Sąd Rejonowy w Zgierzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1810/15
Data wyroku: 2017-05-23 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON

Sygn. akt I Ns 1810/15

POSTANOWIENIE
Dnia 23 maja 2017 roku
Sąd Rejonowy w Zgierzu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SR Katarzyna Balcerczyk
Protokolant:
Marta Florczyk
po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 roku w Zgierzu na rozprawie sprawy
z wniosku Skarbu Państwa- Starosty(...)
z udziałem GminyO.iStowarzyszenia (...)wS.zsiedzibą wS.-L.
o zasiedzenie
postanawia:

1
oddalić wniosek;

2
ustalić, iż każdy z uczestników we własnym zakresie ponosi koszty związane zeswoim udziałem w sprawie.

aSygn . akt I  Ns  1810/15

UZASADNIENIE
W dniu 16 listopada 2015 roku Skarb Państwa – Starosta(...)wniósło stwierdzenie, że Skarb Państwa nabył z dniem 1 stycznia 1985 roku przez zasiedzenie własność nieruchomości – działek oznaczonych w ewidencji gruntówi budynków jakodziałki: nr (...)o pow. 0,1075 ha,(...)o pow. 0,0259 ha,(...)o pow. 0,0258 ha,(...)o pow. 0,0259 ha oraz(...)o pow. 0,0515 ha położonych w obrębie geodezyjnymS., na terenie GminyO.stanowiącychw momencie zasiedzenia pas drogi publicznej –ulicę (...).
(wniosek – k. 2 – 5)
W piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2016 roku uczestnik GminaO.przyłączyła się do wniosku.
(pismo procesowe – k. 39)
W piśmie procesowym z dnia 9 maja 2016 rokuStowarzyszenie (...)wS.zgłosiło swój udział w sprawie.
(pismo procesowe – k. 51)
Postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 roku Sąd na podstawieart. 510 § 2 k.p.c.wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowaniaStowarzyszenie (...)wS..
(postanowienie – k. 58)
W odpowiedzi na wniosek uczestnikStowarzyszenie (...)wS.wniosło o jego oddalenie w stosunku dodziałek nr (...). Uczestnik podniósł, że wskazane działki mają urządzoną księgę wieczystą ,w której jako ich właściciel jest wpisaneStowarzyszenie (...)wS.i nie były nigdy w samoistnym władaniu Skarbu Państwa jak również GminyO.w zakresie odpowiadającym prawu własności. Nadto na wskazanych nieruchomościach nigdy nie była zlokalizowana droga publiczna.
(pismo procesowe – k. 59-60)
Na ostatnim terminie rozprawy w dniu 9 maja 2017 roku w imieniu wnioskodawcy nikt się nie stawił. Pełnomocnik uczestnika GminyO.przyłączył się od wniosku wnosząc o rozstrzygnięcie o kosztach w oparciu oart. 510 § 1 k.p.c.Osoby upoważnione do reprezentacji uczestnikaStowarzyszenia (...)wS.wniosły o oddalenie wniosku.
(protokół rozprawy z dnia 9.05.2017 r. – k. 114 01:21:16-01:40:42, płyta CD z nagraniem – k. 114)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W rejestrze gruntów GminyO., obrębuS., miejscowościS.z 1964 roku jako władającydziałką nr (...)o pow. 0,196 ha, która stanowiła nieruchomość drogowąulicę (...)w miejscowościS.wpisane było Prezydium Powiatowej Rady Narodowej – Powiatowy Zarząd Dróg(...)wŁ., któredo lat 90-tych zajmowało się przejezdnością, utrzymywaniem, wyrównywaniemi oświetleniem dróg w miejscowościS..
(bezsporne, nadto kserokopia rejestru gruntów GminyO.– k. 8-12, mapa gruntów –k. 13, szkic graniczny – k. 14-15, nadto zeznaniaM. T.– k. 43v.)
