Sąd Rejonowy w Bytowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 197/16
Data wyroku: 2017-03-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: sędzia Wiesław Sługiewicz
Słowa kluczowe: Postępowanie spadkowe
Podstawa prawna: art. 931§1 i 2 k.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku
Teza: 1. Wnioskodawca posiadał wierzytelność wobec dłużnika - spadkodawcy, wynikającą z tytułu wykonawczego wydanego przez Sąd Rejonowy w Bytowie z dnia 29.07.2010 r. pod sygn. I Ns 249/10. Jest to fakt znany Sądowi z urzędu i oczywiście uczestnikom postępowania co najmniej dlatego, że otrzymali odpis wniosku z załącznikami, a współdłużnikiem solidarnym była żona spadkodawcy. Z tego względu w ocenie Sądu Rejonowego wnioskodawca jako wierzyciel spadkodawcy i jego żony posiadał interes prawny - w rozumieniu art. 510 § 1 k.p.c. - uprawniający go do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku inicjującego to postępowania nieprocesowe.
2. Przepis art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z natury rzeczy nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym, w którym orzeczenie o kosztach opierane jest na zasadzie art. 520 § 1 k.p.c., tj. nie jest dopuszczalne stosowanie w drodze analogii ustawowej zasad z art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Sygn. akt: I Ns 197/16

POSTANOWIENIE
Dnia 28 marca 2017 r.
Sąd Rejonowy w Bytowie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:  sędzia Wiesław Sługiewicz
Protokolant:  st. sekr. sądowy Anna Jungto – Stępnakowska
po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 roku na rozprawie sprawy
z wniosku(...) sp. z o.o.z siedzibą wS.
z udziałem:

1
żony spadkodawcyE. K. (1)

2

E. B.,

3
D. B. (1),

4
D. B. (2),

5

B. J.

,

6
małolet.K. J.,

7
małolet.W. J.,

8
małolet.J. J. (1),

9

D. Z.

,

10
M. Z. (1),

11
Ł. Z.,

12
T. Z.

13

J. K.

,

14
małolet.P. K. (1),

15
małolet.W. K. (1)

16
S. K.,

17
W. K. (2),

18
P. K. (2),

19
P. K. (1)

20
Z. K. (1),

1
stwierdza, że spadek poE. K. (2), zmarłym dnia 30.03.2011 roku wB., ostatnio stale zamieszkałym wB.na podstawie ustawy nabyli:

a
żona spadkodawcyE. K. (1), córkaJ.iH.w 12/48 części,

b
syn spadkodawcyZ. K. (1), synE.iE.w 6/48 części oraz

c
wnuki spadkodawcy:

⚫

zamiastE. B., córkiE.iE., jej dzieci:

a
D. B. (1), synJ.iE.oraz

b
D. B. (2), córkaJ.iE.,

- po 3/48 części każde z nich,

⚫

zamiastB. J., córkiE.iE., jej dzieci:

a
małoletniK. J., synR.iB.,

b
małoletniW. J., synR.iB.,

-po 3/48 części każde z nich,

⚫

zamiastD. Z., córkiE.iE., jej syn:

a
T. Z., synA.iD.,

- w 6/48 części,

⚫

zamiastJ. K., synaE.iE., jego dzieci:

a
małoletniaP. K. (1), córkaJ.iM.,

b
małoletniaW. K. (1), córkaJ.iM.,

c
S. K., synJ.iB.,

-po 2/48 części każde z nich,

⚫

zamiastW. K. (2), synaE.iE., jego dzieci:

a
P. K. (2), synW.iA.oraz

b
P. K. (1), córkaW.iA.,

- po 3/48 części każde z nich

- wszyscy z dobrodziejstwem inwentarza;

2
zasądzić od wnioskodawcy(...) sp. z o.o.z siedzibą wS.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bytowie kwotę 39,00 (trzydzieści dziewięć 00/100) złotych tytułem zwrotu wyłożonych z urzędu kosztów za konwojowanieZ. K. (1)do Sądu wezwanego – Sądu Rejonowego w Człuchowie;

3
przyznać wynagrodzenie kuratorowi sądowemuA. L.– zastępującej nieznanego z miejsca pobytu uczestnikaS. K.– w kwocie 120, 00 (sto dwadzieścia 00/100) złotych;

4
ustalić, iż wnioskodawca i uczestnicy postępowania każdy we własnym zakresie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.).

Sygn. akt I Ns 197/16

UZASADNIENIE
(...) sp. z o.o.wS.wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym w dniu30. 03. 2011 r.dłużnikuE. K. (2)- zamieszkałym ostatnio w miejscowościB.- nabyli spadkobiercy dziedziczący na podstawie ustawy:

⚫

żonaE. K. (1)oraz

dzieci spadkodawcy:

a
E. B.,

b
B. J.,

c
J. K.,

d
W. K. (3),

e
Z. K. (1)

f
D. Z..

