Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2096/14
Data wyroku: 2017-11-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogusław Glinka
Słowa kluczowe: Umowa ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 805 kc

Sygn. akt I C 2096/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 listopada 2017 roku
Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie I Wydział Cywilny
w składzie :

Przewodniczący: SSR Bogusław Glinka

Protokolant: Joanna Bobrowska

po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017roku na rozprawie
sprawy z powództwaR. B. (1)
przeciwko(...) S.A.wW.i(...) Zakładowi (...)na(...) S.A.wW.
o odszkodowanie w kwotach 3 112,50 zł i 26 500 zł

I
oddala powództwo przeciwko pozwanemu(...) S.A.wW.o zapłatę kwoty 26 500 zł;

II
oddala powództwo przeciwko pozwanemu(...)(...) S.A.wW.o zapłatę kwoty 3 112,50 zł;

III
umarza postępowanie przeciwko pozwanemu(...)(...) S.A.wW.o zapłatę kwoty 26 500 zł;

IV
zasądza od powoda na rzecz każdego z pozwanych kwotę 1 217 tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu, a w pozostałym zakresie nie obciąża powoda tymi kosztami;

V
zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie na rzecz adwokataA. Ł.z Kancelarii Adwokackiej wD.kwotę 3 690 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu.

UZASADNIENIE
PowódR. B. (1)wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego(...) S.A.wB.:
- kwoty 3.112,50 zł tytułem odszkodowania za wypadek z dnia 31 marca 2012 r. wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 23.01.2014 r. do dnia zapłaty;
- kwoty 26.500 zł tytułem odszkodowania za wypadek z dnia 31 marca 2012 r. wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 23.01.2014 r. do dnia zapłaty
oraz kosztów procesu według norm przepisanych.
Na uzasadnianie żądania wskazał, że zawarł z pozwanym dwie umowy ubezpieczenia:
- grupowe typu P (polisa nr (...)) na sumę 10.000 zł, z tytułu której dochodzona jest kwota 3.112,50 zł;
- indywidualne ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków (polisa nr (...)) na sumę 100.000 zł, z tytułu której dochodzona jest kwota 26.500 zł.
Powód prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...). W dniu 31 marca 2014 r., w czasie wykonywania pracy, ok. godziny 15: 00, potknął się idąc po schodach w swoim lokalu, na skutek czego upadł, doznając urazu łokcia lewego, stłuczenia lewej kończyny dolnej - kolana i urazu głowy. Wezwano pogotowie, które przewiozło powoda do szpitala, w którym przebywał od dnia 31.03.2012 r. do dnia 04.04.2012 r. Po wypadku wystąpiły u powoda dolegliwości bólowe barku powodujące ograniczenie jego ruchomości, następnie niedowład lewej połowy ciała. Zdiagnozowano ograniczenie funkcji stawu barkowego, zespół barkowy. Powód wymaga intensywnej rehabilitacji. Pomimo upływu ponad 2 lat od chwili wypadku stan zdrowia powoda pogorszył się, czego objawami są: pojawiły się zawroty głowy, pogłębienie się niedowładu lewej strony ciała, dalsze występowanie bólu w okolicach barku. Decyzją z dnia 31.10.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekł, iż powód odniósł uszczerbek na zdrowiu 10% z uwagi na pourazowe ograniczenie funkcjonowania organizmu przyjmując, że „częściowa niezdolność do pracy pozostaje w związku z wypadkiem przy pracy”. Powód pozostaje z powodu wypadku niezdolny do pracy do dnia 31.12.2014 r., a w okresie od 29.09.2012 r. do 26.06.2013 r. pobierał świadczenie rehabilitacyjne. Powód zauważył również osłabienie, a następnie częściową utratę wzroku w oku lewym. Pojawiły się także zaburzenia lękowe z somatyzacją.
Powód zgłosił roszczenie do ubezpieczyciela- (...) S.A.z/s wB., z którym miał zawarte umowy ubezpieczenia. Pismem z dnia 22.01.2014 r. (sprawa(...)) ubezpieczyciel poinformował najpierw, iż podczas badania lekarskiego lekarz-orzecznik(...)stwierdził, iż stan opisany w dokumentacji medycznej pozostaje bez związku z odniesionym urazem głowy, a następnie powiadomił o braku możliwości wypłaty świadczenia. Z kolei pismem z dnia 22.01.2014 r. (sprawa(...)) poinformował, iż lekarz-orzecznik uznał, że stan poszkodowanego jest wynikiem przebytej choroby, tymczasem z tytułu ubezpieczenia wypłacane jest świadczenie wyłącznie za trwały uszczerbek, spowodowany nieszczęśliwym wypadkiem. Dodatkowo w piśmie z dnia 14.05.2014 r. (sprawa(...)) ubezpieczyciel stwierdził także, iż w jego ocenie doznany uszczerbek nie nosi cech trwałości. Jego zdaniem urazy zostały wygojone i nie pozostawiły następstw. Powód odwołał się od ww. decyzji pismem z dnia 4 czerwca 2014 r., jednakże(...) S.A.podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Powód wyliczył swój uszczerbek na zdrowiu na 25% stosując Tabelę norm oceny procentowej trwałego uszczerbku na zdrowiu, stanowiącą załącznik do ogólnych warunków ubezpieczenia. W ocenie powoda uszczerbek, jakiego doznał, należałoby najprawdopodobniej zakwalifikować z pozycji l0a (1-5 %), 109a (15-30%) oraz 13d (1-15%). Ponieważ zaś suma ubezpieczenia wynosiła odpowiednio 10.000 zł i 100.000 zł, stąd dochodzona pozwem kwota 26.500 zł stanowi odszkodowanie za trwały uszczerbek na zdrowiu 25.000 zł oraz świadczenia za pobyt poszkodowanego w szpitalu 1.500 zł (5 dni x 300 zł), natomiast z drugiej polisy na sumę 3.112,50 zł, składa się odszkodowania za trwały uszczerbek na zdrowiu 2.500 zł oraz świadczenie szpitalne 612,50 zł (5 dni po 122,50 zł).
Pozwany(...) S.A.w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości, przy czym w zakresie żądania zapłaty 26.500 zł zpolisy (...)podniósł zarzut braku legitymacji procesowej biernej, bowiem nie ubezpieczał powoda i nie likwidował szkody, natomiast w zakresie żądania zapłaty kwoty 3112,50 zł ze względu na brak przyczyny zewnętrznej zaistnienia nieszczęśliwego wypadku oraz brak trwałego uszczerbku na zdrowiu powoda w wyniku zdarzenia. Przyznał zawarcie umowy ubezpieczenia i fakt likwidacji szkody, w tym ustalenie braku u powoda trwałego uszczerbku na zdrowiu w związku ze zdarzeniem z dnia 31.03.2012 r. a tym samym brak odpowiedzialności pozwanego i przyczynę odmowy spełnienia świadczenia.
Na skutek zarzutu częściowego braku legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanego(...), powód cofnął pozew w stosunku do(...) S.A.w zakresie żądania zapłaty 26500 zł ze zrzeczeniem się roszczenia oraz wniósł o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego(...) S.A.wW.i zasądzenie od tego pozwanego kwoty 26500 zł z odsetkami i kosztami procesu.
Postanowieniem z dnia 19 marca 2015 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego(...) S.A.wW.(art. 194 § 1 k.p.c.)
W odpowiedzi na pozew wezwany do udziału w sprawie pozwany wniósł o oddalenie powództwa zarzucając brak trwałego uszczerbku na zdrowiu powoda w wyniku wypadku z dnia 31.03.2012 r. W uzasadnieniu przyznał zawarcie umowy ubezpieczenia i likwidację szkody, jednak wskazał na brak przyczyny zewnętrznej w zaistnieniu nieszczęśliwego wypadku i brak trwałości uszczerbku w związku z wypadkiem, gdyż stwierdzone w dokumentacji medycznej zmiany mają charakter chorobowy.
Ustalenia faktyczne.
Powód prowadził działalność gospodarczą podfirmą (...). W dniu 31 marca 2014 r. powód, w czasie wykonywania pracy, ok. godziny 15:00, potknął się idąc po schodach w swoim lokalu usługowym, na skutek czego upadł, doznając urazu łokcia lewego, stłuczenia lewej kończyny dolnej - kolana i urazu głowy. Powód przebywał w szpitalu w następstwie wyżej opisanego zdarzenia od dnia 31.03.2012 r. do dnia 04.04.2012 r.R. B. (1)pozostaje od daty wypadku niezdolny do pracy do dnia 31.12.2014 r. W okresie od 29.09.2012 r. do 26.06.2013 r. pobierał świadczenie rehabilitacyjne. Przebył także rehabilitację leczniczą w ramach prewencji rentowej ZUS. Decyzją z dnia 31.10.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekł, iż poszkodowany doznał uszczerbku na zdrowiu łącznie 10% z uwagi na pourazowe ograniczenie funkcjonowania organizmu orzekając częściową niezdolność do pracy w związku z wypadkiem przy pracy.(niesporne)
Powód leczył się w związku z pojawieniem się zawrotów głowy, niedowładu lewej strony ciała, występowania bólu w okolicach barku. Zdiagnozowano u powoda częściową utratę wzroku w oku lewym, pojawiły się zaburzenia lękowe z somatyzacją.(dokumentacja medyczna powoda, akta szkody).
Powód w chwili zdarzenia 31 marca 2012 r. posiadał zawarte dwie umowy ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków: z(...) S.A.grupowego ubezpieczenia pracowniczego TypP (...)potwierdzonegopolisą nr (...)oraz z(...) S.A.Indywidualnego ubezpieczenia potwierdzonegopolisą nr (...). Do umów miały zastosowanie OWU dodatkowego grupowego ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego spowodowanego nieszczęśliwym wypadkiem oraz OWU jednostkowego i rodzinnego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków wraz z Tabelą norm procentowego uszczerbku na zdrowiu.(niesporne)
Powód zgłosił roszczenia do ubezpieczycieli, którzy po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego i badaniu powoda odmówili wypłaty świadczeń. Pismem z dnia 22.01.2014 r. w sprawie szkody nr(...), ubezpieczyciel poinformował, iż podczas badania lekarskiego lekarz-orzecznik(...)stwierdził, iż stan opisany w dokumentacji medycznej pozostaje bez związku z odniesionym urazem głowy, a następnie powiadomił o braku możliwości wypłaty świadczenia. Także pismem z dnia 22.01.2014 r. w sprawie szkody nr(...), ubezpieczyciel poinformował, iż lekarz-orzecznik uznał, że stan poszkodowanego jest wynikiem przebytej choroby, tymczasem z tytułu ubezpieczenia wypłacane jest świadczenie wyłącznie za trwały uszczerbek, spowodowany nieszczęśliwym wypadkiem. Ponadto w piśmie z dnia 14.05.2014 r. (w sprawie nr(...)) ubezpieczyciel stwierdził także, iż w jego ocenie doznany uszczerbek nie nosi cech trwałości. Jego zdaniem urazy zostały wygojone i nie pozostawiły następstw. Powód odwołał się od ww. decyzji pismem z dnia 4 czerwca 2014 r., jednakże pozwany podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.(niesporne)
Powołana w sprawie biegła z zakresu neurologiiA. D.stwierdziła u powoda uszczerbek na zdrowiu w związku ze zdarzeniem ubezpieczeniowym z punktu widzenia neurologicznego 5% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Biegła wskazała, że przebyty uraz głowy z punktu widzenia neurologicznego nie pozostawił nieodwracalnych następstw, które skutkowałyby ustaleniem trwałego uszczerbku na zdrowiu powoda.
Dowód: opinia z 5.11.2015 r. oraz opinie uzupełniające z 18.03.2016 r., z 20.04.2017 r. oraz 25.08.2017 r.
Powołany w sprawie biegły z zakresu okulistykiJ. O.stwierdził u powoda zaćmę oka lewego niepozostającą w związku przyczynowym ze zdarzeniem z dnia 31.03.2012 r. i tym samym brak jakiegokolwiek uszczerbku.
Dowód: opinia z dnia 17.08.2016 r.
Powołany w sprawie biegły z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchuR. B. (2)nie stwierdził u powoda uszczerbku na zdrowiu w związku ze zdarzeniem z dnia 31.03.2012 r. w odniesieniu do urazu lewego stawu barkowego, wskazując na brak związku przyczynowego między tym zdarzeniem a schorzeniem barku.
Dowód: opinia z dnia 24.05.2017 r.
Podstawa prawna.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd uznał, że powództwo nie jest zasadne i podlega oddaleniu.
Podstawa rozstrzygnięcia między stronami wynikała z łączących strony umów w zakresie ubezpieczenia dobrowolnego następstw nieszczęśliwych wypadków: z(...) S.A.grupowego ubezpieczenia pracowniczego TypP (...)potwierdzonegopolisą nr (...)oraz z(...) S.A.Indywidualnego ubezpieczenia potwierdzonegopolisą nr (...), OWU ubezpieczenia obu umów orazart. 805 k.c.iart. 829 § 1 pkt 2 k.c.
W ramach umowy ubezpieczenia każdy z pozwanych przyjął na siebieodpowiedzialność za skutki nieszczęśliwego wypadku polegające na trwałym uszczerbku na zdrowiu(§ 4 OWU dodatkowego grupowego ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego spowodowanego nieszczęśliwym wypadkiem oraz § 6 pkt 2 a) OWU jednostkowego i rodzinnego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków).
W § 2 ust. 1 pkt 1 OWU grupowego pracowniczego ubezpieczenia TypP (...)zdefiniowano pojęcie nieszczęśliwego wypadku, jako przypadkowe, nagłe, niezależne od woli ubezpieczonego i stanu jego zdrowia, gwałtowne zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, będące wyłączną oraz bezpośrednią przyczyną zdarzenia objętego odpowiedzialnością(...) S.A.
Z kolei w § 4 pkt 15) OWU indywidualnego i rodzinnego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków(...), zdefiniowano pojęcie nieszczęśliwego wypadku, jako nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, w następstwie którego ubezpieczony niezależnie od swej woli doznał uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub zmarł.
