Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 943/16
Data wyroku: 2017-03-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zenon Węcławik
Słowa kluczowe: Dzierżawa
Podstawa prawna: art. 189 kpc

Sygnatura akt I C 943/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 marca 2017r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Zenon Węcławik
Protokolant: Aneta Bącal
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2017r. wK.
sprawy z powództwaB. K.
przeciwko(...) Związkowi (...),(...)wB.
o ustalenie prawa

I
powództwo oddala,

II
zasądza od powódkiB. K.na rzecz strony pozwanej(...) Związku (...),(...)wB.kwotę 77,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

sygn. aktI C 943/16

UZASADNIENIE
PowódkaB. K., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, domagała się ustalenie na swoją rzecz prawa do dzierżawy działkowejdziałki nr (...)położonej wB.przyulicy (...), będącej w zarządzie(...) Związku (...),(...)wB.. W uzasadnieniu żądania wywiodła, że w marcu 2014 roku wystąpiła do zarządu pozwanego ROD o wskazanie i przyznanie jej działki ogrodowej znajdującej się w zarządzie tego stowarzyszenia. W rezultacie - również w marcu 2014 roku – powódka została wprowadzona w posiadaniedziałki nr (...)wB.przyulicy (...)i przedstawiła pozwanemu pisemne oferty zawarcia umowy o prawo dzierżawy działkowej tej działki, a także zapłaciła składki członkowskie w latach 2014 i 2015. Pozwany ROD uchyla się jednak do dzisiaj od zawarcia umowy z powódką, pomimo że spełnia ona wszystkie warunki do otrzymania przedmiotowej działki. Jako podstawę swego żądania powódka wskazała na przepisart. 189 k.p.c.
Pozwany(...) Związek (...),(...)wB., działający również przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa w całości. Podniósł, że powódka nie jest członkiem(...), ponieważ ostateczną uchwałą Prezydium Okręgowego Zarządu(...)wL.nr(...)z dnia 24.02.2016 r. została pozbawiona członkostwa w(...)z powodu braku tytułu prawnego do działki(...). Poza tym, pozwany naprowadził, że sporna działka została zagospodarowana przez powódkę w taki sposób, że - stanowiąc integralną część jej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym - narusza granice ROD i tym samym statut(...)i Regulamin ROD.
Ustalono:
W marcu 2014 roku powódkaB. K.zwróciła się do pozwanego(...) Związku (...),(...)wB.o przyznanie jej prawa do dzierżawy działkowejdziałki nr (...)przyulicy (...)wB.i objęła tą działkę w posiadanie, a następnie przedłożyła pozwanemu projekt umowy działkowej.Działka nr (...)graniczy bezpośrednio z gruntem powódki zabudowanym jej budynkiem mieszkalnym. Została odchwaszczona, posprzątana i uporządkowana oraz zagospodarowana przez powódkę poprzez zielone nasadzenia i małą infrastrukturę ogrodową ( w tym oczko wodne bezpośrednio przy granicy działek stron ) oraz samowolne usunięcie podczas budowy domu mieszkalnego poprzedniego ogrodzenia znajdującego się na granicy gruntów stron i późniejszą prowizoryczną modernizację tego ogrodzenia, jednakże już bez całkowitego zamknięcia tego ogrodzenia, którego dokonała powódka dopiero w toku procesu - w grudniu 2016 roku. Urządzenie przez powódkę przedmiotowejdziałki nr (...)zintegrowało tę działkę z nieruchomością zabudowaną budynkiem mieszkalnym pozwanej.
( dowód: oferta umowy dzierżawy działkowej na k. 7 – 9 akt, oferta umowy dzierżawy działkowej na k. 10 – 11 akt, pismo powódki z dnia 24.11.201 r. na k. 45 i 75 akt i zeznania powódkiB. K.z dnia 20.01.2017 r. na k. 50v. – 51 akt oraz zeznania skarbnika RODM. M.z dnia 20.01.2017 r. na k. 51v. – 52 akt i prezes RODJ. O.z dnia 20.01.2017 r. na k. 51 – 51v. akt )
W dniu 23.05.2014 r. powódka zapłaciła pozwanemu składkę członkowską w kwocie 303,20 zł i następnie w dniu 29.05.2015 r. zapłaciła pozwanemu pod tym samym tytułem kwotę 69,20 zł.
( dowód: pokwitowania opłat na k. 6 akt i zeznania powódkiB. K.z dnia 20.01.2017 r. na k. 50v. – 51 akt )
Uchwałą RodzinnegoO.Działkowego,(...)wB., nr(...)z dnia 30.08.2015 r., powódka została wybrana do składu zarządu pozwanego ROD.
