Sąd Rejonowy w Bełchatowie
IV Wydział Pracy
Sygnatura akt: IV P 288/16
Data wyroku: 2017-07-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Grabiszewska

Sygn. akt IV P 288/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 lipca 2017 roku
Sąd Rejonowy w Bełchatowie Wydział IV Pracy
w składzie następującym:
Przewodniczący : Sędzia SR Beata Grabiszewska
Protokolant: Bożena Michalak
po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2017 roku w Bełchatowie
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. N.
przeciwkoZakładowi (...)Spółcez ograniczoną odpowiedzialnością wB.
o uchylenie kary nagany

1
uchyla karę nagany zastosowaną w dniu 18 października 2016 roku przez pozwanyZakład (...)Spółkęz ograniczoną odpowiedzialnością wB.wobec powodaJ. N.;

2
zasądza od pozwanegoZakładu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.na rzecz powodaJ. N.kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego

Sygn. akt IV P 288/16

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 18 listopada 2016 roku, skierowanym przeciwkoZakładowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.,J. N., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie nałożonej na niego w dniu 18.10.2016 roku kary porządkowej nagany oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu pozwu wskazał, że zdarzenie opisanew zawiadomieniu o nałożeniu na powoda kary porządkowej nie uzasadniało zastosowania tej kary. Nadto podnosił, że wymierzenie kary nagany za wyrażenie swojej opinii budzi wątpliwości wobec zawartego wart. 108 § 1 kpzamkniętego katalogu przewinień.
W odpowiedzi na pozew z dnia 29 listopada 2016 roku pozwanyZakład (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.wniósł o oddalenie powództwai zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu strona pozwana wskazała, że zastosowanie wobec powoda kary nagany było uzasadnione i zostało dokonane zgodniez obowiązującymi przepisami prawa. Powód nie przestrzegał ustalonej Regulaminem pracy organizacji i porządku w procesie pracy, ponieważ niewłaściwie odniósł się do klienta zakładu pracy, nie przestrzegał uznanych powszechnie zasad współżycia społecznego, kierując się partykularnymi interesami, a nie interesem pracodawcy, a przez to godził w dobro zakładu pracy, jakim jest jego wizerunek.
W toku procesu strony reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.
Sąd Rejonowy – Sąd Pracy ustalił następujący stan faktyczny:
J. N.został zatrudniony wZakładzie (...)i (...) Sp. z o.o.wB.od 1 lipca 2016 roku, początkowo na okres próbny do 30 września 2016 roku, a następnie od dnia 1 października 2016 roku na podstawie umowy o pracę na czas określony do dnia 30 września 2018 roku. Powód pracuje na stanowisku Specjalisty ds.(...)w pełnym wymiarze czasu pracy.
(okoliczność bezsporna)
Zakres czynnościJ. N.został określony na piśmie. Do jego podstawowych obowiązków należało m. in.: inicjowanie i podejmowanie działań marketingowych mających na celu pozyskiwanie nowych klientów oraz tworzenie pozytywnego wizerunku Spółki, przygotowanie i wdrażanie planów marketingowych, tworzenie i redagowanie publikacji marketingowych i materiałów informacyjnych, współpraca z dostawcami usług marketingowych, współpraca z mediami, zarządzanie stroną internetową Spółki, współdziałanie z instytucjami, placówkami kulturalno-oświatowymii organizacjami pozarządowymi w zakresie promocji działań Spółki, organizacyjne wspieranie podejmowanych przez nie inicjatyw, współpraca z innymi komórkami organizacyjnymi Spółki.
(dowód: zakres obowiązków – akta osobowe powoda, cześć B, k. 14)
W dniu 13 października 2016 roku powódJ. N.został poproszony do gabinetu przełożonejJ. P., gdzie odbywało się spotkanie z Naczelnikiem OSP wB.–K. F.. Powodowi przedstawiono treść uprzedniej rozmowy na temat ewentualnego aneksu do umowy pomiędzy OSPB.i pozwaną Spółką.J. P.poprosiła powoda, aby przyniósł brakujące dokumenty. Wychodząc z pokojuJ. N.powiedział, że na następny rok nie powinna być zawarta z OSP żadna umowa, że organizacja nie powinna otrzymać żadnych pieniędzy i zrobi wszystko, aby tak się stało.
