Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1543/15
Data wyroku: 2016-12-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Eliza Skotnicka
Słowa kluczowe: Zniesienie Współwłasności
Podstawa prawna: art. 211 kc, art. 622 i 623 kpc

Sygn. akt I Ns 1543/15

POSTANOWIENIE
Dnia 20 grudnia 2016 roku
Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSR Eliza Skotnicka
Protokolant: sekr. sąd.  Natalia Stokłosa
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 roku w Kłodzku
sprawy
z wnioskuS. K.iK. K.
przy udzialeB. G.iK. G.
ozniesienie współwłasności
postanawia:
I.znieść częściowo współwłasność w nieruchomości położonej wB.nr(...)składającej się zdziałek (...)o łącznej powierzchni 0,36 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą (...)według koncepcji nr II opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji mgr inż.A. Z.z dnia 6 lipca 2016 roku (mapa z projektem podziału nieruchomości k.78 akt) w ten sposób, że:

1
działka nr (...)o powierzchni 0,1254 ha pozostanie we współwłasności wnioskodawcówS. K.iK. K.– współwłaścicieli w udziałach po 1/2 częścilokalu mieszkalnego nr (...)objętegoksięgą wieczystą (...)– w udziale wynoszącym 45/100 oraz uczestników postępowaniaB. G.iK. G.– współwłaścicieli na prawach wspólności ustawowej małżeńskiejlokalu mieszkalnego nr (...)objętegoksięga wieczystą (...)– w udziale wynoszącym 55/100,

2
działka nr (...)o powierzchni 0,1288 ha przypadnie na współwłasność uczestników postępowaniaB. G.iK. G.– współwłaścicieli na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej,

3
działka nr (...)o powierzchni 0,1053 ha przypadnie na współwłasność wnioskodawcówS. K.iK. K.- w udziałach po 1/2 części;

