Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 711/17
Data wyroku: 2017-11-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zbigniew Szczuka
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z fus

Sygn. akt VII U 711/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 listopada 2017 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Zbigniew Szczuka
Protokolant: st. sekr. sądowy Maria Nalewczyńska
po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. w Warszawie
sprawyD. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o wcześniejszą emeryturę
na skutek odwołaniaD. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 10 maja 2017 r. znak:(...)
oddala odwołanie

UZASADNIENIE
W dniu 7 czerwca 2017r.

D. S.
wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziału wW.z dnia 10 maja 2017r.znak:(...). W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wniósł o zaliczenie okresu nauki w Technikum po(...)Szkole(...)wW.w okresieod 1 września 1974r. do czerwca 1977r., załączył również zeznania świadków, którzy uczęszczali z nim do szkoły

    (odwołanie k. 2 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 26 czerwca 2017r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołania na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie pełnomocnik organu rentowego wyjaśnił, że przyczyną odmowy przyznania odwołującemu wcześniejszej emerytury była okoliczność nieudowodnienia posiadania 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego. Odnosząc się do treści odwołania pełnomocnik organu rentowego wskazał, że okres nauki w szkole zawodowej nie stanowi ani okresu składkowego, ani nieskładkowego, wobec czegonie podlega uwzględnieniu przy ustaleniu prawa do wcześniejszej emerytury(odpowiedźna odwołanie k. 12 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
D. S.urodził się w dniu (...)wW.. W okresieod 1 września 1971r. do 12 czerwca 1974r. uczęszczał do przyzakładowej szkoły zawodowej należącej doZespołu Szkół Zawodowych nr (...), działającej przyZakładach (...) S.A.wW.. W tym też okresie odwołujący uczęszczał na praktyki zawodowe do ww. zakładu pracy w charakterze ucznia w zawodzie – ślusarza-trasera. Nauka odbywała się w trybie: 2 dni nauki w szkole, 3 dni praktyk w zakładzie pracy(świadectwo pracy k. 13 a.r., zeznaniaD. S.k. 29-30 a.s.).
Po zakończeniu nauki w szkole zawodowej, od 1 września 1974r.D. S.zaczął uczęszczać do Technikum(...)działającego w ramachZespołu Szkół Zawodowych nr (...). Nauka w Technikum trwała 3 lata, skupiała się główniena zajęciach w szkole, które trwały do 8 godzin. W pierwszej klasie Technikum uczniowie,w tym odwołujący, uczęszczali na praktyki produkcyjne w(...)wW., w drugiej klasie odbywali praktyki biurowe w tym samym zakładzie. W trzeciej klasie uczniowie nie mieli żadnych praktyk, gdyż przygotowywali się do matury. Po zdaniu matury, ukończeniu nauki i uzyskaniu tytułu technika mechanika o specjalności budowy maszyn odwołujący podjął z dniem 20 czerwca 1977r. zatrudnienie w(...)wW.(świadectwa szkolnek. 11-12 a.r., pisemne zeznania świadków i oświadczenie odwołującego k. 3-5 a.s., zeznania świadkówZ. S.k. 29 a.s. iZ. P.k. 29 a.s., zeznania odwołującegok. 9-30 a.s.).
W dniu 20 marca 2017r.D. S.zgłosił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziału wW.z wniosek o przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury. Po rozpoznaniu wniosku organ rentowy wydał w dniu 10 maja 2017r. decyzję znak:(...)na podstawie której odmówił przyznania mu prawado wnioskowanego świadczenia emerytalnego, wskazując, że na dzień 1 stycznia 1999r.nie udowodnił posiadania stażu pracy w wysokości 25 lat
    (wniosek o emeryturęz załącznikami k. 1 i nast. a.r., decyzja ZUS z 10.05.2017r. k. 43 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o dokumenty załączonedo akt rentowych i przedłożone przez odwołującego w toku postępowania, a takżena podstawie zeznań świadków i odwołującego. Treść zebranych w sprawie dowodów byłaze sobą spójna, zbieżna, nie budziła zastrzeżeń i nie była kwestionowana przez strony postępowania, toteż Sąd dał wiarę wymienionym wyżej dowodom w całości.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieD. S.było niezasadne i nie zasługiwało na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył możliwości przyznania odwołującemu prawado wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Do uzyskania powyższego świadczenia konieczne jest spełnienie przesłanek określonych wart. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1383). Zgodnie z treścią ww. przepisu ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy emerytalnej, tj. w dniu 1 stycznia 1999r., osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn, oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy, wynoszący 25 lat dla mężczyzn.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpieniado Otwartego Funduszu Emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Listę prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przewidzianow wykazie A stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. 1983 nr 8 poz. 43). Aby daną pracę uznać za wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, pracownik musi ją wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy. Dodatkowo, zgodnie z powołanym rozporządzeniem, aby mężczyzna mógł nabyć prawo do emerytury powinien:

1
posiadać 25-letni okres zatrudnienia, liczony łącznie z okresami równorzędnymii zaliczanymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia),

2
wykonywać pracę wymienioną w wykazie A (Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego), będącym załącznikiem do rozporządzenia, oraz

3
osiągnąć wiek emerytalny wynoszący 60 lat (§ 4 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia) oraz być zatrudnionym przez co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach (§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia).

W niniejszej sprawie było bezsporne, żeD. S.osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat z dniem 28 listopada 2016r., nie był członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego, a ponadto udowodnił posiadanie okres pracy w warunkach szczególnychw wymiarze przekraczającym 15 lat. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakwestionował jednak przesłankę ogólnego stażu pracy odwołującego, wskazując, że udowodnił jedynie24 lata, 3 miesiące i 9 dni sumy okresów składkowych i nieskładkowych zamiast wymaganych do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury 25 lat stażu pracy.
D. S.odwołując się od skarżonej decyzji organu rentowego wniósło uwzględnienie okresu nauki w Technikum(...)działającego w ramachZespołu Szkół Zawodowych nr (...)wW.od 1 września 1974r. do 1 czerwca 1977r. Takiej możliwości w niniejszej sprawie jednak nie było. O ile bezspornym był fakt,że odwołujący w powyższym okresie uczęszczał do szkoły średniej, na co wskazują zeznania świadków i przedłożone przez odwołującego świadectwa szkolne, o tyle należy podkreślić,żeustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnie traktuje okresu nauki w szkole średniej jako okresu podlegającego uwzględnieniu przy obliczaniu stażu pracy na potrzeby ustalenia, czy dana osoba spełnia przesłanki do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Okres ten nie został wymieniony aniw art. 6 ustawy emerytalnej, dotyczącym okresów składkowych, ani w art. 7 tej ustawy, określającym okresy nieskładkowe, ani też w innych przepisach ustawy emerytalnej,które określają, jakie okresy mogą podlegać zaliczeniu do stażu pracy jako okresy uzupełniające. Powyższe prowadzi do wniosku, że okres nauki w szkole średniej jest obojętny z perspektywy ustalenia prawa do wcześniejszej emerytury. Niemożność zaliczenia tego okresu do któregokolwiek z rodzajów okresów, jakie ustawa przewiduje, oznacza,że wskazywany przez odwołującego okres nie może być uwzględniony przy ustalaniu jego prawa do wcześniejszej emerytury zgodnie z jego żądaniem, niezależnie od tego,że odwołujący kontynuował edukację w celu podniesienia kwalifikacji zawodowych.
Ewentualne zaliczenie okresu nauki odwołującego w Technikum na przełomie lat 1974-1977 mogłoby mieć miejsce w przypadku podjęcia przez odwołującego zatrudnienia w trakcie uczęszczania do szkoły średniej w charakterze pracownika młodocianego. Taką możliwość przewiduje art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej, zgodnie z którym jako okres składkowy traktuje się okres zatrudnienia młodocianych na obszarze Państwa Polskiego na warunkach określonych w przepisach obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1975 r. Odwołujący,jako osobaurodzona w dniu (...), na początku roku szkolnego 1974 był wciąż osobą młodocianą, wobec czego podjęcie przez niego zatrudnienia w rozumieniuww. przepisu