Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 165/15
Data wyroku: 2017-09-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Monika Pietrzyk
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 § 1 k.c.

Sygnatura akt I Ns 165/15

POSTANOWIENIE
Dnia 28 września 2017 r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodnicząca: SSR Monika Pietrzyk
Protokolant: Magdalena Mastej
po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. w Kamiennej Górze na rozprawie
sprawy z wnioskuK. G.,S. G.
przy udziale ParafiiR.-Katolickiej wW.
o zasiedzenie
postanawia:

I
ustalić, żeK. G.iS. G.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej nabyli przez zasiedzenie z dniem 01.01.2003 r. własność nieruchomości gruntowej o powierzchni 0,0097 ha stanowiącej częśćdziałki nr (...), położonej wD., gm.M., powiat(...), wydzielonej kolorem czerwonym i oznaczonej na mapie sporządzonej przez geodetę inż.K. W.z dnia 12.01.2017 r. stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia, jakodziałka nr (...)oraz własność nieruchomości gruntowej o powierzchni 0,0117 ha stanowiącej częśćdziałki nr (...), położonej wD., gm.M., powiat(...), wydzielonej kolorem czerwonym i oznaczonej na mapie sporządzonej przez geodetę inż.K. W.z dnia 12.01.2017 r. stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia jakodziałka nr (...), dla których Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...),

II
ustalić, że wnioskodawcy i uczestnik ponoszą koszty postępowania stosownie do udziału w sprawie.

