Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie
V Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: V GC 169/16
Data wyroku: 2017-03-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: J. Dams
Słowa kluczowe: Ubezpieczenie
Podstawa prawna: art. 361 kc, art. 13 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych

Sygn. akt V GC 169/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 marca 2017 r.
Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie Wydział V Gospodarczy w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR J. Dams

Protokolant: S. Poborczyk
po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. w Dzierżoniowie na rozprawie sprawy

z powództwa :
J. M.

przeciwko:
Towarzystwu (...) S. A.wW.
ozapłatę 1.300,80 zł

I
zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 538,20 zł (pięćset trzydzieści osiem złotych dwadzieścia groszy) wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 19 czerwca 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty

II
oddala powództwo w pozostałym zakresie

III
zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 183,26 zł tytułem zwrotu kosztów procesu

Sygnatura akt: V GC 169/16

UZASADNIENIE
J. M., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą(...)J. M.z/s wB., pozwem z dnia 4 marca 2016r. domagał się odTowarzystwa (...) S.A.wW.zapłaty kwoty 1 300,80 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonym od dnia 19 czerwca 2015r. do dnia 31 grudnia 2015r. i odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 stycznia 2016r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. Uzasadniając roszczenie powód podał, żeM. N. (1)umową z dnia 7 maja 2015r. przeniósł na niego swoją wierzytelność względem ubezpieczyciela sprawcy szkody. Cedent, jako poszkodowany w wypadku komunikacyjnym z dnia 10 kwietnia 2015r., w którym uszkodzony został jego pojazd markiV. (...)onr. rej. (...)(szkoda całkowita), zmuszony był nająć samochód zastępczy na okres 24 dni. Powód, w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, w dniu 13 kwietnia 2015r. wynajął poszkodowanemu samochód markiS. (...), co potwierdzonoumową najmu nr (...). W dniu 7 maja 2015r. z tego tytułu powód wystawił poszkodowanemufakturę VAT nr (...)na kwotę 4 132,80 zł. Dysponując umową cesji powód zwrócił się do strony pozwanej o uregulowanie należności za najem pojazdu zastępczego, jednak ostatecznie zapłacono mu kwotę 2 832 zł, uznając wprawdzie za zasadny okres najmu wynoszący 24 dni, jednakże obniżając przyjętą przez powoda dobową stawkę najmu z kwoty 140 zł netto/dobę do kwoty 118 zł brutto (95,93 zł netto). Tym samym żądanie pozwu objęło należność uzupełniającą za najem pojazdu, tj. różnicę pomiędzy wartością faktury, a otrzymanym z tego tytułu odszkodowaniem, co daje kwotę 1 300,80 zł.
Strona pozwana nie złożyła w zakreślonym terminie odpowiedzi na pozew, jednakże przed pierwszą rozprawą złożyła wnioski dowodowe zmierzające do wykazania, jakie faktycznie stawki najmu obowiązywały na lokalnym dla poszkodowanego rynku w roku 2015.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 10 kwietnia 2015r. należący doM. N. (1)pojazd markiV. (...)onr. rej. (...)uległ uszkodzeniu na skutek kolizji drogowej. Poniesiona szkoda miała charakter całkowity. Ochrony ubezpieczeniowej sprawcy zdarzenia (OC posiadaczy pojazdów) udzielałoTowarzystwo (...) S.A.wW..
(Dowód: - okoliczności bezsporne;

     - akta szkody nr(...), CD na k.51)