( dowód: uchwała pozwanego nr 6/2015 z dnia 30.08.2015 r. na k. 47 i 86 akt, protokół posiedzenia zarządu pozwanego z dnia 30.08.2015 r. na k. 48 akt i ankieta z dnia 4.09.2015 r. na k. 87 akt oraz zeznania skarbnika RODM. M.z dnia 20.01.2017 r. na k. 51v. – 52 akt i prezes RODJ. O.z dnia 20.01.2017 r. na k. 51 – 51v. akt )
Uchwałą RodzinnegoO.Działkowego,(...)wB., nr(...)z dnia 13.11.2015 r. powódka została wykreślona z listy członków(...) Związku (...)i funkcji członka zarządu pozwanego ROD. Uchwałę tę zaskarżyła powódka do Okręgowego Zarządu(...)wL..
( dowód: zawiadomienie z dnia 16.11.2015 r. o podjęciu uchwały na k. 30 i 56 akt, protokół zebrania zarządu pozwanego z dnia 13.11.2015 r. na k. 31 i 57 akt, odwołanie powódki z dnia 4.12.2015 r. na k. 32 - 33 i 58 – 60 akt i wyjaśnienia pozwanego ze zdjęciem na k. 34 - 37 i 61 – 67 akt )
W dniu 24.02.2016 r. Prezydium Okręgowego Zarządu(...)wL.podjęło uchwałę nr 7/2016, uchylającą zaskarżoną uchwałę pozwanego ROD z dnia 13.11.2015 r. i pozbawiającą jednocześnieB. K.członkostwa w(...) Związku (...). Uchwała ta jest ostateczna. Uchylenie zaskarżonej uchwały pozwanego ROD spowodowane zostało naruszeniem przez to stowarzyszenie przepisów statutowych(...)przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały. Z kolei, w części merytorycznej uchwały, organ odwoławczy pozbawił powódkę członkostwa w(...) Związku (...)z uwagi na brak tytułu prawnego do działki RodzinnegoO.Działkowego,(...)wB..
( dowód: uchwała Prezydium Okręgowego Zarządu(...)wL.nr(...)z 24.02.2016 r. z dowodami jej doręczenia na k. 38 – 41 i 68 – 71 akt, statut(...)i regulamin ROD na k. 49 i 88 akt )
Pismem z dnia 30.03.2016 r. powódka wezwała RodzinnyO.Działkowy,(...)wB.do zawarcia w terminie 14 dni umowy dzierżawy działkowej. Pozwany ROD - pismami z dnia 20.05.2016 r., 8.07.2016 r. i 4.11.206 r. - odmawiał zawarcia z powódką umowy.
( dowód: pismo powódki na k. 12 akt, pismo pozwanej na k. 13 akt, pismo powódki z dowodem doręczenia na k. 14 – 15 akt, pismo pozwanego z dnia 20.05.2016 r. na k. 42 i 72 akt, pismo pozwanego z dnia 8.07.2016 r. na k. 43 i 73 akt, pismo pozwanego z dnia 4.11.2016 r. na k. 44 i 74 akt )
Sąd zważył:
Powództwo było nieuzasadnione.
Wstępnie należy rozprawić się z kwestią interesu prawnego powódki w złożeniu pozwu o ustalenie prawa, albowiem tak zostało sformułowane żądanie zawarte w pozwie i wskazano w nim przy tym na przepisart. 189 k.p.c.jako podstawę prawą żądania. Zważywszy naprowadzone w pozwie okoliczności, w tym zwłaszcza zdecydowaną odmowę pozwanego ROD na udostępnienie spornej działki, nie można było powódce odmówić - w świetleart. 189 k.p.c.- posiadania przez nią interesu prawnego w poszukiwaniu takiej ochrony prawnej ( niezależnie od ostatecznej oceny zasadności żądań ). Ustalenie przez Sąd prawa dzierżawy działkowej umożliwiłoby powódce korzystanie ze spornej działki, co było właściwym i rzeczywistym celem powódki. Powódka nie miała możliwości posłużenia się w tym względzie dalej idącymi środkami ochrony prawnej.
Tytuł prawny do korzystania z działki w postaci dzierżawy działkowej unormowano Ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych z dnia 13 grudnia 2013 r. ( Dz.U.2014, poz. 40 ), obowiązującą od dnia 19 stycznia 2014 r. Regulacja ta zastąpiła zakwestionowaną w istotnej części przez Trybunał KonstytucyjnyUstawę z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych( Dz.U.Nr 169, poz. 1419 ). Przepisy wcześniejszej ustawy przewidywały dwa rodzaje tytułów prawnych do działki: użytkowanie działki o charakterze obligacyjnym oraz użytkowanie działki w rozumieniuKodeksu cywilnego(art. 14). To ostatnie było ustanawiane wyłącznie na wniosek członka(...), w formie aktu notarialnego, o ile istniała ku temu prawna możliwość ( tzn. grunty wchodzące w skład rodzinnego ogrodu działkowego znajdowały się w użytkowaniu wieczystym(...)lub stanowiły jego własność ). W pozostałych przypadkach ustanawiane było stosowną uchwałą(...)prawo obligacyjne nazwane użytkowaniem działki. Zastosowanie w ramach poprzedniej regulacji