Sąd Okręgowy w Częstochowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 664/17
Data wyroku: 2017-07-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Górczyńska-Bebłot
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 887 ze zm.)

Sygn. akt IV U 664/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 lipca 2017 roku

Sąd Okręgowy w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Marzena Górczyńska-Bebłot
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Oliwia Rajewska
po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2017 roku w Częstochowie
sprawyM. C. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaM. C. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.
z dnia 11 kwietnia 2017 roku Nr I//(...)
zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych OddziałuwC.z dnia 11 kwietnia 2017 roku Nr I//(...)i przyznaje ubezpieczonemuM. C. (1)prawo do emerytury od dnia 21 kwietnia 2017 roku.
Sygn. akt IV U 664/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 kwietnia 2017 roku nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił przyznaniaM. C. (1)prawa do emerytury.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że na dzień 1 stycznia 1999 roku ubezpieczony legitymuje się co prawda wymaganym 25-letnim okresem składkowym i nieskładkowym, jednakże nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. W szczególności nie można zaliczyć do okresów wykonywania przez ubezpieczonego pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnieniaw(...) Zakładach (...)od 1 września 1972 roku do 28 lutego 1979 roku, ponieważ nie przedłożył on za ten okres świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach oraz okresu zatrudnieniaw(...)(...)ponieważ przedłożone przez niego świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych nie spełnia wymogów formalnych.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósłM. C. (1), domagając się jej zmiany i przyznania mu prawa do emerytury, albowiem w obu zakwestionowanych przez organ rentowy okresach zatrudnienia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
M. C. (2)urodził się w dniu (...)i nie jest członkiem OFE. W dniu 30 marca 2017 roku ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury. Wnioskodawca w istotnym dla sprawy okresie do dnia 31 grudnia 1998 roku:

1
od 1 września 1972 roku do 28 lutego 1979 roku był zatrudnionyw(...) Zakładach (...)wC.;

2
od 10 marca 1979 roku do 31 lipca 1991 roku był zatrudnionyw(...) Zakładach (...)wC.;

3
od 1 sierpnia do 11 listopada 1991 roku pobierał zasiłek dla bezrobotnych;

4
od 12 listopada 1991 roku do 30 czerwca 1994 roku był zatrudnionyw(...)Zakładach (...)wC.;

5
od 2 lipca 1994 roku do 30 czerwca 1995 roku pobierał zasiłek dla bezrobotnych;

6
od 1 grudnia 1995 roku do 30 kwietnia 1996 roku był zatrudnionyw(...) sp. z o.o.wC.;

7
od 1 maja 1996 roku do 9 stycznia 1998 roku był zatrudnionywPrzedsiębiorstwie (...) s.c.K.(...)wC.;

8
od 27 stycznia do 26 lipca 1998 roku pobierał zasiłek dla bezrobotnych.

Łączny ogólny staż emerytalny odwołującego na dzień 1 stycznia 1999 roku wynosi 25 lat, 5 miesięcy i 9 dni.
(v. akta rentowe)
W dniu 1 września 1972 rokuM. C. (1)podjął pracę w(...) Zakładach (...)wC.w charakterze ucznia praktycznej nauki zawodu, równolegle uczęszczając do(...)(...) Szkoły Zawodowej. Po zakończeniu praktycznej nauki zawodu, odwołujący z dniem 15 sierpnia 1975 roku został zatrudniony na stanowisku ślusarza remontowego. Ubezpieczony został przydzielony do brygady remontowej, która liczyła około 8 osób i zajmowała się naprawami maszyn i urządzeń (m.in. suwnic, maszyn do wytłaczania kształtek, pieców, młynów surowca) na wydziałach produkcyjnych Formowni,R.iP.. Wszystkie powyższe prace były wykonywane w czasie ruchu wydziałów produkcyjnych, albowiem na czas naprawy danego urządzenia tylko ono było wyłączane użytku, zaś wszystkie pozostałe, w tym te znajdujące się w jego bezpośrednim sąsiedztwie, kontynuowały pracę. Jednocześnie z uwagi na dużą awaryjność maszyn i urządzeń produkcyjnych oraz dodatkowe wykonywanie remontów planowych, brygada remontowa stale miała zapewniony front robóti odwołujący nie był kierowany do jakichkolwiek innych zadań, prace związanez utrzymaniem ruchu wykonując stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
(v. akta osobowe ubezpieczonego oraz jego wyjaśnienia k. 27, zeznania świadkówK. B.iJ. P.k. 26 i 26 verte)
W dniu 10 marca 1979 rokuM. C. (1)podjął pracę w(...) Zakładach (...)wC.na stanowisku ślusarza na Wydziale(...). Wydział(...)w(...)miał swój warsztat oraz zapewniał utrzymanie ruchu na wydziałach produkcyjnych. Odwołujący został przydzielony do pracy na Wydziale(...), gdzie zajmował się naprawami usterek i awarii maszyn i urządzeń produkcyjnych, przy czym w razie potrzeby był również kierowany do napraw maszyn produkcyjnych na Wydziale(...). Nie był on natomiast nigdy kierowany do pracy w warsztacie, który miał swoją stałą obsadę. Na Wydziale(...)ubezpieczony z reguły zajmował się naprawami poważniejszych awarii maszyn produkcyjnych, natomiast drobniejsze usterki naprawiał drugi z pracujących tam ślusarzy remontowych, który miał mniejsze doświadczenie zawodowe. Dodatkowo odwołujący wykonywał również remonty planowe maszyn produkcyjnych. Wszystkie te prace ubezpieczony wykonywałw czasie ruchu Wydziału, albowiem na czas naprawy danego urządzenia tylko ono było wyłączane użytku, zaś wszystkie pozostałe, w tym te znajdujące się w jego bezpośrednim sąsiedztwie, kontynuowały pracę. Powyższe prace odwołujący wykonywał stale, w pełnym wymiarze czasu pracy i nie był kierowany do innego rodzaju zadań, a jedynie okazjonalnie, w razie potrzeby, mógł zajmować się naprawami maszyn również poza(...), np. na Wydziale(...)

