Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2255/16
Data wyroku: 2017-07-07 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Jacek Chrostek
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VIII U 2255/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24 sierpnia 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówiłT. S.prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na przepisart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwskazał, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego 60 lat dla mężczyzn, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1999 r.) osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat dla mężczyzn. Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego bądź przekazania środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu za pośrednictwem Zakładu na dochody Budżetu Państwa. Organ rentowy wskazał, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił, krótszy, niż wymagany przez ustawodawcę staż pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w ilości 11 lat, 10 miesięcy i 7 dni w okresie 16.02.1987 r. do 31.12.1998 r. w Komendzie Wojewódzkiej Policji wS.. Nie uznano jako wykonywanej w szczególnych warunkach pracy w okresie od 31.10.1981 r. do 15.02.1987 r. w(...)Kombinacie Budowlanym wS.jako kierowcy autobusu, gdyż brak jest dokumentów potwierdzających zatrudnienie w szczególnych warunkach.(decyzja k. 18 akt ZUS)
Od powyższej decyzjiT. S.odwołał się w dniu 12 września 2016 r. do Sądu Okręgowego w Łodzi i wniósł o jej zmianę oraz o przyznanie mu prawa do emerytury. Skarżący podniósł, że świadczył w pełnym wymiarze czasu pracy i stale pracę w szczególnych warunkach w spornym okresie w(...)Kombinacie Budowlanym wS.jako kierowca autobusu, tj. prace określone w  Dziale VIII poz. 2 Wykazu A załącznika do Rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm).(odwołanie k. 2 – 3)
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.(odpowiedź na odwołanie k. 4 – 4 verte)
Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił, co następuje:
T. S.urodził się w dniu (...)(okoliczność bezsporna)
W okresie od 16.02.1987 r. do 31.12.1998 r. ubezpieczony był zatrudniony w Komendzie Wojewódzkiej Policji wS.i w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy świadczył pracę w szczególnych warunkach jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony określoną w Dziale VIII poz. 2 wykazu A stanowiącego załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm).(bezsporne, a nadto świadectwo pracy w szczególnych warunkach z dnia 3.09.2010 r. k. 16 akt ZUS)
W okresie od 1.09.1971 r. do 15.02.1987 r. wnioskodawca świadczył pracę na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)Kombinacie Budowlanym wS..(świadectwo pracy w załączonych aktach osobowych k. 31)
U wskazanego wyżej pracodawcy ubezpieczony otrzymał angaże na następujące stanowiska pracy:
- od dnia 1.09.1971 r. - ucznia w zawodzie murarza;
- od dnia 13.07.1973 r. – murarza – tynkarza;
- od dnia 31.01.1975 r. – kierowcy(...);
- od dnia 2.05.1978 r. – kierowcy;
- od dnia 7.06.1982 r. – kierowcy autobusu powyżej 15 miejsc.(umowy o pracę, angaże w załączonych aktach osobowych k. 31)
W(...)Kombinacie Budowlanym wS.od dnia 1.09.1971 r. przez pierwsze dwa lata wnioskodawca pracował jako murarz, tynkarza a później jako kierowca mechanik. Od 1975 r. do 1981 r. ubezpieczony pracował jako kierowca i jeździł wówczas samochodami typuŻ.bądźN.a następnie jeździł osinobusem na płycie Stara 28, którym przewoził ludzi. Uprawienie do prowadzenia autobusówT. S.uzyskał w dniu 29.11.1980 r. W okresie od 31 października 1981 r. do lutego 1987 r. wnioskodawca jeździł autobusem typuS.bądźJ.o liczbie miejsc powyżej 15. W ten sposób wnioskodawca pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy a także często w godzinach nadliczbowych.(zeznania wnioskodawcy 00:10:55 – 00:17:32, zeznania świadkaJ. M.00:05:37 – 00:08:00, zeznania świadkaK. W.00:08:00 – 00:10:55, okazanieprawa jazdy (...):10:55)
Wnioskodawca posiada łącznie ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.(okoliczność bezsporna)
Ubezpieczony nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego.(okoliczność bezsporna)
W dniu 9 sierpnia 2016 r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury.(wniosek k. 1 – 8 akt ZUS)
Decyzją z dnia 24 sierpnia 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówiłT. S.prawa do emerytury z uwagi na fakt, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił, krótszy, niż wymagany przez ustawodawcę staż pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w ilości 11 lat, 10 miesięcy i 7 dni w okresie 16.02.1987 r. do 31.12.1998 r. w Komendzie Wojewódzkiej Policji wS.. Nie uznano jako wykonywanej w szczególnych warunkach pracy w okresie od 31.10.1981 r. do 15.02.1987 r. w(...)Kombinacie Budowlanym wS.jako kierowcy autobusu, gdyż brak jest dokumentów potwierdzających zatrudnienie w szczególnych warunkach.(decyzja k. 18 akt ZUS)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dowodów zarówno w postaci dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wnioskodawcy ze(...)Kombinatu Budowlanego wS.oraz dokumentów z akt emerytalnych a także osobowych źródeł dowodowych w postaci zeznań wnioskodawcy oraz świadków pracujących ze skarżącym we wskazanym wyżej zakładzie pracy na tym samym bądź współpracującym stanowisku pracy.
ŚwiadekJ. M.pracował razem z wnioskodawcą od 1979 r. do końca spornego okresu.
