Sąd Okręgowy w Warszawie
XVIII Wydział Karny
Sygnatura akt: XVIII K 170/16
Data wyroku: 2017-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ireneusz Szulewicz

Sygn. akt XVIII K 170/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 września 2017 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie XVIII Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący SSO Ireneusz Szulewicz
Protokolanci Katarzyna Zawadka, Sara Pniewska, Michał Sadaj

przy udziale Prokuratorów Piotra Skrzyneckiego, Grzegorza Machałowskiego
po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 27 stycznia, 17, 31 maja, 19 lipca, 16 sierpnia, 20 września 2017 r. sprawy

1
J. M.– s.Z.iB. z domu G.,urodzonego w dniu (...)wW.,

oskarżonego o to, że:

I
(zarzut nr XXIV z a/o) w okresie od lutego do dnia 11 października 1999 roku wW.,P.,K.i innych miejscowościach na terenie Polski, działając w ramach związku zbrojnego mającego na celu popełnianie przestępstw określanego jako „(...)”, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w warunkach przestępstwa ciągłego i z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim użyciu przemocy i gróźb karalnych oraz dwukrotnym pozbawieniu wolności i przetrzymywaniu whotelu (...)wK.oraz wprowadzeniu w błąd co do istnienia zobowiązania finansowego i poświadczeniu nieprawdy w wystawionych dokumentach dotyczących przejęcia wierzytelnościspółki (...)z/s wG., doprowadziłM. T.prezesa zarządu spółki z o.o.(...)z/s wW.przyul. (...), do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie co najmniej 443.000 PLN, w ten sposób, że w/wym. został zmuszony do dokonania w dniu 11 października 1999 roku przelewu pieniężnego w wyżej wymienionej kwocie z tytułu nieistniejącego zobowiązania finansowego na konto osobisteA. O.w(...)oddziale(...)wW.,

tj. o czyn zart. 282 k.k.i286 § 1 k.k.i189 § 1 k.k.i 271§ 3 k.k.w związku zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.przy zastosowaniuart. 65 § 1 k.k.,

II
(zarzut nr XXVI z a/o) na przełomie lat 1999-2000 roku wW.,Ż.i innych miejscowościach, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w ramach zorganizowanego związku przestępczego o charakterze zbrojnym określanego jako „(...)”, mającym na celu popełnianie przestępstw, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim użyciu przemocy oraz gróźb karalnych, posługując się bronią palną oraz danymi nieistniejącej firmy windykacyjnej o nazwie „(...)”, doprowadziłP. K. (1)iD. F.prowadzących firmę handlową wŻ.zajmującej się obrotem węglem, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie co najmniej 150.000 PLN,

tj. o czyn zart. 282 k.k.w związku zart. 65 § 1 k.k.,

2
J. S. (1)- s.D.iM. z domu K.,urodzonego w dniu (...)wW.,

oskarżonego o to, że:

III
(zarzut nr XLVIII z a/o) na przełomie 1999- 2000 roku wW.,Ż.i innych miejscowościach, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w ramach związku przestępczego o charakterze zbrojnym określanym jako „(...)”, mającym na celu popełnianie przestępstw, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim użyciu przemocy oraz gróźb karalnych, posługując się bronią palną oraz danymi nieistniejącej firmy windykacyjnej o nazwie „(...)”, doprowadziłP. K. (1)iD. F., prowadzących firmę handlową wŻ.zajmującą się obrotem węglem, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie co najmniej 150.000 PLN,

tj. o czyn zart. 282 k.k.w związku zart. 65 § 1 k.k.,

3
M. W.– s.W.iG. z domu S.,urodzonego w dniu (...)wW.,

oskarżonego o to, że:

IV
(zarzut nr LIII z a/o) na przełomie 1999- 2000 roku wW.,Ż.i innych miejscowościach, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w ramach zorganizowanego związku przestępczego o charakterze zbrojnym określanym jako „(...)”, mającym na celu popełnianie przestępstw, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim użyciu przemocy oraz gróźb karalnych, posługując się bronią palną oraz danymi nieistniejącej firmy windykacyjnej o nazwie „(...)”, doprowadziłP. K. (1)iD. F.prowadzących firmę handlową wŻ.zajmującą się obrotem węglem , do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie co najmniej 150.000 PLN,

tj. o czyn zart. 282 k.k.w związku zart. 65 § 1 k.k.,

V
(zarzut nr LIV z a/o) w okresie od lutego do dnia 11 października 1999 roku wW.,P.,K.i innych miejscowościach na terenie Polski, w ramach związku zbrojnego mającego na celu popełnianie przestępstw określanego jako „(...)”, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w warunkach przestępstwa ciągłego i z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, po uprzednim użyciu przemocy i gróźb karalnych oraz dwukrotnym pozbawieniu wolności i przetrzymywaniu whotelu (...)wK.oraz wprowadzeniu w błąd co do istnienia zobowiązania finansowego i poświadczeniu nieprawdy w wystawionych dokumentach dotyczących przejęcia wierzytelnościspółki (...)z/s wG., doprowadziłM. T.prezesa zarządu spółki z o.o.(...)z/s wW.przyul. (...), do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie co najmniej 443.000 PLN, w ten sposób, że w/wym. został zmuszony do dokonania w dniu 11 października 1999 roku przelewu pieniężnego w wyżej wymienionej kwocie z tytułu nieistniejącego zobowiązania finansowego, na konto osobisteA. O.w(...)oddziale(...)wW.,

tj. o czyn zart. 282 k.k.i286 § 1 k.k.i189 § 1 k.k.i 271§ 3 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.przy zastosowaniuart. 65 § 1 k.k.,
orzeka:

I
W ramach czynów zarzuconych w pkt I i V oskarżonychJ. M.iM. W.uznaje za winnych tego, że w okresie co najmniej od dnia 14 kwietnia 1999 roku do dnia 11 października 1999 roku wW.i innych miejscowościach na terenie Polski, działając w związku mającym na celu popełnianie przestępstw wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, ze z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, stosując groźbę zamachu na życie lub zdrowie, po uprzednim pozbawieniu wolności, podrobieniu i posłużeniu się podrobionymi dokumentami doprowadziłM. T.prezesa zarządu spółki z o.o.(...)z/s wW.przyul. (...)do rozporządzenia mieniem spółki w kwocie 443.000 PLN, tj. czynu zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 282 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.w zw. zart.11 § 3 k.k.w zw. zart.33 § 2 k.k.wymierzaJ. M.karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności i 100 (stu) stawek dziennych grzywny, przyjmując że jedna stawka dzienna jest równa kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych, oskarżonemuM. W.karę 1 (jednego) roku 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności i 100 (stu) stawek dziennych grzywny, przyjmując że jedna stawka dzienna jest równa kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych,

II
W ramach czynów zarzuconych w pkt II, III i IV oskarżonychJ. M.,J. S. (1)iM. W.uznaje za winnych tego , że na przełomie lat 1999-2000 roku wW.,Ż., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w związku mającym na celu popełnianie przestępstw, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, posługując się groźbą zamachu na życie doprowadziliP. K. (1)do rozporządzenia mieniem w kwocie 150.000 PLN tj. czynu zart. 282 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 282 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.w zw. zart.33 § 2 k.k.wymierzaJ. M.karę 1 (jednego) roku 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności i 100 (stu) stawek dziennych grzywny, przyjmując że jedna stawka dzienna jest równa kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych, oskarżonymJ. S. (1)iM. W.kary po 1 (jednym) roku 2 (dwa) miesiące pozbawienia wolności i 100 (sto) stawek dziennych grzywny, przyjmując że jedna stawka dzienna jest równa kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych,

III
Na podstawieart. 85 k.k.w zw. zart. 86 § 1 k.k.orzeka kary łączne:

- wobec oskarżonegoJ. M.2 (dwóch) lat 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności i 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, przyjmując że jedna stawka dzienna jest równa kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych,
- wobec oskarżonegoM. W.1 (jednego) roku 6 (sześciu) miesiący pozbawienia wolności i 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, przyjmując że jedna stawka dzienna jest równa kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych;

IV
na podstawieart. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.D. R.kwotę 960 (dziewięćset sześćdziesiąt) złotych + VAT, na rzecz adw.K. P.i adw.A. Z.kwoty po 1200 (tysiąc dwieście) złotych + VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu;

V
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwalnia oskarżonych od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w całości.