Od lat 60-tych XX wiekuulica (...)w miejscowościS.była duktem nieutwardzonym prowadzącym do stawu, który stanowił kąpielisko dla okolicznych mieszkańców. Z tego ciągu komunikacyjnego znajdującej nikt nie korzystał, ponieważ było inne dogodniejsze dojście do kąpieliskaulicą (...). Był porośnięty krzewami. Nie było możliwości przejazdu samochodem. Po deszczu nie dało się przejść. W okresie zimowym ulica nie była odśnieżana.
(zeznaniaT. Ł.– k. 108v.-109,E. K.- k. 111v. 00:06:04-00:17:50, płyta CD z nagraniem – k. 114, zeznaniaE. Ł.– k. 111v.-112 00:17:50-00:38:38 płyta CD z nagraniem – k. 114, zeznaniaE. W.– k. 112v. 00:39:47-00:45:28 płyta CD z nagraniem – k. 114, zeznaniaM. S.– k. 113 01:01:53-01:24:02, płyta CD z nagraniem – k.114)
W latach 60-tych u zbieguulicy (...)iulicy (...)powstała kawiarniai świetlicaStowarzyszenia (...)wS..
(zeznaniaT. Ł.– k. 108v.-109, zeznaniaE. W.– k. 112v. 00:39:47-00:45:28 płyta CD z nagraniem – k. 114, zeznaniaE. Ł.– k. 111v.-112 00:17:50-00:38:38 płyta CD z nagraniem – k. 114)
Od tego czasuulica (...)funkcjonowała jako ciąg komunikacyjnyjedynie w okolicach kawiarni, dalej przechodziła w rzadko użytkowaną ścieżkę.
(zeznaniaE. Ł.– k. 111v.-112 00:17:50-00:38:38 płyta CD z nagraniem – k. 114)
Ze ścieżki czasami korzystały dzieci przychodząc na konkursy organizowanew świetlicy.
(zeznaniaE. W.– k. 112v. 00:39:47-00:45:28 płyta CD z nagraniem – k. 114)
Mieszkańcy sami wycinali krzewy, które rosły naulicy (...). W razie potrzeby odśnieżali część ulicy przylegającą do świetlicy. Władze gminne nie podejmowały żadnych prac utrzymaniowych dotyczących tej drogi.
(zeznaniaE. W.– k. 112v. 00:39:47-00:45:28 płyta CD z nagraniem – k. 114, oświadczenie – k. 86-87)
Naulicy (...)w latach 80-tych zamontowano lampy uliczne.
(zeznaniaM. S.– k. 113 01:01:53-01:24:02, płyta CD z nagraniem – k.114
W 1988 roku nastąpiła zmiana numerudziałki (...)nadziałkę (...)a jako władający został wskazany Skarb Państwa Urząd GminyO..
(bezsporne, operat techniczny – k. 16-22, wykaz zmian danych ewidencyjnych – k. 24-26)
W latach 90-tych utrzymanieulicy (...)przejęła GminaO.jak organ władający.
(zeznaniaZ. B.– k. 44)
Pod koniec lat 90-tych mieszkańcy przylegających doulicy (...)działek wykarczowali porastające ją krzewy. Ulica została rozjeżdżona przez samochody dojeżdżające do nieruchomości zlokalizowanych przy ulicy.
(zeznaniaE. Ł.– k. 111v.-112 00:17:50-00:38:38 płyta CD z nagraniem – k. 114)
W 2005 roku została sporządzona mapa sytuacyjna z projektem podziału działkinr(...)nadziałki (...), w której jako właścicieli działek wskazanoStowarzyszenie (...).
(bezsporne nadto mapa sytuacyjna – k. 23, zeznaniaM. T.– k. 43)
Dladziałki (...)prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w ZgierzuV Wydziale Ksiąg Wieczystychksięga wieczysta nr (...)zaś dladziałki numer (...)księga wieczysta nr (...). We wskazanych księgach wieczystych jako właściciel nieruchomości wpisane jestStowarzyszenie (...)wS..(...)te zostały nabyte przez Stowarzyszenie jeszcze przed II wojną światową.
