Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1009/16
Data wyroku: 2017-01-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Kołbuc, Hubert Wicik, Cezary Klepacz
Słowa kluczowe: Lokal socjalny
Podstawa prawna: art, 14 ust z dnia 21.VI.2001r o ochronie praw lokatorów,mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego

Sygn. akt II Ca 1009/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 stycznia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Teresa Kołbuc
Sędziowie:SSO Cezary Klepacz (spr.)
SSO Hubert Wicik
Protokolant: starszy protokolant sądowy Agnieszka Baran
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. wK.
sprawy z powództwaB. B.iA. B.
przeciwko GminieS.
o ustalenie
na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Starachowicach
z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I C 47/16

I
zmienia zaskarżony wyrok w całości i powództwo oddala;

II
nie obciąża powodów kosztami procesu za obie instancje.

Sygn. akt II Ca 1009/16

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I C 47/16, Sąd Rejonowy w Starachowicach ustalił, że powodomA. B.iB. B.przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego (pkt I) i nie obciążył pozwanej GminyS.kosztami procesu (pkt II).
Sąd ten ustalił, że jego prawomocnym postanowieniem z dnia 30 grudnia 2015 r., sygn. akt I Co 137/13, przysądzono własność nieruchomości stanowiącejlokal mieszkalny nr (...)powierzchni 42,90 m2, w budynku przyulicy (...)wS., dla którego Sąd ten prowadziksięgę wieczystą nr (...), wraz z odpowiednim udziałem w nieruchomości wspólnej, objętejksięgą wieczystą nr (...), na rzeczT. G.. Orzeczenie to wydane zostało w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w StarachowicachA. K.pod sygn. akt Km 1329/12 na wniosek wierzyciela – Wspólnoty Mieszkaniowej(...)przyul. (...)wS.przeciwkoB. B., do której należał ten lokal. Powodowie mieszkali tam do lutego 2016 r.A. B.urodził się (...), jest on uczniem technikum, w okresie do 31 października 2010 r. miał orzeczenie o niepełnosprawności. Powodowie opuścili lokal i tymczasowo zamieszkali w wynajmowanym mieszkaniu, którego czynsz opłaca siostraB. B.. Powódka pracuje w oparciu o umowę cywilnoprawną, korzysta z licznych świadczeń z pomocy społecznej.
Zasady wynajmowania lokali socjalnych w GminieS.określa uchwała Rady Miejskiej wS.z dnia(...)
Sąd pierwszej instancji uznał powództwo o ustalenie prawa do lokalu socjalnegoB. B.iA. B.za uzasadnione w świetleart. 14 ustawyo ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, przy uwzględnieniu treściart. 999 § 1 i art. 791 k.p.c.Według tego Sądu, gdyby nawet przyjąć argumentację wykluczającą stosowanie wskazanej ochrony w niniejszej sprawie, to należałoby uznać, że ustawodawca przewidział ją wyłącznie w odniesieniu do lokatorów, zobowiązanych do opróżnienia lokalu w wyniku postępowania rozpoznawczego, a nie unormował sytuacji, w której nakaz ten wynika z orzeczenia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym, z wyjątkiem tych, które wydano przed dniem wejścia w życie ustawy (art. 34 ust. 4 i 5). Zakładając racjonalność ustawodawcy, brak takiego unormowania należałoby traktować jako swoiste niedopatrzenie, które uprawnia sąd do zastosowania art. 14 cyt. ustawy w drodze analogii.
Małoletni powód jest lokatorem w rozumieniu art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, co do którego, zgodnie z art. 14 ust. 4, nie można orzec o braku uprawnienia do lokalu socjalnego. Uprawnienie powódki do otrzymania lokalu socjalnego wynika zaś z tego, że jako matka małoletniego powoda sprawuje nad nim opiekę.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 102 k.p.c.
Apelację od tego orzeczenia wniosła strona pozwana, zarzucając błędną wykładnięart. 14 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 rokuo ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnegopoprzez przyjęcie, że ma on zastosowanie w drodze analogii w niniejszej sprawie, a w konsekwencji ustalenie, że powodom przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego.
Wskazując na to, skarżący wniósł o zmianę wyroku i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powodów kosztów procesu za obie instancje.