W obu umowach w analogiczny sposób zdefiniowanotrwały uszczerbek na zdrowiu, jako trwałe, nierokujące poprawy uszkodzenie danego organu, narządu lub układu ciała spowodowane wypadkiem ubezpieczeniowym (§ 4 pkt 32 OWU do polisy(...)oraz § 2 ust. 1 OWU dodatkowego grupowego ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego nieszczęśliwym wypadkiem do umów ubezpieczenia grupowego TypP (...)).
Pozwani zakwestionowali podstawę odpowiedzialności wskazując na brak przyczyny zewnętrznej w zaistnieniu nieszczęśliwego wypadku oraz brak trwałego uszczerbku, jako następstwa nieszczęśliwego wypadku.
Jak wynika z opisu zdarzenia dokonanego przez powoda, protokołu wypadkowego i dokumentacji medycznej w zdarzeniu brak jest przyczyny zewnętrznej warunkującej odpowiedzialność obu pozwanych w ramach każdej z umów ubezpieczenia. Powód nie złożył wniosków dowodowych zmierzających do ustalenia wypadku, jako wynikającego z przyczyny zewnętrznej.
Jak wynika z opinii biegłych trzech specjalności neurologa, okulisty oraz ortopedy-traumatologa powód nie doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu na skutek zdarzenia z dnia 31 marca 2012 r., zatem nie przysługują mu świadczenia z żadnej z polis. W związku z takimi opiniami biegłych, które Sąd w pełni akceptuje i przyjmuje za podstawę orzeczenia, brak jest odpowiedzialności pozwanych za skutki wypadku ubezpieczeniowego z dnia 31 marca 2012 r. i powództwa podlegają oddaleniu. Sąd nie uwzględnił wniosku powoda o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu neurologii, bowiem dotychczasowa opinia, wraz z opiniami uzupełniającymi, odnoszącymi się do zarzutów powoda, jest jasna, pełna, zrozumiała i nie wymaga ponownego opiniowania. Natomiast fakt, że nie jest korzystna dla powoda nie uzasadnia powołania kolejnego biegłego tej samej specjalności.
Mając powyższe na względzie Sąd oddalił powództwo w całości w pkt I. i II. w stosunku do żądania kierowanego do każdego z pozwanych z danej polisy.
Natomiast w pkt. III Sąd umorzył postępowanie w związku z cofnięciem pozwu o zapłatę 26500 zł przeciwko pierwotnie, błędnie pozwanemu(...) S.A.w zakresie roszczenia zpolisy (...) nr (...).
Ponieważ powód przegrał spór w zasadzie 3-krotnie (2 oddalenia żądań i umorzenie postępowania na skutek częściowego cofnięcia pozwu) zgodnie zart. 98 k.p.c., obowiązany jest zwrócić każdemu z pozwanych koszty procesu, przy czym biorąc pod uwagę, że pozwani reprezentowani byli przez tego samego pełnomocnika, a roszczenia oparte były na tym samym zdarzeniu, zaś stanowiska pozwanych były zbliżone i zbieżne, Sąd uznał, że każdemu z pozwanych należy przyznać część kosztów procesu, które po zsumowaniu dają pełne koszty, przy uwzględnieniu przedmiotu sporu, a nadto nie obciążać powoda dalszymi kosztami, uznając przypadek powoda za szczególny w rozumieniuart 102 k.p.c.Dlatego Sąd w pkt. IV zasądził od powoda na rzecz każdego z pozwanych po 1217 zł, w tym koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego 1200 zł oraz 17 zł poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Ponieważ powód korzystał z pomocy prawnej udzielonej mu z urzędu przez adwokata i przegrał spór, wobec czego brak jest podstaw do obciążenia kosztami tej pomocy zarówno powoda, przegrywającego sprawę, jak i pozwanego, w świetle art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Mając to na względzie Sąd zasądził na rzecz ustanowionego z urzędu adwokata od Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości równej stawce minimalnej przyjmując za podstawę każde z roszczeń pozwu, bez uwzględnienia mylnie skierowanego roszczenia przeciwko(...), następnie cofniętego, gdyż adresat każdego z roszczeń w istocie był inny, co oznaczało przyjęcie stawek minimalnych kosztów zastępstwa procesowego: w odniesieniu do żądania zapłaty kwoty 3.112,50 zł stawki 600 zł oraz w odniesieniu do żądania zapłaty 26.500 zł stawki 2.400 zł, łącznie 3.000 zł, powiększone o podatek od towarów i usług 23%, łącznie koszty nieopłaconej pomocy prawnej obciążające Skarb Państwa wyniosły 3690 zł (pkt V).