(dowód: zeznania świadków:J. P.– k. 60-62;K. F.– k. 62-63; zeznania powodaJ. N.– k. 56-60 w zw. z k. 74)
K. F.był urażony wypowiedzią powoda. Uznał ją za niestosowną względem jego osoby i organizacji, którą reprezentował.J. P.poczuła się niezręcznie. Za zachowanie powoda przeprosiłaK. F..J. N.nie przeprosiłK. F..
(dowód: zeznania świadków:J. P.– k. 60-62;K. F.– k. 62-63)
Następnego dniaJ. P.poinformowała Prezesa ZarząduP. K.o incydencie. Na prośbęP. K.zorganizowała spotkanie z udziałemK. F.. W czasie spotkania przedstawił on przebieg zdarzenia w obecności Prezesa ZarząduP. K., WiceprezesW. K.iJ. P.. Na koniec został przeproszony za zachowanie powoda przezP. K.iW. K.. Ze spotkaniaJ. P.sporządziła notatkę, pod treścią której podpisali się uczestnicy spotkania.
(dowód: zeznania świadków:J. P.– k. 60-62;K. F.– k. 62-63,W. K.– k. 72-74; zeznania pozwanegoP. K.– k. 58-60 w zw. z k. 74; notatka służbowa – k.7)
Następnie odbyło się spotkanie z udziałemJ. N., który został poproszony przez Prezesa Zarządu o wyjaśnienie zaistniałego incydentu. Powód potwierdził przebieg zdarzenia z poprzedniego dniai przyznał, że kierowały nim emocje wynikające ze złych doświadczeń we współpracy z OSP w poprzedniej pracy. Ze spotkania również została sporządzona notatka.
(dowód: zeznania świadków:J. P.– k. 60-62;K. F.– k. 62-63,W. K.– k. 72-74; zeznania pozwanegoP. K.– k. 58-60 w zw. z k. 74; zeznania powodaJ. N.– k. 56-60 w zw. z k. 74; notatka służbowa – k. 8)
W dniu 18.10.2016 roku pozwany pracodawca zawiadomił powodao zastosowaniu wobec niego kary nagany za naruszenie dyscypliny pracy oraz za przekroczenie swoich kompetencji wynikających z umowy o pracę oraz z zakresu obowiązków, jak i nieodpowiedniego i nieuprawnionego zachowania w czasie rozmów służbowych wobec kontrahenta Spółki, tj. Naczelnika OSP wB., który poczuł się zachowaniem i postawą powoda urażony i obrażony. Zawiadomienie to w imieniu pracodawcy podpisałP. K..
(dowód: zawiadomienie o zastosowaniu kary – k. 6)
W dniu 24.10.2016 rokuJ. N.wniósł sprzeciw od zastosowanej kary nagany. Wskazał w nim, że zdarzenie nie uzasadniało wymierzenia mu kary nagany, a podczas spotkania z Naczelnikiem OSPB.wyraził jedynie swoją opinię odnosząc się do incydentów związanych ze współpracą z OSP u poprzedniego pracodawcy.J. N.podał, że nie miał zamiaru ingerować w sprawy finansowe Spółki.
(dowód: sprzeciw – k. 9-9odwr.)
W dniu 25.10.2016 roku pozwana Spółka zawiadomiła działające na jej terenie związki zawodowe o sprzeciwie powoda od wymierzonej karyi wystąpiła o zajęcie stanowiska w tej sprawie. Komisja Zakładowa(...)wyraziła sprzeciw wobec decyzji wymierzenia kary porządkowejJ. N.. Pismem z dnia 4.11.2016 roku pozwany pracodawca poinformował powoda o odrzuceniu jego sprzeciwu.
