Sąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 752/16
Data wyroku: 2017-02-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Krajewski
Słowa kluczowe: Bank
Podstawa prawna: art.69 i art.95 prawa bankowego

Sygn. aktI C 752/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia23 lutego 2017 r.
Sąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim I Wydział Cywilny
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Tomasz Krajewski
Protokolant: st. sekr. sąd Tomasz Lewandowski
po rozpoznaniu w dniu20 lutego 2017 r. w Aleksandrowie Kujawskim
na rozprawie sprawy z powództwa(...) Banku (...) S.A.z siedzibą wW.
przeciwkoZ. K.iK. K.
o zapłatę

1
oddala powództwo;

2
zasądza od powoda(...) Banku (...) S.A.z siedzibą wW.na rzecz pozwanegoZ. K.kwotę 4.817 zł (cztery tysiące osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

3
zasądza od powoda(...) Banku (...) S.A.z siedzibą wW.na rzecz pozwanejK. K.kwotę 5.883,48 zł (pięć tysięcy osiemset osiemdziesiąt trzy złote czterdzieści osiem groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu.

UZASADNIENIE
Powód(...) Bank (...) S.A.wW.domagał się zasądzenia odK. K.iZ. K.solidarnie kwoty 26.220,65 zł z odsetkami umownymi naliczanymi od 25.6.2016 od kwoty 18.604,24 zł według zmiennej stopy procentowej obowiązującej w(...) SA, stanowiącej czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP, jednak nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa; powód domagał się też zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podał, że pozwani w dniu 19.4.2005 zawarli z powodem umowę o rachunek(...) nr (...), która w związku z wypowiedzeniem została zaewidencjonowana na rachunku Kredyt(...).W..Kr.Odnawialnego nr(...). Na podstawie ksiąg powoda stwierdzono, że na dzień 24.6.2016 figuruje w nich wymagalne zadłużenie z tego tytułu w kwocie 18.604,24 zł – należność główna i 7437,41 zł – odsetki. Pomimo wezwań do zapłaty pozwani nie uregulowali zadłużenia.
Sąd wydał w sprawie w dniu 2 sierpnia 2016 nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.
PozwanaK. K.wniosła sprzeciw od nakazu we całości. Podniosła zarzut braku wykazania podstaw i wysokości roszczenia i wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu. Wskazała, że wyciąg z ksiąg rachunkowych banku nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 § 1 kpc, tym samym bank dochodząc roszczeń nie jest zwolniony z obowiązku udowodnienia ich zasadności na zasadach ogólnych. Pozwana zakwestionowała istnienie jakiejkolwiek zaległości wobec powoda; wskazała, że powód nie przedstawił żadnego dowodu, który pozwalałby stwierdzić istnienie stosunku zobowiązaniowego między stronami. Nie wykazał też powstania i wysokości ewentualnej zaległości, jak też adekwatności roszczenia odsetkowego.
PozwanyZ. K.również wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty w całości, podniósł zarzut nie wykazania roszczenia tak co do zasady jak i wysokości i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Pozwany zanegował istnienie roszczenia powoda, wskazał, ze nie przedłożył on łączącej strony umowy i nie wiadomo, na czym polegało zobowiązanie pozwanego, jak określono jego realizację, a także w jakich okolicznościach i kiedy pozwany popadł w zwłokę. Niewystarczające jest w tym celu złożenie wyciągu z ksiąg bankowych, nie są one bowiem dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 § 1 kpc.
W odpowiedzi na sprzeciwy powód wniósł o oddalenie sprzeciwów jako niezasadnych. Wskazał, że złoży umowę zawartą z pozwanymi i jej wypowiedzenie. Wskazał też, że zgodnie zart. 485 §3 kpcwyciąg z ksiąg bankowych może być podstawą do wydania nakazu zapłaty przez Sąd.
Wraz z pismem z 19 grudnia 2016 powód złożył dokumenty – w tym umowy zawarte z pozwanymi.
Na zakończenie postępowania pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów dojazdu. Ponieśli zarzut przedawnienia, wskazując, że zgodnie ze złożoną umową kredytu odnawialnego z 13.12.2006 w przypadku nie przedłużenia okresu kredytowania roszczenie staje się wymagalne w kolejnym dniu po upływie 12 miesięcy. Umowa była anektowana – ostatni aneks datowany był na 24.9.2008. Podwyższono w nim kwotę kredytu, nie zmieniono zapisu dotyczącego wymagalności z upływem 12 miesięcy. Oznacza to, że termin przedawnienia rozpoczął bieg 24.9.2009 i upłynął przed wniesieniem pozwu. Pozwani podnieśli także, że powód nie udowodnił, iż skorzystali oni z udzielonego im kredytu jak też zasadności naliczenia jakichkolwiek kosztów. Umowa dotyczyła limitu, do którego pozwani mogli zaciągnąć kredyt, natomiast nie wiadomo, czy rzeczywiście został on przez nich zaciągnięty.
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
W dniu 19 kwietnia 2005Z. K.iK. K.zawarli z(...) Bankiem (...) SAumowę rachunku oszczędnościowo-kredytowegoS.. Zgodnie z nią powód zobowiązał się do otwarcia i prowadzenia rachunku oszczędnościowo-kredytowegoS.nr(...).
W dniu 13 grudnia 2006Z. K.iK. K.zawarli z(...) Bankiem (...) SAumowę kredytu odnawialnego w rachunku oszczędnościowo-kredytowym nr(...)w formie limitu kredytowego w kwocie 1400 zł. Kredytu udzielono na okres 12 miesięcy z możliwością przedłużania na olejne okresy 12-miesięczne (§ 3); zgodnie z § 5 umowy posiadacz rachunku, który nie wyraża zgody na przedłużenie okresu kredytowania na kolejny okres 12 miesięcy jest zobowiązany do złożenia pisemnego oświadczenia o wypowiedzeniu umowy na co najmniej 3 dni przed upływem terminu okresu kredytowania spłaty całości zadłużenia. Zgodnie z § 19 umowy Bank mógł wypowiedzieć umowę w przypadku m.in. braku środków na rachunku bankowym na spłatę raty kredytu; termin wypowiedzenia wynosił 30 dni. W następnym dniu po upływie terminu wypowiedzenia całe zadłużenie z tytułu udzielonego kredytu wraz z odsetkami i o powstałym opłatami staje się zadłużeniem wymagalnym i przeterminowanym.
W dniu 12 lutego 2008 został sporządzony aneks do umowy kredytu odnawialnego z dnia 13.12.2007 – zgodnie z nim podwyższono kwotę kredytu odnawialnego do kwoty 3600 zł. Pozostałe warunki umowy nie uległy zmianom.
W dniu 24 września 2008 został sporządzonyaneks nr (...)do umowy kredytu odnawialnego z dnia 20.12.2006 – zgodnie z nim podwyższono kwotę kredytu odnawialnego do kwoty 18500 zł. Pozostałe warunki umowy nie uległy zmianom.
W dniu 12 sierpnia 2010Z. K.iK. K.zawarli z(...) Bankiem (...) SAumowę rachunku oszczędnościowo-kredytowego Złote Konto, usług bankowości elektronicznej oraz karty debetowej. Zgodnie z nią powód zobowiązał się do otwarcia i prowadzenia rachunku oszczędnościowo-kredytowego Złote Konto nr(...), rachunku oszczędnościowego płatnego na żądanie, a także wydania karty debetowej do Złotego Konta oraz rozliczania operacji dokonywanych przy użyciu tej karty.
Pismem z 29 sierpnia 2013 adresowanym do(...) Bank (...) SAwypowiedział umowę kredytu odnawialnego do rachunku oszczędnościowego nr(...); według treści tego pisma termin wypowiedzenia liczony jest od dnia następującego po dniu doręczenia wypowiedzenia i wynosi 2 miesiące. W piśmie tym wskazano, że zadłużenie wobec(...) SAna dzień 29.8.2013 wynosi 19.415,30 zł, w tym kwota przekroczenia limitu 43,74 zł i zaległe odsetki 668,79 zł. Pismo doręczane na adresJ.10 D33 zostało zwrócone z uwagi na to, że adresat jest nieznany.
Wezwaniami datowanymi na 24 lutego 2016 powód wezwał pozwanych do zapłaty zadłużenia z tytułu umowy Kredyt(...).W..Kr.Odnawialnego nr(...), na które składały się należność główna 18604,24 zł, odsetki w kwocie 6820,66 zł oraz prowizje i opłaty 15 zł. Wezwania zostały wysłane na adres Zamkowa 44 wR., były awizowane, lecz pozwani ich nie podjęli.
W dniu 24.6.2016(...) Bank (...) SAwystawił wyciąg z ksiąg bankowych. Zgodnie z jego treściąK. K.iZ. K.solidarnie posiadają zadłużenie z tytułu Kredyt(...).W..Kr.Odnawialnego nr(...), na które składa się należność główna 18604,24 zł, odsetki za okres od 21.11.2013 do 24.6.2016 w kwocie 7437,41 zł oraz koszty w kwocie 179 zł.
Dowód: wyciąg z ksiąg bankowych k. 4; wezwania do zapłaty wraz z poświadczeniami odbioru k. 5 – 8;umowa z 19.4.2005 k. 68;umowa z 12.8.2010 z załącznikami k. 69 – 73; pisma z 29.8.2013 z poświadczeniem odbioru k. 74 – 75; aneks z 12.2.2008 k. 79;aneks z 24.9.2008 k. 82 – 83;umowa z 13.12.2006 k. 86 - 87
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych w sprawie.
Strony postępowania łączyły umowa rachunku oszczędnościowo-kredytowegoS., przekształcona w 2010 roku w umowę rachunku oszczędnościowo-kredytowego Złote Konto oraz umowa kredytu odnawialnego w tym rachunku. Powód – jak się wydaje - roszczenie swe wywodził z drugiej z tych umów – umowy kredytu, twierdząc, że powstałe na podstawie tej umowy zadłużenie nie zostało spłacone.
Zgodnie zart. 69 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 – Prawo bankoweprzez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do zawarcia umowy kredytu pomiędzy stronami. Była to umowa kredytu odnawialnego – zgodnie z jej treścią posiadacze rachunku mieli prawo do wykorzystywania kredytu w całości lub w części do wysokości określonej w umowie, która od września 2008 roku wynosiła 18500 zł. Powód twierdził, że w wyniku realizacji tej umowy doszło do powstania zadłużenia. Okoliczności tej jednak nie udowodnił. Na okoliczność istnienia zadłużenia powód przedłożył wyciąg z ksiąg bankowych, który w obecnym stanie prawnym ma tylko walor dokument prywatnego. Wynika to zart. 95 Prawa bankowego. W ustępie 1 tego przepisu wskazuje się wprawdzie, że księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi oraz inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banków i opatrzone pieczęcią banku, jak również sporządzone w ten sposób pokwitowania odbioru należności mają moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych oraz ustanowionych na rzecz banku zabezpieczeń i mogą stanowić podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych, niemniej z ustępu 1a tego artykułu wynika, iż moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w ustępie 1, nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym. Wyciąg z ksiąg bankowych, przedłożony w sprawie, podobnie jak wezwania do zapłaty oraz wypowiedzenie umowy stanowią zatem tylko dowód tego, że osoby, które je podpisały, złożyły oświadczenia zawarte w dokumencie – są tylko dokumentami prywatnymi (art. 245 kpc) i ich moc dowodowa jest identyczna. Nie zmienia tej oceny to, że w określonych wart. 485 § 3 kpcokolicznościach wyciąg z ksiąg bankowych może być podstawą wydania przez sąd nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym – do czego zresztą w sprawie nie doszło. Dokument prywatny – w przeciwieństwie do dokumentu urzędowego – nie korzysta z domniemania zgodności jego treści z prawdą. Oznacza to, że dokumenty, które złożono w sprawie, nie stanowią dowodu przesądzającego o tym, że pozwani skorzystali z kredytu w sytuacji, gdy pozwani zaprzeczają istnieniu zadłużenia. W szczególności nie może być jedynym dowodem tego wyciąg z ksiąg bankowych powoda – będący w obecnym stanie prawnym jedynie dokumentem prywatnym, sporządzonym wyłącznie przez jedną ze stron postępowania. Jego wartość dowodowa jest zbliżona do wartości dowodowej pisemnych oświadczeń strony, zawartych w pozwie bądź sprzeciwie lub odpowiedzi na pozew.
Z przedłożonej umowy kredytu odnawialnego wynika tylko, że pozwani mieli prawo do skorzystania z kredytu – a nawet z twierdzeń powoda nie wiadomo, kiedy skorzystali z tego kredytu. Oprócz dokumentów prywatnych zawierających określone w nich jednostronne oświadczenia woli i wiedzy powód nie przedłożył dowodu na przekazanie jakichkolwiek kwot na rzecz pozwanych; nie wskazał nawet, w jakich okolicznościach i kiedy doszło jego zdaniem do powstania zadłużenia. Skonkretyzowanie przez powoda sposobu powstania zadłużenia, choćby przez podanie, w jakich datach doszło do powstania zadłużenia (lub przedłożenie wyciągu z rachunku pozwanych zawierającego odpowiednie dane) było konieczne do tego, aby strona pozwana mogła się do tego odpowiednio konkretnie odnieść, a także do tego, by Sąd mógł prawidłowo ocenić podniesiony przez pozwanych zarzut przedawnienia. Jeśliby liczyć termin przedawnienia od dołączonego do akt wypowiedzenia umowy kredytu, to trzyletni termin przedawnienia zart. 118 in fine kcdo dnia wniesienia pozwu nie upłynął – niemniej nie wiadomo, czy powód nie zwlekał z wypowiedzeniem umowy i czy w związku z tym nie doszło do upływu terminu przedawnienia wcześniej. Pozwani zaprzeczyli, by posiadali jakiekolwiek zobowiązania względem powoda. Ów brak przyznania okoliczności przytoczonych w pozwie oznacza w tym przypadku – wobec braku innych dowodów - że powód nie udowodnił istnienia swojego roszczenia – a to jego stosownie doart. 6 kcobciążał ciężar dowodu w tym zakresie.
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 kpc, zgodnie z zasadą, ze strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić koszty stronie wygrywającej. Koszty pozwanych – a których każdy był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika – składały się z kosztów zastępstwa prawnego wg stawki minimalnej wynoszących po 4800 zł, kosztów opłat skarbowych od pełnomocnictw 17 zł a w przypadkuK. K.także kosztów dwukrotnego stawiennictwa pełnomocnika zeS.doA. K.w łącznej kwocie 1066,48 zł.