Sąd Okręgowy w Krakowie
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 2310/17
Data wyroku: 2017-11-13 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Beata Kurdziel
Słowa kluczowe: Księgi wieczyste, Postępowanie wieczystoksięgowe (przepisy ogólne)
Podstawa prawna: art. 626 ^9^ k.p.c.

Sygnatura akt II Ca 2310 / 17

POSTANOWIENIE
Dnia 13 listopada 2017 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia SO Beata Kurdziel

Sędziowie: SO Katarzyna Biernat-Jarek (sprawozdawca)
SO Krzysztof Lisek
po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuM. P.przy uczestnictwieA. O.
o wpis do księgi wieczystej
na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Chrzanowie z dnia 21 lipca 2017 r., sygnatura akt DzKw KR1C/00003108/17
p o s t a n a w i a : oddalić apelację.

SSO Katarzyna Biernat-Jarek   SSO Beata Kurdziel  SSO Krzysztof Lisek

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Chrzanowie uchylił zaskarżony wpis referendarza sądowego Sądu Rejonowego w Chrzanowie w sprawie sygn. akt DzKw KR1C/00003108/17 dokonany na podstawie nieprawomocnego postanowienia z dnia 11 maja 2017 roku w dziale III księgi wieczystej kw. nr(...)i w dziale I Sp.księgi wieczystej nr (...)i oddalił wniosek, znosząc wzajemnie między stronami koszty postępowania.
W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że Referendarz Sądowy na podstawie wniosku zarejestrowanego pod sygn. akt DzKw KR1C/00003108/17 z urzędu w dniu 28 kwietnia 2017 roku i na podstawie nieprawomocnego postanowienia z dnia 11 maja 2017 roku o sprostowaniu z urzędu wpisu dokonał w dziale IIIksięgi wieczystej nr (...)wpisu służebności gruntowej obciążającejdziałkę numer (...)położoną wL., a dziale I Sp. księgi wieczystej kw. nr(...)uprawnienie z tytułu służebności gruntowej na rzeczdziałki numer (...)położonej wL.powstałej ze zniesieniadziałek (...)pierwotnie objętych wykazem hipotecznym(...).
W skardze na powyższe postanowienie przedstawiciel ustawowy małoletniej uczestniczki podnosiła, że postanowienie referendarza sądowego zostało wydane z naruszeniemart. 293 § 1 k.c., albowiem służebność gruntowa nie powinna obciążać nieruchomości należącej do małoletniej uczestniczki, nadto do wpisu doszło bez zgody sądu rodzinnego.
Sąd Rejonowy odwołując się do zakresu kognicji w postępowaniu wieczystoksięgowym , wskazał, że wnioskodawca domagał się z urzędu uzupełnienia wpisu dotyczącego ujawnienia uprawnienia w dziale I Sp kw nr(...)z tytułu służebności gruntowej oraz ujawnienia wpisu obciążenia z tytułu tejże służebności w dziale III kw nr(...), w których to księgach nie było ujawnione zarówno obciążenie jak i uprawnienie z tytułu służebności gruntowej.
Przy zakładaniuksięgi wieczystej nr (...)(aktualnie zamkniętej) dladziałki numer (...)obciążonej służebnością gruntową objętej pierwotnie wykazem hipotecznym LWH 604 
  „Luszowice” na wniosek z dnia 13 maja 1961 roku nie została do tej księgi z przedmiotowego wykazu hipotecznego z karty ‘’C’’ przeniesiona służebność: prawa wolnego raz na zawsze przechodu i przejazdu wzdłuż zachodnio-północnej granicydziałki numer (...)wL.na rzecz każdoczesnych właścicieli między innymidziałki numer (...)objętej księgą wieczystą kw. nr(...). Następnie przedmiotową działkę przeniesiono do księgi wieczystej kw. nr(...)na wniosek z dnia 2 lipca 2001 roku sygn. akt DzKw 3828-34/2001 nie ujawniając obciążenia w dziale III tejże, po czym na wniosek z dnia 28 kwietnia 2015 roku sygn. akt DzKw.KR1C/0003102/15 dla działki tej została założona nowa księga wieczysta kw.(...)z wpisem własności na rzecz małoletniej uczestniczki postępowaniaA. O., na podstawie umowy darowizny Rep.(...)z dnia 27 kwietnia 2015 roku .
Z przedmiotowej czynności prawnej jednoznacznie wynika, że działka będąca przedmiotem darowizny tj.działka numer (...)wolna była od wszelkich obciążeń , długów, praw i roszczeń na rzecz osób trzecich nie ujawnionych w księdze wieczystej
Sąd odwołując się do treściart. 351 § 1 k.p.c.wskazał , że dladziałki obciążonej numer (...)została założona księga wieczysta w dniu 29 kwietnia 1963 roku przy wniosku sygn. akt DzKw.KR1C/00000900/61 - bez ujawnienia obciążenia z tytułu służebności gruntowej i wobec tego w tym zakresie wniosek o uzupełnienie wpisu należy uznać za spóźniony.
W związku z tym nie można było uwzględnić żądania wniosku o uzupełnienie wpisu z urzędu, gdyż naruszyłoby to dyspozycję przepisu cyt. wyżej.
Również zdaniem sądu nie mgło dojść do sprostowania wpisu z urzędu, gdyż w dziale III księgi wieczystej kw. nr(...)nie była ujawniona służebność gruntowa obciążająca nieruchomość objętą tą księgą wieczystą. Gdyby w dziale III tej księgi wieczystej była ujawniona służebność gruntowa, a nie zostałaby ujawniona w dziale I Sp. księgi wieczystej prowadzonej dla działki uprawnionej ,wówczas byłaby to wada wpisu podlegająca sprostowaniu z urzędu.
Wskazał też Sąd, że w postępowaniu wieczystoksięgowym sąd nie prowadzi postępowania dowodowego i nie może czynić ustaleń czy służebność jest wykonywana, czy też na skutek jej niewykonywania wygasła.
Podstawę orzeczenia Sądu stanowił art. art. 5181§ 1 i 3 k p c w zw. z art.13§ 2 k p c.
We wniesionej apelacji uczestnikM. P.zarzucił postanowieniu obrazę prawa materialnego to jestart. 7 ustawy o księgach wieczystych i hipotecepoprzez uznanie, iż brak wpisu o istnieniu służebności drogi koniecznej w związku z treścią czynności prawnej, na podstawie których dokonywano wpisów do ksiąg wieczystych stanowi podstawę do uznania iż służebność drogi koniecznej nie istniała i nie zachodzą podstawy do jej wpisywania z urzędu, nadto nie zastosowaniaart. 4 § 3 ustawy z dnia 17 lutego 1960 roku o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych, który przewidywał dokonanie z urzędu wpisu do księgi wieczystej obciążeń w nim wskazanych w tym służebności gruntowych przestanie ujawnienie służebności gruntowej wksiędze wieczystej (...), wreszcie błędne zastosowanieart. 351 § 1 k.p.c.do doręczenia zawiadomienia o założeniu księgi wieczystej dladziałki (...)polegające na zastosowaniu przepisuk.p.c.który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 1965 roku do zdarzenia z dnia 29 kwietnia 1963 roku to jest naruszenie zasady lex retro non agit.
W oparciu o te zarzuty domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i dokonania uzupełnienia wpisu w księgach wieczystych zgodnie ze swoim wnioskiem.
W uzasadnieniu apelacji zarzucił, że samego faktu iż strony przy zawieraniu aktu notarialnego twierdziły, iż działka będąca przedmiotem umowy darowizny wolna była od wszelkich obciążeń długów praw i roszczeń na rzecz osób trzecich nieujawnionych w księdze wieczystej, nie stanowi przeszkody do ujawnienia służebności wpisanej na karcie C księgi dawnej i prawo to winno znaleźć odzwierciedlenie także w treści ksiąg wieczystych zakładanych okresie po zamknięciu księgi wieczystej dawnej, gdyż jest to ograniczoneprawo rzeczowe, którego istnienie w żaden sposób nie zostało podważone. Zdaniem apelującego przepisy dotyczące uzupełnienia orzeczenia weszły w życie po czasie w którym doszło do orzeczenia co do którego dotyczył wniosek o uzupełnienie.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Zgodnie z przepisemart. 6268§ 2 k.p.c.wyznaczającym zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym postępowanie wieczystoksięgowe jest postępowaniem sformalizowanym. Przy rozpoznawaniu przez sąd wniosku o wpis badaniu podlega treść wniosku, treść i forma dokumentów dołączonych do wniosku i stanowiących podstawę wpisu oraz treść księgi wieczystej. Zatem sąd w ramach rozpoznawania zasadności, bądź bezzasadności wniosku inicjującego postępowanie w sprawie jest obowiązany badać wyłącznie dokumenty mające stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej.
W niniejszej sprawie żądanie wniosku dotyczyło „uzupełnienia wpisu dot. służebności gruntowej gdyż nie została przeniesiona za działką przy zakładaniu księgi wieczystej i wpisanie w dziale I-Sp(...)i dziale III(...)służebności drogi na rzeczdziałki nr (...)wzdłuż wschodniopółnocnej granicydziałki nr (...).
Przy tak sformułowanym wniosku Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 11 maja 2017 roku dokonał sprostowania z urzędu działu I – Spksięgi wieczystej (...)oraz dział IIIksięgi wieczystej (...)wpisu poprzez ujawnienie służebności z odwołaniem że wpis został przeniesiony z(...)po czym powyższe postanowienie uczynił podstawą wpisu, która następnie Sąd Rejonowy zakwestionował , uchylając wpis i oddalając wniosek.
W tych okolicznościach należy zatem ponownie odwołać się do treści wniosku , którym wnioskodawca domagał się ujawnienia służebności z odwołaniem do tego , że wpis dotyczący służebności nie został przeniesiony przy zakładaniu księgi wieczystej, bez wskazania na podstawie jakich dokumentów wpis ma zostać dokonany.
Jak prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy w swoich wywodach działka nr(...)wL.objęta byłaksięgą wieczystą (...), gdzie z treści tej księgi mnie wynikało by w dziale III ujawnione było jakiekolwiek obciążenie dotyczącedziałki nr (...)wL., objętej umową darowizny Rep.(...)z dnia 27 kwietnia 2015 roku w wyniku której założonoksięgę wieczystą (...).
Również z treściksięgi wieczystej (...), założonej wpisem z dnia 14 września 2006 roku nie wynika by ujawniono w dziale I – Sp jakąkolwiek służebność ustanowioną jako uprawnienie dla którejkolwiek działki objętej ta księgą.
W tym stanie rzeczy odwołując się do zakresu kognicji w postępowaniu wieczystoksięgowym stwierdzić należy wobec treści wniosku, przy braku jakichkolwiek dokumentów – w tym również z odwołaniem się do wpisów archiwalnych brak było jakichkolwiek podstaw do jego uwzględnienia , dlatego wniosek ten winien był zostać oddalonya liminena podstawieart. 6269k.p.c.
Nie było także żadnych podstaw do dokonywania wpisu z urzędu – albowiem zakres działania Sądu w tym zakresie wyznaczaart. 62613§ 1 k.p.c.Natomiast sprostowanie, które miało uzasadniać dokonanie wpisu z urzędu , było niedopuszczalne w świetle treściart. 62613§ 2 k.p.c.który ma zastosowanie do spisu dokonanego i dotyczy jedynie takich usterek , które nie prowadzą do niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Ujawnienie obciążania na podstawie treści wpisów zawartych w księgach wieczystych dawnych jest dopuszczalne , jednakże samo w sobie stanowi ujawnienie prawa lub obciążenia i jest czynnością merytoryczną, podlegającą weryfikacji w ramach kognicji, o której mowa wart. 6268§ 2 k.p.c., a nie w trybie sprostowania.
Brak było również podstaw do uzupełnienia wpisu , bowiem w istocie do rozważenia pozostawało jedynie uzupełnienie wpisu na podstawie którego założonoksięgę wieczystą (...)tj. wpisu dokonanego na wniosek DzKw KR1C/0003102/2015 z dnia 28 kwietnia 2015 r. albowiem do tej księgi wieczystej odwoływał się wnioskodawca – a jak już wskazano w treści księgi nr(...)z której odłączonodziałkę (...)nie wynika by w dziale III ujawniona była jakakolwiek służebność.
W tym stanie rzeczy zarzuty apelacji uznać należy za chybione, albowiem powodem oddalenia wniosku nie była treśćart. 7 ustawy o księgach wieczystych i hipotecei nic nie stoi na przeszkodzie by wnioskodawca złożył wniosek o ujawnienie stosownej służebności ze wskazanie której działki ma dotyczyć obciążenie, a której uprawnienie oraz ze wskazaniem na podstawę wpisu i gdzie ona się znajduje oraz w razie potrzeby dołączył niezbędne dokumenty.
Co do zarzutu naruszeniaart. 4 § 3 ustawy z dnia 17 lutego 1960 roku o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych– brak jest danych pozwalających na stwierdzenie by przepis ten miał zastosowanie w odniesieniu do wpisu na podstawie którego założonoksięgę wieczystą (...), zaś co do zastosowania art. 351 to jak już wskazano nie mógł on mieć zastosowania w odniesieniu do wpisu na podstawie którego założono ww. księgę.
Z tych względów apelacja jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.

SSO Katarzyna Biernat-Jarek  SSO Beata Kurdziel   SSO Krzysztof Lisek