W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że(...) sp. z o.o.z siedzibą wS.posiadała wierzytelność wobec dłużnikaE. K. (2), wynikającą z tytułu wykonawczego wydanego przez Sąd Rejonowy w Bytowie z dnia 29. 07. 2010 r. pod sygn. I Ns 249/10 [k – 4 oraz k – 10 kserokopia tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko spadkodawcyE. K. (2)oraz jego żonieE. K. (1)].

Sąd ustalił i zważył, co następuje.
E. K. (2)zmarł dnia 30. 03. 2011 r. wB., ostatnio stale zamieszkiwał przed śmiercią wB.jako żonaty mężczyzna. Spadkodawca był raz żonaty - zE. K. (1). Z tego związku małżeńskiego urodziło się 6 dzieci, to jest:
1.D. Z.,
2.W. K. (2),
3.J. K.,
4.Z. K. (2),
5.E. B.
6.B. J..
Żadnych innych dzieci nie miał. Spadkodawca testamentu nie pozostawił. W skład spadku wchodzi nieruchomość. Nie toczyło się postępowanie przed notariuszem o poświadczenie dziedziczenia. Nie toczyło się postępowanie o uznanie za niegodnego do dziedziczenia kogokolwiek ww. osób – spadkobierców ustawowych. Oświadczenia spadkowe o odrzuceniu spadku zostały złożone przez wszystkich wyżej wymienionych uczestników postępowania (bezpośrednio dziedziczących z ustawy)  z wyjątkiem:

⚫

żony spadkodawcyE. K. (1)oraz

syna spadkodawcyZ. K. (1).

[dowody: k -132-135 zeznania i zapewnienie spadkoweE. B., k – 13 akty stany cywilnego, k – 296v-297 zeznania i zapewnienie spadkowe uczestnika postępowaniaZ. K. (1), k – 322-328 wypis z rejestru gruntów oraz odpis księgi wieczystej].
Spadek po spadkodawcy odrzucili jako bezpośredni spadkobiercy ustawowi (dzieci):

1
E. B.– w sprawieI Ns 264/11- która miała 2 dzieci:

a
D. B. (1), l. 23,

b
D. B. (2), l. 19,

2
B. J.- w sprawieI Ns 265/11, miała 3 dzieci:

a
małoletniK. J., l. 16,

b
małoletniW. J., l. 8,

c
małoletniJ. J. (1), l. 1 rok,

3
J. K.- w sprawieI Ns 261/11- miała 2 dzieci:

a
P. K. (1), l.8,

b
W. K. (1)l.13,

4
D. Z.- w sprawieI Ns 262/11- miała 3 dzieci:

a
M. Z. (1), l.26,

b
Ł. Z., l.25,

c
T. Z., l.22,

5
W. K. (2)- w sprawieI Ns 263/11– miał dzieci:

a
P. K. (2), l.26,

b
P. K. (1)l. 21,

c
S. K.

[dowody: k – 132v - 135 - zeznania i zapewnienie spadkoweE. B., k – 13 oraz k – 142-157 - akty stany cywilnego, oświadczenia spadkowe złożone w formie aktów notarialnych w sprawachI Ns 264/11, I Ns 265/11, I Ns 261/11,I Ns 262/11, I Ns 263/11, por. 46-47, 55-56, 65-67, 86-88, 100-102, k – 131, ].
Ponadto spadek po spadkodawcy odrzucili wnukowie spadkodawcy (dzieciD. Z.):

1
M. Z. (1)– w sprawieI Ns 428/16

2
Ł. Z.– w sprawieI Ns 428/16

Mieli dzieci (prawnukowi spadkodawcy):

1
M. Z. (2),urodzonego w dniu (...)oraz

2
K. Z.,urodzonego w dniu (...)

Spadkodawca zmarł – jak ww. w dniu 30. 03. 2011 r., a więcM. Z. (2)orazK. Z.zostali poczęci po śmierci spadkodawcy.
[dowody: oświadczenia spadkowe złożone w formie aktu notarialnego z dnia 22. 12. 2016 r. w sprawieI Ns 428/16oraz por. k – 320-321, k – 342-344 pismo procesowe wraz z aktami stanu cywilnego urodzenia ww. dzieci – prawnuków spadkodawcy ].
Postanowieniem z dnia 25. 03. 2017 r. Sąd Rejonowy w Bytowie umorzył wobec powyższych ustaleń postępowanie wobec małoletnich:

1
M. Z. (2),urodzonego w dniu (...)oraz

2
K. Z.,urodzonego w dniu (...)

[dowód: k – 375 – 376 postanowienie Sądu Rejonowego w Bytowie z dnia 25. 03. 2017 r.].
PełnomocnikM. Z. (1)oświadczył, iż omyłkowo został złożony wniosek do Sądu opiekuńczego wB.o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniuK. Z.i taką zgodę Sąd Opiekuńczy nie wyraził oddalając wniosek w sprawieI. N.23/17, które uprawomocniło się w dniu 16.03.2017 roku.
Przepisyart. 931 k.c.przewidują, że:

⚫

Art. 931 [Dziedziczenie zstępnych i małżonka]

§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku:



dzieci spadkodawcy oraz

jego małżonek;

dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcynie dożyłootwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
Z przepisuart. 1020 k.c.wynika, iż spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
Wszystkie dzieci spadkodawcy (5) z wyjątkiemZ. K. (1)odrzuciły spadek. W efekcie w ich miejsce na podstawie ww. regulacji dziedziczyły ich dzieci (wnukowie spadkodawcy w tym małoletnie) wedle stanu prawnego obowiązującego w chwili otwarcia spadku, czyli z dobrodziejstwem inwentarza. W rezultacie Sąd Rejonowy wydał postanowienie, w którym stwierdził w pkt. 1), że spadek poE. K. (2), zmarłym dnia 30. 03. 2011 roku wB., ostatnio stale zamieszkałym wB.na podstawie ustawy nabyli:

a
żona spadkodawcyE. K. (1), córkaJ.iH.w 12/48 części,

b
syn spadkodawcyZ. K. (1), synE.iE.w 6/48 części oraz

c
wnuki spadkodawcy:

⚫

zamiastE. B., córkiE.iE., jej dzieci:

c
D. B. (1), synJ.iE.oraz

d
D. B. (2), córkaJ.iE.,

- po 3/48 części każde z nich,

⚫

zamiastB. J., córkiE.iE., jej dzieci:

c
małoletniK. J., synR.iB.,

d
małoletniW. J., synR.iB.,

-po 3/48 części każde z nich,

⚫

zamiastD. Z., córkiE.iE., jej syn:

b
T. Z., synA.iD.,

- w 6/48 części,

⚫

zamiastJ. K., synaE.iE., jego dzieci:

d
małoletniaP. K. (1), córkaJ.iM.,

e
małoletniaW. K. (1), córkaJ.iM.,

f
S. K., synJ.iB.,

-po 2/48 części każde z nich,

⚫

zamiastW. K. (2), synaE.iE., jego dzieci:

c
P. K. (2), synW.iA.oraz

d
P. K. (1), córkaW.iA.,

- po 3/48 części każde z nich
- wszyscy z dobrodziejstwem inwentarzaalbowiem jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza –art. 1016 k.c.wedle stanu prawnego obowiązującego w dniu otwarcia spadku.
(...) sp. z o.o.z siedzibą wS.posiadała wierzytelność wobec dłużnikaE. K. (2), wynikającą z tytułu wykonawczego wydanego przez Sąd Rejonowy w Bytowie z dnia 29. 07. 2010 r. pod sygn. I Ns 249/10 [k – 4 oraz k – 10 kserokopia tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko spadkodawcyE. K. (2)oraz jego żonieE. K. (1)]. Jest to fakt znany Sądowi z urzędu i oczywiście uczestnikom postępowania conajmniej dlatego, że otrzymali odpis wniosku z załącznikami, a współdłużnikiem solidarnym była żona spadkodawcy. Z tego względu w ocenie Sądu Rejonowego wnioskodawca jako wierzyciel spadkodawcy i jego żony posiadał interes prawny - w rozumieniuart. 510 § 1 k.p.c.- uprawniający go do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku inicjującego to postępowania nieprocesowe.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w postanowieniu:

⚫

wpkt. 1) – na zas.art. 931 § 1 i 2 k.c.w zw. z ww. przepisami – obowiązujących w dacie otwarcia spadku,

⚫

w pkt. 2) – na zas.art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychtj. z dnia 21 kwietnia 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 623 – zwana dalej u.k.s.) w zw. zart. 520 § 1 k.p.c.(przepis art. 113 u.k.s. z natury rzeczy nie ma zastosowania w postępowaniu nieprocesowym, w którym orzeczenie o kosztach opierane jest na zasadzie zart. 520 § 1 k.p.c., tj. nie jest dopuszczalne stosowanie w drodze analogi ustawowej zasad z art. 113 u.k.s.); czynność procesowa wniesienia wniosku przez wnioskodawcę spowodowała konieczność procesową przesłuchania i odebrania zapewnienia spadkowego odZ. K. (1)przebywającego w zakładzie karnym, przy czym Sąd Rejonowy wystąpił o pomoc prawną do SR w Człuchowie (odległego o 75 km) w celu przesłuchania i odebrania zapewnienia spadkowego redukując do minimum koszt doprowadzenia tego uczestnika na przesłuchania na salę sądową do kwoty 39, 00 zł,

⚫

wpkt. 3) – na zas. § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1476), wydanym na podstawieart. 9 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, ze zm.) w zw. z § 12 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805),

⚫

wpkt. 4) - na zas.art. 520 § 1 k.p.c.