Sąd Okręgowy w Olsztynie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 724/17
Data wyroku: 2017-10-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Lutostańska, Dariusz Firkowski, Remigiusz Chmielewski
Słowa kluczowe: Postępowanie odwoławcze
Podstawa prawna: art. 437 §2 kpk

Sygn. akt VII Ka 724/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 października 2017 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym
w składzie:
Przewodniczący:  SSO Remigiusz Chmielewski,
Sędziowie:  SO Dariusz Firkowski (spr.),
SO Dorota Lutostańska,
Protokolant: st. sekr. sądowy Katarzyna Filipiak
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Piotra Miszczaka
po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r.
sprawy
1/W. Ł.,ur. (...)wO., synaR.iM. z domu T.
oskarżonego zart. 13§1 kkw zw. zart. 279§1 kkw zb. zart. 288§1 kkw zw. zart. 11§2 kkw zw. zart. 64§1 kk,art. 279§1 kkw zb. zart. 288§1 kkw zw. zart 11§2 kkw zw. zart. 64§1 kk
2/J. K.ur. (...)wO., synaW.iB. z domu P.
oskarżonego zart. 13§1 kkw zw. zart. 279§1 kkw zb. zart. 288§1 kkw zw. zart. 11§2 kkw zw. zart. 64§1 kk,art. 279§1 kkw zb. zart. 288§1 kkw zw. zart 11§2 kkw zw. zart. 64§1 kk
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego wO.z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt(...)
I zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
- w zakresie rozstrzygnięcia z pkt I sentencji uniewinnia oskarżonychW. Ł.iJ. K.od przypisanego im w ramach ciągu przestępstw zart.91§1 kkczynu z pkt II aktu oskarżenia i jednocześnie za czyn z pkt I aktu oskarżenia wyczerpujący dyspozycjeart.13§1 kkw zw. zart.279§1 kkw zb. zart.288§1 kkw zw. zart.11§2 kkiart.64§1 kkopierając wymiar kary oart.14§1 kkw zw. zart.279§1 kkiart.11§3 kkwymierzaW. Ł.iJ. K.kary po 2 ( dwa ) lata i 6 ( sześć ) miesięcy pozbawienia wolności,
- w zakresie rozstrzygnięcia z pkt III sentencji wysokość wskazanego tam obowiązku naprawienia szkody określa na 37093 ( trzydzieści siedem tysięcy dziewięćdziesiąt trzy ) zł,
II w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
III koszty procesu w części uniewinniającej ponosi Skarb Państwa a w pozostałym zakresie zwalnia oskarżonych od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Sygn. akt VII Ka 724/17

UZASADNIENIE

W. Ł.i
J. K.
zostali oskarżeni to, że:
I w dniu 14 sierpnia 2015 r. pomiędzy godz. 01:30 a godz. 03:32 wR., działając wspólnie i w porozumieniu oraz z inną nieustaloną osobą, usiłowali dokonać kradzieży z włamaniem do bankomatu(...)model(...)nr seryjny(...), usytuowanego przyulicy (...)w ten sposób, że podkładając w bankomacie, a następnie detonując ładunek wybuchowy zniszczyli go, uzyskując dostęp do zawartych w jego wnętrzu środków pieniężnych, lecz zamiaru zaboru w celu przywłaszczenia znajdujących się w nim pieniędzy w kwocie 499050 zł nie zrealizowali z uwagi na podjęcie czynności przez funkcjonariuszy Policji i zatrzymanie ich, czym wskutek zniszczenia bankomatu wyrządzili szkodę w wysokości 37093 zł na rzecz(...) sp. z o.o.z siedzibą wW., przy czym czynu tego dopuścili się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne,
tj. o czyn zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 279 § 1 kkw zb. zart. 288 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk;
II w dniu 28 lipca 2015 r. wO.przyulicy (...), na terenie(...), działając wspólnie i w porozumieniu dokonali kradzieży z włamaniem do bankomatu sieciE.o nr(...)model(...)nr seryjny(...)w ten sposób, że podkładając w bankomacie, a następnie detonując ładunek wybuchowy zniszczyli go, uzyskując dostęp do zawartych w jego wnętrzu środków pieniężnych, a następnie zabrali w celu przywłaszczenia znajdujące się w nim pieniądze w kwocie 284400 zł, przy czym wskutek zniszczenia bankomatu wyrządzili szkodę w wysokości 38576,16 zł na rzecz(...) sp. z o.o.z siedzibą wW., przy czym czynu tego dopuścili się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne,
tj. o czyn zart. 279 § 1 kkw zb. zart. 288 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk;

    Sąd Rejonowy wO.wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie(...)

I oskarżonychW. Ł.iJ. K.uznał za winnych popełnienia zarzucanych im czynów, stanowiących ciąg przestępstw określony wart. 91 § 1 kk, i za to na podstawieart. 13 § 1 kkw zw. zart. 279 § 1 kkw zb. zart. 288 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kkiart. 279 § 1 kkw zb. zart. 288 §1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk, opierając wymiar kary naart. 279 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkw zw. zart. 91 § 1 kk, skazał ich na kary po 3 (trzy) lata i 8 (osiem) miesięcy pozbawienia wolności;
II na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemuJ. K.okres jego tymczasowego aresztowania od 14 sierpnia 2015 r., godz. 03:32 do 7 października 2016 r., godz. 10:55;
III na podstawieart. 46 § 1 kkorzekł wobec obu oskarżonych obowiązek naprawienia szkody poprzez solidarną zapłatę kwoty 75669,16 zł (siedemdziesiąt pięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt dziewięć złotych i 16/100) na rzecz pokrzywdzonego(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.;
IV na podstawieart. 624 § 1 kpkzwolnił oskarżonych od zapłaty kosztów sądowych.
Powyższy wyrok zaskarżyli prokurator i obrońca oskarżonych.
Oskarżyciel publiczny zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonychJ. K.iW. Ł.i zarzucił mu obrazę przepisu prawa materialnego, tj.art. 46 § 1 k.k.poprzez zobowiązanie oskarżonychJ. K.iW. Ł.do naprawienia szkody poprzez solidarną zapłatę kwoty 75669,16 zł na rzecz pokrzywdzonego(...) Sp. z o.o.z siedzibąW., podczas, gdy faktyczna wartość wyrządzonej przez nich szkody wynosiła 360069,16 zł.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt III, poprzez zobowiązanie oskarżonychJ. K.iW. Ł., na podstawieart. 46 § 1 k.k., do naprawienia w całości wyrządzonej szkody poprzez solidarną zapłatę kwoty 360069,16 zł na rzecz pokrzywdzonego(...) Sp. z o.o.z siedzibąW..
Obrońca oskarżonych wyrok zaskarżył w części tj. co do pkt II w całości oraz pkt III w zakresie jakim Sąd I instancji orzekł wobec oskarżonych obowiązek naprawienia szkody ponad kwotę 37.093 zł i zarzucił mu:
1/ obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 64 § 1 k.k.przez przypisanie oskarżonemuW. Ł. (1)działania w warunkach recydywy, pomimo że w ostatnich 5 latach przed popełnieniem czynu odbył on jedynie 5 miesięcy pozbawienia wolności,
2/ obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
•art. 4 k.p.k.iart. 7 k.p.k.polegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i oparcie orzeczenia o winie oskarżonych tylko na dowodach obciążających i pominięciu dowodów dla nich korzystnych, tj. w szczególności:
- odmowę przyznania waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonychW. Ł.iJ. K., w zakresie jakim nie przyznawali się oni do przypisanego im w pkt. II czynu, w szczególności odmowę przyznania waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonegoW. Ł.złożonym w postępowaniu przed Sądem I Instancji, w sytuacji gdy są one konsekwentne, logiczne i spójne, a ponadto doznają wsparcia w pozostałym materiale dowodowym,
3/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku co do czynu z pkt. II, mający wpływ na jego treść i polegający na przyjęciu, że oskarżeniW. Ł.iJ. K.byli w dniu 28 lipca 2015 r. około godziny 3:00 wO.przyul. (...)i dokonali kradzieży środków pieniężnych z bankomatu, podczas gdy analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie pozwala na przyjęcie takich ustaleń.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:
- uniewinnienie oskarżonychW. Ł.iJ. K.od zarzucanego im w pkt. II czynu,
- o zmianę kwalifikacji prawnej w stosunku do oskarżonegoW. Ł.poprzez wyeliminowanieart. 64 § 1 k.k.w stosunku do tego oskarżonego,
- ewentualnie o uchylenie wyroku w części dotyczącej czynu z pkt. II i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I Instancji, przy jednoczesnym obniżeniu wymiaru kary przez Sąd Okręgowy za czyn z pkt I.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy jest zasadna w zakresie zakwestionowania ustaleń co do przypisania oskarżonym dopuszczenia się popełnienia czynu z pkt II aktu oskarżenia. Nie było natomiast podstaw do podważenia przyjęcia, żeW. Ł.w zakresie czynu z pkt I aktu oskarżenia działał w warunkach powrotu do przestępstwa zart.64§1 kk.
