Sąd Okręgowy w Gliwicach
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 136/17
Data wyroku: 2017-09-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sewer Skumiał
Słowa kluczowe: Wyrok łączny
Podstawa prawna: m. in. art. 572 kpk
Teza: "ustalenie, że  wszystkie wyroki skazujące wobec S.P. zapadły i uprawomocniły się przed dniem 01 lipca 2015r., zatem brak jest podstaw - przewidzianych w przepisach przejściowych nowelizacji,  która weszła tego dnia w życie - do kształtowania?  wyroku łącznego obejmującego wykonywane kary, natomiast dopuszczalna jest analiza w stanie prawnym poprzednio obowiązującym, czyli badanie istnienia zbiegów, a w razie stwierdzenia, że takowe istnieją do orzeczenia kary lub kar łącznych

Sygn. akt IV K 136/17

WYROK ŁĄCZNY

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 września 2017r.

    Sąd Okręgowy w Gliwicach w IV Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:SSO Sewer Skumiał
Protokolant:E. S.
w obecności Prokuratora:Marka Dutkowskiego
po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017r.
sprawy:

S. P.(P.), synaK.iJ.z domuK., urodzonego w dniu(...)r. wG.

skazanego orzeczeniami wydanymi i uprawomocnionymi przed 1 lipca 2015r.:

I
wyrokiem Sądu Rejonowego wT.z dnia 30 lipca 2010r. o sygn.VII K 1119/10za przestępstwo zart. 286 § 1 kkiart. 297 § 1 kkprzy zast.art. 11 § 2 kkpopełnione 13 maja 2004r. na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz grzywnę zart. 33 § 2 kkw wysokości 80 stawek dziennych przy stawce równoważnej kwocie 10 zł , przy czymkarapozbawienia wolności zostaławarunkowo zawieszona na okres próby 3 lat(okres próby upłynął), natomiast grzywnę zamieniono na karę zastępczą 40 dni pozbawienia wolności;

II
wyrokiem Sądu Okręgowego wG.z dnia 15 stycznia 2014r., sygn. akt
    IV K 204/13, za cztery przestępstwa popełnione w okresie od 23 lutego 2012r., a to: za czyn zart. 258 § 1 kkna karę
    1roku pozbawienia wolności, za czyn zart. 56 § 1 kksw zw. zart. 7 § 2 kksiart. 9 § 1 i 3 kks,art. 23 § 1 i 3 kksoraz38 § 2 kksna karę
    4lat pozbawienia wolności oraz
    300stawek dziennych grzywny przy stawce równoważnej kwocie
    100 zł, za czyn zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkiart. 65 § 1 kkna karę
    3lat pozbawienia wolności oraz grzywnę zart. 33 § 2 kkw wysokości
    200stawek dziennych przy stawce równoważnej kwocie
    100 złoraz za czyn zart. 299 § 1 i 5 kkw zw. zart. 65 § 1 kkna karę
    1 roku i 1 miesiącapozbawienia wolności oraz grzywnę zart. 33 § 2 kkw wysokości
    200stawek dziennych przy stawce równoważnej kwocie
    100 złi, ostatecznie –
    karę łączną 4 latpozbawienia wolności oraz
    370stawek dziennych grzywny przy stawce równoważnej kwocie
    100 zł, przy czym
    pierwotniekarę pozbawienia wolności warunkowo
    zawieszono(art. 343 § 2 pkt. 2 kpk) na okres próby 6 lat, natomiast postanowieniem z dnia 22 października 2015r. SO wK.
    zarządziłjej
    wykonaniea pozostałą do wykonania grzywnę zamieniono na zastępczą karę pozbawienia wolności w wymiarze 184 dni;

III
wyrokiem Sądu Rejonowego wT.z dnia 17 marca 2015r., sygn. aktVII K 680/14, za czyn zart. 158 § 1 kkw zw. zart. 57a § 1 kk, popełniony w dniu 22 marca 2014r., na karę1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbywa od dnia 18.12.2016r. do nadal;

IV
wyrokiem Sądu Rejonowego wT.z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. aktVII K 85/15, za przestępstwo zart. 178a § 1 kk, popełnione w dniu 21 stycznia 2015r. na karę8 miesięcy ograniczenia wolności, zamienione później na karę 120 dni pozbawienia wolności, której odbywania jeszcze nie rozpoczął;

V
wyrokiem SR wT.z dnia 20 kwietnia 2014r., sygn. aktVII W 74/14zawykroczeniez art. 94 kw i art. 98 kw w zw. z art. 9 § 2 kw

stosując przepisy sprzed nowelizacji, która weszła w życie 1 lipca 2015r. orzeka:

1
na mocyart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.korazart. 87 kk.łączy kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolnościorzeczone wyrokami opisanymiw punktach III i IV części wstępnej niniejszego wyrokui wymierza skazanemuS. P.karę łączną 1(jeden)roku 4(cztery)miesięcy pozbawienia wolności;

2
na mocyart. 577 k.p.k.na poczet wymierzonej kary łącznej pozbawienia wolnościzaliczaokres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie SR wT.VII K 680/14, a tood 18 grudnia 2016r. do nadal;

3
na podstawieart. 576 § 1 k.p.k.stwierdza, żepozostałe rozstrzygnięciazawarte w połączonych wyrokachpodlegają odrębnemu wykonaniu;

4
na mocyart. 572 kpkumarza postępowanie w przedmiocie objęcia wyrokiem łącznym kar orzeczonych w wyrokach opisanych w punktach: I, II i Vczęści wstępnej niniejszego wyroku;

5
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii AdwokackiejI. D.kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem i 60/100) zł, w tym 23 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skazanemu z urzędu;

6
na mocyart. 624 § 1 k.p.k.zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów sądowych, obciążając nimi Skarb Państwa.

sygn. akt IV K 136/17

UZASADNIENIE
Sąd ustalił, iżS. P.został skazany prawomocnymi wyrokami:

VI
wyrokiem Sądu Rejonowego wT.z dnia 30 lipca 2010r. o sygn.VII K 1119/10za przestępstwo zart. 286 § 1 kkiart. 297 § 1 kkprzy zast.art. 11 § 2 kkpopełnione 13 maja 2004r. na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz grzywnę zart. 33 § 2 kkw wysokości 80 stawek dziennych przy stawce równoważnej kwocie 10 zł , przy czymkarapozbawienia wolności zostaławarunkowo zawieszona na okres próby 3 lat(okres próby upłynął), natomiast grzywnę zamieniono na karę zastępczą 40 dni pozbawienia wolności;

VII
wyrokiem Sądu Okręgowego wG.z dnia 15 stycznia 2014r., sygn. akt
    IV K 204/13, za cztery przestępstwa popełnione w okresie od 23 lutego 2012r., a to: za czyn zart. 258 § 1 kkna karę
    1roku pozbawienia wolności, za czyn zart. 56 § 1 kksw zw. zart. 7 § 2 kksiart. 9 § 1 i 3 kks,art. 23 § 1 i 3 kksoraz38 § 2 kksna karę
    4lat pozbawienia wolności oraz
    300stawek dziennych grzywny przy stawce równoważnej kwocie
    100 zł, za czyn zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkiart. 65 § 1 kkna karę
    3lat pozbawienia wolności oraz grzywnę zart. 33 § 2 kkw wysokości
    200stawek dziennych przy stawce równoważnej kwocie
    100 złoraz za czyn zart. 299 § 1 i 5 kkw zw. zart. 65 § 1 kkna karę
    1 roku i 1 miesiącapozbawienia wolności oraz grzywnę zart. 33 § 2 kkw wysokości
    200stawek dziennych przy stawce równoważnej kwocie
    100 złi, ostatecznie –
    karę łączną 4 latpozbawienia wolności oraz
    370stawek dziennych grzywny przy stawce równoważnej kwocie
    100 zł, przy czym
    pierwotniekarę pozbawienia wolności warunkowo
    zawieszono(art. 343 § 2 pkt. 2 kpk) na okres próby 6 lat, natomiast postanowieniem z dnia 22 października 2015r. SO wK.
    zarządziłjej
    wykonaniea pozostałą do wykonania grzywnę zamieniono na zastępczą karę pozbawienia wolności w wymiarze 184 dni;

