Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1394/16
Data wyroku: 2017-01-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Krężołek, Teresa Rak, Sławomir Jamróg
Słowa kluczowe: Własność
Podstawa prawna: art. 226 § 1 k.c.

Sygn. akt I ACa 1394/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 stycznia 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Teresa Rak

Sędziowie:

SSA Grzegorz Krężołek (spr.)
SSA Sławomir Jamróg

Protokolant:

sekr.sądowy Katarzyna Rogowska

po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwaJ. K. (1)
przeciwkoC. K.iF. K.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt I C 1297/13

1
oddala apelację;

2
zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego;

3
przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokataN. T.kwotę 3 321 zł (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden złotych) w tym 621 zł podatku od towarów i usług  tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym.

SSA Grzegorz Krężołek SSA Teresa Rak SSA Sławomir Jamróg
Sygn. akt : I ACa 1394/16

UZASADNIENIE
W częściowym uwzględnieniu żądania powodaJ. K. (1), domagającego się od pozwanych , swoich rodzicówC.iF. K., zwrotu poczynionych przez niego nakładów, na stanowiącą ich własność, nieruchomość położoną w miejscowościG., Sąd Okręgowy w Krakowie , wyrokiem z dnia 17 lutego 2016r :
- zasądził od pozwanych na rzecz powoda kwotę 11 274 , 21 złotego z ustawowymi odsetkami od dnia 1 października 2013r do 31 grudnia 2015r oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od 1 stycznia 2016r [ pkt I ] ,
- zasądził od pozwanejC. K.na rzecz powodaJ. K. (1)odsetki ustawowe od kwoty 11 274, 21 zł za okres od 26 września 2013r do 30 września 2013r [pkt II ],
- w pozostałym zakresie powództwo oddalił [ pkt III],
- zasądził od powoda na rzecz pozwanych solidarnie sumę 3421, 68 zł , tytułem zwrotu kosztów postępowania [ pkt IV ],
- zasądził od pozwanych na rzecz powoda sumę 247, 96 zł z tego samego tytułu [ pkt V] ,
- przyznał ze środków budżetowych Skarbu Państwa na rzecz adwokata, reprezentującego powoda z urzędu , kwotę 4170,04 zł / brutto ] , tytułem wynagrodzenia , które nie zostało pokryte przez reprezentowanego w jakimkolwiek zakresie[ pkt VI ] ,
- nakazał ściągnąć odJ. K. (1)na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Krakowie z zasądzonego w punktach I i II sentencji wyroku roszczenia, kwotę 11 816, 69 zł tytułem części kosztów sądowych , która nie obciążała pozwanych [ pkt VII ] ,
- nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Krakowie, od powodów solidarnie sumę 701 złotych , nie pokrytej części kosztów sądowych , związanych z postępowaniem.
Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty istotne dla rozstrzygnięcia :
PowódJ. K. (1)jest synem pozwanychC. K.iF. K.. Pozwani są właścicielami nieruchomości położonej wG.przyul. (...), gminaC., obejmującej działkę oznaczoną nr ew.(...), dla której Sąd Rejonowy wO.prowadziksięgę wieczystą nr (...).
W latach 1983 - 1985 pozwani wykonywali nadbudowę domu przyul. (...)wG.w postaci piętra domu, który pierwotnie był parterowy.F. K.samodzielnie lub z pomocą znajomych i robotników wykonał wówczas następujące prace: budowa murów piętra, wykonanie ścian i ścianek działowych, stropów, podkładów i posadzek betonowych, wykonanie konstrukcji dachu, więźby dachowej i pokrycia dachu, położenie tynków, wstawienie okien drewnianych, wykonanie stropów i klatki schodowej, malowanie. Rodzice powoda finansowali te prace z własnych środków.
J. K. (1)pomagał przy wykonywaniu części prac, chociaż jego pomoc była nieznaczna , co do zakresu albowiem od października 1979 r. do 15 września 1984 r. uczył się w(...) Szkole ZawodowejwC.. Od 1983 do 1984 r. jednocześnie uczył się i pracował wZakładzie (...)wC.gdzie przyuczano go do zawodu frezera, a potem był pracownikiem na produkcji.
