Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1054/16
Data wyroku: 2017-05-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mirosława Molenda-Migdalewicz
Słowa kluczowe: Świadczenia przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 30.04.2004 r. o świadczwniach przedemerytalnych (t.jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 170 z późń. zm.)

Sygn. aktV U 1054/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia24 maja 2017 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz
Protokolant: star. sekr. sądowy Katarzyna Awsiukiewicz
po rozpoznaniu w dniu24 maja 2017 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuD. W.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o świadczenie przedemerytalne
na skutek odwołańD. W.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.

    z dnia31 sierpnia 2016 r.
    znak(...)

    z dnia13 października 2016 r. znak(...)

oddala odwołania

Sygn. akt V U 1054/16

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.decyzją z dnia 31 sierpnia 2016 r., znak:(...)po rozpoznaniu wniosku z dnia 17 sierpnia 2016r.- odmówił wnioskodawczyniD. W.prawa do świadczenia przedemerytalnego, podnosząc, że ubezpieczona nie spełniła warunku określonego wart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, gdyż zakończenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną zatrudniającą pracowników nie jest likwidacją pracodawcy, jak i warunku z art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy – ponieważ do dnia rozwiązania stosunku pracy, tj. do dnia 31 stycznia 2016 r., udowodniła łącznie 26 lat, 04 miesiące i 15 dni okresów składkowych i nieskładkowych wobec wymaganych 30 lat.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Podniosła, że świadczyła pracę na rzecz firmyM. L.prowadzącegoZakład Usługowy (...)wL., który w sposób formalny i trwały zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zatem wnioskodawczyni spełniła warunki do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. wart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.decyzją z dnia 13 października 2016 r., znak:(...)po ponownym rozpoznaniu wniosku z dnia 17 sierpnia 2016r.oraz dodatkowych dokumentów dołączonych przez ubezpieczoną do odwołania - odmówił wnioskodawczyniD. W.prawa do świadczenia przedemerytalnego, podnosząc, że ubezpieczona nie spełniła warunku określonego wart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, gdyż zakończenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną zatrudniającą pracowników nie jest likwidacją pracodawcy, jak i warunku z art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy – ponieważ do dnia rozwiązania stosunku pracy, tj. do dnia 31 stycznia 2016 r., udowodniła łącznie 26 lat, 05 miesiące i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych wobec wymaganych 30 lat.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni wniosła o jej zmianę poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego, argumentując jak w uzasadnieniu odwołania od decyzji wydanej dnia 31 sierpnia 2016r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.wniósł o oddalenie odwołań, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Dodatkowo podał, że przez „likwidację pracodawcy” w znaczeniuart. 2 ust. l pkt l ustawy o świadczeniach przedemerytalnychrozumieć należy oznaczony przez właściwe przepisy prawa stan organizacyjny i majątkowy pracodawcy. Wskazał, że o likwidacji pracodawcy nie można mówić wówczas, gdy jest nim osoba fizyczna. Przedsiębiorca może zakończyć i wyrejestrować działalność gospodarczą, co nie oznacza, że przestaje istnieć jako podmiot zatrudniający pracowników.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawczyniD. W.,ur. (...), z dniem(...)ukończyła 56 lat.
Ostatnim zatrudnieniem wnioskodawczyni, trwającym od 01marca 2014 r. do 31 stycznia 2016 r. było zatrudnienie wZakładzie Usługowym (...)wL.na stanowisku specjalisty do spraw rachunkowości. Do obowiązków wnioskodawczyni należało przygotowanie i rozliczanie kosztorysów za wykonane prace i prowadzenie spraw kadrowych .
Ww. firma w dacie rozwiązania z wnioskodawczynią stosunku pracy była działalnością gospodarczą osoby fizycznej –M. L.i zajmowała się wykonywaniem usług w zakresie utrzymywania zieleni . Prowadziła szkółkę z sadzonkami i krzewami na działce będącej własnościąM. L.. W firmie były liczne środki trwałe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą m.in. samochód ciężarowy o ciężarze całkowitym do 3,5 tony , podnośniki koszowe, ciągniki ., rębak do gałęzi itp.
W dacie rozwiązania z wnioskodawczynią stosunku pracyM. L.miał zamiar zlikwidować działalność gospodarczą z powodu wieku i stanu zdrowia . Po miesięcznych badaniach i po stwierdzeniu cukrzycy , wykonując zalecenie lekarza( utrzymania aktywności fizycznej ) ,M. L.prowadzi nadal działalność gospodarczą pod tą samą firmą Zakład Usługowy(...)wL..M. L.nie zatrudnił pracownika na miejsce wnioskodawczyni. Sam prowadzi sprawy związane z przygotowaniem i rozliczaniem kosztorysów za wykonane prace , a sprawy kadrowe zostały przekazane do biura rachunkowego prowadzącego sprawy księgowe firmy – jeszcze w dacie zatrudnienia wnioskodawczyni.
AktualnieM. L.w firmie posiada środki trwałe o wartości około 200000zł . Środki trwałe służą do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie utrzymania zieleni . Są nimi dwa samochody , w tym jeden do 3,5 tony , podnośniki koszowe, rębak do gałęzi , narzędzia elektryczne używane do pielęgnacji zieleni. Firma prowadzona przezM. L.nadal zatrudnia pracowników na sześciu etatach : trzech na pełnych etatach, a pozostałych na : ½ etatu lub ¼ etatu . Firma w związku z prowadzoną działalnością przynosi dochody .
Od dnia 02 lutego2016 r.E. W.została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy wL.jako osoba bezrobotna, z prawem do zasiłku. W czasie pobierania zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawczyni nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ani zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych czy robót publicznych.
W dniu 17 sierpnia 2016 r. ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
W wyniku rozpoznania tego wniosku ZUS Oddział wL.wydał zaskarżone decyzje.
E. W.do dnia 31 stycznia 2016 r. wykazała 26 lat,05 miesięci i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Dowód:

-

dokumenty z akt ubezpieczeniowych ZUS: wniosek, świadectwa pracy, w tym ,
- świadectwo pracy z dnia 31.01.2015 r. zfirmy (...), zaświadczenie z PUPwL.,
- zeznania świadkaM. L.k. 23v., e-protokół z 24.05.2017 r. 00:06:41 i nast.
- przesłuchanie wnioskodawczyni k. 23v, e-protokół z 24.05.2017 r. 00:23:25 i nast.

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią przepisuart. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(t.jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 170 z późn. zm.), prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która:

1
do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 56 lat – kobieta oraz 61 lat – mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub

2
do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.), w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat – kobieta oraz 60 lat – mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn

W myśl zaś art. 2 ust. 3 cyt. ustawy, świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych,  o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

1
nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna;

2
w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;

3
złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym było, że wnioskodawczyni do dnia rozwiązania -trwającego nie krócej niż 6 miesięcy- ostatniego stosunku pracy, ukończyła 56 lat. Ponadto, niesporne było, żeE. W.zarejestrowana była przez wymagany okres jako bezrobotna z prawem do zasiłku i w tym czasie nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji pracy oraz że złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesieczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Spór w sprawie sprowadzał się natomiast do oceny przesłanki warunkującej prawo do świadczenia przedemerytalnego wymienionej w art. 2 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, a dokładnie okoliczności „likwidacji pracodawcy”.
Organ rentowy stał na stanowisku, że w przypadku zatrudniania pracownika przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą nie może być mowy o „likwidacji pracodawcy” w rozumieniu cyt. wyżej przepisu.
Przeciwnego zdania była skarżąca, która uważała że nie może być pokrzywdzona z tego powodu, że zatrudniała ją osoba fizyczna. Zdaniem wnioskodawczyni istotnym w sprawie była jej świadomość , że zwolnienie z pracy nastąpiło z przyczyn likwidacji pracodawcy i nie ma znaczenia w niniejszej sprawie fakt , że do takiej likwidacji nie doszło , a osoba fizycznaM. L.nadal prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą , której przedmiot nie uległ zmianie .
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie stanowisko organu rentowego było słuszne. Dla jego poparcia wskazać należy dodatkowo stanowisko wyrażone w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, tj. w wyroku z dnia 22 kwietnia 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. II UK 185/14, a także w wyrokach Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 29 października 2015 r. (III AUa 762/15) oraz z dnia 9 sierpnia 2016 r. (III AUa 422/16), zgodnie z którymi „likwidacja pracodawcy” w rozumieniuart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 170) obejmuje także osobę fizyczną, która w sposób formalny i trwały zaprzestała prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W uzasadnieniach ww. orzeczeń Sądy w sposób obszerny rozważały kwestię rozumienia terminu „likwidacja pracodawcy” w kontekście uprawnień osób ubezpieczonych d o świadczenia przedemerytalnego. Wskazywały, że dominująca grupa podmiotów o statusie pracodawcy (osoby prawne, jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej) powstają wskutek czynności prawnych, a zatem nie istnieją pierwotnie w systemie prawa. Osoba fizyczna zaś, podmiot prawa od chwili urodzenia się (art. 8 § 1 k.c.), uzyskuje możliwość zatrudnienia pracowników przez nabycie zdolności do czynności prawnych, co wiąże się z uzyskaniem określonego wieku i nie jest zależne od czynności prawnej (umowy). A zatem, czy odmienny sposób uzyskania statusu pracodawcy powinien być pomijany przy ocenie zagadnienia związanego z jego likwidacją. Zdaniem ww. Sądów, koherentność wykładni prawa powinna uwzględniać znaczenie, jakie temu pojęciu nadajeart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(t.j. Dz.U. z 2013 r. poz.170). Przyjęcie koncepcji, że nie można mówić o likwidacji pracodawcy, gdy jest nim osoba fizyczna, z istoty rzeczy wyklucza pracownika wykonującego pracę na rzecz pracodawcy, będącego osobą fizyczną, z grona osób uprawnionych do świadczenia przedemerytalnego w związku z likwidacją pracodawcy. W ten sposób dokonana interpretacja prawa –zdaniem ww. Sądów– prowadzi do wniosków sprzecznych z celem ustawy. Ten z kolei nie może być identyfikowany z zamierzonym przez ustawodawcę ograniczeniem kręgu uprawnionych do świadczenia przedemerytalnego w zależności od statusu pracodawcy. Jego istotę obrazujeart. 2a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 121), zgodnie z którym zasada równego traktowania w systemie ubezpieczenia społecznego wyznacza standard oceny podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji z uwagi na utratę źródła dochodu z przyczyn leżących po stronie podmiotu zatrudniającego. Z aksjologicznego punktu widzenia nie ma zatem uzasadnionych przesłanek do automatycznego wykluczenia z uwagi na zatrudnienie w określonym podmiocie prawa. To nie rodzaj pracodawcy decyduje o prawie do świadczenia przedemerytalnego, lecz utrata miejsca pracy z przyczyn leżących po jego stronie. Forma organizacyjna pracodawcy nie stanowi cechy usprawiedliwiającej różnicowanie sytuacji pracownika na gruncie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Generalnie bowiem wybór pracy u konkretnego pracodawcy (zorganizowanego w określonej postaci) ma często charakter przypadkowy, związany z pojawieniem się ogłoszenia o naborze do pracy. Przyjęcie odmiennego punktu widzenia automatycznie stawia pracowników zatrudnionych przez osoby fizyczne „w gorszej” sytuacji, niż zatrudnionych u pozostałych pracodawców. Przywiązywanie wagi do semantycznej redakcji przepisu (określonej techniki jego redakcji) nie jest zatem zabiegiem prawidłowym. Oderwanie zaś od gramatycznego brzmienia analizowanego przepisu staje się na gruncieustawy o świadczeniach przedemerytalnychzabiegiem akceptowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyroki SN z dnia 28 sierpnia 2013 r., I UK 57/13, OSNP 2014 nr 11, poz. 160 i z dnia 23 września 2014 r., II UK 562/13). W dalszych wywodach odniesiono się do wyrażonego w judykaturze stanowiska, zgodnie z którym likwidacja zakładu pracy to całkowite, stałe i faktyczne jego unieruchomienie jako całości (por. wyrok SN z dnia 18 stycznia 1989 r., I PRN 62/88, OSPiKA 1990 nr 4, poz. 204). A zatem, ma ona miejsce w razie przeprowadzenia we właściwym trybie i przez uprawnione podmioty określonego postępowania. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, uzewnętrznieniem tego procesu jest zaś formalny stan związany z wyrejestrowaniem działalności w organie ewidencyjnym oraz faktyczne i trwałe zakończenie prowadzonej działalności, które stosownie do okoliczności faktycznych, może przejawiać się wyprzedażą przedmiotów służących jej prowadzeniu, w wyniku czego nie jest w stanie dalej zatrudniać pracowników z uwagi na brak substratu majątkowego, związanego z dotychczasowym zatrudnieniem.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd –po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu– nie miał wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie doszło do „likwidacji pracodawcy” w rozumieniuart. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Tym samym , zdaniem sądu - rzeczywistą przyczyną rozwiązania z wnioskodawczynią umowy o pracę nie była likwidacja pracodawcy lub rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niewypłacalności pracodawcy . Tym samym wnioskodawczyni nie spełniła przesłanki warunkującej przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Jak wynika bowiem z zeznańM. L.- jako osoba fizyczna- nadal prowadzi on działalność gospodarczą pod tą samą firmą i w takim samym przedmiocie – utrzymanie zieleni . Świadek nadal posiada środki trwałe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i zatrudnia pracowników na pełnych sześciu etatach . Firma przynosi dochód . Ten ostatni aspekt znalazł odzwierciedlenie w braku formalnego wyrejestrowania działalności gospodarczej w organie ewidencyjnym.
Zatemfirma (...)nie przestała istnieć w znaczeniu materialnym. Wymieniony bowiem zachował przedmioty majątkowe (narzędzia, samochody , podnośniki koszowe, narzędzia do cięcia gałęzi itp.), które umożliwiają mu w dalszym ciągu prowadzenie działalności i zatrudnianie pracowników. Nie nastąpiło zatem po stronie pracodawcy faktyczne i trwałe zakończenie działalności gospodarczej .
Uprawnienia wnioskodawczyni w niniejszej sprawie sąd oceniał na dzień złożenia przez nią wniosku o świadczenie przedemerytalne , a „likwidację pracodawcy” - na dzień zakończenia ostatniego stosunku pracy przez ubezpieczoną.
W niniejszej sprawie ten ostatni warunek nie wystąpił.
Reasumując sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., oddalił odwołanie , gdyż nie było podstaw do jego uwzględnienia z przyczyn wymienionych w niniejszym uzasadnieniu .