Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 488/15
Data wyroku: 2016-12-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: SSR Paweł Siwek
Słowa kluczowe: Spadek
Podstawa prawna: art. 931 i 927 kc

Sygnatura akt I Ns 488/15

POSTANOWIENIE
Jelenia Góra, dnia 22 grudnia 2016 r.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
PrzewodniczącySSR Paweł Siwek
ProtokolantMałgorzata Sporna
po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016 r. wJ.
na rozprawie
sprawy z wnioskuBanku (...) S.A.wW.
przy udzialeW. Ś.,W. P.,R. P.,M. P. (1), mał.M. P. (2), mał.G. P.,A. B., mał.D. B.,B. Z.,P. Z.i GminyW.
o stwierdzenie nabycia spadku poJ. P.
POSTANAWIA:

I
stwierdzić, iż spadek poJ. P.zmarłym w dniu 14 marca 2011 roku weW., na podstawie ustawy nabyłaP. Z.w ½ części spadku orazM. P. (2)iG. P.po ¼ części spadku, wszyscy z dobrodziejstwem inwentarza;

II
kosztami postępowania obciążyć strony zgodnie z udziałem w sprawie;

III
nie obciążać stron kosztami wezwania spadkobierców przez ogłoszenie w prasie.

UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 20 września 2013 r.(...)im.M. K.wO.(której następcą prawnym jestBank (...) S.A.wW.) wniosła o stwierdzenie nabycia spadku poJ. P.zmarłym w dniu 14 marca 2011 r.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
J. P.zmarł w dniu 14 marca 2011 r. weW..
W chwili śmierciJ. P.był rozwiedziony.
(Dowód: - odpis akt zgonuJ. P.k. 2)
J. P.miał dwoje dzieciW. Ś.iW. P., którzy odrzucili spadek po ojcu.
(Dowód: - odpis skrócony aktu małżeństwaW. Ś.k. 151
- odpis skrócony aktu urodzeniaW. P.k. 154
- oświadczenieW. Ś.w aktach sprawy I Ns 759/11
- oświadczenieW. P.w aktach sprawy I Ns 1246/11)
W. Ś.ma dwoje dzieciA. B.iB. Z., którzy odrzucili spadek po dziadku.
(Dowód: - odpis skrócony aktu małżeństwaA. B.k. 158
- odpis skrócony aktu małżeństwaB. Z.k. 157
- oświadczenieA. B.w aktach sprawy I Ns 754/11
- oświadczenieB. Z.w aktach sprawy I Ns 760/11)
A. B.ma synaD. B.w imieniu, którego spadek została odrzucony.
(Dowód: - zapewnienia spadkoweA. B.k. 174
- oświadczenieA. B.w aktach sprawy I Ns 236/12)
B. Z.posiada córkęP. Z., która już była poczęta w dacie otwarcia spadku poJ. P..
(Dowód: - odpis skrócony aktu urodzenia k. 240 )
W. P.ma dwoje dzieciR. P.iM. P. (1), którzy również spadek odrzucili.
(Dowód: - odpis skrócony aktu urodzeniaR. P.k. 147
- odpis skrócony aktu urodzeniaM. P. (1)k. 148
- oświadczenieR. P.w aktach sprawy I Ns 1246/11
- oświadczenieM. P. (1)w aktach sprawy I Ns 1246/11)
R. P.ma synaM. P. (2).
(Dowód: - odpis skrócony aktu urodzeniaM. P. (2)k. 149)
M. P. (1)ma synaG. P..
(Dowód: - odpis skrócony aktu urodzeniaG. P.k. 150)
J. P.był zobowiązany do zapłaty na rzecz(...)M. K.wO.kwoty 2.786,81 zł.
(Dowód: - nakaz zapłaty z dnia 19.10.2010 r., sygn. akt I Nc 7678/10, k. 3
- okoliczność bezsporna)
Sąd zważył co następuje:
Zgodnie zart. 1025 § 1 k.c.sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę.
Nikt w niniejszym postępowaniu nie kwestionował interesu prawnego(...)im.M. K.wO.(a następnie jej następcy prawnegoBanku (...) S.A.wW.) do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku poJ. P..
Stosownie do treści przepisuart. 926 § 1 k.c.powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
Jak wynika natomiast zart. 926 § 2 k.c.dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
W przedmiotowej sprawie nie został ujawniony testament poJ. P., a zatem w myśl powołanego wyżej przepisu zastosowanie miał ustawowy porządek dziedziczenia.
Zgodnie zart. 931 § 1 k.c.w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Bezspornie w sprawie ustalono, że spadkodawca był rozwiedziony, a zatem powołanymi do dziedziczenia byli wyłącznie zstępni.
Przechodząc zatem do nich to dzieciJ. W.Ś.iW. P., w ustawowym terminie określonym w przepisieart. 1015 § 1 k.c., złożyli do Sądów wnioski o przyjęcie oświadczenia o odrzuceniu spadku i złożyli stosowne oświadczenia.
Zgodnie zaś zart. 1020 k.c.spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
Na mocyart. 931 § 2 k.c.jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
W. Ś.posiada dwójkę córekA. B.iB. Z., które również złożyły przed Sądami oświadczenia o odrzuceniu spadku.
A. B.posiada małoletniego synaD. B.w imieniu którego także przed Sądem złożono oświadczenie o odrzuceniu spadku.
NatomiastB. Z.posiada córkęP. Z.urodzoną w dniu (...)
Jak wynika z tej datyP. Z.urodziła się już po otwarciu spadku, jednakże tylko siedem miesięcy po.
W tej sytuacji, z braku przeciwnych dowodów należało przyjąć, że w dacie otwarcia spadku już była poczęta.
Na mocyart. 927 § 1 i 2 k.c.nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje. Jednakże dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe.
A zatemP. Z.może być spadkobiercą poJ. P..
Pełnomocnik uczestników postępowania wywodził jednak, żeP. Z.nie może być spadkobiercą, albowiem dziecko poczęte można traktować jakby było osobą fizyczną wyłącznie ilekroć chodzi o jego korzyść. Tymczasem po zmarłymJ. P.pozostały wyłącznie obowiązki majątkowe (długi). Niewątpliwie takie dziedziczenie nie jest korzyścią dla małoletniej. Ochrony nie zapewnia równieżart. 1015 § 1 k.c., konieczny jest bowiem spis inwentarza, a to wymaga pokrycia jego kosztów.
Tutejszy Sąd nie podzielił tego poglądu.
Przede wszystkim twierdzenie, że dziecko poczęte traktuje się jako osobę o zdolności prawnej (w tym zdolności do dziedziczenia) tylko jeżeli chodzi o jego korzyść nie znajduje podstawy prawnej. Gdyby ustawodawca chciał tak ukształtować tą instytucję to uregulowałby to chociaż wart. 927 k.c.
Do tego trzeba było zważyć, iż Sąd w trakcie postępowania spadkowego nie ustala składu masy spadkowej. W tym nie ustala stanu czynnego spadku, a już zupełnie nie zajmuje się długami.
W tej sytuacji nie jest możliwa ocena czy nabycie spadku przezP. Z.byłoby z korzyścią dla niej czy nie.
W tym zakresie pozostałoby oparcie się jedynie na twierdzeniach przedstawiciela ustawowego małoletniej. Tyle, że jak wynikało z jego słów oraz twierdzeń pełnomocnika uczestników postepowania nie jest im znany pełny stan masy spadkowej.
Trudno również było znaleźć podstawę prawną do wyciągnięcia wniosku, że dziecko poczęte ma więcej praw niż dziecko już urodzone, a do tego sprowadza się wywód pełnomocnika uczestników postępowania o selektywnym dziedziczeniu przez dziecko poczęte (w zależności od subiektywnej oceny czy jest to dla niego korzystne czy też nie).
Toteż ostatecznie Sąd Rejonowy uznał, żeP. Z.dziedziczy poJ. P..
Przechodząc zatem już do dzieciW. P.to ma on dwoje synów:R. P.iM. P. (1), którzy także złożyli przed Sądem oświadczenia o odrzuceniu spadku.
R. P.ma małoletniegoM. P. (2), zaśM. P. (1)małoletniegoG. P..
W imieniu małoletnich nie zostały złożone oświadczenia.
I dlatego Sąd uznał za spadkobiercówP. Z.orazM. P. (2)iG. P., przy czym ze względu na regulacjęart. 1015 § 2 k.c.ustalił że nabycie spadku nastąpiło z dobrodziejstwem inwentarza.
Stąd też orzeczono jak w pkt I postanowienia.
Odnośnie kosztów postępowania, to tutejszy Sąd Rejonowy nie dopatrzył się podstaw do odstąpienia od ogólnych zasad określonych wart. 520 § 1 k.p.c., który stanowi, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Interesy bowiem wnioskodawcy i uczestników postępowania w przedmiotowym postępowaniu nie były sprzeczne, a i stopień zainteresowania w wyniku postępowania był ten sam.
Sąd Rejonowy nie obciążył stron postępowania kosztami wezwania spadkobierców przez ogłoszenie w prasie biorąc pod uwagę, że spadkobiercami są wyłącznie małoletni.