Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1331/16
Data wyroku: 2017-01-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kozłowska-Czabańska
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art 4 ustawy o emeryturach i rentach z fus

Sygn. akt VII U 1331/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 stycznia 2017 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Anna Kozłowska-Czabańska

Protokolant:

sekr. sądowy Aneta Rapacka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. w Warszawie
sprawyJ. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o emeryturę pomostową
na skutek odwołaniaJ. B.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
z dnia 1 lipca 2016r., znak:(...)
oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.decyzją z dnia 1 lipca 2016 roku, znak:(...)odmówiłJ. B.przyznania prawa do emerytury pomostowej w trybieart. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych, ponieważ ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, nie osiągnął wieku 60 lat oraz nie udowodnił rozwiązania stosunku pracy.(decyzja z dnia 1 lipca 2016 roku, k. 41 a.e.)
UbezpieczonyJ. B.w dniu 17 sierpnia 2016 roku odwołał się od decyzji organu rentowego z dnia 1 lipca 2016 roku i wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji w części i orzeczenie, iż ubezpieczony po 31 grudnia 2008 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach w rozumieniuart. 3 ust 1 ustawy o emeryturach pomostowychoraz osiągnął wiek 60 lat.(odwołanie z dnia 17 sierpnia 2016 roku, k.2-10 a.s.)
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.w odpowiedzi na odwołanie z dnia 23 sierpnia 2016 roku wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podniósł, że odwołujący wymagany wiek 60 lat osiągnął dopiero 18 lipca 2016 toku, co więcej po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Organ rentowy wskazał także, iż odwołujący nie rozwiązał stosunku pracy.(odpowiedź na odwołanie z dnia 23 sierpnia 2016 roku, k. 11 – 11v a.s.).
Do zamknięcia rozprawy w dniu 17 stycznia 2017 roku strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska. (protokół rozprawy z dnia 17 stycznia 2017 roku, k. 35 - 37 a.s.)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyJ. B.w dniu 22 czerwca 2016 roku złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej(wniosek o emeryturę pomostową, k.1 - 9 tom a.e.).Do wniosku dołączył informację o okresach składkowych i nieskładkowych(informacja o okresach składkowych i nieskładkowych, k. 15 – 21 a.e.).
W oparciu o złożoną dokumentację organ rentowy przeprowadził postępowanie administracyjne, a następnie w dniu 1 lipca 2016 roku wydał decyzję, znak:(...), którą odmówił ubezpieczonemu prawa do świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że odmówił przyznania emerytury pomostowej w trybieart. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, ponieważ po dniu 31 grudnia 2008 roku odwołujący nie wykonywał prac w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, nie osiągnął wieku 60 lat oraz nie udowodnił rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą. Ogólny staż pracy odwołującego organ rentowy określił na 39 lat, 7 miesięcy i 17 dni. Staż pracy w warunkach szczególnych organ rentowy określił na 30 lat, 2 miesiące i 21 dni. Do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach został przyjęty okres od 14 września 1976 roku do 31 grudnia 2008 roku. (decyzja organu rentowego z dnia 1 lipca 2016, k. 41 a.e.)
Ubezpieczony odwołał się od decyzji z dnia 1 lipca 2016 roku inicjując niniejsze postępowanie sądowe. (odwołanie z dnia 17 sierpnia 2016 roku, k.2-10 a.s.)
W toku postępowania przed tut. Sądem ustalono, iż wnioskodawcaJ. B.urodzony w dniu (...)jest z zawodu technikiem mechanikiem. Odwołujący od 14 września 1976 roku pracuje w(...) S.A.wW.na stanowisku mistrza specjalnego pociągu ratunkowego. Praca odwołującego polega na usuwaniu skutków wypadków kolejowych. Odwołujący głównie pracuje fizycznie, ale zajmuje się również kierowaniem zespołu i dbaniem o jego bezpieczeństwo. Odwołujący czasami obsługuje podnośniki hydrauliczne oraz dwa żurawie. Pracuje na wysokości do 3 metrów. Do obowiązków odwołującego należy także odśnieżanie stacji oraz wycinanie trwa na torach. (zeznania odwołującego – k.35 – 37a.s., zaświadczenie k. 23 a.e.)
Zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez(...) S.A.wW.odwołujący w okresie od 14 września 1976 roku do 31 grudnia 2008 roku (z wyłączeniem urlopu bezpłatnego: 24 stycznia 1977 roku – 24 stycznia 1977 roku i czynnej służby wojskowej: 27 stycznia 1977 roku do 16 stycznia 1979 roku) pracował w warunkach szczególnych w rozumieniu § 4 ust. 3 wykaz A, Dział VIII, pkt. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. (zaświadczenie k. 23 a.e., bezsporne)
Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego z akt sprawy, oraz akt emerytalnych, a także na podstawie dowodu z przesłuchania ubezpieczonego w charakterze strony. Sąd uznał za wiarygodne zeznania odwołującego w zakresie w jakim opisywał wykonywaną pracę, jednak wobec okoliczności sprawy okazały się one nieistotne. Sąd postanowił pominąć dowód z zeznań świadkówR. C.iE. K., bowiem mając na uwadze okoliczności sprawy, byłby on niecelowy.
Sąd zważył, że w niniejszej sprawie strony postępowania co do zasady nie kwestionowały materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania.
Zdaniem Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie budził wątpliwości i był wystarczający do wydania orzeczenia.
Sąd zważył co następuje:
OdwołanieJ. B.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z dnia 1 lipca 2016 roku, znak:(...)nie zasługuje o na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie spór pomiędzy stronami dotyczy stwierdzenia, czy organ rentowy na gruncie spornej decyzji zasadnie odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej.
Zgodnie z treściąart. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych(Dz.U. z 2015 r. poz. 965) prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniemart. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1
urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku;

2
ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4
ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5
przed dniem 1 stycznia 1999 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lubart. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;

6
po dniu 31 grudnia 2008 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

7
nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.

Dodać należy, iż z wykładniart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychwynika obowiązek zaliczania do okresów pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze także zatrudnienia w takich warunkach w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku. Artykuł ten zawiera dodatkowe warunki, aby praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana przed dniem 1 stycznia 1999 roku oraz po dniu 31 grudnia 2008 roku, jednak nie zakreśla ram czasowych odnośnie do stażu 15 lat pracy w tych warunkach. Ten okres 15 lat może więc dotyczyć całego okresu ubezpieczenia, jednak co najmniej jeden miesiąc musi przypadać przed dniem 1 stycznia 1999 roku oraz jeden miesiąc po dniu 31 grudnia 2008 roku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2013 roku, sygn. akt I UK 448/12, LEX Nr 1396383).
Zgodnie zart. 49 ustawy o emeryturach pomostowychprawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:

1
po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

2
spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;

3
w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

Wnioskodawca urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku, na dzień złożenia wniosku o emeryturę pomostową zbliżał się do ukończenia 60 lat, legitymował się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze przekraczającym 25 lat. Wnioskodawca spełnia także warunek określony wart. 4 pkt 5 ustawy o emeryturach pomostowych, albowiem w okresie od dnia od 14 września 1976 roku do 31 grudnia 2008 roku (z wyłączeniem urlopu bezpłatnego: 24 stycznia 1977 roku – 24 stycznia 1977 roku i czynnej służby wojskowej: 27 stycznia 1977 roku do 16 stycznia 1979 roku) pracował w szczególnych warunkach. Jednakże odwołujący pozostaje w stosunku zatrudnienia, tj. nie spełnia przesłanki zart. 4 pkt 7 ustawy o emeryturach pomostowy.
Istota sporu w sprawie, pomimo niespełnienia przez odwołującego przesłanki zart. 4 pkt. 7 ustawy o emeryturach pomostowych, sprowadzała się do ustalenia czy wnioskodawca po 31 grudnia 2008 roku wykonywał pracę w warunkach szczególnych.
Podkreślenia wymaga fakt, iż ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę pomostową i przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa jej przyznania. Zakres postępowania sądowego wyznacza właśnie treść decyzji. Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z 1 września 2010 roku (sygn. III UK 15/10; LEX nr 667499) zakres rozpoznania i orzeczenia w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyznaczony jest w pierwszej kolejności przedmiotem zaskarżonej decyzji organu rentowego, a w drugim rzędzie przedmiotem postępowania sądowego, determinowanego zakresem odwołania od tejże decyzji, w którym ubezpieczony dochodził emerytury pomostowej. Stąd brak było możliwości ograniczenia rozstrzygnięcia do ustalenia okresu wykonywania przez ubezpieczonego pracy w warunkach szczególnych, czego wyraźnie domagał się w niniejszym postępowaniu pomimo, iż zakres zaskarżonej decyzji i odwołania był szerszy - dotyczył prawa do emerytury pomostowej.
Niezrozumienie przedmiotowego zagadnienia przez ubezpieczonego wynika z nieuwzględnienia przez niego treści przepisuart. 47714§ 1 i 2 k.p.c., w myśl którego Sąd ubezpieczeń społecznych oddala odwołanie lub uwzględniając je, zmienia zaskarżoną decyzję i orzeka co do istoty sprawy co oznacza, iż przyznaje żądane świadczenie, bądź nie.Wykluczone i nieznajdujące uzasadnienia prawnego jest odrębne dochodzenie ustalenia spełnienia jednej z przesłanek (w tym wypadku 15 lat pracy w warunkach szczególnych) do nabycia prawa do danego świadczenia w sytuacji, gdy bezsporne jest niespełnienie innej przesłanki (tu: rozwiązania stosunku pracy), jeżeli wyłącznie kumulatywne wystąpienie wszystkich przesłanek gwarantuje nabycie prawa do świadczenia.Co do zasady, ustalenia wykonywania pracy w warunkach szczególnych może dokonać w trybieart. 189 k.p.c.wyłącznie Sąd pracy, po wykazaniu przez pracownika interesu prawnego w dochodzonym ustaleniu. Nie odbywa się to tymczasem w drodze postępowania prowadzonego przeciwko organowi rentowemu.
Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że całokształt postępowania dotyczącego ustalenia prawa do świadczeń emerytalno-rentowych z tytułu ubezpieczenia społecznego należy do właściwości organów rentowych (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 1976 roku, sygn. akt I PZP 35/76 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1966 roku, sygn. akt I PRN 74/66 - OSPiKA 1967, z. 7-8, poz. 193). Za tym poglądem przemawia treść uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 października 1978 roku (sygn. akt V UZP 5/78, OSNCP 1979, z. 1, poz. 1) w której wyjaśniono, że w postępowaniu o ustalenie wysokości zasiłku chorobowego organ rentowy samodzielnie ocenia okoliczności, od których zależy to ustalenie, oraz uchwały z dnia 8 lutego 1979 roku (sygn. akt III PZP 17/78, OSNCP 1979, z. 7-8, poz. 143) w której podkreślono, że organ rentowy samodzielnie ocenia w postępowaniu dotyczącym świadczeń rentowych, czy wnioskodawca pozostawał w stosunku pracy w rozumieniu przepisów o świadczeniach społecznych z tytułu choroby zawodowej. Dlatego uzasadniony jest pogląd, że ubezpieczony dla uzyskania świadczeń emerytalno-rentowych zgłasza wniosek do organu rentowego wraz z koniecznymi dowodami do wykazania zasadności tego wniosku. Jeżeli w postępowaniu przed organem rentowym ubezpieczony nie będzie mógł wykazać się zaświadczeniem zakładu pracy, że był zatrudniony w szczególnych warunkach, nie pozbawia to go możliwości wykazania tej okoliczności w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie bowiem z uchwalą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1985 roku (sygn. akt III UZP 5/85, Legalis) w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Na marginesie należy wskazać, iż w myśl art. 49 ustawy pomostowej wykonywanie pracy w warunkach szczególnych po 31 grudnia 2008 roku nie jest koniecznie jeżeli spełni się warunki określone wart. 4 pkt 1-5 i 7 ustawy o emeryturach pomostowych, w tym m.in. warunek rozwiązania stosunku pracy.
Reasumując w niniejszym postępowaniu kluczową nie była kwestia wykonywania przez odwołującego pracy w warunkach szczególnych po 31 grudnia 2008 roku, ale fakt nierozwiązania przez niego stosunku pracy. Zakres zaskarżonej decyzji był wyznaczony przepisemart. 4 ustawy o emeryturach pomostowych. Skoro zatem ubezpieczony nadal pozostaje w stosunku pracy, nie mógł na tej podstawie nabyć prawa do dochodzonego świadczenia. Stąd zgodnie z treściąart. 217 § 2 k.p.c.i227 k.p.c., Sąd Okręgowy oddalił wnioski dowodowe ubezpieczonego uznając je za niecelowe.
Mając powyższe na względzie, na mocyart. 47714§ 1 k.p.c., Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego, jako bezzasadne.