Sygn. akt I Ns 165/15

UZASADNIENIE
WnioskodawcyK. G.iS. G.wnieśli o stwierdzenie, że na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej z dniem 1 stycznia 1999 r. nabyli przez zasiedzenie własność części nieruchomości położonej wD., gminieB., dla której Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze X Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą wK.prowadziksięgę wieczystą KW nr (...), w postaci tych częścidziałek ewidencyjnych nr (...), które są w posiadaniu wnioskodawców i którego przylegają do stanowiącej współwłasność wnioskodawców nieruchomości, obejmującej działkę onumerze ewidencyjnym (...), dla której Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze X Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą wK.prowadziksięgę wieczystą KW nr (...). Wnioskodawcy wnieśli o zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawców kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, żedziałkę numer (...)nabyli od Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży z dnia 31.12.1968 r. i do chwili obecnej wyłącznie wnioskodawcy ją użytkują i zamieszkują. Od chwili nabycia tej działki, wnioskodawcy weszli w posiadanie także pewnej częścidziałek o numerach (...)stanowiących własność ParafiiR.– Katolickiej wW.. Istniały na nich pozostałości ogrodzenia, które według ich przekonania wyznaczało granicę zakupionej przez nich nieruchomości. O fakcie zajmowania części działek niestanowiących ich własność, wnioskodawcy dowiedzieli się dopiero w 2011 r., kiedy po uprzednim zawiadomieniu przez geodetę ustalenia przebiegu działek ewidencyjnych, wyznaczone zostały w terenie granicedziałek nr (...). Wnioskodawcy podnieśli, iż próba polubownego załatwienia sporu nie powiodła się.
Uczestnik postępowania Parafia Rzymskokatolicka wW.wniosła o oddalenie wniosku o zasiedzenie części nieruchomości, a także o zasądzenie od wnioskodawców solidarnie na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów udzielonego pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu uczestnik podniósł, iż wniosek nie czyni zadość wymogom przewidzianym prawem, gdyż nie zawiera dokładnego określenia nieruchomości w sposób umożliwiający jej zidentyfikowanie. Uczestnik przyznał, że jest właścicielemdziałek nr (...)położonych wD.. Własność działek przeszła na jego rzecz z dniem jej erygowania na mocy Dekretu Erekcyjnego Arcybiskupa Ordynariusza(...)B. K.. Wcześniej, tj. w dniu 1.01.1971 r. nieruchomość znajdowała się w wyłącznym, faktycznym władaniu Parafii Rzymskokatolickiej wB.. Uczestnik zaprzeczył, aby nie interesował się przedmiotem zasiedzenia. Na potwierdzenie swojego stanowiska wskazał, że ponosi od całości gruntów wszelkie należne opłaty z tytułu obciążeń publicznoprawnych. Uczestnik wskazał, że to wnioskodawcy powinni wykazać, że w sposób widoczny manifestują swoje władztwo, czego nie uczynili, zaś samo wskazanie we wniosku, że część ich działek włączone są w granice działek uczestnika, nie stanowi udowodnienia władztwa nad rzeczą. Ponadto uczestnik wskazał, że wnioskodawcy nie byli posiadaczami samoistnymi. Otrzymali jedynie ustną zgodę na korzystanie zdziałek nr (...)polegającą wyłącznie na prawie przejazdu przez nie w celu dowiezienia np. opału oraz dojazdu do garażu wybudowanego przy granicydziałki nr (...), który został postawiony bez uzyskania wymaganych prawem pozwoleń.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Około 60 lat temu,K. G.otrzymała służbowe mieszkanie wbudynku nr (...)wD., gdzie mieściła się szkoła. W 1960 roku w tym budynku zamieszkał z nią mążS. G.. Po tym jak okazało się, że budynek nie nadaje się do celów szkolonych, małżeństwo państwa(...)postanowiło go kupić. Umową sprzedaży z dnia 31 grudnia 1968 r. zawartą w formie aktu notarialnegoK.iS. G.nabyli prawo własności nieruchomości położonej wD.nr 36, składającej się zdziałki numer (...)o powierzchni 0,25 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta przez Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze, X Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą wK.numer(...).
