Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 72/17
Data wyroku: 2017-05-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: grzegorz miśkiewicz, Maria Mrozik-Sztykiel, Ewa Jethon
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko mieniu
Podstawa prawna: art. 286 § 1 k.k.

Sygn.akt. II AKa 72/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 maja 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie w Wydziale II Karnym w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SA Maria Mrozik - Sztykiel /spr./ Sędziowie:SA Ewa Jethon
SO(del) Grzegorz Miśkiewicz
Protokolant: st. sekr.sąd. Katarzyna Rucińska
przy udziale prokuratora Leszka Woźniaka i oskarżycielki posiłkowej - subsydiarnejM. P. (1)
po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2017 r.
sprawyT. G.ur. (...)wN.s.J.iK.
oskarżonego o czyny zart. 286 § 1 kk
z powodu apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. XVIII K 286/15
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
zasądza od oskarżonegoT. G.na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym opłatę w wysokości 180 złotych.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 3 listopada 2016 r. sygn. akt XVIII K 286/13:
I. uznał oskarżonegoT. G.w ramach zarzucanego mu czynu za winnego tego, że działając w warunkach ciągu przestępstw:
-w maju 2008 r wŁ., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziłM. P. (1)do niekorzystnego rozporządzenia w wysokości 200 000 (dwustu tysięcy) złotych wprowadzając ją w błąd w zakresie swojej sytuacji materialnej, w tym poprzez zatajenie, że jest dłużnikiem innych osób tj. przestępstwa zart. 286§ 1 k.k.,
-w okresie od maja 2008 r. do grudnia 2008 r. wŁ., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziłM. P. (1)do niekorzystnego rozporządzenia w wysokości 150 000 (stu pięćdziesięciu tysięcy) złotych wprowadzając ją w błąd w zakresie swojej sytuacji materialnej, w tym poprzez zatajenie, że jest dłużnikiem innych osób tj. przestępstwa zart. 286§1 k.k.,
-w pierwszej połowie 2009 r wŁ., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziłM. P. (1)do niekorzystnego rozporządzenia w wysokości 120 000 (stu dwudziestu tysięcy) złotych wprowadzając ją w błąd w zakresie swojej sytuacji materialnej, w tym poprzez zatajenie, że jest dłużnikiem innych osób tj. przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.i na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 91 §1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności;
II.na podstawieart. 69§1 i §2 k.k.,art. 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wykonanie wymierzonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby;
III.na podstawieart. 46§1 k.k.w zw. zart. 4§1 k.k.zasądził od oskarżonego na rzeczM. P. (1)kwotę 354.000 złotych;
IV.zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w tym obciążył go opłatą w wysokości 180 złotych.
Apelacje od tego wyroku wnieśli na korzyść oskarżonego – jego obrońca i prokurator.
Apelacjaobrońcyoskarżonego zarzuca wyrokowi:
I. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
a)art. 4 k.p.k.,art. 5 § 2 k.p.k.,art. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k.polegającą na dowolnej i jednostronnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanej w sposób sprzeczny z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, z całkowitym pominięciem i zbagatelizowaniem dowodów przemawiających na korzyść oskarżonego, a nadto uwzględnieniem wyłącznie dowodów niekorzystnych, przy jednoczesnym niedostatecznym uzasadnieniu zajętego przez Sąd stanowiska, zwłaszcza poprzez:
-przyjęcie, że oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim w celu doprowadzenia pokrzywdzonej do niekorzystnego rozporządzenia jej majątkiem, o czym świadczyć ma brak informowanie jej o ciążących na oskarżonym zobowiązaniach, mimo iż zobowiązania te były przez oskarżonego sukcesywnie regulowane, a brak uregulowania zobowiązania względem pokrzywdzonej wynika tylko i wyłącznie z braku rozliczenia między stronami nakładów finansowych i osobistych ze strony oskarżonego na inwestycje prowadzone przez pokrzywdzoną,
-bezpodstawna odmowa obdarzenia walorem wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie jego wkładu finansowego i osobistego w inwestycje pokrzywdzonej mimo, iż pokrzywdzona nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń, a wyjaśnienia oskarżonego znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków,
-pominięcie zeznań św.K.,S.iW.-P.w zakresie spłaty zadłużenia, a św.T.w zakresie zakupu betonu na jedną z licznych inwestycjiM. P., który to fakt pomocy przy prowadzeniu robót budowlanych przez oskarżonego pokrzywdzona próbowała ukryć lub umniejszyć, bo wiązała się z zapłatą za niektóre towary i usługi,
- pominięcie przy orzekaniu faktu, że oskarżony częściowo rozliczył się z pokrzywdzoną, a także chciał jej przekazać kwotę 20.000 USD, których pokrzywdzona nie przyjęła. 
b)art. 424 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.k., polegającą na wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia wyroku co do faktów i okoliczności, jakie sąd uznał za udowodnione w zakresie wiedzy pokrzywdzonej o sytuacji finansowej oskarżonego w momencie przekazywania mu pieniędzy, co spowodowało, że uzasadnienie wyroku nie spełnia ustawowych wymogów i uniemożliwia jednoznaczne odtworzenie toku rozumowania sądu i prawidłową kontrolę zaskarżonego wyroku;
II. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjęty za podstawę wyroku, mogący mieć wpływ na jego treść, polegający na stwierdzeniu, iż oskarżony doprowadził pokrzywdzoną do niekorzystnego rozporządzenia swoim majątkiem, wprowadzając ją w błąd co do swej sytuacji materialnej poprzez zatajenie, iż jest dłużnikiem innych osób, mimo, iż sytuacja materialna oskarżonego w tamtym okresie pozwalała na sukcesywną spłatę tych zobowiązań, pokrzywdzona została poinformowana na jaki cel idą przekazywane przez nią pieniądze (co ustalił Sąd Okręgowy), a brak uregulowania zobowiązania względemM. P. (1)wynika tylko i wyłącznie z braku rozliczenia nakładu finansowego i osobistego oskarżonego na inwestycjach pokrzywdzonej, który to nakład znajduje potwierdzenie zarówno w wyjaśnieniach oskarżonego jak i zeznaniach świadków;
co w konsekwencji doprowadziło do jego bezpodstawnego skazania
III. obrazę prawa materialnego, a mianowicie:
a)art. 46 § 1 k.k.poprzez nałożenie na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody mimo braku ustalenia jej rzeczywistej wysokości przez co zasądzona na rzeczM. P. (1)jest niesłusznie zawyżona,
b)art. 91 § 1 k.k.poprzez przyjęcie przez Sąd, że działanie oskarżonego zostało popełnione w warunkach ciągu przestępstw, mimo, iż sąd nie miał wystarczającego materiału dowodowego, aby określić daty poszczególnych pożyczek, a ustalenia dokonane w uzasadnieniu obejmują daty zbyt od siebie odległe, aby można było mówić o ciągu przestępstw.
Podnosząc powyższe zarzuty apelacja wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. 
W przypadku nieuwzględnienia powyższego, z daleko posuniętej ostrożności procesowej, skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Apelacja

      prokuratora
Prokuratury Rejonowej Warszawa – Żoliborz w Warszawie zarzuca wyrokowi:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w odniesieniu do zarzucanego oskarżonemu czynu, mający wpływ na jego treść, poprzez uznanie przez Sąd, iż zgromadzone w niniejszej sprawie dowody dają podstawę do przypisania oskarżonemu winy i sprawstwa w zakresie stawianego mu zarzutu, że niemożliwa jest inna interpretacja zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w rezultacie doprowadziło do skazaniaT. G., podczas gdy prawidłowa i kompleksowa ocena całości materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego powinno prowadzić do wniosków odmiennych niż zaprezentowane przez Sąd oraz do uniewinnienia oskarżonego.

W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacje nie zasługują na uwzględnienie.
Nie można podzielić stanowiska skarżących jakoby Sąd Okręgowy dopuścił się obrazy wskazanych przepisów postępowania, co w konsekwencji miało by skutkować błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku mającego wpływ na jego treść.
Sąd Okręgowy, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, za podstawę rozstrzygnięcia przyjął istotne zebrane w sprawie dowody, poddał je analizie oraz ocenie, co do której apelacja obrońcy nie przedstawiła argumentów wskazujących na naruszenie zasadyart. 7 kpk. Nie uszły uwagi Sądu dowody wskazywane w apelacji, tym samym nie można zgodzić się, aby zostały one pominięte.
W sprawie bezspornym jest, że oskarżonyT. G.pożyczył od pokrzywdzonejM. P. (1)w okresie od maja 2008 r. do połowy 2009 r. pieniądze w łącznej kwocie 470000 zł. i do czasu wydania wyroku pożyczek tych nie zwrócił. Nie może również budzić wątpliwości w świetle zebranych dowodów, w tym wyjaśnień oskarżonego, że w tym okresie, a także w następnych latach, nie osiągał on dochodów, natomiast podsiadał liczne i wysokie zadłużenia (vide informacje z Urzędu Skarbowego i Komornika). To, że będąc w zwłoce regulował istniejące zobowiązania wobec niektórych wierzycieli nie może podważyć ustaleń Sądu Okręgowego co do faktu mającego istotne znaczenia, a mianowicie, iż o swojej sytuacji finansowej nie informował pokrzywdzonej i nie miała ona wiedzy w tym zakresie. Oskarżony, jak trafnie ustalił Sąd I instancji, świadomie i celowo ukrywał przed pokrzywdzoną rzeczywistą swoją sytuację finansową, kreował się na osobę zamożną, prowadzącą liczne dochodowe interesy. To, że pokrzywdzona zaufała oskarżonemu, a nawet wykazała się naiwnością, nie zmienia bezspornych faktów, że w czasie zaciągania pożyczek oskarżony zataił przed nią rzeczywistą swoją sytuację finansową, co wraz z okolicznościami dotyczącymi stwarzania pozorów zamożnej osoby, trafnie doprowadziło Sąd meriti do wniosku, iż oskarżony chcąc uzyskać pożyczki w znacznej wysokości wprowadziłM. P. (1)w błąd doprowadzając ją do niekorzystnego rozporządzenia pieniędzmi w kwocie 470 000 zł. Nie może budzić wątpliwości, że działał on w celu osiągnięcia dla siebie korzyści majątkowej, jak i to, że nie dysponował możliwościami finansowymi w zakresie zwrotu zaciągniętych pożyczek. Wyjaśnienia oskarżonego i w tym ostatnim zakresie, jak też jego twierdzenia o istnieniu rozliczeń zostały również rozważone przez Sąd Okręgowy i brak jest podstaw, aby uznać, iż ich ocena naruszaart. 7 kpk. W apelacji obrońcy na te okoliczności brak jest argumentów, które wskazywałyby, że stanowisko tego z Sądu obarczone jest błędem. Kwestionowanie przez skarżących zamiaru bezpośredniego w działaniu oskarżonego jest wbrew faktom i w związku z tym również nie może być skuteczne. Kontrola odwoławcza nie potwierdziła też stanowiska apelacji prokuratora, a twierdzenie jakoby możliwa była „inna interpretacja” zebranych dowodów jest pozbawione zasadności, tym bardziej, że zawarte w apelacji ogólnikowe uzasadnienie nie zawiera argumentów mogących stanowić uzasadnienia dla postawionego zarzutu, jak też zakwestionowania stanowiska Sądu Okręgowego. Takich też argumentów nie znalazł Sąd odwoławczy, co oznacza, że stanowisko Sądu I instancji tak w zakresie ustaleń faktycznych, ustaleń co do winy oskarżonegoT. G.i kwalifikacji prawnej przypisanego czynu zasługuje na akceptację. Również brak jest podstaw do uznania, aby orzeczona wobec oskarżonego kara nosiła cechy rażącej niewspółmierności, a orzeczenie w zakresieart. 46 § 1 kk, wbrew twierdzeniu apelacji obrońcy oskarżonego, uwzględnia nie tylko rzeczywistą wysokość szkody, ale zapadło na korzyść oskarżonego, bowiem wysokość szkody została pomniejszona o wynikającą z nakazu zapłaty kwotę wraz z zasądzonymi odsetkami.
Obrońca w apelacji stawia zarzut naruszenia przez Sąd I instancjiart. 91 § 1 kkuznając, iż brak jest podstaw do przyjęcia w realiach tej sprawy istnienia ciągu przestępstw ze względu na brak konkretnych dat przedmiotowych pożyczek i „zbyt od siebie odległych” ustalonych dat przypisanych przestępstw.
W takiej sytuacji Sąd orzekający, jak należy rozumieć, winien skazując oskarżonego za każdy z przypisanych czynów wymierzyć za każdy z nich odrębnie karę, a następnie karę łączną. Wobec tego, że wobec oskarżonego nie zastosowano rygorówart. 91 § 1 kk, czyli podwyższenia górnej granicy ustawowego zagrożenia, prowadzenie rozważań w tym zakresie jest bezprzedmiotowe, bowiem ewentualna korekta w tej części zaskarżonego wyroku, w sytuacji wymierzenia jednej kary, nie jawi się jako korzystna dla oskarżonego.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na mocyart. 437 § 1 kpkorzekła jak w wyroku.