VIII
wyrokiem Sądu Rejonowego wT.z dnia 17 marca 2015r., sygn. aktVII K 680/14, za czyn zart. 158 § 1 kkw zw. zart. 57a § 1 kk, popełniony w dniu 22 marca 2014r., na karę1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbywa od dnia 18.12.2016r. do nadal;

IX
wyrokiem Sądu Rejonowego wT.z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. aktVII K 85/15, za przestępstwo zart. 178a § 1 kk, popełnione w dniu 21 stycznia 2015r. na karę8 miesięcy ograniczenia wolności, zamienione później na karę 120 dni pozbawienia wolności, której odbywania jeszcze nie rozpoczął;

X
wyrokiem SR wT.z dnia 20 kwietnia 2014r., sygn. aktVII W 74/14zawykroczeniez art. 94 kw i art. 98 kw w zw. z art. 9 § 2 kw

S. P., wystąpił z wnioskiem o wydanie wyroku łącznego obejmującego wszystkie opisane wyżej skazania.
Pierwszą czynnością Sądu było ustalenie, że wszystkie wyroki skazujące wobecS. P.zapadły i uprawomocniły się przed 1 lipca 2015r., zatem brak jest podstaw – przewidzianych w przepisach przejściowych nowelizacji, która weszła tego dnia w życie) – do kształtowania wyroku łącznego obejmującego wykonywane kary, natomiast dopuszczalna jest analiza w stanie prawnym poprzednio obowiązującym, czyli badanie istnienia zbiegów a w razie stwierdzenia, że takowe istnieją, do orzeczenia kary lub kar łącznych.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, w świetleart. 569 § 1 kpkorazart. 85 kk(w brzmieniu obowiązującym przed 1.07.2015r.; taki stan prawny będzie wskazywany każdorazowo przy powoływaniu artykułówkk) warunki do wydania wyroku łącznego zachodzą wówczas, gdy różnymi prawomocnymi wyrokami danej osobie wymierzono kary tego samego rodzaju lub inne podlegające połączeniu (np. krara pozbawienia wolności z karą ograniczenia wolności), za dwa lub więcej przestępstw popełnionych zanim zapadł pierwszy wyrok, choćby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw, bez względu na to, czy w wyrokach późniejszych, będących także podstawą dla wydania wyroku łącznego, wymierzono jedynie kary za przestępstwa popełnione przed datą wydania owego pierwszego wyroku, czy również kary za przestępstwa popełnione po jego wydaniu (tak SN w wyroku z dn. 15.03. 2001r. , IV KKN 81/00, publ. LEX nr 51398).
Zawarty wart. 85 k.k.zwrot: "zanim zapadł pierwszy wyrok" odnosi się do pierwszego chronologicznie wyroku, który zapadł przed popełnieniem przez sprawcę kolejnego (kolejnych) przestępstwa (uchwała SN z dnia 25.02.2005 r. I KZP 36/04, publ. OSNKW 2005/2/13).
W przypadkuS. P.warunki określone wart. 85 kkspełniają wyroki opisane wyżej w punktach III, IV. „Pierwszy wyrok” w tej sekwencji zapadł przed SR wT.w dniu 17 marca 2015r., sygn. akt VII K 680/14, natomiast czyn z „drugiego” wyroku (VII K 85/15 - zapadł 21.04.2015r.) nadającego się do połączenia został popełniony w dniu 21 stycznia 2015r. Konfiguracja taka jest dopuszczalna albowiemnie ma żadnych przeszkód prawnych, aby spośród skazań (…) utworzyć kolejną grupę obejmującą skazania za czyny popełnione zanim zapadł kolejny "pierwszy wyrok" - oczywiście "pierwszy" z punktu widzenia tej kolejnej grupy przestępstw (wyrok SN z dnia 21.01.2008r., sygn. akt V KK 212/07, publ. LEX nr 377209, teza 1).
Przystępując do wymierzania, w ramach dostrzeżonego zbiegu, kary łącznej, Sąd oparł się naart. 86 § 1 kkiart. 87 kk, zakładających, iż jej dolną granicą stanowi najwyższa z orzeczonych kar cząstkowych, natomiast górną – suma tych kar; przy czym w wypadku łączenia kary ograniczenia wolności przyjmuje się jeden miesiąc ograniczenia wolności za równoważny 15 dniom kary pozbawienia wolności (czyli każde dwa miesiące kary ograniczenia wolności są równoważne 30 dniom kary pozbawienia wolności, czyli jednemu, kodeksowemu miesiącowi).
