Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 469/17
Data wyroku: 2017-05-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Pietrzak, Beata Torbus, Gabriela Pietrzyk-Cyrbus

Sygn. akt III AUa 469/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 maja 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Gabriela Pietrzyk - Cyrbus (spr.)

Sędziowie

SSO del. Beata Torbus
SSA Jolanta Pietrzak

Protokolant

Dawid Krasowski

po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaA. P.(A. P.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji ubezpieczonegoA. P.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Częstochowie
z dnia 5 stycznia 2017 r. sygn. akt IV U 1323/16

oddala apelację.
/-/SSO del. B.Torbus /-/SSA G.Pietrzyk-Cyrbus /-/SSA J.Pietrzak

Sędzia   Przewodniczący   Sędzia
Sygn. akt III AUa 469/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 1 września 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwC.odmówił przyznaniaA. P.prawa do emerytury na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 887)oraz na podstawie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.), gdyżnie wykazał on 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósłA. P., domagając się ponownego rozpoznania sprawy, albowiem pracował w warunkach szczególnych większą, niż wymagana, liczbę lat.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie wyrokiem z dnia 5 stycznia 2017r. oddalił odwołanie.
Sąd I instancji, w oparciu o akta rentowe i osobowe ubezpieczonego oraz jego wyjaśnienia i zeznania świadkówK. C.,E. R.,W. S.iW. P., ustalił, iżA. P.,urodzony (...), w dniu 24 sierpnia 2016r. złożył wniosek o przyznanie mu prawado emerytury, załączając do niego między innymi:
- wystawione przez Kierownika Sekcji Ogólnej ZOZ MSWiA wK.K. G.świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkachz dnia 21 września 2006r., z którego wynika, że w okresie od 1 listopada 1988r. do 30 kwietnia 2000r. wykonywał pracę palacza niezautomatyzowanych pieców c.o. na stanowisku palacza;
-  wystawione przez Zakład Obsługi Zamiejscowych Oddziałów(...)Urzędu Wojewódzkiego wK.z siedzibą wC.Sekcjad/s archiwum zlikwidowanych przedsiębiorstw państwowych świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, potwierdzające wykonywanie przez niego pracy w warunkach szczególnych w czasie zatrudnieniaw Kombinacie Budowlanym wC.w okresach od 21 czerwca 1974r. do 31 grudnia 1981r., od 1 stycznia 1982r. do 31 marca 1982r. i od 17 listopada 1982r. do 31 października 1988r.
W dalszej kolejności Sąd Okręgowy ustalił, iż w istotnym dla sprawy okresie do 31 grudnia 1998r.,A. P.:

1
od 1 września 1972r. do 31 października 1988r. był zatrudnionyw Kombinacie Budowlanym wC.;

2
od 1 listopada 1988r. do 31 grudnia 1998r. (i dalej do 21 września 2006r.)był zatrudniony w Zakładzie Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spaw Wewnętrznych i Administracji wK..