SSO Ireneusz Szulewicz
Sygn. akt XVIII K 170/16

UZASADNIENIE
Na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
J. M.iJ. S. (1)byli członkami grupy przestępczej kierowanej przezT. W., wchodzącej w skład związku przestępczego o charakterze zbrojnym określanego jako „(...)”. Oprócz nich w jej skład wchodzili m.in.P. K. (2),M. W.,A. O.. Przy popełnianiu przestępstw współdziałali również z grupą przestępczą kierowaną przezR. R. (1)tzw. grupą(...). W jej skład wchodzili m.in.R. R. (2),P. W.,K. W.,A. B. (1).
Odnośnie zarzutu popełnienia przestępstwa na szkodęP. K. (1)
W 1998 rokuD. F.,M. Z.,K. K. (1)powołali spółkę cywilną -(...)z siedzibą wW.przyul. (...), której głównym przedmiotem działalności był handel węglem sprowadzanym z Rosji. Spółka sprzedawała węgiel między innymispółce (...). PoczątkowoP. K. (1)pełnił funkcję prezesa spółki(...), później był zatrudniony współce (...)jako dyrektor handlowy. NastępnieP. K. (1)zajmował stanowisko dyrektora ds. sprzedaży współce cywilnej (...).P. K. (1)zgłosił się dospółki (...)z propozycją, żespółka cywilna (...)będzie pełnić rolę dealera-pośrednika w sprzedaży węgla importowanego przezspółkę (...)z Rosjispółce (...). Z tytułu dostaw węgla powstało zadłużeniespółki (...)wobecspółki (...).
Na przełomie lat 1999 i 2000P. K. (2)uzyskał informacje o zadłużeniufirmy (...)wobecspółki (...)od jednego z pracownikówspółki (...)–P. K. (3), który był kierowcą prezesa spółkiJ. K. (1).P. K. (2)przekazał te informacjeT. W..T. W.podjął decyzję o dokonaniu przestępstwa wymuszenia rozbójniczego na dłużnikuspółki (...), a następnie kierował czynem polegającym na wymuszeniu pieniędzy z zastosowaniem gróźb pozbawienia życia. W rzeczywistości sprawcy działali bez wiedzy władzspółki (...)i ich celem było, pod pozorem spłaty zadłużenia wobecspółki (...), uzyskanie pieniędzy dla siebie a nie dla wierzyciela. Na polecenieT. W.,P. K. (2)iA. O.udali się do siedziby firmy wŻ.w celu podjęcia bezpośrednich rozmów z właścicielami spółki. W siedzibie spółki nie zastali właścicieli. W biurze zrzucili drukarkę z biurka i swoim agresywnym zachowaniem zastraszyli obecnych tam pracowników. Wychodząc pozostawili wizytówkę grupy inwestycyjno-kapitałowej braciaK., na której widniał numer telefonu i polecili pracownikom przekazanie jej właścicielom spółki. Właściciele mieli zadzwonić na pozostawiony numer telefonu.
W niedługim czasie po zdarzeniu na wskazany w wizytówce numer zadzwonił jeden z właścicieli, umawiając spotkanie ze swoim prawnikiem. Do spotkania pomiędzy prawnikiem aP. K. (2)iA. O.doszło wrestauracji (...)znajdującej się na(...)wW.. Podczas tego spotkania prawnik tłumaczył z jakich względów doszło do opóźnienia spłaty wierzytelności przysługującej(...), co jednakże nie zostało zaakceptowane przezP. K. (2)orazA. O., którzy domagali się spłaty zadłużenia. W związku z tym doszło do kolejnego spotkania następnego dnia w kawiarnihotelu (...), w którym uczestniczyliP. K. (2),A. O.,P. K. (1)oraz jego prawnik. WówczasP. K. (2)orazA. O.mieli przy sobie broń palną, którą okazywaliP. K. (1), zastraszali go, mówiąc, iż zostanie „odstrzelony”, jeśli kwota nie zostanie zapłacona.P. K. (2)w trakcie obu spotkań przedstawiał się jako Rosjanin, posługiwał się językiem rosyjskim, sugerował, że współkę (...)zainwestowała mafia rosyjska. Podczas spotkania whotelu (...)zobowiązał się do spłaty w krótkim czasie zadłużenia.P. K. (2)zażądał zwrotu kosztów jakie miał ponieść, związanych z przyjazdem do Polski, pobytem w hotelu.P. K. (1)obawiając się o swoje życie przekazał mu 50.000 zł w gotówce.P. K. (2)oświadczył, że kwota ta jest niewystarczająca, w związku z czymP. K. (1)przekazał mu w reklamówce jeszcze dodatkowe 100.000 zł.
Przekazane pieniądze przezP. K. (1)nie zostały faktycznie przekazanespółce (...)i nie zostały zaliczone na poczet należnościspółki (...).
W trakcie obu spotkań, podrestauracją (...)i podhotelem (...)byli obecni jako „zabezpieczenie”J. M.,M. W.iJ. S. (1). Mieli interweniować gdyby sytuacja wymknęła się spod kontroli. Uczestniczyli w tym zdarzeniu na polecenieT. W.. Posiadali przy sobie broń palną, mieli interweniować w razie potrzeby.M. W.wówczas przyjeżdżał razem zJ. M.iJ. S. (1)samochodemS..
Z otrzymanych odP. K. (1)pieniędzyJ. M.,M. W.iJ. S. (1)otrzymali odP. K. (2)około 20.000 zł do podziału. PieniądzeP. K. (2)przekazałM. W.w barze „(...)”, prowadzonym przezT. W..
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznaniaP. K. (2)(k. 2114-2117, 2590v, 2672-2673, 7599-7604,14029-14030, 14032-14034, 14.069, 14.402, 16156-16161, 16167-16172), częściowoP. K. (1)(k. 14756-14760), zeznaniaD. F.(k.8712-8720, 14517-14520),M. Z.(k.8781-8793, 14252-14253), dokumentacjęspółki (...)(k.8854- 8886).
Odnośnie zarzutu popełnienia przestępstwa na szkodę(...) Sp. z o.o.

P. K. (2)przypadkowo poznał wW.A. B. (2). OdA. B. (2)P. K. (2)uzyskał informacje ospółce (...) S.A.prowadzonej przez jej ojcaM. B.. Współce (...) S.A.zatrudniony byłM. T..M. T.od 15 października 1998 r. pełnił funkcję prezesa zarządu współce z o.o. (...), która zajmowała się dystrybucją wyrobówspółki akcyjnej (...). Produkcja wyrobów(...) S.A.odbywała się w zakładzie wŁ.przyul. (...). Obiespółki (...)miały siedzibę wW.przyul. (...)w budynku zespołu szkół. W lutym 1999 r.M. B.wniósł do spółki z o.o.(...)w postaci hali produkcyjnej wŁ.przyul. (...)i jednej linii produkcyjnej waty.
Po śmierciM. B.w wypadku samochodowym w dniu 12 lutego 1999 roku prezesem spółki akcyjnej(...)w marcu 1999 r. zostałaL. B.posiadająca 47% akcji (uprzednio związana zM. B.). W tym czasie zobowiązaniaspółki z o.o. (...)względemspółki akcyjnej (...)z tytułu dostarczenia produktów do dystrybucji opiewały na kwotę około 800.000 złotych. Jako prezes(...) S.A.L. B.zażądała odM. T.spłacenia zadłużenia.M. T.oświadczył jej, że ze względu na sytuację finansową(...) spółka z o.o.nie jest w stanie spłacić zadłużenia.
Spółka (...)z o.o. nie uzyskała kredytu w dwóch bankach.M. T.prowadził działania celem uzyskania środków – 600.000 zł na podstawie leasingu zwrotnego linii produkcyjnej waty.
Po śmierciM. B.w siedzibiespółki (...)zaczął pojawiać sięP. K. (2)wtowarzystwie (...), córkiM. B., przedstawiając się jako osoba mająca reprezentować interesyA. B. (2).P. K. (2)przedstawiał sięM. T.nazwiskiemP. S.. Przedstawiał siebie jako osobę mogącą zapewnić dofinansowaniespółce (...), jako osobę mającą możliwość pozyskania taniej bawełny w Kazachstanie. Jednocześnie wiedział o zadłużeniu wobecspółki (...) S.A.
Razem zL. B.współce z o.o. (...)pojawił sięJ. K. (2), który miał zorganizować leasing zwrotny linii produkcyjnej waty.
W dniu 10 czerwca 1999 r.L. B.w imieniu(...) S.A.podpisała umowę sprzedaży wierzytelności wobecspółki z o.o. (...)(...). W dniu 30 czerwca 1999 r.L. B.zrezygnowała z funkcji prezesa zarządu(...) S.A.

W dniu 26 lipca 1999 r.(...) Sp. z o.o.zawarła zespółką (...)umowę leasingu zwrotnego linii produkcyjnej pod warunkiem zapewnienia finansowania. Leasing miał być uruchomiony po uzyskaniu finasowania przezspółkę (...). W dniu 16 sierpnia 1999 r. podpisano aneks do umowy przesuwający termin uruchomienia leasingu.

