Sąd Rejonowy w Wałbrzychu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 562/16
Data wyroku: 2017-05-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sylwia Poradzisz
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko mieniu
Podstawa prawna: 284§2 kk
Teza: uniewinnienie

Sygnatura akt II K 562/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 maja 2017 roku
Sąd Rejonowy w Wałbrzychu w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący: S.S.R. Sylwia Poradzisz
Protokolant: Karolina Jaworska
po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 roku, 25 stycznia 2017 roku, 22 marca 2017 roku, 26 kwietnia 2017 roku, 17 maja 2017 roku
sprawyM. J.
synaZ.iL. z domu W.
urodzonego (...)wW.
oskarżonego o to, że:
I w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.uporczywie naruszał prawa pracownikaM. S. (1)wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 20.487,79 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
II w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezM. S. (1)w łącznej wysokości 17.333,06 złotych

tj. o czyn zart. 284§2 kk
III w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.uporczywie naruszał prawa pracownikaZ. P.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 22.699,64 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
IV w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezZ. P.w łącznej wysokości 19.207,48 złotych
tj. o czyn zart. 284§2 kk
V w okresie od listopada 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.uporczywie naruszał prawa pracownikaS. Z.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 20.329,50 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
VI w okresie od listopada 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezS. Z.w łącznej wysokości 17.081,70 złotych
tj. o czyn zart. 284§2 kk
VII w okresie od lipca 2013 roku do maja 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.uporczywie naruszał prawa pracownikaD. Z.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 9.878,96 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
VIII w okresie od lipca 2013 roku do maja 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezD. Z.w łącznej wysokości 8.362, 20 złotych
tj. o czyn zart. 284§2 kk
IX w okresie od listopada 2013 roku do czerwca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.uporczywie naruszał prawa pracownikaR. S.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 19.794,05 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
X w okresie od listopada 2013 roku do czerwca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezR. S.w łącznej wysokości 16.715,00 złotych
tj. o czyn zart. 284§2 kk
XI w okresie od lipca 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.uporczywie naruszał prawa pracownikaP. B.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 21.476,00 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
XII w okresie od lipca 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezP. B.w łącznej wysokości 18.169,20 złotych
tj. o czyn zart. 284§2 kk
XIII w okresie od sierpnia 2013 roku do kwietnia 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.uporczywie naruszał prawa pracownikaM. T.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 18.692,83 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
XIV w okresie od sierpnia 2013 roku do kwietnia 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezM. T.w łącznej wysokości 15.761,47 złotych
tj. o czyn zart. 284§2 kk
XV w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.uporczywie naruszał prawa pracownikaG. T.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 12.340,81 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
XVI w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zL. R.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezG. T.w łącznej wysokości 10.419,58 złotych
tj. o czyn zart. 284§2 kk
sprawyL. R.
synaF.iA. z domu K.
urodzonego (...)wR.
oskarżonego o to, że:
XVII w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.uporczywie naruszał prawa pracownikaM. S. (1)wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 20.487,79 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
XVIII w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezM. S. (1)w łącznej wysokości 17.333,06 złotych

tj. o czyn zart. 284§2 kk
XIX w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.uporczywie naruszał prawa pracownikaZ. P.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 22.699,64 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
XX w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezZ. P.w łącznej wysokości 19.207,48 złotych
tj. o czyn zart. 284§2 kk
XXI w okresie od listopada 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.uporczywie naruszał prawa pracownikaS. Z.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 20.329,50 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
XXII w okresie od listopada 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezS. Z.w łącznej wysokości 17.081,70 złotych
tj. o czyn zart. 284§2 kk
XXIII w okresie od lipca 2013 roku do maja 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.uporczywie naruszał prawa pracownikaD. Z.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 9.878,96 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
XXIV w okresie od lipca 2013 roku do maja 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezD. Z.w łącznej wysokości 8.362, 20 złotych
tj. o czyn zart. 284§2 kk
XXV w okresie od listopada 2013 roku do czerwca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.uporczywie naruszał prawa pracownikaR. S.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 19.794,05 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
XXVI w okresie od listopada 2013 roku do czerwca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezR. S.w łącznej wysokości 16.715,00 złotych

tj. o czyn zart. 284§2 kk
XXVII w okresie od lipca 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.uporczywie naruszał prawa pracownikaP. B.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 21.476,00 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
XXVIII w okresie od lipca 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezP. B.w łącznej wysokości 18.169,20 złotych

tj. o czyn zart. 284§2 kk
XXIX w okresie od sierpnia 2013 roku do kwietnia 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.uporczywie naruszał prawa pracownikaM. T.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 18.692,83 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
XXX w okresie od sierpnia 2013 roku do kwietnia 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezM. T.w łącznej wysokości 15.761,47 złotych

tj. o czyn zart. 284§2 kk
XXXI w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.uporczywie naruszał prawa pracownikaG. T.wynikające ze stosunku pracy poprzez uchylanie się od obowiązku opłacania składek do ZUS przez co doprowadził do szkody w łącznej wysokości 12.340,81 złotych

tj. o czyn zart. 218§1a kk
XXXII w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku sprawując funkcję członka zarząduspółki (...)z/s wW.ul. (...)wspólnie i w porozumieniu zM. J.przywłaszczył należności z tytułu składek w części finansowanej przezG. T.w łącznej wysokości 10.419,58 złotych

tj. o czyn zart. 284§2 kk

I
M. J.iL. R.uznaje za winnych tego, że:

1
w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku działając wspólnie i w porozumieniu, będąc płatnikiem składek, pełniąc funkcję członków zarządu(...) Spółka z o.o.z wW.nie dopełnili obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne pracownikaM. S. (1)w łącznej wysokości 20.487,79 zł, tj. wykroczenia zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;

2
w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku działając wspólnie i w porozumieniu, będąc płatnikiem składek, pełniąc funkcję członków zarządu(...) Spółka z o.o.z wW.nie dopełnili obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne pracownikaZ. P.w łącznej wysokości 22.699,64 zł, tj. wykroczenia zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;

3
w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku działając wspólnie i w porozumieniu, będąc płatnikiem składek, pełniąc funkcję członków zarządu(...) Spółka z o.o.z wW.nie dopełnili obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne pracownikaS. Z.w łącznej wysokości 20.329,50 zł, tj. wykroczenia zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;

4
w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku działając wspólnie i w porozumieniu, będąc płatnikiem składek, pełniąc funkcję członków zarządu(...) Spółka z o.o.z wW.nie dopełnili obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne pracownikaD. Z.w łącznej wysokości 9.878,96 zł, tj. wykroczenia zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;

5
w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku działając wspólnie i w porozumieniu, będąc płatnikiem składek, pełniąc funkcję członków zarządu(...) Spółka z o.o.z wW.nie dopełnili obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne pracownikaR. S.w łącznej wysokości 19.794,05 zł, tj. wykroczenia zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;

6
w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku działając wspólnie i w porozumieniu, będąc płatnikiem składek, pełniąc funkcję członków zarządu(...) Spółka z o.o.z wW.nie dopełnili obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne pracownikaP. B.w łącznej wysokości 21.476,00 zł, tj. wykroczenia zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;

7
w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku działając wspólnie i w porozumieniu, będąc płatnikiem składek, pełniąc funkcję członków zarządu(...) Spółka z o.o.z wW.nie dopełnili obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne pracownikaM. T.w łącznej wysokości 18.692,83 zł, tj. wykroczenia zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;

8
w okresie od sierpnia 2013 roku do lipca 2015 roku działając wspólnie i w porozumieniu, będąc płatnikiem składek, pełniąc funkcję członków zarządu(...) Spółka z o.o.z wW.nie dopełnili obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne pracownikaG. T.w łącznej wysokości 12.340,81 zł, tj. wykroczenia zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

i za wykroczenia te na podstawieart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychw zw. zart. 9§2kw wymierza im łącznie kary grzywny w kwotach po 2.000 (dwa tysiące) złotych;

II
M. J.uniewinnia od popełnienia czynów opisanych wpkt II, IV, VI, VIII, X, XII, XIV i XVI, tj. występków zart. 284§2 kk;

III
L. R.uniewinnia od popełnienia czynów opisanych wpkt XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVI, XXVIII, XXX i XXXII, tj. występków zart. 284§2 kk;

IV
zwalnia oskarżonych od uiszczenia kosztów sądowych poniesionych w sprawie, wydatki zaliczając na rachunek Skarbu Państwa.

Sygnatura akt II K 562/16

UZASADNIENIE
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W czerwcu 2013r. zespółki (...)wyodrębniona zostałaspółka (...) sp. z o.o.z/s wW.. Członkami Zarządu tejże spółki zostali oskarżeniL. R.iM. J..
Spółka (...) sp. z o.o.zatrudniała ośmiu pracowników –M. S. (1),Z. P.,S. Z.,D. Z.,R. S.,P. B.,M. T.iG. T..
Oskarżeni jako pełniący funkcję członków zarządu spółki, będąc płatnikami, nie odprowadzali należnych składek na ubezpieczenie społeczne pracowników do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wW..
W okresie od sierpnia 2013r. do lipca 2015r. oskarżeni nie odprowadzili składek do ZUS za pracowników:
-M. S. (1)w łącznej wysokości 20.487,79 zł, w tym w kwocie 17.333,06 zł przypadającej od pracownika,
-Z. P.w łącznej wysokości 22.699,64 zł, w tym w kwocie 19.207,48 zł przypadającej od pracownika,
-G. T.w łącznej wysokości 12.340,81 zł, w tym w kwocie 10.419,58 zł przypadającej od pracownika,
W okresie od lipca 2013r. do lipca 2015r. oskarżeni nie odprowadzili składek do ZUS za pracownikaP. B.w łącznej wysokości 21.476,00 zł, w tym w kwocie 18.169,20 zł przypadającej od pracownika,
W okresie od listopada 2013r. do lipca 2015r. oskarżeni nie odprowadzili składek do ZUS za pracownikaS. Z.w łącznej wysokości 20.329,50 zł, w tym w kwocie 17.081,70 zł przypadającej od pracownika,
W okresie od sierpnia 2013r. do kwietnia 2015r. oskarżeni nie odprowadzili składek za pracownikaM. T.w łącznej wysokości 18.692,83 zł, w tym w kwocie 15.761,47 zł przypadającej od pracownika.
W okresie od lipca 2013r. do maja 2015r. oskarżeni nie odprowadzili składek za pracownikaD. Z.w łącznej wysokości 9.878,96 zł, w tym w kwocie 8.362,20 zł przypadającej od pracownika.
W okresie od listopada 2013r. do czerwca 2015r. oskarżeni nie odprowadzili składek za pracownikaR. S.w łącznej wysokości 19.794,05 zł, w tym w kwocie 16.715,00 zł przypadającej od pracownika.
Powodem zaprzestania opłacania składek była trudna sytuacja finansowa spółki, która utraciła płynność finansową, wykazywała straty. Oskarżeni nie pobierali w okresie sierpień 2013-lipiec 2015 wynagrodzenia. Spółka nie posiadała jakiejkolwiek gotówki w kasie.
Wynagrodzenia pracowników w tym okresie wypłacane były nieterminowo.
W lutym 2016r., w związku ze zmianą przepisów umożliwiającą rozłożenie zaległych składek na raty bez obowiązku uiszczeniu w całości zaległych składek w części finansowanej przez pracownika, oskarżeni złożyli wniosek o rozłożenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W związku z tym, iż koniecznym było do rozpoznania wniosku uiszczenie kosztów egzekucyjnych, oskarżeni zawnioskowali także o rozłożenie tychże kosztów na raty i po uzyskaniu zgody, w dniu 8 lipca 2016r. zawarli umowę z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych o rozłożenie na raty należności z tytułu składek za okres od lipca 2013r. do listopada 2015r.
Raty opłacane są terminowo z dopuszczalnym opóźnieniem do 14 dni.
Dowód: wyjaśnienia oskarżonych:
-L. R.– k. 132-133, 220
-M. J.– k. 219-220
Zeznania świadków:
-A. K.– k. 44-45, 232-234
-H. D.– k. 253
-A. F.– k. 254
-P. B.– k. 64-65
-S. Z.– k. 76-77
-M. S. (2)– k. 80-81
-Z. P.– k. 84c-84d
-D. Z.- 84e
-M. T.– 84h
-G. T.– k. 86-87
-R. S.– k. 89-90
Bilanse spółki – k. 263
Umowa o rozłożenie na raty składek – k. 215-217
Stany należności – k. 5-11, 13
Wypis z KRS – k. 14-17
Lista osób ubezpieczonych – k. 18
Zestawienie należnych składek dla osób ubezpieczonych – k. 19-42
Stan należności dla płatnika – k. 47-51
Pismo ZUS dotyczące należnych składek – k. 105
Pismo ZUS – k. 134
Postanowienie o rozłożeniu kosztów egzekucyjnych na raty – k. 135-137
Oskarżeni nie przyznali się do popełnienia zarzucanych im czynów, ale przyznali, że z uwagi na problemy finansowe spółki nie opłacali składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, a także, że wynagrodzenia pracowników wypłacane były z opóźnieniem i w ratach.
Oskarżeni nie byli dotychczas karani.
Dowód: wyjaśnienia oskarżonych:
-L. R.– k. 132-133, 220
-M. J.– k. 219-220
Dane o karalności – k. 139, 140
Sąd nadto zważył:
Stan faktyczny przedmiotowej sprawy pozostawał bezsporny, oskarżeni przyznali bowiem, że nie opłacali składek na ubezpieczenie społeczne pracowników zatrudnionych współce (...) Sp. z o.o., co potwierdzili świadkowie – pracownicy ZUSA. K.,H. D.iA. F.. Bezsporna pozostawała także kwota zaległości z tytułu składek na rzecz poszczególnych pracowników, wyliczona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i załączona do akt sprawy, a która w żaden sposób nie była kwestionowana przez oskarżonych.
Niekwestionowanym faktem pozostawało także zawarcie przez oskarżonych umowy z ZUS o rozłożenie należności z tytułu składek na raty, a także okoliczność, iż zawarcie takiej umowy możliwe było bez uprzedniego uiszczenia części zaległych składek finansowanych przez pracownika dopiero po 1 grudnia 2015r. z uwagi na zmianę przepisów w tym zakresie, na co wskazywali oskarżeni i świadkowie reprezentujący ZUS wW.. Przed tym terminem, jak relacjonowali oskarżeni, nie mogli wystąpić z wnioskiem o raty, ponieważ nie dysponowali kwotą na pokrycie wymaganych składek w części pokrywanej przez pracownika.
Kwestię problemów finansowych spółki potwierdzili także pracownicy zatrudniani przez oskarżonych, podający, że nie otrzymywali wynagrodzenia w terminie i było ono wypłacane w ratach. Ich zeznania służyły także do określenia okresu zatrudnienia i co za tym idzie okresu składkowego.
Rozstrzygnięciu podlegała jedynie kwestia prawna, czy w istocie oskarżeni nie opłacając składek na ubezpieczenie społeczne zatrudnianych pracowników, wyczerpali w ten sposób znamiona przestępstwa zart. 218§1a kkoraz przestępstwa zart. 284§2 kk, którego przedmiotem miała być część składki na ubezpieczenie społeczne finansowana z wynagrodzenia pracownika.
W ocenie Sądu oskarżeni nie wyczerpali znamion przestępstwa zart. 284§2 kk, a także zart. 218§1a kk, a jedynie wykroczenia zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Punktem wyjścia do rozważań w tym zakresie było rozstrzygnięcie, czy w istocie nieopłacanie składek na ubezpieczenie społeczne stanowi naruszenie praw pracownika z zakresu stosunku pracy czy też ubezpieczeń społecznych.
Przepisart. 218§1a kkpenalizuje zachowania polegające na naruszeniu praw pracownika wynikających ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego. Do praw korzystających z ochrony tegoż przepisu, a wynikającymi ze stosunku pracy należą niewątpliwie prawa określone wart. 94 Kodeksu pracy, a także w innych przepisachKodeksu pracy, np. dotyczące godzin nadliczbowych, czy norm czasu pracy.
Co do praw pracownika z zakresu stosunku ubezpieczeniowego, ochronie podlegają te z nich, które dotyczą zarobkującego pracownika i mają charakter roszczeniowy podlegający ochronie na drodze sądowej w postępowaniu, w którym pracownikowi przysługuje legitymacja procesowa czynna.
Tym samym nie jest prawem pracownika – w rozumieniuart. 218§1a kk– prawo do sfinansowania części składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe przez pracodawcę oraz sfinansowania składki na ubezpieczenie wypadkowe przez pracodawcę1(por. Sebastian Kowalski „Ochrona praw pracownika w Kodeksie karnym. Zagadnienia teoretyczne i praktyczne, Wydawnictwo Dom Organizatora 2014r., str. 178-179). Cytowany autor wskazuje, że z treściart. 16-17 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychwynika, że finansowanie składek jest obowiązkiem nałożonym ustawowo jednocześnie na pracownika i pracodawcę . Jest to obowiązek wiążący się z odliczeniem z wynagrodzenia za pracę części tegoż na poczet składki i nałożeniem na pracodawcę obowiązku zapewnienia środków na sfinansowanie tej jego części. Opłacanie zatem składki na ubezpieczenie społeczne pracownika jest obowiązkiem pracodawcy, a nie prawem pracownika.
Gdy idzie o część składki finansowanej przez pracodawcę z własnych środków, to zaniechanie jej opłacenia, a zatem wykonania ciążącego obowiązku, nie wywołuje skutków prawnych w sferze praw pracownika, albowiem bez względu na zaniechanie pracodawcy pracownikowi przysługiwać będą wszelkie uprawnienia z tytułu ubezpieczeń społecznych, które realizować będzie Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Z tych też względów nie sposób uznać, aby nieopłacanie składek na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej ze środków pracodawcy stanowiło naruszenie praw pracownika, a zatem nie będzie podlegać penalizacji przepisuart. 218§1a kk2(por. tamże).
Co do części składki finansowanej ze środków pracownika, to, jak słusznie wskazuje cytowany autor Sebastian Kowalski, zgodnie z treściąart. 87§1 Kodeksu pracy, ta część składki stanowi zarazem część wynagrodzenia za pracę, a zatem odliczenie tejże składki, a następnie nieprzekazanie jej w terminie na rachunek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowi naruszenie prawa pracownika do pełnego wynagrodzenia za pracę wynikającego ze stosunku pracy, a więc nie stanowi naruszenia prawa z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Sąd podziela jednakże stanowisko prezentowanego autora, że w takiej sytuacji dochodziłoby do sztucznej konstrukcji, w której nieodprowadzenie części składki finansowanej przez pracodawcę stanowić będzie wykroczenie, zaś części przypadającej ze środków pracownika przestępstwo zart. 218§1a kk3. (tamże, str. 184-185).
W ocenie Sądu także i w tym zakresie nie dochodzi do naruszenia jakichkolwiek praw przysługujących pracownikowi. Część wynagrodzenia bowiem, która przypada na pokrycie części składki na ubezpieczenie społeczne nie stanowi faktycznie fizycznej części wynagrodzenia wypłacanej pracownikowi. Obowiązkiem pracodawcy jest bowiem odliczenie od wynagrodzenia części przypadającej na pokrycie składki i przekazanie jej na rachunek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W razie zaniechania odprowadzenia składki w tej części, pracownik nie ponosi z tego tytułu jakiejkolwiek szkody, albowiem fakt nawiązania stosunku pracy i objęcia z tego tytułu ubezpieczeniem społecznym gwarantuje mu prawo do uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego nawet wówczas, gdy pracodawca zaniecha uiszczenia części składki finansowanej z wynagrodzenia pracownika (por. Sebastian Kowalski, Uwagi o odpowiedzialności karnej za nieopłacanie składek na ubezpieczenie społeczne i inne formy zabezpieczenia społecznego w prawie polskim. Studia z zakresu prawa i polityki społecznej, Tom XX, Kraków 2014r.). Trudno zatem mówić w tym przypadku o naruszeniu prawa pracownika.
Z tym zagadnieniem wiąże się także kwestia odpowiedzialności oskarżonych za zarzucane im występki zart. 284§2 kk.
Przedmiotem tegoż czynu miała być właśnie część składki na ubezpieczenie społeczne finansowanej ze środków pracownika.
Fakt, iż stanowi ona zgodnie z teściaart. 87§1 Kodeksu pracyczęść wynagrodzenia w żaden sposób nie dawało podstawy do uznania, że nieodprowadzenie składki w tej części realizować będzie znamiona przestępstwa zart. 284§2 kk.
Kwota składki finansowana przez pracownika nigdy bowiem nie może być przekazana pracownikowi, a wyłącznie odprowadzona na rachunek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Odliczona wartość składki nie jest zatem należna pracownikowi, co oznacza, że oskarżeni wykazując wysokość tej składki w tej części i nie wpłacając jej do ZUS nie popełnili przestępstwa sprzeniewierzenia.
W rozumieniuart. 284§1 i 2 kkczęść składki finansowana ze środków pracownika nie stanowi cudzej rzeczy, której przywłaszczenia mieliby dopuścić się oskarżeni.
Przestępstwo zart. 284§2 kkpolega na przywłaszczeniu rzeczy ruchomej powierzonej sprawcy. Istota przywłaszczenia polega zaś na bezprawnym, z wyłączeniem osoby uprawnionej, rozporządzeniu znajdującym się w posiadaniu sprawcy, cudzym mieniem ruchomym przez włączenie go do majątku sprawcy lub innej osoby i powiększenie w ten sposób swojego lub innej osoby stanu posiadania. Nie wystarcza tu samo rozporządzenie cudzym mieniem jak własnym, lecz musi temu towarzyszyć tzw. animus rem sibi habendi, zamiar zatrzymania cudzego mienia ruchomego dla siebie lub dla innej osoby, bez żadnego ku temu tytułu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 6 stycznia 1978r., V KR 197/77, OSNPG 1978, nr 6, poz. 64).
Przywłaszczenie zatem polega na włączeniu cudzej rzeczy ruchomej przez sprawcę do swojego majątku i dysponowaniu nią jak własną, bez zamiaru zwrócenia jej właścicielowi.
W ocenie SąduL. R.iM. J.nie wyczerpali znamion przestępstwa zart. 284§2 kk.
Część składki bowiem finansowana przez pracowników po pierwsze nigdy nie podlegała przekazaniu pracownikom, nie mogli stać jej dysponentem, a po drugie nie została ona powierzona przez pracowników oskarżonym z obowiązkiem zwrotu.
To w wyniku regulacji ustawodawcy, zgodnie z przepisamiustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, składka na ubezpieczenie społeczne finansowana jest w części przez pracodawcę i w części przez pracownika, ale uprawnionym do odliczenia w tym zakresie części składki i przekazania jej na rachunek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest pracodawca – płatnik składek. Nawet jeśli pracodawca po wyliczeniu należnej od pracownika składki i pomniejszeniu o tę kwotę jego wynagrodzenia, nie zostanie wpłacona na rachunek ZUS, to i tak kwota ta nigdy nie może zostać wypłacona pracownikowi, nie może stać się on jej dysponentem. Nie jest to kwota należna pracownikowi.
W takiej sytuacji nie sposób mówić zatem o tym, że oskarżeni przywłaszczyli kwotę pieniędzy należną od pracowników, bez zamiaru zwrócenia jej, albowiem pieniądze te nigdy nie mogły być zwrócone pracownikom.
Zachowanie oskarżonych w postaci nieopłacania składek na ubezpieczenie społeczne stanowiło li tylko wykroczenie zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, sankcjonującego niewykonywanie nałożonego na pracodawcę obowiązku odprowadzania składek na rachunek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w określonym terminie.
Dlatego też Sąd uniewinnił obu oskarżonych od popełnienia zarzucanych im czynów zart. 284§2 kki uznał ich za winnych popełnienia wykroczeń zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychna szkodę swoich pracowników –M. S. (1),Z. P.,S. Z.,D. Z.,R. S.,P. B.,M. T.iG. T..
Sąd omyłkowo jednakże, poza zarzutem na szkodęM. S. (1),Z. P.iG. T.wskazał okresy popełnienia poszczególnych wykroczeń, przyjmując okres od sierpnia 2013r. do lipca 2015r. Prawidłowo czas popełnienia wykroczeń na szkodęM. T.to sierpień 2013r. do kwietnia 2015r.,R. S.– listopad 2013r. – czerwiec 2015r.,D. Z.– lipiec 2013r. – maj 2015r.,S. Z.– listopad 2013r. – lipiec 2015r.,P. B.– lipiec 2013r.-lipiec 2015r.
Uznając oskarżonych za winnych popełnienia wykroczeń zart. 98 ust. 1 pkt 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Sąd wymierzył im łącznie na podstawie tegoż przepisu w zw. zart. 9§2kw kary grzywny w kwotach po 2.000 zł.
W ocenie Sądu orzeczone kary grzywny są w pełni adekwatne do stopnia winy oskarżonych i społecznej szkodliwości czynów.
Sąd wziął pod uwagę tę szczególną sytuację, w jakiej znaleźli się oskarżeni, a to utrata płynności finansowej i brak środków na pokrycie zobowiązań spółki, na co wskazywały bilanse spółki.
Ponadto, co istotne, oskarżeni zawarli ugodę z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie której spłacają zaległe należności z tytułu składek, co dowodzi, że oskarżeni nie ignorują spoczywającego na nich obowiązku i w miarę posiadanych możliwości regularnie wywiązują się ze zobowiązania.
Zdaniem Sądu orzeczone kary grzywny stanowią słuszną reakcję karną. Poniesienie przez oskarżonych konsekwencji finansowych będzie dla nich odczuwalną dolegliwością, mającą im uzmysłowić, że jako płatnicy składek, pracodawcy, muszą bezwzględnie wykonywać ciążące na nich zobowiązania z zakresu ubezpieczeń społecznych.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 624§1 kpk, zwalniając oskarżonych od uiszczenia kosztów sądowych, wydatki zaliczając na rachunek Skarbu Państwa.