Łączny ogólny staż emerytalny odwołującego na dzień 1stycznia 1999r. wynosi 26 lat, 4 miesiące i 1 dzień.
W dniu 1 września 1972r.A. P.podjął pracę w Kombinacie Budowlanym wC.w charakterze malarza-szklarza przy pracach ogólnobudowlanych, z dniem 21 czerwca 1974r. został przeniesiony na stanowisko malarza, na którym zajmował się malowaniem konstrukcji metalowych hal produkcyjnych.
Z dniem 1 lipca 1975r., w ramach porozumienia między zakładami pracy, odwołujący został przeniesiony do(...) Przedsiębiorstwa (...)wC.. Poczynając od dnia 1 lipca 1975r. przez okres około trzech lat,A. P.zajmował się malowaniem elewacji budynków mieszkalnych, tj. ścian zewnętrznych i wszelkiego rodzaju balustrad. Prace malarskie wykonywał z elektrycznego kosza zewnętrznego, a malowane przez niego budynki były już zamieszkane; następnie został przeniesiony do pracy przy montażu rusztowań potrzebnych do budowy wieżowców i bloków czteropiętrowych wykonywanych w technologii wielkiej płyty. Brygada ubezpieczonego kładła nadto tynki natryskowe i kitowała spoiny na tych budynkach oraz rozbierała rusztowaniapo zakończonej budowie. Powyższe prace odwołujący wykonywał przez cały rok, albowiem zimą na budowach wykorzystywane były prowizoryczne kotłownie,przy pomocy których ogrzewano złącza wielkich płyt, dzięki czemu budynki mogły być stawiane również w niskich temperaturach.
Dodatkowo w okresach zimowychA. P.był kierowany do pracy przy obsłudze kotłowni montowanych na placach budowy. Stanowił je stary parowóz obudowywany płytami. Tak stworzona kotłownia była następnie opalana koksemi wytwarzała parę do ogrzewania znajdujących się na terenie budowy barakówi pomieszczeń biurowych. W ramach pracy w kotłowni do obowiązków ubezpieczonego należało palenie w palenisku parowozu.
Z dniem 17 listopada 1982r. odwołujący został przeniesiony do pracyw kotłowni Hotelu Pracowniczego, ogrzewanego z sieci miejskiej. W jego kotłowni znajdował się jeden piec służący przez cały rok do ogrzewania wody użytkowejdla mieszkańców oraz dodatkowo w okresie zimowym (od końca września do marca) pary na potrzeby kuchni hotelowej, przygotowującej w tym czasie posiłki regeneracyjne wydawane pracownikom Kombinatu na budowach. Piec znajdujący się w kotłowni Hotelu był opalany koksem, rocznie zużywał około 40 ton, nie był to piec nadmuchowy, a w jego komorze spalania jednorazowo mieściły się 3-4 taczki koksu. Kotłownia hotelowa pracowała całą dobę, a na każdej zmianie pracował jeden palacz. Zasypywanie pieca koksem i wybieranie szlaki trwało łącznie około 1,5 godzinyi odbywało się od 4 razy na dobę w początkowym okresie pracy wnioskodawcyw kotłowni, do jednego razu na dobę w okresie późniejszym - zależnie od ilości pracowników korzystających z Hotelu oraz ilości przygotowywanych posiłków regeneracyjnych. Jeden z zasypów pieca z reguły odbywał się na nocnej zmianienad ranem, tak aby czynności te zostały zakończone przed rozpoczęciem pracyprzez pracowników kuchni. Po porannym zasypaniu i oczyszczeniu pieca palacz włączał pompę cyrkulacyjną i regularnie dopuszczał wody do kotła. Piec nie był wykorzystywany na potrzeby procesów produkcyjnych.
W związku z przejęciem budynku przyul. (...)wC.przez Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych wC.,A. P.z dniem 1 listopada 1988r. stał się pracownikiem tego Urzędu, przy czym faktyczny charakter jego zatrudnienia nie uległ zmianie. Odwołujący nadal pracował w kotłowni w/w budynku, w którym mieściła się wówczas przychodnia i szpital. Podobnie,jak wcześniej Hotel Pracowniczy, tak samo szpital i przychodnia, ogrzewane byłyz sieci miejskiej, zaś obsługiwana przez ubezpieczonego kotłownia służyła jedyniedo dostarczania ciepłej wody użytkowej na potrzeby pracowników i pacjentów.
Prace w opisanym powyżej charakterze ubezpieczony świadczył stale,w pełnym wymiarze czasu pracy i co do zasady w poszczególnych wskazanych powyżej okresach nie był delegowany do jakichkolwiek innych zadań, za wyjątkiem krótkiego okresu w 1982r., kiedy to został przeniesiony do pracy w magazynieprzy układaniu rusztowań.