(v. akta osobowe ubezpieczonego oraz jego wyjaśnienia k. 27, zeznania świadkówH. C.iS. P.k. 25 verte i 26)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z postanowieniamiart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 rokuo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 887 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).
W myśl art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej, ubezpieczonym urodzonym przed dniem1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i 3.
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4).
Co należy rozumieć pod pojęciem „przepisów dotychczasowych” rozstrzygnięte zostało w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 roku, III ZP 30/01 (OSNP 2002/10/243), w której wskazano, iż zawarte w art. 32 ust. 4 ustawy odesłanie do przepisów dotychczasowych, sankcjonujących obowiązywanie rozporządzenia, można odnosić tylko do tych przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.), które regulują materię określoną w przepisie ustawy, a więc wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk, oraz warunki, na jakich osobom wykonującym te prace przysługuje prawo do emerytury. Zachowały zatem moc przepisy § 4-8a określające wiek emerytalny i okres wykonywania pracyw szczególnych warunkach pracowników wykonujących prace wyszczególnionew wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, przepisy § 9-15 określające wiek emerytalny i warunki przechodzenia na emeryturę osób zatrudnionychw szczególnym charakterze, a ponadto przepis § 3 określający ogólny wymagany okres zatrudnienia oraz przepis § 2 ust. 1 stanowiący, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Zgodnie z § 3 w/w rozporządzenia, do uzyskania prawa do emerytury wymagany jest dla mężczyzny okres zatrudnienia w wymiarze 25 lat. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla mężczyzn 60 lat, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych (§ 4 ust. 1). Praca w warunkach szczególnych winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku (§ 2 ust. 1).
W ocenie Sądu Okręgowego ubezpieczony spełnia wszystkie powołane wyżej warunki do uzyskania prawa do emerytury, albowiem z dniem 21 kwietnia 2017 roku osiągnął wiek 60 lat, nie jest członkiem OFE i według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku posiada okres pracy w wymiarze ponad 25 lat, w tym ponad 15 lat pracyw warunkach szczególnych.
Na wstępie należy wskazać, że okresy pracy w warunkach szczególnych wskazane w powołanym wyżej rozporządzeniu w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach mogą być wykazywane przez zainteresowanego przed sądem wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi przezKodeks postępowania cywilnego, a w szczególności dokumentami z osobowych akt pracowniczych, zeznaniami świadków, wyjaśnieniami stron.
Nadto należy wyjaśnić, że w obecnym stanie prawnym zarządzenia resortowe zawierające uściślenia dokonane w innym okresie przez właściwych ministrów, polegające na ustaleniu wykazów stanowisk, powołane w świadectwach wykonywania prac w warunkach szczególnych nie mają wartości normatywnych, lecz jedynie informacyjne. „W państwie prawnym nie jest dopuszczalne zamieszczaniew rozporządzeniu jako akcie wykonawczym upoważnienia do podejmowania określonych działań przez inny podmiot i wyposażanie go w kompetencje wykonawcze. W świetleKonstytucji z 1997 rokurozporządzenie jako akt wykonawczy oparty na ustawie nie może zawierać subdelegacji. W konsekwencji, przedmiotem wykładni są wyłącznie przepisy ustawy i wydane na jej podstawie akty wykonawcze. […] W rezultacie zatem o spełnieniu przesłanki „praca w szczególnych warunkach” przesądza wykonywanie pracy wymienionej w załącznikach „A” i „B” do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku, które stanowią integralną część rozporządzenia jako aktu wykonawczego, niezależnie od tego, w jakim zakładzie praca taka była (lub jest) wykonywana.” (por. glosa do wyroku Sądu Najwyższegoz dnia 7 lipca 1999 roku III RN 25/99 T. Bińczyckiej-Majewskiej OSP 2002/4/48 t.2).
