził na rzecz pozwanej od powoda kwotę 600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, ustaloną na podstawie § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r . w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się powód MiastoS., wnosząc apelację, w której zarzucił zaskarżonemu wyrokowi

1
sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, a które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a
art. 233 § 1 k.p.c.przez dokonanie oceny dowodów z pominięciem pisma pozwanego z dnia 13 sierpnia 2014 r. (załącznik do pozwu), z którego wynika, że pozwana odesłała powodowi wniosek o udzielenie pomocy PaniM. W. (1)uprzednio przestany jej przez powoda zgodnie z właściwością rzeczową, podczas gdy zgodnie zart. 65 kpabyła związana przestanym jej wnioskiem, co doprowadziło do zaistnienia szczególnej sytuacji i pilnej potrzeby udzielenia PaniW.pomocy społecznej, gdyż pozwana jako organ właściwy miejscowo odmówiła udzielenia pomocy, będąc do tego administracyjnie zobowiązana,

b
art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dowolne ustalenie, że po powrocie dzieci klientki do mieszkania wS., tam właśnie koncentrowało się ich życie, co pozostaje w sprzeczności z bezsporną okolicznością faktyczną - uczęszczaniem do szkoty na terenie GminyS.,

c
art. 233 § 1 k.p.c.przez dokonanie swobodnej oceny dowodów:

- oświadczeniaM. W. (1)z dnia 12 stycznia 2015 r., z którego jednoznacznie wynika, iż zamierza tylko czasowo przebywać wS.do momentu przyznania mieszkania z GminyS., wówczas zamieszka na terenie pozwanej Gminy a tymczasowe zamieszkiwanie w wynajętym mieszkaniu wS.wynika z braku możliwości zamieszkania na terenie Gminy, które to oświadczenie wskazuje na istotną okoliczność jaką jest zamiarM. W. (2)co do miejsca zamieszkania na terenie GminyS.,
- oświadczeniaM. W. (1)z dnia 18 stycznia 2015r. z którego wynika, że oczekuje na przydział lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy, które to oświadczenie wskazuje na istotną[ okoliczność jaką jest zamiarM. W. (2)co do miejsca zamieszkania na terenie GminyS.,
- pismaM. W. (2)skierowanego doGminnego Towarzystwa Budownictwa (...)sp. z.o.o wJ.o przyspieszenie przyznania mieszkania komunalnego z uwagi na trudną sytuację, w której się znalazła, które to pismo wskazuje na istotną okoliczność jaką jest zamiar pozostawania mieszkanką GminyS.,
- kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z PaniąM. W. (2), z którego jednoznacznie wynika, że nie może przebywać w domu rodzinnym, gdzie jest zameldowana z uwagi na dobro dzieci, bowiem jej ojciec nadużywa alkoholu i jest złym przykładem dla dzieci, a także z którego wynika przymus wyprowadzenia się z GminyS., brak zamiaru zamieszkania w mieścieS.a także istotna okoliczność, jaką jest istnienie centrum życiowego w GminieS.,

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku poprzez naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 25 k.c.poprzez przyjęcie, że miejscem zamieszkania PaniM. W. (2)w chwil przekazania pozwanej wniosku o udzielnie pomocy społecznej i w chwili wydawania decyzji pozostawało MiastoS., podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że miejscem jej zamieszkania była GminaS.;

3
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku poprzez naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 65 k.p.a.poprzez przyjęcie, że pozwana wyczerpała tryb administracyjny związany ze sporem o właściwość w sytuacji, gdy zamiast złożyć stosowny wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wS.po otrzymaniu wniosku o udzielenie świadczenia wraz z dokumentami, bezpodstawnie odesłała te dokumenty, zaś sam wniosek do SKO został złożony dopiero na etapie domagania się przez powoda refundacji kosztów udzielonej pomocy,

4
naruszenieart. 25 kcpoprzez ustalenie, że w okresie od 18 sierpnia 2014 r. do 3 marca 2015 r. (tj. w okresie wydawania przedmiotowych decyzji) miejscem zamieszkaniaM. W. (1)było MiastoS.,

5
naruszenie art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała szczególna uzasadniona sytuacja osoby ubiegającej się o świadczenie pomimo faktu, że pozwana odmówiła udzielenia jej pomocy, co uczyniła odsyłając wniosek z dokumentami wysłany przez powoda zgodnie z właściwością.

Podnosząc powyższe zarzuty, apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie żądania pozwu poprzez zasądzenie od pozwanego GminyS.- Gminnego Ośrodka Pomocy(...)wS.na rzecz powoda MiastaS.- Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wS.kwoty 1606,40 zł tytułem zwrotu kosztów udzielonej pomocy wraz z ustawowymi odsetkami za okres do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia 1 cznia 2016 r. do dnia zapłaty oraz
zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego z uwzględnieniem kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na apelację pozwana GminaS.wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja powoda jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Zważyć należy, że mając na uwadze treśćart. 382 k.p.c., sąd II instancji ma nie tylko uprawnienie, ale wręcz obowiązek rozważenia na nowo całego zebranego w sprawie materiału oraz dokonania własnej, samodzielnej i swobodnej oceny, w tym oceny zgromadzonych dowodów(uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1998 r., II CKN 704/97 - za pośrednictwem Systemu(...)Prawnej Lex). Sąd II instancji nie ogranicza się zatem tylko do kontroli sądu I instancji, lecz bada ponownie całą sprawę, a rozważając wyniki postępowania przed sądem I instancji, władny jest ocenić je samoistnie. Postępowanie apelacyjne jest więc przedłużeniem procesu przeprowadzonego przez pierwszą instancję, co oznacza, że nie toczy się on na nowo.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił Sądowi rozpoznającemu apelację na konstatację, że dokonane przez Sąd Rejonowy ustalenia stanu faktycznego stanowiące podstawę wydania zaskarżonego wyroku były prawidłowe. Sąd I instancji właściwie ocenił zebrany materiał dowodowy, kierując się przy tym zasadami logicznego rozumowania. Dokonał także prawidłowej oceny merytorycznej zgłoszonego przez powoda roszczenia. W konsekwencji, zarzuty podniesione w treści apelacji, w ocenie Sądu II instancji, stanowiły jedynie gołosłowną polemikę z prawidłowymi ustaleniami i stanowiskiem Sądu Rejonowego.
Skarżący oparł apelację przede wszystkim na zarzucie naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c., polegającym na dokonaniu błędnej i niewszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz na błędzie w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, co jego zdaniem miało doprowadzić do poczynienia przez Sąd Rejonowy mylnych ustaleń w zakresie ustalenia miejsca zamieszkaniaM. W. (1)w chwili wydawania decyzji MiastaS.o udzieleniu w/w pomocy społecznej.
Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z treścią - wyrażającego obowiązującą w polskiej procedurze cywilnej zasadę swobodnej oceny dowodów -art. 233 § 1 k.p.c., sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału - swobodna ocena dowodów odnosi się do wyboru określonych środków dowodowych i do sposobu ich przeprowadzenia. Mają być one ocenione konkretnie i w związku z całym zebranym materiałem dowodowym. Jest to podstawowym zadaniem sądu orzekającego, wyrażającym istotę sądzenia, a więc rozstrzygania kwestii spornych w warunkach niezawisłości, na podstawie własnego przekonania sędziego przy uwzględnieniu całokształtu zebranego materiału(orzeczenie Sądu Najwyższego z 16 lutego 1996 r., II CRN 173/95, nie publ.).W orzeczeniu z 10 czerwca 1999 roku, wydanym w sprawie II UKN 685/98(OSNAPiUS 2000, nr 17, poz. 655)Sąd Najwyższy stwierdził, że normy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego.
Jednocześnie przysługujące sądowi prawo swobodnej oceny dowodów musi być tak stosowane, aby prawidłowość jego realizacji mogła być sprawdzona w toku instancji. Dlatego skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sądart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu(uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1998 r., II CKN 4/98; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/00; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 1999 r., II UKN 76/99 – za pośrednictwem Systemu(...)Prawnej Lex).