/Dowód: treśćksięgi wieczystej nr (...)k. 8-10, zeznania wnioskodawców z 24.10.2016 r. e-protokół rozprawy od 00:01:56 do 00:56:11 i od 00:56:11 do 01:02:23/.
W sąsiedztwie nieruchomości wnioskodawców, dekretem erekcyjnym z dnia 10 kwietnia 1972 r. wydanym przez Arcybiskupa Ordynariusza(...), została erygowana rzymskokatolicka parafia pod wezwaniem św.J. O.wW.powstała z podziału parafiiB.iG., dla której decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej stwierdziło, że z dniem erygowania tej parafii, przeszła własność nieruchomości stanowiącejdziałki numer (...). Dladziałek o numerach (...)położonych wD.o łącznej powierzchni 0,2001 ha, stanowiących własność ParafiiR.-Katolickiej wW.prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze, X Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą wK.księga wieczysta numer (...). Uczestnik ponosił opłaty z tytułu obciążeń publicznoprawnych nadziałki o numerach (...).
/Dowód: treśćksięgi wieczystej nr (...)k. 11-14, dekret erekcyjny k. 51,decyzja o przejściu własności k. 52, decyzje k. 54-56, zaświadczenie k. 57, zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach k.58-59/.
Najpóźniej w dacie 31 grudnia 1972 r. wnioskodawcy weszli w posiadanie samoistne częścidziałek o numerach (...)stanowiących własność uczestnika. W szczególności wnioskodawcy odgrodzili teren, posadawiając na granicy, w miejsce drewnianego, nietrwałego ogrodzenia, ogrodzenie trwałe na betonowej podmurówce wykonane z siatki, które odgradza działki do chwili obecnej. Za pozwoleniem kolejnych proboszczy ParafiiR.-Katolickiej wW.wnioskodawcy korzystali dodatkowo z możliwości przejazdu drogą znajdującą się za ogrodzeniem w głębi działki należącej do uczestnika w celu m.in. przewożenia opału.
/Dowód: zeznania wnioskodawców z 24.10.2016 r. e-protokół rozprawy od 00:01:56 do 00:56:11 i od 00:56:11 do 01:02:23, zeznania świadkaZ. T. (1)z 30.04.2015 r. e-protokół od 00:17:57 do 00:44:45, zeznania świadkaG. O. (1)z 30.04.2015 r. e-protokół od 00:44:45 do 01:19:25, zeznania świadkaI. B. (1)z 31.08.2015 r. e-protokół od 00:15:46 do 00:36:08, zeznania świadkaS. K. (1)z 31.08.2015 r. e-protokół od 00:36:08 do 00:45:18, zeznania świadkaB. D. (1)z 31.08.2015 r. e-protokół od 01:06:19 do 01:18:52, zeznania świadkaS. P. (1)z 31.08.2015 r. e-protokół od 01:18:52 do 01:33:18, oświadczenia ks.S. P. (1)k.70, 90, oświadczenie ks.B. D. (1)k. 89, fotografie k. 144, 149, protokół z oględzin nieruchomości k. 161-162, opinia biegłego geodety k. 171-178, opinia ustna biegłego geodety z 21.07.2016 r. e-protokół od 00:36:50 do 01:39:34, korekta mapy biegłego geodety k. 243/.
K. G.iS. G.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej nabyli przez zasiedzenie z dniem 01.01.2003 r. własność nieruchomości gruntowej o pow. 0,0097 ha stanowiącej częśćdziałki nr (...), położonej wD., gm.M., powiat(...), wydzielonej kolorem czerwonym i oznaczonej na mapie sporządzonej przez geodetę inż.K. W.z dnia 12.01.2017 r. stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia, jakodziałka nr (...)oraz własność nieruchomości gruntowej o powierzchni 0,0117 ha stanowiącej częśćdziałki nr (...), położonej wD., gm.M., powiat(...), wydzielonej kolorem czerwonym i oznaczonej na mapie sporządzonej przez geodetę inż.K. W.z dnia 12.01.2017 r. stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia jakodziałka nr (...), dla których Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...).
/Dowód: zeznania świadkaS. P. (1)z 31.08.2015 r. e-protokół od 01:18:52 do 01:33:18, opinia biegłego geodety k. 171-178, opinia ustna biegłego geodety z 21.07.2016 r. e-protokół od 00:36:50 do 01:39:34, korekta mapy biegłego geodety k. 243/.
Sąd zważył, co następuje:
Ustaleń stanu faktycznego dokonano w oparciu o zeznania świadkówZ. T.,G. O.,I. B.,S. K.,B. D.,S. P., o zeznania wnioskodawców, a także w oparciu o zgromadzone dowody z dokumentów w tym liczne mapy oraz w oparciu o opinie biegłego geodety i przedłożone fotografie. W tym miejscu należy stwierdzić, że autentyczność zgromadzonych w sprawie dokumentów nie budzi wątpliwości i nie była kwestionowana. Przeprowadzono wymagane prawem oględziny, które potwierdziły aktualny stan faktyczny. Wszystkie wyszczególnione wyżej dowody pozwalają na stwierdzenie, żeK. G.iS. G.weszli w posiadanie samoistne części działek należących do uczestnika najpóźniej w dniu 31.12.1972 r. i od tamtego czasu nieprzerwanie je posiadali. Po upływie 30 lat od rozpoczęcia posiadania nabyli oni własność zajmowanych bez tytułu prawnego części sąsiedniej nieruchomości, co uprawniało Sąd do wydania postanowienia i stwierdzenia, że wnioskodawcy nabyli przez zasiedzenie własność zajętej nieruchomości z dniem 01.01.2003 r.
Zgodnie zart. 172 § 1 k.c.(Dz.U. 1990 Nr 55, poz. 321 zm.) posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (art. 172 § 2 k.c.).
Sens instytucji zasiedzenia polega na usankcjonowaniu długotrwałego stanu faktycznego, który nie znajduje odzwierciedlenia w sferze stosunków prawnorzeczowych (komentarz do art. 172 kc, red. Osajda 2017, wyd. 16/R. Morek, Legalis). Ustawodawca instytucję zasiedzenia nieruchomości uregulował w ten sposób, że nabycie własności przez zasiedzenie następuje po łącznym wystąpieniu następujących okoliczności: nieprzerwanego posiadania samoistnego rzeczy oraz upływu odpowiedniego terminu (20 lub 30 lat). Dobra wiara posiadacza nie stanowi przesłanki zasiedzenia, ma natomiast wpływ na długość wymaganego terminu posiadania samoistnego. Posiadanie samoistne wymaga istnienia dwóch elementów - faktycznego władztwa nad rzeczą oraz woli posiadania jak właściciel. Zgodnie bowiem z brzmieniem przepisuart. 336 zd. 1 k.c.posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten kto nią faktycznie włada jak właściciel. Z posiadaniem samoistnym mamy do czynienia wówczas kiedy posiadacz jest przekonany o swoich uprawnieniach jako właściciela, jak i wówczas kiedy posiadacz wie, że nie jest właścicielem, lecz chce posiadać i posiada jakby nim był (zob. E. Janeczko ,,Zasiedzenie” Zachodnie Centrum Organizacji, Warszawa -Zielona Góra, 1996 s.94,95,96). Posiadania samoistnego nie wyłącza świadomość, że kto inny jest właścicielem nieruchomości. Okoliczność ta świadczy jedynie o złej wierze posiadacza, ale nie obala zawartego wart. 339 KCdomniemania samoistności posiadania (tak m.in.post. SN z 28.4.1999 r., I CKN 430/98, OSNC 1999, Nr 11, poz. 198; post. SN z 5.6.2007 r., I CSK 155/07,L.; post. SN z 30.1.2014 r., III CSK 133/13,L.; post. SN z 3.10.2014 r., V CSK 579/13,L.; post. SN z 9.4.2015 r., V CSK 410/14,L.).
Przenosząc analizowane przepisy oraz rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, żeK.iS. G.nie później niż w dniu 31.12.1972 r. stali się posiadaczami samoistnym części działki będącej własnością Parafii. Wnioskodawcy nabyli własność swojej działki już w roku 1968 r. Parafia Rzymskokatolicka wW.została erygowana na mocy Dekretu Erekcyjnego w 1972 r., a zatem później niż nastąpiło nabycie własności swojej działki przez wnioskodawców. Przybyły do Parafii w roku 1972 r. pierwszy proboszcz ks.S. P. (1)zeznał, że ogrodzenie z siatki, posesji państwa(...)już wówczas istniało. WnioskodawczyniK. G.zeznała, że wzniesione zostało w miejsce palików, które prawdopodobnie pozostawił geodeta wykonujący szkic polowy na potrzeby ustalenia granicdziałki nr (...). KsiądzS. P. (1)wskazał datę 1972 istnienia ogrodzenie, zatem w celu obliczenia daty początkowej dla biegu terminu do zasiedzenia należało przyjąć datę na koniec tego roku. Okoliczność istnienia drewnianego ogrodzenia między spornymi granicami działek została