Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1377/15
Data wyroku: 2017-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zbigniew Szczuka
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art 22 § 1 kpc

Sygn. akt VII U 1377/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lipca 2017 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Zbigniew Szczuka

Protokolant:

st. sekr. sądowy Maria Nalewczyńska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. w Warszawie
sprawyE. P. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
z udziałemD. S. (1)
na skutek odwołaniaE. P. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 29 lipca 2015 r., nr:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iż odwołującaE. P. (1)jako pracownik u płatnika składekD. S. (1)podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 2 lutego 2015 r.

UZASADNIENIE

E. P. (1)w dniu 18 sierpnia 2015 r. wniosła za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.do Sądu Okręgowego Warszawa-Pragaw Warszawie odwołanie od decyzji ww. organu rentowego z dnia 29 lipca 2016 r.,nr:(...)stwierdzającej, że nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia 2 lutego 2015 r. Odwołująca wskazała, że przez cały okres zatrudnienia miała wyznaczone stałe dni i godziny pracy, a także była kontrolowana przez pracodawcę. Ubezpieczona stwierdziła również, że zakaz pracowania przy komputerze powyżej czterech godzin dziennie nie przesądza o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym(
    k. 2-6 a. s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w odpowiedzi na odwołanie z dnia 16 września 2015 r. wniósł o jego oddalenie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.W ocenie organu rentowego ubezpieczona i płatnik składek nie dostarczyli wiarygodnych dokumentów, które potwierdziłyby wykonywanie pracy. Dodatkowo Oddział zauważył, że na koncie zainteresowanego widniały zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Reasumując zdaniem organu rentowego uzasadnionym jest stanowisko, zgodnie z którym umowa o pracę została zawarta w celu obejścia ustawy dla uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego zgodnie zart.58 § 1 k.c.(k. 7 a. s.).
Postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza ginekologa na okoliczność możliwości podjęcia zatrudnienia przezE. P. (1)u zainteresowanegoD. S. (1)od dnia 2 lutego 2015 r. w oparciu o badaniei dokumentację lekarską (k. 68 a. s.).
Organ rentowy w piśmie procesowym z dnia 26 lipca 2016 r. wniósł zastrzeżeniado opinii biegłego sądowego, ponieważ w jego ocenie opinia była wewnętrznie sprzeczna. Zdaniem Oddziału sprzecznym było podnoszony przez biegłego brak przeciwwskazańdo podjęcia pracy przez odwołującą, przy jednoczesnym zajmowaniu stanowiska pracy całkowicie niewłaściwego i niezgodnego z wykazem pracy wzbronionych dla kobiet w ciąży (k. 109-110 a. s.).
Sąd w postanowieniu z dnia 5 stycznia 2017 r. dopuścił dowód z opinii biegłegoz zakresu medycyny pracy na okoliczność możliwości podjęcia zatrudnienia przezE. P. (1)iD. S. (1)od dnia 2 lutego 2015 r. w oparciu o badaniei dokumentację lekarską (k. 125 a. s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 1 czerwca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.zawiadomiłE. P. (1)iD. S. (1)o wszczęciu postępowania z urzęduw sprawie prawidłowości zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i podstaw wymiaru składek na te ubezpieczenia za odwołującą z tytułu zgłoszenia u płatnika składek od dnia 2 lutego 2015 r. (k. 2-3 akt ZUS).
Zgodnie z Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności GospodarczejD. S. (1)rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej od dnia 22 lutego 2007 r.w zakresie sprzedaży detalicznej gier i zabawek prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach (k. 54 a. s.)
Zgodnie z zaświadczeniem z dnia 10 października 2014 r. odwołująca w okresieod dnia 21 października 2010 r. do dnia 30 września 2014 r. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu, Funduszowi Pracyi Funduszowi Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z tytułu zatrudnieniaw(...) S.A.z siedzibą wW.na podstawie umowy cywilnoprawnej o świadczenie usług zawartej w dniu 21 października 2010 r. na czas nieokreślony (k. 44-45 a. s.).
Odwołująca została zgłoszona przez płatnika składek do ubezpieczeń społecznychz tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zawartej w dniu 2 lutego 2015 r. W dniu1 kwietnia 2015 r. ubezpieczona stała się niezdolna do pracy (okoliczność bezsporna).
Zgodnie z zaświadczeniem lekarskim z dnia 2 lutego 2015 r. odwołująca została uznana za zdolną do wykonywania pracy na stanowisku związanym z obsługą aukcji internetowych (k. 6 akt ZUS).
Zgodnie z kartą szkolenia wstępnego w dziedzinie BHP, odwołująca w dniu 2 lutego 2015 r. przeszła instruktaż stanowiskowy na stanowisku pracy pracownika biurowego, który został przeprowadzony przez jej pracodawcę,D. S. (1)(k. 15 akt ZUS).
Zgodnie z umową o pracę z dnia 2 lutego 2015 r.D. S. (1)zatrudniłE. P. (1)na czas określony od dnia 2 lutego 2015 r. do dnia 1 sierpnia 2015 r.na stanowisku pracownika biurowego w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem 1750,00 złotych. Rodzajem wykonywanej pracy było obsługa aukcji(...)(k. 7 akt ZUS).
Odwołująca podpisywała listę obecności w okresie od dnia 2 lutego 2015 r. do dnia31 marca 2015 r. (k. 11-14 akt ZUS).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w oparciu o własne ustalenia wydał zaskarżoną decyzję z dnia 29 lipca 2016 r., nr:(...)na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 1 i art. 68 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,art. 58 § 1 k.c.orazart. 22 k.p.Organ rentowy stwierdził, żeE. P. (1)jako pracownik u płatnika składekD. S. (1)nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 2 lutego 2015 r. Zdaniem organu rentowego celem i zamiarem stron stosunku pracy nie była faktyczna realizacja postanowień umowy o pracę, a jedynie uzyskanie przez zainteresowaną tytułudo ubezpieczeń społecznych oraz zamierzone krótkotrwałe wykonywanie pracy za wynagrodzeniem, które miałoby stanowić podstawę do wyliczenia zasiłków z ubezpieczenia chorobowego. Dokonując analizy zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dowodóww postaci dokumentów oraz wyjaśnień stron postępowania, organ rentowy stanąłna stanowisku, że ogół istniejących okoliczności towarzyszących zgłoszeniu odwołującejdo ubezpieczeń uzasadnia rozważenie uznania zawartej umowy o pracę za nieważnąna podstawieart. 58 § 1 i § 2 k.c.(k. 25-27 akt ZUS).
W ramach prowadzenia sklepu płatnik składek zajmował się sprzedażą zabaweki akcesoriów przez Internet głównie za pomocą strony(...). Ubezpieczona pracowałau płatnika składek pięć dni w tygodniu po osiem godzin dziennie od 10 do 18.E. P. (1)wykonywała pracę na zapleczu sklepu przy komputerze, dlatego też żaden klient jej nie widział. Odwołująca w ramach obowiązków pracowniczych zajmowała się oglądaniem a następnie rozpakowywaniem produktów, a także wstawianiem ich na aukcje internetowe.E. P. (1)w ciągu dnia pracowała cztery godziny przy komputerze, ponieważ dużą część czasu zajmowało jej oglądanie i rozpakowywanie produktów. Ubezpieczona była jedynym pracownikiemD. S. (1), który po jej zwolnieniu przejął wszystkie obowiązki. Odwołująca otrzymywała wynagrodzenie za pracę w gotówce ,,do ręki’’, ponieważ nie posiadała konta bankowego. Partner ubezpieczonej -M. K.średnio jeden raz w ciągu tygodnia odbierał odwołującą z miejsca pracy (
    zeznania świadkaM. K.i odwołującej - k. 38-39, 168-169 i 177-178 a. s. i k. 8-10 akt ZUS).
Zgodnie z zeznaniem podatkowym płatnik składek osiągnął dochód za rok 2014w kwocie 31897,38 złotych (k. 48-53 a. s.).
Na podstawie opinii biegłego sądowego ginekologE. P. (2),Sąd ustalił, że nie było przeciwwskazań do podjęcia pracy przez odwołującą w dniu 2 lutego 2015 r. Wykonywanie pracy przy komputerze przez ubezpieczoną przez cały dzień byłoby całkowicie niewłaściwe i zgodnie z wykazem prac wzbronionych dla kobiet w ciąży stanowiłby przeciwwskazanie do podjęcia tego rodzaju pracy (k. 100-101 a. s.).
Na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu medycyny pracyK. G., Sąd ustalił, że wykaz prac wzbronionych kobietom w ciąży zawartywrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r.nie zawiera pracy przy komputerze. Odwołująca nie pracowała w wymuszonym rytmie pracy, nie miała kontaktuz czynnikami chemicznymi, rakotwórczymi i drażniącymi drogi oddechowe. Ubezpieczona wykonywała swoją pracę w rytmie niewymuszonym, regulując rytm pracy przerwami, aby odpocząć do komputera.E. P. (1)była zdolna do podjęcia pracy w dniu 2 lutego 2015 r., gdyż jej ciąży nie była przeciwwskazaniem do podjęcia pracy biurowej przy komputerze (k. 149-150 a. s.).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w aktach rentowych i sądowych, zeznań świadkaM. K.i odwołującej, a także w oparciu o wnioski płynące z treści biegłych sądowych z zakresu ginekologii i medycyny pracy.
Dokumenty, w zakresie jakim ustalono stan faktyczny w ocenie Sądu są wiarygodnei mają potwierdzenie w pozostałym materiałem dowodowym. Ubezpieczona zgodniez zaświadczeniem lekarskim została uznana za zdolną do pracy, które potwierdziło,że wykonywanie przez nią pracy biurowej nie jest przeciwwskazaniem dla jej ciąży. Ponadto przedstawiono zaświadczenie o ukończeniu przez odwołującą szkolenia w zakresie BHP, listę obecności, a w szczególności zawartą z płatnikiem składek umowę o pracę. Ww. dokumenty mają swoje powiązanie bezpośrednio oraz są spójne z treścią zeznań świadkaM. K.i odwołującej. Sąd mając na uwadze swobodną ocenę dowodu uznał,iż zeznania ubezpieczonej oraz jej partnera uwiarygodniają świadczenie przez nią pracyw oparciu o zgromadzone dokumenty w aktach sprawy. Sąd wskazuje, że co prawda świadek jako partnerE. P. (1)mógłby być uznany jako osoba bezpośrednio zainteresowana pozytywnym rozstrzygnięciem sprawy, jednak całość okoliczności przemawia za nadaniem zeznaniomM. K.przymiotu wiarygodności. W szczególności należy miećna uwadze, że odwołująca pracowała w biurze płatnika składek w oddzielnym pokojuna zapleczu sklepu, a zatem nie miała możliwości powołać na świadków klientów sklepu zainteresowanego. Ubezpieczona wykonując obowiązki związane główniez rozpakowywaniem i opisywaniem towaru, a następnie z wprowadzaniem go na aukcje allegro nie nawiązywała żadnego kontaktu z klientami sklepu. Odwołująca była jedynym pracownikiemD. S. (1), co również skutkowało trudnością ze zgromadzeniem osobowego materiału dowodowego w postaci zeznań świadków, którzy potwierdzili faktyczne świadczenie przez nią pracy. Dlatego też Sąd w głównej mierze bazowałna zeznaniach świadkaM. K., który wskazywał, że czasami odbierał partnerkę z pracy i widział ją na zapleczu, ponieważ raz był w sklepie. Mając na uwadze również przepisy proceduralne, świadek zeznawał po odebraniu przyrzeczenia,co skutkowałoby odpowiedzialnością karną w przypadku mówienia nieprawdy. W ocenie Sądu również ta okoliczność została wzięta pod uwagę podczas oceny osobowego materiału dowodowego, a fakt, iż zeznania świadka i odwołującej były tożsame i spójne, zasługiwały one na uwzględnienie.
Sąd również uznał za wiarygodne obie opinie biegłych sądowych z zakresu ginekologii i medycyny pracy. Obaj biegli wskazali, że odwołująca w dniu podjęcia pracy była zdolna do pracy. Jedyną sprzecznością pozostawała kwestia związana ze świadczeniem przez nią pracy ponad 4 godziny dziennie przy komputerze. BiegłaE. P. (2)wskazała, że wykonywanie pracy przy komputerze przez cały dzień byłoby całkowicie niewłaściwe. Natomiast biegłaK. G.stwierdziła, że wykaz prac wzbronionych kobietom w ciąży zawarty wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r.nie zawiera pracy przy komputerze. Ponadto podniosła, że odwołująca nie pracowaław wymuszonym rytmie pracy, nie miała kontaktu z czynnikami chemicznymi, rakotwórczymi i drażniącymi drogi oddechowe, a swoją pracę wykonywała w rytmie niewymuszonym, regulując rytm pracy przerwami, aby odpocząć do komputera. Jednakże te sporne kwestie pomiędzy biegłymi dotyczące możliwości pracy przez kobietę w ciąży przez ponad 4 godziny dziennie zostały rozwiązane za pomocą zeznań odwołującej.E. P. (1)bowiem wskazała, że wykonując czynności na rzecz zainteresowanego, przez 4 godziny pracowała przy komputerze, gdzie pozostały wymiar czasu pracy wykorzystywała na przeglądanie, rozpakowywanie i opisywanie produktów, które przychodziły do sklepu w celu późniejszego wstawienia ich na aukcje internetowe.
Sąd uznał tak zgromadzony materiał dowodowy jako wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieE. P. (1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 29 lipca 2016 r., nr:(...)jest zasadne i podlega uwzględnieniu.
Zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie, czy odwołująca podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemuz tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę od dnia 2 lutego 2015 r. Aby tę kwestię rozstrzygnąć, należało dokonać szczegółowej wykładni przepisówustawy z dnia13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2015 r. poz. 121 j.t.) zwanej dalej ,,ustawą’’.
Art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemui rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów.
W myśl art. 13 pkt 1 w/w ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, tj. pracownicy – od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
Zgodnie z cytowanym przepisemart. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych– ubezpieczeniu społecznemu podlegają pracownicy. Stosownie zaś do zawartej wart. 2 k. p.definicji – pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie m.in. umowyo pracę. Użyty w powyższym przepisie zwrot „zatrudniona” oznacza istnienie między pracownikiem a pracodawcą szczególnej więzi prawnej o charakterze zobowiązaniowym,tj. stosunku pracy. Istotą tegoż stosunku jest – w świetleart. 22 § 1 k. p.– uzewnętrznienie woli umawiających się stron, z których jedna deklaruje chęć wykonywania pracy określonego rodzaju w warunkach podporządkowania pracodawcy, natomiast druga – stworzenia stanowiska pracy i zapewnienia świadczenia pracy za wynagrodzeniem.
W ocenie Sądu płatnik składek dochował wszystkich formalnych czynności, któresą wymagane przepisami ustaw.D. S. (1)zawarł z ubezpieczoną umowę o pracę zawierającą w swej treści wszystkie warunki umowne, wypłacał jej wynagrodzeniei odprowadzał składki na ubezpieczenia społeczne. Sąd doszedł do przekonania, że w istocie odwołująca będąca jedną ze stron stosunku pracy, realizowała faktycznie czynności wynikające z umowy pracy. Ujawnione dokumenty w toku postępowania, jak również osobowe źródła dowodowe pozwoliły ustalić, iż odwołująca wykonywała czynnościw imieniu i na rzecz swojego pracodawcy. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie Sąd zważył, że ubezpieczona faktycznie świadczyła pracęna stanowisku związanym z obsługą aukcji internetowych. Decyzja organu rentowego oparta była na błędnym domniemaniu. Postępowanie przed organem rentowym ograniczało siędo zbadania kwestii formalnych w postaci podpisania umowy o pracę, opłacania składeki zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego. Zdaniem Sądu organ rentowy w toku niniejszego postępowania nie wykazał, aby odwołująca nie wykonywała pracy na podstawie umowyo pracę. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.pozostał bierny w toku postępowania dowodowego. Natomiast strony odwołujące się przedstawiły wnioski dowodowe, które pozwoliły ustalić, że odwołująca faktycznie wykonywała pracę w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa materialnego. Potwierdziły to złożone dokumenty w postaci umowy o pracę, zaświadczenia lekarskiego dopuszczającego do pracy, karty szkolenia wstępnego czy podpisywanej listy obecności. Powyższe potwierdziła w całej rozciągłości treść zeznań świadkaM. K.i odwołującej, których organ rentowy w toku postępowania sądowego nie zakwestionował. Sąd doszedł do przekonania,iż zeznania ww. były rzetelne, logiczne i korelowały ze sobą oraz zgromadzonym materiałem dowodowym. Sąd nie znalazł żadnych podstaw, aby nie nadać im waloru wiarygodnościi mocy dowodowej w sprawie.
Sąd doszedł do wniosku, że odwołująca miała wyznaczone miejsce i czas pracy. Zgodnie z zeznaniami, ubezpieczona realizowała stosunek pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w sklepie należącym do płatnika składek za wynagrodzeniem 1750,00 złotych brutto. Do czynności wykonywanych przez ubezpieczoną należało najogólniej przeglądanie, rozpakowywanie i opisywanie towarów, a następnie umieszczanie ich na aukcjachw Internecie. Sąd zważył również, że praca ubezpieczonej musiała podlegać nadzorowi pracowniczemuD. S. (1). W ocenie Sądu logicznym jest fakt, że skoro odwołująca realizowała swoje czynności na zapleczu sklepu płatnika składek, to zainteresowany miał realną możliwość nadzorowania swojej pracownicy w wykonywaniu przez nią pracy.
Również obowiązujące przepisy prawa nie zabraniają wypłaty wynagrodzenia pracownikowi ,,do ręki’’, zamiast przelewem na osobiste konto bankowe. Taka transakcja jest uznawana za prawidłową, co w takim przypadku potwierdzenie jej zrealizowania można jedynie upatrywać w zeznaniach osób dokonujących i pobierających wypłatę. W niniejszej sprawie ubezpieczona wskazywała, że otrzymywała wynagrodzenie od płatnika składek,a w przypadku uznania jej zeznań za wiarygodne i spójne z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym, należało zważyć, że sporna okoliczność została udowodniona.
Zdaniem Sądu fakt niezatrudnienia na miejsce odwołującej nowego pracownika jest bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Prowadzący działalność gospodarczą ma pełną swobodę w decydowaniu o liczbie pracowników, których decyduje się zatrudnić.
W związku z powyższym, Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł, jakw sentencji.
Zarządzenie:(...)
(...)