Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 459/16
Data wyroku: 2016-12-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wiesław Kosowski, Wojciech Kopczyński, Małgorzata Niementowska
Słowa kluczowe: Przestępczość zorganizowana
Podstawa prawna: art. 258§1 kk

Sygn. akt: II AKa 459/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 grudnia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Wojciech Kopczyński

Sędziowie

SSA Wiesław Kosowski (spr.)
SSA Małgorzata Niementowska

Protokolant

Agnieszka Curyło

przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Łodzi del. do Prokuratury Krajowej Pawła Kałuszki

po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. sprawy
S. W.s.S.iC.
ur. (...)wZ.
oskarżonego zart. 258 § 1 i 3 kk,art. 18 § 2 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart 12 kk,art. 299 § 1 kk,art. 18 § 2 kkw zw. zart. 279 § 1 kk
na skutek apelacji obrońcy oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach
z dnia 29 lipca 2016 roku, sygn. akt IV K 103/15

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

-wpunktach 1,2,3 i 4uzupełnia przyjęte tam podstawy prawne skazania i wymiaru karyo stwierdzenie, iż dotyczą onekodeksu karnegoobowiązującego do dnia 30 kwietnia 2004 roku w zw. zart. 4 § 1 k.k.,
- wpunkcie 5łagodzi wymierzoną oskarżonemu karę łączną pozbawienia wolności do 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy, zaliczając z mocyart. 63 § 1 k.k.na poczet tej kary okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 21 września 2015 roku do dnia 6 października 2015 roku;
2. w pozostałym zakresie utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

3
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych i obciąża go opłatą za obie instancje w kwocie 400 (czterysta) złotych.

SSA Wiesław Kosowski SSA Wojciech Kopczyński SSA Małgorzata Niementowska
Sygn. akt II AKa 459/16

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 lipca 2016r., w sprawie o sygn. aktIV K 103/15 uznał oskarżonegoS. W.za winnego popełnienia czynu polegającego na tym, że w okresie od 3 czerwca 2003 r. do dnia 15 października 2003 r. wŚ.iB.założył i kierował zorganizowaną grupą przestępczą mającą na celu popełnianie przestępstw, w szczególności polegających na dokonywaniu oszustw na szkodę szeregu podmiotów gospodarczych poprzez wprowadzanie ich w błąd co do zamiaru wywiązania sięz zawieranych umów, co do zapłaty za pobrany towar i faktycznego nabywcy oraz na ukrywaniu i maskowaniu uzyskiwanych w ten sposób środków pieniężnych w celu utrudnienia stwierdzenia ich przestępnego pochodzenia, to jest przestępstwa zart. 258 § 3 k.k.
i za to na mocyart. 258 § 3 k.k.skazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności.
Sąd Okręgowy uznał również oskarżonegoS. W.za winnego popełnienia czynu polegającego na tym, że w okresie od marca 2003 r. do dnia 15 października 2003r.wŚ., w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, w krótkich odstępach czasu,w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólniei w porozumieniu zA. C.iA. K., w zamiarze abyM. Ż.wspólnie zB. M.dokonał czynu zabronionego nakłonił go do założenia własnej działalności gospodarczej o nazwie(...), a następnie do wynajęcia od(...)wŚ.pomieszczeń pod rzekomą działalność gospodarczą oraz do podejmowania innych działań maskujących powzięty zamiar, mających na celu wprowadzenie w błąd kontrahentów co do zamiaru zapłaty za dostarczony towarw postaci półtusz wieprzowych, drobiu oraz przetworów w postaci pasztetów, a także trzech urządzeń dozujących wodę i 19 butli z wodą i doprowadzenie ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 141.450,85 zł, a mianowicie mieniem:
- na szkodę(...) Sp. z o.o.wB.o łącznej wartości 29.390 zł,
- na szkodęPPUH Zakład (...)o łącznej wartości 9.128,12 zł,
- na szkodęUbojni (...)wS.o łącznej wartości 9.966,08 zł,
- na szkodę(...)wŚ.o łącznej wartości 14.038 zł,
- na szkodę(...)A. B.iT. W.Spółka Jawna wŚ.o łącznej wartości 12.051 zł,
- na szkodęUbojni (...) Sp. z o.o.wC.o łącznej kwocie 11.896,50 zł,
- na szkodęZakładu (...) Sp. z o.o.wZ.o łącznej wartości 18.531,27 zł,
- na szkodę(...) S.A.wM.o łącznej wartości 23.555,73 zł,
- na szkodęPPUH (...)wP.o łącznej wartości 8.111, 25 zł,
- na szkodę(...) Sp. z o.o.wK.o łącznej wartości 4.782,90 zł,
to jest przestępstwa zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.i za to na mocyart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.skazał go na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Omawianym wyrokiem Sąd uznał oskarżonegoS. W.za winnego tego, żew okresie co najmniej od dnia 3 czerwca 2003 r. do dnia 15 października 2003 r. wB., w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu znacznego utrudnieniu stwierdzenia przestępnego pochodzenia mienia ruchomego w postaci półtusz wieprzowych, drobiu oraz przetworów w postaci pasztetów o łącznej wartości 136.677,95 zł, uzyskanych przy pomocyM. Ż.iB. M.w ramach rzekomej działalnościfirmy (...)wŚ.na skutek doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem szeregu podmiotów gospodarczych, nabywał własność wyłudzonych w ten sposób towarów, które następnie wprowadzał do dalszego obrotu w ramach własnej działalności gospodarczej prowadzonej podfirmą (...), a uzyskane ze zbycia środki pieniężne deklarował w urzędzie skarbowym jako legalny przychód, wykazując przy tym nieprawdziwe koszty jego uzyskania, to jest przestępstwa zart. 299 § 1 i 5 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.i za to na mocyart. 299 § 5 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.skazał go na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
Wreszcie Sąd Okręgowy uznał oskarżonegoS. W.za winnego tego, że w bliżej nieustalonym czasie, do dnia 8 stycznia 2003 r., wZ., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, chcąc aby dwie ustalone osoby dokonały czynu zabronionego, nakłonił je do dokonania kradzieży z włamaniem pojazdu markiM. (...), do której doszło w nocy z 8 na 9 stycznia 2003 r. wZ., kiedy to dokonano kradzież z włamaniem pojazdu markiM. (...)numer rejestracyjny (...)należącego doM. Z.powodując szkodę w wysokości 30.000 zł, przy czym pojazd ten został następnie przekazanyS. W.i był przez niego użytkowany, to jest przestępstwa zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.i za to na mocyart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.skazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności.
Na mocyart. 85 § 1 k.k.iart. 86 § 1 k.k.połączono orzeczone kary pozbawienia wolnościi wymierzono oskarżonemu karę łączną 4 lat pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet, na mocyart. 63 § 1 k.k., okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia21 września 2015 r. do dnia 6 października 2015 r.;