jednakowej nazwy dla dwóch odmiennych praw podmiotowych stwarzało ryzyko pomieszania pojęć, co stało się przedmiotem jednego z zarzutów stawianych przez TK. Aktualnie problem ten już nie występuje, ponieważ art. 66 obecnie obowiązującej ustawy przekształcił wcześniejsze użytkowanie działki o charakterze obligacyjnym w dzierżawę działkową w rozumieniu nowej ustawy. Natomiast prawnorzeczowe użytkowanie działek utrzymało się w postaci niezmienionej. Aktualna ustawa normuje tylko jedno prawo do działki – dzierżawę działkową, aczkolwiek nie wyklucza innego tytułu prawnego do działki, który zostanie określony w odrębnej ustawie ( art. 29 ).
Zgodnie z treściąart. 27obowiązującej obecnieUstawy o Rodzinnych Ogrodach Działkowych( u.r.o.d. ), ustanowienie prawa do działki następuje na podstawie umowy dzierżawy działkowej zawartej pomiędzy stowarzyszeniem ogrodowym a pełnoletnią osobą fizyczną. Po myśli natomiastart. 28 ust. 1u.r.o.d., przez umowę dzierżawy działkowej stowarzyszenie ogrodowe zobowiązuje się oddać działkowcowi działkę na czas nieoznaczony do używania i pobierania z niej pożytków, a działkowiec zobowiązuje się używać działkę zgodnie z jej przeznaczeniem, przestrzegać regulaminu oraz uiszczać opłaty ogrodowe. Umowa dzierżawy działkowej powinna być zawarta w formie pisemnej, pod rygorem nieważności ( ust. 3 ) i stosuje się do niej odpowiednio przepisyKodeksu cywilnegodotyczące dzierżawy ( ust. 5 ).
Zważywszy powyższe należy wskazać na podstawową w sprawie okoliczność. Otóż, ustalono jednoznacznie, że powódka nie zawarła z pozwanym stowarzyszeniem ogrodowym pisemnej umowy dzierżawy działkowej - opisanej w pozwie -działki nr (...)przyulicy (...)wB.(art. 27 ust. 1u.r.o.d. ). Jak już zaś wspomniano, forma pisemna takiej umowy jest wymagana pod rygorem nieważności i brak takiej umowy skutkuje po stronie powódki brakiem prawa dzierżawy działkowej względem wskazanej wyżej działki (art. 73 § 1 k.c.w zw. zart. 28 ust. 3u.r.o.p. ). Powódka jedynie zaproponowała pozwanemu ROD zawarcie umowy dzierżawy działkowej, którą jednakże ten nie przyjął (art. 66 k.c.). Wypada zwrócić uwagę, że przez prawo do działki, którego ustalenia w trybieart. 189 k.p.c.domagała się powódka, należy rozumieć - w świetle art. 2 pkt 4 u.r.o.p. - ustanowiony zgodnie z Ustawą o rodzinnych ogródkach działkowych tytuł prawny uprawniający do korzystania z działki. Posiadanie rzeczonego tytułu do działki stanowi waruneksine qua nonstatusu działkowca ( art. 2 pkt 1 u.r.o.p. ), z którym stowarzyszenie ogrodowe zawiera umowę dzierżawy działkowej (art. 28 ust. 1u.r.o.p. ).
Rekapitulując: w świetle powyższego - nie będąc członkiem(...)i nie mając tytułu prawnego do działki(...)powódka nie mogła skutecznie dochodzić ustalenia prawa dzierżawy działkowej. Dla komplementarności wywodu - wobec twierdzeń powódki, że spełnia wszystkie warunki do otrzymania działki(...)można co najwyżej wskazać na możliwość dochodzenia swoich roszczeń w trybieart. 64 k.c.Niemniej jednak, takie żądanie nie zostało w pozwie wyraźnie sformułowane i w tym zakresie obowiązujące są ograniczenia przewidziane dyspozycjąart. 321 § 1 k.p.c.( zob. np.:A. Ł.-Z., Realizacja, s. 154 i n. ).
Sąd dał wiarę zeznaniom zarówno powódkiB. K., jak i zeznaniom osób reprezentujących pozwanego, to jestJ. O.iM. M.. Ich zeznania były jasne, logiczne, wewnętrznie spójne i wzajemnie ze sobą korelowały. Na ich podstawie i przy uwzględnieniu pozostałego materiału dowodowego, możliwe było ustalenie istotnych w sprawie okoliczności w sposób nie budzący wątpliwości.
Mając na uwadze ustalone w sprawie okoliczności faktyczne i przywołane wyżej motywy, na podstawie cytowanych wyżej przepisów, orzeczono jak w pkt I wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II wyroku na podstawieart. 98 k.p.c.Koszty procesu pozwanego, który wygrał sprawę, sprowadzały się do kosztów zastępstwa procesowego wynoszących 77,00 zł ( wynagrodzenie pełnomocnika 60,00 zł i 17,00 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa ) i taką właśnie należność zasądzono na jego rzecz od powódki.