Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 609/16
Data wyroku: 2017-03-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Robert Bednarczyk, Andrzej Żuk, Andrzej Tekieli
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
Podstawa prawna: art. 177§2kk

Sygn. akt VI Ka 609/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 marca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO   Andrzej Tekieli  (spr.)
Sędziowie   SO Robert Bednarczyk
SO Andrzej Żuk
Protokolant Anna Potaczek
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kamiennej GórzeE. O.
po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r.
sprawyM. S.ur. (...)wK.
s.J.,E.z domuW.
oskarżonego zart. 177 § 2 kki inne
z powodu apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze
z dnia 29 września 2016 r. sygn. akt II K 123/15

I
zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoM. S.w ten sposób, że w pkt 6 części dyspozytywnej w miejsce zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 lat orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze,

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,

III
zasądza od oskarżonegoM. S.na rzecz oskarżycielki posiłkowejM. P. (1)kwotę 840 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym,

IV
zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 609/16

UZASADNIENIE
M. S.oskarżony został o to że:
I.w dniu 10 sierpnia 2014 r. wK.woj.(...)naul. (...)będąc pod wpływem środka odurzającego o nazwie(...)((...)) o stężeniu 6,8 ng/ml kierując pojazdem markiF. (...)onr rej. (...)umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób że prowadząc pojazd w obszarze zabudowanym z prędkością ponad dozwoloną i nie zapewniającą panowania nad pojazdem potrącił pieszegoS. C. (1)powodując u niego rozległy uraz wielonarządowy skutkujący zgonem a następnie zbiegł z miejsca zdarzenia przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 23 maja 2011 r.za czyn zart.178a § 1 k.k.w sprawie o sygn. akt II K 206/11;
tj. o czyn zart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.iart. 178a § 4 k.k.w zw. zart.11 § 2 k.k.
II.w dniu 10 sierpnia 2014 r. wK.woj.(...)posiadał środki odurzające w postaci ziela konopii innych niż włókniste w ilości 3,72 gramów netto czyniąc to wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
tj. o czyn z art. 62 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
III. w dniu 13 sierpnia 2014 r. wK.woj.(...)uszkodził drzwi(...)Komendy Powiatowej Policji wK.w ten sposób że uderzył w nie pięścią czym spowodował straty w wysokości 500 zł na szkodę Komendy Wojewódzkiej Policji weW.;
tj. o czyn zart. 288 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze wyrokiem z dnia 29 września 2016 r. w sprawie II K 123/15:
1.M. S.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku stanowiącego występek zart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.iart. 178a § 4 k.k.w zw. zart.11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności;
2.M. S.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie II części wstępnej wyroku stanowiącego występek z art. 62 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i za to na podstawie art. 62 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności;
3.M. S.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie III części wstępnej wyroku stanowiącego występek zart. 288 § 1 k.k.przy czym przyjął że wartość szkody wyrządzonej przestępstwem wyraża się kwotą 676,50 zł. i za to na podstawieart. 288 § 1 k.k.wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności;
4.na podstawieart.85 k.k.,art.86 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.orzekł wobecM. S.karę łączną w wysokości 4 lat pozbawienia wolności;
5. na podstawieart.63 § k.k.w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. w zw. zart. 4 § 1 k.k.na poczet orzeczonej wobecM. S.kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył okres pozbawienia go wolności od dnia 10 sierpnia 2014 r. do dnia 27 lutego 2015 r.;
6. na podstawieart. 42 § 3 k.k.w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. w zw. zart. 4 § 1 k.k.orzekł wobecM. S.zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 lat;
7. na podstawieart. 49 § 2 k.k.w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. w zw. zart. 4 § 1 k.k.orzekł odM. S.na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 100 zł.;
8. na podstawie art. 70 ust 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł wobecM. S.przepadek na rzecz Skarbu Państwa i zniszczenie dowodu rzeczowego w postaci suszu roślinnego opisanego w wykazie dowodów rzeczowych na karcie 400a akt sprawy pod pozycją nr 3;
9. na podstawieart. 627 k.p.k.zasądził odM. S.na rzeczM. P. (2)kwotę 6.276,98 zł. z tytułu zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika;
10. na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.iart.17 ust.1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychzwolniłM. S.od ponoszenia kosztów sądowych obciążając nimi Skarb Państwa i nie wymierzył mu opłaty.
