Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 1257/14
Data wyroku: 2017-02-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zofia Lehmann

Sygnatura akt XII C 1257/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
P., dnia 8 lutego 2017 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSO Zofia Lehmann
Protokolant:Starszy sekretarz sądowy Elżbieta Witaszczyk
po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa
M. P., zam.ul. (...),(...)-(...) P.
przeciwko(...) Sp. z o.o.ul. (...),(...)-(...) P.
- ochrona naturalnego środowiska człowieka

I
Powództwo oddala.

II
Umarza niniejsze postępowanie co do kwoty 20.000,-zł.

III
Kosztami niniejszego postępowania obciąża powódkę i w związku z tym:

a
obciąża ją uiszczoną opłatą sądową oraz kosztem jej procesowego zastępstwa;

b
zasądza od niej na rzecz pozwanego kwotę 3.600,-zł z tytułu zwrotu poniesionego przez niego kosztu jego procesowego zastępstwa.

SSO Zofia Lehmann

UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym do Sądu dnia 27 lutego 2014r. powódkaM. P.domagała się od(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wP.zapłaty 80.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, w tym 60.000 zł tytułem części odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości, której właścicielką jest powódka, a położonej wP.przyul. (...)(KW nr(...)) oraz 20.000 zł tytułem zwrotu części nakładów koniecznych dla zapewnienia właściwego klimatu akustycznego nieruchomości powódki, a także zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na pozew(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wP.wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.
W piśmie procesowym z dnia 15 września 2015r. powódka cofnęła pozew w zakresie żądania kwoty 20.000 zł tytułem części nakładów koniecznych na nieruchomość. Powódka podała, że zbyła nieruchomość.
Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2014r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z dziedziny szacowania nieruchomości, akustyki i budownictwa (k. 176). Sąd zlecił wydanie opinii biegłemuK. R.. W piśmie z dnia 22 lipca 2016r. biegły poinformował, że powódka nie umożliwiła mu wstępu na nieruchomość w celu przeprowadzenia oględzin nieruchomości (k. 221). W kolejnym piśmie z dnia 13 września 2016r. biegły poinformował Sąd o tym, że wydanie opinii jest niemożliwe z uwagi na to, że powódka, pomimo rozwód telefonicznych, nadal nie udostępniła mu nieruchomości w celu przeprowadzenia oględzin (k. 229).
W dalszej części strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WP.zlokalizowane jest lotniskoP.–Ł., które pozostaje własnością(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wP.. Lotnisko to powstało przed I wojną światową i jest najstarszym lotniskiem w Polsce. W okresie transformacji ustrojowej przystąpiono do modernizacji lotniska. W 1997 r. utworzono pozwaną spółkę. Pozwany przystąpił do modernizacji lotniska i w 2001 r. oddała do użytku dwa nowoczesne terminale: pasażerski i cargo oraz nowoczesną płytę postojową. Od 2008 r. lotnisko jest przystosowane do obsługi ruchu lotniczego w strefieS.. W kilku ostatnich latach wzrosło zapotrzebowanie na usługi lotnicze obsługiwane przez(...). W 2000 r. z portu skorzystało 227.847 pasażerów i zanotowano wówczas 13.225 operacji lotniczych, natomiast w 2008 r. liczba pasażerów wyniosła już 1.274.679 przy 23.609 operacjach lotniczych. W 2012 r. liczby te wynosiły odpowiednio 1.594.929 i 25.256
Dowód: okoliczności niesporne, a nadto informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z KRS (k. 17-23, 74-81), decyzja(...)(k. 82-115), informacja odnośnie sposobu wdrożenia realizacji projektu (k. 148-150), ważne daty (k. 163-164).
W dniu 30 stycznia 2012 r. Sejmik Województwa(...)podjął uchwałę nr XVIII/302/12 w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.-Ł.wP.. Uchwała utworzyła obszar ograniczonego użytkowania dla lotniskaP.-Ł.wP., którego zarządcą jest(...) Sp. z o.o.Uchwała wyznaczyła zewnętrzną granicę obszaru ograniczonego użytkowania na podstawie: 1) izolinii równoważnego poziomu dźwięku A dla pory dnia LAeqD = 55 dB, pochodzącego od startów, lądowań i przelotów statków powietrznych; 2) izolinii równoważnego poziomu dźwięku A dla pory nocy LAeqN = 45 dB, pochodzącego od startów, lądowań i przelotów statków powietrznych; 3) izolinii równoważnego poziomu dźwięku A dla pory dnia LAeqD = 50 dB, pochodzącego od pozostałych źródeł hałasu związanych z działalnością lotniska; 4) izolinii równoważnego poziomu dźwięku A dla pory nocy LAeqN = 40 dB, pochodzącego od pozostałych źródeł hałasu związanych z działalnością lotniska. W obszarze ograniczonego użytkowania wyodrębniono dwie strefy: 1) zewnętrzną, której obszar od zewnątrz wyznacza linia będąca granicą obszaru ograniczonego użytkowania, a od wewnątrz linia będąca obwiednią izolinii równoważnego poziomu dźwięku A dla pory dnia LAeqD = 60 dB oraz dla nocy LAeqN = 50 dB, pochodzącego od startów, lądowań i przelotów statków powietrznych oraz izolinii równoważnego poziomu dźwięku A dla pory dnia LAeqD = 55 dB oraz dla nocy LAeqN = 45 dB, pochodzącego od pozostałych źródeł hałasu związanych z działalnością lotniska; 2) wewnętrzną, której obszar od zewnątrz wyznacza linia będąca obwiednią, o której mowa w pkt 1, a od wewnątrz linia biegnąca wzdłuż granicy lotniska. W uchwale wprowadzono wymagania techniczne dotyczące budynków położonych w strefie wewnętrznej obszaru ograniczonego użytkowania w postaci obowiązku zapewnienia właściwego klimatu akustycznego w budynkach z pomieszczeniami wymagającymi ochrony akustycznej poprzez stosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej. W uchwale wskazano, że przez odpowiednią izolacyjność akustyczną przegród budowlanych należy rozumieć izolacyjność akustyczną określoną zgodnie z Polskimi Normami w dziedzinie akustyki budowlanej z uwzględnieniem poziomu hałasu powodowanego przez starty, lądowania, przeloty statków powietrznych, operacje naziemne i inne źródła hałasu związane z funkcjonowaniem lotniska, przy zapewnieniu wymaganej wymiany powietrza w pomieszczeniu, a także wymaganej izolacyjności cieplnej. Wskazano również, że przez właściwy klimat akustyczny w budynkach rozumie się poziom dźwięku zgodny z obowiązującymi Polskimi Normami w dziedzinie akustyki budowlanej. Uchwała ta weszła w życie 28 lutego 2012 r.
Dowód: okoliczności bezsporne, a nadto raport środowiskowy (k. 140-145).

M. P.była właścicielem nieruchomości położonej wP., gminaT., przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą o numerzeKW (...),działka ewidencyjna nr (...). Na nieruchomości posadowiony jest budynek mieszkalny jednorodzinny. Powódka nabyła nieruchomość w drodze dziedziczenia na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu w sprawie(...)z dnia 23 kwietnia 2012r.
Na podstawie umowy sprzedaży z dnia 31 listopada 2014r. zawartej przed notariuszemA. B.wP.(Rep. A. nr(...)) powódka zbyła nieruchomość na rzeczH.iB. B..
Z dniem 28 lutego 2012 r. nieruchomość powódki znalazła się w strefie zewnętrznej obszaru ograniczonego użytkowania lotniskaP.–Ł..
Dowód: okoliczności bezsporne, a nadto wydruk z księgi wieczystej (k. 200-207v.).
Sejmik Województwa(...)uchwałą z dniem 30.01.2012 r., wprowadził strefę ograniczonego użytkowania wokół lotniskaP.-Ł., przede wszystkim z uwagi na spodziewany poziom hałasu. Na poziom cen rynkowych wpływa m. in. tzw. świadomy nabywca. Planowany w przyszłości wzrost intensywności lotów nie daje możliwości poznania faktycznym właścicielom i potencjalnym nabywcom skali przyszłych utrudnień i ograniczeń z tego tytułu. Sam fakt wprowadzenia strefy ograniczonego użytkowania ze względu na spodziewany poziom hałasu lotniczego powoduje, że właściciele nieruchomości położonych w jej granicach, w tym potencjalni ich nabywcy, muszą liczyć się z odpowiednimi niedogodnościami tak w sposobie zagospodarowania, jak i w sposobie ich użytkowania. Świadomość uczestników rynku o potencjalnym podwyższonym ryzyku zamieszkiwania w okolicach lotniska, a w szczególności w obrębie utworzonego wokół niego specjalnego obszaru ograniczonego użytkowania, powoduje utratę wartości nieruchomości. Ograniczenia i niedogodności w wykorzystywaniu nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem są związane między innymi z hałasem lotniczym, którego wartość przekracza granice hałasu wyrażonego wskaźnikiem równoważnego poziomu dźwięku A dla pory dnia LAeqD = 60 dB oraz dla nocy LAeqN = 50 dB, pochodzącego od startów, lądowań i przelotów statków powietrznych, ustalonego we wskazanej wyżej uchwale.
Okoliczności bezsporne.
Pismem z dnia 24 lutego 2014 r. powódka wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 250.000 zł tytułem odszkodowania z tytułu utraty wartości nieruchomości wP.przyul. (...)oraz koniecznych nakładów akustycznych, a także zadośćuczynienia za krzywdę i naruszeni dóbr osobistych powódki.
Dowód: wezwanie do zapłaty z dowodem nadania (k. 24-26).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych w treści uzasadnienia dokumentów prywatnych i urzędowych.
W myślart. 244 § 1 k.p.c.dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Z kolei w świetle brzmieniaart. 245 k.p.c.dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Strony nie kwestionowały prawdziwości zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, a i Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. Ustalenia faktyczne w sprawie Sąd oparł także na treści kopii dokumentów, które co prawda dokumentami nie są, jednak odzwierciedlają treść dokumentów, dlatego posiadają znaczną moc dowodową.
Sąd oddalił wnioski dowodowe pozwanego zawarte w odpowiedzi na pozew, albowiem pozostały materiał dowody był wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd pominął dowód z przesłuchania stron oraz dowód z opinii biegłego w dziedzinie szacowania nieruchomości, albowiem ze względu na postawę powódki przeprowadzenie tych dowodów okazało się niemożliwe. Pomimo prawidłowego wezwania jej na rozprawę, powódka nie stawiła się w Sądzie dnia 11 stycznia 2017r., wobec czego nie było możliwe przeprowadzenie dowodu z jej zeznań. Ponadto, pomimo wyznaczonego dodatkowego terminu, nie umożliwiła biegłemu wstęp na nieruchomość w celu dokonania wyceny.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Na wskazać trzeba, że zbycie nieruchomości przez powódkę w toku postępowania nie ma wpływu na jej legitymację procesową w niniejszej sprawie.
Podstawą roszczeń powódki jestart. 129 ust 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska(dalej p.o.ś.), zgodnie z którym, jeżeli w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości korzystanie z niej lub z jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, właściciel nieruchomości może żądać wykupienia nieruchomości lub jej części. Zgodnie zustępem 2ww. artykułu, w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądaćodszkodowania za poniesioną szkodę; szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości. Odnosząc się do podstawy prawnej roszczenia powódki wskazać należy, że przewidziana wart. 129p.o.ś. odpowiedzialność odszkodowawcza obejmuje także te szkody, które wynikają z przekroczenia standardów jakości środowiska w zakresie emitowanego hałasu.Artykuł 135 ust. 1p.o.ś., przewidujący możliwość ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, jest wyjątkiem od zasady wyrażonej wart. 144 ust. 1p.o.ś., zgodnie z którą eksploatacja instalacji w rozumieniuart. 3 pkt 6p.o.ś., nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska. Wyjątek ten polega na tym, że na terenie obszaru ograniczonego użytkowania eksploatacja instalacji może powodować przekroczenie standardów jakości środowiska. Wart. 129 - 136p.o.ś. ustawodawca uregulował samodzielne podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej związanej z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości oraz z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania, opierając się na założeniu, że ryzyko szkód związanych z działalnością uciążliwą dla otoczenia powinien ponosić podmiot, który tę działalność podejmuje dla własnej korzyści. Przesłankami tej odpowiedzialności są: wejście w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, szkoda poniesiona przez właściciela nieruchomości, jej użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługujeprawo rzeczowedo nieruchomości, i związek przyczynowy między wprowadzonym ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości a szkodą. Zart. 129 ust. 2p.o.ś. wynika, iż szkodą jest także zmniejszenie wartości nieruchomości, co koresponduje z pojęciem straty w rozumieniuart. 361 § 2 k.c., przez którą rozumie się między innymi zmniejszenie aktywów. Obniżenie wartości nieruchomości stanowi przy tym wymierną stratę, niezależnie od tego czy właściciel ją zbył, czy też nie zamierza podjąć w tym kierunku żadnych działań. Nieruchomość jest bowiem dobrem o charakterze inwestycyjnym. Wedługart. 129 ust. 2p.o.ś., ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jest także ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania. W związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania pozostaje nie tylko obniżenie wartości nieruchomości, będące następstwem ograniczeń przewidzianych bezpośrednio w treści rozporządzenia o utworzeniu obszaru, lecz także obniżenie wartości nieruchomości wynikające z tego, że wskutek wejścia w życie rozporządzenia dochodzi do zawężenia granic własności (art. 140 k.c.w zw. zart. 144 k.c.), i tym samym ścieśnienia wyłącznego władztwa właściciela względem nieruchomości położonej na obszarze ograniczonego użytkowania. O ile bowiem właściciel przed wejściem w życie rozporządzenia mógł żądać zaniechania immisji (hałasu) przekraczającej standard ochrony środowiska, o tyle w wyniku ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania możliwości takiej został pozbawiony. Inaczej mówiąc, szkodą podlegającą naprawieniu na podstawieart. 129 ust. 2p.o.ś., jest także obniżenie wartości nieruchomości wynikające z faktu, iż właściciel nieruchomości będzie musiał znosić dopuszczalne na tym obszarze immisje (np. hałas)(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2010 r. III CZP 128/09, LEX nr 578138).
Stosownie do treściart. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.Artykuł 232 k.p.c.nakłada na stronę obowiązek wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi ona skutki prawne, zaś wzdaniu drugimzezwala sądowi na dopuszczenie dowodu niewskazanego przez stronę. Niewskazanie przez stronę stosownych środków dowodowych prowadzi z kolei do uznania na podstawieart. 6 k.c., iż nie wykazała ona faktu, z którego wywodzi skutki prawne.
Przekładając powyższą normę na realia przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż powódka powinna wykazać, że w stosunku do pozwanego zachodzą podstawy do przyjęcia, iż ponosi od odpowiedzialność za szkodę w majątku powódki. Należy także zaznaczyć, iż to na stronach niniejszego procesu ciążyła odpowiednia inicjatywa dowodowa przy uwzględnieniu zasady kontradyktoryjności, tym bardziej, że zarówno powódka jak i pozwany byli reprezentowani przez fachowych pełnomocników.
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie powódka nie wykazała przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego. Pomimo wykazanej przez powódkę inicjatywy dowodowej i podniesionych przez nią twierdzeń, przeprowadzenie kluczowego dla jej roszczenia dowodu okazało się niemożliwe. Jakkolwiek złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny szacowania nieruchomości, to do przeprowadzenia tego dowodu ostatecznie nie doszło, co obciąża powódkę. Mając na względzie przepisart. 233 k.p.c., Sąd uznał, iż powódka domagając się przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, powinna była umożliwić mu wstęp na teren nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, nawet jeżeli w trakcie postępowania ją zbyła. Samo położenie nieruchomości powódki w strefie ograniczonego użytkowania nie przesądza bowiem jeszcze o odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego, a powódka nie wykazała konkretnej szkody powstałej w związku z ograniczeniem jej sposobu korzystania z nieruchomości. Powódka podnosiła, że w związku ze spadkiem wartości nieruchomości, cena, za jaką zbyła nieruchomość była niższa, od te którą mogłaby uzyskać, gdyby nie ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości. Jest te jednak jedynie gołosłowne twierdzenie powódki, albowiem brak jest dowodów w postaci opinii biegłego z dziedziny szacowania nieruchomości, który potwierdzałby tę okoliczność. Ponadto nie przedłożyła ona dokumentu w postaci umowy sprzedaży nieruchomości, co w zestawieniu z wnioskami opinii biegłego pozwoliłoby na ustalenie, czy w istocie doszło do powstania realnej szkody. Powódka zatem nie wykazała swojego roszczenia zarówno co do zasady, jak i wysokości.
Mając na względzie powyższe, Sąd oddalił powództwo. (punkt I wyroku)
Wobec tego, że powódka cofnęła pozew w zakresie żądania kwoty 20.000 zł tytułem części nakładów koniecznych na nieruchomość, Sąd na podstawieart. 203 § 1 k.p.c.orazart. 355 § 1 i 2 k.p.c.umorzył postępowanie co do tej kwoty (punkt II wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c., to jest zgodnie z zasadą odpowiedzialności strony przegrywającej za wynik procesu, obciążając nimi w całości powódkę.  Na koszty postępowania w niniejszej sprawie składają się: opłata sądowa od pozwu w kwocie 4.000 zł (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), którą powódką uiściła w części tj. w kwocie 1.000 zł oraz koszty zastępstwa procesowego obu stron - po. 3.600 zł (§ 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa -17 zł. Sąd zatem obciążył powódkę kosztami poniesionej przez nią opłaty sądowej od pozwu oraz kosztami jej zastępstwa procesowego, a nadto zasądził od niej na rzecz pozwanego kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu poniesionych przez niego kosztów zastępstwa procesowego (punkt III wyroku).
SSO Zofia Lehmann

ZARZĄDZENIE

1
Notować;

2
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego;

3
Z apelacją lub za 14 dni.

P., dnia ………………….2017 r.
Zofia Lehmann