Ponadto z uwagi na uwzględnienie środka odwoławczego wniesionego na korzyść oskarżonych w istocie apelacja prokuratora stała się bezprzedmiotowa.
Przede wszystkim odnosząc się do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy podnieść, że wbrew stanowisku Sądu I instancji brak jest wystarczających dowodów dla przypisania obu oskarżonym kradzieży z włamaniem i zniszczenia bankomatu przyul. (...)wO.. Trafnie bowiem obrońca oskarżonych zarzucił, że o winieW. Ł.iJ. K.nie może wbrew temu co przyjął Sąd Rejonowy świadczyć „identyczny modus operandi działania sprawców włamania do bankomatów, zarówno tego znajdującego się na terenie(...)z tym, w jaki sposób oskarżeni próbowali pokonać zabezpieczenia bankomatu wR.”.
W ocenie Sądu Okręgowego nie można jednakże podzielić jako dowolnej a nie swobodnej tej argumentacji Sądu I instancji. Trafnie bowiem w apelacji obrońcy podniesiono, że w okresie gdy doszło do przedmiotowego zdarzenia na terenieO.i jego okolic miało miejsce szereg innych włamań do bankomatów - porównaj k.83 odw., k.86 odw. Przy czym dotyczyły w znaczącej liczbie wypadkówpowszechnejsieci bankomatówE.Co przy tym istotne w czasie tych innych zdarzeń mających miejsce w porze nocnej sprawcy wcześniej prowadzili obserwację miejsca usytuowania bankomatu a ich detonacja następowała z wykorzystaniem powszechnie dostępnego środka jakim jest benzyna. Nie bez znaczenia jest także i to, że z reguły sprawcy włamań do bankomatów poruszali się skradzionymi pojazdami opatrzonymi również w skradzione tablice rejestracyjne a następnie je porzucali i podpalali.
W zakresie zarzutów będących przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie zachodzą ponadto istotne różnice tak w zakresie liczby sprawców jak i miejsca zdarzeń, które w żaden sposób nie mogą przemawiać za przyjęciem sprawstwaW. Ł.iJ. K.w zakresie czynu z dnia 28 lipca 2015 r. O ile chodzi o czyn z pkt I aktu oskarżenia to prawidłowo ustalono, że oprócz oskarżonych uczestniczył w nim jeszcze jeden nieustalony sprawca a zdarzenie to miało miejsce w innej miejscowości tj. wR., która jest położona około 90 km na wschód odO.. Tymczasem jeśli chodzi o zarzut z pkt II aktu oskarżenia, to zdarzenie miało w południowej częściO.a bankomat usytuowany był na terenie należącym do(...). Natomiast z nagrania monitoringu wynika, że zarejestrowano na nim dwóch niezidentyfikowanych sprawców, z których jeden miał znajdować się w pojeździe, zaś w przypadku włamania do bankomatu w miejscowościR.wraz z oskarżonymi na miejscu zdarzenia była obecna jeszcze jedna, nieustalona osoba. Wreszcie w żadnym wypadku
    z oczywistych względówza poparciem argumentacji Sądu I Instancji nie może przemawiać fakt zamieszkiwania oskarżonych w datach obu czynów wO..
Powyższe okoliczności w ocenie Sądu Rejonowego miały wzmacniać i uzupełniać wnioski płynące z opinii biegłych z dnia 28 grudnia 2015 r. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku bowiem wskazano, że opinia jak na k.771-774„ sama w sobie nie mogła doprowadzić do skazania oskarżonych za wskazany( z pkt II )czyn”-k.1347. Powyższego ustalenia faktycznie również nie podważyła apelacja prokuratora.
Jednakże w ocenie Sądu Okręgowego treść przedmiotowej opinii w istocie nie może prowadzić do skutecznego zakwestionowania wyjaśnień oskarżonych a w szczególności twierdzeńW. Ł., w tym co do tego, żefaktycznie inna, nieustalona osoba mogła uprzednio wejść w posiadaniezapalniczkizabezpieczonej na miejscu zdarzenia przy bankomacie przyul. (...)wO.i się nią posłużyć.
Z dowodu tego wynika, że nie ujawniono na niej żadnych śladów daktyloskopijnych.
Ponadto w próbce pobranej z powierzchni tego dowodu rzeczowego ujawniono mieszaninę DNA pochodzącegood co najmniej dwóch osób,przy czym nie ujawniono tam DNAJ. K.. Natomiast jeśli chodzi oW. Ł., to ujawniono cechy genetyczne występujące w jego profilu, przy czym dowód, że składnikami tej mieszaniny jest DNA tego oskarżonego i innej niespokrewnionej osoby jest miliard razy bardziej prawdopodobny niż to, że jej składnikami jest DNA dwóch przypadkowych, niespokrewnionych osób.
Jeśli zaś chodzi o próbce pobranej z włącznika zapalniczki, toujawniono tam mieszaninę DNA od co najmniej trzech osób, w tym od osoby o męski i o żeńskim genotypieimogłosię tam znajdować DNA oskarżonych.
Powyższa opinia zatem nie mogła być uznana za bezpośredni dowód świadczący o sprawstwie oskarżonych. Nie ma ona kategorycznego charakteru a co najbardziej istotneprzedmiotowa opinia wskazuje na występujące na badanym przedmiocie również takie ślady biologiczne, które skutecznie nie wykluczają dysponowania nią przez inne osoby, w tym osobę o innej płci. Tym samym pomimo miejsca ujawnienia zapalniczki po wybuchu bankomatu – porównaj zdjęcia jak na k. 712-720, powyższe okoliczności nie mogą w jasny oraz w nie budzący sposób prowadzić do ustalenia sprawstwa żadnego z oskarżonych jeśli chodzi o czyn z pkt II aktu oskarżenia.
Chybiony jest natomiast zarzut apelacji obrońcy związany z zakwestionowaniem przypisaniaW. Ł.działania w warunkach zart.64§1 kk. W tym zakresie podzielić należało trafną oraz przekonującą argumentacje Sądu I instancji jak na k.1349 odw.-1350. Zatem jedynie gwoli zaakcentowania wskazać należy, że zgodnie z przywołanym przez Sąd Rejonowy ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższegonie jest konieczne aby oskarżony karę co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności odbywał w sposób nieprzerwany.Tym samym skoro ten oskarżony karę pozbawienia wolności za czyn zart.286§1 kkorzeczoną wyrokiem w sprawie(...)odbywał w okresach od 21 stycznia do 7 kwietnia 2008 r. i od 15 września 2010 do 16 lutego 2011 r., przy czym na jej poczet zaliczono również okres od 6 czerwca 2003 r. do 18 października 2004 r., to spełniony jest tym samym wymóg dopuszczenia się podobnego czynu w ciągu 5 latpo odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolnościorzeczonej za umyślne przestępstwo podobne.
Mając powyższe na uwadze zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że w zakresie rozstrzygnięcia z pkt I sentencji uniewinniono oskarżonychW. Ł.iJ. K.od przypisanego im w ramach ciągu przestępstw zart.91§1 kkczynu z pkt II aktu oskarżenia i jednocześnie za czyn z pkt I aktu oskarżenia wyczerpujący dyspozycjeart.13§1 kkw zw. zart.279§1 kkw zb. zart.288§1 kkw zw. zart.11§2 kkiart.64§1 kkopierając wymiar kary oart.14§1 kkw zw. zart.279§1 kkiart.11§3 kkwymierzonoW. Ł.iJ. K.kary po 2 ( dwa ) lata i 6 ( sześć ) miesięcy pozbawienia wolności, W ocenie Sądu Okręgowego tak ukształtowane orzeczenie o karze jest adekwatne do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonych czynu z pkt I aktu oskarżenia, uwzględnia aspekty ich zachowania oraz ich właściwości warunki osobiste. Winno tym samym spełnić wobec wymienionych cele określone wart.53 kk, w szczególności wychowawcze jak również właściwie kształtować świadomość prawną społeczeństwa.
Ponadto wobec uniewinnieniaW. Ł.orazJ. K.od czynu z pkt II aktu oskarżenia apelacja prokuratora stała się faktycznie bezprzedmiotowa, przy czym w konsekwencji w zakresie rozstrzygnięcia z pkt III sentencji wysokość wskazanego tam obowiązku naprawienia szkody określono na(...)( trzydzieści siedem tysięcy dziewięćdziesiąt trzy ) zł co stanowi wartość zniszczonego bankomatu wR..
W pozostałej części zaskarżony wyrok jako prawidłowy utrzymano w mocy –a rt.437§2 kpk,art.438pkt2-4kpk.
Na podstawieart.632pkt 2 kpkkoszty procesu w części uniewinniającej ponosi Skarb Państwa a w pozostałym zakresie w myślart.624§1 kpkzwolniono oskarżonych od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.