Sąd Rejonowy w Wadowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II W 287/16
Data wyroku: 2017-08-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Podatki, Akcyza
Podstawa prawna: artykuł 65 § 4 kodeksu karno-skarbowego w związku z artykułem 65 § 1 kodeksu karno-skarbowego

Sygn. akt II W 287/16

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 7 lipca 2017 roku
W. B.został oskarżony o to, że w dniu 12 grudnia 2014 roku wA.przesłał za pośrednictwem Urzędu Pocztowego ustalonej osobie wyroby akcyzowe w paczce (nr przesyłki(...)) zawierającej4 worki foliowe, w których znajdował się tytoń do palenia w każdym 0,5kg – o łącznej wadze 2 kg, bez znaków akcyzy, bez oznaczeń, a ujawnione w dniu 13 grudnia 2014 roku na terenie Poczty Polskiej OddziałB.,ul. (...), stanowiące przedmiot czynu zabronionego określonego wart. 63 k.k.s., przez co naraził na uszczuplenie podatek akcyzowy w kwocie 1.399,00 zł, tj. o wykroczenie skarbowe zart. 65 § 4 k.k.s.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
W. B.około 20 lat temu poznałK. W.zamieszkałegowZ.. Oskarżony pozostawał przed laty w związku z siostrą wskazanego świadkaJ.. Pomimo, iż oskarżony rozstał się zJ. W.– obecnie nosząca nazwiskoS.-W. B.iK. W.zachowali dobre relacje i utrzymywali ze sobą kontakty, choć z biegiem czasu coraz rzadsze, a z uwagi na odległość ich miejsc zamieszkania głównie telefoniczne.
W 2014 r. w bliżej nieustalonym czasieK. W.odwiedził wZ.W. B., któremu towarzyszyłD. Ż. (1).
W trakcie rozmowy , przy której obecny był oskarżonyK. W.dowiedział się odD. Ż. (1), że ten „załatwia” tytoń.
W tym czasie papierosy palił wujek świadka więc wyraził on zainteresowanie nabyciem tytoniu do palenia. Świadek miał świadomość jaki to jest tytoń, że jestto tytoń , którym obraca się bez akcyzy.D. Ż. (1)oferował ten tytoń w cenie 80 zł za pół kilograma. Wujek świadka uznał , że jest to cena atrakcyjna z uwagi na realcję do cen tytroniu legalnego, dostępnego w sklepach i poprosił go o zakup.
K. W.zdecydował się na zakup dwóch kilogramów tytoniu. WręczyłD. Ż. (1)pieniądze na tytoń , jednakże sprzedawca był dla niegoosobą obcą, do której nie miał zaufania , dlatego później odszedł na bok zW. B.i mówiąc mu o swoim braku zaufania doD. Ż. (1)poprosił go o dopilnowanie aby tytoń został mu wysłany , poprosił aby toW. B.wysłał mu tytoń.
W dniu 12 grudnia 2014 r.W. B.umówił się zD. Ż. (1)na parkingu sąsiadującym z jego ówczesnym miejscem zamieszkania wA.przyul. (...). Na umówione spotkanie stawił sięD. Ż. (1)i wręczył oskarżonemu paczkę zawierajacą dwa kilogramytytoniu. Paczkę ta oskarżony osobiście zaadresował doK. W.i nadał ją w Urzędzie Pocztowym wA..
W dniu 13 grudnia 2014 r. w Urzędzie Pocztowym wB.przyul. (...)prowadzone były przez funkcjonariuszy celnych Izby Celnej wK.czynności z udziałem psa wyszkolonego do wykrywania wyrobów tytoniowych, zmierzające do wykrycia przesyłek obejmujących tytoń nie opatrzony znakami akcyzy, bez oznaczeń.
W czasie tych czynności kontrolnych doszło do zatrzymania przesyłki pocztowej nadanej dzień wcześniej przez oskarżonego o numerze(...). Jak sprawdzono przesyłka ta zawierała tytoń do palenia znajdujący się w workach foliowych ,w każdym po 0,5 kg, o łącznej wadze 2 kg. Tytoń był bez znaków akcyzy, bez oznaczeń.
D. Ż. (1)zmarł dniu 31 grudnia 2015 r. wW..
O zatrzymaniu przesyłki poczta powiadomiła jej adresataK. W..
Wysokość podatku akcyzowego od tej ilości tytoniu jaka znajdowała się w paczce ustalona została na kwotę 1399 złotych.
( zeznania świadkaK. W.– k. 75 – 76 , częściowo wyjaśnieniaW. B.– k. 45 – 46 , dokumenty z kart : 3, 4 , 5, 6, 7, 8, 9 , 10 ,11,52 ).
Zgodnie z opinią biegłych lekarzy psychiatrów u oskarżonegoW.B.rozpoznano schzofrenię rezydulaną , aktualnie z pełną remisją objawów wytwórczych i cechami organicznej dysfunkcji(...), także cechy uzależnieniaod alkoholu. W ocenie biegłych, stwierdzone u oskarżonego cechy dysfunkcji(...)i utrzymujące się objawy negatywne powodują, że dokonując zarzuconego mu czynu opiniowany działał w warunkach poczytalności ograniczonej w stopniu znacznym – warunki zart. 31 § 2 k.k.(art. 11 § 2 k.k.s.–dopisek Sądu) są spełnione.
Oskarżony jest mężczyzną 51 letnim , kawalerem. Nie ma innych osób na utrzymaniu.W. B.jest osobą niekaraną
( opinia sądowo- psychiatryczna z dnia 13 lipca 2016 r – k. 29 – 33, dane o karalności oskarżonego – k. 108 ) .
W postępowaniu przygotowawczym, postanowieniem z dnia 26 stycznia 2016 r.( k. 101 ) zastosowano w stosunku do oskarżonegoW. B.postępowanie w stosunku do nieobecnych .
W postępowaniu sądowym oskarżony zgłosił się i złożył w sprawie wyjaśnienia.
W. B.przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu, do tego, że wysłał wskazaną w zarzucie paczkę.
Wyjaśnił , iżK. W.zeZ.,zamieszkałyZ.(...), poprosił go żeby wysłał mu paczkę odD. Ż. (1), z którym wcześniej umówił się na parkingu.D. Ż. (1)podjechał samochodem i dał mu paczkę. Poszedł na pocztę i wysłał, ponieważD. Ż. (1)nie miał czasu.D. Ż. (1)mieszka wR.. Tą paczkę wysłał dlatego, że zna dobrzeK. W..
Jak stwierdził „paczka to paczka”, nie wiedział co w tej paczce się znajduje.
K. W.to brat jego byłej narzeczonej. Znają się od 1995 roku. Wcześniej nie wysyłał do niego żadnych paczek. Wysłał do niego tą paczkę na jego własną prośbę. Według jego wiedzy panW.znał panaŻ., oni się znali. Nie wie dlaczego panŻ.nie wysłał tej paczki do panaW., nie miał czasu. Nie wie, czy panW.z góry wiedział, że panŻ.nie będzie miał czasu i dlatego wcześniej prosił go o pomoc w przesłaniu paczki.
PanW.mówił, że ma coś przesłać papierosy, tytoń. Nie pytał co w tej paczce jest. Nie wie na czym polegała znajomość pomiędzy panemŻ.,a panemW.. On sam nigdy nic nie kupował od panaŻ..
Umówili się z panemŻ.na parkingu samochodowym wA.. PanŻ.mieszka wR.. Wie, że panŻ.miał kontakt z panemW., był to kontakt telefoniczny. Umówili się na parkingu przed blokiem, w którym oskarżony mieskał.
Paczka była zapakowana w takim pudełku, była już zamknięta. PanŻ.poprosił go tylko, żeby nadał to na poczcie. Paczka nie była opisana. Nie byłotam jeszcze wymienionego nadawcy ani odbiorcy. On znał adresK. W..
Poczta wA.jest w centrum miasta przyulicy (...). On ma do tej poczty gdzieś 250 metrów. Przyznał , iż jest możliwym, że jadąc od stronyR.w jego kierunku panŻ.mijał rejon poczty po lewej stronie.
D. Ż. (1)tłumaczył to w ten sposób, że on nie ma czasu na nadanie paczki, stanie w kolejkach.
Na nalepce adresowej oskarżony napisał swoje dane jako nadawcy ponieważ toon tę paczkę nadał. Zapłacił też za nadanie paczki.
