Sąd Rejonowy w Kętrzynie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 14/17
Data wyroku: 2017-04-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Cichocka
Słowa kluczowe: Przestępstwa karnoskarbowe
Podstawa prawna: 107§1kks

Sygn. akt II K 14/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 kwietnia 2017 r.
Sąd Rejonowy w Kętrzynie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSR Katarzyna Cichocka
Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Grabowska
Oskarżyciel skarbowy: nieobecny – zawiadomiony
po rozpoznaniu w dniach: 17.03.2017r., 07.04.2017r. sprawy:
1.T. S.
s.Z.iM. z domu R.
ur. (...)wK.
oskarżonego o to, że:
w dniu 10.11.2015r. w prowadzonym przez siebie punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych(...)przyul. (...)wK., bez wymaganej koncesji na prowadzenie kasyna gier, na podstawie umowy zawartej z(...) sp. z o.o.z siedzibą wK., dotyczącej odpłatnego wydzierżawienia części w/w lokalu pod instalację automatów do gier, prowadził na automacie(...)nr(...)gryo wygrane pieniężne wbrew przepisomart. 14 ust. 1 oraz art. 23a ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz.U. Nr 201, poz.1540 ze zm.)
tj. przestępstwo skarbowe określone wart. 107 § 1 k.k.s.
2.A. P.
s.J.iA.z domuP.
ur. (...)wŻ.
oskarżonego o to, że:
w dniu 10.11.2015r. w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych(...)przyul. (...)wK., działając jako(...) sp. z o.o.z siedzibą wK.nie posiadając wymaganej koncesji na prowadzenie kasyna gier, urządzał na automacie(...)nr(...)gry o wygrane pieniężne, wbrew przepisomart. 24 ust. 1 oraz art. 23a ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(Dz. U. Nr 201 poz.1540 ze zm.)
tj. o przestępstwo skarbowe określone wart. 107 § 1 k.k.s.w zw. zart. 9 § 3 k.k.s.

I
na podstawieart.17§1 pkt 2 kpkw zw. zart.414§1 kpkw zw. zart.113§1 kksoskarżonychT. S.iA. P.uniewinnia od popełnienia zarzucanych im czynów,

II
na podstawieart.632 pkt 2 kpkkosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt II K 14/17

UZASADNIENIE
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 01 października 2015 r.A. P.- dyrektor Oddziału(...)sp. z o.o z siedzibą wK., będący odpowiedzialny za sprawy finansowe spółki zawarł zT. S.właścicielem(...),ul. (...) (...)-(...) K.kwartalną umowę dzierżawy powierzchni lokaluZakłady (...)przyul. (...)na czas określony od 1 października 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. Z tytułu dzierżawyT. S.miał otrzymać czynsz za okres 3 miesięcy w wysokości 200 zł netto.
W dniu 10 listopada 2015 r. w lokaluZakłady (...)przyulicy (...)znajdował się i był włączony automat do gry(...)nr(...).
W dniu 10 listopada 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego wO.Oddziału Celnego wB.przeprowadzili kontrolę wyżej wymienionego lokalu, ustalając, iż znajduję się tam automat do gry(...)nr(...).
Funkcjonariusze Służby Celnej podjęli działania, które polegały na oględzinach zewnętrznych tego urządzenia, a także dokonaniu eksperymentu procesowego polegającego na odtworzeniu przebiegu gry w celu ustalenia czy urządzenie to umożliwia prowadzenie gry na automacie w rozumieniu przepisówustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Kontrolujący ustalili, że przedmiotowe urządzenie to automat do gry w rozumieniuustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Urządzenie służyło do prowadzenia gier, które zawierały element losowości. Wymieni uznali również, iż gry organizowane były w celach komercyjnych, bowiem istniała możliwość wypłaty z automatu wygranych pieniężnych, uznając, iż w przedmiotowym lokalu urządzono gry na automatach niezgodnie zart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychtj. poza kasynem gry i bez udzielenia koncesji.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie następujących dowodów: protokołu przeszukania lokalu przyul. (...)k.12 - 13, protokołu oględzin automatu do gier wraz z dokumentacją fotograficzną i szkicem k.15-17, protokołu z przebiegu prowadzonego w drodze eksperymentu procesowego doświadczenia odtworzenia przebiegu gry na automatach k. 8-9, umowy dzierżawy kwartalnej k. 57-58, zeznańA. W.k.229v,A. E.k.229),R. K.k.229v orazB. K.k.230v, częściowo wyjaśnień:A. P.k.86,229 iT. S.k. 56,221v.