II. znieść wzajemnie między stronami koszty postępowania;
III. nakazać wnioskodawcomS. K.iK. K., aby uiścili na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kłodzku kwotę 531,04 zł tytułem wydatków tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa;
IV. nakazać uczestnikom postępowaniaB. G.iK. G., aby uiścili na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kłodzku kwotę 2 793,49 zł tytułem wydatków tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
WnioskodawcyS. K.iK. K.wnieśli o częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości położonej wB.nr(...), składającej się zdziałek o nr (...)o łącznej powierzchni 0,36 ha, objętejksięgą wieczystą (...)przez podzielenie jej na trzy działki, według załączonego do wniosku projektu podziału. Zgodnie z propozycją wnioskodawców działka oznaczona jako A, zabudowana budynkiem mieszkalnym pozostałaby we współwłasności stron według dotychczasowych udziałów, działka oznaczona literą B miałaby przypaść wnioskodawcom w udziałach po ½ i działka oznaczona literą C miałaby przypaść uczestnikom na prawach wspólności ustawowej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wnioskodawcy są współwłaścicielamilokalu mieszkalnego nr (...)objętegoksięgą wieczystą nr (...)wraz z udziałem w gruncie wynoszącym 45/100 części nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...). Uczestnicy są współwłaścicielami na prawach wspólności ustawowejlokalu mieszkalnego nr (...)objętegoksięgą wieczystą (...)z udziałem w gruncie wynoszącym 55/100 części nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...). Wnioskodawcy wskazali, że od dawna dochodzi pomiędzy stronami do konfliktów związanych z korzystaniem z nieruchomości wspólnej. W 2009r. uczestnicy nie wyrazili zgody na przeprowadzenie do licznika przewodów sieci energetycznej po wspólnych częściach korytarza, co wymagało rozstrzygnięcia sądu. Nieporozumienia nasiliły się od ok. 2 lat, od kiedy uczestnicy kupili samochód i postawili na wspólnym gruncie garaż, do którego dojazd wytyczyli sobie w części nieruchomości zagospodarowanej przez wnioskodawców. Wnioskodawcy wskazali, że na nieruchomości są dwie bramy wjazdowe: przy drodze stanowiącejdziałkę nr (...)oraz przy drodze stanowiącejdziałkę nr (...). Tym samym zdaniem wnioskodawców nic nie stało na przeszkodzie, by uczestnicy wytyczyli sobie dojazd do garażu w części nieruchomości, z której korzystają.
UczestnicyB. G.iK. G.w odpowiedzi na wniosek nie sprzeciwili się częściowemu zniesieniu współwłasności, jednak nie wyrazili zgody na podział nieruchomości według propozycji wnioskodawców. Uczestnicy zarzucili, że zaproponowany przez uczestników kształt nieruchomości zabudowanej budyniem mieszkalnym nie odpowiada wymogomustawy o gospodarce nieruchomościami. Uczestnicy przyznali, że na nieruchomości proponowanej dla nich jest wprawdzie brama wjazdowa, ale nie jest ona używana, zaś od tej bramy nie prowadzi żadna droga wewnętrzna w kierunku zabudowań. Droga nadziałce nr (...)nie jest na odcinku przylegającym do nieruchomości stron faktycznie używana, jest nierówna porośnięta trawą. Droga ta kończy się klinem przy granicy z nieruchomością stron. Zarówno stan drogi nadziałce nr (...)jak też sytuacja w obrębie wspólnej nieruchomości nie zapewnia uczestnikom w żaden sposób należytego dojazdu i dojścia do zabudowań. Uczestnicy zarzucili, że propozycja wnioskodawców narusza ich interesy, gdyż przewiduje przejęcie na własność dotychczas istniejącego dojazdu do zabudowań, zaś uczestnicy zmuszeni byliby do urządzenia sobie nowego wjazdu. Tymczasem zdaniem uczestników już kształtdziałki nr (...)wskazuje, że była ona wydzielona właśnie z przeznaczeniem na dojście i dojazd do budynku. Dojście do zabudowań jest utwardzone, wykorzystywane przez wszystkich współwłaścicieli. Z tego względu zdaniem uczestnikówdziałka nr (...)powinna nadal spełniać funkcję wspólnego terenu komunikacyjnego.
Bezspornym między stronami było, że nieruchomość położona wB.nr(...), składająca się zdziałek o nr (...)o łącznej powierzchni 0,36 ha, objętaksięgą wieczystą (...)stanowi współwłasność stron. WnioskodawcyS. K.iK. K.są współwłaścicielami w udziałach po ½ częścilokalu mieszkalnego nr (...), o powierzchni 69,40 m2, objętegoksięgą wieczystą nr (...)wraz z udziałem wynoszącym 45/100 w częściach wspólnych budynku prawie własności gruntu objętegoksięgą wieczystą (...). UczestnicyB. G.iK. G.są współwłaścicielami na prawach wspólności ustawowejlokalu mieszkalnego nr (...), o powierzchni 85,20 m2, objętegoksięgą wieczystą (...)z udziałem wynoszącym 55/100 w częściach wspólnych budynku i prawie własności gruntu objętegoksięgą wieczystą (...).S. K.iB. G.są siostrami. Strony przyznały fakt istnienia pomiędzy nimi konfliktu związanego z użytkowaniem nieruchomości wspólnej.

Sąd ustalił ponadto następujący stan faktyczny:

Nieruchomość stron składająca się zdziałek nr (...)o powierzchni 0,36 ha usytuowana jest w zabudowanej części wsi. Zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym. Graniczy zdziałkami zabudowanymi nr (...), działką z rozpoczętą budową nr 916,drogą asfaltową nr (...), rzeką –działką nr (...),drogą gruntową nr (...). Dotychczas wykorzystywany dojazd do nieruchomości zdziałki nr (...)prowadził przezdziałkę nr (...).Działka nr (...)o powierzchni 0,04 ha stanowiła drogę dojazdową do nieruchomości stron. Jest to jedyny urządzony dojazd do nieruchomości stron. Wjazd na nieruchomość jest również możliwy od stronydziałki nr (...), stanowiącej własność GminyN.. Działka ta przylega do nieruchomości stron od strony wschodniej, stanowi grunt zwężający się w klin, wchodzący pomiędzy nieruchomość stron (działkę nr (...)) i rzekę (działkę nr (...)). Przy granicydziałki nr (...), w najszerszym miejscudziałka nr (...)ma szerokość ok. 3 m.Działka nr (...)jest działką gruntową, nieużytkiem, porośnięta trawą, młodymi drzewami, nieutwardzona. Urządzenie drogi dojazdowej do nieruchomości od stronydziałki nr (...)wymagałoby utwardzenia terenu i wybudowania drogi zarówno nadziałce nr (...), jak też na całej długościdziałki nr (...)w części dotychczas użytkowanej przez uczestników. Wybudowanie drogi dojazdowej do nieruchomości wspólnej od stronydziałki nr (...)wymagałoby poniesienia znacznych kosztów, wynoszących w zależności od użytych materiałów od kilku do kilkunastu tysięcy złotych.
WnioskodawczyniS. K.nie potrafiła podczas oględzin nieruchomości wyjaśnić w czym przeszkadza jej, że uczestnicy korzystają ze wspólnej drogi dojazdowej do posesji.

Dowód:

⚫

opinia biegłego z zakresu geodezji i wyceny nieruchomości mgr. inż.A. Z.k. 57 – 78;

ustne wyjaśnienia do opinii k.120;

oględziny nieruchomości wraz z dokumentacją fotograficzną k. 102 – 105;

dokumentacja fotograficzna sporządzona przez wnioskodawców k. 14;

wypis z rejestru gruntów k. 10;

kopia mapy ewidencyjnej k. 9.

W celu dokonania podziału nieruchomości połączono istniejącedziałki nr (...)w jednądziałkę o nr (...)o powierzchni 0,36 ha, którą po przeprowadzeniu pomiarów zweryfikowano na 0,3595 ha.
Możliwe były dwie koncepcji podziału nieruchomości. W każdej koncepcji zdziałki nr (...)wydzielonodziałkę nr (...), na której usytuowany jest budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy. Pozostałą część działki podzielono na dwie części tj.działkę nr (...)z przeznaczeniem jej dla uczestników postępowania orazdziałkę nr (...)z przeznaczeniem, dla wnioskodawców, tak aby powierzchnie tych działek odpowiadały udziałom posiadanym przez współwłaścicieli.
W koncepcji I dojazd dodziałki nr (...)zapewniony został od strony drogi gruntowej –działki nr (...)oraz przezdziałki nr (...). Koncepcja ta wymaga od uczestników urządzenia drogi dojazdowej do posesji, co stanowi kosztowną inwestycję. W Koncepcji I zabudowanadziałka nr (...)pozostająca we współwłasności stron stanowić miała powierzchnię 0,1192 ha,działka nr (...)stanowić miała powierzchnię 0,1322 ha z przeznaczeniem dla uczestników postępowania, zaśdziałka nr (...)stanowić miała powierzchnię 0,1081 ha z przeznaczeniem dla wnioskodawców.
W koncepcji nr II dojazd zapewniony jest zarówno od strony drogi asfaltowej –działki nr (...), jak i od strony drogi gruntowej –działki nr (...). W Koncepcji II zabudowanadziałka nr (...)pozostająca we współwłasności stron stanowić miała powierzchnię 0,1254 ha,działka nr (...)stanowić miała powierzchnię 0,1288 ha z przeznaczeniem dla uczestników postępowania, zaśdziałka nr (...)stanowić miała powierzchnię 0,1053 ha z przeznaczeniem dla wnioskodawców.
W każdej koncepcji dojazd dodziałki nr (...)zapewniony jest od stronydziałki nr (...), a dodziałki nr (...)od stronydrogi działka nr (...).

Dowód:

⚫

opinia biegłego z zakresu geodezji i wyceny nieruchomości mgr. inż.A. Z.k. 57 – 78;

ustne wyjaśnienia do opinii k.120;

oględziny nieruchomości wraz z dokumentacją fotograficzną k. 102 – 105;

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył, co następuje:

Wniosek podlegał uwzględnieniu według koncepcji II opracowanej przez biegłego sądowego z zakresu geodezji i wyceny nieruchomości.
W przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne oraz stan prawny nieruchomości były pomiędzy stronami bezsporne. Zgodny był także sposób zniesienia współwłasności poprzez fizyczny podział nieruchomości. Wedługart. 211 k.c.zniesienie współwłasności przez podział rzeczy wspólnej, stanowi podstawowy i priorytetowy sposób zniesienia współwłasności. Dopuszczalny jest, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. W przedmiotowej sprawie dopuszczalne było jedynie częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości, gdyż nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym, w którym istnieją wyodrębnione dwa lokale mieszkalne nie podlegała podziałowi.
Z uwagi na konieczność dokonania podziału geodezyjnego nieruchomości konieczne było, zgodnie zart. 278 k.p.c., dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji oraz wyceny wartości nieruchomości. Strony nie kwestionowały opinii wydanej przez biegłego sądowego mgr inż.A. Z.. Biegły w opinii przedstawił dwa możliwe warianty częściowego zniesienia współwłasności spornej nieruchomości. Spór między stronami dotyczył wyboru właściwej koncepcji, wnioskodawcy obstawali przy koncepcji I, zaś uczestnicy przy koncepcji II. Koncepcja I, jak wyjaśnił biegły podczas składania ustnych wyjaśnień do opinii, sporządzona została na wyraźne żądanie wnioskodawców, a jej realizacja, choć możliwa, wymagałaby nałożenia na uczestników obowiązku poczynienia znacznych nakładów związanych z wykonaniem dojazdu do nieruchomości od stronydziałki nr (...). Biegły przyznał, że ten wariant zniesienia współwłasności jest mniej racjonalny i niekorzystny dla uczestników. Podkreślić należy, żedziałka nr (...)stanowi własność GminyN., nie jest to działka stanowiąca drogę publiczną, a zatem dokonanie zniesienia współwłasności nieruchomości według koncepcji I wymagałoby ustanowienia służebności drogi koniecznej biegnącej przezdziałkę nr (...).
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że uczestnicy kategorycznie sprzeciwili się dokonaniu zniesienia współwłasności według koncepcji I. Zgodnie zaś zart. 622 §1 i 2 oraz art. 623 k.p.c.Sąd powinien nakłaniać strony do zgodnego przeprowadzenia podziału. Jeżeli zaś brak do tego podstaw, a zachodzą warunki do dokonania podziału w naturze, sąd dokonuje podziału z uwzględnieniem wszelkich okoliczności zgodnie z interesem społeczno – gospodarczym. Zgodnie zaś z zasadami wynikającymi zart. 145 § 2 zd. 2 i 3 k.c.jeżeli potrzeba ustanowienia drogi koniecznej jest następstwem sprzedaży nieruchomości lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojedzie do porozumienia, sąd zarządzi , o ile to jest możliwe przeprowadzenie drogi przez grunty, które byłyby przedmiotem tej czynności prawnej.
Zgodnie z powołanymi przepisami, dokonując podziału nieruchomości według koncepcji Idziałka nr (...)utraciłyby dostęp do drogi publicznej. Konieczne byłoby ustanowienie służebności obciążającej albodziałkę nr (...)stanowiącą własność GminyN.albo nieruchomość wnioskodawców stanowiąca po podziale według tej koncepcjidziałkę nr (...), zawierająca w sobie dotychczasowy dojazd do nieruchomości wspólnej. Kierując się wyżej wymienionym zasadamikodeksu cywilnego, w pierwszej kolejności służebność drogi koniecznej powinna przebiegać przez nieruchomości będące przedmiotem podziału, a zatem przez działkę uczestników.