Poszkodowany, mający miejsce zamieszkania wO., zgłosił szkodę stronie pozwanej i w dniu 13 kwietnia 2015r. najął odJ. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą(...)J. M.z/s wB., pojazd zastępczy markiS. (...)za kwotę czynszu 140 zł netto za dobę.
Pojazd miał zapewnić poszkodowanemu podobne możliwości funkcjonowania w życiu codziennym, jak przed kolizją.
(Dowód: -umowa najmu nr (...), k. 13 akt,
- protokół wydania pojazdu, k. 14-15 akt,
- oświadczenie poszkodowanego, k. 18 akt)
Po 24-dniowym okresie najmu poszkodowany zwrócił pojazd zastępczy powodowi i ten w dniu 7 maja 2015r. wystawił za świadczoną usługę fakturę Vat na kwotę 4 132,80 zł brutto.
(Dowód: -faktura Vat nr (...), k.19)
W dniu 7 maja 2015r. powód zawarł zM. N. (2)umowę przelewu wierzytelności, której przedmiotem było roszczenie poszkodowanego względem strony pozwanej o zapłatę odszkodowania obejmującego koszty najmu pojazdu zastępczego.
Na podstawie tej umowy w dniu 19 maja 2015r. powód zgłosił pozwanej do rozliczenia swoje roszczenie w kwocie 4 132,80 zł.
(Dowód: - umowaprzelewu wierzytelności nr (...), k. 20 akt;
- pismo powoda z 7.05.2015r. z dowodem doręczenia, k.21-23)
Powód uzyskał od strony pozwanej odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego w kwocie 2 832 zł, obejmujące stawkę 118 zł brutto (95,93 zł netto) – jako średnią stawkę rynkową na lokalnym rynku dla pojazdów klasy B - i uznany przez ubezpieczyciela za zasadny okres 24 dni najmu.
Przyznane odszkodowanie zostało przekazane na konto bankowe powoda w dniu 21 maja 2015r.
(Dowód: - decyzja ubezpieczeniowa z 20.05.2015r., k. 24 akt,
- potwierdzenie przelewu, k. 25 akt)
Przeciętne stawki wynajmu pojazdów klasy B, obowiązujące na lokalnym rynku (z uwzględnieniemŚ.iW.), w przypadku najmu określonego z góry jako co najmniej kilkudniowy i z zakreśleniem limitu kilometrów rzędu 500 km/dobę, kształtują się w przedziale do 135,30 zł brutto za dobę najmu. W przypadku zakontraktowania podstawienia pojazdu zeŚ.bądźW.doO.należy liczyć się z dodatkowym kosztem w przeciętnej kwocie 123 zł.
(Dowód: - częściowo opinia biegłego sądowegoA. G., k.63-78)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie co do kwoty 538,20 zł.
Bezsporna w sprawie była okoliczność odpowiedzialności strony pozwanej za skutki szkody komunikacyjnej z dnia 10 kwietnia 2015r., jak również fakt najmu pojazdu zastępczego i skutecznej cesji wierzytelności - skoro pozwana zapłaciła poszkodowanemu odszkodowanie z tytułu szkody całkowitej w pojeździe, a powodowi jako cesjonariuszowi w dniu 21 maja 2015r. co najmniej częściowe odszkodowanie z tytułu najmu przez poszkodowanego pojazdu zastępczego.
Bezsporny w sprawie był okres najmu, który w przypadku zaistniałej szkody całkowitej wynosił 24 dni. Sporną okazała się wysokość zaakceptowanej przez poszkodowanego w umowie najmu dobowej stawki najmu – pozwana dowodziła bowiem jej zawyżenia w stosunku do stawek obowiązujących na rynku lokalnym.
Sama zasadność roszczenia do ubezpieczyciela o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego nie budzi wątpliwości w świetle przyjęcia idei, że utrata możliwości korzystania z rzeczy stanowi szkodę majątkową (tak SN w wyroku z dnia 8 września 2004r., IV CK 672/03). Jeżeli więc poszkodowany poniósł w związku z tym koszty, które były konieczne na wynajem pojazdu zastępczego, to mieszczą się one w granicach skutków szkodowych podlegających wyrównaniu. Idąc zaś za myślą praktyki można stwierdzić, że wydatki konieczne w tym przedmiocie oznaczać będą czynsz najmu pojazdu zastępczego zasadniczo o podobnej klasie do pojazdu uszkodzonego, ustalony w oparciu o stawki przyjęte na danym rynku lokalnym. Klasa pojazdu zastępczego nie była przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu, tj. pozwana nie kwestionowała, iż pojazdem taki mogła być stanowiąca przedmiot najmuS. (...)jako pojazd klasy(...).
Podkreślić należy, że przedmiotem badania Sądu nie był w istocie czynsz zaoferowany poszkodowanemu przez powoda, który ten miał prawo kształtować dowolnie, ale uprawnienie poszkodowanego do skorzystania z jego usług „na koszt” sprawcy szkody. W zakresie tym istotna była ocena, czy oferowane przez powoda stawki najmu są typowe także dla innych wypożyczalni działających na lokalnym rynku.
Przeprowadzone w sprawie dowody, w tym w szczególności dowód z opinii biegłego sądowegoA. G., dały podstawę do dokonania przez Sąd oceny, że żądanie zapłaty odszkodowania według oferowanej przez powoda stawki najmu (140 zł netto/dobę) było niezasadne, gdyż stawka rynkowa – na obszarze zbliżonym do miejsca zamieszkania poszkodowanego (odległość do czterdziestu kilku kilometrów – dotyczy wypożyczalni zeŚ.iW.) - w przypadku najmu określonego z góry jako co najmniej kilkudniowy i z zakreśleniem limitu kilometrów rzędu 500 km/dobę, kształtują się w przedziale do 135,30 zł brutto za dobę najmu. Sąd dostrzegł bowiem, że uszkodzony w kolizji pojazd poszkodowanego doznał uszkodzeń o charakterze „szkody całkowitej”. Z uwagi na to oraz wobec poddania się przez poszkodowanego procedurze likwidacyjnej ubezpieczyciela, niewątpliwie poszkodowany od samego początku przewidywał, że z najmu zastępczego będzie korzystał w dłuższym przedziale czasowym niż 1 – 3 dni, dla którego to przedziału rynek oferuje najwyższe stawki najmu. Z oświadczenia poszkodowanego nie wynikało również, że miał on potrzebę korzystania z pojazdu bez limitu kilometrów (k.18). Okoliczności te były istotne w kontekście regulacji, zgodnie z którą na poszkodowanym spoczywa obowiązek zapobieżenia szkodzie i zmniejszenia jej rozmiarów (art.354 § 2 k.c.,art.362 k.c.,art.826 § 1 k.c.), co przekłada się na jego uprawnienie do otrzymania zwrotu jedynie wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, które zostały poniesione celem wyeliminowania negatywnych dla poszkodowanego następstw, nie dających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. Stąd w ocenie Sądu zaakceptowanie przez poszkodowanego dobowej stawki najmu w kwocie 140 zł netto, w sytuacji gdy wypożyczalnia zeŚ.oferowała 110 zł netto/dobę plus koszty podstawienia w kwocie 123 zł, a wypożyczalnie zW.stawki jeszcze niższe, bo w przedziale od 95 zł do 121 zł brutto na dobę + wyższe koszty podstawienia i obowiązek zapłaty kaucji (tak opinia biegłegoA. G.) – było działaniem nie zasługującym na ochronę.
Ustalając zatem, iż istotne lokalne stawki rynkowe najmu pojazdów klasy(...)– dla okresu najmu około tygodniowego i dłużej - oscylują w granicach do 110 zł netto / dobę, a także mając na uwadze uzasadnienie powoda, zgodnie z którym wysokość zastosowanej przez niego stawki wynikać ma głównie z tego, iż determinuje ją brak limitu kilometrów oraz brak obowiązku uiszczenia kaucji - Sąd ocenił jako chybiony pogląd, iż każda stawka najmu będzie właściwa dla rozliczenia z ubezpieczycielem, byleby tylko nie była rażąco wygórowana w stosunku do innych obowiązujących na rynku stawek, tj. nie stanowiła wielokrotności stawek średnich bądź wyższych od średnich. O stawce rynkowej można bowiem mówić jedynie wówczas, gdy na rynku faktycznie dokonuje się po niej transakcji, tj. gdy linie popytu i sprzedaży krzyżują się przy określonej jej wysokości. Dostrzec też należało, że w sytuacji, gdy poszkodowany nie płaci czynszu najmu – gdyż stanowi ona przedmiot automatycznej cesji, powiązanej ściśle z zawarciem umowy najmu – to nie jest zainteresowany jego wysokością i nie występuje linia racjonalnych zachowań nabywcy usługi. Dochodzi więc do zawarcia umowy niejako „niezależnie” od wysokości określonego w niej czynszu, co podważa podstawę uznania go za rynkowy. Zatem cesja (finansowanie długiem), jako dogodna dla poszkodowanego forma zapłaty, choć stanowi niewątpliwie przejaw rywalizacji rynkowej podmiotów o klienta, to jednak nie powinna wpływać na wysokość stosowanych stawek rozliczeniowych (jeżeli mają być one uznane za rynkowe), skoro klient ich z założenia nie ponosi.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że uzgodnioną pomiędzy powodem a poszkodowanym stawkę najmu w kwocie 140 zł netto/dobę należy obniżyć do kwoty 110 zł netto/dobę, która jest stawką oferowaną na rynku lokalnym przez inne konkurencyjne wypożyczalnie samochodów w okolicznościach najmu odpowiadających okolicznościom sprawy. Ponieważ strona pozwana wypłaciła powodowi odszkodowanie według stawki niższej, bo wynoszącej 95,93 zł netto, powództwo podlegało uwzględnieniu jedynie w zakresie wyrównania tychże stawek (110 zł + Vat x 24 dni minus wypłacone odszkodowanie) i uwzględnieniu dodatkowo kosztów podstawienia i odbioru pojazdu w kwocie 123 zł (powód nie naliczał takiej opłaty, z uwagi na bliższą lokalizację niżŚ., czyW.). W konsekwencji na podstawieart.361 k.c.w zw. z art.13 ust.2 ustawy z dnia 22.05.2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych,(...)i(...)orazart.481 k.c.orzeczono w pkt I sentencji wyroku z dnia 15 marca 2017r.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.iart.100 k.p.c., niemniej z uwzględnieniem tej okoliczności, że strona pozwana, zastępowania w sprawie przez zawodowego pełnomocnika, nie złożyła w ogóle wniosku o przyznanie jej od powoda zwrotu kosztów (art.109 § 1 k.p.c.). W konsekwencji, ponieważ powód wygrał sprawę w części wynoszącej 41,37 %, to zasądzono od strony pozwanej na rzecz powoda stosunkowy udział w poniesionych przez powoda kosztach, które obejmowały opłatę od pozwu (66 zł), koszty zastępstwa prawnego w kwocie 360 zł na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, w brzmieniu sprzed 27 października 2016r. i opłatę skarbową od pełnomocnictwa.