Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1557/16
Data wyroku: 2017-07-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anita Jarząbek-Bocian, Sebastian Mazurkiewicz, Ludmiła Tułaczko
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 170 kpk

Warszawa, dnia 3 lipca 2017 r.
Sygn. akt VI Ka 1557/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Sebastian Mazurkiewicz
Sędziowie:  SO Ludmiła Tułaczko
SO Anita Jarząbek - Bocian (spr.)
protokolant: sekretarz sądowy Monika Oleksy
przy udziale prokuratora Anny Radyno-Idzik
po rozpoznaniu dnia 3 lipca 2017 r. w Warszawie
sprawyA. S.synaW.iT.ur. (...)wW.
oskarżonego o przestępstwo zart. 284 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Rejonowego w Legionowie
z dnia 22 września 2016 r.    sygn. akt II K 1021/14
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Legionowie do ponownego rozpoznania; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.E. K.kwotę 516,60 zł obejmującą wynagrodzenie za obronę oskarżonego z urzędu w instancji odwoławczej oraz podatek VAT.
SSO Ludmiła Tułaczko SSO Sebastian Mazurkiewicz SSO Anita Jarząbek - Bocian
Sygn. akt VI Ka 1557/16

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się uzasadniona w części jakiej stawia zarzut uchybienia procesowego jakiego dopuścił się Sąd I instancji, a polegającego na nierozważeniu i niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności tych, które przemawiały na korzyść oskarżonego oraz niezasadne oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadkówA. D.iŁ. G.(pkt 2 apelacji). To uchybienie procesowe nie pozwala Sądowi Odwoławczemu na merytoryczne ustosunkowanie się do treści zaskarżonego wyroku, a skoro jego charakter mógł mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, niezbędnym okazało się jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Ten rodzaj uchybienia i związane z nim braki dowodowe spowodowały także i to, że na obecnym etapie postępowania niecelowym byłoby odniesienie się do pozostałych zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy oskarżonego, bo to wymagałoby przyjęcia, że zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny (art. 436 kpk).
Z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Rejonowy uznał, iż wyjaśnienia oskarżonego - w których nie przyznał się do zarzucanego mu czynu, jako nieprawdziwe i realizujące linię obrony - na wiarę nie zasługują. W wyjaśnieniach oskarżony konsekwentnie wskazywał, iż zwrócił pokrzywdzonemu zarzuconą mu kwotę pieniędzy. Podał także w jakich to nastąpiło okolicznościach (k. 128). Od samego początku postępowania rozpoznawczego (już po otrzymaniu aktu oskarżenia) składał wnioski dowodowe o przesłuchanie osób, które miały być tego świadkami (k.195, 252). Wnioski te trafnie zostały przez Sąd meriti, po uzupełnieniu, uwzględnione, a Sąd ten dążył do ich przeprowadzenia. Zgodzić się także należy, że części tych dowodów - nie zwinny Sądu – przeprowadzić się nie udało, bo nie zdołano ustalić miejsc pobytu świadków (k.400). W tej sytuacji decyzję o oddaleniu wniosków dowodowych w tym zakresie należy ocenić jako trafną. Inaczej natomiast ma się rzecz z osobąA. D., którego również od początku jako świadka inkryminowanych wydarzeń zgłaszał oskarżony. Co istotne jego „udział w sprawie” nie wynika tylko z wyjaśnień podsądnego ale został potwierdzony innymi dowodami: przez pokrzywdzonego, świadkaM. R.i dowód z dokumentu w postaci umowy najmu. Skoro zatem to naA. D.konsekwentnie wskazywał podsądny jako świadka zwrotu pieniędzy o przewłaszczenie, których został oskarżony i skoro przeprowadzenie tego dowodu było możliwe, bo odbierał on wezwania, to oddalenie tego wniosku z przyczyn z jakich uczynił to na rozprawie w dniu 22 września 2016r. Sąd Rejonowy nie było prawidłowym i słusznie uchybienie to dostrzegł skarżący i opisał w apelacji jako nieuzasadnione pominięcie okoliczność, która mogła świadczyć na korzyść oskarżonego i mieć istotne znaczenie dla sprawy, a zatem niewątpliwie stanowiło naruszenieart. 170& 1 pkt 3 i 5 i & 2kpk. Na obecnym etapie postępowania, bez poznania treści, nie można przesądzić, czy przeprowadzenie tego dowodu zmienni ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji ale niewątpliwie jest to dowód istotny w sprawie i oskarżony miał prawo taki dowód dla swej obrony zgłosić, a Sąd – chcą w ocenie dowodowej utrzymać się pod ochronąart. 7 kpk– dowód ten przeprowadzić. Sąd Odwoławczy nie podziela argumentów jakie przywołał Sąd I instancji oddalając ten wniosek dowodowy (dotyczy to także zgłoszenia w charakterze świadkaŁ. G.) (k.419). O tym, iż trudno się zgodzić z przyjęciem, że gdyby wymienieni, a przede wszystkimA. D.był faktycznie świadkiem przekazania pokrzywdzonemu pieniędzy nie byłby istotnym świadkiem w sprawy, była już mowa wyżej – jest to przecież istota stawianego podsądnemu zarzutu. Również wbrew stanowisku Sądu Rejonowego nie można podzielić poglądu, że za oddaleniem tego wniosku ma przemawiać okoliczność, iż w swoich wyjaśnieniach składanych w śledztwie podejrzany nie wskazał ww jako świadków. Faktycznie z imienia i nazwiska ich nie wymienił, ale od początku wskazywał na obecność osób dokonujących przeprowadzki pokrzywdzonego w momencie, w którym – jak twierdzi – oddał pokrzywdzonemu pieniądze (k. 128). Fakt nie wymienienia konkretnych osób nie musi jeszcze oznaczać, iż są to nieprawdziwi świadkowie. Może to bowiem wynikać z pewnej techniki przesłuchania – przesłuchujący mógł dopytać podejrzanego o te osoby, a wtedy mielibyśmy jasność w tym zakresie. Skoro tak się nie stało, to dopóki dowodu tego się nie przeprowadzi, nie skonfrontuje z pozostałym zebranym, to nie można „z góry” go odrzucić. Takie właśnie działanie procesowe Sądu Rejonowego trafnie zostało zakwalifikowane przez apelującego jako naruszenieart. 170& 2kpkbo przecież podstawą oddalenia wniosku dowodowego z zeznań świadkaA. D.nie było nic innego jak przyjęcie, że z zeznań świadkaD. H.wynika co innego. Tymczasem zacytowany przepis stanowi, iż nie można oddalić wniosku dowodowego na tej podstawie, że dotychczasowe dowody wykazały przeciwieństwo tego, co wnioskodawca zamierza udowodnić. Dodatkowo w żadnym razie nie można - powołując się na przesłankę zart. 170& 1pkt 5 kpk, a zatem, że wniosek dowodowy zmierza w sposób oczywisty do przedłużenia postępowania - oddalić wniosek dowodowy tylko z tego powodu, że osoba wzywana w charakterze świadka nie stawia się. Trudno za ten stan rzeczy winić stronę. To bowiem sąd dysponuje odpowiednimi instrumentami procesowymi do skutecznego spowodowania stawiennictwa wzywanej osoby. W rozpoznawanym przypadku Sąd I instancji do pewnego „momentu” sięgał po te możliwości ale z niewiadomych przyczyn następnie zaniechał ich, oddalając w sposób przywołany wyżej wnioski dowodowe zgłoszone przez podsądnego, a przecież przepisy przewidują możliwość przymusowego doprowadzenia świadka, a nawet jego aresztowanie (art. 285 § 2 i art. 287 § 2 kpk). Na marginesie podnieść trzeba, że pewne wątpliwości budzi już także pierwszy z powodów wskazanych przez Sąd Rejonowy do oddalenia wniosku o przesłuchanie w charakterze świadkaA. D.tj. że „okoliczności na które miały być przesłuchany ten świadek, zostały już udowodnione zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy zeznaniami świadkówP. L.,M. R.iD. H.” (k. 419). Sekwencja dalszych wniosków procesowych pokazuje, iż wydając to postanowienie Sąd I instancji miał chyba na „myśli” okoliczności związane z wynajmem mieszkania, tyle tylko, że oskarżony, który ten wniosek złożył do początku wskazywał, że to świadek tego „że pieniądze były przekazane poszkodowanemu” (k. 419).
Nie przesądzając zatem w niczym ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, które jest tym bardziej trudne do przewidzenia z uwagi na braki dowodowe, wskazać należy, że zaskarżone orzeczenie jest dotknięte wadami uniemożliwiającymi wydanie orzeczenia prawomocnie kończącego postępowanie w sprawie niniejszej. Wskazane uchybienia procesowe nie pozostawały bez wpływu na treść zaskarżonego wyroku, a ich istotny charakter musiał zadecydować o kasatoryjnym rozstrzygnięciu Sądu Odwoławczego. Ponieważ w sprawie miał zastosowanieart. 452& 1kpkw brzmieniu sprzed 1 lipca 2015r. przeprowadzenie wskazanych dowodów - mających charakter co do istoty sprawy - nie było możliwe w postępowaniu odwoławczym, więc także i z tego powodu niezbędne było, na podstawieart. 438 pkt 2 kpkw zw. zart. 437 kpk, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd ten, mając na uwadze powyżej poczynione uwagi, winien poddać gruntownej analizie materiał dowodowy ujawniony w toku rozprawy głównej, z tym jednak, iż koniecznym będzie jego uzupełnienie w kierunkach wskazanych. Następnie tak zgromadzony materiał dowodowy Sąd Rejonowy podda ponownej wnikliwej analizie, rozważy wszystkie dowody w ich całokształcie i we wzajemnym powiązaniu, rozstrzygnie, którym z nich daje wiarę, a którym - i z jakiego powodu - jej odmawia. Dopiero zatem kompleksowa, wnikliwa ocena materiału dowodowego, posiadająca walory, o których była mowa wyżej, pozwoli Sądowi meriti wypracować przekonanie co do faktycznej podstawy rozstrzygnięcia tj. czy zawarte dowody pozwalają na uznanie winy czy są wystarczające, aby z kolei ostateczne stanowisko tego sądu w owej kwestii, mogło pozostać pod ochronąart. 7 k.p.k.Sporządzając, zaś ewentualnie uzasadnienie wyroku, Sąd ten, zgodnie z regułami zawartymi wart. 424 k.p.k., przedstawi w nim, w sposób uporządkowany, jakie fakty uznał za ustalone, na jakich w tej mierze oparł się dowodach, a następnie, jakie wnioski wyprowadził z dokonanych ustaleń.
Na podstawie odrębnych przepisów Sąd Odwoławczy zasądził na rzecz adw.E. K.kwotę 516,60 złotych tytułem wynagrodzenia za obronę oskarżonego z urzędu w instancji odwoławczej.
Z przytoczonych powodów Sąd Okręgowy orzekł jak na wstępie.
SSO Ludmiła Tułaczko SSO Anita Jarząbek – Bocian SSO Sebastian Mazurkiewicz