(odpis zwykły zksięgi wieczystej (...)k. 45, odpis zwykły zksięgi wieczystej (...)– k. 46, informacja(...)dla KW nr(...)– k. 66-67, informacja(...)dla KW nr(...)– k. 69-70)
W 2007 roku toczyło się postępowanie wywłaszczeniowe, które zakończyło się decyzją odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku przez GminęO.własności nieruchomości położonych wO.S.przyul. (...)oznaczonej jakodziałki nr (...).
(bezsporne, nadto decyzja – k. 61-62, decyzja z dnia 19.09.2007 r. – k. 63-65, zeznaniaM. T.– k. 43v.)
W rejestrze gruntów Starostwa Powiatowego wZ.według stanu na dzień19 sierpnia 2015 roku jako właścicieldziałek geodezyjnych numer (...)w miejscowościS.jest wskazany Skarb Państwa i GminaO..
(wypis z rejestru gruntów – k. 27-28, wyrys z mapy ewidencyjnej – k. 29)
Stowarzyszenie (...)z siedzibą wS.L.figuruje w rejestrach podatkowych GminyO.jako podatnik podatku od nieruchomości składającej sięzdziałek (...)położonej na terenie miejscowościS..
(informacja Wójta GminyO.– k. 83)
Ulica (...)jest to nadal ulicą gruntową, nieutwardzoną.
(zeznaniaT. Ł.– k. 108v.-109)
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentów urzędowych przedstawionych przez wnioskodawcę jak również zeznań świadków.
Sąd z ostrożnością podszedł do zeznań pracowników Urzędu GminyM. T. (2)iZ. B. (2). Należało mieć przede wszystkim na uwadze, że świadekM. T. (2)była pracownikiem Urzędu Gminy od 15 sierpnia 1984 roku. Nie mogła zatem mieć żadnej wiedzy odnośnie stanuulicy (...)w okresie od 1 stycznia 1965 do 15 sierpnia 1984, który to okres był w przeważającym zakresie przedmiotem zainteresowaniaw niniejszej sprawie z uwagi na wniosek o zasiedzenie nieruchomości z dniem 1 stycznia 1985 roku. Co więcej świadek nie był pracownikiem Powiatowej Rady Narodowej – Zarządu Dróg(...)wŁ., który zajmował się utrzymaniem dróg wS.ale pracownikiem Urzędu Gminy wO.. Nie mogła zatem mieć wiedzy iż w latach60-tych oświetlenieulicy (...)założono z inicjatywy Skarbu Państwa oraz kto ponosił koszty utrzymania tego oświetlenia. Podobnie wiedzy w tym zakresie nie miałaZ. B. (2), która jest pracownikiem Urzędu GminyO.od 1986 roku. W konsekwencji nie mogła mieć ona zatem wiedzy odnośnie tego czy Skarb Państwa do połowy lat 80-tych prowadził jakiekolwiek prace utrzymaniowe ulicy.
Należy w kontekście tych zeznań zauważyć, żeulica (...)do końca lat 90-tych była ulicą z której korzystano sporadycznie. Jej nawierzchnia w tym okresie nie była nigdy wyrównywana ani odśnieżana, bo nie było takiej potrzeby. Nie było również potrzeby montowania oświetlenia ulicznego. Przy tej ulicy nie było tym czasie żadnych zabudowań, dla których konieczny był dojazd. Do baru i świetlicy, które były jedynymi zabudowaniami przy tej ulicy był dogodny dostęp zulicy (...). W tym zakresie zatem zeznania świadków były całkowicie niewiarygodne i pozostawały w sprzeczności z zeznaniami świadków,którzy jako mieszkańcy miejscowościS.na przestrzeni kilkudziesięciu lat mogli obserwować stanulicy (...). Dodatkowo na wiarygodność świadkówM. T.iZ. B.rzutowało to, że byli oni pracownikami GminyO.i byli zainteresowani stwierdzeniem zasiedzenia nieruchomości wchodzących w składulicy (...)a tym samym przejęcia odpowiedzialności za jej utrzymanie przez Skarb Państwa –Starostę(...).

Sąd zważył, co następuje:
Wniosek podlegał oddaleniu w całości.
Art. 172 kodeksu cywilnegostanowi, że: „posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Wskazane terminy zasiedzenia zostały wprowadzoneustawą z 28 lipca 1990 r.o zmianie ustawy - kodeks cywilny(Dz. U. nr 55, poz. 321), z mocą obowiązującąod 1 października 1990 roku.
Istotnym dla niniejszej sprawy jest fakt, że przed wyżej wspomnianą nowelizacją terminy zasiedzenia własności nieruchomości były krótsze i wynosiły: dziesięć lat w wypadku dobrej wiary oraz dwadzieścia lat w wypadku złej wiary. Do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. 1 października 1990 roku, stosuje się nowe terminy. Jednakże do zasiedzenia nieruchomości, którego termin dwudziestoletni upłynął przed dniem 1 października 1990 r. nie ma zastosowania nowy termin trzydziestoletni (por, orzeczenie SN w sprawie o sygn. III CZP 73/90, OSN 1991, poz. 83).
Zasadniczym elementem posiadania prowadzącego do zasiedzenia jest wola posiadania „jak właściciel”, a więc traktowanie siebie jak właściciela czyli osobę posiadającą pełnię nieograniczonych praw do nieruchomości. Istotnym elementem stanu faktycznego, który stanowi podłoże zasiedzenia, jest samoistne posiadanie, polegające na faktycznym władaniu rzeczą jak właściciel. Konieczne jest zatem - jak wyjaśnił Sąd Najwyższyw postanowieniu z dnia 28 kwietnia 1998 r., I CKN 430/98 (OSNC 1999, nr 11, poz. 198) - wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Mówiąc inaczej, wszystkie dyspozycje posiadacza powinny swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela. Zatem posiadanie ma charakter posiadania samoistnego, jeżeli posiadacz włada rzeczą "jak właściciel", włada nią we własnym imieniu i dla siebie. Za posiadacza samoistnego może być uznana tylko taka osoba, która włada rzeczą jak właściciel, co w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego oznacza brak potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby, co więcej na zewnątrz, przez otoczenie ta osoba jest postrzegana jak właściciel.
Zgodnie zart. 6 k.c.ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodziz niego skutki prawne. W postępowaniu cywilnym reguła ta została powtórzonawart. 232 k.p.c., zgodnie z którą strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Przytoczone regulacje oznaczają, że ciężar udowodnienia twierdzenia o istnieniu określonego faktu spoczywa na twierdzącym,a nie przeczącym. Powyższa reguła zgodnie zart. 13 § 2 k.p.c.ma również zastosowaniew postępowaniu nieprocesowym.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie przedstawił wiarygodnych i przekonujących dowodów na poparcie swoich twierdzeń w przedmiocie spełnienia przesłanek nabycia prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało faktu władania nieruchomością przez Skarb Państwa nieruchomością w okresie od 1 stycznia 1965 roku do 31 grudnia 1984 roku na które składały siędziałki ewidencyjne numer (...), które do 1988 roku stanowiłydziałkę geodezyjną numer (...). Nie zostało wykazane, że wobec tych nieruchomości z którychdziałki numer (...)stanowiły własnośćStowarzyszenia (...)wS.były wykonywane jakiekolwiek czynności mające uzewnętrznioną postać zamanifestowania posiadania samoistnego. Skarb Państwa w którego gestii byłow latach 1965-1985 utrzymywanie ulic w miejscowościS.nie prowadził żadnych prac utrzymaniowych drogi, która w owym czasie była jedynie duktem prowadzącym do kąpieliska rzadko użytkowanym przez okolicznych mieszkańców. Nawet jeśli były prowadzone jakieś prace utrzymaniowe to wykonywali je sami mieszkańcy bez udziału władz lokalnych.
Wnioskodawca nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów, które pozwoliłyby stwierdzić, że władał faktycznie w tym czasie nieruchomością wskazaną we wnioskuo zasiedzenie. Za taki dowód nie mogą być uznane rejestry techniczne z lat połowy lat60-tych XX wieku, które nie potwierdzały faktycznego władania nieruchomością przez wnioskodawcę, a jedynie okoliczność geodezyjnego wyznaczeniaulicy (...)w terenie. Należało mieć również na względzie, że posiadanie samoistne wnioskodawcy nie mogło być usankcjonowane treścią ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe, która w odniesieniu dodziałek nr (...)wskazywała Skarb Państwa i GminęO.w sytuacji kiedy w księgach wieczystych jako właściciel tych nieruchomości było wskazaneStowarzyszenie (...)wS..
Nie było możliwości również stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości przez Skarb Państwa w okresie późniejszym ponieważ przyjmując nawet, że wnioskodawca zainstalował oświetlenieulicy (...)w latach 80-tych XX wieku to do momentu przekształceń własnościowych nieruchomości i przejęcie jej we władanie przez jednostkę samorządu terytorialnego - GminęO.w 1990 roku nie upłynął 20-letni okres przedawnienia.
Wnioskodawca podnosił, żedziałki nr (...)stanowiły drogę publiczną i była oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako „dr”. Jednocześnie nie zostało wykazane w przedmiotowej sprawie, że droga ta jest drogą publiczną.
Zgodnie zart. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych(t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) właścicielami dróg publicznych, mogą być:w zakresie dróg krajowych - Skarb Państwa, a w zakresie dróg wojewódzkich, powiatowychi gminnych – właściwe jednostki samorządu terytorialnego. Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) (która weszła w życie w dniu1 stycznia 1999 roku). Należy ponadto zaznaczyć, iż zgodnie z art. 73. ust. 1 tej ustawy - nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 24 czerwca 2010 roku, sygn. akt IV CSK 40/10, nieruchomość przeznaczona pod drogę publiczną może stanowić tylko własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (art. 2a ustawy z 1985 r. o drogach publicznych). Posiadanie samoistne takiej nieruchomości przez inny podmiot nie może prowadzić do nabycia jej przez zasiedzenie.
W świetle zaś postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2012 roku (sygn. akt IV CSK 94/12, LEX nr 1232805) o będącym konsekwencją unormowania z art. 2a ustawy o drogach publicznych, zakazie nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości mającej status "drogi publicznej" można mówić dopiero wówczas, gdy nieruchomość przeznaczona pod drogę publiczną przekształci się w taką drogę faktycznie i prawnie. Przypisanie danej nieruchomości w ewidencji gruntów funkcji "drogi" i opatrzenie znakiem "dr" nie jest wystarczające dla stwierdzenia takiego jej statusu, gdyż stwarza jedynie wzruszalne domniemanie faktyczne, że na nieruchomości urządzona jest droga.
W przedmiotowej sprawiedziałki numer (...)zostały jedynie oznaczone w ewidencji gruntów i budynków Starostwa PowiatowegowZ., jako droga i choć faktycznie taką funkcję spełniały to prawnie nie posiadały statusu drogi publicznej. Z tego powodu zresztą prawomocnie odmówiono GminieO.nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonych jakodziałki (...). Nie można było zatem uznać, że tylko z faktu oznaczenia tych nieruchomości jako droga w ewidencji gruntów należało uznać, że Skarb Państwa wykonywał wobec niej uprawnienia władcze prowadzące do jej nabycia w drodze zasiedzenia.
Z tych wszystkich przyczyn wniosek o zasiedzenie podlegał oddaleniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.