Sąd Rejonowy w Olsztynie
X Wydział Cywilny
Sygnatura akt: X Ns 65/13
Data wyroku: 2017-01-20 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Katarzyna Jerka

Sygn. akt: X Ns 65/13

UZASADNIENIE
(...) Bank (...) S. A.wW.wniosła o stwierdzenie nabycia spadku poK. A. (1), zmarłym w dniu 13 marca 2011 r. wO., zamieszkałym ostatnio wK.– gminaG.. Nadto, wniosła o zasądzenie solidarne od uczestników kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego i pełnomocnictwa według norm zastępstwa prawnego i pełnomocnictwa według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iżK. A. (1)zmarł w dniu 13 marca 2011 r. jako kawaler. Wnioskodawca nie posiada informacji, czy spadkodawca pozostawił testament. UczestnicyW. A.iD. A.jako rodzice spadkodawcy odrzucili spadek w sprawie X Ns 461/11. Wnioskodawca nie posiada informacji o innych uczestnikach uprawnionych do dziedziczenia z ustawy.
W dalszej kolejności wnioskodawca podał, że spadkodawca jest jego dłużnikiem z tytułu niespłaconej pożyczki, zatem ustalenie spadkobierców jest niezbędne celem podjęcia wobec spadkobierców czynności zmierzających do odzyskania wierzytelności banku wobec spadkodawcy.

Sąd ustalił, co następuje:
K. A. (1), zamieszkały ostatnio wK.– gminaG., zmarł w dniu 13 marca 2011 r. wO.. Wnioskodawcę i spadkobiercę łączyłaumowa pożyczki nr (...)w kwocie 36.700,34 zł zawarta w dniu 11 kwietnia 2008 r.
(dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 5, umowa pożyczki z dnia 11.04.2008 r. k. 6-9)
Spadkodawca w chwili śmierci był kawalerem i nie miał dzieci. Nie pozostawił testamentu. Rodzice spadkodawcyW. A.iD. A.odrzucili spadek po synu w dniu 13 czerwca 2011 r. przed notariuszem wO.J. B., akt notarialny Rep. A nr 972/11.
Spadkodawca miał rodzeństwo przyrodnie – siostryM. B.iJ. K., które odrzuciły spadek w dniu 04 lipca 2011 r. przed notariuszem wO.J. Z., akt notarialny Rep. A nr(...).M. B.ma dwoje małoletnich dzieciK.iE.zaśJ. K.jest bezdzietna.
W dniu 07 października 2011 r., przed notariuszem wO.A. Z., akt notarialny Rep. A nr(...)M. B.iG. B., działając w imieniu małoletniej córkiE. B.oświadczyli, że za zgodą Sądu Rejonowego w Olsztynie zawartą w prawomocnym postanowieniu z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt III Nsm 618/11 – zawierającym zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem córki, odrzucili w całości spadek po wuju -K. A. (1). W dniu 14 września 2011 r., przed notariuszem wO.A. Z., akt notarialny Rep. A nr(...)M. B.iL. K., działając w imieniu małoletniego synaK. K.oświadczyli, że za zgodą Sądu Rejonowego w Olsztynie zawartą z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt III Nsm 618/11 – zawierającą zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem syna, odrzucili w całości spadek po wuju -K. A. (1).
Z. A. (1)- dziadek spadkodawcy ze strony ojcaW. A.złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku na rozprawie w dniu 30 lipca 2013 r. ŻonaZ. K.zmarła jeszcze przed spadkodawcą w 1960 roku. OpróczW. A.,Z.iK. A. (2)tj. dziadkowie spadkodawcy mieli jeszcze jednego synaZ. A. (2). Wymieniony uczestnik reprezentowany jest przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika, ustanowionego zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2013 r. , który złożył w jego imieniu oświadczenie o odrzuceniu spadku na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. Powyższe oświadczenie zostało złożone po upływie ustawowego terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, liczonego od daty zawiadomienia kuratora o toczącym się postępowaniu (k.102).
Dziadek spadkodawcy ze strony matki zmarli jeszcze przed spadkodawcą tj.E. S.zmarł w 1987 r., a babcia spadkodawcy ze strony matki –A. S. (1)zmarła w 1978 roku. Oprócz matki spadkodawcy mieli oni synaR.iJ.. Ich synJ. S.złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku na rozprawie w dniu 30 lipca 2013 r., a synR. S.odrzucił spadek przed notariuszem niemieckim wB.w dniu 24 września 2013 r. Rep. nr(...).
J. S.posiada dzieci –E. M.,K. O.iM. S., którzy na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. złożyli oświadczenie o odrzuceniu spadku.K. O.ma dwoje małoletnich dzieciA.iR..
W dniu 16 września 2014 r., przed notariuszem wB.M. R., akt notarialny Rep. A nr(...),K. O.iM. O., działając w imieniu małoletnich dzieciA. O.iR. O., oświadczyli, że odrzucają w całości spadek poK. A. (1). Zgoda Sądu Rejonowego w Olsztynie została zawarta w prawomocnym postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt III Nsm 168/14 – zawierającym zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletnich (k.287).