W październiku 1984 r. został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej, którą zakończył we wrześniu 1986 r. Następnie pracował w Hucie wK., w straży pożarnej, kotłowni oraz Zakładach(...)wG..
W 1991 r.J. K. (1)zawarł związek małżeński zB. K.. Było to jego drugie małżeństwo.
Małżonkowie zamieszkali razem z rodzicami powoda i wówczas wykonywał on prace wykańczające piętro domu przyul. (...)wG..
W latach 1991-1993 wykonał na klatce schodowej na piętro boazerię, a w pomieszczeniach pierwszego piętra podłogi – wszystko z płyt pilśniowych drewnianych, stanowiących własność ojcaF., które pociął i ułożył.
Płytami tymi obłożył także betonowe schody na piętro. Wykończył w środku łazienkę kładąc płytki, kafelki, malując i wyposażając ją w urządzenia sanitarne oraz armaturę. Ponadto wyposażył kuchnię w sprzęty oraz meble kuchenne, które sam kupił. W pokoju wykonał kominek. Na piętrze założył drzwi i ościeżnice.
W budynku było wykonane ogrzewanie węglowe, które zostało przerobione na ogrzewanie centralne. W latach 90-tych poprzedniego wieku instalacja grzewcza i elektryczna zostały zniszczone i potrzebny był ich remont.
DlategoJ. K. (1)kupił piec gazowy i wykonał na piętrze instalację grzewczą w postaci ogrzewania gazowego oraz instalacje elektryczną , natomiast rodzice - pozwani - wykonali ogrzewanie centralne u siebie na parterze.
Powód w maju 2012 r. wymienił na pierwszym piętrze domu sześć okien oraz pięć parapetów, za które zapłacił łącznie 5800 zł brutto wraz z montażem.
PozwaniF. K.iC. K.umową darowizny sporządzoną przed notariuszemM. K.w dniu 8 marca 1994 r. Repertorium A nr(...)darowali powodowi udział wynoszący ½ część w nieruchomości przyul. (...)obejmującejdziałkę nr (...)o pow. 0,(...).
W umowie znalazło się oświadczenie pozwanych, że nadbudowę piętra budynku wykonał w 1983 r. powód własnym kosztem i staraniem.
W dniu 28 lipca 1997 r. małżonkowieK.złożyli oświadczenie o odwołaniu tej darowizny z powodu rażącej niewdzięczności i fizycznego znęcania się przez syna nad nimi.
Pozwani wnieśli w sierpniu 1997 r. do Sądu Rejonowego wO.pozew przeciwkoJ. K. (1)o odwołanie darowizny.
Powództwo to ostatecznie zostało uwzględnione, wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2006, w sprawie o sygnaturze II Ca122/06 , uwzględniającym apelację darujących od wyroku Sądu niższej instancji.
Pozwani w listopadzie 2012 r. zaproponowali powodowi zawarcie umowy najmu lokalu położonego na pierwszym piętrze domu przyul. (...)wG..
Kwota czynszu miała wynieść 500 zł miesięcznie.J. K. (1)nie zgodził się na propozycję rodziców. Wobec tego złożyli wniosek o wymeldowanie syna z pobytu stałego pod tym adresem , a powód w 2013 r. wyprowadził się i zamieszkał wO..
Jak wynika z dalszej części ustaleń Sądu Okręgowego wartość rynkowa nakładów budowlanych poniesionych na budynek przyul. (...)wG.wynosi:
- w zakresie nadbudowy pierwszego piętra budynku wraz z dachem – łącznie 35 724,9 zł, w tym wartość robocizny 9 382,58 zł;
- w zakresie wykonania łazienki na piętrze - łącznie 2321,65 zł (przyjmując 46 % zużycia)
- w zakresie wykonanie boazerii na klatce schodowej – łącznie 4040,56 zł (przyjmując 32 % zużycia) , w tym wartość rynkowa robocizny 1 206,99 zł, zaś wartość rynkowa materiałów 1 244,71 zł. Wartość wykonania boazerii pomniejszona o koszt materiałów wynosi 2795,85 zł;
- w zakresie montażu drzwi na piętrze - łącznie 356,71 zł (przyjmując 80 % zużycia )
Nakłady na wykonanie kominka piętrze, instalacji centralnego ogrzewania , podłóg na piętrze , związanych z zakupem i montażem mebli kuchennych , wykonania instalacji eklektycznej oraz obłożenia drewnem schodów nie stanowią obecnie żadnej wartości z uwagi na całkowite zużycie techniczne tych elementów.
W ramach oceny prawnej roszczenia dochodzonego , Sąd I instancji uznał je za usprawiedliwione w części.
Odwołując się do dokonanych ustaleń faktycznych wskazał , że powód zamieszkiwał w budynku mieszkalnym , stanowiącym własność rodziców do 2013r , czyniąc na ten budynek nakłady w dwóch okresach tj w latach 1991-1993r oraz w roku 2012r
Dokonywał ich za zgodą właścicieli , których zamiarem było darowanie udziału w nieruchomości synowi po to, aby razem z żoną mógł on zamieszkać na piętrze budynku
Od momentu dokonania darowizny aż do daty jej skutecznego odwołania , które potwierdził Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z 21 kwietnia 2006r,J. K. (1)był współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym.
Pomimo tego orzeczenia, syn pozwanych nadal mieszkał wraz z pozwanymi do listopada 2012r , a jego rodzice nie przejawili woli, aby opuścił nieruchomość wG..
Taki sposób zachowania pozwanych wobec syna , w czasie kiedy nie miał już tytułu właścicielskiego do tej realności, uzasadnia , zdaniem Sądu I instancji, ocenę , że poprzez czynności dorozumiane wyrażali oni zgodę na to, aby nadal z niej korzystał w dotychczasowym zakresie.
Tym samym do czasu , kiedy wezwali go do zapłaty czynszu za korzystanie z części mieszkania,J. K. (1)nie może być uznany za posiadacza w złej wierze.
Sytuacja ta zmieniła się dopiero w listopadzie 2012r , kiedy takie wezwanie do syna skierowali.
Oceniając charakter nakładów dokonanych przezJ. K. (1)Sąd uznał , iż były one nakładami użytecznymi , prowadzącymi do zwiększenia wartości rzeczy na którą były czynione. W czasie , kiedy były przez powoda realizowane [ 1991-1993 i 2012r ] był on posiadaczem w dobrej wierze wobec czego należy się mu zwrot ich wartości , na podstawieart. 226 § 1 k.c., w takim zakresie w jakim nadal zwiększają wartość samej rzeczy , w chwili jej wydania właścicielom.
Rozważając usprawiedliwiony zakres ilościowy roszczenia powoda , Sąd Okręgowy podkreślił , że spośród tych nakładów , które mogłyby to roszczenie określać , a zatem dokonanych w latach 1991-1993 oraz w 2012r , kiedyJ. K. (1)na własny koszt wymienił okna , rozliczeniu ich wartości z właścicielami nieruchomości mogą podlegać jedynie te , które rzeczywiście zwiększały jej wartość .
Wyłącza to z ich zakresu te , jakie odnosiły się do elementów , które z uwagi na całkowite zużycie , nie reprezentowały jakikolwiek wartości rynkowej, w dacie doniosłej dla rozstrzygnięcia.
Zatem zwrot ich równowartości na rzecz powoda od rodziców , obejmuje kwotę łączną 11 274,21 zł. , stanowiąc sumę wartości następujących:
- wykonania łazienki na piętrze - łącznie 2321,65 zł.
- wykonania boazerii na klatce schodowej, z pominięciem kosztu materiału należącego od pozwanego - 2795,85 zł.
- montażu drzwi na piętrze - łącznie 356,71 zł.
- wymiany okien: 5800 zł.