Z tych względów, podział fizyczny nieruchomości według koncepcji I jest nieracjonalny, sprzeczny ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości, a przede wszystkim rażąco naruszałby prawa uczestników, którym przysługuje udział wynoszący 55/100, a zatem udział większy od udziału wnioskodawców. Nawet gdyby przyjąć, że GminaN.wyraziłaby zgodę na obciążenie jej nieruchomości służebnością drogi koniecznej, to uczestnicy zmuszeni byliby na swój koszt urządzić sobie dojazd do nieruchomości. Dojazd ten byłyby niedogodny, gdyżdziałka nr (...)na styku z nieruchomością stron jest wąska (ok. 3m), a ponadto droga ta przecinałabydziałkę nr (...)przeznaczoną dla uczestników na całej jej długości. Brak jest jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby wbrew woli uczestników, nałożyć na nich obowiązek poniesienia kosztów tej inwestycji, zwłaszcza, że posiadają oni większy udział w nieruchomości wspólnej niż wnioskodawcy.
Wskazane wyżej mankamenty koncepcji I, która nie doprowadziłaby i tak do całkowitego zniesienia współwłasności – strony bowiem w każdym wariancie zmuszone są korzystać ze wspólnej nieruchomości związanej z odrębną własnością ich lokali mieszkalnych – wykluczają możliwość dokonania podziału nieruchomości zgodnie z wnioskiemS. K.iK. K.. Podkreślić trzeba, że wnioskodawcy nie potrafili racjonalnie wyjaśnić, w czym faktycznie przeszkadza im korzystanie ze wspólnej drogi dojazdowej do posesji przez uczestników.
W związku z tym Sąd dokonał podziału nieruchomości według koncepcji II. Zgodnie z tą koncepcją sporna droga dojazdowa do posesji została objętadziałką nr (...)stanowiącą współwłasność stron. Zapewnia ona dojazd do wszystkich powstałych w wyniku podziału nieruchomości. Słusznie wskazał bowiem pełnomocnik uczestników, że dotychczasowadziałka nr (...)została wydzielona z przeznaczeniem jako droga dojazdowa do poszczególnych działek w ramach wspólnej nieruchomości stron.
Według koncepcji nr II dojazd zapewniony jest zarówno od strony drogi asfaltowej –działki nr (...), jak i od strony drogi gruntowej –działki nr (...). W Koncepcji II zabudowanadziałka nr (...)pozostająca we współwłasności stron stanowi powierzchnię 0,1254 ha,działka nr (...)- z przeznaczeniem dla uczestników postępowania posiada powierzchnię 0,1288 ha, zaśdziałka nr (...)z przeznaczeniem dla wnioskodawców, powierzchnię 0,1053 ha (mapa z projektem podziału k. 78).
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w postanowieniu.
O kosztach orzeczono zgodnie zart. 520 k.c., przyjmując że koszty postępowania powinny obciążać strony zgodnie z przysługującymi im udziałami, a więc wnioskodawców w 45/100, a uczestników 55/100. Z tego też względu zniesiono koszy pomiędzy stronami. Pozostałe koszty sądowe rozdzielono zgodnie z udziałami pomiędzy wnioskodawców i uczestników postępowania. Łącznie koszty sądowe postępowania wyniosły 5624,53 zł, w tym wydatki związane z wydaniem opinii łącznie w kwocie 4511,53 zł, koszt dojazdu na oględziny nieruchomości 113 zł oraz opłata sądowa od wniosku 1000,00 zł. Wnioskodawcy powinni ponieść te koszty w kwocie 2531,04 zł, zaś uczestnicy w kwocie 3093,49 zł. Wnioskodawcy dotychczas pokryli koszty sądowe w łącznej kwocie 2000 zł, w tym zaliczka na wydatki w kwocie 1000 zł i opłata sądowa od wniosku w kwocie 1000 zł, uczestnicy zaś uiścili zaliczkę w kwocie 300 zł. W związku z tym zgodnie zart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. z 2016., poz. 623 t.j. ze zm.) Sąd obciążył wnioskodawców kwotą 531,04 zł (2531,04 zł – 2000 zł) oraz uczestników kwotą 2793,49 zł ( 3093,49 zł – 300 zł) tytułem zwrotu wydatków tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Kłodzku.