Z tego co mu wiadomo toD. Ż. (1)ma żonę i dzieci.D. Ż. (1)jest osobą w przedziale pomiędzy 40 a 50 lat, jest to emerytowany górnik. Wie, żeD. Ż. (1)dorabia sobie w ten sposób, że handluje tytoniem i papierosami.
O tym, żeD. Ż. (1)w ten sposób sobie dorabia powiedział muK. W.. Powiedział mu to potem jak on nadał paczkę.
Wyjaśnił , że nie zna adresuD. Ż. (1)i nie był też nigdy w jego miejscu zamieszkania. Miał wcześniej kontakt zD. Ż. (1), bo spotykali się wklubie (...).
Stwierdził , iż nie pamięta już dokładnie w jakich okolicznościachK. W.poinformował go, żeD. Ż. (1)dorabia sobie sprzedając tytoń i papierosy. Pamięta, że powiadomił go o tym telefonicznie. On go o to sam nie pytał. Sam pali bardzo rzadko, około jednej paczki papierosów na miesiąc. W 2014 roku też tak było, pali tylko okazyjnie papierosy gotowe, nie skręca ich samodzielnie.
Nie bardzo wie co to jest akcyza, ale wie co to są banderole na paczkach.
Nie wie, czy w dacie kiedy panŻ.poprosił go o przesłanie paczki, czy miałon jakiś punkt handlowy, w którym mógłby legalnie handlować papierosami, tytoniem.
( wyjaśnienia oskarżonegoW. B.– k. 45 – 46 )
Dokonując ustaleń stanu faktycznego Sąd oparł się na treści załączonych do akt sprawy dokumentów potwierdzających w szczególności fakt prowadzenia w dniu 13 grudnia 2014 r. ,w Urzędzie Pocztowym wB.przyul. (...), przez funkcjonariuszy celnych Izby Celnej wK.czynności służbowych z udziałem przeszkolonego do tego celu psa, zmierzających do wykrycia przesyłek pocztowych zawierajacych tytoń ( bez znaków akcyzy , bez oznaczeń ), w takcie których wykryto przesyłkę o masie 2 kilogramów, nadaną przez oskarżonego dzień wcześniej wA., której odbiorcą miał być świadekK. W., zawierajacą cztery opakowania tytoniu do palenia , konfekcjonowanego w workach foliowych po 0,5 kg, który to tytoń nie był oznaczony znakami akcyzy , nie zawierał jakichkolwiek oznaczeń.
Czyniąc ustalenia stanu faktycznego Sąd oparł się również częściowo na wyjaśnieniach oskarżonegoW. B.oraz zeznaniach świadkaK. W..
Za wiarygodne uznał Sąd wyjaśnienia oskarżonego w zakresie dotyczącym okoliczności poznania świadkaK. W., utrzymywania z nim długoletniej znajomości. Wiarygodne są także wyjaśnienia oskarżonego , iż toK. W.poprosił go aby przesłał mu paczkę , którą przekaże muD. Ż. (1), że umówił się w tym celu zD. Ż. (1)na parkinguprzed blokiem , w którym w tym czasie zamieszkiwał, że odebrał tą paczkę od wymienionej osoby, a następnie nadał ją w Urzędzie Pocztowym wA.uprzednio ją adresując , wskazując siebie jako nadawcę orazK. W.jako odbiorcę.
Okoliczności te po części poparte są obiektywnymi dowodami w postaci dołączonych do akt sprawy dokumentów, po części potwierdzone zostały również przez świadkaK. W..
W ocenie Sądu nie można było jednak dać wiary oskarżonemu, iż nie miał świadomości co wysyła w przedmiotowej paczce doK. W..
Jak wynika z zeznań tego świadka, którym w przedmiotowym zakresie Sąd dał wiarę, w nieustalonej dacie w 2014 r.W. B.odwiedziłK. W.w jego domu wZ.wraz zD. Ż. (1). Wtedy padła właśnie propozycja sprzedaży tytoniu przezD. Ż. (1).K. W.miał pełną świadomość , że jest to tytoń, którym obraca się nielegalnie, bez znaków akcyzy , bez oznaczeń. Kierując się jednak korzystną jego ceną – w relacji do tytoniu pochodzącego z legalnych źródeł – zdecydował się na jego nabycie dla członka rodziny. W trakcie rozmowy na temat transakcji oskarżony był obecny.Co więcej, świadekK. W.kierując się zaufaniem do oskarżonegojako swojego długoletniego znajomego oraz nie mając pełnego zaufania do poznanego właśnieD. Ż. (1)poprosił oskarżonego o dopilnowanie transakcji , tego aby przesłał mu tytoń jaki przekaże muD. Ż. (1).