Wskazana wyżej suma jest należna powodowi wraz z odsetkami.
Ponieważ powód przed wytoczeniem powództwa nie wzywał pozwanych do dobrowolnego spełnienia świadczenia dochodzonego pozwem, jako takie wezwanie Sąd I instancji uznał doręczenie pozwu w niniejszej sprawie, co w wypadku pozwanegoF. K.nastąpiło w dniu 30 września 2013 r, a w wypadku pozwanejC. K., wcześniej , bo w dniu 25 września 2013 r.
Uzasadniało to zasądzenie od pozwanej odsetek ustawowych od przyznanego świadczenia , także za okres pomiędzy 26 września 2013 r. do dnia 30 września 2013 r. , a od obydwojga pozwanych , począwszy od 1 października 2013r.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu pomiędzy stronami była normaart. 100 kpc.
W ramach jej zastosowania, Sąd Okręgowy koszty te pomiędzy nimi rozliczył uwzględniając z jednej strony rzeczywisty zakres ich celowego poniesienia, a z drugiej , skalę , w jakiej powód wykazał swoje roszczenie , a pozwani skutecznie się przed nim obronili. W tym zakresie przyjął , że proporcja ta wynosi 5,6 % : 94,4 %
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej zostały pełnomocnikowi powoda , będącemu adwokatem, przyznane w całości ze środków budżetowych Skarbu Państwa.
ZarównoJ. K. (1)jak i pozwani zostali obciążeni, w skali wynikającej z wyżej wskazanej proporcji , na podstawie art. 113 ust. 1 i ust2 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych obowiązkiem zwrotu na rzecz Skarbu Państwa części , dotąd nie pokrytych wydatków związanych z postępowaniem , przy czym kwota , którą z tego tytułu został obciążany powód , została ścignięta z zasądzonego na jego rzecz świadczenia.
Apelację od tego orzeczenia złożył wyłącznie powód, obejmując jej zakresem punkty III IV i VIII, jego sentencji i domagając się w jej wniosku wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego , uwzględniającego powództwo w całości .
Jako wniosek ewentualny sformułował żądanie uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Środek odwoławczyJ. K. (1)został na następujących zarzutach :
- błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na niezasadnym w świetle treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przyjęciu przez Sąd Okręgowy , iż :
a/ tylko ojciec powoda,F. K., osobiście , a także z pomocą znajomych i ewentualnie także wynajmowanych robotników wykonywał prace związane z rozbudową piętra domu wG., w sytuacji gdy materiał ten dawał podstawy do przyjęcia , iż prace te wykonywał powód ,
b/ to rodzice finansowali te roboty z własnych środków , podczas gdy płacił za nie z własnych pieniędzyJ. K. (1),
c/ pomoc powoda przy ich realizacji była marginalna , mimo , że ustalenie prawidłowe powinno potwierdzać , że rola powoda była decydująca ,
d/ brak jest podstaw faktycznych do tego, aby skarżącego nie obciążać częścią wydatków związanych z postępowaniem , na podstawie art. 113 ust. 4 u. k.s.c. ,
- naruszenia prawa procesowego , w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy , tj.art. 217 §1 kpcw zw zart 278 §1 kpc, jako następstwa nie uwzględnienia przez Sąd I instancji wniosku powoda o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego , mającego określić rodzaj i wartość dokonanych przez skarżącego nakładów na nieruchomość rodziców , mimo , że opracowanie biegłegoR. M., ze względu na błędy , które zostały wytknięte przez powoda , niezasadnie Sąd I instancji zaliczył w poczet materiału, na podstawie którego dokonał ustaleń doniosłych dla rozstrzygnięcia.
W szczególności opiniujący przygotował opracowanie , które jest niejasne , nie odniósł się on także do wszystkich zarzutów , które wobec opinii sformułował apelujący.
Odpowiadając na apelację powodowie domagali się jej oddalenia , jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw oraz wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od syna kosztów postepowania apelacyjnego.
Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył :
Środek odwoławczyJ. K. (1)nie jest uzasadniony. W szczególności nie można podzielić żadnego z zarzutów , które w nim zostały powołane.
Nie ma racji powód ponosząc zarzut procesowy naruszeniaart. 217 §1  kpcw zw zart. 278 §1 kpc.
Oddalenie przez Sad I instancji wniosku powoda o dopuszczenie dowodu z innego biegłego było , wbrew argumentacji skarżącego , uzasadnioną decyzją procesową.
Przypomnieć w tym kontekście należy , iż dowód z opinii biegłego podlega swobodnej ocenie Sądu rozstrzygającego sprawę , na podstawie kryteriów wymienionych wart. 233§ 1 kpc, tak jak każdy inny dowód i rzeczą Sądu jest stwierdzić , czy sposób przygotowania opinii , a także wnioski z opracowania eksperckiego wynikające , odpowiadają zakresowi zadania , które zostało przez Sąd przed opiniodawca postawione i są logiczne. Jeżeli tak jest, to nie ma nie tylko potrzeby ale także nie jest z punktu widzenia formalnego usprawiedliwione, aby przy aprobacie dla żądania strony, uzupełniać postępowanie o inną [ kolejną ] opinię biegłego tej samej specjalności , a szczególnie czynić to tylko dlatego , iż w ocenie strony wnioski opracowania nie są takimi, jakie spodziewała się ona w opinii znaleźć.
Do tego właśnie sprowadzała się motywacja powoda , ubiegającego się o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego tej samej , co opiniujący w sprawieR. M., specjalności , co więcej, zakres zadania , które miało zostać postawione przed tym biegłym miało być dokładnie takie samo. Wobec czego postulat dowodowyJ. K. (1)zmierzał właśnie do poszukiwania w kolejnej opinii treści , które potwierdziłaby jego stanowisko w zakresie wartości nakładów o zwrot równowartości których ubiegał się formułując roszczenie wobec rodziców.
Miało to miejsce w sytuacji , gdy wnioski opracowania inżynieraM.były z jego punktu widzenia niekorzystne , określając tak zakres jak i wartość tych nakładów na poziomie bardzo istotnie różnym od tego niż ten, na jakim umiejscawiał je powód - dochodząc od pozwanych z tego tytułu sumy 200 000 złotych.
Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w tej jego części , która poświęcona została ocenie opinii biegłegoM./ por. k. 353 akt / jednoznacznie wynika dlaczego Sąd Okręgowy uznał ten dowód za w pełni mogący być podstawą dla poczynionych ustaleń i oceny roszczenia powoda.
Sąd w szczególności wyeksponował walory opracowania , w świetle których obecnie podnoszone argumenty skarżącego tracą moc przekonywania.
Przy takiej ocenie tego dowodu ze strony Sądu niższej instancji, dokonanej w warunkach nieprzekroczenia kryteriów oceny swobodnej , wymienionych wart. 233§ 1 kpc, wbrew stanowisku skarżącego , oddalenie jego wniosku o dopuszczenie dowodu z takiej samej zakresowo, opinii innego biegłego, było decyzją poprawną.
Z poddanych przyczyn zarzut procesowy powoda nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony.
Chybiony jest zarzut błędu ustaleń faktycznych.
Na wstępie należy zauważyć , iż formułując go , mimo , że jest w postępowaniu profesjonalnie zastępowany, powód nie łachy go z zarzutem niepoprawności oceny zgromadzonych w sprawie dowodów [art. 233 §1 kpc] , co samo w sobie, wobec związania Sądu II instancji zarzutami natury innej aniżeli zarzuty prawnomaterialne , prowadzi do uznania zarzutu błędu ustaleń za zarzut chybiony.
Trzeba bowiem zwrócić uwagę , że wbrew stanowisku autora apelacji, materiał dowodowy , który Sąd I instancji obdarzył walorem wiarygodności , daje podstawę do takich właśnie konstatacji , jakie uczynił podstawą faktyczną wydanego wyroku.
Ustalenia te są następstwem zarówno treści tych , opisanych w uzasadnieniu orzeczenia dowodów, jak i konsekwencją tego , iż zostały one przez Sąd uznane za , w całości lub w oznaczonej części, za wiarygodne . W tym zakresie Sąd I instancji nie popełnił żadnego błędu.
Zatem dopiero skutecznie postanowiony zarzut dotyczący tego , iż taka ocena zgromadzonych dowodów jest niepoprawna , co mogło mieć miejsce tylko w ramach zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 kpc, mogłoby w swoich następstwach prowadzić do podważenia poprawności ustaleń.
Zważywszy jednak na treść uzasadnienia apelacji , w ramach którego skarżący odwołuje się jednak do przeprowadzonej przez Sąd okręgowy oceny zgromadzonych dowodów [co dowodzi także braku spójności środka odwoławczego ] powiedzieć , dla kompletności wywodu i dla porządku należy , że polemika ta jest całkowicie dowolna bo opiera się na prostym przeciwstawieni tej oceny , która przeprowadził Sąd okręgowy takiej , którą skarżący uznaje za poprawną, w ramach której najdonioślejszymi są [ jego zdaniem w pełni prawdziwe ] relacje zarówno powoda jak i jego zony z których miałoby wynikać , że toJ. K. (1)był nie tylko wyłącznie finansującym , przedsięwzięte w latach osiemdziesiątych zeszłego wieku prace przy rozbudowie domu o piętro ale także wręcz tego zmierzenia inwestycyjnego pomysłodawcą , spełniając w odniesieniu do nich funkcję inwestora.
Tego rodzaju stwierdzenia nie tylko nie znajdują potwierdzenia w treści innych dowodów ale przede wszystkim są podstawą do podjęcia polemiki z oceną Sądu , która , nawet w warunkach postawienia zarzutu naruszeniaart. 233 §1 kpcnie byłaby wystarczającą , w świetle ukształtowanego i aprobowanego przez skład Sądu Apelacyjnego rozstrzygającego sprawę, orzecznictwa Sądu Najwyższego , służącego wykładani tego przepisu do tego , aby zarzut ten uznać za zasadny.
W tym kontekście wskazać jeszcze należy , iż nie ma racji powód , gdy w ramach tej polemiki odwołuje się do treści oświadczenia rodziców , którzy podczas zawierania umowy darowizny udziału w nieruchomości zabudowanej domem , mieli potwierdzić , że nakłady na budowę piętra miał finansować w całości powód.
Oświadczenie to , na podstawie treści wiarygodnego materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu rozpoznawczym przed Sądem I instancji, okazało się być niezgodnym z rzeczywistością, zważywszy chociażby na ówczesny wiek powoda i jego możliwości finansowe , a i sami rodziceJ. K. (1)zaprzeczyli jego prawdziwości , podając przyczyny jego naówczas złożenia
/ por. zeznania powodów k. 207 akt /
Uznanie, ze wskazanych powodów , omawianego zarzutu za nietrafny ma także i tę konsekwencję , iż uznając ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji za kompletne i niewadliwe , Sąd II instancji przyjmuje je za własne.
Nie podniesienie przez skarżącego żadnych zarzutów odnoszących się do sposobu zastosowania przez Sąd niższej instancji prawa materialnego powoduje , iż Sąd II instancji może , w tym zakresie, poprzestać na stwierdzeniu , iż w ramach oceny prawnej roszczeniaJ. K. (1), nie został popełniony żaden błąd.
Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił , iż materialną podstawą rozstrzygnięcia jest normaart. 226 §1 kc.
W okresie , kiedy powód dokonywał nakładów na nieruchomość rodziców był posiadaczem w dobrej wierze , a wszystkie nakłady zmierzały do powiększenia wartości budynku mieszkalnego jako takiego. Były zatem nakładami o charakterze użytecznym.
Ich równowartość podlega zatem zwrotowi , w takim zakresie , w jakim zwiększały wartość realności małżonkówK.w chwili jej wydania właścicielom.
Zakres tego obowiązku po ich stronie , wobec czyniącego nakłady syna , został przez Sąd Okręgowy ustalony poprawnie.
Nie jest w konsekwencji wadliwe , będące następstwem orzeczenia o roszczeniu zgłoszonym w pozwie , rozstrzygniecie o kosztach związanych z postępowaniem , tak w zakresie kosztów procesu jak również co sposobu ponoszenia przez strony nie pokrytych dotąd kosztów sądowych.
Tę część orzeczenia, w zakresie nałożenia na niego obowiązku ich częściowej zapłaty, nietrafnie negujeJ. K. (1), stawiając w tym zakresie zarzut błędu ustaleń faktycznych.
Wbrew temu co twierdzi w ramach motywów tego zarzutu, Sąd I instancji miał dostateczną podstawę do tego, aby także i tą częścią kosztów powoda obciążyć , nie sięgając po wyjątkową w zakresie stosowania, normę ust. 4 art. 113 uk.s.c , pozwalającą na zwolnienie od tego obowiązku.
Odwołując się do treści tego przepisu , który umożliwia takie odstąpienie tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach, wskazać należy , iż nie jest ku jego zastosowaniu wystarczającą podstawą fakt , żeJ. K. (1)korzystał w postępowaniu z dobrodziejstwa zwolnienia od kosztów sądowych , skoro norma art. 113 ust. 2 pkt 1 u. k. s. c. jest podstawą do ścignięcia tego rodzaju należności także od stron korzystających z tego rodzaju zwolnienia.
Należy zatem przyjąć , że na pojęcie szczególnie uzasadnionych okoliczności , tożsamego z tym jakim posługuje się normaart. 102 kpc, mająca zastosowanie do kosztów procesu , składają się łącznie te , które odnoszą się do sytuacji osobistej stron oraz te związane z charakterem spawy , która dla swojego rozstrzygnięcia wymagała poniesienia wydatków.
Dopiero wówczas , względy słuszności mogą przemówić w sposób dostateczny za zastosowaniem, regulacji ust. 4 art. 113 u.k.s.c.
Wbrew stanowisku skarżącego tego rodzaju okoliczności odniesione do szczególnego charakteru sprawy ze względu na skomplikowaniem prawne czy wielowątkowy stan faktyczny nie mają miejsca , a zatem nie sposób , w sposób usprawiedliwiony, sięgnąć po przepis , który zwalniałbyJ. K.z udziału w zapłacie wydatków dotąd nie pokrytych przez strony tym bardziej gdy zważyć , iż to jego aktywność procesowa dorowadziła do ich powstania. Skala partycypacji powoda w tych wydatkach także została przez Sąd I instancji określona prawidłowo , skoro pozostaje ona funkcją zakresu w jakimJ. K.wykazał w procesie zasadność swojego roszczenia.
Z podanych przyczyn , w uznaniu ablacji powoda za nieuzasadnioną , Sąd Apelacyjny orzekł o jej oddaleniu , na podstawieart. 385 kpcw zw zart. 226 §1 kc.
Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego , Sąd II instancji zastosowałart. 98 §1 i 3 kpcw zw zart.108 §1 i 391 §1i wynikającą z niej dla wzajemnego ich rozliczenia pomiędzy stronami , zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy.
Kwota należna pozwanym od powoda z tego tytułu , zwarzywszy na wartość przedmiotu zaskarżenia , została ustalona na podstawie § §2 pkt 6 w zw z 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015r [ DzU z 2015 poz. 1804]
Suma przyznana ze środków budżetowych Skarbu Państwa , adwokatowi reprezentującemu powoda z urzędu , w postępowaniu apelacyjnym , w sytuacji jego nie pokrycia przez reprezentowanego w jakimkolwiek zakresie , została , z uwagi na to samo kryterium , ustalona na podstawie §§8 pkt 6 w zw z 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia MS w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 22 października 2015r [ DzU z 2015 poz. 1801 ]
SSA Grzegorz Krężołek SSA Teresa Rak SSA Sławomir Jamróg