Apelacje od powyższego wyroku złożyli obrońca oskarżonego i Prokurator Rejonowy w Kamiennej Górze.
Obrońca oskarżonego zarzucił:
1.błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia który miał wpływ na treść orzeczenia a wyrażający się w uznaniu iż:
- na przebieg i skutek wypadku drogowego nie miało znaczenia oczywiście nieprawidłowe poruszanie się pieszego prawą stroną drogi patrząc w kierunku poruszania się samochodu prowadzonego przez oskarżonego oraz tzw. zatoczenie się znacznie nietrzeźwego pokrzywdzonego i w ten sposób oczywiste przyczynienie się do zaistniałego wypadku drogowego;
2.rażącą niewspółmierność kar pozbawienia wolności wymierzonych za występki opisane w pkt. I, II. i III. części wstępnej wyroku i w konsekwencji również rażącą niewspółmierność kary łącznej pozbawienia wolności, przy czym w przypadku kary pozbawienia wolności za występek opisany w pkt.1 części wstępnej wyroku nastąpiło to w wyniku błędu w ustaleniach faktycznych opisanych w pkt. I apelacji , zaś w przypadku kar pozbawienia wolności orzeczonych za występki opisane w pkt. II i III wyroku było to wynikiem zbyt surowej oceny wysokości szkodliwości społecznej zarzucanych oskarżonemu czynów.
Stawiając powyższe zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie 1,2,3 i 4 i odpowiednio:
- wymierzenie oskarżonemu za czyn opisany w punkcie I części wstępnej wyroku kary 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 5 lat;
- przyjęcie iż czyn opisany w punkcie II części wstępnej wyroku stanowi wypadek mniejszej wagi tj. występek z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i wymierzenie oskarżonemu kary grzywny w kwocie 100 stawek dziennych po 15 zł. każda stawka;
- przyjęcie iż czyn opisany w punkcie III części wstępnej wyroku stanowi wypadek mniejszej wagi tj. występek zart. 288 § 2 k.k.i wymierzenie oskarżonemu kary grzywny w kwocie 100 stawek dziennych po 15 zł. każda stawka;
- orzeczenie wobec oskarżonego kary łącznej grzywny w kwocie 100 stawek dziennych po 15 zł. każda stawka;
Prokurator Rejonowy w Kamiennej Górze zarzucił wyrokowi obrazę przepisów prawa materialnego a mianowicieart. 42 § 3 k.k.polegającą na orzeczeniu przez Sąd I instancji wobec oskarżonegoM. S.w pkt.6 wyroku zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 lat podczas gdy w związku ze skazaniem oskarżonego za czyn zart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.iart. 178a § 4 k.k.w zw. zart.11 § 2 k.k.przepisart. 42 § 3 k.k.( zarówno w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu jak i w dacie orzekania ) nakłada na Sąd orzekający obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio ( na zawsze ).
Stawiając powyższy zarzut prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku wobecM. S.w pkt.6 wyroku poprzez orzeczenie na podstawieart. 42 § 3 k.k.dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i utrzymania w pozostałym zakresie wyroku w mocy.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego nie zasługiwała na uwzględnienie, zasadna okazała się natomiast apelacja prokuratora.
W pierwszej kolejności odnieść należy się do apelacji obrońcy oskarżonego jako dalej idącej.
Skarżący obrońca nie kwestionuje większości istotnych ustaleń faktycznych będących podstawą przyjęcia przez Sąd I instancji sprawstwa i winy oskarżonego odnośnie czynu z pkt. I części wstępnej, w szczególności: prowadzenia samochodu pod wpływem środka odurzającego(...)((...)) o stężeniu 6,8 ng/ml ( alkaloidy marihuany, opinia toksykologiczna k.298 – 299 ), prowadzenia samochodu z prędkością około 85 km/h przekraczającą znacznie obowiązujące na miejscu zdarzenia ograniczenie prędkości do 50 km/h ( opinia biegłego z zakresu ruchu drogowegoK. D.k. 524 – 557 ), ucieczki z miejsca zdarzenia oskarżonego, doznania przez pokrzywdzonegoS. C.w wyniku zdarzenia obrażeń ciała opisanych w zarzucie skutkujących zgonem ( protokół sekcji zwłok wraz z opinią k.174 – 180, opinia biegłego lekarza chirurgaW. K.k.618 – 619, opinia Zakładu Medycyny Sądowej(...)weW.k.671 – 684 ). Niekwestionowane są także ustalenia faktyczne co do sprawstwa i winy oskarżonego odnośnie czynów z pkt II i III części wstępnej. Sąd Okręgowy stwierdza w tej sytuacji że powyższe ustalenia faktyczne są prawidłowe i w całości je akceptuje.
Skarżący obrońca podważa natomiast ustalenia Sądu I instancji odnośnie przyczynienia się pokrzywdzonego pieszegoS. C. (1)do zaistniałego wypadku w kontekście zarzutu rażącej niewspółmierności kary jednostkowej za czyn z pkt I części wstępnej i w konsekwencji rażącej surowości kary łącznej. Apelacja obrońcy w istocie dotyczy bowiem orzeczenia o karze, co wynika wprost z jej pierwszej strony ( k.741 ). Zdaniem Sądu Okręgowego zarzuty te nie są trafne. Twierdzenie skarżącego, jakoby pokrzywdzony ( będąc rzeczywiście w znacznym stopniu nietrzeźwy) „zatoczył się” pod nadjeżdżający samochód oskarżonego nie wynika z żadnego obiektywnego dowodu jakimi są liczne w niniejszej sprawie opinie biegłych, zarówno lekarzy jak i specjalistów z zakresu wypadków drogowych i techniki samochodowej. Słuszna jest konstatacja Sądu I instancji, że gdyby pokrzywdzony przemieszczając się jezdnią wzdłuż krawędzi chodnika ( wszystko jedno czy w tym samym kierunku w którym jechał oskarżony czy przodem do niego w kierunku przeciwnym ) „zatoczył się” w kierunku środka jezdni inne byłyby uszkodzenia samochodu i w innym miejscu odrzucone byłoby ciało pokrzywdzonego po potrąceniu ( str. 10 uzasadnienia, k. 729 akt ). Bezsporne jest, że uszkodzenia nadwozia samochodu oskarżonego obejmowały prawą część pokrywy silnika, prawy reflektor i prawą część szyby przedniej, a pieszy pokrzywdzony odrzucony zastał na chodnik i pobocze po prawej stronie jezdni ( oględziny miejsca wypadku płyta k.7, oględziny samochodu płyta k.113 ). Biegli z Zakładu Medycyny Sądowej(...)weW.krytycznie odnosząc się do sposobu przeprowadzenia sekcji zwłok przez biegłego patomorfologaW. (...).G.stwierdzili jednak, że pewne jest iżS. C. (1)w chwili potrącenia znajdował się w pozycji wyprostnej ( k.684 ). Wbrew przekonaniu skarżącego obrońcy wszystkie te okoliczności wykluczają „zatoczenie się„ pokrzywdzonego ( nie byłby on wtedy w pełni wyprostowany ) pod samochód oskarżonego, który wówczas miałby uszkodzenia bliżej środka pokrywy silnika i środka przedniej szyby, zaś ciało pokrzywdzonego z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością nie znajdowałoby się po prawej stronie jezdni lecz na niej. O „zatoczeniu” się pokrzywdzonego pod samochód mówił jedynie oskarżonyM. S., którego wyjaśnienia nie sposób traktować jednak jako dowód obiektywny. Wszystkie powyższe okoliczności wynikające z przeprowadzonych oględzin i opinii biegłych wykluczają w tej kwestii zastosowanieart. 5 § 2 k.p.k.Nie sposób podzielić także przekonania skarżącego że pokrzywdzony z całą pewnością poruszał się nieprawidłowo idąc prawą stroną drogi w tym samym kierunku co kierunek jazdy oskarżonego. Z żadnej z opinii biegłych taki stanowczy wniosek nie sposób wyprowadzić, biegli analizowali trzy warianty: preferowany przez obrońcę oskarżonego, oraz wariant gdy pokrzywdzony idzie prawą stroną przodem do nadjeżdżającego samochodu i wariant gdy przechodzi w poprzek jezdni z lewej strony na prawą ( biegłyK. D.k.634 -638, biegłyW. K.k.618 – 619 ). Biegli nie wykluczyli żadnego z tych wariantów sytuacji wypadkowej, choć np. biegłyW. K.wskazywał że najbardziej prawdopodobny jest wariant gdy pieszy szedł przodem w kierunku nadjeżdżającego pojazdu, za czym przemawia charakter obrażeń pokrzywdzonego i lokalizacja powypadkowa zwłok. ( k.618 ) Dla Sądu Okręgowego także ten wariant jest najbardziej prawdopodobny , zważywszy na złamanie kości uda prawej nogi i uszkodzenia narządów wewnętrznych przede wszystkim po prawej stronie ciała pokrzywdzonego ( k.179 ).
Zdaniem Sądu Okręgowego w każdym zaś razie zachowanie pokrzywdzonego w trakcie wypadku nie przyczyniało się do jego zaistnienia w takim stopniu aby wymierzona oskarżonemu kara 4 lat pozbawienia wolności za ten czyn była rażąco surowa. Przynajmniej trzy okoliczności z całą pewnością w sposób znaczny obciążają oskarżonego: jazda pod wpływem środka odurzającego, przekroczenie dozwolonej prędkości o ok. 35 km/h i odjechanie z miejsca zdarzenia. Dodać do tego należy wcześniejszą karalność oskarżonego za przestępstwo zart.178a § 1 k.k.Wyżej wymieniona kara jawi się w tych okolicznościach wręcz jako kara łagodna.
Sąd Okręgowy uznaje także za prawidłowe kwalifikacje prawne i wymiar kar za przestępstwa z pkt II i III części wstępnej wyroku. Ilość posiadanego przez oskarżonego środka odurzającego w postaci ziela konopi bynajmniej nie uzasadnia przyjęcia wypadku mniejszej wagi, nie sposób przy tym czynu tego oderwać od czynu z pkt. I części wstępnej, są one bowiem ze sobą bezpośrednio związane. Także czyn z pkt. III części wstępnej nie sposób uznać za wypadek mniejszej wagi, sprzeciwiają się temu okoliczności czynu, motywacja oskarżonego, wartość zaś zniszczonego mienia sama w sobie nie przesądza o mniejszej wadze czynu. Wymierzone za czyny z pkt. II i III kary odpowiednio 3 miesięcy i 4 miesięcy pozbawienia wolności nie są rażąco surowe.
W konsekwencji z całą pewnością nie jest rażąco surowa kara łączna 4 lat pozbawienia wolności, orzeczona wobec oskarżonego na zasadzie pełnej absorbcji.
Zasadna okazała się apelacja prokuratora. Zgodnie zart. 42 § 3 k.k.w brzmieniu obowiązującym do dnia 18.05.2015 r. Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze m.in. w przypadku przestępstwa zart. 177 § 2 k.k.popełnionego pod wpływem środka odurzającego, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami. Sąd I instancji nie wykazał aby taki szczególny wypadek zaistniał w niniejszej sprawie w odniesieniu do oskarżonegoM. S.a Sąd Okręgowy takiego wypadku nie znajduje. Dodać należy że w stanie prawnym obowiązującym od 18.05.2015 r. wprowadzonym ustawą z 20.03.2015 r. ( Dz.U.poz.541 ze zm.), który jest ze względu na całokształt sprawy mniej korzystny dla oskarżonego, przepisart. 42 § 3 k.k.w wyżej wymienionym zakresie w zasadzie jest tożsamy, tyle że określenie „na zawsze” zastąpiono słowem „dożywotnio”.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoM. S.w ten sposób że w pkt. 6 części dyspozytywnej w miejsce zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 lat orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze. W pozostałej części Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Na podstawieart. 627 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonegoM. S.na rzecz oskarżycielki posiłkowejM. P. (1)kwotę 840 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.Sąd Okręgowy zważywszy na sytuację materialną oskarżonego zwolnił go od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.