Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 209/17
Data wyroku: 2017-06-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON

Sygn. akt IVK 209/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 czerwca 2017 r.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie w IV Wydziale Karnym
w składzie: Przewodniczący SSR Radosław Myka
Protokolant: Paulina Puzia
W obecności Prokuratora: -
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2017 r.
sprawyM. O.s.Z.iI. z d. S.,ur. (...)wC.
oskarżonego o to, że:
w dniu 19 lipca 2016r. wC., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i ze z góry powziętym zamiarem, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1000 złotychM. M., która to należność wpłynęła na rachunek bankowy o numerze(...)należący doM. O., ten sposób, że wystawiając ogłoszenie o numerze(...)za pośrednictwem portalu internetowego(...)o sprzedaży urządzenia kuchennego „T. T.” wprowadził w/w w błąd co do zamiaru wywiązania się z tej transakcji, tj. o czyn zart. 286 § 1 k.k.

orzeka:

I
OskarżonegoM. O.uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 286 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.skazuje go na karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności;

II
na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzeka wobec oskarżonegoM. O.obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonejM. M.kwoty 700 (siedemset) złotych;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.B. P.kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) zł plus VAT tytułem zwrotu kosztów obrony wykonywanej z urzędu;

IV
zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa zwrotu kosztów sądowych.

Sygn. akt IV K 209/17

UZASADNIENIE
Na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
M. O., za pośrednictwem portalu internetowego(...), wystawił w dn. 18 września 2015 r. (godz. 9.36) ogłoszenie o numerze(...)o sprzedaży urządzenia kuchennego(...)5 za kwotę 3200 zł.
W dniu 19 lipca 2016 r.M. M., w odpowiedzi na ofertęM. O., zadzwoniła pod wskazany w ogłoszeniu nr telefonu i wyraziła chęć skorzystania z oferty.M. M.pierwotnie zaproponowała sprzedającemu, aby wysłał jej zamówione urządzenie za pobraniem. Ostatecznie jednak, na prośbęM. O., zgodziła się na wpłatę zaliczki w kwocie 1000 zł, zaś pozostałą kwotę miała wpłacić po otrzymaniu urządzenia.M. O.natomiast zobowiązał się wysłaćM. M.urządzenie kuchenne następnego dnia, tj. dn. 20 lipca 2016 r.M. M.jeszcze tego samego dnia, na wskazany przezM. O.jego nr rachunku bankowego o numerze(...), wpłaciła kwotę 1000 zł tytułem zaliczki za urządzenie kuchenne(...)5.
W dniu 20.07.2016 r.M. O.zadzwonił doM. M.i poinformował ją, że otrzymał zaliczkę, jednakże potrzebuje dodatkowych 500 zł na poczet zaliczki.M. M.nie zgodziła się na wpłatę dodatkowej kwoty i poinformowała sprzedawcę, że resztę kwoty wpłaci zgodnie z umową, po otrzymaniu urządzenia. OstatecznieM. O.zapewniłM. M., że jeszcze tego samego dnia wyśle jej zamówione urządzenie.
M. O.nie wywiązał się z warunków umowy sprzedaży zawartej zM. M., nie przesłał kupującej urządzenia, a także nie reagował na próby kontaktu ze strony kupującej. Dopiero po zagrożeniu przezM. M., że złoży zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na Policji,M. O.w dniu 21.07. 2016 r. skontaktował się zM. M.i poinformował ją, że urządzenie(...)wstawił do lombardu za cenę 3800 zł, a wpłaconą przez nią zaliczkę odesłał na jej konto bankowe. Pomimo zapewnieńM. O.,M. M.nie otrzymała zwrotu wpłaconej zaliczki, aM. O.definitywnie zerwał z kupującą kontakt, nie reagował na wysyłane wiadomości ani nie odbierał telefonu.
Po wszczęciu postępowania sądowegoM. O.w dniu 20 czerwca 2017 r. wpłacił na rachunek bankowyM. M.kwotę 300 zł tytułem zwrotu zaliczki za urządzenie(...)5.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie:

częściowo wyjaśnień oskarżonegoM. O.(k.60v, 178-180), zeznań pokrzywdzonejM. M.(k. 8, 180), zawiadomienia o  przestępstwie (k.1), wydruku potwierdzenia przelewu (k. 2), informacji zfirmy (...).pl (k. 20-23), informacji z(...) S.A.(k. 37-43, k. 48-49), danych osobo-poznawczych (k. 62), protokołu oględzin akta sprawy karnej (k. 63-64), dokumentacji bankowej (k. 65-82 ), danych o karalności (k. 83-85), odpisów wyroków (k. 149-158, k. 162), oraz dowodu wpłaty (k. 176).
Przesłuchany w postępowaniu przygotowawczym w charakterze podejrzanego,M. O.przyznał się po popełnienia zarzucanego mu czynu i skorzystał z przysługującego mu prawa do odmowy składania wyjaśnień(k.60v). Przesłuchany w toku postępowania jurysdykcyjnego(k. 178-180),oskarżony podtrzymał, iż przyznaje się do zarzuconego mu czynu. Wyjaśnił, iż do popełnienia czynu skłoniła go jego sytuacja finansowa, albowiem jest osobą uzależnioną od hazardu w związku czym popadł w długi, z którymi nie mógł sobie poradzić. Podał, iż jego zamiarem nie było nieoddanie pokrzywdzonej pieniędzy. Oskarżony wychodził z założenia, że weźmie te pieniądze, pomnoży je i odda je pokrzywdzonej.
Sąd zważył, co następuje:
Sąd uwzględnił wyjaśnienia oskarżonego tylko w tej części, w której oskarżony przyznał się do zarzuconego mu czynu. Za nieodpowiadające prawdzie natomiast, Sąd uznał wyjaśnienia oskarżonego, w zakresie w jakim wskazał, iż nie miał zamiaru ani oszukać pokrzywdzonej ani nie oddać jej zaliczki, jedynie chciał pomnożyć otrzymaną kwotę, a następnie zwrócić pokrzywdzonej zaliczkę. Te twierdzenia, w ocenie Sądu są sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zwłaszcza wobec faktu, iż oskarżony podobnych czynów dopuścił się w przeszłości, za co został prawomocnie skazany. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż oskarżony wyrokami Sądu Rejonowego w Ciechanowie: z dnia 23.02.2016 r. został prawomocnie skazany za popełnienie w dniu 26.06.2015 r., w podobny sposób, przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.na szkodęR. S.; z dnia 09.06.2014r. za popełnienie w dniu 03.02.2014 r., w podobny sposób, przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.na szkodęM. P.; z dnia 21.01.2016r. za popełnienie w dniu 26.03.2015 r., w podobny sposób, przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.na szkodęM. S.. Nadto wyrokiem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 16.04.2014 r. został prawomocnie skazany za popełnienie w dniu 09.07.2013 r., w podobny sposób, przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.na szkodęM. T.. Co więcej, wyrokiem Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 19.10.2016 r. został prawomocnie skazany za kolejne przestępstwa zart. 286 § 1 k.k., popełnione kolejno w dniu 03.09.2016 r. na szkodęB. S., w dniu na 07.09.2016 r. na szkodęM. B.oraz w dniu na 11.09.2016 r. na szkodęM. J., wystawiając urządzenie(...)na trzech różnych aukcjach za pośrednictwem portalu internetowego(...).pl. (...)świadczy, iż czyn popełniony na szkodęM. M.nie miał charakteru incydentalnego, przeciwnie stanowi kolejny z rzędu przejaw przestępczej działalnościM. O.. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż oskarżony wystawiając przedmiot na portalu internetowym(...), nie miał zamiaru wywiązać się z zawartej umowy kupna-sprzedaży. Sąd stoi na stanowisku, że działanieM. O., zdominowanie chęcią zdobycia łatwych pieniędzy, ukierunkowane było wyłącznie na osiągnięcie korzyści majątkowej, za oferowanie przedmiotu, który w rzeczywistości mógł nie znajdować się w posiadaniu oskarżonego. O powyższym świadczy również fakt, iż po otrzymaniu kwoty 1000 zł, oskarżony chciał wyłudzić odM. M.kolejne 500 zł zaliczki. Biorąc pod uwagę wszystkie ww. okoliczności, należało stwierdzić, iżM. O.wcale nie miał zamiaru wywiązać się z umowy ani zwrócić pokrzywdzonej, równowartości wpłaconej zaliczki, a jedynie miał zamiar zatrzymać ją dla siebie. W uznaniu Sądu składane przez skazanego wobec pokrzywdzonej deklaracje o gotowości zwrotu zaliczki służyły przede wszystkim temu, abyM. M.nie złożyła zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Wprawdzie jak wskazano skazany uiścił 300 zł tytułem naprawy szkody, lecz należy zwrócić uwagę, iż uczynił to (a właściwie jego rodzina) bezpośrednio przed terminem rozprawy, co miało na celu polepszenie jego sytuacji procesowej.
Jednocześnie zasłanianie się przez oskarżonego trudną sytuacją finansową, w tym uzależnieniem od hazardu oraz popadnięciem w długi, w ocenie Sądu nie miało żadnego znaczenia dla oceny bezprawnego charakteru czynu oskarżonego. Stwierdzić należy, iż nawet jeśli oskarżony rzeczywiście jest uzależniony od hazardu, to okoliczność ta nie stanowi żadnego usprawiedliwienia dla jego zachowania wobecM. M.w dniu 19 lipca 2016 r.
Reasumując, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, Sąd nie miał wątpliwości, że treść wyjaśnień oskarżonego stanowi jedynie przyjętą przez niego linię obrony. Oskarżony, zawierając umowę kupna – sprzedaży urządzenia kuchennegomarki T. (...), miał świadomość, że spoczywa na nim obowiązek wysłania towaru kupującej, lecz pomimo tego oskarżony, wprowadzając pokrzywdzoną w błąd, nie miał zamiaru wysłać pokrzywdzonej zamówionego urządzenia, zatrzymując otrzymaną zaliczkę, a tym samym osiągając korzyść majątkową w postaci 1.000 zł.
Za wiarygodne w całości, Sąd uznał zeznania złożone przez pokrzywdzonąM. M., która w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący opisała przebieg wydarzeń związanych z zakupem urządzenia(...)5. Pokrzywdzona, kierując się zaufaniem do oskarżonego wpłaciła na wskazany przez niego nr rachunku bankowego zaliczkę w kwocie 1.000 zł, na poczet ceny urządzenia. Nadto zapewnienia oskarżonego, utwierdziły pokrzywdzoną w przekonaniu, iż oskarżony wywiąże się z umowy kupna-sprzedaży i zgodnie z telefonicznymi ustaleniami, towar zostanie przez oskarżonego wysłany następnego dnia. Sąd dał wiarę zeznaniom pokrzywdzonej, także co do okoliczności, iż oskarżony nie zwrócił jej wpłaconej zaliczki w całości, a jedynie kwotę 300 zł, już po złożeniu przez nią zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, albowiem okoliczność ta nie była kwestionowana przez oskarżonego, nadto znajduje potwierdzenie w dołączonym do akt sprawy dowodzie wpłaty. W ocenie Sądu zeznania pokrzywdzonej nie budzą żadnych zastrzeżeń co do ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Okoliczności podane przez pokrzywdzoną znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Ponadto są spójne oraz zgodne za zasadami prawidłowego rozumowania. Zeznania pokrzywdzonejM. M.jako wartościowy materiał dowodowy, stanowiły podstawę ustaleń faktycznych jakie Sąd poczynił w realiach przedmiotowej sprawy.
Sąd wziął pod uwagę i uczynił ważnym elementem dokonywania ustaleń stanu faktycznego dowody z ww. dokumentów, w szczególności: potwierdzenie wykonania przelewu na rachunek bankowy oskarżonego wbanku (...) S.A., informację zfirmy (...).pl, dokumentacjęBanku (...), a także potwierdzenie przelewu na rachunek bankowy pokrzywdzonej. Wszystkie ww. dokumenty, wraz z zeznaniami pokrzywdzonej pozwoliły ustalić rzeczywisty stan rzeczy. Należy także zauważyć, że treść żadnego z dokumentów nie była kwestionowana przez którąkolwiek ze stron.
W świetle tak ukształtowanego materiału dowodowego, po dokonaniu jego oceny w oparciu o kryteria wskazane wart. 7 k.p.k.Sąd uznał, iż okoliczności czynu i wina oskarżonegoM. O.odnośnie zarzucanego mu czynu nie budzi żadnych wątpliwości.
Sąd nie miał wątpliwości, że oskarżonyM. O.w dniu 19 lipca 2016r. wC., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i ze z góry powziętym zamiarem, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1000 złotychM. M., która to należność wpłynęła na rachunek bankowy o numerze(...)należący doM. O., ten sposób, że wystawiając ogłoszenie o numerze(...)za pośrednictwem portalu internetowego(...)o sprzedaży urządzenia kuchennego „T. T.” wprowadził w/w w błąd co do zamiaru wywiązania się z tej transakcji, tym samym swoim zachowaniem wypełnił dyspozycję przepisuart. 286 § 1 k.k.
Wskazać należy, iż odpowiedzialności karnej na podstawieart. 286 § 1 kk. podlega ten, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd lub wyzyskania błędu. Przestępstwo oszustwa ma charakter materialny, przy czym jego skutkiem jest właśnie niekorzystne rozporządzenie mieniem własnym lub cudzym przez osobę wprowadzoną w błąd lub której błąd został przez sprawcę wyzyskany. W zakresie strony przedmiotowej przestępstwo oszustwa jest przestępstwem umyślnym zaliczanym do tzw. celowościowej odmiany przestępstw kierunkowych. Charakterystyczny dla strony podmiotowej tego przestępstwa zamiar bezpośredni powinien obejmować zarówno cel działania sprawcy, jak i sam sposób działania zmierzającego do zrealizowania tego celu. Sprawca musi chcieć użyć takiego właśnie sposobu działania, na przykład wprowadzenia innej osoby w błąd dla osiągnięcia korzyści majątkowej i cel ten musi stanowić punkt odniesienia przy realizowaniu każdego ze znamion przedmiotowych przestępstwa (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 04.01.2011r., III KK 181/10, OSNKW 2011/3/27). Zachowanie sprawcy polega na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w jeden z dwóch wymienionych sposobów, tj. przez wprowadzenie w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Rozporządzeniem będzie każdy akt powodujący zmianę w majątku osoby pokrzywdzonej, a więc zarówno akt o skutkach rzeczowych, jak i obligacyjnych. Transakcja taka musi być jednocześnie niekorzystna, co może polegać na poniesieniu rzeczywistego uszczerbku w majątku lub na przyjęciu zobowiązań majątkowych. Powstanie szkody w mieniu nie jest koniecznym warunkiem do przyjęcia, że doszło do tak pojmowanego niekorzystnego rozporządzenia (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 30 sierpnia 2000 r., V KKN 267/00, OSNKW 2000, nr 9–10, poz. 85). Dla zaistnienia oszustwa musi przy tym istnieć związek przyczynowy między zachowaniem się sprawcy a niekorzystnym rozporządzeniem mieniem przez pokrzywdzonego. Wprowadzenie w błąd (tzw. oszustwo czynne) oznacza, że sprawca swoimi podstępnymi zabiegami doprowadza inną osobę do mylnego wyobrażenia o rzeczywistym stanie rzeczy, np. co do okoliczności zawieranej transakcji. Działanie sprawcy musi się odnosić do okoliczności powodującej, że rozporządzenie mieniem ma charakter niekorzystny (tak: E.M. Guzik-Makaruk, E. Pływaczewski, Komentarz do art. 286 § 1 k.k., LEX OMEGA).
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy nie podlega pod wątpliwość Sądu, iż oskarżonyM. O.swoim działaniem wypełnił znamiona występku oszustwa, albowiem oskarżony nie miał zamiaru wywiązać się z umowy kupna-sprzedaży, zawartej z pokrzywdzoną, jednocześnie zapewniał pokrzywdzoną, najpierw o tym, że wyśle jej urządzenie, a następnie o dokonanym zwrocie zaliczki. W ocenie Sądu oskarżony działał w sposób świadomy i ukierunkowany na osiągnięcie korzyści majątkowej poprzez wprowadzenie w błąd pokrzywdzoną co do zamiaru wywiązania się z warunków umowy. Tym samym oskarżony swoim działaniem doprowadził pokrzywdzoną do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w kwocie 1.000 zł. Pokrzywdzona, dokonując zakupu urządzenia kuchennego przez Internet, będąc przekonana, iż oskarżony jest uczciwym sprzedawcą i wywiąże się z dokonanej transakcji na jego prośbę, wpłaciła na kontoM. O.kwotę 1.000 zł tytułem zaliczki za urządzenie(...)5. Pokrzywdzona nie otrzymała jednak ani urządzenia, ani zwrotu wpłaconej kwoty, zaś oskarżony zerwał z pokrzywdzoną wszelki kontakt. O tym, że oskarżony działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wprowadził pokrzywdzoną w błąd świadczy również jego postępowanie po otrzymaniu zaliczki przez pokrzywdzoną. Oskarżony bowiem unikał kontaktu z pokrzywdzoną, nie odpisywał na wiadomości oraz nie odbierał od pokrzywdzonej telefonu. Dopiero po odczytaniu wiadomości od pokrzywdzonej, z treści której wynikało, iż pokrzywdzona miała zamiar złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na Policji, oskarżony oddzwonił do pokrzywdzonej, informując ją o sprzedaży urządzenia w lombardzie. Nadto zapewnił ją, że odesłał pokrzywdzonej wpłaconą zaliczkę, wykonując przelew zwrotny, po czym całkowicie zerwał kontakt z pokrzywdzoną. Wobec powyższego Sąd nie miał wątpliwości, iż oskarżony wypełnił znamiona występku z art.art. 286 § 1 k.k.
Przy wymiarze kary Sąd uznał za okoliczność obciążającą uprzednią karalność oskarżonego za podobne przestępstwa, w tym fakt, iż czyn popełniony przez oskarżonego nie miał charakteru incydentalnego.
Do okoliczności łagodzących Sąd zaliczył przyznanie się oskarżonego do winy, co znacznie uprawniło przebieg postępowania, postawę oskarżonego, wyrażającą skruchę oraz chęć naprawienia wyrządzonej szkody, stosunkowo niewielką wartość szkody wyrządzonej przestępstwem oraz okoliczność, że oskarżony do chwili wyrokowania dobrowolnie zwrócił część kwoty utraconej przez pokrzywdzoną w wyniku przestępstwa oszustwa.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, zarówno obciążające, jak i łagodzące Sąd, przy zastosowaniu wart. 295 § 2 k.k.w zw. zart. 60 § 6 k.k.z uwagi na naprawienia szkody w części, wymierzył oskarżonemu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, uznając za adekwatną zarówno do stopnia winy, jak i stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonego czynu, a także wystarczającą dla realizacji celów wychowawczych i poprawczych, jak również w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Powyższa kara w ocenie Sądu wpłynie pozytywnie na zachowanie oskarżonego uświadamiając mu niewłaściwość dotychczasowego postępowania i co za tym idzie spełni swą rolę wychowawczą.
Jednocześnie w ocenie Sądu, dotychczasowe skazania i wymierzone kary zarówno o charakterze wolnościowym, jak i kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, nie skłoniły oskarżonego do głębszej refleksji dotyczącej jego postępowania, nie wpłynęły pozytywnie i nie wzbudziły u ww. poczucia respektu dla obowiązujących norm prawnych, co świadczy o znacznym stopniu demoralizacji i braku respektu dla obowiązującego porządku prawnego. W związku z tym Sąd uznał, iż orzekanie wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nie gwarantuje tego, że będzie przestrzegał porządku prawnego i zapobiegnie to powrotowi do przestępstwa. W ocenie sądu tylko bezwzględna kara pozbawienia wolności uświadomi oskarżonemu wagę naruszonych norm prawnych, skłoni do refleksji nad swoim dotychczasowym postępowaniem i zmobilizuje do zmiany swojego postępowania w przyszłości.
Stosując instytucję nadzwyczajnego złagodzenia kary, o której mowa wart. 295 § 2 k.k., Sąd miał na uwadze, iż oskarżony dobrowolnie naprawił część wyrządzonej przestępstwem szkody.
W związku z tym, iż w wyniku przestępstwa pokrzywdzonaM. M.poniosła szkodę w wysokości 1.000 zł, która została naprawiona jedynie w części, tj. do kwoty 300 zł, Sąd stosownie doart. 46 § 1 k.k.zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej kwoty 700 zł.
Na podstawieart. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.w zw. z § 17 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 3 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714) Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.B. P.kwotę 420 zł plus należny podatek VAT tytułem wynagrodzenia za obronę udzieloną oskarżonemu z urzędu.
Mając na uwadze sytuacje majątkową i finansową oskarżonego, Sąd na mocyart. 624 § l k.p.k.zwolnił go od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości.