Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 317/17
Data wyroku: 2017-06-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 13§1 kk w zw. z art. 297§1 kk w zw. z art. 286§1 kk w zw. z art. 11§2 kk

Sygn. akt IV Ka 317/17

UZASADNIENIE
G. M.został oskarżony o to, że w dniu 15 maja 2013 roku wP.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez złożenie w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wP.wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok poświadczającego nieprawdę w zakresie wielkości gruntów rolnych i posiadanych roślinach usiłował wyłudzić niezależne środki pomocowe w kwocie ogółem 12.602,42 zł na szkodę Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wP.tj. o czyn zart. 13 § 1 kkw zw. zart 297 § 1 kkw zb. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk.
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskimwyrokiem z dnia 13 lutego 2017 roku w sprawie VII K 810/15 uznał oskarżonegoG. M.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z tym uzupełnieniem, że przyjął, iż poświadczając nieprawdę w zakresie wielkości gruntów rolnych oraz zasianych roślin usiłował wprowadzić Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wP.w błąd i wyczerpał swoim zachowaniem dyspozycjęart. 13 § 1 kkw zw. zart. 297 § 1 kkw zb. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 i 2 kkiart. 4 § 1 kki na podstawieart. 286 § 1 kkw zw.art. 11 § 3 kkw zw. zart. 14 § 1 kkwymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
- na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkorazart. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 2 (dwóch) lat;
- na podstawieart. 33 § 2 kkwymierzył oskarżonemu karę 50 (pięćdziesiąt) stawek dziennych grzywny, przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwadzieścia) złotych;
- zasądził od oskarżonego 320 złotych tytułem opłaty oraz 70 złotych tytułem zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Powyższy wyrok zaskarżył oskarżony.
Apelacja - jak wynika z jej treści - wywiedziona została z podstawy prawnejart. 438 pkt 3 kpki zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi błędy w ustaleniach faktycznych.
W konkluzji skarżący wniósł o uniewinnienie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja okazała się częściowo zasadna i spowodowała zmianę zaskarżonego wyroku.
Zgodzić się należy z twierdzeniami oskarżonego, iż przedeklarowanie powierzchni działek rolnych zgłoszonych do płatności bezpośrednich nie mogło być uznane za próbę wyłudzenia finansowej pomocy unijnej.
Oskarżony wnioskując o przyznanie płatności bezpośrednich w ramach wariantu 1.1. dotyczącego zrównoważonego sposobu gospodarowania, zadeklarował powierzchnię 54,33 ha w sytuacji kiedy powierzchnia ta ustalona w toku kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni wynosiła 53,09 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku o płatność bezpośrednią a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli wynosiła 2,33% (1,24 ha). Zgodnie z zapisem art. 57 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Różnica między powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną przez oskarżonego we wniosku o płatność bezpośrednią mieści się w granicach tolerancji błędu, w związku z czym należało przyjąć , że wymieniony dopuścił się pomyłki, a nie – jak uznał Sąd Rejonowy – działał on z zamiarem wyłudzenia płatności w kwocie 1202,42 złotych. Wobec powyższego Sąd Okręgowy wyeliminował z opisu czynu niniejszą kwotę, jak i ustalenie, że podsądny usiłował wyłudzić płatność bezpośrednią do gruntów rolnych we wskazanej kwocie.
Nie sposób jednak zgodzić się z argumentacją apelacji odnoszącą się do kwestii wnioskowanych przez oskarżonego płatności w ramach wariantu 8.2.1. dotyczącego międzyplonu ozimego.
Jak wynika z decyzji administracyjnej Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wP.z dnia 08 maja 2014 roku różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności w ramach powyższego wariantu a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli wynosiła 92,32%. Oskarżony ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 54,33 ha.
Powierzchnia stwierdzona podczas kontroli wynosiła zaś 28,25 ha. Tymczasem zgodnie z art. 16 ust. 5 oraz ust 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do powyższych płatności a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% powierzchni stwierdzonej, płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.
W związku z tym, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła ponad 50 %, nie może być mowy o pomyłce oskarżonego we wskazaniu areału. Stąd też zasadnie odmówiono przyznania podsądnemu płatności i nałożono na niego sankcje.
Odnosząc się do podniesionej w apelacji kwestii nie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rolnictwa w celu wypowiedzenia się co do tego, czy rację w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności unijnych miał oskarżony czy przeprowadzający kontrolę w gospodarstwie wymienionego inspektorzy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, należy zważyć, iż nie było takiej potrzeby. Powyższa Agencja zatrudnia osoby, które wykazują się fachową wiedzą i doświadczeniem w przeprowadzaniu kontroli na gruntach rolnych. Trudno zatem podważać ustalenia fachowych inspektorów agencji poczynione w toku kontroli, zwłaszcza że dotyczyły one kwestii tak oczywistych jak dostrzegalne gołym okiem: powierzchnie prowadzonych upraw i rodzaj zasianych roślin.
W realiach niniejszej sprawy oskarżony deklarując we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 8.2.1 – międzyplon ozimy, posiadanie gruntów rolnych o powierzchni większej od rzeczywiście posiadanej zmierzał do wyłudzenia nienależnych środków pomocowych w kwocie 11.400 złotych.
W tej sytuacji, zważywszy, iż nieznaczne zawyżenie powierzchni działek rolnych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich uznać należało za rezultat błędnego wyliczenia powierzchni przez oskarżonego, Sąd Okręgowy ograniczył opis czynu do usiłowania wyłudzenia kwoty 11.400 złotych.
Pomimo dokonanej zmiany w poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleniach faktycznych, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie orzeczenia o karze.
Oskarżonemu wymierzona została najniższa kara pozbawienia wolności przewidziana w sankcji przepisuart. 286 § 1 kk, w dodatku z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W pełni uzasadnione i przystające do okoliczności popełnionego czynu, w tym celu działania sprawcy, było również orzeczenie wobec oskarżonego obok kary pozbawienia wolności kary grzywny. Kara o charakterze finansowym była w pełni pożądana i oczekiwana, skoro sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Ilość stawek dziennych grzywny została dostosowana do stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz jego zawinienia, zaś wysokość stawki dziennej jest adekwatna do możliwości zarobkowych i sytuacji materialnej oskarżonego. Tak orzeczona kara ma spełnić funkcję wychowawczą i jednocześnie zniechęcić oskarżonego do bezprawnego działania.
O kosztach sądowych w postępowaniu odwoławczym Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o przepisy wskazane w części dyspozytywnej wyroku.