Sąd Okręgowy w Poznaniu
XVIII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XVIII C 1593/16
Data wyroku: 2016-12-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SSO Magda Inerowicz
Słowa kluczowe: Powództwo przeciwegzekucyjne
Podstawa prawna: 840 §1 kpc

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 grudnia 2016r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XVIII Cywilny
w składzie: Przewodniczący:SSO Magda Inerowicz
Protokolant:   protokolant sądowy Emilia Staszkiewicz
po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r.,
na rozprawie
sprawy z powództwa:M. K. (1)
przeciwko:P. K.
o  pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności

1
uchyla w całości wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 listopada 2015r. wydany w sprawie o sygn. akt XVIII C 1288/15,

2
powództwo oddala,

3
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 12.517 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 7.200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego,

4
nie obciąża powoda kosztami procesu w pozostałej części.

SSO /-/ M. Inerowicz

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 6 maja 2015 r., który wpłynął do Sądu w dniu 8 maja 2015 r., powódM. K. (1)wniósł przeciwkoP. K.o pozbawienie wykonalności tytułów wykonawczych w postaci: wyroku zaocznego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 8.02.2000 r. w sprawie I C 70/00 zaopatrzonego klauzulą wykonalności dnia 24.02.2000 r., wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19.03.2002 r. w sprawie I C 70/00 zaopatrzonego klauzulą wykonalności dnia 11.12.2002 r. oraz postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25.07.2011 r. w sprawie I ACz 985/11. Jednocześnie powód wniósł o udzielenie zabezpieczenia powództwa poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych na czas trwania niniejszego postępowania.
W uzasadnieniu powód podniósł, iż na podstawie prawomocnego wyroku zaocznego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2000 r. w sprawie o sygn. akt I C 70/00 pozwany uzyskał tytuł egzekucyjny wobec powodaM. K. (1)jako następcy prawnego poA. K.. Powód podniósł, iż przyjął spadek poA. K.z dobrodziejstwem inwentarza i poniósł odpowiedzialność za długi spadkowe do wysokości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku w związku z czym – w ocenie powoda - nie ma podstaw do prowadzenia dalszego postępowania egzekucyjnego, które to postępowanie naraża powoda na szkodę majątkową.
Postanowieniem z dnia 3 września 2015 r. Sąd udzielił zabezpieczenia roszczenia powodaM. K. (1)o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci:

⚫

wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 marca 2002 r. w sprawie o sygn. akt I C 70/00 z powództwaP. K.przeciwkoA. K.iJ. S.o zapłatę oraz utrzymanemu w mocy tym wyrokiem -

wyroku zaocznego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2000r. w sprawie o sygn. akt I C 70/00,

które to orzeczenia zostały zaopatrzone w klauzulę wykonalności przeciwkoM. K. (1)jako następcy prawnemuA. K.postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 lipca 2011r. w sprawie I ACz 985/11 (pkt. 1 lit. a) oraz

⚫

w postaci pkt. 1 lit. b i punktu 2 postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 lipca 2011 r. w sprawie o sygn. akt I ACz 985/11,

poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego działającego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Grunwald i Jeżyce w PoznaniuB. G.pod sygn. akt Km 1833/14 z wniosku wierzycielaP. K.przeciwko dłużnikowiM. K. (1).
Na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. nie stawił się pozwanyP. K..
Wyrokiem zaocznym z dnia 19 listopada 2015r., sprostowanym postanowieniem z dnia 10 grudnia 2015r. Sąd Okręgowy, pozbawił - względem powoda - wykonalności tytuły wykonawcze: wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 marca 2002 r. w sprawie I C 70/00 z powództwaP. K.przeciwkoA. K.iJ. S.oraz utrzymany w mocy tym wyrokiem - wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2000 r. w sprawie I C 70/00, które to orzeczenia zostały zaopatrzone w klauzulę wykonalności przeciwkoM. K. (1)jako następcy prawnemuA. K.postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 lipca 2011 r. w sprawie I ACz 985/11 (punkt 1 lit. a. postanowienia) oraz tytuł wykonawczy: punkt 1 lit. b) oraz punkt 2 postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 lipca 2011 r. w sprawie I ACz 985/11, w części, tj. ponad kwotę 2.990,00zł, w pozostałej części powództwo oddalił, orzekł o kosztach procesu oraz wyrokowi w pkt. 1 i 3 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.
W ustawowym terminie pozwany wniósł również sprzeciw w dnia 29 września 2016r. od wyroku zaocznego Sądu z dnia 19 listopada 2015r. (sygn. akt XVIII C 1288/15),w którym domagał się oddalenia powództwa i obciążania powoda kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego, podnosząc, że roszczenie pozwu oparte jest na nieprawdziwej przesłance zaspokojenia przez powoda roszczeń pozwanego w granicach przewidzianych wart. 1031 § 2 kc, gdyż przestawiony przez powoda spis inwentarza zupełnie pomija istotny składnik majątkuA. K.tj. udział w prawie własności zabudowanej nieruchomości położonej przyul. (...)wP..
Postanowieniem z dnia 11 października 2016r. Sąd, na wniosek pozwanego, zawiesił rygor natychmiastowej wykonalności nadany punktowi 1 i 3 wyroku zaocznego z dnia 19 listopada 2015r. w sprawie o sygn. akt I C 70/00.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Wyrokiem zaocznym z dnia 8 lutego 2000 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu w sprawie o sygn. akt I C 70/00 zasądził od ojca powoda -A. K.na rzeczP. K.kwotę 188.657,50 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 16.06.1999 r. (pkt. 1) i kosztami procesu w wysokości 11.033 zł (pkt. 2 wyroku).
Wyrok zaoczny z dnia 8 lutego 2000 r., został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 marca 2002 r. z wyłączeniem pkt. 3 (rygoru natychmiastowej wykonalności – pkt. 1 wyroku). Tym samym wyrokiem z dnia 19 marca 2002r. Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził od pozwanejJ. S.na rzeczP. K.kwotę 188.657,50 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 16.06.1999r. (pkt. 2 wyroku), kwotę 11.033 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, a nadto zasądził od obu pozwanychJ. S.orazA. K.12.000 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt. 3 wyroku). W pkt. 4 wyroku z 19 marca 2002r. Sąd orzekł, że odpowiedzialność pozwanych wobec powoda wynikająca z pkt. 1 i 2 wyroku zaocznego z 8 lutego 2000r. i punktu 2 i 3 niniejszego wyroku jest odpowiedzialnością solidarną.
Postanowieniem z dnia 25 lipca 2011 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, na wniosek wierzyciela, nadał klauzulę wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 marca 2002 r. w sprawie o sygn. akt I C 70/00 z powództwaP. K.przeciwkoA. K.iJ. S.o zapłatę w pkt. 3 i 4 oraz utrzymanemu w mocy tym wyrokiem -wyrokowi zaocznemu Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2000 r. w sprawie o sygn. akt I C 70/00 w pkt. 1 i 2 przeciwkoM. K. (1)(pkt. 1 a.), zasądził odM. K. (1)na rzeczP. K.kwotę 127 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 60 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (pkt. 1 b.), a nadto w punkcie 2 postanowienia zasądził odM. K. (1)na rzecz wierzycielaP. K.kwotę 150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

    Dowód: wyrok zaoczny z dnia 8.02.2000 r. Sądu Okręgowego w Poznaniu w sprawie I C 70/00 (k. 38 akt sprawy I C 70/00), wyrok zaoczny z dnia 19.03.2002 r. Sądu Okręgowego w Poznaniu (k. 266 akt sprawy I C 70/00), postanowienie o uchyleniu rygoru natychmiastowej wykonalności(k. 55 akt sprawy I C 70/00), postanowienie z dnia 25.07.2011 r. Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie I Acz 985/11 (k. 13),  postanowienie z 25.07.2011r. (k 25-26 akt  I Co 107/11 Sądu Okręgowego w Poznaniu).

PowódM. K. (1), na podstawie ustawy, nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza po swoim ojcuA. K., zmarłym w dniu 14 maja 2005 r. wP., co zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto wP.z dnia 10 grudnia 2008 r. (sygn. akt I Ns 2686/08).
Powód w 2010r. miał świadomość składu majątku spadkowego po ojcu.
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2010 r. Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, na wniosekM. K. (1), zarządził sporządzenie spisu inwentarza spadku poA. K., który to spis został następnie sporządzony przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Grunwald i Jeżyce w PoznaniuM. J.w dniu 17 maja 2010 r. w sprawie o sygn. akt IV Kmn 2/10.
Według spisu inwentarza majątku poA. K.wartość stanu czynnego spadku ograniczona została do udziału w wysokości ½ części w prawie własności nieruchomości położonej przyul. (...)wP., dla której prowadzona jest księga wieczysta przez Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu o nrKW (...).
A. K.był również współwłaścicielem w ¼ części w prawie własności nieruchomości położonej wP., przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu prowadziksięgę wieczystą o numerze (...).
T.współwłaścicielami ww. nieruchomości są: w ½ częściH. K.- matkaA. K., która zmarła przed swoim synem oraz w ¼ częściM. K. (2)– bratA. K.. Do grona spadkobierców ustawowych poH. K.należą synowieM. K. (2)iA. K., którzy na podstawie ustawy dziedziczą spadek po matce po ½ części.
H. K.zmarła jak powód miał 6 - 7 lat. PoH. K.nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku ani dział spadku.
W związku z tym, że sporządzony w dniu 17 maja 2010r. spis inwentarza poA. K.jest niepełny, pozwanyP. K., wnioskiem z dnia 6 grudnia 2016r. wniósł do Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu o sporządzenie uzupełniającego spisu inwentarza poA. K.poprzez ujęcie w nim wyżej opisanego udziału ¼ części w prawie własności nieruchomości położonej wP., przyul. (...)
Dowód: odpis postanowienia z dnia 10.12.2008 r. Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu (k. 9), protokół spisu inwentarza z dnia 17.05.2010 r. sygn. IV Kmn 2/10 (k. 10 – 12), odpisksięgi wieczystej o numerze (...)(k. 189-194 akt sprawy), wniosek o uzupełnienie spisu inwentarza poA. K.z dnia 6.12.2016r. (k. 250-276akt sprawy), częściowo zeznania powoda (min. 4:32-20:20 e-protokołu z dnia 8 grudnia 2016r.).
Z wniosku wierzyciela(...) Banku S.A.wW.z dnia 10 lutego 2003r. m.in. przeciwkoA. K.toczyło się postępowanie egzekucyjne w sprawie o sygn. akt VI Km 401/03 Komornika Sądowego Rewiru VI przy Sądzie Rejonowym w Poznaniu. W dniu 22 kwietnia 2003r. egzekucję skierowano do udziałuA. K.w prawie własności nieruchomości położonej wP., przyul. (...). Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2005r. Komornik zawiesił postępowanie egzekucyjne co do udziału dłużnika z ww. nieruchomości, natomiast postanowieniem z dnia 16 stycznia 2006r. zawiesił postępowanie w stosunku do dłużnikaA. K.z uwagi na jego śmierć. W dniu 16.08.2006r. do ww. postępowania wstąpiłB. (...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty wW.w miejsce dotychczasowego wierzyciela. Postępowanie egzekucyjnego wobecA. K., a skierowane do ww. udziału z nieruchomości umorzyło się z mocy prawa (art. 823 kpc) w dniu 23 grudnia 2006r.
WierzycielB. (...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty wW.w 2006r. zwrócił się doM. K. (1)jako następcy prawnegoA. K.z informacją o długach ojca. Powód wiedział, że toczyły się postępowania egzekucyjne za życia ojca.
Dowód:  dokumenty w aktach VI Km 401/03: wniosek (k. 1-3 tom I), zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 22.04.2003r. (k. 49 tom I), postanowienie z 23.12.2005r. (k. 41 tom II) i z dnia 16.01.2006r. (k. 60 tom II).
Z wniosku wierzycielaP. K.z dnia 6 stycznia 2003r. m.in. przeciwkoA. K.toczyło się postępowanie egzekucyjne w sprawie o sygn. akt VI Km 172/03 Komornika Sądowego Rewiru VI przy Sądzie Rejonowym w Poznaniu. W dniu 10 listopada 2004r. wierzyciel wniósł o przyłączenie ww. egzekucji do egzekucji w sprawie VI KM 430/03 prowadzonej z nieruchomości położonej przyul. (...)wP., co nastąpiło w dniu 21 grudnia 2004r. Komornik postanowieniem z dnia 16 stycznia 2006r. zawiesił postępowanie w stosunku do dłużnikaA. K.z uwagi na jego śmierć. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2008r. Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie VI Km 172/03.
Dowód:  dokumenty w aktach VI Km 172/03: wniosek (k. 1-3), wniosek z 10.11.2004r. (k. 61), zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 21.12.2004r. (k. 66), postanowienie z 16.01.2006r. (k. 120) i z dnia 28.04.2008r. (k. 134).
Na podstawie spornych tytułów wykonawczych (wyroków z dnia 8 lutego 2000r., 19 marca 2002r. oraz postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 lipca 2011r.) Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym Poznań – Stare Miasto wP.–E. G.wszczęła, w dniu 24 stycznia 2011 r., na wniosekP. K.postępowanie egzekucyjne przeciwkoJ. S., a następnie w dniu 24 października 2011 r. również wszczęła postępowanie egzekucyjne przeciwko powodowi, tytułem należności głównej w kwocie 188.657,50 zł wraz z odsetkami ustawowymi do dnia 24.10.2011r. w wysokości 360.996,13 zł, kosztami procesu w kwocie 11.033 zł, kosztami zastępstwa w egzekucji 3.600 zł oraz kosztami postępowania klauzulowego w kwocie 277 zł.
WierzycielP. K.we wniosku z dnia 20 października 2011 r. wniósł o solidarne wyegzekwowanie należności od obu dłużników:J. S.iM. K. (1)oraz o łączne tj. z udziałów obojga dłużników, prowadzenie egzekucji z nieruchomości przyul. (...)wP., dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...). Postępowanie egzekucyjne skierowane zostało do przysługujących ww. dłużnikom udziałów w prawie własności nieruchomości.
Nieruchomość będąca przedmiotem egzekucji stanowiła lokal użytkowy o powierzchni 197,6 m2, składający się z pomieszczeń głównych oraz zaplecza sanitarnego. Z wyżej opisanego prawa (udziałów dłużnikówJ. S.iM. K. (1)) wszczęto egzekucję oraz egzekucję przyłączaną w sprawach: Km 879/10 z wniosku wierzycielaB. (...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą wW., Km 204/11 z wniosku Skarbu Państwa – Prezydenta MiastaP., Km 230/11 z wnioskuP. K., Km 832/11 z wniosku(...)Banku Spółdzielczego Oddziału wP., Km 2706/11 z wnioskuspółki (...) S.A.wP., Km 2745/11 w wniosku Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo –Kredytowej wJ..  W dziale IV księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości na dzień 22 czerwca 2011 r. była wpisana hipoteka przymusowa kaucyjna na rzeczB. (...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą wW.wraz z odsetkami.
W dniu 24 października 2011 r. Komornik zajął wierzytelności należne powodowi od(...) Sp. z o.o.z siedzibą wP..
Postanowieniem z dnia 24 października 2011 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym Poznań – Stare Miasto w PoznaniuE. G.przyznała wierzycielowi w sprawie przeciwkoM. K. (1)koszty zastępstwa adwokackiego w postępowaniu egzekucyjnym w kwocie 3.600 zł, z zastrzeżeniem solidarnej odpowiedzialności dłużnika w zakresie ww. kwoty z dłużniczkąJ. S..
Pismem z dnia 14 listopada 2011 r.M. K. (1)poinformował Komornika, iż nie jest w stanie zaspokoić roszczeń wierzycielaP. K.oraz że znane mu długi jego ojca, po którym nabył spadek z dobrodziejstwem inwentarza, znacznie przekraczają wartość odziedziczonego przez niego spadku.
W dniu 7 grudnia 2011 r. Komornik zawiadomiłM. K. (1)o wszczęciu egzekucji tytułem rozszerzenia w przedmiocie kosztów zastępstwa adwokackiego, które wynoszą 12.000 zł oraz poinformował dłużnika, iż wobec braku ograniczenia jego odpowiedzialności w treści tytułu wykonawczego będącego podstawą egzekucji w niniejszej sprawie, wierzyciel skierował egzekucję do całego majątku dłużnika.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2011 r. Komornik ustalił koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 21.578,74 zł tytułem opłaty egzekucyjnej i w całości obciążył nimi dłużnikaM. K. (1)oraz ustalił koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 200 zł za doręczenie korespondencji i w całości obciążył nimi obu dłużników.
Powód poinformował Komornika pismem z dnia 27 grudnia 2011 r., że nie jest w stanie uiścić kosztów egzekucyjnych. Komornik - w odpowiedzi na powyższe -wskazał, że koszty egzekucyjne zostaną zaspokojone z sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości będącej przedmiotem egzekucji.
W dniu 9 października 2012 r. Komornik zajął wierzytelności przysługujące powodowi od Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto wP..
Dowód: odpisksięgi wieczystej nr (...)(k. 32 – 37 akt sprawy Km 230/11), wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko powodowi (k. 54 – 56 akt sprawy Km 230/11), zawiadomienie o wszczęciu egzekucji przeciwko powodowi z dnia 24.10.2011 r. (k. 59 akt sprawy Km 230/11), postanowienie z dnia 24.10.2011 r. o kosztach zastępstwa adwokackiego (k. 60 akt sprawy Km 230/11), postanowienie o przyłączeniu wierzyciela do egzekucji (k. 61 akt sprawy Km 230/11), zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwanie do zapłaty długu (k. 62 akt sprawy Km 230/11), zajęcie wierzytelności powoda (k. 69 -70 akt sprawy Km 230/11), obwieszczenia o licytacji nieruchomości i jego doręczenie (k. 77 – 79 akt sprawy Km 230/11), pismo powoda z dnia 14.11.2011 r. (k. 82 akt sprawy Km 230/11), zawiadomienie z 7.12.2011 r. (k. 88 akt sprawy Km 230/11), pismo z dnia 7.12.2011 r. (k. 89), postanowienia z dnia 15.12.2011 r. (k. 91 i 93 akt sprawy Km 230/11), pismo z dnia 27.12.2011 r. (k. 94 akt sprawy Km 230/11), pismo z 29.12.2011 r. (k. 95 akt sprawy Km 230/11), postanowienie o zajęciu wierzytelności (k. 103 akt sprawy Km 230/11).
Udział w prawie własności nieruchomości lokalowej położonej wP.przyul. (...), a należący do powoda został nabyty w drodze licytacji, która odbyła się w dniu 14 grudnia 2011 r. za cenę 341.625 zł.
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2012 r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu (sygn. akt II Co 3856/10) przysądził m.in. nabycie udziału w wysokości ½ części w przedmiotowej nieruchomości lokalowej, a stanowiącego własnośćM. K. (1)na rzeczL. L..
Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu w dniu 4 lipca 2012 r. zatwierdził plan podziału sum uzyskanych ze sprzedaży udziałów wynoszących po ½ części nieruchomości lokalowej, przypadających naM. K. (1)iJ. S., które zostały przekazane na zaspokojenie roszczeń wierzycieli.
Na podstawie ww. planu podziału, sporządzonego zgodnie zart. 1025 § 1 kpcwierzycielom przypadły następujące kwoty:

⚫

Sądowi Rejonowemu Poznań – Stare Miasto w Poznaniu – 100 zł,

wierzycielowi hipotecznemu, egzekwującemuB. (...)Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu z siedzibą wW.(Km 879/10) kwota 630.984,03 zł, w tym 57.925,94 zł dla komornika z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego oraz 573.058,09 zł bezpośrednio wierzycielowi,

wierzycielowi Skarbowi Państwa – Prezydentowi MiastaP.(Km 204/11) kwota 1.923,36 zł, w tym 930,80 zł dla komornika z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego oraz 992,56 zł bezpośrednio wierzycielowi,

wierzycielowiP. K.(Km 230/11) kwota 48.199,72 zł, w tym 42.219,72 zł dla komornika z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego oraz 5.980 zł bezpośrednio wierzycielowi odM. K. (1),

wierzycielowi(...)Bankowi Spółdzielczemu Oddziałowi wP.(Km 832/11) kwota 681,54 zł w całości dla komornika,

wierzycielowi(...) S.A.wP.(Km 2706/11) kwota 428,96 zł, w tym 368,96 zł dla komornika z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego oraz 60 zł bezpośrednio wierzycielowi

wierzycielowi Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo – Kredytowej wJ.(Km 2745/11) kwota 932,39 zł, w tym 573,09 zł dla komornika z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego oraz 359,30 zł bezpośrednio wierzycielowi.

Kwota uzyskana ze sprzedaży udziałów oraz uzyskana z tytułu odsetek od wartości ww. udziałów na rachunku depozytowym, nie wystarczyła na pokrycie wszystkich wierzycieli, a nawet na całkowite zaspokojenie wierzyciela posiadającego zabezpieczenie w postaci hipoteki umownej kaucyjnej.

    Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 10.02.2012 r. (k. 16), postanowienie Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 4.07.2012 r. (k. 17 – 20), plan podziału sum uzyskanych ze sprzedaży udziałów w nieruchomości (k. 96 – 99 akt sprawy Km 230/11), protokół opisu i oszacowania nieruchomości (k. 48 – 49 i k. 51 – 52 akt sprawy Km 230/11).

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym Poznań - Stare Miasto w PoznaniuE. G.uznała się niewłaściwym do dalszego prowadzenia ww. sprawy i przekazała ją Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym Poznań - Grunwald i Jeżyce w PoznaniuB. G.(sygn. akt Km 230/11).
Na tytule wykonawczym – postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 lipca 2011r. odnotowano, że na jego podstawie wyegzekwowano od dłużnika i przekazano wierzycielowi 5.980 zł.
W dniu 12 października 2014 r. dłużnikM. K. (1)złożył wniosek o umorzenie prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego o sygn. Km 1833/14. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2015 r. Komornik Sądowy oddalił jego wniosek.
W dniu 30 stycznia 2015 r. Komornik Sądowy zawiadomił wierzyciela o bezskutecznej egzekucji świadczeń pieniężnych dłużników:J. S.iM. K. (1).
Dowód: postanowienie o przekazaniu sprawy z dnia 17.09.2014 r. (k. 1 akt sprawy Km 1833/14), tytuł wykonawczy z 25.07.2011r. z adnotacją o wyegzekwowaniu kwoty 5.980 zł (k. 4’ akt Km 1833/14), zawiadomienie z dnia 22.09.2014 r. o przekazaniu postępowania egzekucyjnego (k. 7 i k. 11 akt sprawy Km 1833/14), stan sprawy dla dłużnikaM. K. (1)na dzień 22.09.2014 r. (k. 13 akt sprawy Km 1833/14), protokół przesłuchaniaM. K. (1)(k. 16 akt sprawy Km 1833/14), postanowienie z dnia 23.01.2015 r. (k. 19 akt sprawy Km 1833/14, zawiadomienie o bezskuteczności egzekucji k. 22).
Sąd ustalił wyżej wymieniony stan faktycznyna podstawie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy oraz w wyżej wymienionych aktach ubocznych.
Sąd dał wiarę przedłożonym przez strony oraz uzyskanym przez Sąd dowodom z dokumentów. Zostały one sporządzone w odpowiedniej formie, przez uprawnione do tego podmioty. Wyjątek dotyczy sporządzonego w dniu 17 maja 2010 r. w sprawie o sygn. akt IV Kmn 2/10 przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Poznań – Grunwald i Jeżyce w PoznaniuM. J.spisu inwentarza poA. K., o czym Sąd wypowie się poniżej.
Istotnym dowodem dla rozstrzygnięcia sprawy był odpisksięgi wieczystej o nr (...)Sądu Rejonowego Poznań Stare Miasto wP.(k. 189-194). Wynika z niego bowiem, że spadkodawcaA. K.był również – poza nieruchomością lokalową przyul. (...)wP.- współwłaścicielem w ¼ części w prawie własności nieruchomości położonej wP.przyul. (...). Z kolei jak wynika z bezspornych w tej części zeznań powoda, inny współwłaściciel nieruchomości – w ½ części –H. K., to matkaA. K., która zmarła przed swoim synem. Do grona spadkobierców ustawowych poH. K.należą zaś synowieM. K. (2)iA. K., którzy na podstawie ustawy dziedziczą spadek po matce po ½ części. Powód w swoich zeznaniach wskazywał, żeH. K.- według jego wiedzy - pozostawiła testament powołujący do spadku po niejM. K. (2). Okoliczność tę - wobec nieprzedłożenia stosownego dowodu z dokumentu – należało uznać jednak za nieudowodnioną (art. 6 kcw zw. zart. 232 kpc). Wobec zaś treści ww. dowodów z dokumentów należy uznać, że sporządzony przez Komornika sądowego w 2010 r. spis inwentarza poA. K.jest niezupełny.
Sąd odmówił wiary zeznaniom powoda odnośnie tego kiedy dowiedział się o tym, że ojciec był współwłaścicielem nieruchomości przyul. (...)wP.. Twierdzenia i zeznania powoda odnośnie ww. okoliczności są bowiem sprzeczne. W odpowiedzi na sprzeciw powód twierdził, że o ww. majątku dowiedział się od pełnomocnika pozwanego. W swoich zeznaniachM. K. (1)wskazał zaś z jednej strony, że dopiero obecnie ma wiedzę o pozostałym majątku ojca (poza tym wymienionym w pozwie), po czym daje zeznał, że o innej nieruchomości dowiedział się około 2 lat temu w czasie wizyty u komornika. Powód uchylił się również od odpowiedzi na pytanie Sądu czy zapoznawał się z aktami komorniczymi postępowań egzekucyjnych, które toczyły się jeszcze przeciwko jego ojcu.
W ocenie Sądu, powód już około 2006r. miał świadomość, co wchodzi w skład majątku spadkowym po ojcuA. K.. Jak wynika bowiem z zeznań powoda jak miał 18 lat, czyli w 2006r. zgłosił się do niego wierzyciel ojca -B. (...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty wW.. Jest to zgodne z dokumentami w aktach sprawy VI Km 401/03 Komornika Sądowego Rewiru VI przy Sądzie Rejonowym w Poznaniu, z których wynika, że ww. Fundusz wstąpił do tego postępowania jako następca wierzyciela(...) Banku S.A.w dniu 16 sierpnia 2006r. W postępowaniu tym zaś egzekucja przeciwkoA. K.była skierowana m.in. do udziału w wysokości ¼ części w prawie własności nieruchomości położonej przyul. (...)wP.. Powód, będąc już pełnoletnią osobą, z pewnością został poinformowany przez ww. wierzyciela z jakiego majątku toczy się egzekucja i czego wymagała należyta staranność w takiej sytuacji - zapoznał się aktami ww. postępowania. W ocenie Sądu, w 2010 roku, powód miał już świadomość faktycznego składu majątku spadkowego po ojcu. Niezgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego jest, aby powód, nawet nie mając wcześniej kontaktu z rodziną ojca, zważywszy na fakt pozostawienia przez ojca długów (o czym – jak wynika z ww. zeznań powoda - dowiedział się w 2006r.) do 2010 roku (dokonania spisu inwentarza) nie czynił żadnych ustaleń co do zakresu swojej odpowiedzialności za długi pozostawione przez ojca, w tym co do stanu spadku po ojcu. Podkreślić zaś trzeba, że od chwili śmierci ojca powoda do daty sporządzenia spisu inwentarza majątku spadkowego upłynęło 5 lat, a od zawiadomienia powoda o długach ojca około 4 lat. Z pewnością w tym czasie powód poczynił stosowne ustalenia w omawianym zakresie, tym bardziej, że to właśnie powód był w 2010 r. wnioskodawcą w postępowaniu o sporządzenie spisu inwentarza należącego do spadku poA. K.. Ostatecznie zaś wskazać trzeba, żeH. K.zmarła jak powód miał 6 – 7 lat. Zatem w chwili śmierci ojca (w 2005r.), a tym bardziej później (w 2010r.) musiał mieć świadomość, że jego ojciec był współwłaścicielem spornej nieruchomości choćby z tytułu dziedziczenia po swojej matce (o ew. testamencie babci powód dowiedział się później).
Zeznania pozwanego były rzeczowe i brak było podstaw by je kwestionować.
Pozwany wskazywał w sprzeciwie, że wartość rynkowa nieruchomości położonych naP.wP.kształtuje się w granicach kilkaset tysięcy złotych do półtora miliona złotych. W ocenie Sądu, to na powodzie (a nie pozwanym) spoczywał ciężar dowodu jaka jest rynkowa wartość ww. udziału, albowiem zgodnie zart. 6 kctoM. K. (1)wywodził z ww. okoliczności korzystne dla siebie skutki prawne (tj. z faktu, że wartość majątku spadkowego poA. K.nie wystarcza na zaspokojenie wierzycieli, w tym pozwanego). Powód nie naprowadzał na tę okoliczność żadnych dowodów, ograniczając się jedynie do zaprzeczenia twierdzeniom pozwanego.
To powód w niniejszej sprawie winien wykazać wartość majątku spadkowego poA. K., w szczególności wartość udziału ¼ części w prawie własności nieruchomości przyul. (...)wP., jak i ewentualnie wykazać, że spadek poH. K.w całości, na podstawie testamentu, nabył synM. K. (2).
Sąd zważył co następuje:
Powództwo, na skutek zarzutów podniesionych w sprzeciwie od wydanego w nin. sprawie wyroku zaocznego z dnia 19 listopada 2015r., należało uznać za nieuzasadnione.
W niniejszej sprawie powód wniósł o pozbawienie wykonalności tytułów wykonawczych w postaci: wyroku zaocznego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 8.02.2000 r. w sprawie o sygn. I C 70/00 (pkt. 1 i 2) oraz wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19.03.2002 r. w sprawie o sygn. akt I C 70/00 (pkt. 3 i 4), zaopatrzonych w klauzulę wykonalności przeciwkoM. K. (1)jako następcy prawnemuA. K.postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25.07.2011 r. w sprawie I ACz 985/11 (pkt. 1 lit. a) oraz w postaci pkt. 1 lit. b oraz pkt. 2 postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25.07.2011 r. w sprawie I ACz 985/11.
Podstawą prawną niniejszego roszczenia jest przepisart. 840 § 1 pkt. 2 k.p.c., zgodnie z którym dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie. W przypadku powództwa zart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.generalnie chodzi o zdarzenie materialnoprawne, z którym łączy się powstanie, zmiana albo wygaśnięcie stosunku cywilnoprawnego (por. postanowienie SA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2013 r. I ACz 951/13, LEX nr 1327600). Zalicza się do nich m.in. wykonanie zobowiązania, odnowienie, niemożliwość świadczenia, czy przedawnienie (por. wyrok SA w Poznaniu z dnia 14.07.2014 r. I ACa 163/14, Lex nr 1527209).
Powód w niniejszej sprawie wskazywał na zdarzenie w rozumieniu cytowanego przepisu, a mianowicie na okoliczności, które powstały po wydaniu tytułów egzekucyjnych wyroków z dnia 8.02.2000r. oraz 19.03.2002r. tj. na ograniczenie jego odpowiedzialności za długi spadkowe wynikającej z faktu, iż nabył spadek z mocy ustawy poA. K.z dobrodziejstwem inwentarza. Nabycie spadku z dobrodziejstwem inwentarza daje podstawę do powoływania się na to zdarzenie w toku postępowania egzekucyjnego jako podstawę do ograniczenia odpowiedzialności. Zgodnie bowiem z treścią przepisuart. 1031 § 2 zd. 1 k.c.– obowiązującym w dacie otwarcia spadku poA. K., jak i w dacie sporządzenia spisu inwentarza (art. 6 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny i niektórych innych ustaw, Dz. U z 2015r., nr 539) - w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Z treści ww. przepisu wynika, że spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, odpowiada zatem za długi spadkowe zarówno już istniejące w chwili otwarcia spadku, jak też długi powstałe po tej dacie, do wysokości stanu czynnego otrzymanego przez niego udziału spadkowego (por. J. Ciszewski, Komentarz do art. 1032 k.c. Lex 2014 r., A. Kidyba (red.) E. Niezbecka, Komentarz do art. 1032 k.c. lex 2011 r. ). Do obowiązków spadkobiercy, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, należy spłacenie długów ujawnionych w inwentarzu oraz innych mu znanych. Spadkobierca, który na spłatę takich długów wyczerpał sumę odpowiadającą wartości stanu czynnego spadku, zwalnia się od odpowiedzialności wobec nieznanych mu wierzycieli. Spadkobierca ma przy tym obowiązek respektowania szczególnych zasad kolejności zaspokajania roszczeń, związanych z istnieniem rzeczowego zabezpieczenia danej należności (por. E. Skowrońska – Bocian, Komentarz do art. 1032 k.c., lex 2013r.). Wierzytelności objęte przywilejami egzekucyjnymi podlegają zaspokojeniu w pełnej wysokości w pierwszej kolejności przed innymi wierzytelnościami (art. 1025 k.p.c.).
W doktrynie istnieje pogląd, zgodnie z którym jeżeli wierzyciel prowadzi egzekucję w stosunku do spadkobiercy przyjmującego spadek z dobrodziejstwem inwentarza, spadkobierca może poszukiwać obrony w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego (art. 840 k.p.c.). Powództwo to dotyczyć będzie realizacji zobowiązania w wysokości przekraczającej zakres odpowiedzialności dłużnika (E. Niezbecka, w: A. Kidyba (red.),Kodeks cywilny, t. 4, 2008, komentarz do art. 1032 k.c., uwaga 9, J. Ciszewski (red) J. Knabe, Komentarz do art. 1032 k.c. uwaga 12, lex 2014).
Zważyć trzeba, że w okolicznościach sprawy, powód mógł wystąpić z powództwem opozycyjnym, gdyż nie miał możliwości powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jego odpowiedzialności. W przeciwnym razie, nie mógłby wystąpić z takim powództwem, a jedynie powoływać się na istniejące ograniczenia prowadzące do umorzenia postępowania (art. 837 kpcw zw. zart. 825 pkt. 3 kpc). Zastrzeżenie bowiem - w wyroku albo w treści klauzuli wykonalności - prawa do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności nie może stanowić podstawy powództwa opozycyjnego zart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.(por. wyrok SN z dnia 15.11.1996 r. II CKN 7/96, OSNC 1997/4/39, wyrok SA w Szczecinie z dnia 29.05.2012 r. I ACa 288/12, OSA 2013/3/98 - 105). Ograniczenie odpowiedzialności dłużnika – spadkobiercy przyjmującego spadek z dobrodziejstwem inwentarza, może być bowiem zastrzeżone w wyroku na podstawieart. 319 kpcbądź w klauzuli wykonalności nadanej przeciwko spadkobiercy na podstawieart. 792 kpc(por. wyrok SA w Gdańsku z dnia 7.03.2013 r. V ACa 1007/12, LEX nr 1313246, OSA 2013/10/59 – 78). Zgodnie z treścią przepisuart. 319 k.p.c.jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności. Natomiast przepisart. 792 k.p.c.przewiduje, że jeżeli następca ponosi odpowiedzialność tylko z określonych przedmiotów albo do wysokości ich wartości, należy w klauzuli wykonalności zastrzec mu prawo powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczoną odpowiedzialność, o ile prawo to nie jest zastrzeżone już w tytule egzekucyjnym.
W sprawie bezspornym było, że powód jako dłużnik nie uzyskał zastrzeżenia o ograniczeniu jego odpowiedzialności do wartości stanu czynnego spadku w trybieart. 792 kpc. Nie mógł też uzyskać takiego zastrzeżenia w trybieart. 319 kpc, co do wyroków z 8.02.2000r. i 19.03.2002r., gdyż zapadły one przeciwko jego ojcuA. K..
Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 września 1985 r. (III CZP 49/85 OSNC 1986 r. Nr 7-8 poz. 109), iż spadkobierca dłużnika, który złożył oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza (także w sytuacji po nadaniu przeciwko niemu klauzuli wykonalności) nie może skutecznie żądać ograniczenia klauzuli wykonalności do wartości stanu czynnego spadku (art. 1031 § 2 k.c.), bez względu na to czy dokonano, czy też nie dokonano spisu inwentarza, może on natomiast wytoczyć powództwo przeciwegzekucyjne oparte na przepisieart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.
Z ustaleń Sądu – jak już wyżej wskazano – wynika, że ograniczenie odpowiedzialności powoda nie znalazło wyrazu w treści żadnego z tytułów wykonawczych przeciwko niemu, w szczególności w treści klauzuli wykonalności nadanej postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 25 lipca 2011r. wyrokowi Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 marca 2002 r. i utrzymanemu w mocy tym wyrokiem - wyrokowi zaocznemu Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2000 r. w sprawie o sygn. akt I C 70/00 (pkt. 1 lit. a postanowienia), ani w treści tytułu egzekucyjnego tj. pkt. 1 lit. b i pkt. 2 postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 25 lipca 2011r., zaopatrzonych w klauzulę wykonalności i będących podstawą egzekucji.
Powód zatem, jako spadkobierca dłużnikaA. K., po nadaniu przeciwko niemu klauzuli wykonalności, w związku ze złożeniem przez niego oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, mógł wytoczyć powództwo zart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.(por. wyrok SA w Rzeszowie z dnia 6.12.2012 r. I ACa 337/12, Lex nr 1322045).
Stwierdzić należy, że zakres odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe ma istotne znaczenie dopiero w momencie realizacji przez wierzycieli spadkodawcy przysługujących im roszczeń. Konsekwencją bowiem braku ograniczenia odpowiedzialności w treści tytułów wykonawczych, będących podstawą egzekucji przeciwko powodowi w niniejszej sprawie, było to, iż wierzyciel skierował egzekucję do całego majątku powoda.
Odpowiedzialność za niespłacone długi spadkobiercy, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, ogranicza się do wysokości różnicy między wartością ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku a wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów, które spadkobierca spłacił (art. 1032 § 1). Odpowiedzialność spadkobiercy za długi, o których nie wiedział, ogranicza się zatem jedynie do sumy, jaka pozostała mu z ustalonej w spisie inwentarza wartości stanu czynnego spadku po zaspokojeniu znanych mu wierzycieli (por. J. Ciszewski (red) J. Knabe, Komentarz do art. 1032 k.c. uwaga 12, lex 2014).
Ze sporządzonego przez komornika sądowego w 2010 r. spisu inwentarza poA. K.wynika, że stan czynny spadku po ww. spadkodawcy stanowi udział w wysokości ½ części nieruchomości położonej wP.przyul. (...). Ww. udział w nieruchomości został następnie zbyty w drodze licytacji w toku postępowania egzekucyjnego za kwotę 341.625 zł. W dalszej kolejności został zatwierdzony plan podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży udziału powoda, jak i udziałuJ. S.w prawie własności przedmiotowego lokalu użytkowego. Z treści tego planu wynika, że wartość długów spadkowych poA. K.znacznie przekracza wartość czynną spadku, jak również, że pozwany nie jest jedynym wierzycielem powoda, gdyż w sumie jest ich siedmioro i że suma uzyskana ze sprzedaży przypadającego na powoda udziału w nieruchomości położonej przyul. (...)wP., nie wystarczyła na pokrycie całości długów spadkowych.
Podkreślić należy, że z wartości wyżej opisanego majątku spadkowego poA. K.oraz majątku wyegzekwowanego od dłużniczkiJ. S., w toku postępowania egzekucyjnego zostało zaspokojonych łącznie 7 wierzycieli, przy czym pozwanyP. K., jako jeden z wierzycieli został zaspokojony łącznie do kwoty 5.980 zł.
Zdaniem Sądu jednak, odpowiedzialność powoda za długi - jako spadkobiercyA. K.- nie ogranicza się do powyższej wartości stanu czynnego spadku tj. wartości udziału w wysokości ½ części nieruchomości położonej wP.przyul. (...)tj. kwocie 341.625 zł, przy czym chodzi o odpowiedzialność względem wszystkich aktualnych wierzycieli, w tym pozwanegoP. K..
Jak już wyżej wskazano, z treściart. 1031 § 2 zd. 1 k.c.(w brzmieniu z daty otwarcia spadku i dokonania spisu inwentarza) wynika, że w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada jednak, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nie istniejące długi (art. 1031 § 2 zd. 2 kc).
W doktrynie, dokonując wykładni przepisuart. 1031 § 2 zd. 2 kc, wskazuje się, że wymóg podstępnego działania spadkobiercy oznacza, że musi to być działanie świadome – spadkobierca musi wiedzieć o przynależności określonych przedmiotów do majątku spadkowego. Świadomość ta nie musi jednak obejmować intencji naruszenia cudzych interesów (tak. E. Skowrońska – Bocian, komentarz do art. 1031 kc, Lex).
Jak wynika z ustaleń Sądu, powódM. K. (1), w 2010r., z pewnością miał już świadomość jakie nieruchomości (główne składniki) należą do majątku spadkowego poA. K.. Bezspornie nie podał jednak do spisu inwentarza z 17 maja 2010r. udziału w wysokości ¼ części w prawie własności nieruchomości położonej przyul. (...)wP.. Zdaniem Sądu, takie zachowanie powoda spełnia przesłanki świadomego i czynionego z premedytacją – w więc „podstępnego” w rozumieniuart. 1031 2 zd. 2 kc- działania. Na fakt, że powód działał wówczas z premedytacją wskazuje również okoliczność, że powód nigdy nie wniósł o uzupełnienie ww. spisu inwentarza (na podstawie § 32 Rozporządzenia z dnia 1.10.1991r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy zabezpieczeniu spadku i sporządzaniu spisu inwentarza, Dz. U. z 1991r., nr 92, poz. 411), co winien uczynić gdyby faktycznie dopiero później dowiedział się o pozostałym (w stosunku do spisu inwentarza) majątku spadkowym. Oznacza to, że powód nigdy nie zmierzał ujawnić przed wierzycielami przedmiotowego składnika majątku spadkowego.
Z tego względu, do odpowiedzialności powoda za długi spadkowe nie ma zastosowania ograniczenie wynikające zart. 1031 § 2 zd. 1 kc.
Powód zatem co do zasady (art. 1031 § 2 zd. 1 kc), jak i co do wysokości nie wykazał swojej ograniczonej odpowiedzialności za długi spadkowe po ojcu.
W ocenie Sądu, to na powodzie (a nie pozwanym) spoczywał również ew. ciężar dowodu jaka jest rynkowa wartość udziału w prawie własności nieruchomości położonej wP.przyul. (...)wP., albowiem zgodnie zart. 6 kctoM. K. (1)wywodził z ww. okoliczności korzystne dla siebie skutki prawne (tj. z faktu, że wartość majątku spadkowego poA. K.nie wystarcza na zaspokojenie wierzycieli, w tym pozwanego). Powód nie naprowadzał na tę okoliczność żadnych dowodów, ograniczając się jedynie do zaprzeczenia twierdzeniom pozwanego. To powód winien wykazać wartość majątku oraz w jakim ewentualnie zakresie, przy uwzględnieniu pozostałych wierzycieli i zasad ich zaspokajania wynikających zart. 1025 kpc, wierzytelność pozwanego mogłaby być z majątku spadkowego skutecznie zaspokojona.
Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu, wobec braku ograniczenia (art. 1031 § 1 zd. 1 kc) odpowiedzialności powoda jako spadkobiercyA. K.– egzekucja z pozostałego majątku spadkowego może być prowadzona.
Z tego względu, w ocenie Sądu, nie spełniły się w niniejszej sprawie przesłanki powództwa zart. 840 § 1 pkt. 2 kpci powództwo podlegało oddaleniu.
Dodatkowo wskazać należy, że przepisart. 1031 § 2 zd. 1 kc(ograniczona odpowiedzialność powoda) w ogóle nie znajduje zastosowania do tytułu wykonawczego w postaci pkt. 1 lit. b i punktu 2 postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 lipca 2011 r. w sprawie o sygn. akt I ACz 985/11. Są to bowiem własne zobowiązania powoda (a nie długi spadkowe) wynikające z prowadzonych przy jego udziale sądowych postępowań klauzulowych. Wskazać należy, że wskazane wart. 319 kpcograniczenie odpowiedzialności może być odnoszone jedynie względem roszczenia materialno prawnego, będącego podstawą powództwa (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 30.10.2014r., I ACa 493/14, Lex 1649303, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie I Acz 394/16 z dnia 24.03.2016r.). Koszty postępowania klauzulowego (w tym zażaleniowego) nie są kategorią materialno prawną i powstają w związku z koniecznością szukania przez wierzyciela ochrony swoich praw na drodze postępowania sądowego. Powód za te zobowiązania ponosi odpowiedzialność bez ograniczeń. W tym zakresie również powództwo okazało się nieuzasadnione i podlegało oddaleniu.
Z powyższych względów, Sąd na podstawieart. 347 kpcuchylił wyrok zaoczny z dnia 19 listopada 2015r. w całości i powództwo oddalił.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 102 kpc, obciążając nimi powoda jako stronę przegrywającą niniejszą sprawę, ale w części obejmującej dotychczas uiszczoną część opłaty sądowej od pozwu oraz koszty procesu poniesione przez pozwanego w związku z wniesieniem sprzeciwu tj. opłatę sądową od sprzeciwu w wysokości 5.300 zł oraz kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (art. 98 § 3 kpcw zw. zart. 99 kpci z § 6 pkt. 7 w zw. z§ 2 ust 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. 2013r., poz. 490 ze zm.) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. Powód korzystał z częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (w zakresie opłaty sądowej od pozwu), co nie zwalniało go od zwrotu kosztów pozwanemu (art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
W pozostałym zakresie (tj. obejmującym nieuiszczoną opłatę sądową) Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu.
SSO /-/ M. Inerowicz