Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 14/17
Data wyroku: 2017-03-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: SSO Ewa Zwolińska
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia społeczne osób prowadzących działalność gospodarczą
Podstawa prawna: art6 ust.1 pkt5 w zw. z art. 12, art13 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998r o systemie ubezpeczeń społecznych Dz.U. z 2013 poz. 1442 z póź

Sygn. akt VI U  14/ 17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 27 października 2016r. ZUS Oddział wB.na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 1w zw. zart. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12, art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, z późn. zm.) stwierdził , żeW. Ś.jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresie od dnia1 sierpnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.
Uzasadniając swoje rozstrzygniecie ZUS wskazał, iż prawomocną decyzją z dnia 21 lutego 2014r. stwierdził , że w stosunku doW. Ś.o począwszy od 1 sierpnia 2013r. właściwym ustawodawstwem w zakresie ubezpieczeń jest ustawodawstwo polskie . W posiadaniu Oddziału ZUS znajduje się :
- formularz A 1 potwierdzający podleganie przez ubezpieczonego w okresie od dnia 1 sierpnia 2011 r. do 31 lipca 2013 r. ustawodawstwu słowackiemu ,
- formularz A 1 potwierdzający podleganie przez ubezpieczonego w okresie od dnia 1 stycznia 2014r. do dnia 31 grudnia 2015r. ustawodawstwu czeskiemu.
Zatem w pozostałym zakresieW. Ś.jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym od 1 sierpnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.
Od powyższej decyzji ubezpieczonyW. Ś.wniósł odwołanie domagając się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie , iż wysokość należnych składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, Fundusz Pracy w okresach od 1.08.2013 r. do 31.12.2013 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wynosi 0 zł oraz zasądzenie na rzecz odwołującej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych .
W odwołaniu ubezpieczony zarzucił przedwczesność wydania zaskarżonej decyzji wskazującej wymiar składek za okres od 1.08.2013 r. do 31.12.2013 r. w oparciu o decyzję z dnia 21 lutego 2014r. , która jest nieprawomocna.
Ubezpieczony domagał się również zawieszenia postępowania albowiem rozstrzygniecie sprawy zależy od innego toczącego się postępowania a to postępowania przed słowacką instytucją rentową w zakresie podlegania przez odwołującego się prawodawstwu słowackiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania za przyznaniem kosztów zastępstwa procesowego podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji .
Ponadto organ rentowy podniósł ,że wydanie zaskarżonej decyzji jest konsekwencją uprawomocnienia się decyzji z dnia 21 lutego 2014 r., mocą której stwierdzono ,że od dnia 1 sierpnia 2013 r. właściwym ustawodawstwem w zakresie ubezpieczeń społecznych jest dlaW. Ś.ustawodawstwo polskie.
Odwołanie ubezpieczonego od tej decyzji zostało oddalone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego wB.z dnia 2 grudnia 2014 r. w sprawie sygn. akt(...).
Apelacja od tego wyroku został oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego wK.z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn..akt(...).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny :
Bezsporne jest ,że odwołujący sięW. Ś.w okresie spornym od
1 sierpnia 2013 r. do 31 grudnia 2013r. prowadził działalność gospodarczą (vide akta ZUS k- 80)
Decyzją z dnia 21 lutego 2014r. ZUS Oddział wB.ustalił, że w okresie od 1 sierpnia 2013r. do 31 grudnia 2013r. właściwym ustawodawstwem w stosunku do odwołującego jest ustawodawstwo polskie .
Od tej decyzji ubezpieczony wniósł odwołanie do tut. Sądu Okręgowego , które zostało oddalone przez tut. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r. wydanym w sprawie(...).
Apelacja od tego wyroku wniesiona przez ubezpieczonego została oddalona przez Sąd Apelacyjny wK.wyrokiem z dnia 28 stycznia 2016 r. w sprawie sygn.akt(...)
Tym samym wyrok Sądu Okręgowego wB.z dnia 2 grudnia 2014r. stał się prawomocny z dniem 28 stycznia 2016 roku.