Zdaniem Sądu II instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż Sąd Rejonowy uchybił zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego. To z kolei czyni zarzut naruszeniaart. 233 k.p.c.gołosłownym.
Wywodom Sądu I instancji nie można zarzucić dowolności, ani przekroczenia granic logicznego rozumowania. Sąd odniósł się do podniesionych przez strony w toku sprawy zarzutów. Wskazał fakty, które uznał za udowodnione i na których oparł swoje rozstrzygnięcie. Odniósł się do całego zaproponowanego przez strony materiału dowodowego, wyjaśniając nad wyraz szczegółowo motywy, którymi się kierował. Sąd Okręgowy w całej rozciągłości podzielił zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia stanowisko Sądu Rejonowego. Nie znalazł przy tym podstaw do jego zakwestionowania w oparciu zarzuty, na których oparł apelację skarżący powód. Podkreślenia wymaga, że Sąd Rejonowy, opierając się na doświadczeniu życiowym i logice, w sposób całościowy i pozbawiony jakiejkolwiek dowolności – prawidłowo - zinterpretował zaproponowany przez strony materiał dowodowy. Jego treść nie budziła przy tym żadnych wątpliwości.
Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej zadania z jej zakresu wykonują odpowiednie jednostki samorządu terytorialnego. Pośród zadań własnych gminy wyróżniono kategorie zadań własnych o charterze obowiązkowym, są one wymienione w art. 17 ustęp 1 pkt 1 do 20. Zgodnie zaś z art. 101 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscową gminy zobowiązanej do udzielenia świadczeń z pomocy społecznej,ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1).W przypadku zaś osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2).
Zasadą jest, że o właściwości miejscowej gminy decyduje miejsce zamieszkania strony określone wart. 25 kodeksu cywilnego. Gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu (ust. 7).
W realiach rozpoznawanej sprawy poza sporem pozostawała okoliczność, iż PaniM. W. (1)od czerwca 2014r. do 30 maja 2015r. mieszkała wraz z trójką małoletnich dzieci w wynajmowanym mieszkaniu wS.przyul. (...). Nie ma również wątpliwości co do tego, że w w/w okresieM. W. (1)była zameldowana w mieszkaniu rodziców wB.ul. (...), oraz to, że to MiastoS., wypłaciłoM. W. (1)świadczenia z tytułu pomocy społecznej w okresie od lipca 2014r. do marca 2015r.
W myśl artykuł 101 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy w sprawach dotyczących pomocy społecznej ustala się wgmiejsca zamieszkania osoby ubiegającej się oświadczenie. Z pkt 3 wyżej wymienionego artykułu wynika natomiast, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegające się oświadczenie w sprawach niecierpiących zwłoki z tytułu zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców (…) właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się oświadczenia. Natomiast pkt 7 tego artykułu stanowi, że gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu.
W ocenie Sądu Okręgowego MiastoS., wbrew twierdzeniom apelującego - od początku świadczenia pomocy PaniM. W. (1)- było właściwą miejscowo gminą do wypłaty świadczeń, stanowiących obecnie przedmiot sporu w niniejszej sprawie.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał bowiem przyjąć, że miejscem zamieszkaniaM. W. (1)w okresie od czerwca 2014r. do marca 2015r. było miastoS.. To tu bowiem w/w zamieszkiwała wspólnie z dziećmi, tutaj też w dniu 1 czerwca 2014r. zawarła umowę najmu lokalu, początkowo na czas oznaczony do dnia 30 maja 2015r. następnie umowę tę przedłużała. Słuchana w charakterze świadkaM. W. (1)zeznała, że wyprowadziła się doS., żebyszybciej znaleźć pracę. Co prawda do marca 2015r.M. W. (1)nie pracowała, jednak jej życie koncentrowało się wS., w mieszkaniu przyulicy (...). W tym bowiem wynajętym mieszkaniu PaniW.miała swoje centrum życiowe, tutaj zajmowała się trójką dzieci, tu gotowała, sprzątała, prała, spała. Do tego też mieszkania wracały ze szkoły wB.jej starsze dzieci. WS.przyul. (...)korzystała z pomocy lekarza pediatry. We wszystkich wnioskach o pomoc społecznąM. W. (1)wskazywała jako swój adres zamieszkania, adres wS.przyul. (...), taki teżadres zamieszkaniawpisał pracownik opieki społecznej z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wS.wypełniając w dniu 1 sierpnia 2014r. kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego ( vide k. 31-37 akt).