Na mocyart. 46 § 1 k.k.Sąd meriti orzekł wobec oskarżonegoS. W.obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przypisanym w punkcie 2 sentencji w całości poprzez zapłatę solidarnie z pozostałymi współsprawcami, na których obowiązek naprawienia szkody został nałożony odrębnymi wyrokami,
- na rzecz(...) Sp. z o.o.wB.kwoty 29.390 zł,
- na rzeczPPUH Zakład (...)kwoty 9.128,12 zł,
- na rzeczUbojni (...)wS.kwoty9.966,08 zł,
- na rzecz(...)wŚ.kwoty 14.038 zł,
- na rzeczUbojni (...) Sp. z o.o.wC.kwoty 11.896,50 zł,
- na rzeczZakładu (...) Sp. z o.o.wZ.kwoty 18.531,27 zł,
- na rzeczPPUH (...)wP.kwotę 8.111,25 zł.
Na mocyart. 46 § 1 k.k.orzeczono również wobec oskarżonegoS. W.obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przypisanym w punkcie 4. sentencji w całości poprzez zapłatę na rzeczM. Z.kwoty 30.000 zł.
Stosownie do treściart.627 k.p.k.iart. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o opłatach w sprawach karnychzasądzono na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonego kwotę 84 zł tytułem zwrotu wydatków oraz opłatę w kwocie 400 zł.
Z wyrokiem tym nie zgodził obrońca oskarżonego zaskarżając go w całości na korzyść swojego klienta. We wniesionym środku odwoławczym skarżący zarzucił:
- obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a toart. 2 §2, 4, 5 i 7 k.p.k.poprzez nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy, szczególnie tych które przemawiały na korzyść oskarżonego, bezkrytycznym i wybiórczym potraktowaniu dowodów obciążających oskarżonego, a to pomówieńA. K.,A. C.iM. Ż.i pominięcie w nich tych fragmentów, które w świetle innych dowodów są niewiarygodne, a nawet wewnętrznie sprzeczne, przy jednocześnie całkowicie dowolnym i bezkrytycznym ocenieniu pozostałych dowodów dokonanymz naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego,
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegający na ustaleniu że oskarżonyS. W.dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów w sytuacji, gdy w materiale dowodowym poza pomówieniami brak jakiegokolwiek obiektywnego dowodu, że oskarżony założył i kierował grupą przestępczą, wyłudzał w jej ramach towaryi dalej je odsprzedawał, a także że ma cokolwiek wspólnego z kradzieżą samochodu na szkodęM. Z..
Stawiając te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienieS. W.od popełnienia zarzucanych mu czynów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
Sąd I instancji zgromadził w sprawie pełny materiał dowodowy nie wymagający poszerzenia ani uzupełnienia. Poddał go też wnikliwej ocenie zgodnej z dyspozycjamiart.7 k.p.k.Na podstawie prawidłowo ocenionych dowodów ustalił stan faktyczny nie popełniając w tym zakresie żadnych błędów.
Podniesione w apelacji obrońcy oskarżonegoS. W.zarzuty jawią się jako bezzasadne i to w stopniu wręcz oczywistym. Na wstępie należy zauważyć, iż skarżącyw zasadzie nie precyzuje, na czym miałaby polegać sygnalizowana przez niego obrazaart.2 §2 k.p.k.iart. 4 k.p.k.Jak wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie sformułowane w tych przepisach zasady procesowe, samodzielnie nie mogą stanowić podstawy apelacyjnej. Dla ich naruszenia wymagane jest wykazanie obrazy konkretnych przepisów procedury, co dowodziłoby prowadzenia postępowania w sposób sprzeczny z naczelnymi zasadami procesu karnego (tak m.in. postan. SN z dnia 22 września 2016r., III KK 129/16, postan. SN z dnia18 czerwca 2014r., III KK 28/14). Należy więc domniemywać, iż apelujący naruszenia zasady prawdy materialnej i zasady obiektywizmu upatruje w obrazie przez Sąd meritiart. 5 k.p.k.iart. 7 k.p.k.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszeniaart. 5 k.p.k.należy zauważyć, iżw środku odwoławczym nie wskazano, na czym to naruszenia miałoby polegać. Obrońca nie określił, które to nie dające się usunąć wątpliwości nie zostały poczytane na korzyść jego klienta. Zresztą takowych okoliczności nie ma. Wszystko bowiem zostało przez Sąd meritiw sposób nie budzący wątpliwości ustalone i rozstrzygnięte. Sąd ten nie miał żadnych wątpliwości przy wydawaniu orzeczenia, a przecież trzeba pamiętać, iż dla oceny, czy nie został naruszony zakaz in dubio pro reo nie są istotne wątpliwości strony, ale to, czy orzekający sąd powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, względnie czy wątpliwości takie powinien był powziąć. Obraza tego zakazu nie zachodzi, gdy ustalenie faktyczne zależy od dania wiary grupie dowodów bądź wyjaśnieniom oskarżonego, bo nie każdy z przeprowadzonych dowodów ma stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Jeśli więc kwestionuje się dokonanie ustalenia faktycznego wskutek złamania omawianego zakazu, to podstawą zarzutu powinna być poprawność sędziowskiej oceny dowodów, zatem wypełnienie powinności uzasadnienia tej oceny, a nie dokonanie jej odmiennie od oczekiwań strony.

Wreszcie należy podkreślić, że nie można równocześnie podnosić zarzutu obrazyart.5 § 2 i art. 7 k.p.k., bowiem o naruszeniu przepisuart. 5 § 2 k.p.k.można mówić dopiero wtedy, gdy mimo przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i poddania ujawnionych na rozprawie dowodów ocenie zgodnie z regułami wskazanymi wart. 7 k.p.k., pozostaną nadal wątpliwości, które nie zostały rozstrzygnięte na korzyść oskarżonego. Natomiast jeśli z materiału dowodowego wynikają różne wersje przebiegu zdarzenia, to nie jest to równoznaczne z istnieniem wątpliwości w rozumieniuart. 5 § 2 k.p.k., bo w takim wypadku zastosowanie będzie miała reguła wyrażona wart. 7 k.p.k.- zasada swobodnej oceny dowodów.
Przechodząc zatem do, jak się wydaje, najistotniejszego z postawionych w apelacji zarzutów, a mianowicie obrazyart. 7 k.p.k.

Nie sposób zgodzić się z obrońcąS. W., iż doszło do naruszenia reguł zawartych w tym przepisie. Sąd meriti ujawnił w toku rozprawy głównej całokształt okoliczności sprawy, następnie rozważył wszystkie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, a dowody ocenił zgodnie z zasadami logiki, wskazaniami wiedzyi doświadczenia życiowego, co jasno wynika z uzasadnienia wyroku.
Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną reguły zart.7 k.p.k., jeżeli jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego oraz jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowanew uzasadnieniu wyroku (tak m.in. postanowienie SN z dnia 18 grudnia 2012r., III KK 298/12). O dowolności ustaleń nie świadczy natomiast sytuacja (jak próbuje to sugerować skarżący), gdy w obszarze jednego dowodu sąd uzna za niewiarygodną określoną część depozycji źródła dowodowego, zaś w innej części obdarzy je wiarą, zwłaszcza, że przepisy postępowania karnego nie przyznają prymatu relacjom złożonym przed sądem nad tymi złożonymi na wcześniejszym etapie postępowania. Istotne jest to, by przeprowadzona przez sąd meriti ocena pozostawała w zgodzie z regułami poprawnej oceny dowodów, a z taką sytuacją niewątpliwie mamy do czynienia na kanwie niniejszej sprawy.
Wbrew twierdzeniom obrony Sąd meriti bardzo wnikliwe przeanalizował to co w procesie mówiliA. C.,A. K.czy teżM. Ż.. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że zasada swobodnej oceny dowodów nie daje podstaw do apriorycznego preferowania lub dyskwalifikowania jednych dowodów na rzecz drugich, zarówno według klucza najkorzystniejszego dla oskarżyciela lub oskarżonego, jak też przeciwnego kryterium. O wartości procesowej dowodu przesądza wyłącznie jego treśćw aspekcie jego wewnętrznej spójności, jak i w konfrontacji z treścią innych dowodów. Jednocześnie zasada swobodnej oceny dowodów nie wyklucza oparcia wyroku na dowodziez obciążających wyjaśnień współsprawcy i przyznania wiarygodności jedynie części depozycji danego osobowego źródła dowodowego i dyskwalifikacji pozostałego zakresu jego wypowiedzi. W niniejszej sprawie zeznania wskazujące jednoznacznie nie tylko na założeniei kierowanie grupą przestępczą przezS. W., ale też świadczące o popełnieniu przez niego przestępstwa zart. 299 §1 i 5 k.k.oraz o podżeganiu do czynów zart. 286 §1 k.k.i zart. 279 §1 k.k.składają osoby z nim współdziałające. Ich wypowiedzi przy tym wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają, ale też znajdują potwierdzenie w innych dowodach. Sąd meriti dokonuje ich rzetelnej, wręcz drobiazgowej analizy, a naprowadzona w pisemnych motywach wyroku argumentacja wskazuje, iż nie popełnił przy tym żadnych błędów natury logicznej.

Podobnie nie może być mowy o błędzie w ustaleniach faktycznych. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika bądź toz niepełności postępowania dowodowego, tzw. błąd "braku" (w niniejszej sprawie nie zakwestionowano kompletności zgromadzonego materiału dowodowego, a więcz tym przypadkiem nie mamy do czynienia), bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów -błąd "dowolności". Może on być wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub nieprzestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ocenie dowodów, a wynikającej zart.7 k.p.k.Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może okazać się trafnym tylko wówczas, gdy podnoszący go w apelacji zdoła wykazać sądowi orzekającemu w I instancji uchybienie przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na nieuwzględnieniu przy jej dokonywaniu - tak zasad logiki, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego, jak też całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności. Tak w niniejszej sprawie się nie stało.
Dlatego też co do kwestii dotyczących ustaleń faktycznych i przypisanie sprawcy winy orzeczenie zostało utrzymane w mocy.
Sąd apelacyjny nie znalazł również podstaw do kwestionowania kar jednostkowych, w pełni akceptując w tym zakresie argumentację Sądu meriti. Wynika z niej, iż wzięto pod rozwagę wszystkie okoliczności tak łagodzące, jak i obciążające. Jednak zdaniem Sądu Apelacyjnego, uwzględniając zbieżność czasową popełnionych przestępstw, godzenie przez nie praktyczniew te same dobra prawnie chronione i ich podobieństwo wobecS. W.należało zastosować zasadę absorpcji przy wymiarze kary łącznej. Dlatego też zaskarżony wyrok został zmieniony w punkcie 5 poprzez złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary łącznej pozbawienia wolności do 2 lat i 6 miesięcy. Konsekwencją tego było zaliczenie na nowo,z mocyart. 63 § 1 k.k., na poczet tej kary okresu rzeczywistego pozbawienia wolnościw sprawie od dnia 21 września 2015 roku do dnia 6 października 2015 roku.
Wyrok wymagał również korekty w punktach 1,2,3 i 4 poprzez uzupełnienie przyjętych tam podstaw prawnych skazania i wymiaru kary o stwierdzenie, iż dotyczą onekodeksu karnegoobowiązującego do dnia 30 kwietnia 2004 roku w zw. zart. 4 § 1 k.k.
Sąd Apelacyjny zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 zł i obciążył go opłatą za obie instancje w kwocie 400 zł.
SSA Małgorzata Niementowska SSA Wojciech Kopczyński SSA Wiesław Kosowski