ŚwiadekK. W.pracował od 1976 r. do 1987 r. na tym samym stanowisku kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 i wyżej wymieniony jeździł razem z wnioskodawcą.
Zeznania świadków są jasne, relatywnie dokładne i wewnętrznie spójne. Korespondują przy tym z zeznaniami wnioskodawcy, tworząc razem spójny obraz charakteru pracy świadczonej przez wnioskodawcę.
Ponadto świadkowie Ci nie mają żadnego interesu w tym, aby zeznawać na korzyść ubezpieczonego, gdyż są dla niego osobami obcymi. Stanowią oni tym samym wiarygodne źródło dowodowe.
Nadto zeznania świadków i wnioskodawcy nie zostały zasadnie podważone przez organ rentowy w toku procesu.
Podkreślić należy, że świadkowie zgodnie i stanowczo potwierdzili, że w(...)Kombinacie Budowlanym wS.wnioskodawca od października 1981 r. do końca zatrudnienia stale i pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15. Z okazanego przez ubezpieczonego prawa jazdy wynika, że od 1981 r. miał on już uprawnienia do kierowania pojazdami tej kategorii, także angaże z akt osobowych potwierdzają, że w końcowym okresie zatrudnienia ubezpieczony wykonywał pracę w przedmiotowym charakterze.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych oraz przeprowadzonej oceny dowodów, należy uznać, że odwołanieT. S.od zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
W myślart. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 887 z późn. zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz,
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Według treści§ 3 i 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm)za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Powołany(...)wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
W świetle § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić(por. wyrok SN z 15.12.1997 r. II UKN 417/97– (...)i US(...)i wyrok SN z 15.11.2000 r. II UKN 39/00 Prok. i Prawo(...)).
Stosownie do § 2 ust. 2 okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy.
W przedmiotowym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości fakt, że wnioskodawca nie należy do Otwartego Funduszu Emerytalnego, spełnia przesłanki ustawowe lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz ukończenia wieku emerytalnego w dacie rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu wnioskodawca spełnia również warunek dotyczący posiadania 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Regulacja § 2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma jednak zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym zeznaniami świadków(por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 r. sygn. III UZP 5/85, uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 r. III UZP 6/84).
Podkreślić należy, iż istotnym jest jakie prace realnie w toku swojego zatrudnienia wykonywał skarżący oraz czy prace te są wymienione w cytowanym wyżej Rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 roku, gdyż właśnie to Rozporządzenie jest aktem prawnym, w oparciu o który należy orzekać, czy dana praca była pracą w warunkach szczególnych. Sama natomiast nazwa stanowiska (lub brak tej nazwy) nie może dyskwalifikować faktycznie wykonywanych prac w spornym okresie zatrudnienia jako prac wykonywanych w szczególnych warunkach. Dla celów ustalenia pracy w warunkach szczególnych znaczenie ma nie nazewnictwo zajmowanych stanowisk, lecz faktyczny zakres wykonywanych prac.
W toku procesu wnioskodawca udowodnił zeznaniami świadków oraz własnymi zeznaniami, że w spornym okresie zatrudnienia wykonywał faktycznie pracę w szczególnych warunkach jako kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15.
Analiza zaś treści wykazu A do powołanego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. wskazuje, że przedmiotowe prace kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 są wymienione w dziale VIII poz. 2 jako prace w szczególnych warunkach.
Wykaz wymienia zatem taki rodzaj prac, jakie wedle nie budzących wątpliwości ustaleń, faktycznie wykonywał ubezpieczony.
Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego wnioskodawca w(...)Kombinacie Budowlanym wS.w okresie od 31 października 1981 r. do lutego 1987 r. jeździł autobusem typuS.bądźJ.o liczbie miejsc powyżej 15.
Wymienione wyżej prace były wykonywane w sposób stały i w pełnym wymiarze czasu pracy przez wnioskodawcę. Stanowiły jego podstawowe i zasadnicze zajęcie jako pracownika.
Stwierdzić zatem należy, że ubezpieczony wykazał, iż stale, a więc w sposób ciągły w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy świadczył prace od 31 października 1981 r. do lutego 1987 r. wymienione w dziale VIII poz. 2 cytowanego wykazu A załącznika do Rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 r.
Poza sporem postawał zaś okres pracy ubezpieczonego w szczególnych warunkach od 16.02.1987 r. do 31.12.1998 r. w Komendzie Wojewódzkiej Policji wS.jako kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony określony w Dziale VIII poz. 2 wykazu A stanowiącego załącznik do cytowanego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie zgromadzony materiał dowodowy wskazuje bezsprzecznie, że w okresie co najmniej 15 lat (w tym w spornym okresie od 31 października 1981 r. do lutego 1987 r.) wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał czynności zaliczane do pracy w warunkach szczególnych.
W myśl art. 100 ust.  1. ustawy o emeryturach i rentach z FUS prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa
Na mocy art. 129 ust. 1 cytowanej ustawy świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Wnioskodawca w dniu 9 sierpnia 2016 r. złożył wniosek o świadczenie emerytalne, zaśurodził się w dniu (...), a zatem prawo do emerytury należało wnioskodawcy przyznać od dnia 28 sierpnia 2016 r., tj. od dnia spełnienia wszelkich warunków określonych cytowanymi przepisami, czyli daty osiągnięcia wieku emerytalnego.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku uznając odwołanie wnioskodawcy za zasadne.
Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu, wypożyczając akta emerytalne.
K.B