W rozważaniach prawnych Sąd I instancji odniósł się do treściart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 887 ze zm.), zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emeryturapo osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejściaw życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emeryturyw wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wnioskuo przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).
W myśl art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej, ubezpieczonym urodzonymprzed dniem 1 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym, niż określony w art. 27 ust. 2 i 3.
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionychprzy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względuna bezpieczeństwo własne lub otoczenia (ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowiskoraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4).
W dalszej kolejności Sąd Okręgowy wskazał, iż zgodnie z§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U.nr 8, poz. 43 ze zm.), do uzyskania prawa do emerytury wymagany jestdla mężczyzny okres zatrudnienia w wymiarze 25 lat. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawodo emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla mężczyzn 60 lat,ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych (§ 4 ust. 1). Praca w warunkach szczególnych winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku(§ 2 ust. 1).
W ocenie Sądu Okręgowego,A. P.nie spełnia wymienionych powyżej warunków do uzyskania prawa do emerytury, albowiem na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Nie można bowiem uznać za pracę wykonywaną w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia ubezpieczonego w Kombinacie Budowlanym wC.od 17 listopada 1982r. do 31 października 1988r. i następnie w Zakładzie Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spaw Wewnętrznych i Administracji wK.od 1 listopada 1988r.do 31 grudnia 1998r. na stanowisku palacza c.o.
W wykazie A, dziale XIV, poz. 1 rozporządzenia wymienione zostały jedynie prace niezautomatyzowane palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego, w poz. 2 wymieniono prace oczyszczaczy przemysłowych kotłów parowych lub wodnych, zaś wykaz B w ogóle nie wymienia pracy palaczyi pokrewnych.
Ubezpieczony obsługiwał kotłownię dostarczającą ciepłą wodę użytkowąna potrzeby mieszkańców hotelu pracowniczego, a następnie pracownikówi pacjentów szpitala i przychodni przygotowującej w okresie od końca wrześniado marca posiłki regeneracyjne wydawane pracownikom Kombinatu BudowlanegowC.na budowach. Jednocześnie, zainstalowany w kotłowni piec nie był częścią ciągu technologiczno-produkcyjnego zakładu przemysłowego, zaś fakt, że nie był to piec nadmuchowy, ilość spalanego paliwa wynosiła 3-4 taczki na jeden zasypi od początkowo 4 do później tylko 1 zasypu pieca na dobę oraz rodzaj spalanegow tym piecu paliwa (koks), nie przemawiają za możliwością zaliczenia go do kotłów przemysłowych, gdzie paliwem jest węgiel mielony pyłowy, kotły są nadmuchowe,a sama komora spalania ma duże gabaryty. Nadto należy wskazać na rozgraniczeniew przywołanych przepisach działu XIV wykazu A stanowiska palacza od stanowiska rusztowego i oczyszczacza, co jednoznacznie świadczy o tym, że kotły przemysłowe wymagały różnego rodzaju obsługi na odrębnych stanowiskach, gdy tymczasemw przypadku kotłów „zwykłych” - wszystkie te prace wykonuje palacz, tak jakto miało miejsce w przypadku odwołującego.
Zdaniem Sądu Okręgowego, między kotłem typu przemysłowego - umiejscowionym w ciągu technologicznym danego zakładu pracy, którego pracama zasadniczo dostarczać temu zakładowi energii w postaci pary (np. poruszającej rozmaite urządzenia i maszyny) lub gorącej wody wykorzystywanej w procesie produkcji, a kotłem typu grzewczego, którego zadaniem jest zasadniczo dostarczanie ciepła, dla którego gorąca woda lub para jest jedynie nośnikiem, lub też dostarczanie ciepłej wody i pary do celów użytkowych, ale nie przemysłowych (np. mycie, pranie, gotowanie), istnieje szereg technicznych różnic (m.in. temperatury uzyskiwanew komorze spalania, ciśnienie wody/pary osiągane w instalacji, ilość i rodzaj spalanego paliwa), powodujących istotne różnice w ich obsłudze, co wyklucza zastosowanie rozszerzającej wykładni zapisów działu XIV, poz. 1 cytowanego rozporządzenia i objęcie nimi również prac przy obsłudze innych pieców (kotłów),niebędących kotłami typu przemysłowego. Sam natomiast rodzaj obsługiwanegoprzez ubezpieczonego pieca nie był sporny i wprost wynikał z jego wyjaśnieńoraz zeznań świadków.
Sąd Okręgowy odwołał się przy tym do poglądu Sądu Apelacyjnegow Katowicach, wyrażonego w wyroku z dnia 24 listopada 2010r.,wydanegodo sprawy III AUa 988/10, zgodnie z którym kotły przemysłowe są urządzeniami nadmuchowymi, wymagającymi przede wszystkim obsługi przez pracowników zatrudnionych na odrębnych stanowiskach, tj. oprócz palacza: rusztowegooraz oczyszczacza (wynika to pośrednio z treści zapisów punktu 1 i 2 działu XIV wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r.). Ponadto kotły takie winny służyć zapewnieniu ciągłości funkcji produkcyjnych danego zakładu, posiadać komory spalinowe o odpowiednich gabarytach, paliwem do nich dostarczanym jest miał - węgiel mielony pyłowy.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że obsługiwany w spornych okresach przez ubezpieczonego piec w istocie był „zwykłym” kotłem c.o. - choć oczywiście o mocy i gabarytach znacznie większych od kotłów c.o. stosowanychw domach mieszkalnych - i tym samym, nie był to kocioł typu przemysłowego, praca, przy obsłudze którego mogłaby zostać zaliczona do prac wykonywanych w warunkach szczególnych.
Odnośnie wystawionych ubezpieczonemu świadectw pracy w warunkach szczególnych, Sąd I instancji wskazał, iż zawierają one jedynie oświadczenie wiedzy. Nie są to dokumenty prawotwórcze i mające znaczenie prejudycjalne dla ustalania ewentualnych przyszłych uprawnień, a okoliczności w tych dokumentach potwierdzone przez pracodawcę, podlegają weryfikacji zarówno w postępowaniu przed organem rentowym, jak i w postępowaniu sądowym. Taki też pogląd wyraził również Sąd Najwyższy w tezie 4 wyroku z dnia 16 czerwca 2009r., I UK 24/09(Lex nr 518067), wskazując że świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 § 1 i 2 k.p.c.,gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest organem państwowym, ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. Tylko dokumenty wystawione przez te organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast świadectwo traktuje się w postępowaniu sądowymjako dokument prywatny w rozumieniuart. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego,że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Samo zatem złożenie przez ubezpieczonego świadectw pracy w warunkach szczególnych(w tym jednego wystawionego przez przechowawcę akt osobowych), nie jest wystarczające do bezwzględnego uznania, że faktycznie tego rodzaju pracęwe wskazanych w nich okresach wykonywał, a okoliczności wskazane w tych dokumentach, na normalnych zasadach, podlegają badaniu w toku procesu.
Sąd Okręgowy przyjął za własny pogląd Sądu Najwyższego, wyrażonyw wyroku z dnia 15 grudnia 2000r., II UKN 147/00 (OSNP 2002/16/389), zgodniez którym istota decyzji organu rentowego polega na rozstrzygnięciu o prawiedo konkretnego świadczenia (lub o jego wysokości), jako całości, a nieo poszczególnych elementach składających się na to prawo. Sąd stwierdzający spełnienie przez ubezpieczonego jednego lub więcej warunków powstania prawado świadczenia, nie może ustalić tego w sentencji wyroku, przy jednoczesnym oddaleniu odwołania ubezpieczonego od niekorzystnej dla niego decyzji organu rentowego. Po ustaleniu zatem, że w okresach wykonywania pracy na stanowisku palacza w kotłowni odwołujący nie świadczył pracy w warunkach szczególnych,nie było potrzeby badania, czy ewentualnie była pracą w warunkach szczególnych praca wykonywana przez niego w okresie od 21 czerwca 1974r. do 16 listopada 1982r. na stanowiskach malarza, montera rusztowań i tynkarza, albowiem nawet po ustaleniu, że stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał on wówczas pracęw warunkach szczególnych, to i tak okresy te nie pozwolą mu się legitymowaćco najmniej 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych i jego odwołanieco do zasady i tak będzie podlegało oddaleniu. Dalsze prowadzenie postępowaniaw tym zakresie prowadziłoby zatem jedynie do zbędnego przedłużania procesu.
Swoje rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.