L. B.poinformowałaM. T., że zobowiązania(...) Sp. z o.o.wobec(...) S.A.przejęłaspółka (...) sp. z o.o.z siedzibą wG.. Pod koniec sierpnia 1999 r.L. B.w rozmowie zM. T.powiedziała mu, żefirma (...) Sp. z o.o.otrzyma pieniądze z leasingu.L. B.powiedziałaM. T., że musiała „przerzucić” wierzytelność dospółki (...)by nie stracić nad nią kontroli.
Wiedząc o istnieniu wierzytelnościP. K. (2)z porozumieniu zT. W.doprowadzili do fikcyjnego zbycia jejA. O.. Z uwagi na to, żeL. B.nie chciała podpisać dokumentów potwierdzających to w jednej z restauracji naS.doszło do spotkaniaL. B.zP. K. (2). Na to spotkanie przybył teżT. W.zJ. M.,M. W.,B. M..T. W.został przedstawiony jako szefP. K. (2)– boss grupy(...)i przy udzialeJ. M.L. B.została przez nich zastraszona. PrzekonanoL. B.również tym, że obiecano jej, że z kwoty leasingu, który uzyska(...)także ona zyska pieniądze. Z datą dnia 26 sierpnia 1999 roku została sporządzona umowa sprzedaży wierzytelności w kwocie 410.329,15 zł wraz z odsetkami łącznie 443.155,48 zł międzyspółką z o.o. (...)z siedzibą wG.aA. O.. Na umowie został podrobiony podpis prezesa zarządu spółki(...)-B. Z. (1).
W dniu 24 sierpnia 1999 r.L. B.pojawiła się wW.wystraszona, wzięła odM. T.10.000 zł mówiąc, że inaczej jej „łeb ukręcą”.
W połowie września 1999 r.J. K. (2)poinformowałM. T., że zatwierdzono umowę leasingową z lipca 1999 r. W dniu 30 września 1999 r. zawarto umowę ubezpieczenia należności wynikającą z umowy leasingowej z(...) S.A.W dniu 1 października 1999 r. doM. T.zadzwoniłP. K. (2), powiedział, że wszystko jest zatwierdzone i wkrótce nastąpi wypłata pieniędzy z leasingu.
W dniu 5 października 1999 r.M. T.w imieniu(...) sp. z o.o.podpisał umowę poręczenia do umowy o kredyt inwestycyjny, gdzie kredytobiorcą byłaspółka (...), która miała być leasingodawcą linii produkcyjnej.
W dniu 6 października 1999 r.P. K. (2),A. O.,R. R. (1)i czwarty mężczyzna przyszli do biuraM. T.przyul. (...). Wiedzieli o przelewie, jaki miał wpłynąć na konto(...)z tytułu leasingu.P. K. (2)przedstawiłA. O.jako nabywcę wierzytelności wobec(...) Sp. z o.o.Pokazali umowę sprzedaży wierzytelności z dnia 26 sierpnia 1999 r. przez spółkę(...)A. O.. Żądali zapłaty kwoty 443.000 złotych z tego tytułu. Powiedzieli, że nabyli wierzytelność spółki z o.o.(...)odspółki (...)i oczekują od niego spłaty. GdyM. T.powiedział, żespółka z o.o. (...)w tej chwili nie jest w stanie spłacić takiej kwoty,A. O.powiedział, że wiedzą o przelewie w wysokości 600 000 złotych. Zażądali przelania kwoty 443.000 na rachunekA. O..
GdyM. T.powiedział, że pieniądze z leasingu nie znalazły się jeszcze na koncie,P. K. (2)pozostawił z nimR. R. (1)i drugiego mężczyznę.P. K. (2)miał zA. O.wyjaśnić sprawę. Mężczyźni, którzy pozostali w biurze, nie pozwalaliM. T.opuścić biura. Gdy pieniądze wpłynęły na kontoP. K. (2)dałM. T.do podpisania polecenie przelewu na kwotę 443.000 zł na rzeczA. O.z tytułem spłata wierzytelności, gdzie jego nazwisko wpisano jako(...).M. T.pod wpływem ich gróźb zamachu na życie lub zdrowie jego i jego rodziny, poinformowania go, że posiadają broń, że wiedzą gdzie mieszka, przy czymR. R. (1)pokazał mu posiadaną broń, podpisał przelew na rzeczA. O.na kwotę 443 000 zł . Mężczyźni zabrali go ze sobą pojechali do(...)Oddziałubanku (...)przyul. (...).
W celu zabezpieczenia przed odwołaniem przelewuM. T.został przewieziony z siedzibyspółki (...)i umieszczony wmotelu (...)w miejscowościK.. Wcześniej jego samochód został odstawiony na parking strzeżony przy(...)przyul. (...).
Wmotelu (...)był pozbawiony wolności przez całą noc do godzin popołudniowych następnego dnia.
W pilnowaniuM. T.brał udział między innymiP. W.iK. W.. W motelu przebywał równieżP. K. (2),R. R. (1)oraz inni ludzie z grupy „(...)”. W motelu pojawiła sięL. B., która spędziła tam noc zP. K. (2). Następnego dniaP. K. (2)iA. O.udali się do banku wG.po odbiór kwoty przelewu. Kwota 443.000 zł wpłynęła na rachunekA. O.w(...)Oddziale(...)wG.w dniu 7 października 1999 r. Po uzyskaniu informacji, że pieniądze wpłynęłyM. T.został uwolniony. Około godziny 18-tejM. T.został odwieziony zK.do miejsca parkowania jego samochodu przyul. (...).P. K. (2)iA. O.nie wypłacili przelanych pieniędzy, gdyż w poleceniu przelewu błędnie wpisano nazwisko beneficjanta jako(...). Dlatego tego samego dnia kwota przelewu została zwrócona na rachunekfirmy (...).
W związku z tym na polecenieT. W.w dniu 7 października 1999 r.M. T.został ponownie pozbawiony wolności i przetrzymywany w samochodzie (zabrano go z rocznicowej uroczystości jego teścia naB.), potem wypuszczono go po 1 – 2 godzinach. W przetrzymywaniuM. T.uczestniczył wówczasJ. M.iM. W..P. K. (2)miał pretensje, żeM. T.źle wypełnił polecenie przelewu.P. K. (2)umówił się zM. T.na następny dzień. W dniu 8 października 1999 r. w biurze przyul. (...)pojawili sięP. K. (2)iA. O..P. K. (2)wręczyłM. T.polecenie przelewu in blanco na rzeczspółki (...)(k.4699-4702), mówiąc, żeL. B.chciała by zmusił go do podpisania przelewu na jej rzecz. Pojechali zM. T.dobanku (...)przyul. (...).A. O.założył konto w tym samym oddzialebanku (...), w którym miał rachunekM. T..M. T.dokonał przelewu na założony rachunek. Z uwagi na wysokość kwoty trzeba było zamówić gotówkę by dokonać wypłaty 443 000 zł. Przelew został zrealizowany 11 października 1999 r. iA. O.wypłacił gotówkę.P. K. (2)podjął pieniądze zA. O.iR. R. (1). Z tej kwoty 100 000 zł otrzymałT. W., 100 000 złotychM. D., około 30 000 złP. K. (2)przekazałR. R. (1), kilka tysięcy złotych dostaliJ. M.,M. W.,B. M..
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o

    zeznaniaP. K. (2)(k.1922-1923, 1944-1948, 1950, 2538, 2575, 2661-2664, 2696-2698, 2728, 2792-2794, 2819, 2823v-2824,5804-5805, 5809, 14029-14030, 14034-14039, 16156-16161, 16167-16172)M. T.(k. 4683-4691, 4696-4698, 4703-4709, 13702-13708), faktury VAT (k.3351-3361), umowę sprzedaży wierzytelności (k.3347-3350), pismo z dnia 27.08.1999 r.A. O.doM. T.(k. 3362-3363), pismo (k. 3364), pismo(...)z dnia 31.03.2009 r. dot.A. O.wraz ze zbiorczym zestawieniem operacji (k. 5975-5985), pismo wraz z opinią z zakresu badania pisma ręcznego do postanowienia z dnia 02 czerwca 2011 roku (k. 4830-4844), umowy, aneksy, deklaracja, terminarze (k.4722-4748),protokół przeszukania mieszkania (k.62-69), protokół oględzin dokumentów (k.131-139), informację(...)(k.4649, 5975-5984), kwit parkingowy (k.4720), wizytówkę na nazwiskoP. S.(k.4721), dokumentację leasingową (k.4722-4748), odpis KRK (k.4755-4760), polecenia przelewu na rzeczspółki (...)(k.4699-4702), informacjębanku (...)(k.5961-5962).
OskarżonyJ. M.w toku całego postępowania nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów i odmówił składania wyjaśnień (k.16035).
OskarżonyJ. S. (1)nie przyznał się do popełnienia przedmiotowego czynu, wyjaśnił jedynie, żeP. K. (2)spotkał raz, gdy ten na prośbęT. W.odebrał go zW.po wypadku drogowym w rejonieK.(k.1266, 7567-7569, 7602-7603, 13641-13642, 19229-19230).
Sąd zważył co następuje:
Przebieg zdarzenia, którym pokrzywdzony zostałP. K. (1)Sąd ustalił w oparciu o zeznaniaP. K. (2). ZeznaniaP. K. (2)w tym zakresie są logiczne, konsekwentne, jasne dlatego Sąd uznał je za wiarygodne. Należy podkreślić, iż zeznaniaP. K. (2)mają pierwszorzędne znaczenie dla ustaleniu przebiegu zdarzenia, bowiem świadek ten jako osoba bezpośrednio zaangażowana w popełnienie tego przestępstwa posiadał pełną wiedzę na temat dokonanego przestępstwa. Drobne niedotyczące istoty zdarzenia różnice w kolejnych zeznaniach świadka wynikają z upływu czasu od zaistnienia zdarzenia.
ZeznaniaP. K. (2)znalazły potwierdzenie w odniesieniu do części wskazywanych przez niego okoliczności w zeznaniach innych osób. Pracownicyspółki (...)potwierdzili fakt najścia na biuro firmy, w następstwie czego doszło do późniejszych spotkań.
ŚwiadekM. O.(k.8581-8584) potwierdziła, że odA. M.słyszała, że w biurzefirmy (...)pojawili się mężczyźni, którzy grozili pracownikom. Co prawda samaA. M.(k.8697-8701, 14251) zaprzeczyła by była świadkiem tego, to potwierdziła jednak, że słyszała o groźbach, gdy(...) s.c.miała problemy finansowe. Zaprzeczenia świadka, że miało miejsce niszczenie sprzętów biurowych i mebli należy skonfrontować z zeznaniamiD. F..D. F.współwłaściciel spółki (k.8712-8720) potwierdził, że pod nieobecność jego,P. K. (1)iM. Z.w firmie faktycznie doszło do zniszczenia sprzętu biurowego w sekretariacie, w wyniku czego wystraszone zostały pracownice (k.8716).D. F.zeznał również, że w siedzibie(...)był ktoś z „grupy inwestycyjnej” i pozostawił wizytówki.D. F.zeznał, że poszła pogłoska, żeP. K. (1)chce ktoś „odstrzelić łeb”, słyszał, że „poszły jakieś pieniądze”. Byli bardzo przestraszeni, jak kojarzy zagrożenie miało iść ze stronyfirmy (...), która brała węgiel z Rosji. Miano dać 150.000 zł, a dano 50.000 zł (k.8717, 8719). Przed sądemD. F.spontanicznie dodał, że w trakcie spotkania w(...)„poszły” pieniądze. Świadek nie potrafił dokładnie określić, podawał, że chodziło o 50, 100 lub 150 tysięcy złotych.D. F.zeznał także, żeP. K. (1)był bardzo wystraszony, padły groźby, że „ktoś go odstrzeli” (k.14517-14520). W tym więc zakresie zeznaniaP. K. (2)znajdują potwierdzenie w zeznaniachD. F..
ŚwiadekM. Z.również potwierdził, że dowiedział się, że do biura przyszli mężczyźni, pytali się o zarząd(...)i pozostawili do siebie wizytówki (k.8786).M. Z.(k.8781-8793, 14252-14253) zeznał również, żeP. K. (1)czuł się zagrożony, że potrzebował pieniędzy, co było związane ze współpracąP. K. (1)z(...), ale nie znał szczegółów.P. K. (1)mówił o kwocie około 100.000 zł. (k.8787-8788).M. Z.dodatkowo zeznał, że „grupa inwestycyjno-kapitałowa” kojarzy mu się z wizytówką pozostawioną w sekretariacie(...)(k.8791). Tak więc również takie elementy pojawiające się w zeznaniachM. Z.potwierdzają wiarygodność zeznańP. K. (2).
Prawdziwe okazały się przedstawiane przezP. K. (2)informacje, żeP. K. (3)był kierowcą prezesa spółki(...)–J.K.. Potwierdził toP. K. (3)(k.8730), który również potwierdził swoją znajomość zA. O.oraz to, że w jego towarzystwie spotykałP.ps. (...)(

K.
).
ZeznaniaP. K. (2)znalazły również częściowe potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonegoP. K. (1).P. K. (1)został przesłuchany dopiero na rozprawie w dniu 25 listopada 2013 r., więc upływ czasu od zaistnienia przedmiotowych zdarzeń musiał mieć wpływ na treść jego zeznania. Sam świadek dodatkowo już na wstępie podkreślił, że jego celem po traumatycznych przeżyciach było zatarcie ich w pamięci. Pomimo tegoP. K. (1)potwierdził, że stosowano wobec niego groźby pozbawienia życia, mówiono mu, że jest na niego zlecenie, że(...)chcą go zastrzelić, demonstrowano broń palną, żądano 150 000 zł. Powoływano się na istniejący dług między firmami, a 150 000 zł miało być zapłatą za spokój, za odwołanie zlecenia(...)na świadka.P. K. (1)potwierdził, że pieniądze – 150 000 zł przekazał na spotkaniu w(...).P. K. (1)potwierdził również, że miało miejsce zdarzenie z uszkodzeniem sprzętu w firmie, w trakcie wizyty dwóch mężczyzn, którzy awanturowali się w firmie, gdzie padały groźby, że trzeba się rozliczyć, a później doszło do spotkania w(...). Stąd takie stwierdzenia potwierdzają wiarygodność zeznańP. K. (2), opisującego przebieg przedmiotowego przestępstwa.
Jednocześnie jednak świadek w sposób nieprawidłowy łączy kwestię spotkań w(...)i przekazania 150.000 zł z udziałemR. B.iR. T.w rozwiązywaniu sprawy zadłużenia wobec(...). Jak wynika z innych dowodów – zeznańM. Z.(k.8787), w/wym. osoby negocjowały kwestię zadłużenia między(...)a(...), dochodziło do spotkań i działo się to niezależnie od zachowańP. K. (2). RównieżJ. K. (1)prezes(...)potwierdził, że miały miejsce rozmowy z(...)w wyniku czego doszło do przeniesienia przez(...)własności ciepłowni wD.na(...).
ŚwiadekJ. K. (1), ówczesny prezes(...), potwierdził istnienie wierzytelności(...)wobec(...). Dokumenty k- 8854-8886 obrazują formę prawnąfirmy (...)oraz wierzytelności wobec(...) s.c.

Podkreślić należy, że przed złożeniem przezP. K. (2)zeznań, pokrzywdzeni nie zgłaszali takiego zdarzenia organom ścigania. Dopiero na skutek złożenia zeznań przez świadka koronnego doszło po upływie wielu lat do przesłuchania tych osób. Pomimo tego, że upływ czasu niewątpliwie miał wpływ na treść zeznań świadków, to należy stwierdzić, że co do istoty przebiegu przestępstwa przedstawiają oni zbieżny opis zdarzeń z opisem podanym przezP. K. (2). Świadczy to o wiarygodności zeznańP. K. (2), którego wiedza o przebiegu tego przestępstwa musiała wynikać wyłącznie z tego, że w nim uczestniczył.
Jedynie zeznaniaP. K. (2)świadczą o udziale w zdarzeniuJ. M.iJ. S. (1). Biorąc jednak pod uwagę, że jego zeznania znalazły potwierdzenie w innych elementach, a opisywana rola oskarżonychM.iS.w zdarzeniu jest drugorzędna, nie ma powodu by przyjąć, żeP. K. (2)w sposób nieprawdziwy opisuje ich udział w zdarzeniu.
ZeznaniaO. S.(k.14754) iJ. S. (2)(k.14754-14756), córki i żonyJ. S. (1), z uwagi na ich treść nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego związanej z przestępstwem popełnionym na szkodęP. K. (1).
Informacja Straży Granicznej o przekroczenia granicy RP (k.14873-14878) świadczy o tym, że od lipca 1999 r. do maja 2001 r.J. S. (1)często przebywał na terenie Polski.
W zakresie czynu, którym pokrzywdzona zostałaspółka z o.o. (...)najistotniejszymi dowodami są zeznaniaM. T.oraz wyjaśnienia i zeznaniaP. K. (2). W ramach niniejszego postępowania doszło do ujawnienia przez świadkaP. K. (2)przestępstwa nieznanego uprzednio organom ścigania, a następnie do potwierdzenia takiego czynu przez ustalonego pokrzywdzonego. Osobą tą okazał sięM. T.. Już tylko taki układ czasowy między relacjami tych dwóch osób znacząco podnosi wiarygodność ich zeznań. Doszło bowiem do tego, że źródłem ustaleń są dwie niekontaktujące się osoby, które nie ustalały ze sobą wersji wydarzeń.
W zeznaniachM. T.z rozprawy pojawiły się główne elementy zdarzenia opisywane przezP. K. (2). Przestępcy powzięli wiedzę o możliwości posiadania przez firmę gotówki oraz o zadłużeniu, zażądali pokaźnej kwoty, grozili zrobieniem krzywdyM. T.i jego rodzinie, informowali o posiadaniu broni palnej, motywowali konieczność zapłaty istniejącą wierzytelnością – doszło też do dwukrotnego pozbawienia wolności. Także okoliczności nawiązania kontaktów z pokrzywdzonym – poznanie przezP. K. (2)A. B. (2), która była córką prezesa Watexu-M. B.są podawane jasno i logicznie. Pierwsze przesłuchanie pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym zawierało inną wymowę opisanego czynu. Pokrzywdzony co prawda ujawnił, że wiedział, iż wierzytelność nie ma tytułu prawnego jednak poddał się żądaniom ze względów ,,ekonomicznych” - żądający mogli bowiem chcieć więcej. Co jednak istotne w opisie wypadków pojawiają się wątki dwukrotnego pozbawienia wolności, działalnościA. O.iP. K. (2)(tych danych świadek jeszcze nie znał z nazwisk) – jako sprawcę o wiodącej roli wskazywałA. O.. Na rozprawie świadek podał, że w czasie pierwszych zeznań, jeszcze ,,nie chciał mówić”. Nie jest to postawa dziwna zważywszy, że ,,nie mówił” o tym przez 11 lat, choć był pokrzywdzonym. Dopiero skonfrontowanie świadka zP. K. (2)w postępowaniu przygotowawczym spowodowało zmianę zeznań pokrzywdzonego. Świadek zrozumiał, że wiedza o czynie jest już ujawniona i to spowodowało zmianę jego zeznań w toku dalszego postępowania. Wówczas świadek zeznał, że głównym sprawcą byłP. K. (2), a nieA. O.. W trakcie kolejnego przesłuchania po konfrontacji pokrzywdzony, podając wiele szczegółów w oparciu o dokumenty, ujawnił faktyczny przebieg czynu. Zeznania z k.4703-4709 odpowiadają co do istotnych okoliczności zeznaniom złożonym później na rozprawie.
M. T.na okazanych tablica poglądowych rozpoznałA. O.,P. K. (2)orazR. R. (1)wskazując, iż są to osoby związane z uprowadzeniem i wymuszeniem na jego szkodę. Nie rozpoznał natomiastA. B. (1).
Taki układ zeznań, ich ewolucja wskazują, że świadekM. T.nawet po kilkunastu latach od czynu bał się mówić do końca prawdę o jego przebiegu. Znamienne jest przedstawianieA. O.jako decydującego, pomijanie istotniejszej roliP. K. (2). Jest to postawa osoby, która zna dokumenty dotyczące rozliczeń i mówi tylko to co z tych dokumentów i tak jest wiadome. Osoby identyfikowanej jako stwarzającej największe zagrożenie w czasie czynu nie przedstawia jako istotnej. Dopiero kiedy pokrzywdzony uświadomił sobie, że ten przestępca jest świadkiem koronnym, opisał prawdziwą rolęP. K. (2).
Jedyną istotną różnicą w opisie przekazanym przez pokrzywdzonego i świadkaK.jest kwestia drugiego pozbawienia wolności. SamM. T.w swobodnych zeznaniach nie opisał owego porwania z przyjęcia, jednakże dopytywany o to w czasie konfrontacji nie wykluczył tego (k-4696a).
Taki układ zeznańP. K. (2)i pokrzywdzonego, ich wzajemne potwierdzanie się przekonuje, że osoby te są wiarygodne.
ZeznaniaP. K. (2)w zakresie opisu rzeczywistości Sąd oceniał jako wiarygodne co do zasady także z tego powodu, że jako członek grupyT. W.i jako osoba, która wykonywała poleceniaT. W.posiada największą wiedzę na temat opisywanego zdarzenia. Przy tym jego zeznania są zbieżne z zeznaniamiM. T.co do kwestii najistotniejszych, a więc faktu uprowadzeniaM. T.i zmuszenia do dokonania przelewu kwoty 443 000 złotych. Różnice natomiast między zeznaniamiP. K. (2)iM. T.co do okoliczności towarzyszących całemu zdarzeniu nie są tego rodzaju, aby móc podważyć ich wiarygodność.
ZeznaniaB. Z. (1)(k.5764-4768, 4812-4816, 14355-14356) potwierdzają, że formalnie była prezesem spółki z o.o.(...), ale w rzeczywistości spółka nie działała, a jej założeniem zajmowała sięL. B.. Twierdzenia świadka o tym, że w rzeczywistości nie zajmowała się prowadzeniem spółki znajdują potwierdzenie we wnioskach opinii grafologicznej, wykluczającej prawdziwość podpisówB. Z. (1)na badanych dokumentach. W sytuacji, gdy z zeznańB. Z. (1)wynika, żeL. B.posiadała dokumenty spółki i wyrabiała jej pieczątki (k.4765), zajmowała się działalnością spółki (k.4815) można wyciągnąć wniosek, że toL. B.była jedyną osobą, która mogła przenieść rzekome wierzytelności wobec spółki z o.o.(...)naA. O.. Jej rola była niezbędna by stworzyć pozory legalności żądań zapłaty pieniędzy formułowanych przezA. O.wobecM. T.reprezentującego(...) sp. z o.o.Stąd też logiczne staje się jej zastraszenie (z udziałem oskarżonegoJ. M.) po to by zapewnić jej udział w całym przedsięwzięciu. W kontekście zastraszeniaL. B.musi być rozpatrywane opisywane przezM. T.zdarzenie, kiedy przestraszonaL. B.wzięła od niego 10.000 zł. Opisywane przezM. T.zdarzenie koresponduje z zeznaniamiP. K. (2), który stwierdził, że zdenerwowany próbami wycofania się z leasinguE.(

L. B.
) zabrał jej ok. 15.000 zł (k.1946).
ŚwiadekB. Z. (1)potwierdziła również, że po śmierciM. B.L. B.żądała od(...)zapłaty pieniędzy jej zdaniem należnych (k.4765). Uprawdopodabnia to zeznaniaP. K. (2), że mogła się zdecydować na jego pomoc przy odzyskaniu pieniędzy odM. T.. JednocześnieB. Z. (1)zeznała, że nic jej nie było wiadome by pomiędzy(...)aspółką (...)istniały jakiekolwiek zależności finansowe (k.14355). Stąd nie ma żadnego innego wytłumaczenia cesji wierzytelności(...) S.A.wobec(...) Sp . z o.o.na rzeczspółki (...)niż takie, że celem tego było utrzymanie kontroli nad wierzytelnością, w sytuacji gdy konflikt między akcjonariuszami(...) S.A.mógł spowodować odwołanie jej z funkcji prezesa, po to by w dalszej przyszłości wyegzekwować ją od(...) Sp. z o.o.iM. T.. Cesja na rzeczspółki (...)była możliwa dlatego, że prezesem spółki akcyjnej(...)byłaL. B., a z uwagi na swoją działalność współce (...)mogła dokonać kolejnej cesji na rzeczA. O..
Sąd uznał za wiarygodną opinię z zakresu badania pisma ręcznego, z której wynika, iż parafy nakreślone w imieniuB. Z. (1)na dokumentach w postaci umowy rachunku bankowego oraz umowy sprzedaży wierzytelności z dn. 26.08.1999 r. nie zostały nakreślone przezB. Z. (1), natomiast podpisy pełnobrzmiące o treści(...)na dokumentach w postaci umowy o wynajem lokalu oraz umowy zbycia udziałów zostały prawdopodobnie nakreślone przezL. B., zaś parafy nakreślone w imieniuB. Z. (1)na umowie rachunku bankowego z dn. 02.09.199 r. oraz w imieniuJ. Z.w umowie zbycia udziałów z dn. 15.08.1999 r. zostały prawdopodobnie nakreślone przezL. B.(k. 4830-4844).
Biegły w powyższej opinii rzeczowo i precyzyjnie przedstawił swój wywód, który doprowadził go do logicznych wniosków popartych konkretnymi argumentami. Odpowiedział przy tym na postawione mu pytania w sposób wyczerpujący, dokładnie doń się ustosunkowując. Opinia jest zatem pełna i jasna wobec czego zasługiwała na uwzględnienie.
Z opinii tej wynika doniosła okoliczność, iżA. O.nie nabył wierzytelności odspółki (...), gdyż podpisyB. Z.w imieniu(...)jako prezesa zostały podrobione. Biorąc pod uwagę, że wierzytelności(...)sp z o.o. mogły być nabyte jedynie przy udzialeL. B., będącej jedynym łącznikiem między(...) S.A.aspółką (...), nie ulega wątpliwości, że jej udział był niezbędny w całym przedsięwzięciu, w związku z czym z punktu widzenia sprawców celowe było użycie gróźb w stosunku do niej by zmusić ją do udziału w sprawie.
Zeznania głównej księgowejspółki (...) S.A.W. T., pracującej w spółce do dnia 6 kwietnia 1999 r. (k.4805-4810, 14357-14358) potwierdzają fakt, żeL. B.bezpodstawnie dokonała cesji wierzytelności na rzeczspółki (...), co w jej opinii miało służyć wyprowadzeniu pieniędzy zespółki (...).
ZeznaniaA. G.(k.3320-3321) oraz umowy najmu (k.3322-3324, 3325-337, 3328-3330) i protokół przekazania potwierdzają, żespółki (...) S.A.i (...) sp. z o.o.wynajmowały pomieszczenia w zespole szkół przyul. (...)wW..
Sąd miał również na uwadze zeznaniaP. W., który uwiarygodnił fakt uprowadzeniaM. T.. ZeznaniaP. W.(k. 7285-7286, 7315-7318, 7325, 7354-7355, 7356, 7358-7359, 13 961-13 962) potwierdzają jedynie, że świadek na prośbęR. R. (1)pilnowałM. T.w pokoju wzajeździe (...)wK.oraz uczestniczył w obstawie podczas pobytu w bankuP. K. (1)iA. O.. Zeznania świadka potwierdzają udział w zdarzeniuR. R. (1),P. K. (2)iA.(

    czyliA. O.
) oraz obecność wmotelu (...)kobiety (

    co potwierdza zeznaniaP. K. (2)o pobycie w moteluL. B.
). Natomiast niewątpliwieP. W.marginalizuje swój udział twierdząc, że miał jedynie „posiedzieć z kimś przez 2 godziny”, nie wskazuje również innych osób zaangażowanych w to zdarzenie poza nieżyjącymR. R. (1),A.iP. K. (2), o którym wiedział, że obciąża go w toku postępowania.
Pozostali świadkowie wskazywani przezP. K. (2)jako uczestnicy przestępstwa zaprzeczyli temu.
Sąd nie dał wiary zeznaniomA. O.(k.242, 248, 5935-5936, 13963-13964, 16038-16041), w których świadek pomimo wydania wobec niego wyroku w trybieart.387 k.p.k.zaprzeczył swojemu udziałowi w przedmiotowych przestępstwach, stwierdził, że znajomość zT. W.ograniczała się do pobytów w barze „(...)”, prowadzonym przezT. W.oraz wynika z prowadzonych przeciwko nim postępowań sądowych.
Postawa świadkaO.zdaniem Sądu wynika ze swoiście rozumianej w środowisku przestępczym solidarności – niechęci do obciążania innych członków środowiska. Stąd o ile sam się przyznał do winy, co obecnie kwestionuje, to w postępowaniu przeciwko innym osobom wycofał się z potwierdzenia własnego udziału w sprawie.
Niezależnie od tego, że nie można uznać za logiczne wytłumaczenie zmiany własnej postawy odnośnie udziału w przedmiotowych zdarzeniach to trzeba wskazać, że poza sprawą, w którejA. O.dobrowolnie poddał się karze (sygn. XVIII K 256/12) został on prawomocnie skazany w innych postępowaniach za popełnienie przestępstw wspólnie i w porozumieniu zT. W.iM. W.- wyrokiem Sądu Okręgowego w Częstochowie sygn. II K 73/07 (k.15971-16009) oraz wspólnie i w porozumieniu zJ. M.wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie sygn. XVIII K 184/08 (k.15823-15830).
Twierdzeniom świadka o braku jego udziału w zdarzeniach przeczą dowody materialne w postaci zabezpieczonych u niego w toku przeszukania przedmiotów. UA. O.znaleziono pieczątkę „(...)s.c.W.P. K. (4)– właściciel” – wizytówka z takimi danymi została pozostawiona wŻ.oraz dokumentację związaną z przestępstwem dokonanym na szkodęM. T.- wyciąg operacji z rachunku bankowegoA. O.(k.140-142) oraz dokumenty związane z rzekomą cesją wierzytelnościspółki z o.o. (...)reprezentowanej przezB. Z. (1)w stosunku dospółki (...) sp. z o.o.na rzeczA. O.(k.143-160)
Poza sporem jest również, że na rachunek bankowyA. O.wpłynęły pieniądze przesłane przelewem przezM. T..
Podobnie niewiarygodne w świetle treści zeznańP. K. (2)są zeznaniaB. M.(k.14519-14520),A. B. (1)(k.14521),K. W.(k.13 961), którzy zaprzeczyli swojemu udziałowi w przestępstwach grupyT. W., pomimo, że dobrowolnie poddali się karze.
Podobnie nie zasługują na wiarę zeznaniaR. R. (2)(k.19231-19233), w których zaprzeczał by brał udział w przestępstwie na szkodęM. T., pomimo, że w stosunku do niego w sprawie sygn. XVIII K 413/11 został wydany wyrok w trybieart.335 § 1 k.p.k.Zeznania i wcześniejsze wyjaśnieniaR. R. (2)są zdaniem Sądu próbą pomniejszenia własnego udziału w przedmiotowym zdarzeniu. Stąd jakkolwiek świadek nie potwierdza własnego w nim udziału, to jednocześnie przekazuje informacje dotyczące zdarzenia. Przy tym wiedzę o nim miał uzyskać od brata w trakcie spotkania wraz z bratem iP. K. (2)oraz innym mężczyzną pod hotelem, w trakcie którego doszło do rozmowy o przetrzymywanym mężczyźnie oraz podczas spotkania zA. O.wP..R. R. (2)zaprzeczył także by uzyskał jakiekolwiek pieniądze z tego przestępstwa (k.6804-6805v).
Niezależnie od tego trzeba wskazać, że zeznaniaR. R. (2)potwierdzają, że związek z przetrzymywaniemM. T.miałP. K. (2)orazA. O., skoro świadek zeznawał, że w trakcie spotkania na stacji paliw wP.A. O.mówił o przetrzymywaniu mężczyzny w hotelu, który miał pić alkohol i do którego miały być sprowadzane kobiety i podał nazwisko(...)(k.6691-6693). Wskazać tu należy, że zeznaniaR. R. (2)o tym żeM. T.przetrzymywał whotelu (...), które to stwierdzenia miały paść w trakcie spotkania pod hotelem oraz o możliwym udziale w tymK. W.są zgodne z zeznaniamiP. K. (2), który również wskazywał ich jakosprawców przetrzymywania. Z zeznańR. R. (2)wynika również, żeP. K. (2)wynająłR. R. (1)do dokonania porwania (k.6724-6726).
Zeznania świadkaR.złożone przed sądem przy pierwszym rozpoznaniu sprawy (k.13957-13961), w których wycofywał się z wcześniejszych wyjaśnień były jedynie nieudolną próbą ich zmiany. W istocieR. R. (2)nie potrafił wyjaśnić czemu miałaby służyć jego świadoma konfabulacja odnośnie mężczyzny opseudonimie (...)orazM. T.. Kompletnie niewiarygodne są twierdzenia świadka, że miałoby to ułatwić mu popełnienie samobójstwa podczas podjęcia próby ucieczki, jeśli zważyć, że jednocześnieR. R. (2)w swoich wyjaśnieniach niewątpliwie minimalizował własną rolę. Generalnie zeznania świadka są zmienne, jak była mowa wyżej pozbawione logiki i sprzeczne z doświadczeniem życiowym.
Tak więc wyjaśnienia i zeznaniaR. R. (2)nie mogą być podstawą do ustalenia, że opisywane przez niego zdarzenia rzeczywiście miały miejsce. Natomiast jego zeznania i wyjaśnienia świadczą jedynie o tym, że w porwaniuM. T.brali udział członkowie grupy przestępczej kierowanej przez jego brataR. R. (1),P. K. (2), a związek z tym przestępstwem miał równieżA. O..
ZeznaniaP. M.(k. 6440-6441, 6470-6472, 6473-6478, 6479-6483, 6602-6605, 13858) z uwagi na swoją treść nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, choć należy wskazać, że pomimo nie przyznawania się w toku niniejszego postępowania do popełnienia przestępstw, świadek dobrowolnie poddał się karze w sprawie sygn. XVIII K 256/12.
Zeznania świadkówM. K.,A. B. (2)- osób z kręgu(...)nie wniosły niczego odnośnie sprawstwa osób o ten czyn oskarżonych.
WyjaśnieniaM. W.nie stanowią bezpośredniego dowodu winy oskarżonych w sprawie niniejszej pomimo, że w postępowaniu przygotowawczym i przy pierwszym postępowaniu sądowym oskarżony przyznał się do winy albowiemM. W.nie potrafił się do tych zarzutów odnieść, oświadczając, że nie pamięta takich zdarzeń, ale nie wyklucza ich popełnienia. Pomimo, że nie odnoszą się bezpośrednio do przestępstw będących przedmiotem niniejszego postępowania, to znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają ogólne stwierdzenia oskarżonegoM. W..M. W.potwierdził, że grupa przestępczaT. W., w skład której wchodziliP. K. (2),J. M.,A. O.,J. S. (1)zajmowała się dokonywaniem wymuszeń przy okazji nieformalnej egzekucji wierzytelności (k.5799-5800). Tak więc wyjaśnieniaM. W.zaprzeczają twierdzeniomJ. S. (1)i potwierdzają zeznaniaP. K. (2), żeJ. S. (1)był członkiem grupyT. W.i dokonywał w jej ramach przestępstw. W tym miejscu trzeba dodać, żeJ. S. (1)został prawomocnie skazany za popełnienie przestępstw dokonanych wspólnie i w porozumieniu zT. W.iM. W.wyrokami Sądu Okręgowego w Warszawie sygn. XVIII K 184/08 (k.15823-15830), Sądu Okręgowego w Częstochowie sygn. II K 73/07 (k.15971-16009).
Oczywiście w ocenie Sądu nie zasługują na wiarę twierdzeniaM. W.z postępowania sądowego, że myślał, że działania były legalne (k.16036). Nie dość, że takie wyjaśnieniaM. W.są sprzeczne z jego poprzednimi z postępowania przygotowawczego, to ich rzeczywista wymowa świadczy o czymś przeciwnym. Z zeznańM. W.wynika, że w trakcie tych działań miał zastraszać swoją ówczesną potężną posturą.
W świetle zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego nieprzyznanie się oskarżonychJ. M.iJ. S. (1)do popełnienia zarzucanych im czynów nie zasługuje na uwzględnienie, zaś o ich sprawstwie, świadczą przede wszystkim zeznania świadkaP. K. (2). Wobec powyższego stwierdzić należy, że w tym stanie rzeczy nieprzyznanie się oskarżonych do popełnienia zarzucanych im czynów stanowi, zdaniem Sądu, jedynie przyjętą linię obrony, dzięki której zamierzali uniknąć odpowiedzialności karnej.
Oceniając czy ustalone na podstawie zeznańP. K. (2)zachowanie oskarżonychJ. M.iJ. S. (1)stanowi przestępstwo, czy mieli oni świadomość udziału w przestępstwie wymuszenia rozbójniczego i obejmowali to swoim zamiarem należy uwzględnić kilka okoliczności.
Przedmiotowe zdarzenie było przestępstwem popełnionym przez grupę przestępczą kierowaną przezT. W.. Zdarzenie „(...)” i dotyczącefirmy (...)nie były jedynymi tego typu popełnionymi w ramach grupy, w których uczestniczyli oskarżeni. Przedmiotem działalności grupy było właśnie dokonywanie wymuszeń rozbójniczych przy okazji windykacji wierzytelności. Oczywistym jest przy tym przestępczy charakter takich działań o czym świadczą nawet wyjaśnieniaM. W., że w trakcie tych działań miał służyć swoją ówczesną potężną posturą, a więc niewątpliwie jego udział miał służyć zastraszeniu osób, wobec których podejmowano takie działania. Jeśli rolą oskarżonych miało być „zabezpieczenie”P. K. (2)iA. O.w trakcie dokonywania przestępstw, w sytuacji gdy przedmiotem działań grupy było dokonywanie wymuszeń rozbójniczych to nawet jeśli nie znali szczegółów zdarzenia, co zresztą byłoby uzasadnione z uwagi na ich pozycję w grupie, to musieli być wprowadzeni przynajmniej na ogólnym poziomie. Musieli być świadomymi, że popełniane jest przestępstwo wymuszenia rozbójniczego, czym zajmowała się w swojej działalności grupaT. W.. Inaczej nie mogliby podjąć ewentualnych działań z tytułu „zabezpieczenia” i trudno sobie wyobrazić czemu miałaby służyć ich obecność na miejscu zdarzenia. Korespondują z tymi stwierdzenia zeznania świadkaK.z k.14069, z których wynika, że uczestnicy czynów „idąc na akcję wiedzieli o charakterze przestępstwa”.
W przypadku przestępstwa związanego zfirmą (...)w porównaniu do przestępstwa na szkodęP. K. (1)udziałJ. M.jest zdecydowanie większy, uczestniczy na różnych etapach, co tym bardziej przemawia za jego świadomością w jakim przestępstwie bierze udział.J. M.bowiem uczestniczył w spotkaniu zL. B.w restauracji naS., kiedy zastraszanoL. B.by nie wycofała się z przedsięwzięcia, dokonała cesji wierzytelności na rzeczA. O., a później w pozbawieniu wolnościM. T.naB.po pierwszej próbie wypłacenia pieniędzy. Należy uwzględnić, że powodem pozbawienia wolności była nieudana próba podjęcia pieniędzy z banku, a celem pozbawienia wolności było doprowadzenie do dokonania przelewu pieniędzy przez pokrzywdzonego.P. K. (2)miał przekonać do tegoM. T.w czasie, gdy ten był pozbawiony wolności w samochodzie. Nie sposób przyjąć, że w takiej sytuacji osoby uczestniczące w przetrzymywaniu pokrzywdzonego nie wiedzą jaki charakter ma przestępstwo, w którym uczestniczą.
Podkreślić należy, że przedmiotowe przestępstwa zostały popełnione wieloetapowo. Przestępcze działania sprawców były rozciągnięte w czasie i dochodziło do nich w różnych miejscach.P. K. (2)wskazywał, że już na etapie planowania przestępstwa dokonywany był podział ról. Obecność w trakcie zdarzeń oskarżonychM.iS.nie była incydentalna, a po dokonaniu przestępstwa otrzymali część pieniędzy uzyskanych z przestępstwa.
Oczywiście w toku postępowania, wobec postawy przyjętej przezT. W.i samych oskarżonych, nie ma bezpośrednich dowodów pozwalających na ustalenie jakie konkretne polecenia i jakie informacje odnośnie popełnianego przestępstwa przekazał imT. W.. Jednakże kwestię ich świadomości, że uczestniczą w przestępstwie wymuszenia rozbójniczego można zgodnie z logiką i doświadczeniem życiowym ustalić na podstawie wskazanych wyżej okoliczności.
Dokonując oceny strony podmiotowej czynu zdaniem Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, iż oskarżeniJ. M.iJ. S. (1)działali wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi sprawcami przedmiotowych przestępstw w ramach podziału ról przy dokonaniu przestępstwa. Sąd podzielił pogląd wyrażony w orzecznictwie, iż „ustawa (art. 18 § 1 kk) nie wprowadza żadnych dodatkowych warunków dotyczących formy porozumienia. Może do niego dojść nawet w sposób dorozumiany, a uczestnicy porozumienia nie muszą przy tym być równorzędnymi partnerami. Ważny jest zamiar współdziałania z drugą osobą w wykonaniu czynu zabronionego. Współdziałający nie muszą się bezpośrednio kontaktować, natomiast muszą mieć świadomość wspólnego wykonania czynu zabronionego, a zatem przynajmniej wiedzieć o sobie i zdawać sobie sprawę, że podejmowana czynność składa się na realizację wspólnie wykonywanej całości przedsięwzięcia” (por. wyrok SN z dn. 2002.12.12, III KKN 371/00, LEX nr 74395) oraz, że „współsprawstwo jako jedna z postaci sprawstwa oznacza wykonanie czynu zabronionego wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, a to z kolei oznacza zachowanie zgodne z podziałem ról, co sprawia, że nie każdy ze współsprawców musi osobiście realizować wszystkie znamiona przestępstwa, każdy jednak musi podejmować takie działanie, które łącznie z działaniem innego uczestnika porozumienia zmierza do dokonania przestępstwa. Tak więc cechą współsprawstwa jest to, że umożliwia ono przypisanie jednemu ze współsprawcy tego, co uczynił jego wspólnik w wykonaniu łączącego ich porozumienia. (por. postanow. SN z dn. 2003.05.05, V KK 346/05, LEX nr 78912); „Współsprawstwo polega na tym, że dwie lub więcej osób, działając w porozumieniu, realizuje czyn zabroniony, przy czym owo porozumienie musi nastąpić przed lub w trakcie tej realizacji, jego forma jest dowolna, a istotę wyczerpuje uzgodnienie popełnienia wspólnie przestępstwa(...)”. W związku z tym możliwe jest przypisanie oskarżonym również i tych czynności sprawczych, które przedsięwzięły inne osoby, z którymi świadomie współdziałali w popełnieniu przestępstwa.
Nie ma zatem wątpliwości, że oskarżonyJ. M.w okresie co najmniej od dnia 14 kwietnia 1999 roku do dnia 11 października 1999 roku wW.i innych miejscowościach na terenie Polski, działając w związku mającym na celu popełnianie przestępstw wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, ze z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, stosując groźbę zamachu na życie lub zdrowie, po uprzednim pozbawieniu wolności, podrobieniu i posłużeniu się podrobionymi dokumentami doprowadziłM. T.prezesa zarządu spółki z o.o.(...)z/s wW.przyul. (...)do rozporządzenia mieniem spółki w kwocie 443.000 PLN, tj. dopuścił się czynu zart. 282 k.k.w zb. zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.Sąd jedynie zmienił w stosunku do treści zarzutu z aktu oskarżenia datę początkową okresu w jakim miało miejsce popełnienie przestępstwa. W okolicznościach faktycznych sprawy trudno poczynić pewne ustalenia w tym zakresie. Natomiast Sąd przyjął jako początek okresu pojawienie sięP. K. (2)wfirmie (...) Sp. z o.o., a nie luty 1999 r. kiedy doszło do śmierciM. B., jak to przyjęto w akcie oskarżenia.
Nie ma również wątpliwości, że oskarżeniJ. M.,J. S. (1)przełomie lat 1999-2000 wW.,Ż., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w związku mającym na celu popełnianie przestępstw, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, posługując się groźbą zamachu na życie doprowadziliP. K. (1)do rozporządzenia mieniem w kwocie 150.000 PLN, tj. czynu zart. 282 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.
Prawidłowe jest przyjęcie działania oskarżonych w warunkach określonych wart.65 § 1 k.k.Nie tylko wynika to z ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie niniejszej, ale dodatkowo trzeba wskazać, żeJ. S. (1)został już prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 maja 2014 r. sygn. XVIII K 405/11, w tej części wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. II AKa 163/15, za popełnienie przestępstwa zart.258 § 2 k.k., a okres w jakim miał uczestniczyć w związku przestępczym obejmuje czas, w którym uczestniczył w popełnieniu przestępstwa objętego niniejszym postępowaniem.
Oczywiście pomimo, że zarówno(...) sp. z o.o.jaki (...) s.c.rzeczywiście były dłużnikami odpowiedniospółek (...) S.A.i(...)nie może być mowy o zakwalifikowaniu zachowania oskarżonych zart.191 § 2 k.k.a nie zart.282 k.k.Znamiona czynu zabronionego zart. 191 § 2 k.k.realizuje bowiem taki sprawca, który stosując przemoc lub groźbę bezprawną zmusza inną osobę do zaspokojenia uzasadnionych roszczeń swoich lub innej osoby, która mu to zleciła. Sprawca działa w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności, a więc świadczenia należnego. Tymczasem celem sprawców przedmiotowych przestępstw było uzyskanie środków pieniężnych dla siebie, a nie dla rzeczywistych wierzycieli. Sprawcy nie działali na zlecenie wierzycieli, a jedynie pod pozorem windykacji rzeczywiście istniejących wierzytelności. Istnienie rzeczywistych wierzytelności było jedynie pretekstem do działań od początku zmierzających do uzyskania własnej korzyści majątkowej. W przedmiotowej sytuacji gdy nie działali na rzecz wierzycieli świadczenie było nienależne, a więc w grę wchodziły przestępstwa przeciwko mieniu. Skoro uwzględnimy opisane wyżej okoliczności mamy do czynienia ze stosowaniem groźby użycia przemocy w celu uzyskania nienależnego świadczenia ze strony pokrzywdzonego, a więc wymuszeniem rozbójniczym zart. 282 k.k.
Przy wymiarze kary Sąd miał na względzie wysoki stopień społecznej szkodliwości czynów oskarżonych, stopień ich winy, okoliczności obciążające i łagodzące ich dotyczące.
Na stopień społecznej szkodliwości czynu wpływ ma wysokość wymuszonych kwot, które były znaczące nie tylko w chwili popełnienia przestępstw, ale i obecnie po upływie kilkunastu lat; stosowanie istotnych gróźb, działanie w wyniku z góry powziętego zamiaru obejmującego zaplanowanie i przygotowanie popełnienia przestępstw.
Jednocześnie uwzględnić należy role oskarżonych w zdarzeniu i wysokość kar orzeczonych w stosunku do wcześniej osądzonych innych sprawców przedmiotowych przestępstw, których rola w popełnieniu przestępstwa była większa i którzy odnieśli większe korzyści z przestępstwa, albowiem musi być zachowana proporcjonalność reakcji karnej.
W przypadku przestępstwa związanego zfirmą (...)społeczna szkodliwość czynu wiąże się dodatkowo z tym, że działania przestępcze dotyczyły nie tylko osoby pokrzywdzonegoM. T., ale takżeL. B.. Nadto podrobiono i posłużono się podrobioną umową, dwukrotnie pozbawiono wolności pokrzywdzonego, jakkolwiek bez zastosowania drastycznych środków oraz groźby.
Okolicznościami obciążającymi jest karalność oskarżonych. JakkolwiekJ. S. (1)w chwili popełnienia przedmiotowego przestępstwa nie był karany (informacja z KRK k.7593, 12356, 13020, 14577), to obecnie jest osobą karaną (informacja z KRK k.15877, odpisy wyroków Sądu Okręgowego w Warszawie sygn. XVIII K 184/08 k.15823-15830, Sądu Okręgowego w Częstochowie sygn. II K 73/07 k.15971-16009), a oskarżonyJ. M.był już wielokrotnie karany (k.15879 - wyrokami Sądu Okręgowego w Warszawie sygn. XVIII K 184/08 k.15823-15830, sygn. XVIII K 45/15 k.15819-15822, Sądu Okręgowego w Częstochowie sygn. II K 73/07 k.15971-16009).
Okolicznością łagodzącą w stosunku doJ. M.jest opinia z aresztu śledczego, gdzie jego zachowanie w trakcie izolacji oceniono jako poprawne (k.12208-12220) bądź przeciętne (k.15027-15034), zaś w stosunku doJ. S. (1)pozytywny wywiad kuratora sądowego (k.12367-12369).
Przy wymiarze kary nie sposób nie uwzględnić także znacznego upływu czasu od chwili popełnienia przestępstwa. Inna jest bowiem sytuacja w przypadku orzekania kar za przestępstwa popełnione niedawno, gdy u pokrzywdzonych i w środowisku, w którym doszło do przestępstwa istnieje o nim „świeża” pamięć, a inna w przypadku przestępstw sprzed kilkunastu lat, gdy również u pokrzywdzonych zaciera się poczucie krzywdy.
Przy orzekaniu w zakresie kary łącznej wobecJ. M.Sąd zastosował zasadę częściowej absorpcji, za czym przemawia stosunkowo niewielka odległość czasowa pomiędzy przestępstwami oraz to, że pomiędzy wymierzonymi za nie karami nie zachodzi znaczna różnica. Przemawia za tym również podobieństwo przestępstw były one wymierzone przeciwko temu samemu dobru chronionemu prawem - mieniu.
W ocenie Sądu tak orzeczone kary są adekwatne do stopnia szkodliwości społecznej czynów oskarżonych i ich winy, a także zrealizują zadania prewencji szczególnej i ogólnej kształtując we właściwy sposób świadomość prawną społeczeństwa i przekonanie, że wymiar sprawiedliwości w sposób właściwy reaguje na tego rodzaju przestępstwa.
O wynagrodzeniu za obronę z urzędu orzeczono zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Sąd na podstawieart.624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonych od kosztów procesu, uznając, że ich poniesienie przez oskarżonych byłoby zbyt uciążliwe w sytuacji oskarżonych, nie posiadających majątku, z którego koszty postępowania mogłyby być wyegzekwowane.