(dowód: zawiadomienie, pismo organizacji związkowej, pismo o odrzuceniu sprzeciwu – akta osobowe powoda, cześć B, k. 23, 24, 25)
Z informacji zawartej w Rejestrze Przedsiębiorców wynika, że Spółkę reprezentuje zarząd, a sposób reprezentacji jest następujący: przy zarządzie jednoosobowym Spółkę reprezentuje jeden członek zarządu, przy wieloosobowym – dwóch członków zarządu łącznie albo jeden członek zarządu łącznie z prokurentem.
Reprezentacja Spółki jest określona w treści umowy Spółki. W § 151pkt 1. umowy wskazano, że w przypadku zarządu wieloosobowego, wykonuje on swoje funkcje kolegialnie. Każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw Spółki i może bez uprzedniej uchwały zarządu prowadzić sprawy nie przekraczające zwykłego zarządu w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, Aktu założycielskiego, regulaminy i inne akty wiążące zarząd. Z umowy Spółki wynika, że wewnętrzny podział pracy członków zarządu następuje na podstawie Regulaminu Organizacyjnego. W przypadku zarządu wieloosobowego do składania oświadczeń woli i podpisywaniaw imieniu Spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Do zaciągania zobowiązań i rozporządzania prawem o wartości do wysokości kwoty 5.000,00 zł uprawniony jest każdy członek zarządu samodzielnie.
Szczegółowy sposób funkcjonowania zarządu Spółki określa Regulamin Zarządu Spółki uchwalony przez Zarząd i zatwierdzony przez Radę Nadzorczą.
(odpis z KRS- k. 80-84; wyciąg z umowy Spółki – k. 78-79)
W pozwanej Spółce obowiązuje Regulamin pracy. W § 3 pkt 1 wskazano, że użyte w Regulaminie określenie „pracodawca” oznaczaZakład (...) Sp. z o.o.wB.zwany dalejSpółką,w imieniu którego czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje Prezes Zarządu – Dyrektor Naczelny.
(dowód: Regulamin pracy – k. 87-110)
Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie poczyniono w oparciuo dokumenty złożone do akt sprawy oraz zawarte w aktach osobowych powoda, a także na podstawie zeznań stron i świadków.
Stan faktyczny jest w zasadzie bezsporny. Spór pomiędzy stronami dotyczy interpretacji i oceny zachowania powoda, stanowiącego podstawę do zastosowania wobec niego kary porządkowej nagany.
Sąd Rejonowy – Sąd Pracy zważył co następuje:
Zgodnie z treściąart. 108 § 1 kpza nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy, pracodawca może stosować: karę upomnienia i karę nagany. Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy - pracodawca może również stosować karę pieniężną (§2).
Z kolei przepisart. 109 § 1 kpstanowi, że kara nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia. Kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika (§ 2).
W myślart. 110 kpo zastosowanej karze pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie, wskazując rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia oraz informując go o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Odpis zawiadomienia składa się do akt osobowych pracownika.
Dla skutecznego zastosowania kary porządkowej wobec pracownika istotne znaczenie mają więc przepisyart. 109 § 2 i art. 110 kp.