Wprawdzie po potwierdzeniu powyższych okoliczności świadekK. W., który od samego początku starał się chronić oskarżonego, posuwającsię nawet w swoich zeznaniach złożonych w postępowaniu przygotowawczym ( k. 51 – 53 ) do zaprzeczenia znajomości z oskarżonym i przedstawienia okoliczności transakcji w sposób sprzeczny ze stanem faktycznym , orientując się w wymowie swoich zeznań , stwierdził iż być możeW. B.nie było przy rozmowie zD. Ż. (1)na temat tytoniu, bo być może wyszedł do ubikacji, lecz stwierdzenie to brzmi zupełnie niewiarygodnie, w świetle tych samych , nieco tylko wcześniejszych zeznań. Podobnie nie jest wiarygodne stwierdzenie świadka, iż toD. Ż. (1)miał mu wysłać tytoń, w szczególności jeśli ma się na względzie chwilę wcześniejsze zeznania świadka, w myśl których „dał panuŻ.pieniądze na tytoń, ale potem odszedł na bok zW.i powiedział, że panuŻ.nie ufa i żeby miał kontrolę nad tymD.i żebyW.mu wysłał tytoń” oraz wyjaśnienia samego oskarżonego , w myśl których toK. W.prosił go o przesłanie paczki jaka zostanie dostarczona przezD. Ż. (1).
Nie ma znaczenia fakt, iż w momencie dostarczenia paczki przezD. Ż. (1)była ona już zapakowana i wymagała jedynie zaadresowania, bo już wcześniej oskarżony dokładnie wiedział nie tylko komu ale i co będzie wysyłał.
Sąd za wiarygodną uznał opinię sporządzoną przez biegłych lekarzy psychiatrów. Opinia ta sporządzona przez osoby posiadające konieczne wiadomości specjalne w sposób rzetelny i komleksowy odpowiada na pytania Sądu o stan zdrowia psychicznego oskarżonego , jego zdolność do udziału w toczącym się postępowaniu , a przede wszystkim czytempore criminiszdolność pokierowania przezW. B.swoim postępowaniem była wyłączona albo ograniczona w stopniu znacznym.
Opinia ta , stwierdzająca w szczególności , iż w odniesieniu do zarzuconegoW. B.czynu zachodzą warunki zart. 11 § 3 k.k.nie była również kwestionowana przez strony postępowania.
Sąd zważył co następuje :
Zgodnie zart. 65 § 1 k.k.s.kto nabywa, przechowuje, przewozi, przesyła lub przenosi wyroby akcyzowe stanowiące przedmiot czynu zabronionegookreślonego wart. 63, art. 64 lub art. 73lub pomaga w ich zbyciu albo te wyroby akcyzowe przyjmuje lub pomaga w ich ukryciu,  podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 3, albo obu tym karom łącznie.