OskarżonyA. P.nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu.W.przygotowawczymwskazał, iż zgodnie z art. 4 ustawy zmieniającymustawę o grach hazardowychpodmioty prowadzące działalność jak spółka, której jest dyrektorem, mają obowiązek dostosowania się do wymogów określonych w tej ustawie do dnia 01.07.2016 r., a termin ten jeszcze nie upłynął, zatem postawiony mu zarzut jest nieuzasadniony. (k. 86) Na rozprawie odmówił składania wyjaśnień oraz odpowiedzi na pytania. (k.229)
OskarżonyT. S.w trakcie postępowania przygotowawczego wyjaśnił, że prowadzi wK.punkt przyjmowania zakładów wzajemnych(...)Zakłady (...). Opisał, że w połowie października do punktu przyjechał mężczyzna, który zaproponował mu wstawienie automatu do gier. Oskarżony zgodził się na wydzierżawienie powierzchni lokalu za 200 złotych. Po trzech dniach przyjechał ponownie z umową, którą podpisali i w tym samym dniu został wstawiony automat. Wskazał, że w jego obecności automat nie wypłacał żadnych wygranych. Dodał, iż nie otrzymał żadnych pieniędzy odfirmy (...), bowiem zapłata była przewidziana za cały okres umowy – 3 miesięczny. (k.56)
W trakcie rozprawy oskarżony wyjaśnił, iż nie orientuję się jaka jest regulacja prawna odnośnie automatów. Wskazał, że gdy podpisywał umowę agencyjną ze spółką to pobieżnie zapoznawał się z regulacją prawną odnośnie automatów. (k.221v)

Sąd na podstawie całokształtu materiału dowodowego ustalił i zważył, co następuje:
W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie daje dostatecznych podstaw do zakwestionowania wiarygodności wyjaśnień oskarżonych, w których nie przyznawali się do popełnienia zarzucanych im czynów. Zebrane w sprawie dowody nie potwierdziły w wystarczającysposób, by oskarżeni zdawali sobie sprawę z nielegalności podejmowanych działań.
Na podkreślenie zasługuję to, iż w zakresie przepisówustawy o grach hazardowych(na których opiera się odpowiedzialność oskarżonych), w doktrynie i orzecznictwie pojawiły się rozbieżności i wątpliwości interpretacyjne. Przy ustaleniu ich odpowiedzialności należy mieć na uwadze, iż wymienieni nie posiadali specjalistycznej wiedzy z zakresu prawa dotyczącego prowadzonej przez nich działalności.
Z wyjaśnień oskarżonegoA. P.wynika, iż był on przekonany o tym, że zgodnie z art. 4 ustawy zmieniającejustawę o grach hazardowychpodmioty prowadzące działalność (w tym spółka, której jest dyrektorem) mają obowiązek dostosowania się do wymogów określonych w tej ustawie do dnia 01.07.2016 r.
W ocenie Sądu z art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianieustawy o grach hazardowychnie wynikało jednoznacznie, by ustawodawca wyłączył z zakresu obejmującego okres przejściowy (do dnia 01 lipca 2016 r.) podmioty, które dotychczas prowadziły gry na automatach bez zezwolenia.