W ocenie Sądu Okręgowego, z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych w okresie zatrudnieniaw(...) Zakładach (...)wC.od 15 sierpnia 1975 roku (wcześniej był uczniem praktycznej nauki zawodu) do 28 lutego 1979 roku (3 lata, 6 miesięcy i 17 dni) oraz w okresie zatrudnieniaw(...) Zakładach (...)wC.od 10 marca 1979 roku do 31 lipca 1991 roku (12 lat, 4 miesiące i 22 dni).
W pierwszym z powyższych okresówM. C. (2)stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał naprawy i remonty planowe maszyn i urządzeń produkcyjnych (m.in. suwnic, maszyn do wytłaczania kształtek, pieców, młynów surowca) na wydziałach produkcyjnych(...)R.iP.(...) Zakładów (...)wC., na których jako podstawowe wykonywane były wymienione w Dziale V, poz. 11 Wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku nr 8, poz. 43 ze zm.) prace przy produkcji materiałów ogniotrwałych oraz wyrobów ceramicznych.
Z kolei w drugim ze spornych okresów zatrudnienia wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał naprawy i remonty planowe maszyn i urządzeń produkcyjnych na Wydziale(...)ewentualnie Wydziale(...)i okazjonalnie Wydziale(...)(...) Zakładów (...)wC., na których jako podstawowe wykonywane były wymienione w Dziale VII, poz. 1 i 4 Wykazu A, prace przy obróbce surowców włókienniczych i ich przędzeniu oraz przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych.
W obu powyższych okresach wszystkie prace ubezpieczony wykonywał w czasie ruchu wydziałów produkcyjnych, na których pracował, stąd też wykonywane przez niego prace należy kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych wymienione w Dziale XIV, poz. 25 Wykazu A, tj. prace przy bieżącej konserwacji agregatówi urządzeń (…) na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.
Ustalając faktyczny charakter pracy odwołującego w powyższych okresach Sąd Okręgowy oparł się głównie na treści dokumentów znajdujących się w jego aktach osobowych oraz zeznaniach słuchanych w sprawie w charakterze świadkówK. B.(zatrudniony w(...) Zakładów (...)wC.w latach 1972-2005),J. P.(zatrudnionyw(...) Zakładów (...)wC.w latach 1972-2003),H. C.(zatrudniony w(...)w latach 1981-1991) orazS. P.(zatrudniony w(...)w latach 1971-1982), albowiem dowody te są spójne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą jednolitą całość. Wszyscy w/w świadkowie w poszczególnych okresach pracowali razem z odwołującym (w tymS. P.był mistrzem na(...)na której pracował ubezpieczony), stąd też całą wiedzę w sprawie posiadali wyłącznie z własnych bezpośrednich obserwacji jego pracy. Nadto wiarygodności powyższych dowodów nie kwestionował organ rentowy, który w toku procesu nie przedstawiał żadnej argumentacji i dowodów na poparcie twierdzeń zawartych w zaskarżonej decyzji.
Ubezpieczony legitymuje się okresem pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu w warunkach szczególnych w wymiarze przekraczającym 15 lat (12 lat, 4 miesiące i 22 dni oraz 3 lata, 6 miesięcy i 17 dni, co łącznie stanowi 15 lat, 11 miesięcy i 9 dni) oraz jak już wyżej wskazano spełnia wszystkie pozostałe warunki do nabycia prawa do emerytury.
Wobec powyższego, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.oraz przepisów powołanych w treści uzasadnienia, zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 21 kwietnia 2017 roku.