Nie bez znaczenia jest również to, żeM. W. (1), wyprowadziła się z mieszkania rodziców wB., w którym miała do dyspozycji pokój o pow. 5 m2,co najmniej 2 miesiące przed złożeniemdo Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wS.pierwszego wniosku o pomoc finansową – w/w wniosek złożyła bowiem w dniu 31 lipca 2014r., a umowę najmu lokalu wS.zawarła w dniu 1 czerwca 2014r. We wniosku, o którym mowa wyżejM. W. (1), wskazuje, że prowadzi gospodarstwo domowe z trójką dzieci, przy czym dwójka z tych dzieci od września będzie chodziła do szkołypoza miejscem zamieszkania. Nie może być zatem wątpliwości, że już wówczasM. W. (1)traktowałaS., jako miejsce zamieszkania jej i jej córek.
O zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej dorosłej osoby fizycznej. Samo zameldowanie będące kategorią prawa administracyjnego nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego – takie stanowisko wyraził m.in. w postanowienie z dnia 13 maja 2011 r., I OW 11/11, LEX nr 1081105, Naczelny Sąd Administracyjny.
Dodać w tym miejscu należy, że wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest bowiem czynnością prawną). Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, polegającego na ześrodkowaniu aktywności życiowej danej osoby w określonej miejscowości.
Zauważyć jednocześnie należy, że zamiar pobytu w miejscu zamieszkania nie jest równoważny z pragnieniem dożywotniego lub długoletniego przebywania w danej miejscowości. Dlatego też na ocenę jakie jest aktualne miejsce zamieszkania osoby nie ma wpływu okoliczność, że być może w przyszłości zmieni ona swoje miejsce zamieszkania. Tego zdaje się nie zauważać apelujący, podnosząc, że skoroM. W. (3)oczekuje na przydział mieszkania komunalnego na terenie GminyS.i z zasobów GminyS., to w tej gminie ma ona miejsce swojego zamieszkania.
Wreszcie też potwierdzeniem tego, że w latach 2014-2015r.M. W. (1)zamieszkiwała wS.tj. tu przebywała z zamiarem stałego pobytu, jest okoliczność, że osoba ta nadal (prawie 3 lata po złożeniu pierwszego wniosku o pomoc społeczną do(...)wS.) wS.mieszka, tu też podjęła pracę i stara się o umieszczenie najmłodszego dziecka w przedszkolu.
Zgodzić się zatem należało z Sądem Rejonowym, że MiastoS.było gminą właściwą do objęciaM. W. (1)pomocą społeczną.
Rację jedynie należy przyznać apelującemu co do tego, że sąd I instancji nie odniósł się do kwestii związanej z pierwotnym zwrotem (pismem z dnia 13 sierpnia 2014r.) przez(...)wS.(...)owi wS.kompletu dokumentacji niezbędnej do przyznania pomocy PaniM. W. (1). Zgodnie z treściąart.65 § 1 kodeksu postępowania administracyjnegoJeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.Zawiadomienie, o którym mowa wyżej nie zostało przez stronę powodową dołączone w poczet materiału dowodowego, w aktach sprawy jedynie znajduje się pismo(...)z 13.08.2014r., którym odesłano(...)wS.dokumentację dotyczącą rodzinyW.. Okoliczność ta jednak, w ocenie Sądu Okręgowego, nie miała wpływu na ustalenie, że towłaściwagmina objęła pomocą społeczną rodzinęM. W. (1).
Rolą sądu powszechnego w niniejszej sprawie nie była ocena działań podjętych przez organy administracji lecz stwierdzenie podstaw do żądania zwrotu wypłaconej kwoty z tytułu świadczeń społecznych jednej gminie przez drugą gminę. Uznając zaś, że skoro MiastoS., jako gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkaniaM. W. (1)wypłacił jej świadczenia z tytułu świadczeń społecznych to nie jest ona uprawniona do żądania zwrotu wypłaconego świadczenia od Gminy, na terenie której - co prawdaM. W. (1)jest zameldowana ale tam nie zamieszkuje - bowiem centrum życiowe PaniM. W. (1)znajduje się od czerwca 2014r. wS..
Wobec powyższego, Sąd II instancji na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia (punkt 1 sentencji).

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z § 2 ust. 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z dnia 5 listopada 2015r. poz. 1804 ze zm.) -punkt 2 sentencji.