Sąd Okręgowy w Płocku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 1040/16
Data wyroku: 2017-02-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Michalska, Barbara Kamińska, Małgorzata Szeromska
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc

Sygn. akt:IV Ca 1040/16

POSTANOWIENIE
Dnia 22 lutego 2017 r.
Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny – Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodnicząca – SSO Barbara Kamińska
Sędziowie SO Małgorzata Michalska
SO Małgorzata Szeromska (spr.)
Protokolant st. sekr. sąd. Anna Bałdyga
po rozpoznaniu na rozprawie 22 lutego 2017 r. wP.
sprawy z wnioskuZ. G.iM. G. (1)
z udziałem GminyJ.,M. G. (2),L. G., Skarbu Państwa StarostyG.
o zasiedzenie
na skutek apelacji wnioskodawców
od postanowienia Sądu Rejonowego w Żyrardowie z 21 września 2016 r.
sygn. akt I Ns 409/15

postanawia:
oddalić apelację.
Sygn. akt IV Ca 1040/16

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Żyrardowie postanowieniem z 21 września 2016 r. oddalił wniosekZ. G.iM. G. (1)o zasiedzenie nieruchomości.
Istotne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i stanowiące podstawę rozstrzygnięcia były następujące:
Aktem nadania ziemi z 30 listopada 1954 rokuJ. G.– ojciec wnioskodawcyZ. G.otrzymał na własność nadział ziemi o obszarze około 0,46 ha, ze stanowiącej własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej wM., oznaczonej nr(...). W oparciu o plandziałki numer (...)powstałej z podziału części nieruchomości pod nazwą hipoteczną(...)sporządzony na podstawie§ 7 rozporządzenia ministra Sprawiedliwości z dnia 26 listopada 1946 r.o urządzaniu i prowadzeniuksiąg wieczystych działka nr (...)uzyskała nowe granice, które nie obejmowały gruntu o powierzchni 498 m(

    2)(będącego w części przedmiotem zasiedzenia) wydzielonego pod poszerzenieulicy (...)oraz części gruntu o powierzchni 0,0300 ha, który został odłączony pod poszerzenieulicy (...)w wyniku czego jej właścicielem stał się Skarb Państwa. Starosta PowiatuG.decyzją z dnia 23 kwietnia 2015 roku odmówił zwrotu tej nieruchomości. Decyzją z dnia 27 sierpnia 2015 roku Wojewoda(...)utrzymał w mocy decyzję StarostyG.z dnia 23 kwietnia 2015 roku orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości położonej wM., gminieJ., oznaczonej w ewidencji gruntów jak częśćdziałki ewidencyjnej nr (...)oraz częścidziałki ewidencyjnej nr (...). W dniu 30 września 1978 roku wnioskodawcyM. G. (3)iZ. G.zawarli związek małżeński.M. G. (3)wprowadziła się do domu zamieszkiwanego przez wnioskodawcęZ. G.oraz jego rodziców. Po ślubieL. G.zezwoliła wnioskodawcom na korzystanie z działki przed domem, w tym także nieruchomości która jest objęta wnioskiem o zasiedzenie. W dniu 16 września 1994 roku w Kancelarii Notarialnej wŻ.przed notariuszemA. B. (1)sporządzono akt notarialny umowy darowizny zabudowanej nieruchomości położonej wM., gminieJ., o obszarze 910 m(

    2), oznaczonejdziałka nr (...), dla której w Sądzie Rejonowym w Żyrardowie Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). Właścicielem zabudowanej nieruchomości oznaczonej nr(...)jestZ. G.. Właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem o zasiedzenie, stanowiącej drogę, oznaczonej nr(...), położonej przyul. (...), obręb(...)–M., powiat(...), województwo(...), dla której Sąd Rejonowy w Żyrardowie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...)jest Skarb Państwa, a zarządcą wójt GminyJ.. W dniu 12 lutego 2008 roku zmarł ojciec wnioskodawcy –J. G.. Spadek po nim na podstawie ustawy nabyła żonaL. G., synM. G. (2)oraz synZ. G.w udziale wynoszącym po 1/3 części spadku każde z nich. Pismem z dnia 8 stycznia 2013 roku wnioskodawca zwrócił się do Wójta GminyJ.z wnioskiem o sprzedaż częścidziałki nr (...), znajdującej się przyul. (...)wM., przyległej do nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...), stanowiącej własność wnioskodawcy. Decyzją z dnia 18 maja 2015 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w PowiecieG.nakazał wnioskodawcy w terminie 2 miesięcy rozbiórkę ogrodzenia pobudowanego na terenie przynależącym do drogi publicznej położonej na działce o nr ewidencyjnym(...). Powyższa decyzja została uchylona w całości przez(...)Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 sierpnia 2015 roku. Ponadto organ uchylając decyzję orzekł rozbiórkę ogrodzenia działki nr ewid.(...)przyul. (...)w miejscowościM.usytuowanego na terenie drogi publicznej położonej na działce nr ewid.(...).Działka nr (...), położona wM.stanowi ciąg drogowy drogiul. (...), będącej w zarządzie Wójta GminyJ.. Nie jest ona zaliczana do żadnej z kategorii dróg publicznych w rozumieniu przepisówustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych. W myśli przepisów w/w ustawy stanowi ona drogę wewnętrzną. W pasie drogowym działki zlokalizowana jest: sieć gazowa wraz z przyłączami będącymi własnością i w zarządzie(...) sp. z o.o.; sieć wodociągowa będąca własnością oraz w zarządzie GminyJ.; sieć kanalizacji sanitarnej znajdująca się w zarządziePrzedsiębiorstwa (...) sp. z o.o.; kabel telefoniczny rozdzielczy wraz z przyłączami abonenckimi będący własnością i w zarządzieO.Polska. Sieć gazowa rozdzielcza w pasie drogowym drogi lokalnejul. (...)dz. ew. 472, położonej wM.wybudowana została w 1984 – 1985 r. Pozwolenie na budowę przyłącza gazowego do budynku mieszkalnego na działce nr ew.(...), położonej wM., w wyniku podziału której powstała działka nr ew.(...)położona wM., wykonane zostało na podstawieDecyzji nr (...)Naczelnika GminyJ.z dnia 6 marca 1985 roku w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przyłącza gazowego. Brak jest natomiast dokumentów stwierdzających datę budowy sieci telekomunikacyjnej w pasie drogowym przedmiotowej działki, jednakże stwierdzić należy, że na podstawiedecyzji nr (...)w 1985 roku sieć telekomunikacyjna znajdowała się już w drodze. Sieć gazowa rozdzielcza wraz z przyłączami jak również sieć telekomunikacyjna wybudowane zostały w ramach tzw. inwestycji infrastrukturalnych przy pomocy(...) Komitetów (...)oraz pełnej akceptacji mieszkańców, co nie wymagało pisemnych zgód na realizację na działkach prywatnych elementów infrastruktury technicznej o znaczeniu społecznym. Po ślubieM. G. (3)wraz zeZ. G.zamieszkali wspólnie w budynku na nieruchomości należącej do rodziców wnioskodawcy. Od tego czasu, za pozwoleniem matki wnioskodawcy działką przed domem zajmowali się wnioskodawcy. Obecnie istniejące ogrodzenie, którego dotyczy decyzja o rozbiórce odulicy (...)zostało zbudowane w 2008 roku. Wnioskodawcy zagrodzili wtedy częśćdziałki o numerze (...), zaliczanej w ewidencji gruntów do dróg (ul. (...)). W obrębie częścidziałki (...), która została zagrodzona znalazła się nitka sieci gazowej oraz sieci telekomunikacyjnej doprowadzające gaz i sieć telekomunikacyjną również do innych nieruchomości. Wcześniej działka była ogrodzona w granicach, jakie działka uzyskała po 1946 roku, po zmianie granic i odjęciu 498 m(

    2)naulicę (...), a więc w granicach geodezyjnych. Przed poprzednio stojącym płotem zasadzone były lipy w czynie społecznym, tak jak przed innymi posesjami wzdłuż naulicy (...). Obecnie pozostała jedna lipa stoi w obrębie ogrodzenia ma znacznie obcięte gałęzie. Na terenie przed płotem wnioskodawcy sadzili rośliny. Pomimo, że na nieruchomości zamieszkiwała wnioskodawczyni wraz z mężem, to za właścicieli nieruchomości uznawani byli rodzice wnioskodawcy, do czasu przepisania własnościdziałki (...). Do chwili obecnej wnioskodawcy zajmują się nieruchomości, dbają o nią, sadzą kwiaty.
W ocenie Sądu Rejonowego posiadanie sprawowane przez wnioskodawcówM.iZ. G.nieruchomości gruntowej o powierzchni około 150 m2, położonej wM., stanowiącej część działki oznaczonej w rejestrze gruntów nr(...)miało charakter samoistny dopiero od 2008 roku. W tym też roku wnioskodawca wraz z synami zbudowali ogrodzenie oraz wyłożyli kostką teren przed bramą wjazdową, które to prace zostały poczytane jako przejaw wykonywania uprawnień właścicielskich. Sadzenie roślin, czy drzew, a nawet żywopłotu przed płotem w pasie drogowym nie może być uznane za przejaw bycia właścicielem, tym bardziej, że również inni właściciele posadzili drzewa przed swymi płotami, częściowo w ramach prac społecznych. Wniosek został oddalony, bowiem od 2008 r. nie upłynął 30 letni okres wymagany do zasiedzenia, przy przyjęciu samoistnego posiadania wnioskodawców w złej wierze.
Apelację od tego orzeczenia złożyli wnioskodawcy, zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając mu:

1
naruszenieart. 233 k.p.c.polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji ustaleń w sposób sprzeczny z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek niedokonania wszechstronnej oceny dowodów poprzez pominięcie szeregu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, uchybiając przy tym zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego:

a
Sąd dokonując oceny materiału dowodowego stwierdził z jednej strony, że zeznania powołanych w sprawie świadków korespondowały ze sobą i nie było podstaw odmówić im wiarygodności, a z drugiej strony stwierdził, że zeznania wnioskodawców i uczestniczkiL. G.nie zasługują na wiarę, podczas gdy: wszystkie te osoby zgodnie zeznały, że od ulicy w miejscu gdzie teraz stoi trwałe ogrodzenie był żywopłot, który pełnił funkcję ochronną; pomimo zmian ewidencyjnych granicdziałki (...)nieruchomością stanowiąca przedmiot zasiedzenia w 1960 roku władał i korzystał z niej co najmniej od 1954 rokuJ. G.,L. G., a następnieZ. G.iM. G. (3); przedmiotowa nieruchomość aktualnie w ewidencji gruntów prowadzonej przez StarostęG.wprawdzie wpisana jest jako rodzaj użytku "dr", jednakże w rzeczywistości działka użytkowana jest i była jako ogródek i podjazd do domu, a rzekoma „droga" nie została zaliczona do którejkolwiek dróg publicznych i faktycznie w tym miejscu nie powstała; w rzeczywistości nigdy nie poszerzono drogi, a na przedmiotowej nieruchomości Skarb Państwa nigdy nie zrealizował procesu inwestycyjnego;

b
b. Sąd w ogóle nie dokonał oceny zeznań świadków:G. P.,A. B. (2),H. P.iS. Z., którzy są bliskimi sąsiadami wnioskodawców i którzy potwierdzili samoistne posiadanie wnioskodawców i nie wskazał, dlaczego mimo, że uznał je za spójne nie podzielił zdania świadków, że przed 2008 roku sporna część gruntu była zajmowana przez wnioskodawców i ich poprzedników prawnych.

2
naruszenie przepisów prawa materialnego:

a
naruszenieart. 172 k.c.w zw. zart. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznychpoprzez błędne przyjęcie, że działka gruntu figurująca w ewidencji jako droga jest drogą mimo, że nigdy nią nie była i że samo wpisanie drogi do ewidencji to warunkuje;

b
naruszenieart. 336 k.c.poprzez błędne uznanie, że skorodziałka (...)oznaczona jest w dokumentach ewidencji gruntów jako droga (bez klasy) oraz zlokalizowana w pasie drogowym, i przebiegają przez nią urządzenia przesyłowe to z tej racji nie może być przedmiotem posiadania w rozumieniuart. 336 k.c.tj. posiadania prowadzącego do zasiedzenia.

c
naruszenieart. 336 k.c.poprzez uznanie, że czynienie nasadzeń, żywopłotu przed płotem - nie może być uznane za przejaw samoistnego posiadania jak właściciel.

3
naruszenieart. 172 k.c.poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu i przyjęcie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że o posiadaniu samoistnym nieruchomości świadczy dopiero posadowienie w 2008 roku płotu.

Apelujący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku po uprzednim dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego geodety celem wyodrębnienia geodezyjnego części nieruchomości.
Sąd Okręgowy zważył:
Apelacja jest niezasadna, a jej zarzuty chybione. Sąd Okręgowy podziela w całości ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i uznaje je za własne. Dokonana przez Sąd I instancji ocena dowodów została dokonana w ramach wyznaczonych przez przepisart. 233 § 1 k.p.c.Sąd orzekający ma prawo do oceny przeprowadzonych dowodów według własnego uznania, co nie oznacza dowolności i arbitralności, natomiast wymaga bezstronności, konieczności przestrzegania zarówno zasad logicznego rozumowania, jak i doświadczenia życiowego. Sąd I instancji wymogom tym sprostał. Zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocena dowodów została dokonana bardzo dokładnie i szczegółowo, nie sposób dopatrzeć się w niej jakichkolwiek błędów. Zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.nie polega bowiem na wykazaniu odmiennej interpretacji zebranych w sprawie dowodów. Naruszenie tego przepisu ma miejsce wtedy, gdy wykazano, iż sąd przekroczył granicę swobodnej oceny dowodów, którą wyznaczają czynniki logiczny i ustawowy, zasady doświadczenia życiowego, aktualny stan wiedzy, stan świadomości prawnej i dominujących poglądów na sądowe stosowanie prawa. Jeżeli zatem z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, i oczywiście zgodne z gromadzonym materiałem dowodowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać. Nawet wówczas, gdy w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (wyr. SA w Lublinie z 12.8.2015 r., III AUA 415/15, Legalis; wyr. SA w Poznaniu z 29.7.2015 r., III AUA 216/15, Legalis). Stąd dopóki skarżący wyrok apelacją nie wykaże istotnych błędów logicznego rozumowania, sprzeczności oceny z doświadczeniem życiowym, braku wszechstronności czy też bezzasadnego pominięcia dowodów, które prowadzą do wniosków odmiennych, dopóty nie można uznać, że doszło do naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.W rozpoznawanej sprawie apelująca błędów takich nie wykazała, uzasadnienie apelacji zawiera jedynie odmienną ocenę dowodów, co nie może stanowić wystarczającej podstawy do uznania, że naruszona została dyspozycjaart. 233 § 1 k.p.c.Nietrafny jest zarzut, że sąd I instancji w ogóle nie dokonał oceny zeznań świadkówG. P.,A. B. (2),H. P.iS. Z.. Na stronie 5 uzasadnienia powołani zostali ci świadkowie jako dowód poczynionych ustaleń faktycznych, natomiast ocena ich zeznań znajduje się na stronie 6.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przed 2008 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa użytkowana była przez wnioskodawców w ten sposób, że zasadzone były krzaki bzu, które nazywali oni „żywopłotem”, sadzili tam kwiaty, krzewy. Jednakże taki sposób zagospodarowania terenu przed własną posesją nie świadczy o samoistnym posiadaniu nieruchomości, jest to bowiem powszechny zwyczaj, że właściciele nieruchomości dbają o estetykę i wygląd swych posesji, uprawiając rośliny ozdobne również przed posesją, na ulicy. Zwykle właściciel pasa drogowego (Skarb Państwa czy Gmina) nie sprzeciwia tego rodzaju działaniom, wynikają one bowiem z dbałości o estetykę i są uznawane za pożądane, zwłaszcza na niewielkich uliczkach, gdyż na głównych arteriach zwykle właściciel drogi realizuje swoje projekty. Sąd Okręgowy nie na wątpliwości, że takie działanie właściciela posesji nie może prowadzić do zasiedzenia gruntów publicznych. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika także, że również inni właściciele nieruchomości położonych wzdłużdziałki nr (...)sadzili przed swoimi posesjami rośliny, w tym lipy.
Nadto, z zeznań świadkówH. P.(k-73),G. P.(k-89),S. Z.(k-74) wynika, że poprzednie ogrodzenie nieruchomości (przed 2008 r.) znajdowało się bliżej domu, niż obecne ogrodzenie, było równe z bramą, która znajduje się w tym samym miejscu co poprzednia, jednak obecnie jest ona „wklęśnięta” w stosunku do ogrodzenia. Zatem wnioskodawcy w 2008 r. ogrodzili grunty Skarbu Państwa w rozmiarze większym, aniżeli używany uprzednio.
Powyższe wynika także z oświadczenia wnioskodawcy złożonego na rozprawie apelacyjnej. Z mapy znajdującej się na k-24 wynika, że w 1960 r. ustalono powierzchniędziałki nr (...)w nowych granicach, wówczas też „odeszło” podul. (...)m2. Działka ta, w nowych granicach, została przez ojca wnioskodawcy podzielona na 4 działki pomiędzy 1960 a 1970 r. (okazane na szkicu k-17 i oznaczone numerami(...)) i jak oświadczył wnioskodawca na rozprawie apelacyjnej, stare ogrodzenie było w granicy działki.
Nie ma podstaw także do przyjęcia, że Skarb Państwa wyzbył się posiadania samoistnego tej części nieruchomości. Z dokumentu urzędowego w postacidecyzji nr (...)Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w PowiecieG.wynika, że 29 sierpnia 1996 r. Kierownik Urzędu Rejonowego wŻ.wydałdecyzję nr (...), zatwierdzającą m. in. projekt zagospodarowania działki, według którego ogrodzenie od stronyulicy (...)miało przebiegać w granicy międzydziałką (...)idziałką nr (...)stanowiącą teren pod drogę (k-35). Zezwalając na budowę ogrodzenia w granicy działki Skarb Państwa zamanifestował swoje władztwo naddziałką nr (...).
Chybiony jest zarzut naruszenia ustawy o drogach publicznych: Sąd I instancji wyraźnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, żedziałka nr (...)stanowi ciąg drogowy, nie jest zaliczana do żadnej z kategorii dróg publicznych i stanowi ona drogę wewnętrzną (strona 3 uzasadnienia). Bez żadnych wątpliwości stwierdzić należy, że faktycznie działka ta pełni funkcję drogi wewnętrznej, stanowi bowiem jedyny dojazd dla zlokalizowanych przy niej działek.
Reasumując, ponowna analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie dała podstaw do poczynienia odmiennych ustaleń, a co za tym idzie, nie dała podstaw do uznania, że spełnione zostały przesłanki do zasiedzenia nieruchomości określone wart. 172 k.c.
Z powyższych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną na podstawieart. 385 k.p.c.

    Małgorzata Michalska Barbara Kamińska Małgorzata Szeromska