W uzasadnieniu podniesiono, że w niespornym stanie faktycznym nie można zastosować art. 14 powołanej ustawy, który jednoznacznie określa, kiedy dochodzi do ustalenia na drodze sadowej uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego, a jego uzupełnienie w zakresie ustalenia prawa do lokalu socjalnego w odniesieniu do orzeczeń zapadłych przed dniem 10 lipca 2001 r. stanowi art. 35. W pozostałych sytuacjach ustawodawca przekazał gminom kompetencje do ustalania uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego, wskazując obowiązek podjęcia przez organ stanowiący uchwały dotyczącej zasad i trybu najmu lokali z zasobów komunalnych (art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3). Delegacja ustawowa z art. 21 ust. 3 wskazuje, że przydział lokalu następuje na podstawie wniosku osoby zainteresowanej, a rada gminy obowiązana jest określić kryteria przydziału, uwzględniające dochody wnioskodawcy, jego warunki mieszkaniowe, ze szczególnym uwzględnieniem kryteriów przydziału lokali socjalnych. Na terenie GminyS.obowiązuje uchwała nr(...)zmieniająca uchwałę nr(...). w sprawie określenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych osób w trudnej sytuacji materialnej i życiowej jest zadaniem własnym gminy. Gdyby powódka po utracie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu złożyła wniosek o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego, to zostałby on uwzględniony, gdyż powodowie spełniają kryterium dochodowe i znajdują w trudnej sytuacji mieszkaniowej i życiowej. Ich prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych jest zatem należycie chronione przez regulacje ustawowe, uzupełnione stosownymi aktami prawa miejscowego. Nieskorzystanie przez powodów z trybu określonego uchwałą rady miejskiej nie stanowi przesłanki do stosowania w drodze analogiiart. 14 ustawy
    o ochronie praw lokatorów(…).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja zasługuje na uwzględnienie.
Możliwość orzeczenia przez sąd o uprawnieniu danej osoby do otrzymania lokalu socjalnego przewidziana została wart. 14 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1610). Jak wynika z treści ust. 1 art. 14, sąd orzeka o takim uprawnieniu (lub jego braku) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu.
Uprawnienie do lokalu socjalnego przysługuje ponadto osobie, o której mowa w art. 14 ust. 4, jeżeli przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy została objęta orzeczeniem sądowym, chociażby nieprawomocnym, nakazującym opróżnienie lokalu, lub ostateczną decyzją administracyjną, o której mowa w art. 34, a orzeczenie to lub decyzja nie zostały wykonane przed dniem wejścia w życie ustawy. (art. 35 ust. 1). Na żądanie tej osoby, o jej uprawnieniu do lokalu socjalnego orzeka sąd w sprawie przeciwko gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu (art. 35 ust. 2 danie pierwsze cyt. ustawy).
Poza tymi przypadkami ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. nie przewiduje możliwości orzeczenia przez sąd o lokalu socjalnym.
Jak trafnie podnosi pozwany, nie stanowi to luki w prawie, gdyż w pozostałych wypadkach kompetencje do ustalania uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego przekazano gminom. Jak stanowi przepis art 4 ust. 1 powołanej ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która, zgodnie z ust. 2 art. 4, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach.
W celu realizacji tych zadań gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy (art. 20 ust. 1).
Rada gminy, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, które powinny określać w szczególności (art. 21 ust. 3): wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lokalu socjalnego, kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali socjalnych.
Z zasobu mieszkaniowego gmina wydziela część lokali, które przeznacza się na wynajem jako lokale socjalne (art. 22). Umowa najmu takiego lokalu może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 3 pkt 1 (art. 23 ust. 2).
Na terenie GminyS.obowiązuje uchwała(...)z dnia 24 lutego 2012 r. zmieniająca uchwałę nr(...)r. w sprawie określenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.
Powódka powinna była zatem po utracie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego złożyć do pozwanej Gminy wniosek o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego. Nieskorzystanie przez nią z trybu określonego powołaną uchwałę rady miejskiej, wydaną na podstawie delegacji zawartej wustawieo ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, nie stanowi przesłanki do stosowania w drodze analogii art. 14 tej ustawy.
Mając to na względzie, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmieniono zaskarżony wyrok w całości i oddalono powództwo.
Orzeczenie o kosztach procesu za obie instancje wydano na podstawieart. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę, że powód jest małoletni, nie ma własnych dochodów i majątku, a powódka znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, występując zaś z roszczeniem o ustalenie prawa do lokalu socjalnego działali oni w subiektywnym przeświadczeniu o jego zasadności, samo zaś uprawnienie powodów do otrzymania lokalu socjalnego nie budzi wątpliwości, skoro strona pozwana przyznała, że gdybyB. B.zwróciła się do niej z takim wnioskiem, to zostałby on uwzględniony, gdyż powodowie spełniają kryterium dochodowe i znajdują w trudnej sytuacji mieszkaniowej i życiowej.
SSO Cezary Klepacz   SSO Teresa Kołbuc   SSO Hubert Wicik