zweryfikowana treścią zeznań licznych świadków, którym okazywano zarówno mapy jak i fotografie. Istnienie ogrodzenia w 1966 r. wskazał w szkicu polowym geodetaS. O./k.177/. W opinii sądowej biegły geodetaK. W.stwierdził, że ogrodzenie nietrwałe zmierzone w 1966 r. było posadowione w bezpośredniej bliskości do obecnego ogrodzenia. Przesunięcie przez wnioskodawców granicy działki w głąb działki należącej do Parafii powstało prawdopodobnie z niedokładności pomiarowych, które mogły być skutkiem pofałdowania terenu. Biegły sądowy zaopiniował, że nawet obecnie, przy posługiwaniu się nowocześniejszą aparaturą zdarzają się różnice, wynikające z przewyższeń, które na spornej działce wynoszą ok. 10 metrów. Wskazał również, że między pomiarami z 2011 r., a pomiarami wykonanymi przez niego występują różnice do 7 cm. Niemniej jednak nie sposób wykluczyć, że wygrodzenie przez wnioskodawców swojej działki w części działek sąsiednich nie nastąpiło po linii wcześniej istniejącego ogrodzenia, czy linii palików, lecz nastąpiło celowe przesunięcie ogrodzenia skutkujące zajęciem części działek sąsiednich. Powyższe jednak niewątpliwie spowodowało, że weszli oni w ich posiadanie, które wykonywali, a skuteczne zasiedzenie nastąpiło z upływem lat 30.
Podniesiony przez uczestnika postępowania zarzut ponoszenia ciężarów publicznoprawnych z tytułu opłacania podatku rolnego nie ma wpływu, ani na rodzaj posiadania, ani też na skuteczność zasiedzenia, gdyż jego przesłanki wynikają jedynie z powołanegoart. 172 k.c.Podobnie zarzut zgłoszony przez uczestnika o posiadaniu zależnym części zajętych działek przez państwo(...)również nie zasługiwał na uwzględnienie.K.proboszcz ParafiiR.-Katolickiej wW.do 2011 r. udzielał wnioskodawcom zgody na przejazd drogą prowadzącą wzdłuż płotu po stronie faktycznie znajdującej się w posiadaniu uczestnika. Zgoda ta, według stanu wiedzy kolejnych gospodarzy Parafii, obejmowała drogę przed płotem. Proboszczowie nie zgłaszali wówczas wnioskodawcom, że ogrodzenie nie stoi w miejscu wyznaczonym wzdłuż granicy wynikającej z treści księgi wieczystej. Okoliczność naruszenia prawnych granic przy wznoszeniu ogrodzenia stała się znana ks.P. S.dopiero w 2011 r., gdy granice wokół Parafii wyznaczał geodetaP. B.. Zatem udzielane państwu(...)pozwolenia od 1972 r. przez kolejnych proboszczy obejmowały jedynie okazjonalny przejazd drogą, a wobec braku wiedzy proboszczy o naruszeniu granic działek, zgody te nie mogły obejmować pozwolenia na zajmowanie także obszaru za ogrodzeniem, które stanowiło przecież widoczne, trwałe i zewnętrzne urządzenie, manifestujące, że posiadaczami samoistnymi tej części działki sąK.iS. G..
Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Skorygowana przez biegłegoK. W.mapa sytuacyjno-wysokościowa k. 243, wydzielająca zdziałek (...)działki oznaczone kolorem czerwonym o numerach 68/1 i 70/2, których własność przez zasiedzenie nabyliK. G.iS. G.stanowi integralną cześć postanowienia.
Orzeczenie o kosztach wydano zgodnie z zasadą ogólną ponoszenia kosztów w postepowaniu nieprocesowym. Zgodnie bowiem z przepisemart. 520 § 1 k.p.c.każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z zestawienia komentowanego przepisu z § 2 wynika, iż ma on bezwzględne zastosowanie, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani i ich interesy nie są sprzeczne (zob. Komentarz do art. 520 k.p.c., red. Marszałkowska-Krześ 2017, wyd. 19/E. Marszałkowska-Krześ, Legalis). Wydanie przez Sąd postanowienia leżało w interesie wszystkich uczestników, którzy w równym stopniu byli zaineresowani wynikami postępowania. Powyższe skłoniło Sąd do ustalenia, że wnioskodawcy i uczestnik ponoszą koszty postepowania stosownie do udziału w sprawie, o czym orzeczono w II postanowienia.

ZARZĄDZENIE

1
odnotować

2
odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawców r.pr.P. K.i pełnomocnikowi uczestnika r.pr.A. D..