Tę kwestię rozstrzygnięto dopiero postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2016 r. w sprawie sygn. akt. I KZP 1/16, w którym wskazano, iż przepis art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie zustawą o grach hazardowychw brzmieniu sprzed 3 kwietnia 2015 r. tj. na podstawie koncesji lub zezwolenia.
Ponadto według wielu poglądów doktryny oraz orzeczeń, brak notyfikacji krajowych przepisów technicznych powodował niemożność ich zastosowania przez organy państwa członkowskiego. Za stanowiskiem, że omawiane przepisy należą do kategorii przepisów technicznych wymagających notyfikacji mogło przemawiać orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Mianowicie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w dniu 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11, gdzie wskazał, że przepisy zakazujące prowadzenia gier elektrycznych, elektromechanicznych i elektronicznych w jakichkolwiek miejscach publicznych i prywatnych z wyjątkiem kasyn, należy uznać za „przepisy techniczne”. Wskazano również, iż konsekwencją wadliwej notyfikacji, jak i braku notyfikacji jest brak możliwości stosowania i to nie tylko przez sądy norm redakcyjnych, które nie zostały notyfikowane, a zostały zawarte w jednostkach redakcyjnych podlegających obowiązkowi notyfikacji. Wynikało z tego, że na nienotyfikowane przepisy krajowe nie można powoływać się skutecznie przed sądem krajowym wobec podmiotów prywatnych.
Wyżej wskazane stanowisko(...)potwierdzało również np. postanowienie SN w sprawie II KK 55/14, w którym wskazano, że niezgodność z prawem wspólnotowym późniejszej normy prawa krajowego nie powoduje, iż ta norma prawa krajowego przestaje istnieć. Jednak w takiej sytuacji sąd krajowy ma obowiązek odstąpić od stosowania tej normy.
Dopiero w wyroku Sądu Najwyższego w sprawie IV KK 316/15 z dnia z dnia 1 marca 2016 r. podkreślono, że to sądy krajowe dokonują interpretacji prawa krajowego. Stąd też za nieuprawnione należało uznać wszelkie wypowiedzi Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w których kategorycznie oceniał przepisyustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych(t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 612).(...)nie miał kompetencji do oceny, czy konkretne przepisy, np.art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, mają charakter przepisów technicznych.
W sytuacji, gdy moc obowiązująca przepisów hazardowych powiązanych zart. 107 kksbudziła wątpliwości nawet w wysoko wyspecjalizowanym środowisku prawniczym, to trudno dziwić, że miał z tym kłopot przeciętny obywatel za jakich należy uznać obu oskarżonych.
Sąd uznał za wiarygodne zeznaniaA. W.(k.229v),A. E.(k.229v),R. K.(k.229v) orazB. K.(k.230v), funkcjonariuszy, którzy przeprowadzali kontrolę w punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych „milenium” przyul. (...)wK.. Z ich zeznań wynika, że po przeprowadzonym eksperymencie na automacie(...)nr(...)uznali, iż można prowadzić na nim gry, które mają charakter losowy i komercyjny, co prowadziło do wniosku, że w kontrolowanym miejscu urządzono gry niezgodnie zart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychtj. poza kasynem gry i bez wymaganej koncesji. Świadkowie wskazali, że element losowości nie wynikał ze sposobu rozegrania gry, gdyż zręczność gracza nie miała wpływu na uzyskanie wygranej, a wynik gry zależał w całości od mechanizmu urządzenia. Świadkowie w swoich zeznaniach nie odnieśli się do stanu świadomości oskarżonych odnośnie legalności działania zatrzymanych w sprawie urządzeń.
Świadkowie w sposób jasny i logiczny opisali przebieg czynności kontrolnych w lokalu należącym do oskarżonego, jak również poczynione – w oparciu o przeprowadzone oględziny i eksperyment – ustalenia co do charakteru gier rozgrywanych na badanych automacie, dlatego też Sąd przyznał im walor wiarygodności w całości.
Sąd przyznał również walor wiarygodności zeznaniomZ. S.(ojca oskarżonegoT. S.) nie znajdując podstaw do ich zakwestionowania. Świadek wskazał, że tylko raz widział osobę grająca na automacie, a w jego obecności automat nie wypłacił żadnej wygranej. Nie posiada on wiedzy jak wygląda gra na automatach i nie zna obecnej regulacji prawnej donośnie automatów.Z. S.opisał okoliczności przeprowadzenia kontroli oraz eksperymentu, której był świadkiem. (k.6v, 221v-222).
Za wiarygodne w całości Sąd uznał również dowody w postaci dokumentów. Zostały one sporządzone w odpowiedniej formie przez podmioty uprawnione do ich wystawienia. Nie były kwestionowane przez żadną ze stron, nie budziły również wątpliwości co do ich autentyczności.
Przestępstwo zart. 107 § 1 kksjest przestępstwem umyślnym, co oznacza, że sprawca musi działać z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym, tj. chcieć popełnienia przestępstwa lub przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzić.
Natomiast zgodnie z treściąart. 10 § 1kksnie popełnia umyślnie czynu zabronionego, kto pozostaje w błędzie do okoliczności stanowiących jego znamię, z kolei 10§ 4kksstanowi, że błąd co do karalności wyłącza odpowiedzialność karną skarbową jeżeli osoba dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego karalności. Usprawiedliwiony błąd co do karalności uchyla winę, a tym samym wyłącza odpowiedzialność karną za przestępstwo umyślne.
W świetle przeprowadzonych w sprawie dowodów nie sposób bowiem skutecznie wykluczyć, iż oskarżeni byli przekonani, że działają zgodnie z przepisami, zwłaszcza w sytuacji funkcjonujących w obrocie prawnym licznych rozbieżnych interpretacji i orzeczeń.Do przypisania oskarżonym zarzucanych im przestępstw konieczne było jednoznaczne wykazanie świadomości oskarżonych, że opisane w zarzutach działanie miało charakter bezprawny.
Przekonanie sprawcy – oparte na rozbieżnych orzeczeniach sądowych – o niemożności stosowania przepisów technicznych z powodu ich nienotyfikowania, oznacza, że sprawca pozostaje w przekonaniu, że nie działa wbrew przepisomUstawy o grach hazardowych, nie można bowiem naruszyć przepisów, które z powodu określonej wady formalnej nie mogą znaleźć zastosowania przez sądy. Tym samym nawet jeżeli przyjmiemy, że takie przekonanie jest błędne, to błąd taki jest w świetleart. 10 § 1kksbłędem co do znamienia ustawowegoart. 107 § 1 kks, wykluczającym przypisanie umyślnego popełnienia czynu zabronionego określonego w tym ostatnim przepisie.
Ponadto, jak już wyżej wskazano, mogło występować również przekonanie, iż oskarżeni są podmiotami, które mają możliwość dostosowania się do skutków, jakie pociąga za sobą zmianą przepisów, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych, do dnia 01 lipca 2016 r.
W ocenie Sądu wobec tego nie sposób przyjąć, iż wymieni mieli świadomość nielegalności podejmowanych działań, co oznacza, iż nie mogło być mowy o wypełnieniu przez oskarżonych znamion strony podmiotowej zarzucanych im czynów zart. 107 § 1 kks.
Konkludując, uwzględniając wszystkie wskazane wyżej okoliczności, w ocenie Sądu w sprawie nie znaleziono jednoznacznych dowodów, które pozwalały na przypisanie oskarżonym zarzucanych im aktem oskarżenia czynów zart. 107 § 1 kks. Jednocześnie Sąd był zobligowany rozstrzygnąć wątpliwości, co do stanu świadomości oskarżonych na ich korzyść, zgodnie zart. 5 § 2 kpk.
W związku tym oskarżonych należało uniewinnić od popełnienia zarzucanych im czynów zart. 107 § 1 kks.
Z uwagi na powyższe rozstrzygniecie, Sąd kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.