Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1044/16
Data wyroku: 2017-02-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Regina Stępień
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184, art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2015.748 t.jedn.)

Sygn. aktV U 1044/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia15 lutego 2017 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Regina Stępień
Protokolant: star. sekr. sądowy Ewelina Trzeciak
po rozpoznaniu w dniu15 lutego 2017 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuL. Ł.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o emeryturę
na skutek odwołaniaL. Ł.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia5 września 2016 r.
znak(...)

oddala odwołanie

SSO Regina Stępień
V U 1044/164

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 5 września 2016r. odmówiłL. Ł.prawa do emerytury.
W uzasadnieniu organ rentowy podał, że ubezpieczony nie spełnia wymogów od których zależy prawo do emerytury, albowiem w chwili decyzji:
- nie miał ukończonych 60 lat,
- udowodnił okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 23 lat, 10 miesięcy i 25 dni zamiast wymaganych 25 lat
- udowodnił 4 lata, 6 miesięcy i 9 dni okresów pracy w szczególnych warunkach wobec wymaganych 15 lat
Zakład podał, że nie uznał wnioskodawcy:
- okresu pracy w szczególnych warunkach od 27 sierpnia 1974r. do 29 lutego 1984r. w(...)Przedsiębiorstwie(...)gdyż w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dna 18 lutego 2016r. nie określono charakteru pracy zgodnie z zapisami zawartymi w wykazie prac szczególnych zawartych w załączniku do rozporządzenia RM z 7 lutego 1983r.
- okresu pracy w szczególnych warunkach od 5 marca 1984r. do 30 września 1990r. w(...)Spółdzielni(...), gdyż na świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dna 27 kwietnia 2016r. nie określono charakteru pracy zgodnie z zapisami zawartymi w wykazie prac szczególnych zawartych w załączniku do rozporządzenia RM z 7 lutego 1983r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłL. D., wnosząc o jej zmianę przez przyznanie mu prawa do emerytury.
Wobec złożenia przez ubezpieczonego nowych dokumentów organ rentowy w dniu 30 listopada 2016r. kolejną decyzją odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury. Zaliczył wnioskodawcy dodatkowe okresy pracy w szczególnych warunkach, łącznie uwzględniając 13 lat, 10 miesięcy i 9 dni.
Nie uwzględniał wnioskodawcy do stażu w szczególnych warunkach okresu pracy w(...)od 5 marca 1984r. do 30 września 1990r. oraz do stażu ogólnego okresu pracy w(...)H. P.od 1 lipca 1971r. do 26 sierpnia 1974r., bowiem część tego okresu przypadała przed ukończeniem przez niego 16 roku życia tj. od 1 lipca 1971r. do 17 grudnia 1972r. a ponadtoH. P.posiadała gospodarstwo rolne w latach 1973-1974, wnioskodawca by dla niej osoba obcą oraz w tym czasie uczęszczał do szkoły, a jedne ze wskazywanych świadków miał w tym czasie 10 lat.
W odpowiedzi na odwołanie strona pozwana wniosła o jego oddalenie, uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił:
L. Ł.urodził się (...)
Ukończył 16 lat w dniu(...)., a 60 lat w dniu(...).
Nie jest członkiem OFE.
Organ rentowy uwzględnił mu ostatecznie (decyzją z 30 listopada 2016r.) 23 lata, 10 miesięcy i 25 dni okresów składkowych i nieskładkowych oraz 13 lat, 10 miesięcy i 9 dni okresów pracy w szczególnych warunkach.
(bezsporne)

L. Ł.w okresie od 5 marca 1984r. do 30 września 1990r. (6 lat, 6 miesięcy i 25 dni) był zatrudniony w(...)Spółdzielni(...)wL.na stanowisku spawacza w zakładzie usługowym ślusarsko-spawalniczym, w pełnym wymiarze czasu pracy. W zakładzie tym oprócz wnioskodawcy pracował jeszcze kierownik. Zakład wykonywał usługi remontowe i hydrauliczne na potrzeby spółdzielni i na rzecz innych jednostek. Wnioskodawca pracował przy naprawianiu krat w oknach wystawowych sklepów, przy wymianie skorodowanych rur centralnego ogrzewania, naprawie metalowych ogrodzeń. Najpierw uszkodzone elementy wycinał szlifierką lub palnikiem, uzupełniał metalowe elementy na warsztacie, mocował je i spawał.
Podstawowe uprawnienia spawalnicze uzyskał 18 grudnia 1975r.

    Dowody; akta osobowe z zatrudnienia(...)wL.(umowy o prace, angaże)

zeznania świadkaJ. N.e-protokół z 15.02.2017r. 00:09:04-00:15:41
wyjaśnienia wnioskodawcy e-protokół jw. 00:32:17-00:47:17
zaświadczenia o pracy w szczególnych warunkach k.11, 12
L. Ł.mieszkał wB.od 9 lipca 1968r. do 24 kwietnia 1977r. W spornym okresie (1971r.-1972r.) mieszkał z matką. Ona pracowała wzakładach (...)wL., nie miała swojego gospodarstwa rolnego. Ojciec wnioskodawcy w 1971r. odszedł od rodziny.
Wnioskodawca uczęszczał do(...)Szkoły Zawodowej Nr(...)wL.w okresie od września 1971r. do czerwca 1974r. Zajęcia w szkole w okresie od lutego 1972 do czerwca 1972r. odbywały się w godzinach 14.15-20.05. Do szkoły dojeżdżał codziennie ok. godz. 13.00, wracał ok. 20.00- 21.00. Przed wyjściem do szkoły pomagał w pracach w gospodarstwie rolnym sąsiadceH. P.. Pomoc ta polegała na wykonywaniu różnych prac: obrządku przy zwierzętach, ich karmieniu, pracach w polowych, przy ziemniakach, burakach, zbożu, truskawkach, sianie. W gospodarstwie tym było kila świń, dwie krowy, koń, kury, kaczki, gęsi. Miało ono 4 ha powierzchni. W zamian za tę pomoc wnioskodawca otrzymywał produkty rolne, mleko, jajka, drób, gotówkę.H. P.prowadziła gospodarstwo rolne wB.w okresie od marca 1973r. do listopada 1985r. o pow. 4 ha. Potem powierzchnia gospodarstwa zmniejszała się do 2-3ha. Wcześniej gospodarstwo to było własnością jej teściowejA. P.w okresie od 1962r. do 29 marca 1973r.Oprócz nich w tym gospodarstwie mieszkało czworo jej dzieci: dwoje bliźniąt (w wieku 8 lat), córka starsza o jeden rok od wnioskodawcy i druga córka o jeden rok młodsza. Wnioskodawca był dla nich obcą osobą, nie mieszkał z nimi i nie prowadził wspólnego gospodarstwa rolnego.
dowody: - akta ubezpieczeniowe wnioskodawcy,
- zaświadczenia k.19, 20, 23,

     - zeznania świadków:Z. K.e-protokół z 15.02.2017r. 00:15:41-00:23:28

R. K.jw. 00:23:28-00:32:1
- wyjaśnienia wnioskodawcy jw. e-protokół jw. 00:32:17-00:47:17

Sąd zważył:
Odwołanie jest nieuzasadnione.
Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- ubezpieczonym urodzonym przed 01 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 –3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt.1, tj. innym niż 65 lat dla mężczyzn. Wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj.Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. I tak zgodnie z § 4 tego Rozporządzenia pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W sprawie bezspornym był fakt iż w dniu(...).L. Ł.ukończył 60 lat, nie jest członkiem OFE, że organ rentowy ostatecznie uwzględnił mu 23 lata, 10 miesięcy i 25 dni okresów składkowych i nieskładkowych oraz 13 lat, 10 miesięcy i 9 dni okresów pracy w szczególnych warunkach.
Sporną kwestią wymagającą ustalenia Sądu było natomiast to, czy wnioskodawca posiada 25 letni okres zatrudnienia, w tym 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie uwzględniał wnioskodawcy do stażu w szczególnych warunkach okresu pracy w(...)od 5 marca 1984r. do 30 września 1990r. oraz do stażu ogólnego okresu pracy w gospodarstwie rolnymH. P.od 1 lipca 1971r. do 26 sierpnia 1974r
Zgodnie z ogólnymi zasadami zawartymi wustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, do stażu ubezpieczeniowego zalicza się okresy składkowe, nieskładkowe i tak zwane okresy uzupełniające. Odnośnie tych ostatnich, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, traktując je jako okresy składkowe, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7 ustawy emerytalnej, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia okresu wymaganego do przyznania tego świadczenia. Dopuszczalność uwzględnienia okresów pracy w gospodarstwie rolnym należy co najmniej ocenić poprzez wykonywanie takiej pracy przez osobę ubezpieczoną w wymiarze nie niższym niż połowa normalnie wykonywanego czasu pracy w rolnictwie. W judykaturze wykształcił się pogląd, iż o uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych okresów pracy w gospodarstwie rolnym sprzed objęcia rolników obowiązkiem opłacania składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne domowników (tj. przed dniem 1 stycznia 1983 r.) przesądza wystąpienie dwóch okoliczności: po pierwsze – wykonywanie czynności rolniczych powinno odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej "domownika" zart. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówi po drugie – czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 maja 2000 r., II UKN 535/99, z dnia 12 maja 2000 r., II UKN 538/99, z dnia 27 czerwca 2000 r., II UKN 612/99 i z dnia 3 lipca 2001 r., II UKN 466/00). W powyższych orzeczeniach kładzie się nacisk na stałość wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, co nie musi jeszcze oznaczać codziennego wykonywania czynności rolniczych, ale gotowość (dyspozycyjność) do podjęcia pracy rolniczej, z czym wiąże się też wymóg zamieszkiwania osoby bliskiej rolnikowi co najmniej w pobliżu gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca może udowodnić wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi fakt i czasokres wykonania pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu przez niego 16-tego roku życia, a do sądu orzekającego należy ocena, czy okres tej pracy może być uwzględniony i potraktowany jako okres, o jakim mowa wart. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Jak wskazujeart. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz.U.2016.277 ze zm.) domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego lub w bliskim sąsiedztwie nadto stale pracuje w tym gospodarstwie i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, wnioskodawca nie może zostać uznany za domownikaH. P.. Nie był bliską dla niej osobą, nie łączyły go z nią żadne, bliskiej natury, relacje. Była ona jedynie sąsiadką, której pomagał w pracach w gospodarstwie rolnym w zamian za produkty rolne. Nie prowadził z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Zresztą prowadziła ona niewielkie gospodarstwo rolne o pow. 4 ha. Przy czym mieszkała z nią teściowa i dwie córki w wieku zbliżonym do wnioskodawcy. Nie pracowała poza gospodarstwem. Stąd wątpliwe jest by istniała konieczność wykonywania przez wnioskodawcę stałej pracy w jej gospodarstwie. Zakres jego aktywności w tym gospodarstwie można określić jako formę pomocy w pracach w gospodarstwie rolnym.
Nie uznanie tego okresu prowadzi wprost do konkluzji, iż wnioskodawca nie dysponuje wymaganym okresem składkowym i nieskładkowym i już z tej przyczyny nie może mu przysługiwać prawo do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
Ocena więc charakteru pracy w szczególnych warunkach wnioskodawcy w spornym okresie zatrudnienia od 5 marca 1984r. do 30 września 1990r. (6 lat, 6 miesięcy i 25 dni) w(...)Spółdzielni(...)wL.na stanowisku spawacza pozostaje bez wpływu na jego prawo do świadczenia. Można byłoby uznać, iż wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w szczególnych warunkach ujęta w wykazie A, dziale V poz. 12 załącznika do rozporządzenia RM z 7 lutego 1983r. – tj. prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym. Wskazują na to, przede wszystkim dokumenty zawarte w aktach osobowych (umowy o prace i angaże) oraz zeznania świadkaJ. N.i wyjaśnienia wnioskodawcy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawieart. 47714§ 1 kodeksu postępowania cywilnegooddalił odwołanie od decyzji z 5 września 2016r.

SSO Regina Stępień