Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 863/16
Data wyroku: 2016-12-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Graczyk
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: ustawa o emeryturach i rentach z fus

Sygn. akt VII U 863/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 grudnia 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Marcin Graczyk

Protokolant:

sekr. sądowy Aneta Rapacka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016r. w Warszawie
sprawyM. B. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o wcześniejszą emeryturę (z warunków szczególnych)
na skutek odwołaniaM. B. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
z dnia 27 kwietnia 2016r., znak:(...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VII U 863/16

UZASADNIENIE
M. B. (1)wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.Inspektorat wW.z dnia 27 kwietnia 2016 r., znak:(...), odmawiającej mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Odwołujący zaskarżył przedmiotową decyzję w całości i wniósł o jej zmianę oraz o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadkówM. B. (2)iA. Ś., a ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy w szczególnych warunkach.
W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał okresy w których wykonywał pracę w szczególnych warunkach (odwołanie, k.2-3 a.s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.w odpowiedzi na odwołanie z dnia 2 czerwca 2016 r. wniósł o jego oddalenie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie spełnia wymaganych warunków, bowiem nie udowodnił załączonymi dokumentami wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.
Równocześnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że w okresie od 29 kwietnia 1977 r. do 31 maja1989 r. odwołujący był zatrudniony w Przedsiębiorstwie(...)wW., jednak na podstawie przedłożonych dokumentów nie można stwierdzić jednoznacznie, że praca wówczas wykonywana przez odwołującego miała wyłącznie charakter wynikający z zapisów zawartych w wykazie A stanowiącym załącznik dorozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Ponadto organ rentowy podniósł, że załączone do odwołania świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 29 kwietnia 2016 r. zPrzedsiębiorstwa (...)pozostaje bez wpływu na decyzję organu rentowego, ponieważ pracodawca nie wskazał czy praca w warunkach szczególnych w okresie od 1 czerwca 1989 r. do 9 lipca 1992 r. była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Nadto ze świadectwa pracy z 9 lipca 1992 r. z(...)wynika, że ubezpieczony w spornym okresie wykonywał pracę jako kierowca mechanik (odpowiedź na odwołanie, k.9 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyM. B. (1),urodzony w dniu (...), w dniu 18 kwietnia 2016 r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o wcześniejszą emeryturę z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Do powyższego wniosku ubezpieczony dołączył kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych (wniosek o emeryturę, k.1-6 a.r.).
Organ rentowy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, że ubezpieczony nie spełnia wymogu dotyczącego stażu pracy w warunkach szczególnych (tj. 15 lat pracy w warunkach szczególnych), gdyż na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił wymaganego okresu takiej pracy. Jednocześnie organ rentowy wskazał, że łączny staż pracy odwołującego – okresów składkowych i nieskładkowych wynosi 26 lat, 4 miesiące i 14 dni
Z tych też względów organ rentowy decyzją z dnia 27 kwietnia 2016 r., znak :(...)odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury (
    decyzja z dnia27
    kwietnia 2016 r., znak:(...), k.8 a.r.).

UbezpieczonyM. B. (1)od niekorzystnej dla niego decyzji organu złożył odwołanie do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, inicjując niniejsze postępowanie sądowe, w toku którego ustalono, że:

M. B. (1)w okresie od dnia 29 kwietnia 1977 r. do dnia 31 maj 1989 r. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie(...)wW.na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych.
Ubezpieczony jeździł samochodami ciężarowymimarki J.iS..J.miał 18 ton, natomiastS.12 ton.
Do obowiązków odwołującego należało dowożenie materiałów, m.in. związków chemicznych np.B., soda i inne do produkcji szkła, doHuty (...)wW.. Towar był ładowany przez ludzi na wózkach widłowych. Odwołujący jeździł po całej Polsce, a pracę wykonywał ciągle i w pełnym wymiarze czasu pracy oraz w godzinach nadliczbowych.
Odwołujący w razie usterki samochodu, samodzielnie dokonywał drobnych napraw.
W okresie od dnia 1 czerwca 1989 r. do 9 lipca 1992 r. był zatrudniony w(...)Przedsiębiorstwo (...)z siedzibą wK.na stanowisku kierowca – mechanik.
Ubezpieczony jeździł autobusami oraz samochodami ciężarowymi powyżej 3.5 t.
Odwołujący jeździł samochodem ciężarowymmarki J., który miał około 12 ton.
Do obowiązków ubezpieczonego należało przewożenie materiałów budowlanych, np. cementu, cegieł, pustaków i tarcicy, a także materiałów produkcyjnych i tekstylnych.
Odwołujący przewoził towary każdego dnia w pełnym wymiarze czasu pracy. Towary te rozwoził po Polsce, ale też zagranicę.
Brał udział w ładowaniu i rozładowaniu samochodów. Wyroby były pakowane w pojedynczych pakunkach, ale też w większych kartonach. Kartony ważyły ok.25 kg, natomiast worki z nićmi do dzianiny ważyły do 30 kg.
Odwołujący wykonywał bieżące naprawy samochodów, ponieważ znał się na mechanice.
Autobusem natomiast ubezpieczony dowoził pracowników ze stacji kolejowejK.do zakładu pracy(...), a po zakończonym dniu pracy, pracownicy byli odwożeni z powrotem na stację (dokumentacja potwierdzająca okresy zatrudnienia odwołującego, zeznania świadków :M. B. (2), k.35-36 a.s.,A. Ś., k36-37 a.s.,J. Ł., k.59-60,A. P., k.66-67 a.s., oraz zeznania odwołującego, k.67-68a.s).
W toku postepowania sądowego, Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłego BHP, celem ustalenia której pozycji z wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r., odpowiada praca wykonywana przed odwołującego w latach 1977-1989 w(...)oraz w latach 1989-1992 w(...)(postanowienie z dnia 19 października 2016 r., k.68 a.s.).
W opinii z dnia 28 października 2016 r, biegły sądowy z zakresu bhpM. M.stwierdziła, iż zatrudnienie odwołującego, na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego, w latach 1977 – 1989 spełnia wymogi poz. 2 działu VII wykazu A –prace kierowców ciężarowych, o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3.5 tony specjalizowanych, specjalistycznych pojazdów członowych i ciągników samochodowych, balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów.
Ponadto zatrudnienie odwołującego, w powyższym okresie czasu, jest zgodne z§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Nadto zatrudnienie odwołującego wPrzedsiębiorstwie (...)nie spełnia wymogów § 2 ww. rozporządzenia (opinia, k.72-80 a.s.).
W piśmie procesowym z dnia 21 listopada 2016 r. organ rentowy przedstawił wyliczenie okresów pracy w warunkach szczególnych, uwzględnione przez biegłego sądowego, które wyniosły 12 lat, 1 miesiąc i 2 dni (pismo procesowe, k.89 a.s.).
Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. odwołujący oświadczył, iż nie zgadza się z opinią biegłego sądowego z zakresu bhp, ponieważ w jego ocenie pracował cały czas w warunkach szczególnych (e-protokół, k.100 a.s.).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy, w tym w aktach rentowych i osobowych odwołującego, a także na podstawie wiarygodnych zeznań odwołującegoM. B. (1)oraz świadków:M. B. (2), k.35-36 a.s.,A. Ś., k36-37 a.s.,J. Ł., k.59-60,A. P., k.66-67 a.s.
Zdaniem Sądu dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Dokumenty te nie były przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem wynikające z nich okoliczności należało uznać za mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.
Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie, Sąd oparł się także na wskazanej powyżej opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracyM. M.z dnia 28 października 2016 r.,  Odnosząc się do okresów zatrudnienia odwołującegow  Przedsiębiorstwie(...)wW.oraz w(...)Przedsiębiorstwie (...)z siedzibą wK., Sąd wziął pod uwagę fakt, iż opinia ta uwzględnia i odnosi się do rzeczywistego charakteru pracy odwołującego w spornych okresach czasu i wykonywanych przez niego obowiązków,co biegły szczegółowo omówił. W tym zakresie Sąd uznał przedmiotową opinięza przekonującą, rzeczową i merytorycznie uzasadnioną, a także zgodną z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym z zeznaniami świadkówi odwołującego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

OdwołanieM. B. (1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.Inspektorat wW.z dnia 27 kwietnia 2016 r., znak:(...)bezzasadne i jako takie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasady nabywania prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. zostały uregulowane w treściart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. 2015, poz. 748 z późn. zm.), zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32, 33, 39 i 40, tj. którzy spełniają łącznie następujące warunki:

1
legitymują się okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż: 65 lat - dla mężczyzn, 60 dla kobiet;

2
mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej: 25 lat dla mężczyzn, 20 dla kobiet;

3
nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa – według stanu na dzień 1 stycznia 1999 r.

Aktem wykonawczym, do którego odsyła ww. ustawa jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.), które w § 4 wskazuje, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A (stanowiącym załącznik do rozporządzenia) nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ponadto, zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia - okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z kolei okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2 rozporządzenia).
Trzeba jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z utartą praktyką i ugruntowanym orzecznictwem w postępowaniu przed sądem okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidziane rozporządzeniem mogą być ustalane także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia z zakładu pracy (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r. III UZP 48/84), a więc wszelkimi dopuszczalnymi przez prawo środkami dowodowymi.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, żeM. B. (1)ukończył wymagany wiek 60 lat, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, jak również udowodnił wymaganą ilość okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze 25 lat, według stanu na dzień 01 stycznia 1999 r.
Przedmiotem sporu pozostawało natomiast ustalenie, czy odwołujący posiada na dzień 01 stycznia 1999 r. 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy nie zaliczył mu bowiem do okresów pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia od dnia 29 kwietnia 1977 r. do 31 maja 1989 r. w Przedsiębiorstwie(...)wW.oraz w okresie od dnia 1 czerwca 1989 r. do 9 lipca 1992 r. w(...)Przedsiębiorstwo (...).
W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawieM. B. (1)nie spełnił warunków uprawniających do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury. Organ rentowy słusznie zakwestionował ww. okresy pracy z uwagi na fakt, iż na podstawie przedłożonych przez odwołującego dokumentów nie można stwierdzić jednoznacznie, że pracę którą wykonywał, można zaliczyć do pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, zgodnej z rodzajem prac, wykazem, działem i pozycją załącznika doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W tym względzie wskazać należy, że decydującą rolę w analizie charakteru pracy ubezpieczonego z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma możliwość jej zakwalifikowania pod którąś z pozycji jednego z wykazów, stanowiących załączniki do rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 01 czerwca 2010 r. w sprawie II UK 21/10). A zatem przeanalizowania wymagało to, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności dokumenty zawarte w aktach rentowych oraz zeznania świadków jak i samego odwołującego dają podstawy do stwierdzenia, że w spornych okresach zatrudnienia wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach, o których mowa w wykazie A lub B, stanowiących załączniki do rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego.
Okoliczność ta została potwierdzona zeznaniami świadków, którzy w swoich zeznaniach stwierdzili, że odwołujący oprócz kierowania samochodami ciężarowymi, wykonywał również inne czynności, m.in. brał udział przy ładowaniu i rozładowaniu samochodów, ale także dokonywał ich napraw. Odwołujący nie zaprzeczył zeznaniom świadków i nie sprostował tych zeznań, ani bezpośrednio po zeznaniach, ani w zeznaniach własnych, składanych w dniu 19 października 2016 r.
Również biegły sądowy z zakresu bhp wskazał, że zatrudnienie odwołującego wPrzedsiębiorstwie (...)nie spełnia wymogów § 2 ww. rozporządzenia. Ponadto biegła wskazała, iż jak wynika z zeznań świadków oraz świadectwa pracy, odwołujący wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego, która jest kwalifikowana jako praca wykonywana w warunkach szczególnych jednocześnie z pracami, które nie są pracami wykonywanymi w szczególnych warunkach. Nie wykonywał więc pracy w szczególnych warunkach w pełnym wymiarze czasu pracy.
Wobec powyższych ustaleń biegłego, Sąd Okręgowy przyjął za udowodniony okres pracy w warunkach szczególnych, okres zatrudnienia od dnia 29 kwietnia 1977 r. do dnia 31 maja 1989 r., w wymiarze 12 lat,1 miesiąca i 2 dni, natomiast nie uznał okresu pracy od dnia 1 czerwca 1989 r. do dnia 9 lipca 1992 r. jako wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
W świetle tak poczynionych ustaleń, Sąd Okręgowy wywiódł, że zaskarżona decyzja organu rentowego była trafna i z tych względów na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji orzeczenia.