Sąd Okręgowy w Poznaniu
XVII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XVII Ka 1273/16
Data wyroku: 2017-01-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Adamczewska, Jarosław Komorowski, Sławomir Olejnik
Słowa kluczowe: Postępowanie odwoławcze

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 stycznia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu w XVII Wydziale Karnym-Odwoławczymw składzie:
Przewodniczący: SSO Jarosław Komorowski
Sędziowie: SSO Agata Adamczewska (spr.)
SSO Sławomir Olejnik
Protokolant: protokolant sądowy Anna Kujawińska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań-Grunwald Marka Świtały
po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r.
sprawy
T. K.oskarżonego o popełnienie przestępstwa zart. 223 § 1 k.k.iart. 160 § 1 k.k.iart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu
z dnia 20 lipca 2016 roku, sygn. akt III K 342/15

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,

2
kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.

Sławomir Olejnik Jarosław Komorowski Agata Adamczewska

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 20 lipca 2016 roku wydanym w sprawie III K 342/15 Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu uniewinnił oskarżonegoT. K.od zarzutu popełnienia przestępstwa zart. 223 § 1 k.k.iart. 160 § 1 k.k.iart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.(k. 521).
Przedmiotowy wyrok Sądu I instancji zaskarżył w całości na niekorzyść oskarżonego prokurator. Apelujący zarzucił orzeczeniu Sądumeritina podstawieart. 427 § 1 i 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 3 i 4 k.p.k.błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mających wpływ na jego treść, polegający na bezpodstawnym uznaniu, iż brak jest dowodów przemawiających za winą i sprawstwemT. K.. Podnosząc powyższy zarzut odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji (k. 542-543v).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wywiedziona przez oskarżyciela publicznego apelacja okazała się niezasadna. Weryfikacja wyroku Sądu Rejonowego nie potwierdziła trafności żadnego ze wskazanych przez skarżącego zarzutów.
Na wstępie należało wskazać, że błąd w ustaleniach faktycznych (error facti) przyjęty za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika bądź to z niepełności postępowania dowodowego (tzw. błąd "braku"), bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (błąd "dowolności"). Może on więc być wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub nieprzestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ocenie dowodów, a wynikających zart. 7 k.p.k.W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji nie popełnił żadnego uchybienia ustalając stan faktyczny sprawy, a ustalenia w tym zakresie spełniają wymogi stawiane przez zasadę swobodnej oceny dowodów.
Apelujący nadmienił, że nie ma powodu, aby kwestionować opinię biegłej Alicji Sekuły, która wykluczyła powstanie u pokrzywdzonego urazu akustycznego, a zatem i obrażeń określonych wart. 157 § 1 k.k.Podtrzymał jednak zasadność zarzutu postawionegoT. K.w pozostałej części. Zatem Sąd Okręgowy uznał, iż skarżący aprobuje ustalenia Sądu I instancji o braku możliwości wywołania u pokrzywdzonego funkcjonariusza Policji naruszenia czynności ciała lub rozstroju zdrowia – nawet trwającego nie dłużej niż 7 dni. Niniejsza apelacja została złożona na niekorzyść oskarżonego przez oskarżyciela publicznego, a więc podmiot profesjonalny w ujęciu normKodeksu postępowania karnego. W takiej sytuacji zastosowanie w sprawie mają unormowania zakreślone wart. 434 § 1 k.p.k.Wykluczona jest więc możliwość wyjścia przez Sąd poza granice apelacji, jak też brania pod uwagę innych okoliczności (uchybień), nawet istniejących w sprawie, na niekorzyść podsądnego, poza tymi, które zostały ujęte w treści złożonego środka odwoławczego i postawionego w nim zarzutu. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które Sąd Okręgowy byłby obowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Rozstrzygnięcie Sądu Odwoławczego musiało zamykać się w zagadnieniach i granicach okoliczności (uchybień) ujętych przez oskarżyciela publicznego w środku odwoławczym.
