Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 137/17
Data wyroku: 2017-06-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Tokarczyk, Małgorzata Peteja-Żak, Kazimierz Cieślikowski
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 286 § 1 kk

Sygnatura akt VI Ka 137/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia2 czerwca 2017r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Małgorzata Peteja-Żak (spr.)
Sędziowie SSO Grażyna Tokarczyk
SSO Kazimierz Cieślikowski
Protokolant Kamil Koczur
przy udziale Justyny Smużyńskiej Prokuratora Prokuratury RejonowejG.wG.

po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2017 r.
sprawyS. S.ur. (...)wM.
synaZ.iM.
oskarżonego zart. 297§1 kkiart. 286§1 kkprzy zast.art. 11§2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 5 grudnia 2016 r. sygnatura akt III K 577/15
na mocyart. 437 kpkiart. 438 kpk
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt VI Ka 137/17

UZASADNIENIE WYROKU

z dnia 2 czerwca 2017r.
Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2016 roku, w sprawie o sygn. akt III K 577/15, Sąd Rejonowy w Gliwicach uniewinnił oskarżonegoS. S.od zarzucanego mu czynu polegającego na tym, że w okresie od dnia 23 grudnia 2013 roku do 3 stycznia 2014 roku wBanku (...)wG.Oddział przyul. (...), działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wspólnie i w porozumieniu z innym nieustalonym mężczyzną, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zawarł zBankiem (...) S.A.wW.umowę pożyczki gotówkowej, po uprzednim przedłożeniu sfałszowanego dowodu osobistego wystawionego na daneA. S.oraz po przedłożeniu do wniosku o zawarcie pożyczki z dnia 23 grudnia 2013 roku nierzetelnego zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach wfirmie (...) Sp. z o.o.z/s wO.przyul. (...)na stanowisku dyrektora(...)wraz ze średnim comiesięcznym wynagrodzeniem brutto w wysokości 8700 zł., które to okoliczności miały istotne znaczenie dla uzyskania w/w wsparcia finansowego i wprowadzając w ten sposób pracownika banku co do faktycznej tożsamości pożyczkobiorcy, jak również faktu jego zatrudnienia w ww. firmie oraz wysokości osiąganych z tego tytułu dochodów oraz zamiaru spłaty pożyczki, czym doprowadzili w/w bank do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 120 000 zł, przelanej na konto bankowe wskazane w umowie o pożyczkę o nr(...)należące do matkiS. S.–M. S. (1), tj. przestępstwa zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, kosztami procesu na mocyart. 632 pkt 2 kpkobciążając Skarb Państwa.
Rozstrzygnięcie w całości na niekorzyść oskarżonego zaskarżył Prokurator Rejonowy, zarzucając wyrokowi:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na bezpodstawnym wyeksponowaniu tych wyjaśnień oskarżonego, w których nie przyznaje się on do zarzucanego mu czynu i przyznaniu im waloru wiarygodności, co stało się podstawą uniewinnieniaS. S., podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego uzasadnia wniosek, że oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwo,

2
obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 4 kpk,art. 7 kpkorazart. 399 § 1 kpk, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz nieuwzględnienie wszystkich okoliczności przemawiających na niekorzyść oskarżonego, a w szczególności poprzez zaniechanie uprzedzenia stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkna przestępstwo zart. 299 § 1 kk, podczas gdy prawidłowa analiza całokształtu zgromadzonych w sprawie dowodów oraz okoliczności sprawy wskazują na to, że taka zmiana była jak najbardziej dopuszczalna i uzasadniona.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Prokurator Rejonowy wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy stwierdził, co następuje:
Apelacja oskarżyciela publicznego okazała się zasadna i skuteczna o tyle, iż w następstwie jej wywiedzenia koniecznym i uzasadnionym stało się uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy oskarżonego do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Analiza treści środka odwoławczego prowadzi do wniosku, że skarżący kwestionuje przede wszystkim poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne oraz zarzuca temu Sądowi brak dokonania należytej oceny zgromadzonych dowodów, w tym zwłaszcza odnośnie winy i sprawstwa oskarżonego odnośnie zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu. Trafnie podnosi więc, że Sąd ten nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, wynikających nie tylko z zeznańM. S. (1)iK. L., ale także i z relacji samego oskarżonego, czego konsekwencją było wyprowadzenie ocen i wniosków nieodpowiadających prawidłowości logicznego rozumowania.
Należy zgodzić się z apelującym, iż Sąd pierwszej instancji zaniechał oceny całokształtu materiału dowodowego jaki został zgromadzony w sprawie, opierając się z jednej strony bezkrytycznie na wyjaśnieniach oskarżonego nie przyznającego się do winy, a z drugiej na relacji jego matki, nie do końca wszak potwierdzającej wersjęS. S.gdy idzie o przeznaczenie i posiadacza kwoty pieniężnej, która miała być przekazana na jej konto bankowe. Przede wszystkim jednak nie wytrzymuje krytyki relacja samego oskarżonego, gdy wyjaśnia on w jaki sposób doszło do nawiązania po wielu latach swoistej współpracy z dawno niewidzianym znajomym o imieniuP., wykrętnego tłumaczenia matce braku przez tego ostatniego konta bankowego, w końcu jego niewiedzy w zakresie źródła pochodzenia pieniędzy, ich wysokości czy też tego, dla kogo ta kwota została przekazana na wskazane konto (dlaA. S.). Trudno dziwić sięM. S. (1), gdy ta zaskoczona była faktem nieposiadania przez znajomego syna konta bankowego, z drugiej zaś strony nie sposób znaleźć w świetle logiki i zasad doświadczenia życiowego racjonalnego wytłumaczenia działań oskarżonego, który po wielu latach spotyka dawnego znajomego, któremu – znając jego przeszłość, fakt prowadzenia rozległego biznesu – w sposób bezrefleksyjny udostępnia numer konta bankowego swojej matki na wpłatę tam z niewiadomego źródła dużej kwoty pieniędzy. Już samo takie postępowanie oskarżonego musi budzić poważne wątpliwości, jeśli zaś doda się do tego podyktowane przez oskarżone warunki owej współpracy (uzyskanie stosownego wynagrodzenia w zamian za przekazanieP.w 4 transzach łącznej kwoty 120.000 złotych) stwierdzić trzeba, iż rola oskarżonego nie zakończyła się jedynie na udostępnieniu nr rachunku bankowego, ale także i na dalszej chęci uczestnictwa w tym procederze, tym bardziej, że pieniędzy wpływających na kontoM. S. (1), poza kwotą 120.000 złotych, wedle zapewnień miało być jeszcze więcej. Tylko osoba skrajnie naiwna i życiowo nierozgarnięta w sytuacji zarysowanej przez oskarżonego mogłaby zawierzyć bezkrytycznie, w dobrej wierze, wersji przedstawionej przez osobęP., bliżej nieznanej nawet mu z nazwiska, co do źródła pochodzenia dużej kwoty pieniężnej, a do takich wszak oskarżony, jako osoba prowadząca od lat rozległe interesy nawet za granicą, nie należy z całą pewnością.
Duże wątpliwości budzi także dokonana przez Sąd meriti ocena treści zeznań świadkaK. L.w części, w której opisuje on nie tylko odmiennie bądź nierzeczowo okoliczność przekazania mężczyźnie zatrudnionemu przez niego i znanemu jakoA. S.zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach, ale także sam fakt jego zatrudnienia wfirmie (...) Sp. z o.o.czy też przyczyny dla której następnie wspólnie z oskarżonym miał on go poszukiwać. Jeśli nadto zeznania jego z rozprawy odnośnie statusu społecznegoA. S.(ps.G.,G. (1)) zestawi się z relacją oskarżonego, który przedstawia tę osobę –P.- jako poważnego biznesmena, imającego się w przeszłości m. in. handlem paliwem i posiadającego przy sobie bardzo duże kwoty pieniędzy, trzeba z dużą ostrożnością dokonywać oceny tych zeznań, zwłaszcza przez pryzmat znajomości oskarżonego zP.oraz ich wspólnych interesów.
Nadto w trakcie postępowania w niniejszej sprawie zdołano ustalić, że Prokuratura Okręgowa wR.prowadzi śledztwo pod sygn. akt V Ds. 43/13 przeciwkoP. T.,P. W.i 14 innym osobom, podejrzanym o przestępstwa zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 kki inne, w toku któregoP. W.złożył obszerne wyjaśnienia, mogące mieć istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy niniejszej (vide: nadesłane kserokopie protokołów przesłuchania z dnia 12 i 15 grudnia 2014r. – k. 369-375). Okoliczność ta ma o tyle znaczenie, iż dotychczas nie zdołano ustalić znajomegoS. S., znanego z imienia jakoP.bądź z pseudonimuG.,G. (1). Konieczne zatem staje się przy ponownym rozpoznaniu sprawy co najmniej przesłuchanieP. W.(oraz innych osób, w zależności od treści jego relacji), po uprzednim ustaleniu etapu na jakim znajduje się owe postępowanie prowadzone przez(...)Prokuraturę Okręgową oraz treści przedstawionych zarzutów, a to w związku z treścią przepisuart. 182 § 3 kpk, a takżeart. 391 § 2 kpk, dającego Sądowi możliwość odczytania na rozprawie protokołów złożonych poprzednio przez świadka wyjaśnień w charakterze oskarżonego.
Kolejną okolicznością, niezbadaną do tej pory przez Sąd I instancji, jest fakt podnoszony przez świadkaM. S. (2), a dotyczący dokonania na rzeczBanku (...) S.A.w dniu 28 lutego 2014r. jednej wpłaty raty w kwocie 3.400 złotych z tytułu udzielonej pożyczki gotówkowej, zrachunku nr (...)prowadzonego w(...) BANK S.A.(k. 99), a zatem ustalenie danych osobowych tej osoby poprzez zwrócenie się do tego banku o stosowną informację wydaje się być konieczne w trakcie czynionych ustaleń.
Wszystkie powyżej podnoszone okoliczności będące przedmiotem rozpoznania, a nie wyjaśnione dotychczas w zgodzie z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, będzie miał Sąd Rejonowy na względzie przy ponownym rozpoznaniu. Ponieważ przeprowadzona przez Sąd I instancji ocena dowodów nie uwzględnia wszystkich wskazanych przez apelującego i przywołanych powyżej aspektów sprawy, Sąd odwoławczy uznał ją za niepełną, a przez to błędną oraz skutkującą koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla zweryfikowania prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd przeprowadzi postępowanie dowodowe w pełnym dotychczasowym zakresie, nadto przesłucha w charakterze świadkaP. W.oraz inne ewentualnie osoby, ujawnione przez tego ostatniego jako biorące udział w opisywanym przez niego procederze, a następnie tak zgromadzony materiał dowodowy podda pełnej i wyczerpującej analizie w zestawieniu z relacjami oskarżonego, oceniając go swobodnie, zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, po czym wyciągnie prawidłowe wnioski końcowe, oczywiście z uwzględnieniem podniesionych powyżej uwag Sądu odwoławczego i wystrzegając się uchybień, które zadecydowały o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto wyniki analizy materiału dowodowego powinny znaleźć odzwierciedlenie, gdy zajdzie taka konieczność, w pisemnych motywach wyroku zgodnie z treściąart. 424 § 1 i 2 kpk. Równocześnie przedwczesne i niepotrzebne w obliczu uchylenia zaskarżonego wyroku staje się odniesienie do drugiego z czynionych przez skarżącego zarzutów, a dotyczącego ewentualnej możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu objętego skargą pod kątem realizacji znamion innego przestępstwa, zwłaszcza zart. 299 § 1 kk.
Z tych wszystkich powodów Sąd Okręgowy, nie przesadzając w niczym końcowego rozstrzygnięcia, orzekł jak w części dyspozytywnej swego wyroku.