Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi
XVIII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XVIII C 696/17
Data wyroku: 2017-07-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Kurosz
Słowa kluczowe: Koszty procesu
Podstawa prawna: art. 98 § 1 k.p.c.

Sygnatura akt XVIII C 696/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
(...), dnia 3 lipca 2017 r.
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XVIII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSR Krzysztof Kurosz
Protokolant:Anna Dudek
po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2017 r. w Łodzi
na rozprawie sprawy z powództwa(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółka (...)wW.
przeciwkoM. G.
- o zapłatę 337,00 zł

1
oddala powództwo;

2
zasądza od(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółka (...)wW.na rzeczM. G.kwotę 147,60 zł (stu czterdziestu siedmiu złotych i sześćdziesięciu groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemuM. G.przez adwokataZ. M..

XVIII C 696/17

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 26 listopada 2015 r. powód(...) sp. z o.o.S.K.A. siedzibą wW.wniósł o zasądzenie od pozwanegoM. G.kwoty 336,90 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zwrot kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że dochodzona przez niego wierzytelność wynika z umowy o pośrednictwo w sprzedaży kosmetyków (i nie rozliczonych 2 faktur z 23 i 28 lutego 2011 r. oraz związanych z nimi not odsetkowych), zawartej przez pozwanego oraz(...) Sp. z o.o.Powód zaznaczył, że nabył tę wierzytelność na podstawie umowy o przelew wierzytelności.
/pozew – k.2-7/
Pełnomocnik z urzędu pozwanego oprócz podniesienia zarzutu sfałszowanego podpisu pozwanego, który jest starszym, schorowanym człowiekiem i nie handluje kosmetykami, podniósł zarzut przedawnienia (cofając następnie na rozprawie wniosek o biegłego grafologa).
/pismo z dnia 25.4.2017 r. k. 67 – 69 oraz protokół rozprawy k. 82/
Sąd Rejonowy ustalił co następuje:
Powód załączył do akt sprawy umowę opatrzoną datą 27 listopada 2010 r., w której 58 letni wówczasM. G.został określony jako konsultantka sprzedażyA.. Pozwany w sprzeciwie i dalszych pismach procesowych zaprzeczał zawarciu takiej umowy i złożeniu podpisu. Siostra pozwanego po okazaniu jej próbki podpisu zaprzeczyła by podpis należał do brata. Zeznała również, że pozwany nigdy żadnymi kosmetykami nie handlował (protokół k. 77 odw.).
/umowa k. 8 – 10, zeznania świadka k. 77 odw./
Powód powołał się na dwie faktury sprzedaży towaru (i związane z nimi noty odsetkowe). W fakturach tych jako sprzedawca widnieje(...) sp. z o.o.a jako nabywca został wskazanyM. G.. Jednafaktura nr (...)została wystawiona 28.2.2011 r. a druga o numerze(...)w dniu 23 lutego 2011 r. Noty odsetkowe i ponaglenia dotyczą w/w faktur.
/faktury k. 10 – 11, noty k. 12 – 19/
W dniu 6 czerwca 2014 r. została zawarta umowa między(...) sp. z o.o.jako zbywcą wierzytelności a powodem jako nabywcą wierzytelności. Umowa wymieniała m.in. wierzytelność dochodzoną pozwem.
/umowa k. 20 – 23/
Sąd Rejonowy zważył co następuje:
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasada kontradyktoryjności oznacza, że każda ze stron procesu samodzielnie decyduje o swojej taktyce procesowej oraz kierunku postępowania dowodowego. I choć Sąd nie znalazł żadnych podstaw by zakwestionować stanowisko strony pozwanej, kwestionujące złożenie podpisu przez pozwanego na umowie oraz sugerujące, że w sprawie mamy do czynienia z przestępstwem u podłoża którego leży bezprawne wykorzystanie danych osobowych - to jednocześnie Sąd nie znalazł żadnych podstaw by zanegować stanowisko strony pozwanej, która ostatecznie cofnęła wniosek o biegłego grafologa i powołała się na zarzut przedawnienia.
Z dokumentacji urzędowej wynika, że toczy się już postępowanie karne w tej materii, co zwalnia Sąd z inicjatywy dowodowej w tym zakresie (jest już zaspokojony interes publiczny przemawiający za ściganiem przestępstw).
W związku z powyższym należało skupić się na zarzucie przedawnienia, który jest skuteczny. Nie ulega wątpliwości, że powództwo zostało wytoczone ponad 4 lata i 9 miesięcy po dacie wystawienia faktur, z których wywodzone jest roszczenie. Zgodnie zart. 554 k.c.
Roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy (….) przedawniają się z upływem lat dwóch.
Nie ulega wątpliwości, że roszczenia dochodzone pozwem są już przedawnione. Przedawnienie należności głównej skutkuje przedawnieniem roszczenia o odsetki – w tym znaczeniu, że roszczenie przedawnione nie rodzi nie przedawnionych roszczeń o odsetki (wniosek taki wynika między innymi z uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 26 stycznia 2005 r., III CZP 42/04, OSNC 2005, nr 9, poz. 149 i zwrotu z tezy uchwały, żeroszczenie o odsetki za opóźnienie przedawnia się jednak najpóźniej z chwilą przedawnienia roszczenia głównego.)
Nawet gdyby jednak przyjąć termin dłuższy – 3 letni dla roszczeń z tytułu „ponagleń” (k. 12 – 19), to ostatnie z nich miało datę 21 marca 2011 r.
Wszystkie zatem roszczenia powoda są przedawnione, gdyż pozew został wniesiony w dniu 26 listopada 2015 r.
Biorąc powyższe powództwo należało oddalić na podstawieart. 117 § 2 k.c.Zgodnie zart. 117 § 2 k.c.po upływie terminu przedawnienia, ten przeciwko komu dochodzone jest roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.w związku zrozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(z uwagi na datę wytoczenia powództwa).
Odrębnego omówienia wymaga kwestia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Otóż dopuszczalność zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w wysokości przekraczającej stawkę minimalną – bez wyraźnego wniosku z w tym względzie a z powołaniem się na „zasądzenie kosztów według norm przepisanych” wynika z łącznego zestawienia dwóch orzeczeń SN.

1
Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2009 r. I CZ 61/09,LEX nr 599745 zawiera dwa punkty rozumowania:

A.
„Wniosek o przyznanie zwrotu kosztów "według norm przepisanych" (…) nie wymaga doprecyzowania przez wskazanie odpowiednich przepisów rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie. Uwzględniając taki wniosek Sąd powinien zastosować określone wart. 109 § 2 k.p.c.zasady orzekania o wysokości przyznanych stronie kosztów procesu, przy uwzględnieniu także regulacji § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz odpowiednich stawek wynagrodzenia adwokackiego wskazanych w tym rozporządzeniu”.

B.
Zasądzając zwrot wynagrodzenia adwokackiego Sąd nie może przyznać z tego tytułu kwoty niższej niż wynikająca z zastosowania stawek minimalnych przewidzianych w rozporządzeniu

Wniosek jaki wynika z tego orzeczenia jest następujący: skoro w wypadku braku zestawienia kosztów sąd ma uwzględniać zarówno § 2 ust. 1 jak i § 2 ust. 2 rozporządzenia a zatem również nakład pracy i charakter sprawy, to ma to sens jedynie wówczas, gdy rozważa zasądzenie wyższych kosztów niż minimalna stawka. Po cóż miałby bowiem sąd uwzględniać nakład pracy i charakter sprawy jeśli nie mógłby na tej podstawie zasądzić wynagrodzenia wyższego niż minimalne. Z kolei konieczność uwzględnienia nakładu pracy i charakteru sprawy nie może stanowić podstawy do obniżenia stawki minimalnej.
Wracając zatem do punktu wyjścia – tylko wtedy ma sens wynikająca z orzeczenia SN możliwość uwzględnienia nakładu pracy i charakteru sprawy – przy wniosku o zasądzenie kosztów „według norm przepisanych” jeśli możliwe jest zasądzenie stawki wyższej niż minimalna pomimo wyraźnego w tym zakresie żądania.

2
Zakaz orzekania bez odpowiedniego wniosku o zasądzenie wyższych kosztów dotyczy jedynie zestawienia kosztów.

Wniosek ten wynika z postanowienia SN z dnia z dnia 5 września 2012 r. IV CZ 47/12,LEX nr 1227194.
„W razie złożenia spisu kosztów sąd nie może, dokonując oceny wymienionych w spisie składników pod względem ich celowości (art. 98 § 1 i 3 k.p.c.) oraz kryteriów wpływających na wysokość wynagrodzenia pełnomocnika, przewidzianychart. 109 § 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), uwzględnić składników kosztów nim nieobjętych, czy też określić ich wysokości powyżej żądanej.”
Sądowi nie jest znane żadne orzeczenie Sądu Najwyższego, które zabraniałoby – w sytuacjach szczególnych – zasądzić kosztów zastępstwa procesowego w wysokości podwójnej stawki minimalnej – pomimo braku wyraźnego żądania w tym zakresie.A. P.iT. P.(Komentarz do §2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu,Lex), w ocenie Sądu błędnie, powołują się – formułując taką tezę, właśnie na postanowienie SN z dnia 5 września 2012 r. Rzecz jednak w tym, iż SN wyraźnie zaznaczył, iż zakaz wyjścia ponad żądanie – adekwatny jest tylko wówczas, gdy strona wyraźnie żądanie sformułowała – podając wysokość i konkretne koszty.
W niniejszej sprawie za zasądzeniem kosztów w wysokości podwójnej (60 zł x 2 plus podatek VAT z uwagi na obronę z urzędu) przemawiał nakład pracy pełnomocnika pozwanego, który kontaktował się z pozwanym przebywającym w innej miejscowości oraz wszczął czynności zmierzające do zapewnienia szerszej ochrony procesowej pozwanemu. Odbyły się nadto dwa terminy rozpraw. W ocenie Sądu nakład pracy pełnomocnika wykracza poza typową miarę, której można oczekiwać od przeciętnego pełnomocnika – w sprawie, w której wystarczającym byłoby podniesienie zarzutu przedawnienia.Znaczenie miało również to, że powód wytoczył powództwo podając adres pozwanego, który nie był nigdy jego adresem zamieszkania, na co wskazują dane adresowe k. 56 – 57.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego był zatem § 2 w/w rozporządzenia, zgodnie z którym:
1. Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
2. Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
3. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.