W realiach niniejszej sprawy, jak podniesiono wyżej, chronologicznie pierwszym, nadającym się do połączenia wyrokiem, który zapadł wobec skazanego był wyrok Sądu Rejonowego wT.z dnia 17 marca 2015r., sygn. akt VII K 680/14, za czyn zart. 158 § 1 kkw zw. zart. 57a § 1 kk, popełniony w dniu 22 marca 2014r. Orzeczono nim prawomocnie, karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności (którą odbywa od dnia 18.12.2016r. do nadal). Przed datą jego wydania, skazany popełnił inny czyn, a to w dniu 21 stycznia 2015r. dopuścił się przestępstwa zart. 178a § 1 kk, za które został prawomocnie skazany wyrokiem SR wT.z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt VII K 85/15 na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności. Reguły określone wart. 86 § 1 kkiart. 87 kkwskazują, że minimalną wysokość kary łącznej w tym przypadku wyznacza najwyższa z orzeczonych, czyli 1 rok i 3 miesiące pozbawienia wolności, natomiast górny limit stanowi suma kary pozbawienia wolności i „przeliczonej” kary ograniczenia wolności, czyli 1 rok i 7 miesięcy pozbawienia wolności.
Akceptując utrwaloną praktykę, zakładającą równowagę reguł absorpcji i kumulacji w sytuacji, kiedy łączone są kary orzeczono co prawda za przestępstwa popełnione w zbliżonym czasie, niemniej godzące w rodzajowo różne dobra (zdrowie i bezpieczeństwo w ruchu), Sąd wymierzył karę łączną 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, czyli znacznie poniżej dopuszczalnej górnej granicy. Brak całkowitej absorpcji wynika ze wspomnianego faktu różnorakich kwalifikacji prawnych, jak też wzięto pod uwagę fakt, iż skazany uprzednio naruszał porządek prawny o czym świadczą wcześniejsze skazania, co uzasadnia tezę, iż wcześniejsze kary nie do końca spełniły swa funkcję szczególnoprewencyjną. Jest to o tyle istotne, że przy miarkowaniu kary w wyroku łącznym, bada się miedzy innymi zachowanie skazanego przed i po popełnieniu czynów pozostających w zbiegu, zatem całkowita redukcja nie była możliwa, jakkolwiek uwzględniono fakty wynikające z opinii wydanej przez jednostkę penitencjarną o pozytywnym dla skazanego wydźwięku.
W pełni uzasadnione jest przytoczenie w tym miejscu fragmentu uzasadnienia wyrokuSądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2001r., sygn. akt II AKa 63/01, publ. Prok.i Pr.-wkł. 2002/7-8/20- zastosowanie zasady absorpcji, aspiracji, czy kumulacji przy orzekaniu tak kary łącznej, jak i wydawaniu wyroku łącznego uwarunkowane jest przede wszystkim relacjami zachodzącymi pomiędzy prawomocnie osądzonymi czynami, objętymi tymże skazaniem. Relacje te sprowadzają się do określenia, jak bliski związek przedmiotowo-podmiotowy łączy te czyny oraz w jakich odstępach czasu zostały one popełnione. Im bliższe są te relacje, tym bardziej wyrok łączny powinien być zbliżony do dopuszczalnego minimum, uwarunkowanego wysokością kar orzeczonych za przestępstwa, objęte tym wyrokiem. W podobnym tonie wypowiedział sięSA w Katowicach w wyroku z dnia 8.03.2001r., sygn. akt II AKa 59/01, publ. Prok.i Pr.-wkł. 2002/3/21, uznając, iżzasadę absorpcji stosuje się, gdy przestępstwa objęte realnym zbiegiem w liczbie nie więcej jak dwa, wskazują na bliską więź przedmiotową i podmiotową, są jednorodzajowe i popełnione zostały w bliskim związku czasowym i miejscowym, stanowiąc jeden zespół zachowań sprawcy, objęty jednym planem działania, mimo godzenia w różne dobra osobiste.Oba te jakże adekwatne orzeczenia odnoszą się do zbiegu przyjętego przez Sąd, akcentując warunki konieczne dla stosowania częściowej absorpcji.
Sąd podziela także pogląd wyrażony w wyrokuSądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 20 września 2001r., sygn. akt II AKa 154/01, publ. Prok.i Pr.-wkł. 2002/4/26, iżorzeczenie kary łącznej nie musi przynosić skazanemu korzyści, to jest orzeczenia kary łącznej w wymiarze niższym od arytmetycznej sumy poszczególnych kar, czy też poprzez zastosowanie zasady absorpcji. Wymiar kary łącznej zależy od stopnia związku przedmiotowego i podmiotowego zbiegających się przestępstw. Decydujące znaczenie przy wymiarze kary łącznej ma także wzgląd na prewencyjne oddziaływanie kary, w znaczeniu prewencji indywidualnej i ogólnej. Popełnienie więcej niż dwóch przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji.
W ocenie Sądu tak orzeczona kara łączna jest sprawiedliwa, uwzględniają właściwości i warunki osobiste skazanego oraz jego zachowanie w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności. Nie jest ona nadmiernie surowa, jak też nie stanowi wyrazu nieuzasadnionej pobłażliwości. Kara ta odpowiada wymaganiom społecznego poczucia sprawiedliwości, stanowiąc adekwatną odpłatę za popełnione przestępstwa. Sąd wyraża przekonanie, że orzeczona kara spełni wobec skazanego swoje cele, zarówno w zakresie prewencji ogólnej jak i indywidualnej, a poprzez dalszy proces resocjalizacji doprowadzi do przestrzegania w przyszłości porządku prawnego przez skazanego.
Analizując dane o odbytych dotychczas karach i tymczasowym aresztowaniu oraz opinię o skazanym przyjęto, iż na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczeniu (art. 577 kpk) podlega okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie SR wT.VII K 680/14, a to od 18 grudnia 2016r. do nadal.
Pozostałe rozstrzygnięcie zawarte w łączonych wyrokach podlegają osobnemu wykonaniu.
Odnosząc się do wnioskuS. P.o wydanie wyroku łącznego obejmującego także pozostałe – wskazane we wstępie skazania, Sąd zważył co następuje:
Opisane w punktach I, II i III wyroki nie podlegają łączeniu według reguł obowiązujących przed 1 lipca 2015r., jako że brak jest zbiegu umożliwiającego zastosowanie konstrukcji wyroku łącznego. Otóż, pierwszy z tych wyroków zapadł 30 lipca 2010r. (VII K 1119/10). Przed tą datą skazany nie popełnił żadnego innego przestępstwa, które zostałoby (nawet później) osądzone.

    Ergo
– to orzeczenie nie podlega łączeniu z innymi. Drugi w kolejności jest wyrok SO wG.z dnia 15 stycznia 2014r. (skazania za przestępstwa popełnione w 2012r. czyli po dacie wyroku VII K 1119/10), który także nie pozostaje w zbiegu z jakimkolwiek innym skazaniem. Natomiast skazanie w sprawie VII W 74/14 dotyczy wykroczenia, gdzie orzeczonych kar nie można łączyć z karami orzeczonymi za przestępstwa. Z tych względów, przy braku możliwości wydania wyroku łącznego obejmującego inne skazaniaS. P.(nawet jeśli są obecnie wykonywane) – umorzono postępowanie w tym zakresie.
Rozstrzygając o kosztach postępowania Sąd, mając na uwadze bezmajętność skazanego i brak zatrudnienia w warunkach izolacji, zwolnił go od ponoszenia kosztów w sprawie wydania wyroku łącznego, w tym zasądzonych na rzecz adwokata z urzędu dotychczas nieopłaconych kosztów zastępstwa adwokackiego, które ustalono na mocy obowiązujących uregulowań na kwotę 147, 60 złotego (z uwzględnieniem podatku VAT).