Przechodząc do szczegółowego omówienia zarzutów prokuratora, wskazać powinno się, że przebieg interwencji policjantów był z całą pewnością dynamiczny, a wydarzenia następowały bezpośrednio po sobie. Funkcjonariusze byli wezwani początkowo do zdarzenia naul. (...)wP., gdzie tłum ludzi rzucał butelkami i petardami w pobliskie samochody. Osoby te zareagowały agresywnie na obecność policjantów, znieważając ich oraz rzucając w ich kierunku petardami. Jedną z tych osób byłP. K., który nadto rzucił w radiowóz pustą butelką od piwa, powodując uszkodzenie pojazdu, a następnie zaczął uciekać. W pościg pieszy za nim udało się dwóch policjantów:B. T.orazŁ. K.– pokrzywdzony w niniejszej sprawie. Funkcjonariusze ścigającP. K.wbiegli naul. (...), gdzie dokonali jego zatrzymania. Według zeznańB. T.zakładanie kajdanek oraz obezwładnienieP. K.mogło trwać tylko 10 sekund (k. 450). W tym czasie oskarżony wraz z grupą znajomych świętował rozpoczęcie nowego roku, gdzie miał rzucić wŁ. K.petardą. Kluczową kwestią jest, czy podsądny mógł zauważyć policjantów.
Zdaniem Sądu Okręgowego bezzasadnie podnosi apelujący, że funkcjonariusze byli umundurowani, aul. (...)była oświetlona. Z dołączonego do akt sprawy nagrania z telefonu komórkowego wynika, że pomimo włączonych ulicznych lamp na miejscu zdarzenia panował półmrok, a sami funkcjonariusze byli słabo widoczni. Okoliczność ich pełnego umundurowania, którenota benebyło ciemne, niczego nie mogła zmienić. Natomiast nikłe oświetlenie ulicy ma zasadnicze znaczenie dla odpowiedzialności karnej podsądnego. Przestępstwo zart. 223 § 1 k.k.można bowiem popełnić tylko z winy umyślnej, którą objęte muszą być wszystkie elementy tego przestępstwa, a więc fakt czynnej napaści, pod którym to pojęciem kryje się działanie zmierzające do wyrządzenia krzywdy fizycznej osobie, o której sprawca wie, że jest funkcjonariuszem publicznym. Oskarżony wraz z grupą towarzyszących mu znajomych rzucał petardy w jedno miejsce.T. K.nie mógł widzieć funkcjonariuszy Policji, gdyż był odwrócony do części ulicy, na której przebiegała interwencja w stosunku doP. K.. Z zeznań świadków wynika, że pogoda była wietrzna i dlatego znajomi oskarżonego odpalali petardy stojąc tyłem do kierunku wiatru, a zarazem do policjantów. Powyższemu nie przeczą w żadnym wypadku przytoczone przez apelującego relacjeZ. S.orazP. W.– a wręcz przeciwnie - z analizy ich zeznań wynika wprost, żeT. K.był odwrócony do policjantów tyłem. To, że wymienieni powyżej świadkowie dostrzegliB. T.orazŁ. K., nie oznacza jednocześnie, iż spostrzegł ich również podsądny. PonadtoZ. S.miał zauważyć policjantów dopiero w momencie kiedy oskarżony wyrzucił już petardę. W tym momencieT. K.nie miał już czasu na reakcję. Podkreślić należy, że osoby uczestniczące wraz z oskarżonym w zabawie sylwestrowej rzucały fajerwerki w jedno miejsce, tj. na jezdnię po uprzednim sprawdzeniu (przed wyrzuceniem pierwszej racy), że nikomu to nie powinno zagrażać. Zasadnie mógł w tych okolicznościach oskarżony przyjmować, że na środkuul. (...)w rejonieul. (...)nikt się nie pojawi, zwłaszcza, że petardy wyrzucone wcześniej przez jego znajomych bezpiecznie eksplodowały nie wyrządzając nikomu krzywdy.
Zart. 9 § 2 k.k.wynika, że przypisanie nieumyślnego czynu zabronionego wymaga ustalenia naruszenia reguły ostrożności. Chodzi oczywiście o skonkretyzowaną regułę, którą sprawca swoim zachowaniem naruszył i która miała zabezpieczać dobro prawne, które zostało przez niego naruszenie, przed takim naruszeniem lub narażeniem na niebezpieczeństwo. Skoro reguła taka musi być skonkretyzowana, to znaczy, że gdy stawia się sprawcy zarzut popełnienia czynu nieumyślnego albo przypisuje mu taki czyn, konieczne jest przypisanie naruszenia takiej reguły ostrożności. Zauważyć należy, że posługiwanie się materiałami pirotechnicznymi w postaci fajerwerków, czy też petard jest co do zasady dozwolone. Zgodnie zustawą z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie(Dz. U. z 2015 r., poz. 525 ze zm.) wojewodowie mogą stanowić akty prawa miejscowego, w tym również w zakresie ograniczenia użytkowania wyrobów pirotechnicznych na terenie danego województwa (z wyłączeniem dni: 31 grudnia i l stycznia każdego roku). W zasadzie poza zainteresowaniem prawodawcy pozostaje używanie materiałów pirotechnicznych przez osoby fizyczne, które podczas działania charakteryzują się bardzo niskim stopniem zagrożenia życia i zdrowia ludzi oraz mienia i środowiska, a także nieistotnym poziomem hałasu, przeznaczone do użytku w budynkach oraz na zamkniętym obszarze na zewnątrz budynków, czyli popularnych fajerwerków i petard (art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego). Weryfikacja zachowania oskarżonego doprowadza do wniosku o braku możliwości przypisania mu przestępstwa zart. 160 § 3 k.k.Podkreślenia wymagał fakt, że petardy były odpalane w gronie osób dorosłych, z dala od źródeł ciepła, na dworze, a oskarżony przewidywał tor lotu i miejsce upadku wyrzucanego ładunku, gdyż był on rzucany w jedno miejsce. Pojawienie się zaś w okolicy policjantów było dla podsądnego zaskoczeniem. Zasadnie więc Sąd Rejonowy uznał, że dla uznania, żeT. K.wypełnił znamiona rozważanego przestępstwa należałoby wykazać, że nie upewnił się czy w miejscu, w które rzuca nikogo nie ma albo, że mimo tego, że widział znajdujące się tam osoby rzucił petardę nie chcąc jednak nikomu zrobić krzywdy. Nie sposób jednak dokonać takiego stwierdzenia biorąc pod uwagę wyżej nakreślone uwagi.
Dalej należało wskazać, że apelujący popada w sprzeczność z jednej strony wskazując na wstępie, iż nie ma powodu, aby negować opinię biegłej Alicji Sekuły, a z drugiej strony w celu uzasadnienia zarzutu braku zakwalifikowania zachowania podsądnego zart. 160 § 3 k.k.przywołuje opinię biegłego medyka sądowego – Janusza Kołowskiego. Wnioski zaprezentowane przez obu specjalistów są diametralnie różne. Zasadnie podkreślał już w czasie postępowania przed Sądem Rejonowym obrońca oskarżonego, że biegły medyk sądowy nie jest uprawniony do analizy siły i możliwości rażenia materiałów pirotechnicznych w postaci petard. Na marginesie należało wskazać, iż uwzględniając wszystkie okoliczności zdarzenia, pełne umundurowanie policjanta oraz wnioski z opinii biegłej Alicji Sekuły wątpliwe jest, czy możliwe było narażenie funkcjonariusza na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu – uszkodzenia wzroku lub słuchu. Jednoznaczną odpowiedź na to pytanie mogłaby dać jedynie opinia biegłego z dziedziny badania materiałów pirotechnicznych, który stwierdziłby siłę i głośność eksplozji, a takowej na etapie postepowania przygotowawczego nie przeprowadzono.
Sąd Okręgowy nie podzielił również wątpliwości skarżącego co do oceny wyjaśnień oskarżonego oraz oceny zeznań świadków. Nadmienić należało, że niniejsza sprawa była już drugi raz rozpatrywana przed Sądem Rejonowym, a do zdarzenia doszło w nocy 31.12.2012 r. - 1.01.2013 r. W tym stanie faktycznym naturalne jest, iż pewne szczegóły zacierają się w pamięci. Sądmeritistosownie do dyspozycjiart. 391 § 1 k.p.k.odczytywał zeznania świadkom, gdy stwierdził pojawiające się różnice, dążąc do ich wyjaśnienia. Nie budzi żadnych zastrzeżeń przyjęta przez Sąd I instancji metoda uznania za najbardziej wiarygodne zeznań, które były złożone najwcześniej – czy to na etapie postępowania przygotowawczego, czy też jurysdykcyjnego przed skierowaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Niezasadnie podniósł przy tym odwołujący, iż Sąd Rejonowy uznał za wiarygodne zeznania świadków oraz wyjaśnienia podsądnego pomimo pojawiających się w nich różnic co do przebiegu inkryminowanego wydarzenia. Wszystkie ujawnione przez Sąd orzekający odrębności zostały wyszczególnione i omówione w części motywacyjnej zaskarżonego orzeczenia. Ustalenia faktyczne czynią więc zadość regule wskazanej wart. 7 k.p.k.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart. 636 § 1 k.p.k., mając na względzie fakt, iż apelacja oskarżyciela publicznego nie została uwzględniona.
Sławomir Olejnik Jarosław Komorowski Agata Adamczewska