Z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego wK.potwierdzającego ustalania przeprowadzone przez sąd I instancji wynika ,że podstawę rozstrzygnięcia stanowiły dokumenty znajdujące się w aktach organu rentowego. Sąd ten zwrócił uwagę ,że decyzją z dnia 17 września 2013 roku nr(...)- (...)–PB stwierdzono wygaśnięcie wobecW. Ś.obowiązkowego ubezpieczenia społecznego wg słowackiego ustawodawstwa z dniem 31 lipca 2013 roku .Decyzja ta po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez ubezpieczonego i pracodawcę przez instancję odwoławczą nabyła mocy prawnej i wykonawczej z dniem 16 kwietnia 2014 roku i ma charakter ostateczny. Wynika to wprost z pisma słowackiej instytucji ubezpieczeniowej z dnia 10 września 2014 roku.
Na końcu uzasadnienia Sąd Apelacyjny podał, że jeśli ubezpieczony uzyska korzystne dla siebie rozstrzygnięcie w zakresie podlegania ustawodawstwu właściwemu zapadłe przed sądem słowackim to będzie mógł wstąpić do polskiego organu rentowego z wnioskiem o wznowienie postępowania w trybie przewidzianym przepisamiustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych.
( dowód : - akta składkowe ZUS,
- akta sprawy tut. Sądu(...))
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach składkowych ZUS i aktach sprawy tut. Sądu(...).
Sąd Okręgowy zważył co następuje :
OdwołanieW. Ś.nie zasługiwało na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia czy odwołujący się w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji tj. od 1 sierpnia 2013r. do 31 grudnia 2013r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej .
Na początku należy stwierdzić, że kwestia podlegania ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych w okresie od 1 sierpnia do 31 grudnia 2013r. została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Sądu Okręgowego wB.z dnia 2 grudnia 2014 r. którym to Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji ZUS z dnia 21 lutego 2014r. w tej kwestii.
Zgodnie zart. 365 § 1 k.p.c .orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Moc wiążąca orzeczenia (art. 365 § 1 k.p.c.) może być rozważana tylko wtedy, gdy rozpoznawana jest inna sprawa niż ta, w której wydano poprzednie orzeczenie oraz gdy kwestia rozstrzygnięta innym wyrokiem stanowi zagadnienie wstępne – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2014 r. I UK 329/13.
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza treść decyzji organu rentowego, od której wniesiono odwołanie, i tylko w tym zakresie podlega ona kontroli sądu zarówno pod względem jej formalnej poprawności, jak i merytorycznej zasadności(por.postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r. sygn. II UZ 52/99, opubl. OSNP 2000/15/601, Lex 40789; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. II UK 275/11, opubl. Lex nr 1215286).
Przedmiot i zakres rozpoznania w niniejszej sprawie wyznaczała zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , którą ZUS stwierdził podleganie przez ubezpieczonego obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 sierpnia do 31 grudnia 2013r.
Powołany prawomocny wyrok tut. Sądu z dnia 2 grudnia 2014 roku stwierdzający ,że ubezpieczony podlegał ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych w okresie od 1 sierpnia 2013r. z uwagi na treść regulacji zamieszczonej wart. 365 § 1 k.p.c.miał charakter wiążący nie tylko dla stron i sądu, który go wydał, lecz również dla innych sądów oraz organów państwowych i administracji publicznej.
Wynikająca zart. 365 § 1 k.p.c.moc wiążąca orzeczenia merytorycznego, do którego należy wyrok oddalający odwołanie, musi być brana pod uwagę w kolejnym postępowaniu, w jakim pojawia się dana kwestia, nie podlegająca ponownemu badaniu. Związanie orzeczeniem oznacza bowiem niedopuszczalność nie tylko dokonywania ustaleń sprzecznych z nim, ale nawet przeprowadzania postępowania dowodowego w tym zakresie(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2011 r., I UK 239/10, opubl. LEX nr 738532, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 18 lutego 2014 r. III AUa 811/13)
W konsekwencji prawomocne przyjęcie, iż w okresie od 1 sierpnia 2013r. odwołujący podlegał ustawodawstwu polskiemu prowadzi do ustalenia iż w tym okresie podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności gospodarczej skoro bezspornym było, iż działalność taką prowadził .
Niezrozumiałe jest dla Sądu stawianie przez odwołującego się zarzutu przedwczesności wydania zaskarżonej decyzji skoro decyzja ZUS z dnia 21 lutego 2014 r. będąca podstawa do jej wydania stała się decyzją prawomocną.
Brak było też podstawy do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie gdyż odwołujący nie wykazał jakie to postępowanie toczy się przed słowacką instytucją ubezpieczeniową , którego rozstrzygnięcie miało by wpływ na wynik niniejszej sprawy. Tymczasem z nie budzących wątpliwości ustaleń sądu wynika ,że decyzja słowackiej instytucji ubezpieczeniowej z dnia 17 września 2013 roku stwierdzająca wygaśnięcie wobec ubezpieczonego obowiązkowego ubezpieczenia społecznego według ustawodawstwa słowackiego z dniem 31 lipca 2013 roku nabrała mocy prawnej i wykonawczej z dniem 16 kwietnia 2014 roku i ma charakter ostateczny.
Podkreślenia wymaga, że reguły dowodzenia w procesie cywilnym (art. 6 k.c.iart. 232 k.p.c.) zobowiązują strony do wskazywania dowodów, z których wywodzą one skutki prawne. Zasada ta znajduje zastosowanie również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, których przedmiotem są odwołania ubezpieczonych od decyzji organów rentowych.
Podnieść należy, że ogólna zasada rozkładu ciężaru dowodu, jest regułą w znaczeniu materialnym wskazującą, kto poniesie skutki nieudowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, natomiast przepisart. 232 k.p.c.wskazuje, kto ponosi ciężar dowodu w znaczeniu formalnym: "kto powinien przedstawiać dowody"(por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2006 r., V CSK 129/05, Lex nr 200947, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2010 r., II PK 260/09, OSNP 2011, nr 17-18, poz. 226, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2014 r. III AUa 2732/13)
Odwołujący nie przedłożył żadnych nowych dokumentów na podstawie których można by uznać , iż nie podlegał on w spornym okresie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej na terytorium Polski i że wobec niego w tym okresie właściwe jest ustawodawstwo słowackie.
W tym miejscu Sąd pragnie zwrócić uwagę , iż dokumentem stanowiącym podstawę do ustalenia właściwego ustawodawstwa są druki E101 /A1 wydane przez instytucję ubezpieczeniową ,stwierdzając podleganie ustawodawstwu państwa świadczenia pracy najemnej .
W kwestii legitymowania się formularzem A1 o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu w państwie członkowskim miejsca wykonywania pracy najemnej wypowiadał się Sąd Najwyższy i sądy powszechne.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20.10.2016 roku w sprawie I UZ 22/16 w tej kwestii stwierdził ,że :
„ Legitymowanie się poświadczeniem na formularzu A1 o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu w państwie członkowskim miejsca wykonywania pracy najemnej nie może być ignorowane przy ustaleniu ustawodawstwa mającego zastosowanie do zainteresowanego w trybie art. 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 284 z 30 października 2009,s.1 (zob. art. 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego) i dopiero jego wycofanie lub uznanie za nieważne, po ponownym rozpatrzeniu podstaw jego wydania, umożliwia ustalenie ustawodawstwa państwa członkowskiego miejsca zamieszkania. Dokument w postaci poświadczenia rejestracji systemie ubezpieczenia społecznego innego państwa członkowskiego jest tylko dowodem zgłoszenia do ubezpieczenia, które samo w sobie nie przesądza o istnieniu ważnego tytułu do objęcia ubezpieczeniem.”
( por. Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 27 września 2016 r. I UZ 14/16 lex 2159219 )
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Najwyższy szczegółowo omawia pojęcie „wspólnego porozumienia „ o którym mowa w art. 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 a stanowisko to Sąd Okręgowy w całości podziela i stosuje w swoich rozstrzygnięciach za aprobatą Sądu Apelacyjnego wK.wyrażoną w wyrokach z dnia 5 kwietnia 2016r.(...), z dnia 30 marca 2016r.(...)z dnia 26 kwietnia 2016r.(...).
Podkreślenia na kanwie tej sprawy wymaga też stanowisko ,że nie jest dopuszczalna ocena stosunku prawnego stanowiącego tytuł ubezpieczenia społecznego w innym państwie członkowskim przez instytucję miejsca zamieszkania osoby wnoszącej o ustalenie właściwego ustawodawstwa a tym samym stwierdzenia spełnienia warunków ubezpieczenia społecznego w systemie prawnym państwa wykonywania pracy podlegającym koordynacji na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/04 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego( por.wyrok S.N z dnia 19 stycznia 2014r. I UK 275\13 G.Prawna UiŚ2014/75/4)
Wobec powyższego osoba , która domaga się ustalenia ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego właściwego dla państwa w którym wykonuje prace najemną musi przedłożyć dokumenty potwierdzające to ubezpieczenie a takimi są druki E101 /A1. Za okres sporny odwołujący takich druków nie przedłożył.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. nr 121 poz. 1264 z późn. zm.) obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu podlegają z zastrzeżeniem art. 8 i 9 osoby fizyczne, które na obszarze RP są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Artykuł 8 ust. 6 cytowanej ustawy stanowi, iż za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej, twórcę lub artystę, osobę wykonującą wolny zawód w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Działalnością gospodarczą zgodnie zustawą z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej/ Dz. U nr. 155 poz. 1095 z 2007r. z póź.zm / jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, zaś przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz nie mająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo i we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą, przedsiębiorcami w kontekście tej ustawy są również wspólnicy spółki cywilnej.
Okres w którym ubezpieczony podlega ubezpieczeniu społecznemu wyznacza treśćart. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym osoby prowadzące działalność pozarolniczą podlegają ubezpieczeniu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, co oznacza, iż okres podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu należy ściśle wiązać z faktycznie wykonywaną działalnością.
Skoro bezspornym było , iż odwołujący w okresie od 1 sierpnia 2013r. do 31 grudnia 2013r. prowadził działalność gospodarczą a ponadto nie wykazał ,że podlegał ustawodawstwu innego państwa , zaskarżona decyzja stwierdzająca podleganie przez ubezpieczonego w tym okresie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej była prawidłowa.
Na zakończenie Sąd podnosi ,że organ rentowy ani sądy nie mogą spowodować sytuacji, w której osoba prowadząca działalność i wykonująca pracę najemną w różnych państwach członkowskich Unii nie będzie podlegałażadnemu ustawodawstwulub że będzie podlegała ustawodawstwu więcej niż jednego państwa. Taki skutek jest niezgodny z celem art. 48-51 TWE (art. 39 i 42 w tekście skonsolidowanym), którym jest zapewnienie, aby pracownicy, w rezultacie wykorzystania prawa do swobodnego przepływu, nie tracili korzyści należnych im z zabezpieczenia społecznego na podstawie ustawodawstwa danego państwa członkowskiego (por. wyroki ETS z dnia 20 września 1994 r., C-12/93, A.D..,(...)1994, s.(...); z dnia 26 maja 2005 r., C-249/04, J.A.; z dnia 10 czerwca 1986 r., 60/85, M. E. S.L.,(...)1986, s.(...); z dnia 3 maja 1990 r" C-2/89, K. vonH., z dnia 16 lutego 1995 r., C-425/93,(...)& Co. KG,(...)1995, s. 269).
Stwierdzenie , iż odwołujący nie podlega ubezpieczeniom społecznym na terytorium Polski doprowadziłoby do sytuacji , iż nie podlega on w ogóle ubezpieczeniom skoro słowacka instytucja ubezpieczeniowa stwierdziła , że ubezpieczony nie podlega ustawodawstwu słowackiemu w zakresie zabezpieczenia społecznego od dnia 1 sierpnia 2013 roku.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie jako bezzasadne.
O kosztach postępowania Sąd orzekł po myśliart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.i § 9 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U z 2015 r. poz. 1804 z póż.zm.) obowiązującego w dacie złożenia odwołania .
Sędzia:
Sygn. akt VI U 14/ 17

ZARZĄDZENIE

1
odnotować uzasadnienie,

2
odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełn.adw. Ł. C.,

3
kal.14 dni do wniesienia apelacji.

B., dnia 20 marca 2017r.
Sędzia