R. S.ma synaA. S. (2), który odrzucił spadek po synu swej ciotkiK. A. (1)w dniu 22 lipca 2014 r. przed notariuszem wS., akt notarialny Rep. A nr(...).A. S. (2)ma dwoje dzieci:C. S.iM.S., którzy odrzucili spadek przed notariuszem niemieckim wB.w Niemczech (k.493-500).
Niniejsza sprawa jest pierwszą o stwierdzenie nabycia spadku poK. A. (1). W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne.
(dowód: odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy k. 5, zapewnienie spadkowe uczestnikaW. A.k. 55, zapewnienie spadkowe uczestniczkiD. A.k. 55-55v., akt notarialny Rep. A nr(...)k. 4-4v. akt sprawy I Ns 699/11, akt notarialny Rep. A nr 972/11 k. 3-4 akt sprawy X Ns 461/11, akt notarialny Rep. A nr(...)k. 3-4 akt sprawy I Ns 967/11, akt notarialny Rep. A nr(...)k. 3-3v. z akt sprawy I Ns 905/11,
akt notarialny Rep. A nr(...)k. 3-4 akt sprawy X Ns 783/14, dokumenty z akt sprawyI. N.168/14, akty stanu cywilnego k. 78-80, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 82, akty stanu cywilnego k. 117-122, zapewnienie spadkowe uczestnikaJ. S.k. 133, zapewnienie spadkowe uczestnikaZ. A. (1)k. 135, akt urodzenia k. 151, akt notarialny w języku niemieckim z tłumaczeniem k. 177-178, akty USC k. 179, oświadczenie uczestniczkiD. A.k. 199, akty stanu cywilnego k. 232-234, odpis aktu urodzenia k. 259, odpisy aktów urodzenia k. 262-263, akty stanu cywilnego k. 266-267)

Sąd zważył, co następuje:
(...) Banku (...) S. A.wW.jako wierzyciela spadkodawcy o stwierdzenie nabycia spadku poK. A. (1)jest w pełni uzasadniony.
Zgodnie zart. 1025 § 1 k.c., wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć każda osoba, która ma w tym interes. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że do kręgu osób mających interes w stwierdzeniu nabycia spadku należy wierzyciel spadkodawcy, gdyż w ten sposób zostaje definitywnie wskazany dłużnik, od którego może domagać się spełnienia świadczenia.
Prawo polskie w treści przepisuart. 926 § 1 k.c.przewiduje dwa źródła powołania do spadku – przepisy ustawy oraz wolę spadkodawcy wyrażoną w testamencie. Ustawodawca w przepisieart. 926 § 2 k.c.przewidział pierwszeństwo testamentu nad ustawą. Dziedziczenie ustawowe zachodzi w sytuacji, gdy zmarły nie pozostawił testamentu – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.
W przedmiotowej sprawie spadkodawca zmarł jako bezdzietny kawaler. Zarówno jego rodzice jak i rodzeństwo odrzucili spadek w ustawowym terminie. Również małoletnie dzieci rodzeństwa to jestM. K.iE. B.odrzuciły spadek w terminie po uzyskaniu zezwolenia sądu opiekuńczego na tą czynność.
Zgodnie zatem z przepisemArt. 934 kcw brzmieniu na dzień śmierci spadkodawcy tj.13 marca 2011 r.:
§ 1. W braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy; dziedziczą oni w częściach równych.
§ 2. Jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku,udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału spadku między zstępnych spadkodawcy.
§ 3. W braku zstępnych tego z dziadków, który nie dożył otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada pozostałym dziadkom w częściach równych.
Otwarcia spadku dożył tylko jeden dziadek spadkodawcy tj.Z. A. (1)jednak w ustawowym terminie odrzucił on spadek. Udział spadkowy dziadków spadkodawcy przypadł wiec na zstępnych dziadków tj.Z.synaZ.iK. A. (2)orazJ.iR. S.synaE.iA. S. (1). Wszyscy wymienieni z wyjątkiemZ. A. (2)odrzucili jednak spadek w przepisanym terminie. Również dzieciJ. S.E. M.,K. O.orazM. S.odrzuciły spadek jak i synR. S.odrzucił spadek co wskazano poniżej.
J. S.złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku na rozprawie w dniu 30 lipca 2013 r., a synR. S.odrzucił spadek przed notariuszem niemieckim wB.w dniu 24 września 2013 r. Rep. nr(...).
J. S.posiada dzieci –E. M.,K. O.iM. S., którzy na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. złożyli oświadczenie o odrzuceniu spadku.K. O.ma dwoje małoletnich dzieciA.iR..
W dniu 16 września 2014 r., przed notariuszem wB.M. R., akt notarialny Rep. A nr(...),K. O.iM. O., działając w imieniu małoletnich dzieciA. O.iR. O., oświadczyli, że odrzucają w całości spadek poK. A. (1). Zgoda Sądu Rejonowego w Olsztynie została zawarta w prawomocnym postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt III Nsm 168/14 – zawierającym zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletnich (k.287).

R. S.ma synaA. S. (2), który odrzucił spadek po synu swej ciotkiK. A. (1)w dniu 22 lipca 2014 r. przed notariuszem wS., akt notarialny Rep. A nr(...).A. S. (2)ma dwoje dzieci:C. S.iM.S., którzy odrzucili spadek przed notariuszem niemieckim wB.w Niemczech (k.493-500).
Wobec tego do spadku doszedłZ. A. (2)synZ. A. (1)tj.dziadka spadkodawcy. Uczestnik ten zastępowany był w sprawie przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu w osobieA. K.(art.510 § 2 kpc), która na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku poK. A. (1)(k.198). Doręczenie pism w trybieart.144 § 3 kpcw zw. zart.13 § 2 kpckuratorowi oraz zawiadomienie o terminie nastąpiło w dniu 05 lipca 2013 r. (k.102). Sąd nie uzależnił bowiem skuteczności doręczenia od upływu oznaczonego terminu od wywieszenia obwieszczenia o ustanowieniu kuratora.
Zgodne zaś zart.1015 § 1 kcoświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania,
§ 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku.
Dla spadkobiercy powołanego do dziedziczenia w dalszej kolejności termin zart. 1015 § 1 KCzaczyna biec od chwili, w której dowiedział się, że osoby dochodzące do spadku przed nim (silniej powołane) nie chcą lub nie mogą dziedziczyć, np. spadek odrzuciły, zostały uznane za niegodne, wydziedziczone w testamencie lub wykluczone od dziedziczenia w testamencie negatywnym, a także przed śmiercią spadkodawcy zrzekły się dziedziczenia po nim (por. post. SN z 13.12.2012 r., V CSK 18/12,L.).
Wobec powyższego Sąd przyjął iż termin do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, który zaczął bieg od 05 lipca 2013 r. upłynął bezskutecznie z dniem 5 stycznia 2014 r. Mając to na względzie na podstawie przepisów wyżej cytowanych sąd orzekł jak w punkcie I postanowienia.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart.520 § 1 kpc. O kosztach sądowych, w postaci wynagrodzenia kuratora w wysokości 60 zł (punkt III postanowienia) i w pozostałej części wynagrodzenia tłumacza języka niemieckiego, uiszczonych tymczasowo ze Skarbu Państwa Sąd orzekł jak w punkcie IV postanowienia mając na względzie, iż to wnioskodawca będący wierzycielem spadkodawcy był najbardziej zainteresowany wynikiem postępowania.
SSR Katarzyna Jerka