ustawy emerytalnej mogłoby stanowić podstawę do rozważań, czy ten potencjalny okres zatrudnienia mógłby zostać uwzględniony przy obliczaniu jego stażu pracy. W tym kontekście wskazać należy na ugruntowany w doktrynie i judykaturze pogląd, zgodnie z którym dla wykazania, że dany okres stanowi okres składkowy, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej wymaganym jest przedstawienie dokumentów potwierdzających fakt zatrudnienia przez zakład pracy w celu przyuczenia do zawodu na podstawie indywidualnej umowy o pracę i wymogu tego nie może zastąpić powoływanie się wyłącznie na okoliczność nauki w zasadniczej szkole zawodowej dla pracujących niezależnie od tego,iż wśród wymienionych w świadectwie ukończenia przez ubezpieczonego zasadniczej szkoły przedmiotów podano także praktyczną naukę zawodu
    (zob. wyrok Sądu Apelacyjnegow Katowicach z dnia 28 marca 2013 r., III AUa 1362/12). Ówcześnie obowiązujące przepisy wymagały bowiem, aby pomiędzy młodocianym pracownikiem, a pracodawcą została zawarta umowa o pracę lub też umowa w celu przygotowania zawodowego
    (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 15 kwietnia 2015 r. III AUa 1966/14). Już więc choćby na tej podstawie można było więc stwierdzić, że w przypadku odwołującego taka okoliczność nie miała miejsca, gdyż w toku procesu nie wykazywał, aby rozpoczynając edukację w szkole średniej podjął zatrudnienie jako pracownik młodociany. Z przedłożonych przez odwołującego dokumentów nie wynika, aby w trakcie nauki podejmował jakiekolwiek formy zatrudnienia w ramach edukacji w szkole średniej. Co więcej, również żadenz przesłuchanych w sprawie świadków, będących absolwentami Technikum(...)nie wskazywał na jakąkolwiek formę zatrudnienia młodocianychw ramach szkolenia zawodowego odbywającego się w szkole średniej. Tak świadkowie,jak i odwołujący wskazywali natomiast, że nauka w Technikum sprowadzała się w większości do zajęć teoretycznych. Uczniowie technikum mieli praktyki zawodowe w klasie pierwszeji drugiej, jednak miały one charakter praktyk zawodowych organizowanych przez szkołę,a nie odbywających się na podstawie zatrudnienia młodocianych, a ponadto odbywały się one rzadziej, niż w przypadku nauki odwołującego w szkole zawodowej. Stąd też w ocenie Sądu nie było podstaw do zaliczenia spornego okresu nauki odwołującego jako okresu składkowego w myśl art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej, gdyż odwołujący wówczas nie pracował, a jego edukacja skupiała się w zdecydowanej większości na teoretycznej nauce zawodu.
W tych okolicznościach Sąd Okręgowy nie dopatrzył się nieprawidłowości w skarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Organ rentowy zasadnie nie zaliczył okresu nauki odwołującego w szkole średniej, gdyż nie podlegał on kwalifikacji jako którykolwiekz okresów wymienionych w ustawie emerytalnej. Niemożność uwzględnienia powyższego okresu przy obliczaniu stażu pracy odwołującego oraz fakt niekwestionowania przez niego skarżonej decyzji organu rentowego w pozostałym zakresie prowadził więc do wniosku,że ustalony przez organ rentowy łączny staż pracy odwołującego był prawidłowy,to zaś oznacza, że nie spełnił on przesłanek do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury. W konsekwencji odwołanieD. S.podlegało oddaleniu, o czym Sąd orzekłw sentencji wyroku na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
SSO Zbigniew Szczuka
Zarządzenie:(...)
(...)