W myślart. 65 § 2 k.k.s.kto nabywa, przechowuje, przewozi, przesyła lub przenosi wyroby akcyzowe, o których na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i może przypuszczać, że stanowią one przedmiot czynu zabronionego określonego wart. 63, art. 64 lub art. 73, lub pomaga w ich zbyciu albo te wyroby akcyzowe przyjmuje lub pomaga w ich ukryciu, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
Z kolei zgodnie zart. 65 § 4 k.k.s.jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie nie przekracza ustawowego progu, sprawca czynu zabronionego określonego w§ 1 lub 2podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
W przywołanym artykule  stypizowano umyślne (§ 1) oraz nieumyślne(§ 2) paserstwo akcyzowe, czyli zachowania godzące w mienie wierzyciela podatkowego. Przedmiotami wykonawczymi obu tych form paserstwa są wyroby akcyzowe stanowiące przedmiot czynu zabronionego określonego w dwóch artykułach poprzedzających (art. 63 i 64 k.k.s.) oraz wart. 73 k.k.s.– ten ostatni czyn polega na tym, że w użyciu wyrobu akcyzowego zmienia się cel, przeznaczenie lub nie zachowuje innego warunku, od którego ustawa uzależnia zwolnienie wyrobu akcyzowego z obowiązku oznaczenia znakami akcyzy. Podobnie jak klasyczne paserstwo występujące wKodeksie karnym, także paserstwo akcyzowe ma charakter powszechny, zatem jego sprawcą może być każdy spełniający ogólne warunki przypisania odpowiedzialności karnej skarbowej, z wyjątkiem osób, które uczestniczyły w tym delikcie skarbowym, z którego pochodzą wyroby akcyzowe będące przedmiotem paserstwa (zob. wyr. SN z 22.12.1986 r., I KR 45/86, OSNKW 1987, Nr 7–8, poz. 70). Tytoń jaki znajdował się w paczce nadanej przez oskarżonegoW.B.był przedmiotem czynu zabronionego określonego treściąart. 63 k.k.s.Wartość podatku akcyzowego narażonego na uszczuplenie była niższa od ustawowego progu (art. 53 § 6w zw. z§ 3 zd. 1 k.k.s.), tak więc sprawca odpowiada za wykroczenie skarbowe.
Treść przepisuart. 65 § 4 k.k.s.odnosi się zarówno do umyślnego jak i nieumyślnego paserstwa skarbowego. Ponieważ z ustaleń stanu faktycznego jednoznacznie wynika, iż oskarżony w pełni zdawał sobie sprawę z tego , iż przesyła doK. W.tytoń, którym z racji braku akcyzy obrót jest nielegalny Sąd przyjął , iż dopuścił się on wykroczenia skarbowego kwalifikowanego zart. 65 § 4 k.k.s.w zw. zart. 65 § 1 k.k.s.
Jednocześnie, mając na względzie treść opinii sądowo – psychiatrycznej, Sąd przyjął, iżW. B.dopuścił się zarzuconego mu czynu mającograniczona poczytalność w stopniu znacznym.
W myślart. 11 § 2 k.k.s.jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa skarbowego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, sąd może orzec karę w wysokości nieprzekraczającej dwóch trzecich górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za przypisane sprawcy przestępstwo skarbowe; sąd może zastosować także nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego wymienionego wart. 22 § 2 pkt 2-6, chyba że przepadek dotyczy przedmiotów określonych wart. 29 pkt 4.
Zgodnie zart. 11 § 3 k.k.s.jeżeli w wypadku określonym w§ 2sprawca popełnił wykroczenie skarbowe, sąd może odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego wymienionego wart. 47 § 2 pkt 2 i 3, chyba że przepadek dotyczy przedmiotów określonych wart. 29 pkt 4.
Dokonując oceny stanu faktycznego sprawy Sąd uznał , iż choć nie budzi wątpliwości , żeW. B.dopuścił się zarzuconego mu czynu w warunkach poczytalności ogranicznej w stopniu znacznym , jak też dotychczas nie był osobą karaną , w szczególności za przestępstwa albo wykroczenia skarbowe, to jednak brak jest przesłanek do odstąpienia od wymierzenia oskarżonemu kary.
Oskarżony , pomimo wynikających z opinii sądowo – psychiatrycznej ograniczeń zdawał sobie jednak sprawę w tym , iż bierze udział w procederze sprzecznym z prawem. Mógł zachować się w spsoób zgodny z prawem , uległ jednak prośbie swojego długoletniego znajomego.
Zdaniem Sądu oceniając okoliczności przedmiotowe zarzuconegoW. B.czynu, uwzględniając jego sytuację majątkową Sąd uznał, iż wymierzenie oskarżonemu kary grzywny w wysokości 300 złotych jest karą dostatecznie dolegliwą spełniającą cele wychowawcze i zapobiegawcze , którema ona osiągnąć względem skazanego oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie I wyroku.
W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono po myśli przepisówpowołanych w punkcie II wyroku przy uwzględnieniu aktualnej sytuacji majątkowej oskarżonego.
W odniesieniu do kosztów pomocy prawnej udzielonejW. B.z urzędu orzeczono jak w punkcie III wyroku – po myśli przywołanych tamże przepisów.
Sędzia: