Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 879/16
Data wyroku: 2017-07-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Emerytura rolnicza
Podstawa prawna: art. 19 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników
Teza: art. 20 ust. 1 pkt. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wymaga udowodnienia prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia przed dniem 1 stycznia 1983r. Nie wymaga natomiast udowodnienia opłacania składek za ten okres.

Sygn. akt IV U 879/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lipca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Jerzy Zalasiński

Protokolant

sekr. sądowy Monika Świątek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2017 r. wS.
odwołaniaZ. Ż. (1)
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia 30 września 2016 r. Nr(...)
w sprawieZ. Ż. (1)
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o prawo do emerytury rolniczej
zmienia zaskarżoną decyzję i ustalaZ. Ż. (1)prawo do emerytury rolniczej od dnia 01 września 2016 roku.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 września 2016r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawieart. 19 i 20 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz. U. z 2016r. poz. 277), odmówiłZ. Ż. (1)prawa do emerytury rolniczej wskazując, że ubezpieczona nie udowodniła wymaganego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w wymiarze co najmniej 30 lat, a jedynie 26 lat, 11 miesięcy i 28 dni. Do wymaganego okresu nie zaliczono okresu pracy w gospodarstwie rolnym teściów od dnia 1.07.1977r. do 31.12.1982r., ponieważ brak jest dokumentów potwierdzających opłacanie przez teściów składek na ubezpieczenie społeczne rolników, a ponadto teściowieŁ. Ż.zmarła w dniu 18.08.1970r. aK. Ż.zmarł w dniu 1.10.1977r.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłaZ. Ż. (1), wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej prawa do emerytury rolniczej. Wskazała, że zart. 19 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikównie wynika obowiązek opłacania przez teściów składek na ubezpieczenie rolnicze (odwołanie k.1 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację i przepisy prawa zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2-2v akt sprawy).

S ąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonaZ. Ż. (1)(ur. (...)) w dniu 14 września 2016r. złożyła wniosek o emeryturę rolniczą. Ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego o zaliczenie m.in. okresu pracy w gospodarstwie rolnym teściów od 20.03.1976r. do 31.12.1982r. Zaskarżoną decyzją z 30 września 2016r. organ rentowy odmówiłZ. Ż. (1)prawa do emerytury podnosząc, że nie udowodniła wymaganego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w wymiarze co najmniej 30 lat, a jedynie 26 lat, 11 miesięcy i 28 dni. Do wymaganych okresów ubezpieczenia emerytalno-rentowego zaliczono okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów od 7.03.1972r. do 30.06.1977r. oraz ubezpieczenia społecznego w rolnictwie od 1.01.1995r. do 4.09.2016r. Organ rentowy nie zaliczył pracy w gospodarstwie rolnym teściów od dnia 1.07.1977r. do 31.12.1982r., ponieważ brak jest dokumentów potwierdzających opłacanie przez teściów składek naFundusz (...)Rentowy, a ponadto teściowieŁ. Ż.zmarła w dniu 18.08.1970r., aK. Ż.zmarł 1.10.1977r. (wniosek i kwestionariusz dotyczący okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, k. 1-4 akt emerytalnych; decyzja z 30.09.2016r., k. 46 akt emerytalnych).
W dniu 8.11.1975r. ubezpieczona zawarła związek małżeński zZ. Ż. (2)(odpis skrócony aktu małżeństwa k. 41 akt emerytalnych).Z. Ż. (1)od dnia 22.03.1976r. jest zameldowana na pobyt stały w miejscowościB.34 (zaświadczenie, k. 18 akt emerytalnych). Teściowie wnioskodawczyniK.iŁ. Ż.posiadali gospodarstwo rolne o ogólnej powierzchni 3,87 ha położone na terenie gminyK.we wsiachB.iB.od 1952r. do 1970r.Ł. Ż.zmarła w dniu 18.08.1970r. Od 1970r. jako właściciel powyższego gospodarstwa rolnego wskazany był wyłącznieK. Ż.. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2003r. Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim I Wydział Cywilny stwierdził, że spadek poK. Ż.zmarłym w dniu 1.10.1977r. wB.na podstawie ustawy nabyły dzieci, z tym że wchodzące w skład spadku gospodarstwa rolne dziedziczy z mocy ustawy synZ. Ż. (2)w całości (zaświadczenie Starostwa Powiatowego wS.z 25.08.2016r., k. 22 akt emerytalnych; odpis skrócony aktów zgonu k.23-24 akt emerytalnych; kopia odpisu postanowienia z 22.12.2003r. k. 31 akt emerytalnych).
Po zawarciu małżeństwa zZ. Ż. (2)w 1975r. ubezpieczona zamieszkała w gospodarstwie rolnym teścia, które po jego śmierci w 1977r. z mocy ustawy odziedziczył mąż ubezpieczonej. Tam stale pracowała, wykonując wszelkie obowiązki gospodarskie, prace polowe oraz czynności przy obrządku inwentarza żywego. Uprawiano ziemniaki, zboże, kukurydzę, hodowano krowy i trzodę chlewną. Całe gospodarstwo rolne po śmierci teścia wnioskodawczyni –K. Ż.przejął jego syn a jej mążZ. Ż. (2). Siostra męża ubezpieczonej jest w zakonie, zaś pozostałe rodzeństwo nie żyje (zeznania świadkówM. S.iH. R.k. 13v akt sprawy; zeznania ubezpieczonej k. 13v akt sprawy).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach emerytalnych, jak również w oparciu o zeznania świadkówM. S.iH. R.oraz ubezpieczonejZ. Ż. (1), które są spójne, logiczne i w całości wiarygodne.

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonejZ. Ż. (1)okazało się uzasadnione.
Zgodnie zart. 19 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz. U. z 2016r. poz. 277) emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek 55 lat w przypadku kobiet, podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat; a także zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
Stosownie do treści art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 w/w ustawy do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie zart. 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2zalicza się okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990, a także okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16-ego roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983r. Przepisart. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówzawiera definicję pojęcia domownik, czyli osoby bliskiej rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
W niniejszej sprawie kwestią sporną było to, czy okres pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym od 1.07.1977r. do 31.12.1982r. (5 lat i 6 miesięcy), powinien zostać zaliczony do okresu, od którego zależy prawo do emerytury, a tym samym, czy ubezpieczona posiada wymagany przepisami okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w wymiarze co najmniej 30 lat.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił ustalić, że po zawarciu związku małżeńskiego w 1975r. ubezpieczona wraz z mężem zamieszkali w domu jej teścia, który po śmierci żony prowadził gospodarstwo rolne o ogólnej powierzchni 3,87 ha położone na terenie gminyK.we wsiachB.iB.. Teść ubezpieczonej zmarł 1.10.1977r., a gospodarstwo rolne przejął jej mążZ. Ż. (2). Co za tym idzie, sporny okres od 1.07.1977r. do 31.12.1982r. w przeważającym zakresie dotyczy okresu pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym męża, a nie teściów. Wiarygodne zeznania świadkówM. S.iH. R.oraz samej ubezpieczonej potwierdziły, żeZ. Ż. (1)stale wykonywała wszelkie prace w w/w gospodarstwie rolnym, w tym prace polowe i przy obrządku inwentarza żywego. Ubezpieczona nie była nigdzie zatrudniona, a praca w gospodarstwie rolnym stanowiła źródło utrzymania jej i rodziny. Nie można zgodzić się z organem rentowym, iż ubezpieczona powinna wykazać, że w spornym okresie były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne rolników. Przepisart. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówstanowi, że do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie zart. 19 ust. 2 pkt 2zalicza się okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983r. Wystarczyło zatem wykazanie przezZ. Ż. (1), że w okresie od 1.07.1977r. do 31.12.1982r. stale pracowała w gospodarstwie rolnym, które po śmierci teścia w październiku 1977r. dalej prowadził jej mążZ. Ż. (2).
Organ rentowy za udowodniony uznał okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w łącznym wymiarze 26 lat, 11 miesięcy i 28 dni, zatem po uwzględnieniu okresu pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym przed dniem 1 stycznia 1983r., tj. od 1.07.1977r. do 31.12.1982r., niewątpliwie wnioskodawczyni wykazała wymagany okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w wymiarze co najmniej 30 lat.Z. Ż. (1)spełnia również pozostałe przesłanki do uzyskania prawa do emerytury rolniczej, tj. w dniu 7 marca 2011r. ukończyła 55 lat, jak również zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, czego organ rentowy nie kwestionował.
Mając na uwadze powyższe, na podstawieart.47714§ 2 kpc, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że ubezpieczonej przysługuje prawo do emerytury rolniczej od dnia 1 września 2016r., tj. od miesiąca, w którym złożono wniosek o emeryturę.