W wyroku z dnia 4 marca 1999 r., I PKN 605/98, OSNAPiUS 2000/8/307, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że wsłuchanie pracownika musi poprzedzać zastosowanie wobec niego kary porządkowej, a zastosowanie kary następuje w chwili podpisania pisma o ukaraniu, gdyż wtedy wewnętrzna wola przełożonego otrzymuje swój zewnętrzny, formalny wyraz. W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku, Sąd Najwyższy zajął stanowisko, zgodnie z którym „treśćart. 109 § 2interpretowana łącznie zart. 110 kp, stanowiącym o obowiązku zawiadomienia pracownika o zastosowanej karze, prowadzi do wniosku, że przepisy te ustanawiają trzy etapy postępowania, których zachowanie w odpowiedniej kolejności decyduje o prawidłowości postępowania w sprawie ukarania pracownika. Pierwszym etapem jest wysłuchanie pracownika (które musi być uprzednie w stosunku do zastosowania kary), drugim - podjęcie decyzji o zastosowaniu kary (po wysłuchaniu pracownika) i trzecim - zawiadomienie pracownika na piśmie o zastosowanej karze (…) Przedstawiona kolejność czynności ze strony pracodawcy, a zwłaszcza przewidziany wart. 110 kpobowiązek zawiadomienia pracownika na piśmie o zastosowanej karze, świadczy o tym, że w sferze decyzyjnej wymierzenie ("zastosowanie") kary następuje w chwili podpisania pisma o ukaraniu (…)” .
W cytowanego uzasadnienia orzeczenia wynika jednoznacznie,że podjęcie decyzji następuje w chwili podpisania oświadczenia pracodawcyo ukaraniu pracownika. Należy zatem przyjąć, że zastosowanie kary polega na sporządzeniu pisma o ukaraniu i jego podpisaniu. Za niedopuszczalny należy uznać ustny przekaz o ukaraniu i późniejsze jego potwierdzenie na piśmie. W praktyce pisemne oświadczenie pracodawcy o ukaraniu pracownika jest owym „zawiadomieniem na piśmie”.
Kara porządkowa winna być zastosowana przez osobę - osoby upoważnione do stosowania kar, tj. upoważnione do składania oświadczeń woli pracownikom w imieniu pracodawcy -art. 31k.p.(por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 17 grudnia 1997 r., I PKN 432/97, OSNAPiUS 1998, nr 21, poz. 625, z dnia 21 października 1999 r., I PKN 329/99, OSNAPiUS 2001, nr 5, poz. 159, notka).
Przepisart. 31§ 1 kpstanowi, że za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba.
Powyższy przepis określa reprezentację jednostki organizacyjnej w sprawach ze stosunku pracy, stanowiąc, że za pracodawcę czynności takich dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką (stosownie do przepisów o funkcjonowaniu danego rodzaju jednostek organizacyjnych) albo inna wyznaczona osoba. Sformułowanie "wyznaczona do tego osoba" oznacza osobę, wyznaczoną przez zarządzającego jednostką organizacyjną, będącą pracodawcą.
U pracodawcy będącego spółką z o.o., którego zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki (art. 205 ksh). Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem (tzw. reprezentacja łączna). W sprawach ze stosunku pracy sposób reprezentacji spółki z o.o. jest szerszy, czynności z tego zakresu bowiem – zgodnie zart. 31kp– mogą być dokonywane także jednoosobowo przez wyznaczoną (upoważnioną) do tego osobę.
Działanie osoby lub organu zarządzającego w sprawach z zakresu prawa pracy może nastąpić na podstawie:
aktu, na mocy którego został utworzony dany podmiot (np. statut) lub aktu wewnętrznego określającego strukturę organizacyjną jednostki (np. regulamin organizacyjny) lub przepisu prawa określającego, kto w imieniu jednostki organizacyjnej dokonuje czynności z zakresu prawa pracy.
W rozumieniuart. 31§ 1 kpza osobę zarządzającą jednostką organizacyjną nie może być uznany członek organu zarządzającego (wyr. Sądu Najwyższego z dnia 3.40.2007 r., II PK 247/06, OSP 2009, Nr 7–8, poz. 75 z glosą Ł. Pisarczyka).
Organ lub osoba, która na podstawie przepisów prawa lub statutu zarządza jednostką organizacyjną będącą pracodawcą, może wyznaczyć inną osobę do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy. "Inna wyznaczona do tego osoba" może być osobą fizyczną lub prawną (por. wyr. Sądu Najwyższego z dnia 10.09.1998 r., I PKN 286/98, OSNAPiUS 1999, Nr 18, poz. 585, post. Sądu Najwyższego z dnia 12.10.2000 r., I PKN 536/00, OSNAPiUS 2002, Nr 10, poz. 241).
W pojęciu czynności z zakresu prawa pracy mieszczą się zarówno oświadczenia woli pracodawcy kształtujące treść łączącego strony stosunku pracy (np. zawarcie umowy o pracę, wypowiedzenie umowy, wypowiedzenie warunków pracy i płacy), jak i inne działania wywołujące określone przepisami skutki prawne (np. wydanie świadectwa pracy, udzielenie urlopu wypoczynkowego lub okolicznościowego, udzielenie kary porządkowej, przyznanie nagrody itp.). Przez czynności z zakresu prawa pracy rozumie się wszystkie czynności prawne określone w przepisach regulujących stosunek pracy, także dotyczących zbiorowego prawa pracy (np. zawarcie układu zbiorowego pracy, ustalenie regulaminu wynagradzania i pracy).
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy wskazać należy, iż decyzję o nałożeniu na powoda kary porządkowej nagany podjął jednoosobowo Prezes zarządu pozwanej Spółki, przy czym zarząd był wieloosobowy. Reprezentacja pozwanej jest określona w treści umowy Spółki. W § 1511. tej umowy wskazano, że w przypadku zarządu wieloosobowego, wykonuje on swoje funkcje kolegialnie. Każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw Spółki i może bez uprzedniej uchwały zarządu prowadzić sprawy nie przekraczające zwykłego zarządu w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, Aktu założycielskiego, regulaminy i inne akty wiążące zarząd. Jednocześnie w umowie Spółki nie wskazano, jakie sprawy należy zaliczyć do kategorii nie przekraczających zwykłego zarządu.
W umowie Spółki wskazano, że wewnętrzny podział pracy członków zarządu następuje na podstawie Regulaminu Organizacyjnego. W przypadku zarządu wieloosobowego do składania oświadczeń woli i podpisywaniaw imieniu Spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. Do zaciągania zobowiązań i rozporządzania prawem o wartości do wysokości kwoty 5.000,00 zł uprawniony jest każdy członek zarządu samodzielnie.
Pozwany pracodawca do akt sprawy nie złożył Regulaminu organizacyjnego Spółki, z którego wynikałby wewnętrzny podział pracy członków zarządu. Pozwany nie wykazał zatem umocowania Prezesa Zarządu pozwanej Spółki do jednoosobowej reprezentacji Spółki w sprawach z zakresu prawa pracy. Z akt sprawy nie wynika również, aby do reprezentowania Spółki w tym zakresie została wyznaczona inna osoba. Umowa Spółki nie zawierała żadnego upoważnienia do ustaleniaw Regulaminie pracy zakresu uprawnień do reprezentowania Spółki dla poszczególnych członków Zarządu ani ich kompetencji. Zatem wskazanie w tymże regulaminie, że w imieniu pracodawcy czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje Prezes Zarządu – Dyrektor Naczelny nie może odnieść skutku.
W konsekwencji, decyzja podjęta jednoosobowo tylko przez prezesa zarządu pozwanej, której z jakichkolwiek względów nie zaakceptował drugi z reprezentantów pozwanego pracodawcy, oznaczała, że sporną decyzjęw sprawie kary nagany podjął podmiot nieuprawniony do jednoosobowego dokonywania tej konkretnej czynności z zakresu prawa pracy. Wskazuje to, że decyzja jest oczywiście wadliwa, gdyż podjęta bez współdecydującej zgody drugiego reprezentanta pozwanego, tj. wbrewart. 31kp, a to oznacza, że nie wywoływała ona żadnych skutków prawnych ze stosunku pracy powoda.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie dokonywał merytorycznej zasadności zastosowanej wobecJ. N.kary nagany i uchylił tę karę, o czym orzekł w punkcie 1. wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 kpc, wyrażającego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Wysokość stawki wynagrodzenia pełnomocnika Sąd ustalił na podstawie§ 9 ust. 1 pkt 3w zw. z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).