Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 584/17
Data wyroku: 2017-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Rusin
Słowa kluczowe: Naruszenie nietykalności cielesnej
Podstawa prawna: art. 157 § 2 i 4 kk

Sygn. akt IV Ka 584/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 października 2017 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący:

SSO Ewa Rusin

Protokolant:

Ewa Ślemp

przy udziale Grzegorza Howorskiego Prokuratora Prokuratury Okręgowej,
po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r.
sprawyA. B.
synaW.iS.z domuT.
urodzonego (...)wB.
oskarżonego zart. 157 § 2 i 4 kk
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowejJ.B.
od wyroku Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie
z dnia 19 czerwca 2017 r. sygnatura akt II K 108/17

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w punktowi II jego dyspozycji nadaje treść: „na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.w brzmieniu obowiązującym w dacie przypisanego czynu wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby lat 2 (dwóch)”;

II
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.B. K.z Kancelarii Adwokackiej wD.516,60 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżycielce posiłkowejJ.B.z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

IV
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym, zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn.akt IV Ka 584 / 17

UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w Dzierżoniowie oskarżyłA. B.o to, że:
w dniu 9 września 2014 roku wP.stosując przemoc wobec zamieszkującej z nim żonyJ.B.polegającej na duszeniu za szyję oraz uderzaniu głową o ścianę powodując u pokrzywdzonej obrażenia ciała w postaci stłuczeń okolicy potylicznej, karku, szyi, podłopatkowych, otarcia naskórka przedramienia prawego, które spowodowały rozstrój zdrowia na okres poniżej 7 dni
to jest o czyn zart. 157 § 2 i 4 k.k.
Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie wyrokiem z dnia 19 czerwca 2017r. sygn. akt II K 108 /17:

I
oskarżonegoA. B.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku, z tym że przyjął, iż popełnił go w dniu 09 listopada 2014 roku i spowodował u pokrzywdzonej obrażenia ciała w postaci urazu twarzoczaszki z licznymi zadrapaniami skóry, otarcia naskórka na kończynie górnej prawej oraz stłuczenia głowy, karku, szyi i okolicy podłopatkowej, które spowodowały rozstrój zdrowia i naruszyły czynności narządów ciała na okres trwający nie dłużej niż 7 dni to jest występku zart. 157 § 2 i § 4 k.k.i za to na podstawieart. 157 § 2 k.k.wymierzył mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

II
na podstawieart. 69 § 1 i § 2 k.k.iart. 70 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoA. B.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący rok, a na podstawieart. 73 § 1 k.k.oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;

III
na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł od oskarżonegoA. B.na rzecz pokrzywdzonejJ.B.zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w wysokości 2000 zł (dwóch tysięcy złotych);

IV
na podstawieart. 41a § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoA. B.środek karny w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonąJ.B.przez okres 3 (trzech) lat;

V
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokataB. K.kwotę 944,64 zł (dziewięćset czterdzieści cztery złotych i sześćdziesiąt cztery groszy) brutto tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pokrzywdzonejJ.B.z urzędu w toku postępowania sądowego;

VI
na podstawieart. 627 k.p.k.zasądził od oskarżonegoA. B.na rzecz Skarbu Państwa z tytułu wydatków kwotę 70 zł (siedemdziesiąt złotych), a na podstawieart. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnychwymierzył opłatę w kwocie 60 zł (sześćdziesiąt złotych).

Z wyrokiem tym w części o karze nie pogodził się prokurator.
Apelujący na podstawieart. 425 k.p.k.iart. 444 k.p.k.zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyśćA. P.się na przepisyart. 438 pkt. 1 k.p.k.iart. 437 § 2 k.p.k.wyrokowi temu
Zarzucił:
I. obrazę prawa karnego materialnego , a mianowicie przepisuart. 73 § 2 k.k.polegającą na niezastosowaniu wobec oskarżonegoA. B.obligatoryjnego środka probacyjnego -dozoru kuratora na podstawie powołanego przepisu, w związku z warunkowym zawieszeniem wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności i błędnym zastosowaniuart. 73 § 1 k.k.,podczas gdy przepisart. 73 § 2 k.k.nakłada na Sąd obowiązek obligatoryjnego orzeczenia w okresie próby dozoru kuratora, w związku z popełnieniem przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej,
II. obrazę prawa karnego materialnego , a mianowicie przepisuart. 70 § 2 k.k.poprzez jego niezastosowanie przy orzeczeniu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania w związku z popełnieniem przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej i błędnym zastosowaniuart. 70 § 1 k.k.i w konsekwencji warunkowym zawieszeniem orzeczonej kary na okres próby wynoszący rok , podczas gdy przepisart. 70 § 2 k.k.nakłada na Sąd obowiązek orzeczenia okresu próby na czas nie krótszy niż 2 lata.
Tym samym apelujący wniósł na podstawie przepisuart. 427 § 1 k.p.k.w zw. zart. 437 § 1 k.p.k.o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddanie oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego na podstawie przepisuart. 73 § 2 k.k.i warunkowe zawieszenie wykonania kary na podstawieart. 70 § 2 k.k.na okres 2 lat
Także oskarżycielka posiłkowaJ.B.zakwestionowała wyrok w pkt. III dyspozycji na niekorzyść oskarżonego.
Działający jej imieniem pełnomocnik z urzędu zarzucił:
1. na podstawieart. 438 pkt 2 kpkobrazę przepisów prawa procesowego, a to:
a)art. 7 kpkw zw. zart. 410 kpkpoprzez niewłaściwą, niezgodną z zasadami logiki, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. zaświadczeń z 3 sierpnia 2015 roku i 23 sierpnia 2016 roku z Punktu(...)wP., opinii psychologicznej z 20 lipca 2016 roku, zaświadczenia Centrum(...)wB.z dnia 13 września 2016 roku, wyników badania MR z 9 października 2013 roku oraz z 6 lutego 2017 roku oraz zeznań pokrzywdzonej, które to naruszenia miały wpływ na treść orzeczenia, bowiem w konsekwencji obrazy ww. przepisów postępowania doszło do:
2. błędu w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 kpk) przyjętych za podstawę orzeczenia polegającego na uznaniu, że obrażenia ciała odniesione przez pokrzywdzoną w wyniku przestępczego działaniaA. B.były niewielkie i uzasadniały orzeczenie od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę kwotę 2.000 zł (dwóch tysięcy złotych).
Z ostrożności procesowej, na zasadzieart. 438 pkt 4 kpkskarżący zarzucił powyższemu wyrokowi rażącą niewspółmierność zastosowanego środka w postaci obowiązku naprawienia szkody (zapłaty zadośćuczynienia) w wysokości 2.000 zł, w stosunku do doznanych przez pokrzywdzoną obrażeń fizycznych a także odczuwanych przez nią cierpień psychicznych i lęków, które to okoliczności łącznie wymagały orzeczenia zadośćuczynienia w kwocie żądanej przez oskarżycielkę posiłkową.
Wskazując na powyższe, na podstawie przepisówart. 427 § 1 kpkorazart. 437 §2 kpkwniósł o zmianępkt IIIpoprzez orzeczenie od oskarżonegoA. B.na rzecz pokrzywdzonejJ.B.zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w wysokości 20.000,00 zł

    (słownie: dwudziestu tysięcy złotych).

Sąd Okręgowy zważył co następuje;

Wnioski obu apelacji nie okazały się zasadne, ale wniesienie apelacji przez prokuratora spowodowało korektę pkt. II dyspozycji wyroku na korzyść oskarżonego.
Ad. apelacji prokuratora.
Słusznie zarzucił apelujący, iż przepisart. 73 § 2 kknakazuje obligatoryjne orzeczenie dozoru kuratorskiego wobec sprawcy, który – jak oskarżony - popełnił przestępstwo na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej. W takiej sytuacjiart. 70 § 2 kkokreśla okres próby na 2 lata, a nie , jak to orzekł Sąd Rejonowy, na 1 rok.
Uszło jednak uwadze tak sądowi orzekającemu jak i apelującemu, iż przypisanego czynu oskarżony dopuścił się w dniu 9 listopada 2014r. , zatem przed zmianąkodeksu karnego, która nastąpiła od 1 lipca 2015r. Należało zatem rozważyć (art. 4 § 1 kk), która z ustaw jest dla sprawcy względniejsza, czy przywoływana w apelacji czy z daty popełnienia czynu. W obu przypadkach okres warunkowego zawieszenia wykonania kary oscyluje od 2 do 5 lat. Zważywszy na aktualnie obligatoryjny charakter orzekanego dozoru kuratorskiego w sytuacji sprawcy, który popełnił przestępstwo na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej (art. 73 § 2 kk), oczywistym pozostaje wniosek, że unormowanieart. 73 § 1 i 2 kkobowiązujące w dacie czynu było dla oskarżonego względniejsze, gdyż dozór miał charakter fakultatywny.
Skoro ponadto oskarżony i oskarżycielka posiłkowa rozwiedli się, od 3-ch lat zamieszkują osobno, oskarżony nie dąży do jakiegokolwiek kontaktu z oskarżycielką, to nie ma podstawy faktycznej dla orzekania dozoru kuratorskiego. Stąd korekta pkt. II dyspozycji wyroku na korzyść oskarżonego.
Ad. apelacji oskarżycielki posiłkowej.
Poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne są bezbłędne a ich ocena prawna słusznie doprowadziła do uznania sprawstwa i zawinienia oskarżonego co do występku kwalifikowanego zart. 157 § 2 i § 4 kk, tj. spowodowania lekkich obrażeń ciała. Działanie oskarżonego miało charakter incydentalny i jednorazowy, a mimo to Sąd I instancji wymierzył mu karę najsurowszego rodzaju spośród katalogu zagrożeń zart. 157 § 2 kk.
Przestępne postępowanie oskarżonego polegało na duszeniu oskarżycielki posiłkowej za szyję i uderzaniu głową o ścianę, zaś wyrządzone obrażenia ciała są faktycznie stosunkowo niewielkie, co słusznie skutkowało orzeczeniem na rzecz oskarżycielki posiłkowej zadośćuczynienia za krzywdę w trybieart. 46 § 1 kkw kwocie 2000 złotych. Nie negując treści opisanych w pkt. 1 a) apelacji zaświadczeń i opinii dotyczących aktualnego zdrowia oskarżycielki posiłkowej niestety nie można podzielić jej oczekiwań uznania znacząco wyższej krzywdy i w konsekwencji aż 10- krotnego podwyższenia kwoty zadośćuczynienia za krzywdę. Wnioskowana kwota 20 tys. złotych jest nieuzasadniona, tak wobec lekkich i nie wymagających specjalistycznego leczenia obrażeń ciała ( zlecono okłady i leki przeciwbólowe k. 4 akt) oraz odczuwanych przez nią realnie wynikających z czynu oskarżonego lęków i cierpień psychicznych.
Jak to już podniesiono wyżej, czyn oskarżonego miał charakter jednostkowy, oskarżony i oskarżycielka posiłkowa rozwiedli się, od 3-ch lat zamieszkują osobno, oskarżony nie dąży do jakiegokolwiek kontaktu z oskarżycielką, więc podnoszone w apelacji odczucia lękowe i stan depresyjny oskarżycielki nie mogą być skutecznie oceniane jako trwająca nieustannie krzywda ze strony oskarżonego. Wypada też zauważyć, iż wedle pierwotnego doniesienia oskarżycielki, od daty przypisanego czynu oskarżony tj. 9 listopada 2014r. do marca 2015r. także miał się nad nią znęcać fizycznie i psychicznie, co nie zostało potwierdzone procesowo, gdyż postępowanie umorzono wobec braku danych uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu (postanowieniem Prokuratora Rejonowego z dnia 19.12.2016r. k. 112 akt pod sygn. 2 Ds.1013.2016). Niewątpliwie na aktualny stan psychiczny oskarżycielki posiłkowej złożyły się stresogenne zdarzenia zaistniałe po 9 listopada 2014r., tj. toczące się postępowanie karne i cywilne rozwodowe, diametralna zmiana sytuacji życiowej po opuszczeniu domu przez oskarżonego, a nie tylko przedmiotowy czyn oskarżonego. Dlatego też roszczenia sformułowane w apelacji są wygórowane i nieuzasadnione.
Oczywiście oskarżycielka posiłkowa czując się niezaspokojoną może wystąpić na drogę postępowania cywilnego (art. 46 § 3 kk).
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżycielce posiłkowej w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie § 4 ust. 1 i 3 w zw. z § 17 ust. 2 pkt 4) i ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2016.1714).
O zwolnieniu oskarżonego od obowiązku poniesienia kosztów sądowych postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart. 636 § 1 kpk. iart. 624 § 1 kpk, co uzasadniają względy słuszności.