Sąd Rejonowy w Kaliszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2159/17
Data wyroku: 2017-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Bogumiła Bilewicz

Sygnatura akt I C 2159/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
K., dnia 10-10-2017 r.
Sąd Rejonowy w Kaliszu I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSR Bogumiła Bilewicz
Protokolant:Elżbieta Laskowska
po rozpoznaniu w dniu 26-09-2017 r. w Kaliszu
na rozprawie sprawy z powództwaR. J.,A. J.
przeciwkoJ. J.
- opróżnienie lokalu mieszkalnego

1
Nakazuje pozwanemuJ. J., aby opuścił, opróżnił i wydał powodomR. J.iA. J.dom jednorodzinny położony w(...),

2
Orzeka o uprawnieniu pozwanego do otrzymania lokalu socjalnego, który zobowiązana jest zapewnić gmina właściwa ze względu na miejsce położenia lokalu,

3
Wstrzymuje wykonanie opróżnienia lokalu wobec pozwanego do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego,

4
Zasądza od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 457,00 zł tytułem kosztów postępowania,

5
Przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kaliszu na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.A. D.kwotę 240,00 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu.

SSR Bogumiła Bilewicz
Sygn. akt I C 2159/17UZASADNIENIE
PowodowieR. J.iA. J.wnieśli o nakazanie pozwanemuJ. J., aby opuścił, opróżnił i wydał powodom dom jednorodzinny położony w(...) (...)-(...) B.oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu powodowie podali, że są właścicielami domu jednorodzinnego położonego w(...). Pozwany jest bratem powoda i przez jakiś czas mieszkał w przedmiotowej nieruchomości, opuścił jednak dom rodzinny mieszkając wG.,Z.,P.a od 1998 r. wD.. Od kwietnia 2014 r. pozwany bez zgody powodów pomieszkuje w ich domu, korzysta z całej nieruchomości nie dysponując tytułem prawnym.
PozwanyJ. J.wniósł o oddalenie oraz przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albowiem koszty te nie zostały w całości ani w części pokryte.
W uzasadnieniu pozwany zaprzeczył wszelkim wyraźnie nie przyznanym twierdzeniom powodów. Pozwany podał, że nie „pomieszkuje” w domu mieszkalnym położonym w(...), tylko stale tam zamieszkuje od około 15 lat i jest to jedyne miejsce gdzie ma możliwość zamieszkiwania. Pozwany nie ma dokąd się wyprowadzić.
Sąd zawiadomił GminęB.o toczącym się postępowaniu (art. 15 ustawy). GminaB.nie zgłosiła udziału w postępowaniu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Właścicielami nieruchomości położonej w(...)gm.B.są powodowie na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 25.10.1990 r. Pozwany jest bratem powodaR. J..
W latach 80- tych pozwany przebywał czasowo wG., a około 1985 r. zamieszkał z żoną wZ., a potem przez około 10 lat mieszkał wP.z uwagi na wykonywaną pracę.
Do 2002 r. pozwany wynajmował mieszkanie wraz z partnerką wD..
Powodowie nie mieszkali i obecnie nie mieszkają w przedmiotowej nieruchomości. Około 2002 r. pozwany wprowadził się z powrotem do swoich rodziców w(...)i od tego czasu do chwili obecnej pozwany tam mieszka. Ojciec powoda i pozwanego zmarł w 2011 r. a matka w 2014 r. W chwili ich śmierci pozwany zamieszkiwał w przedmiotowej nieruchomości. Powodowie nie sprzeciwiali się zamieszkiwaniu pozwanego wraz z rodzicami.
(dowód: zeznania częściowo powodów k.69 protokół rozprawy z dnia 26.09.2017 r. 00;58;25, zeznania pozwanego k. 69 protokół rozprawy z dnia 26.09.2017 r. 00;58;58, zeznania świadkówP. Z.k.68v protokół rozprawy z dnia 26.09.2017 r. 00;39;25,M. M.k.68v, protokół rozprawy z dnia 26.09.2017 r. 00;48;33)
W 2015 r. powodowie wszczęli postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania pozwanego z pobytu stałego w(...). Decyzją z dnia 31.10.2016 r. Wójt GminyB.postanowił nie wymeldowaćJ. J.z adresu pobytu stałego(...), gdyż w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, żeJ. J.zamieszkuje pod adresem(...)i nie nastąpiły żadne okoliczności uzasadniające podjęcie decyzji o wymeldowaniu pozwanego z pobytu stałego.
(dowód: decyzja z 31.10.2016 r. w aktach El.5343.9.2015)
W dniu 15.02.2016 r. pomiędzyR. J.iA. J.a pozwanymJ. J.została zawarta umowa użyczenia nieruchomości położonej w(...). Pismem z dnia 3.04.2017 r. powodowie wezwali pozwanego do opuszczenia i opróżniania zajmowanego domu jednorodzinnego położonego w(...)w terminie 7 dni od otrzymania wezwania.
(dowód: umowa użyczenia z 15.02.2016 r k.l49, wezwanie k.7, okoliczność niesporna)
PozwanyJ. J.obecnie nadal zamieszkuje w(...).
Jest rencistą i otrzymuje rentę w kwocie 375,00 zł miesięcznie. Pracuje dorywczo. Choruje na nadciśnienie, ma niedowład prawej nogi po wypadku samochodowym. Pozwany nie ma tytułu prawnego do innego lokalu, w którym mógłby zamieszkać; pozwany nie ma dokąd się wyprowadzić.
(dowód: zeznania pozwanego k. 69 protokół rozprawy z dnia 26.09.2017 r. 00;58;58)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów, którym dał wiarę w całości. Okoliczności w przedmiocie zawarcia umowy użyczenia nie były sporne.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 222§ 1 kcwłaściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
W myślart. 710 kcprzez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezpłatne używanie oddanej w tym celu rzeczy. Treścią umowy użyczenia jest korzystanie z rzeczy cudzej. W myślart. 715 kcjeżeli umowa użyczenia została zawarta na czas oznaczony, użyczenie kończy się z upływem czasu w niej wskazanego. Jeżeli umowa użyczenia została zawarta na czas nie oznaczony, użyczenie kończy się, jeżeli biorący uczynił użytek odpowiadający umowie bądź też upłynął czas, w którym mógł taki użytek uczynić. Brak wskazania w umowie terminu, na jaki umowa została zawarta, przy jednoznacznym określeniu celu, dla którego rzecz została oddana do korzystania, rodzi domniemanie o oznaczonym czasie trwania stosunku, poprzez zdarzenie, jakim jest przeznaczenie jego przedmiotu. W braku oznaczenia w sposób wyraźny lub dorozumiany czasu trwania umowy użyczenia należy przyjąć, że umowa ta, z uwagi na ciągły charakter zobowiązania, wygasa, ilekroć stosunek ten zostanie wypowiedziany przez użyczającego.
Wskazać należy, że wprawdzie przepisy o użyczeniu nie regulują terminów wypowiedzenia przy rozwiązaniu tego rodzaju stosunku prawnego, to jednak zakończenie użyczenia lokalu może uwzględniać analogiczne stosowanie terminów przewidzianych dla wypowiedzenia najmu, z uwagi na zbliżony charakter tych dwóch stosunków prawnych. Zgodnie zart. 688 kcjeżeli czas trwania najmu lokalu nie jest oznaczony, a czynsz jest płatny miesięcznie, najem można wypowiedzieć najpóźniej na trzy miesiące naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego.
Niesporne jest, iż pozwany zamieszkiwał w przedmiotowej nieruchomości za zgodą powodów na podstawie użyczenia z dnia 15.02.2016 r. oraz że powodowie pismem z dnia 3.04.2017 r. wezwali pozwanego do wydania im przedmiotowej nieruchomości, co oznacza że wypowiedzieli umowę użyczenia. Stosunek prawny pomiędzy stronami został rozwiązany, a prawo do zamieszkiwania pozwanego w spornym lokalu wygasło z chwilą wypowiedzenia umowy użyczenia przez powodów. Pozwany nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości położonej w(...)i zobowiązany jest wydać nieruchomość powodom. Wypowiedzenie umowy użyczenia było dokonane przez powodów pismem z dnia 3.04.2017 r. i do zakończenia stosunku łączącego strony doszło najpóźniej z dniem 31.07.2017 r. Pozwany nie kwestionował faktu doręczenia pisma z 3.04.2017 r., zatem po myśliart. 230 kpci231 kpcSąd przyjął, iż do pozwanego pismo to zostało nadane w dniu 04.04.2017 r., zatem termin wypowiedzenia umowy rozpoczął bieg od 1.05.2017 r.
W niniejszym postępowaniu pozwany nie wykazał, że przysługuje mu tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, a po wypowiedzeniu umowy użyczenia przez powodów nie przysługuje mu skuteczne względem właściciela nieruchomości prawo do władania rzeczą. W tych okolicznościach na podstawie wymienionych przepisów orzekł jak w punkcie I wyroku.
Zgodnie zart. 2 ust.1 ustawy o ochronie praw lokatorówust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(Dz.U. Nr 71, poz.733) lokatorem jest najemca lokalu lub osoba używająca lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności. Pozwany był lokatorem w rozumieniu ustawy. Swój tytuł prawny do zamieszkiwania wywodził ze stosunku użyczenia łączącego go z powodami.
Art. 14 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, iż w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu Sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Sąd badając z urzędu czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego orzeka o uprawnieniu tych osób, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną. (art. 14 ust.3)
Jak już zaznaczono, ustawa nakłada na sąd obowiązek rozważenia z urzędu przesłanek uprawnienia osoby, która była lokatorem, do otrzymania lokalu socjalnego, oraz stosownego do wyniku tego badania orzeczenia w wyroku eksmisyjnym. Struktura regulacji zawartej w art. 14 u.o.p.l. wskazuje na to, że sąd w pierwszej kolejności powinienbrać pod uwagę indywidualną sytuację danej osoby, a więc "dotychczasowy sposób korzystania z lokalu i szczególną sytuację materialną oraz rodzinną osób zobowiązanych do jego opróżnienia" (art. 14 ust. 3 u.o.p.l.), z tym że nie może nie orzec o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego w stosunku do wymienionych w art. 14 ust. 4 u.o.p.l. kategorii osób.
Takiego obowiązku sąd nie ma jedynie w pewnych, wyjątkowych okolicznościach, np. uprawniony ma zamieszkać w innym lokalu, gdy powodem eksmisji jest znęcanie się nad rodziną (art. 17 u.o.p.l.) lub gdy zachodzi rażące wykraczanie przez pozwanego o eksmisję przeciwko porządkowi domowemu albo rażąco naganne postępowanie uniemożliwiające wspólne zamieszkiwanie.
Pozwany spełnia przesłanki do przyznania mu prawa do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ust.3). Pozwany niewątpliwie znajduje się w szczególnie trudniej sytuacji materialnej. Jest rencistą i otrzymuje rentę w kwocie 375,00 zł, pracuje dorywczo. Choruje na nadciśnienie, ma niedowład prawej nogi po wypadku samochodowym. Pozwany nie ma tytułu prawnego do innego lokalu, w którym mógłby zamieszkać; pozwany nie ma dokąd się wyprowadzić.
O kosztach orzeczono zgodnie zart. 98 kpci § 7 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie Dz.U. poz.1800). W skład kosztów wchodzi opłata sądowa od pozwu w kwocie 200,00 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240,00 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.
O kosztach pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu orzeczono zgodnie z § 13 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz.1801). SSR Bogumiła Bilewicz