Sąd Okręgowy w Lublinie
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 503/17
Data wyroku: 2017-07-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON

Sygn. akt VIII U 503/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 lipca 2017 roku.
Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:   Przewodniczący – Sędzia S.O. Zofia Kubalska
Protokolant – sekretarz sądowy Ewelina Parol
po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2017 roku w Lublinie
sprawyH. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o zwrot nienależnie pobranego świadczenia
na skutek odwołaniaH. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.
z dnia 16 stycznia 2017 roku znak(...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VIII U 503/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16 stycznia 2017 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.działając na podstawieart. 138 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016 roku, poz. 887 ze zm.) zobowiązałH. K.do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od dnia 1 listopada 2016 roku do dnia 30 listopada 2016 roku w kwocie 747,16 złotych i stwierdził, że wyżej wymieniona pobrała nienależnie świadczenie za wskazany okres we wskazanej kwocie z tytułu emerytury przysługującejE. K.(decyzja –k. 109 akta ZUS).
W odwołaniuH. K.podnosiła, iż była upoważniona przez męża do pobierania emerytury z uwagi na zły stan zdrowia męża. Ponadto wskazała, iż pobrana emerytura została rozdysponowana na spłatę zadłużenia za mieszkanie (odwołanie – k. 2 akt sądowych).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego odrzucenie z uwagi na brak wskazania decyzji od której wnioskodawczyni się odwołuje. Ponadto organ rentowy podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie – k. 12 a.s.).
Na rozprawie w dniu 27 lipca 2017 rokuH. K.wskazała, iż jej odwołanie dotyczy decyzji z dnia 16 lipca 2017 roku, zaś pełnomocnik organu rentowego wnosił o oddalenie odwołania (protokół – k. 20 v. a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
E. K.na podstawie decyzji organu rentowego, wydanej z urzędu w dniu 20 października 2011 roku, uprawniony był do emerytury od dnia 20 września 2011 roku tj. od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat. Świadczenie wypłacane było 20-go dnia każdego miesiąca, tj. w dniu ustalonym przez organ rentowy jako stały termin płatności świadczenia (decyzja – k. 14 a. ZUS).
E. K.zmarł w dniu(...)roku. Wniosek o zasiłek pogrzebowy wraz z aktem zgonu świadczeniobiorcy wpłynął do organu rentowego w dniu 8 listopada 2016 roku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakończył czynności związane z wypłatą świadczeń na dzień 20-go listopada 2016 roku w dniu 4 listopada 2016 roku.
Następnie w dniu 20 listopada 2016 roku wnioskodawczyniH. K., żona świadczeniobiorcy pobrała świadczenie emerytalne męża w kwocie 747, 16 zł należne za miesiąc listopad 2016 roku (odwołanie – k. 2 a.s., odpowiedź na odwołanie – k. 12 a.s., odpis skrócony aktu zgonu – k. 96 a.ZUS, notatka w sprawie ujawnienia nadpłaty i przyczyn jej powstania – k. 108 a.s.).
Powyższy stan faktyczny nie był sporny i ustalony został w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach organu rentowego oraz w aktach sprawy. Ich autentyczność w toku procesu nie była kwestionowana przez strony. Ich forma oraz treść nie wzbudziła ponadto wątpliwości co do ich autentyczności z urzędu, wobec czego zostały one uznane za wiarygodne w całości i jako takie stanowiły pełnowartościowe źródło informacji o okolicznościach faktycznych w sprawie. Ponadto podnieść należy, iż wnioskodawczyni w swoich wyjaśnieniach złożonych na rozprawie w dniu 27 lipca 2017 roku przyznała, iż faktycznie pobrała świadczenie emerytalne męża w kwocie 747, 16 zł należne za miesiąc listopad 2016 roku uzasadniając, iż jest to świadczenie przysługujące mężowi jeszcze za miesiąc październik 2016 roku.
OdwołanieH. K.jest bezzasadne i podlega oddaleniu.
Okoliczności sporną w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę treść decyzji oraz odwołania stanowi ocena przyjętego przez organ rentowy stanowiska w zakresie uznania wypłaconego w dniu 20 listopada 2016 roku świadczenia emerytalnego jako pobranego nienależnie oraz uznaniaH. K.za osobę, która to świadczenie nienależnie pobrała, za zobowiązaną do jego zwrotu.
Na wstępie należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie nie była sporna okoliczność wysokości pobranego w dniu 20 listopada 2016 roku świadczenia rentowego.
W pierwszej kolejności należy podnieść, iż wnioskodawczyni posiadała pełnomocnictwo do pobierania emerytury męża co nie było kwestionowane przez strony postępowania. Zgodnie z treściąart. 101 § 2 k.c.umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Podkreślić należy, iż w toku niniejszego postępowania wnioskodawczyni nie udowodniła, iż w posiadanym przez nią pełnomocnictwo dokonano odpowiedniego zastrzeżenia.
Niezależnie od powyższego podnieść należy, iż jak wynika z ustalonego stanu faktycznegoH. K.pobrała świadczenie emerytalne męża w kwocie 747, 16 zł należne za miesiąc listopad w dniu 20 listopada, zaś zgon jej męża nastąpił w dniu(...)roku. Wcześniej w miesiącu październiku 2016 roku pobrała również świadczenie za ten miesiąc należne jej mężowi. Organ rentowy o śmierci świadczeniobiorcy poinformowany został dopiero w dniu 8 listopada 2016 roku zaś czynności związane z wypłatą świadczeń na dzień 20-go listopada 2016 roku zostały zakończone w dniu 4 listopada 2016 roku, wobec czego Zakład nie miał możliwości anulowania świadczenia za listopad 2016 roku.
W literaturze przyjęto, że nie ma przeszkód, by w sytuacji, gdy rencista zmarł, a świadczenie zostało wypłacone (lub doręczone za pośrednictwem operatora pocztowego) po lub w dniu jego śmierci osobie trzeciej, dochodzić zwrotu tego świadczenia na zasadach wynikający z art. 138 ustawy emerytalnej.
Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z treściąart. 136 a ust 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2016 roku, poz. 887 ze zm.) w razie śmierci emeryta lub rencisty wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł emeryt lub rencista.
Przepis art. 138 ust. 1 stanowi, iż osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu, zaś w ust. 3 cytowanego przepisu wskazano, że za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu.
E. K.zmarł w dniu(...)roku, wniosek o zasiłek pogrzebowy wraz z aktem zgonu świadczeniobiorcy wpłynął do organu rentowego w dniu 8 listopada 2016 roku, zaś skarżąca w dniu 20 listopada 2016 roku pobrała świadczenie emerytalne męża.
Z poczynionych ustaleń jednoznacznie wynika, że pobranie przez odwołującą świadczeniaE. K., należnego za listopad 2016 roku po jego śmierci nastąpiło mimo zaistnienia okoliczności powodujących wstrzymanie wypłaty tego świadczenia w całości, stosownie do art. 136a ust. 2 ustawy emerytalnej. Zasadny zatem było przyjęcie, żeH. K.jako osoba która pobrała nienależnie świadczenie, stosownie do art. 138 ust. 1 ustawy emerytalnej jest zobowiązana do jego zwrotu.
Z tych względów Sąd Okręgowy na mocy wyżej wskazanych przepisów orazart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji.