Sąd Rejonowy w Bełchatowie
IV Wydział Pracy
Sygnatura akt: IV P 58/16
Data wyroku: 2017-02-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Grabiszewska, Barbara Tylki, Henryk Wiśniewski

Sygn. akt IV P 58/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lutego 2017 roku
Sąd Rejonowy w Bełchatowie Wydział IV Pracy
w składzie następującym:
Przewodniczący : Sędzia SR Beata Grabiszewska
Ławnicy:H. W.,B. T.
Protokolant: Wiesława Rudzka
po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 roku w Bełchatowie
na rozprawie
sprawy z powództwaL. K.
przeciwko Szkole Podstawowej wP.
o przywrócenie do pracy
przywraca powódkęL. K.do pracy w pozwanej Szkole Podstawowej wP.na poprzednich warunkach, tj. w połowie wymiaru czasu pracy.
Sygn. akt IV P 58/16

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 25 maja 2016 roku (data wpływu do Sądu), skierowanym przeciwko Szkole Podstawowej wP., powódkaL. K.wnosiła o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach, zasądzenie od pozwanej kosztów procesu oraz odszkodowania za kolejne nieuzasadnione wypowiedzenie.
W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że 8 grudnia 2015 roku została przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. przywrócona do pracy na poprzednich warunkach. Aktualnie pozwana kolejny raz wypowiedziała jej warunki umowy o pracę. Powódka podnosiła, że wypowiedzenie narusza przepisy o rozwiązywaniu umów o pracę, jest bowiem niezgodne zart. 39 kp. Nadto wskazywała, że przyczyna wypowiedzenia jest nieprawdziwa.
W odpowiedzi na pozew z dnia 28 sierpnia 2014 roku Szkoła Podstawowa wP., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosłao oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu.
W uzasadnieniu podnosiła, że przyczyną wypowiedzenia powódce warunków umowy o pracę były zmiany organizacyjne, polegające na braku zajęć logopedycznych, korekcyjno-kompensacyjnych, dydaktyczno-wyrównawczych, warsztatów zainteresowań oraz ograniczeniu zajęć świetlicowych w roku szkolnym 2016/2017. Zmiany te spowodowane były obiektywnymi i niezależnymi od pozwanej okolicznościami. Strona pozwana nie odniosła się do zarzutu naruszeniaart. 39 kp.
Na rozprawie w dniu 27 września 2016 roku powódkaL. K.popierała powództwo, wnosiła o przywrócenie jej do pracy na poprzednich warunkach w wymiarze ½ etatu.
Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa.
W toku procesu strony podtrzymały swoje stanowiska.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
PowódkaL. K.została zatrudniona w pozwanej Szkole Podstawowej wP.od 1 września 2004 roku. Pracowała w wymiarze ½ etatu. W dniu 31 sierpnia 2009 roku powódka została zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony jako nauczyciel historiii pedagog. Wymiar czasu pracy został określony na 4/18 (historia) i 7/25 (pedagog). Powódka posiada stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

(dowód: umowa o pracę z dnia 31.08.2009 roku, akt nadania stopnia awansu zawodowego – w aktach osobowych powódki, zeznania powódkiL. K.– k. 62-63 w zw. z k. 92)
L. K.posiada kwalifikacje do nauczania historii. Ukończyła naAkademii (...)studia wyższe zawodowe na kierunku historia, uzyskując tytuł licencjata oraz studia podyplomowew zakresie historia-wiedza o społeczeństwie. Powódka ukończyła także studia wyższe na kierunku teologiiAkademii (...)wW., uzyskując tytuł magistra. Nadto ukończyła studia podyplomowe w zakresie pedagogiki resocjalizacyjnej i logopedii.
(dowód: dyplomy i świadectwa ukończenia studiów– w aktach osobowych powódki)
W czasie zatrudnienia strony procesu kilkakrotnie zawierały porozumienia w sprawie zmiany warunków pracy. Z reguły porozumienia te nie były realizowane i z dniem 1 września były anulowane. Tak było w latach 2011 i 2012. Na mocy porozumienia z dnia 3.09.2012 roku wymiar czasu pracy powódki od 1.10.2012 roku został ustalony na: 6/18 (nauczyciel historii), 2/25 (pedagog), 3/26 (nauczyciel świetlicy). W sierpniu 2013 pozwana zawiadomiła powódkę o zmianie warunków pracy w roku szkolnym 2013/2014. W związku ze zmniejszeniem wymiaru zatrudnieniaL. K.wystąpiła przeciwko pracodawcy do Sądu RejonowegowB.i wyrokiem z dnia 19 marca 2014 roku została przywrócona do pracy na poprzednich warunkach.
(dowód: porozumienia w sprawie zmiany warunków pracy, pisma pracodawcy – w aktach osobowych powódki, okoliczności bezsporne)
Następnie pismem z dnia 22 maja 2014 roku pozwany pracodawca wypowiedział powódce umowę o pracę na podstawie art. 27 ust. 1 Karty Nauczyciela z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął w dniu 31 sierpnia 2014 roku. Przyczyną wypowiedzenia były zamiany organizacyjne, uniemożliwiające dalsze zatrudnienie powódki zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami zawodowymi.L. K.odwołała się od wypowiedzenia do Sądu Rejonowego w Bełchatowie. Sąd ten wyrokiem z dnia 10 marca 2015 roku, wydanym w sprawie sygn. akt IV P 297/14, oddalił powództwoL. K.. Na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Tryb. wyrokiem z dnia 8 grudnia 2015 roku zmienił zaskarżony wyrok i przywróciłL. K.do pracy na poprzednich warunkach, tj. w połowie wymiaru czasu pracy.

    (dowód: wyrok Sądu Rejonowego wB. (...)z dnia 10.03.2015 roku; wyrok Sądu Okręgowego wP. T.z dnia 8.12.2015 roku – w aktach sprawy IV P 297/14 Sądu Rejonowego w(...)- k. 440,476)

W związku z treścią wyroku Sądu Okręgowego wP. T.na podstawie wzajemnych uzgodnień w dniu 28 grudnia 2015 roku strony zawarły umowę o pracę, na mocy którejL. K.została zatrudniona na stanowisku nauczyciela z przydziałem godzin: 4/18 historia, 6/26 zajęcia świetlicowe, 1/18 koło historyczne.
(dowód: umowa o pracę – k. 5)
Pismem z dnia 24 maja 2016 roku pozwany pracodawca na podstawieart. 42 § 1 Kodeksu pracyiart. 27 ust. 1w zw. z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela wypowiedział powódce warunki umowy o pracę z dnia 28.12.2015 roku w części dotyczącej zajęć świetlicowych (6/26) i koła historycznego (1/18) z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął w dniu 31 sierpnia 2016 roku. Jako przyczynę wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracodawca wskazał zamiany organizacyjne polegające na braku zajęć logopedycznych, korekcyjno-kompensacyjnych, dydaktyczno-wyrównawczych, warsztatów zainteresowań oraz ograniczeniu zajęć świetlicowych w roku szkolnym 2016/2017. Po okresie wypowiedzenia, tj. od dnia 1.09.2016 roku pozwany pracodawca zaproponował powódce nowe warunki umowy o pracę : 4/18 historii, wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 588,22 zł i za wysługę lat 117,64 zł.L. K.odmówiła przyjęcia zaproponowanych jej warunkówi stosunek pracy rozwiązał się z dniem 31 sierpnia 2016 roku.

(dowód: oświadczenie o wypowiedzeniu warunków umowy – k. 4; zeznania powódkiL. K.– k. 91)
L. K.urodziła się (...). W dniu wręczenia oświadczenia o wypowiedzeniu warunków umowy o pracę powódka miała ukończone 58 lat. Na dzień 13 kwietnia 2015 roku powódka posiadała staż pracy wynoszący łącznie 29 lat, 2 miesiące i 21 dni.
(okoliczności bezsporne, decyzja ZUS – k. 89)
Wynagrodzenie miesięczne powódki obliczone według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy stanowi kwotę 1.622,18 zł.
(wyliczenie – k. 111)
Stan faktyczny przedmiotowej sprawy Sąd ustalił głównie na podstawie dokumentów złożonych do akt sprawy i zawartych w aktach osobowych powódki, a także w nieznacznym zakresie na podstawie zeznań powódki.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Powództwo zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z materiału dowodowego w sprawie powódkaL. K.była zatrudniona w pozwanej Szkole na podstawie umowyo pracę zawartej na czas nieokreślony. Pozwany pracodawca na podstawieart. 42 § 1 Kodeksu pracyiart. 27 ust. 1w zw. z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela wypowiedział powódce warunki umowy o pracę z dnia 28.12.2015 roku w części dotyczącej wymiaru zatrudniania i wynagrodzenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął w dniu 31 sierpnia 2016 roku. Jako przyczynę wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracodawca wskazał zamiany organizacyjne polegające na braku zajęć logopedycznych, korekcyjno-kompensacyjnych, dydaktyczno-wyrównawczych, warsztatów zainteresowań oraz ograniczeniu zajęć świetlicowych w roku szkolnym 2016/2017.L. K.odmówiła przyjęcia zaproponowanych jej warunków i stosunek pracy rozwiązał się z dniem 31 sierpnia 2016 roku.
Zgodnie zart. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U.2014, poz.191 ze zm.) w zw. zart. 42 § 1 kpw zw. zart. i art. 91c ust. 1KN każda ze stron stosunku pracy - nauczyciel oraz dyrektor zatrudniającej nauczyciela jednostki organizacyjnej - może zdecydować się na rozwiązanie umowy o pracę, czy wypowiedzenie jej warunków. W takim przypadku Karta Nauczyciela przewiduje złożenie przez jedną ze stron umowy zawartej na czas nieokreślony 3-miesięcznego wypowiedzenia, którego skutek nastąpi z końcem roku szkolnego.
Jeżeli wypowiedzenie dotyczy umowy o pracę (warunków umowy o pracę) w części etatu, nawet jeżeli przyczyny są związane ze zmianami organizacyjnymi w szkole (art. 20 ust. 1 KN), podstawą wypowiedzenia jest art. 27 KN. Wspólną podstawą prawną dla nauczycielskich stosunków pracy jest wystąpienie przyczyn związanych z ograniczeniem dotychczasowej oferty dydaktycznej szkoły lub wręcz jej likwidacją.
Stosownie do treściart. 45 § 1 kpw zw. zart. 42 § 1 kpi w zw. zart. 91c ust. 1KN w razie ustalenia, że wypowiedzenie warunków umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisyo wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia lub o przywróceniu do pracy (poprzednich warunków pracy) albo o odszkodowaniu.
W przedmiotowej sprawie powódkaL. K.konsekwentnie podnosiła, że wypowiedzenie jej warunków umowy o pracę narusza przepisart. 39 kp.
Wskazać należy, że przepisy prawa pracy zawierają zakazy rozwiązywania umów o pracę z określonymi kategoriami pracowników. Jeden z tych zakazów został sprecyzowany wart. 39 kp. Zakazy te dotyczą również wypowiedzenia warunków umowy o pracę.
W myślart. 43 kpw zw. zart. 91c ust. 1KN pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy lub płacy pracownikowi, o którym mowa wart. 39, ale tylko w określonych sytuacjach, a mianowicie, jeżeli wypowiedzenie stało się konieczne ze względu na:

1
wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy;

2
stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania.

W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności, o których mowaw przepisieart. 43 kp, dlatego też, w ocenie Sądu powódka korzysta z ochrony, o której mowa wart. 39 kp. Przepis ten stanowi, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku.
Przez określony wart. 39 kpwiek emerytalny należy rozumieć wiek określony w przepisach emerytalnych, umożliwiający nabycie uprawnień emerytalnych z mocy prawa. Ochroną przed wypowiedzeniem objęty jest więc pracownik, który z chwilą osiągnięcia wieku odpowiedniego dla swojego rodzaju zatrudnienia będzie miał na mocy obowiązujących przepisów możliwość uzyskania prawa do emerytury (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2014 r., II PK 283/13, LEX nr 1551338). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że użyte wart. 39 k.p.pojęcie wieku emerytalnego należy utożsamiać nie tylko z powszechnym wiekiem emerytalnym określonym w przepisach ustawy emerytalnej, ale także z obniżonym wiekiem emerytalnym przewidzianym w przepisach emerytalnych dla niektórych grup ubezpieczonych. (por. wyroki z dnia 8 lipca 2008 r., I PK 309/07, OSNP 2009 nr 23-24, poz. 308; z dnia 5 maja 2011 r., II PK 282/10, OSNP 2012 nr 11-12, poz. 140).
Przepisart. 39reguluje zakres ochrony pracowników przed wypowiedzeniem umowy o pracę ograniczony do osiągnięcia wieku emerytalnego, ale pod warunkiem, że z jego osiągnięciem pracownik uzyska prawo do emerytury. Zakaz wypowiadania odnosi się również do wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy na podstawieart. 42 kp.
O objęciu pracownika okresem ochronnym decyduje data kalendarzowa spełnienia wymaganych warunków, a więc pismo wypowiadające nie może być doręczone po tej dacie.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy należy wskazać, że powódkaurodziła się (...). Zgodnie zart. 24 ust. 1a pkt 22 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 roku(j. t. Dz. U. z 2016 r. poz. 887) wiek emerytalny dla kobiet urodzonych w okresie od dnia 1 stycznia 1958 r. do dnia 31 marca 1958 r. (czyli dla powódki) wynosi co najmniej 61 lat i 9 miesięcy. Wskazany wart. 39 kp4- letni okres ochronny u powódki rozpoczął się więc w chwili ukończenia przez nią 57 lat i 9 miesięcy,co nastąpiło w dniu 21 listopada 2015 roku. Jednocześnie należy wskazać, że okres zatrudnienia umożliwiaL. K.uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem wieku 61 lat i 9 miesięcy. Oświadczenieo wypowiedzeniu warunków umowy o pracę z dnia 24 maja 2016 roku, zostało złożone powódce w okresie ochronnym, o którym mowa wart. 39 kp.
Przedstawione powyżej okoliczności świadczą o naruszeniu przez pozwanego pracodawcę przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę.
W tych okolicznościach bezprzedmiotowa pozostaje ocena przyczyn wypowiedzenia powódce warunków umowy o pracę. Dlatego też Sąd nie oceniał, czy na dzień wręczenia powódce oświadczenia o wypowiedzeniu warunków umowy o pracę w pozwanej Szkole zaszły zmiany organizacyjne uzasadniające wypowiedzenie. Samo bowiem naruszenie przepisuart. 39 kpskutkuje uwzględnieniem powództwa.
Powódka z dwóch alternatywnych roszczeń wskazanych wart. 45 kpwybrała przywrócenie do pracy. W przypadku pracownika podlegającego szczególnej ochronie prawnej, któremu niezgodnie z prawem wypowiedziano umowę o pracę (warunki umowy o pracę), sąd pracy nie ma możliwości zasądzenia odszkodowania zamiast wydawania orzeczenia o przywróceniu do pracy (art. 45 § 3 kp).
Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania, Sąd na podstawieart. 45 § 1 kpw zw. z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela przywrócił powódkę do pracy na poprzednich warunkach, tj. w połowie wymiaru czasu pracy.