Apelację od wyroku wniósł ubezpieczony.
Apelujący, zastąpiony przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył wyrokw całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływna wynik sprawy, a to:

1
art. 233 k.p.c., poprzez dowolne, nieuzasadnione i niezgodne z zebranymw sprawie materiałem dowodowym oraz zasadami wykładni logicznej, praktycznej i celowościowej oraz zasadami doświadczenia życiowego przyjęcie przez Sąd I instancji, że obsługiwany przez odwołującego kocioł nie miał charakteru przemysłowego, pomimo, iż takiej specjalistycznej oceny może dokonać wyłącznie biegły z zakresu technik grzewczych, instalacji sanitarnychi kotlarstwa;

2
art. 328 § 2 k.p.c., poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienia istotnej dla rozpoznawanej sprawy kwestii, a mianowicie tej, czy Sąd I instancji uznał za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze pracę wykonywaną przez skarżącego w okresie od 1 lipca 1975r.do 17 listopada 1982r. przy malowaniu elewacji budynków mieszkalnychna wysokościach oraz przy montażu rusztowań do budowy wieżowcówi bloków czteropiętrowych;

3
art. 278 § 1 k.p.c.w zw. zart. 232 zd. 2 k.p.c., poprzez jego niezastosowaniei nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego z zakresu technik grzewczych, instalacji sanitarnych i kotlarstwa;

4
naruszenie prawa materialnego, poprzez jego nieprawidłową wykładnię -a to art. 32 w zw. zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z poz. I działu XIV wykazu A załącznika dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, poprzez nieuzasadnione uznanie,że praca ubezpieczonego nie byłą pracą w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze.

Biorąc pod uwagę powyższe, apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji celem uzupełnienia postępowania dowodowego o opinię biegłego z zakresu technik grzewczych, instalacji sanitarnych i kotlarstwa oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed Sądem II instancji, ewentualnie o dopuszczenie dowodu z opinii tego biegłego przez Sąd II instancji, zmianę zaskarżonego wyrokui poprzedzającej go decyzji organu rentowego i przyznanie ubezpieczonemu prawado emerytury i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.
Rozpoznając apelację ubezpieczonego, Sąd Apelacyjny ustalił i zważył,co następuje.
ApelacjaA. P., zmierzająca do wzruszenia zaskarżonego wyroku, nie zasługuje na uwzględnienie.
Wnioski, jakie z zebranego materiału dowodowego wyciągnął Sąd Okręgowy, są w pełni zgodne z obowiązującym stanem prawnym, a Sąd Apelacyjny je podziela. Nie budzi wątpliwości Sądu Apelacyjnego trafność rozstrzygnięcia.
Należy tu wskazać, iż Sąd Apelacyjny aprobuje stanowisko Sądu Najwyższego, zawarte w postanowieniu z dnia 22 kwietnia 1997r., wydanym do sprawyII UKN 61/97, zam. OSNP 1998/3/104, zgodnie z którym, jeżeli uzasadnienie orzeczenia pierwszoinstancyjnego, sporządzonego zgodnie z wymaganiamiart. 328§ 2 k.p.c., spotyka się z pełną akceptacją sądu drugiej instancji, to wystarczy, że da on temu wyraz w treści uzasadnienia swego orzeczenia, bez powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych i wnioskowań prawniczych zawartych w motywach zaskarżonego orzeczenia.
Wypada jedynie zauważyć, iż w niniejszym sporze niekwestionowanym było, że ubezpieczony, ubiegający się o ustalenie prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2016r.,poz. 887) oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.) na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się wymaganym 25-letnim stażem ubezpieczeniowym i nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Obniżony wiek emerytalny osiągnąłw dniu 10 września 2016r.
Spośród przesłanek warunkujących przyznanie prawa do tego świadczenia, określonych w powołanych przepisach, kwestionowany był warunek posiadania wymaganego, co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
W celu rozstrzygnięcia określonej wyżej istoty sporu, Sąd Okręgowy przeprowadził właściwe i wystarczające postępowanie dowodowe i wysnuł prawidłowy wniosek w kwestii niespełnienia przez ubezpieczonego przesłanki wykonywania pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd I instancji w sposób wystarczający rozważył materiał dowodowy w postaci zeznań świadków i ubezpieczonego i na tej podstawie dokonał ich analizy.
Ubezpieczony przedstawił co prawda świadectwa wykonywania pracyw warunkach szczególnych, jednakże okoliczność ta nie stanowi wystarczającego dowodu na bezwarunkowe zakwalifikowanie takiego zatrudnienia do pracyw warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy prawidłowo poddał złożone świadectwa analizie i ocenił je w sposób przewidziany przepisami prawa procesowego. Wypada bowiem zauważyć, iż w postępowaniu sądowym świadectwo wykonywania pracyw szczególnych warunkach jest dowodem, mającym taką samą moc, jak każdy inny dowód z dokumentu prywatnego. Świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 § 1 i 2 k.p.c., gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest organem państwowym, ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. Tylko dokumenty wystawione przez te organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo poświadczone. Natomiast świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach traktowane jest w postępowaniu sądowym, jako dokument prywatny, w rozumieniuart. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (vide: wyroki Sądu Najwyższego: z dnia9 kwietnia 2009r., sygn. I UK 316/08, z dnia 13 września 2011r., sygn. I UK 107/11). Dopiero pozytywna weryfikacja dokumentu w postępowaniu sądowym pod kątem zgodności rzeczywiście wykonywanej przez pracownika pracy z ustawowymi wymaganiami, pozwala na przyjęcie, że charakter faktycznie wykonywanej pracy odpowiada wymogom postawionym przez ustawodawcę.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia prawa procesowego - przepisuart. 233 § 1 k.p.c., w którym apelujący zaakcentował dokonanie błędnej oceny dowodów - co, jego zdaniem, doprowadziło Sąd I instancji do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, należy wskazać, iż Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się jakichkolwiek uchybień w tym względzie.
Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w tym przepisie,sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie „wszechstronnego rozważenia zebranego materiału”, a zatem, jak podkreśla sięw orzecznictwie, z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonychw postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Przepisart. 233 § 1 k.p.c.potwierdza zasadę swobodnej oceny dowodów, dokonywanej przez pryzmat własnych przekonań sądu, jego wiedzyi posiadanego zasobu doświadczeń życiowych. Ramy tej oceny wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego oraz zasadami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy, jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowychi - ważąc ich moc oraz wiarygodność - odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Zatem, omawiany przepis wyznacza reguły oceny dowodów.
Warunkiem kwalifikacji pracy w warunkach szczególnych, dającej uprawnienia do obniżenia wieku emerytalnego, jest jej wykonywanie stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy). W tym miejscu, na potwierdzenie powyższej tezy, można przytoczyć szereg orzeczeń Sądu Najwyższego, dotyczących powyższej kwestii - i tak: wyrok z dnia 14 września 2007r., sygn. akt III UK 27/07, zam. OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007r., sygn. akt III UK 38/07, zam. OSNP 2008nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007r., sygn. akt III UK 66/07, zam. Lexnr 483283; z dnia 22 stycznia 2008r., sygn. akt I UK 210/07, zam. OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75. Do oceny, czy dany rodzaj pracy kwalifikuje się do skorzystania z możliwości obniżenia wieku emerytalnego, trzeba podchodzić z najwyższą starannością. Należy bowiem zauważyć, iż prawo do emerytury w wieku niższym od powszechnegoz tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest ściśle związane z szybszą utratą zdolności do zarobkowania. Praca taka, świadczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy, przyczynia się do szybszego obniżenia wydolności organizmu,stąd też, wykonująca ją osoba ma prawo do emerytury wcześniej, niż inni ubezpieczeni. Prawo to stanowi przywilej i odstępstwo od zasady wyrażonejwart. 27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,a zatem, regulujące ją przepisy należy wykładać w sposób gwarantujący zachowanie celu uzasadniającego to odstępstwo (por. między innymi wyroki Sądu Najwyższego:z dnia 22 lutego 2007r., sygn. akt I UK 258/06, zam. OSNP 2008 nr 5-6, poz. 81;z dnia 17 września 2007r., sygn. akt III UK 51/07, zam. OSNP 2008 nr 21-22,poz. 328; z dnia 6 grudnia 2007r., sygn. akt III UK 62/07, zam. Lex nr 375653;z dnia 8 czerwca 20011r., sygn. akt I UK 393/10, zam. Lex nr 950426).
Sąd I instancji dokonał takiej weryfikacji i ostatecznie wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko, wskazując, że ubezpieczony w okresie wykonywania obowiązków palacza nie pracował w warunkach odpowiadających opisowi zawartemu w wykazie A dział XIV poz. 1 i 2 załącznika do cytowanego rozporządzenia; przepisy te wymagają pracy niezautomatyzowanych palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego oraz pracy oczyszczaczy przemysłowych kotłów parowychlub wodnych. Argumentacja przedstawiona przez Sąd Okręgowy odnośnie sposobu rozumienia definicji palacza kotła przemysłowego znajduje pełną akceptację Sądu Apelacyjnego, stąd zbędnym jest w tym miejscu ponowne jej przytaczanie. Z tychteż względów, nie może zostać uznane za prawidłowe stanowisko apelującego, domagającego się dopuszczenia dowodu z opinii biegłego sądowego w tym zakresie. Sąd Okręgowy miał prawo poddać ocenie zarówno rodzaj pracy wykonywanejprzez ubezpieczonego, jak i następnie jej odniesienie do definicji pojęcia kotła przemysłowego, co też prawidłowo uczynił, posługując się jedyną prawnie dopuszczalną w tym przypadku wykładnią literalną. Sporządzone uzasadnienie wyroku przez Sąd I instancji nie zawiera błędów, na które powołuje się w apelacji pełnomocnik ubezpieczonego, zarzucając naruszenie treściart. 328 § 2 k.p.c.
Należy w tej sytuacji zanegować stanowisko apelującego w zakresie pominięcia w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienia istotnej dla rozpoznawanej sprawy kwestii uznania za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze pracy wykonywanej przez skarżącego w okresie od 1 lipca 1975r. do 17 listopada1982r. przy malowaniu elewacji budynków mieszkalnych na wysokościachoraz przy montażu rusztowań.
Sąd Okręgowy zmuszony był poddać kontroli decyzję organu rentowegoi orzec, czy zasadną była odmowa przyznania ubezpieczonemu prawa do emeryturyw obniżonym wieku; z całą pewnością Sąd kontrolujący decyzję nie jest władnydo określania prawidłowości jej poszczególnych elementów i wydawania orzeczeniaw każdym z zakresów dotyczących spełnienia poszczególnych warunków,ale wypowiada się co do treści żądania, objętego zaskarżoną decyzją. Wystarczy przywołać tu tezę wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2011r., wydanegodo sprawy I UK 326/10, zam. Lex nr 8850164., gdzie wskazano, iż w sprawieo emeryturę nie jest konieczne rozstrzygnięcie przez sąd o wszystkich spornych okresach ubezpieczenia, jeżeli łącznie nie składają się na wymagany ustawą staż ubezpieczeniowy.
Brak spełnienia podstawowej przesłanki określonej wyżej cytowanymi przepisami odnośnie niewykazania 15 lat pracy w warunkach szczególnych na dzień1 stycznia 1999r. oznacza, iż ubezpieczony nie może skorzystać z uprawnieniado obniżenia wieku emerytalnego. Reasumując - Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu Okręgowego, iżA. P.nie spełnił przesłanek niezbędnych do nabycia prawa do emerytury, o których mowa wart. 184 ust. 1 i 2w związku zart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Zważywszy na wyżej przedstawioną argumentację, należy wskazać, iż apelacja ubezpieczonego nie mogła odnieść skutku.
Sąd Apelacyjny nie znalazł żadnych podstaw prawnych do zmiany zaskarżonego orzeczenia i po myśliart. 385 k.p.c.orzekł o oddaleniu apelacji,jako bezzasadnej.
/-/SSO del. B.Torbus /-/SSA G.Pietrzyk-Cyrbus /-/SSA J.Pietrzak

Sędzia Przewodniczący Sędzia
JR