Sąd Okręgowy w Radomiu
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 976/17
Data wyroku: 2017-11-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Kobylski, Agnieszka Chaciej, Anna Szymczak
Słowa kluczowe: Środki odwoławcze
Podstawa prawna: art. 439§1 pkt. 4 kpk
Teza: Nie ulega żadnym wątpliwościom, iż Sąd nie jest związany ani opisem czynu zarzuconego oskarżonemu ani wskazaną przez oskarżyciela kwalifikacja prawną, że jest to jedynie pogląd prawny prokuratora na zarzucany czyn. A tym samym  Sąd może ów opis, jak i jego kwalifikację modyfikować, bacząc by nie wykroczyć poza granice skargi. Jednocześnie należy pamiętać, iż dyspozycja art. 399 § 1 k.p.k. nakłada na Sąd obowiązek uprzedzenia obecnych na rozprawie stron o możliwości zakwalifikowania czynu z innego przepisu. Treść tego przepisu nie pozostawia też żadnej wątpliwości, iż czynność ta może być dokonana tylko i wyłącznie w toku rozprawy. Nie jest to możliwe, jak to uczynił Sąd Okręgowy w Radomiu w ramach posiedzenia wyznaczonego w trybie art. 339 k.p.k., a więc przed przeprowadzeniem rozprawy. Tylko okoliczności ujawnione w jej toku mogą stanowić podstawę do odmiennej oceny prawnej czynu niż ta zaprezentowana w akcie oskarżenia. Ta odmienna ocena prawna nie powstaje z chwilą wydania postanowienia w przedmiocie uprzedzenia stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu, uaktualnia się bowiem z chwilą wydania przez Sąd wyroku, a staje się ostateczną z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia bądź to na skutek nie wywiedzenia środka odwoławczego lub też jego nieuwzględnienia i podzielenia tej oceny prawnej przez sąd odwoławczy.

Sygn. akt V Ka 976/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 listopada 2017 r.
Sąd Okręgowy w Radomiu V Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Anna Szymczak
Sędziowie: SSO Agnieszka Chaciej
SSO Marcin Kobylski(spr.)
Protokolant: sekr. sądowy Edyta Słonecka
Przy udziale Prokuratora Grzegorza Walickiego
po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2017 r.
sprawyZ. K.
synaJ.iZ. z domu G.,ur. (...)wP.
oskarżonego o przestępstwo zart. 13 §1kkw zw zart.280 §2kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Kozienicach
z dnia 28 sierpnia 2017r. Sygn. akt II K 382/17
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Radomiu do ponownego rozpoznania.
SSO Agnieszka Chaciej SSO Anna Szymczak SSO Marcin Kobylski

V Ka 976 / 17

UZASADNIENIE
Z. K.został oskarżony o to, że:
w dniu 1 kwietnia 2017 roku wP.woj.(...), grożącJ. K.pozbawieniem życia i posługując się przy tym nożem kuchennym z czarną rękojeścią o długości ostrza 12,5 cm z napisem(...)usiłował zabrać w celu przywłaszczenia 3 butelki wódki marki(...)o łącznej wartości 64,50 złotych, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na interwencje pokrzywdzonej oraz świadka zdarzenia
tj. o przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k.
wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Kozienicach w sprawie II K 382 / 17 uznałZ. K.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z tym, że czyn ten zakwalifikował zart. 281 k.k.i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności; na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet tej kary zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 1 kwietnia 2017 roku godz. 15:30 do dnia 28 sierpnia 2017 roku oraz zasądził od oskarżonego na rzecz skarbu Państwa kwotę 718,78 zł tytułem zwrotu wydatków i zwolnił go od opłaty.
Wyrok powyższy na podstawiart. 425 § 1 i 2 k..k. iart. 444 k.p.k.zaskarżył w całości na niekorzyść oskarżonego oskarżyciel publiczny.
Powołując się na treśćart. 427 § 2 k.p.k.iart. 438 pkt 1 i 2 k.p.k.zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1
obrazę prawa karnego materialnego, a mianowicieart. 281 k.k., poprzez nie wskazanie w opisie czynu przypisanego oskarżonemu ustawowych znamion tego przestępstwa;

2
obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia pod postaciąart. 413 § 2 pkt. 1 k.p.k.polegającą na niewskazaniu w opisie czynu przypisanego oskarżonemu ustawowych znamion przestępstwa określonego wart. 281 k.k.

Podnosząc powyższe zarzuty w oparciu o treśćart. 427 § 1 k.p.k.iart. 437 § 2 k.p.k.wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmodyfikowanie opisu czynu zarzuconego oskarżonemu i przyjęcie, że swoim zachowaniem dopuścił się tego, że: w dniu 1 kwietnia 2017 roku wP.woj.(...), w celu utrzymania się w posiadaniu 3 butelek wódki marki(...)o łącznej wartości 64, 50 zł bezpośrednio po kradzieży groziłJ. K.pozbawieniem życia, posługując się przy tym nożem kuchennym z czarną rękojeścią o długości ostrza 12,5 cm z napisem(...).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja oskarżyciela publicznego niezależnie od postawionych wyrokowi zarzutów okazała się na tyle skuteczna, iż doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Omówienie powodu takiej oceny apelacji wymaga poczynienia przed tym spostrzeżeń natury ogólnej dotyczącej istoty i funkcji postępowania odwoławczego. Rola Sądu odwoławczego przy kontrolowaniu prawidłowości orzeczenia Sądu I instancji sprowadza się nie tylko do rozważenia wszystkich istotnych zarzutów oraz wniosków wskazanych w środku odwoławczym (art. 433 § 2 k.p.k.). Ten podstawowy obowiązek nie jest obowiązkiem wyłącznym, gdyż ustawa nakazuje także zbadanie z urzędu czy konieczna jest modyfikacja wyroku z powodu uchybień procesowych o charakterze bezwzględnym (art. 439 k.p.k.), bądź ze względu na oczywistą niesprawiedliwość orzeczenia (art. 440 k.p.k.). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy rozpoznał sprawę należącą do właściwości sądu wyższego rzędu (art. 439 § 1 pkt. 4 k.p.k.). Prokurator kierując akt oskarżenia przeciwkoZ. K.zarzucił mu popełnienie zbrodni wyczerpującej znamiona opisane w dyspozycjiart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k.i wskazał, iż stosownie doart. 25 § 1 pkt. 1 k.p.k.,31 § 1 k.p.k.sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd Okręgowy w Radomiu. Sąd ten po przeprowadzeniu posiedzenia wyznaczonego w trybieart. 339 k.p.k.postanowieniem z dnia 31 maja 2017 roku na podstawieart. 399 § 1 k.p.k.uprzedził strony postępowania o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu zarzuconegoZ. K.zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k.naart. 281 k.k.a następnie na podstawieart. 35 § 1 k.p.k.w zw. zart. 24 § 1 k.p.k.stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kozienicach. Nie ulega żadnym wątpliwościom, iż Sąd nie jest związany ani opisem czynu zarzuconego oskarżonemu ani wskazaną przez oskarżyciela kwalifikacja prawną, że jest to jedynie pogląd prawny prokuratora na zarzucany czyn. A tym samym Sąd może ów opis, jak i jego kwalifikację modyfikować, bacząc by nie wykroczyć poza granice skargi. Jednocześnie należy pamiętać, iż dyspozycjaart. 399 § 1 k.p.k.nakłada na Sąd obowiązek uprzedzenia obecnych na rozprawie stron o możliwości zakwalifikowania czynu z innego przepisu. Treść tego przepisu nie pozostawia też żadnej wątpliwości, iż czynność ta może być dokonana tylko i wyłącznie w toku rozprawy. Nie jest to możliwe, jak to uczynił Sąd Okręgowy w Radomiu w ramach posiedzenia wyznaczonego w trybieart. 339 k.p.k., a więc przed przeprowadzeniem rozprawy. Tylko okoliczności ujawnione w jej toku mogą stanowić podstawę do odmiennej oceny prawnej czynu niż ta zaprezentowana w akcie oskarżenia. Ta odmienna ocena prawna nie powstaje z chwilą wydania postanowienia w przedmiocie uprzedzenia stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu, uaktualnia się bowiem z chwilą wydania przez Sąd wyroku, a staje się ostateczną z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia bądź to na skutek nie wywiedzenia środka odwoławczego lub też jego nieuwzględnienia i podzielenia tej oceny prawnej przez sąd odwoławczy. Kwalifikacja prawna wskazana w akcie oskarżenia nie wiąże Sądu, jak już powyżej wskazano może podlegać modyfikacji czy też zmianie, ale na etapie postępowanie sądowego decyduje o właściwości sądu, trybie postepowania, składzie i itp. – wyrok SA w Białymstoku z dnia 13 marca 2003 roku w sprawie II Aka 41 / 03. Zatem Sąd Okręgowy w Radomiu uprzedzając strony o możliwości zakwalifikowania czynu zarzuconego oskarżonemuZ. K.w akcie oskarżenia z innego przepisu na posiedzeniu wyznaczonym w trybieart. 339 k.p.k.i stwierdzając swą niewłaściwość dopuścił się naruszenia przepisów postępowania pod postaciąart. 399 § 1 k.p.k.,art. 25 § 1 pkt. 1 k.p.k.35k.p.k.To naruszenie zaś spowodowało, iż sprawa została rozpoznana przez Sąd niższego rzędu – Sąd Rejonowy zamiast właściwy rzeczowo Sąd Okręgowy. Uchybienie to ma charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt. 4 k.p.k.), a jej stwierdzenie powoduje uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Biorąc pod uwagę całokształt powyżej przedstawionych okoliczności Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi właściwemu rzeczowi i miejscowo tj. Sądowi Okręgowemu w Radomiu.
SSO Anna Szymczak
SSO Agnieszka Chaciej SSO Marcin Kobylski