Sąd Apelacyjny w Lublinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 542/16
Data wyroku: 2017-02-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sądu Apelacyjnego Alicja Surdy, Sędzia Sądu Apelacyjnego Magdalena Kuczyńska
Słowa kluczowe: Spółdzielnia mieszkaniowa
Podstawa prawna: art 145 ustawy z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkach

Sygn. akt I ACa 542/16

I ACz 688/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 lutego 2017 roku

Sąd Apelacyjny w Lublinie I Wydział Cywilny

w składzie:
Przewodniczący Sędzia Sądu Apelacyjnego Magdalena Kuczyńska
Sędziowie: Sądu Apelacyjnego Alicja Surdy
Sądu Okręgowego Andrzej Mikołajewski (del. do SA, spr.)
Protokolant   st. sekretarz sądowy Dorota Kabala
po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 roku w Lublinie na rozprawie
sprawy z powództwaA. B.
przeciwko(...)z siedzibą wL.

o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli
na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2016 roku, sygn. akt I C 15/15
oraz na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie zawarte w punkcie II. wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2016 roku, sygn. akt I C 15/15

I
zmienia zaskarżony wyrok:

a
w punkcie I. w ten sposób, że zobowiązuje(...)z siedzibą wL.do złożenia oświadczenia woli treści następującej „(...)z siedzibą wL.przyjmuje w poczet członkówA. B., córkęJ.iJ.i ustanawia na jej rzecz spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego położonego wL.przyul. (...), składającego się z czterech izb o łącznej powierzchni użytkowej 57,90 m(

    2), w tym powierzchnimieszkalnej (...)m(

    2).”;

b
w punkcie II. w ten sposób, że zasądza od(...)z siedzibą wL.na rzeczA. B.kwotę 7 417 (siedem tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;

II
oddala zażalenie pozwanego;

III
zasądza od(...)z siedzibą wL.na rzeczA. B.kwotę 11 000 (jedenaście tysięcy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

    Andrzej Mikołajewski  Magdalena Kuczyńska  Alicja Surdy

Sygn. akt. I ACa 542/16

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 2 stycznia 2015 roku powódkaA. B.domagała się zobowiązania pozwanej(...)wL.do złożenia następującego oświadczenia woli: „(...)przyjmuje w poczet swych członkówA. B., córkęJ.iJ., zam.ul. (...),(...)-(...) L., legitymującą siędowodem osobistym numer (...)wydanym przez Prezydenta MiastaL.w dniu 19 czerwca 2007 roku,PESEL (...)i zawiera z nią umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do należącego do zasobów(...)lokalu mieszkalnego położonego wL.przyul. (...), składającego się z 4 izb o łącznej powierzchni użytkowej(...)m(

    2), w tym powierzchnimieszkalnej (...)m(

    2)”.
*
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Lublinie:
I. oddalił powództwo;
II. nie obciążył powódkiA. B.obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanej(...)z siedzibą wL..
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
PowódkaA. B.,urodzona (...), jest prawnuczkąW. B. (1).
W dniu 27 stycznia 1975 roku(...)wL.dokonała na rzeczW. B. (1), członka tej Spółdzielni, przydziału lokatorskiego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)w budynku przyul. (...)wL.. W treści przydziału stwierdzono, że w przydzielonym lokalu mają prawo zamieszkiwać:W. B. (1),J. B. (1)(wnuk),J. B. (2)(wnuczka),A. B.(prawnuczka),B. B.(prawnuczka).
Przed dokonaniem przydziału wymagany wkład został wniesiony w pełnej wysokości przezW. B. (1). Nie został też dotychczas nikomu zwrócony. Środki na ten cel pochodziły z trzech źródeł: z odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomośćW. B. (1), pomocy publicznej oraz od rodzicówJ. B. (2).
W dniu 30 stycznia 1975 rokuA. B.została zameldowana na pobyt stały w przedmiotowym lokalu i w chwili śmierciW. B. (1)zamieszkiwała w opisanym lokalu wraz rodzicami (J. B. (1)iJ. B. (2)) oraz siostrąB. B.. Osobom tym nie przysługiwało wówczas uprawnienie do zamieszkiwania w jakimkolwiek innym lokalu mieszkalnym.
W. B. (1)zmarła w dniu 23 listopada 1975 roku. Nie przeprowadzono po niej postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.
W dniu 22 stycznia 1976 rokuJ. B. (1)złożył w pozwanej Spółdzielni wniosek o przyjęcie go w poczet członków Spółdzielni. Do wniosku dołączył oświadczenia pisemneS. B.iJ. B. (3)o zrzeczeniu się spadku po matceW. B. (1), w tym także wkładu mieszkaniowego, na rzecz bratankaJ. B. (1).
Powyższy wniosekJ. B. (1)nie został uwzględniony. NastępnieJ. B. (1)zrezygnował z tego żądania i poprosiłA. B., aby to ona rozpoczęła starania o lokal. Miało to miejsce około 2 lat przed śmierciąJ. B. (1). WówczasJ. B. (1)wobec swojej małżonki i dzieci wyraził ustnie wolę przekazania prawa do wkładu mieszkaniowegoA. B..J. B. (1)zmarł w dniu 2 listopada 2015 roku.
Pismem z dnia 20 maja 2014 roku, skierowanym doA. B., Zarząd(...)wL.na podstawieart. 13 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowychwyznaczył jej dodatkowy sześciomiesięczny termin na uregulowanie stanu prawnego przedmiotowego lokalu.
W piśmie złożonym pozwanej w dniu 17 lipca 2014 rokuA. B.złożyła wniosek o przyjęcie jej w poczet członków pozwanej Spółdzielni i zawarcie z nią umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa dolokalu mieszkalnego nr (...)w budynku przyul. (...)wL.. W załączeniu złożyła podpisaną przez siebie deklarację członkowską.
W odpowiedzi, pismem z dnia 11 sierpnia 2014 roku, pozwana wyraziła wstępną zgodę na przyjęcie powódki w poczet członków Spółdzielni oraz zawarcie wnioskowanej umowy. Jednocześnie pozwana poinformowała powódkę, że realizacja roszczenia przewidzianego wart. 145 ustawy z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkachmożliwa będzie po uprzednim przedłożeniu stosownych dokumentów potwierdzających nabycie praw do wkładu mieszkalnego po byłym członkuSpółdzielni (...), czy to w drodze postępowania spadkowego czy też przez czynność prawną lub po dokonaniu przez powódkę wpłaty pełnego wkładu mieszkaniowego, który stanowi wartość rynkową lokalu i wymaga do jej ustalenia sporządzenia operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego.
W dniu 5 września 2014 roku pozwana Spółdzielnia otrzymała pismo skierowane do Zarządu Spółdzielni, zawierające ostateczne przesądowe wezwanie do wykonania obowiązku przyjęciu powódki w poczet członków Spółdzielni i zawarcia żądanej umowy.
W odpowiedzi, pismem z dnia 11 września 2014 roku, Zarząd pozwanej Spółdzielni podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Spółdzielnia nie dokonała wyboru osoby uprawnionej i nie powiadomiła innych potencjalnie uprawnionych o możliwości skorzystania z przysługującego im prawa do ubiegania się o przyjęcie do spółdzielni i uzyskanie spółdzielczego prawa do przedmiotowego lokalu.
A. B.utrzymuje się z dochodów z własnej działalności gospodarczej w wysokości 3 000 zł miesięcznie netto. Ma małoletniego syna, który uzyskuje dochody w wysokości 250 zł miesięcznie z tytułu alimentów od ojca. Powódka jest dłużnikiem z tytułu kredytu bankowego w wysokości 70 000 zł.
Sąd Okręgowy wskazał, na podstawie jakich dowodów ustalił powyższy stan faktyczny, dodając, że w ustalonym wyżej zakresie był on bezsporny, a spór pomiędzy stronami sprowadzał się do odmiennych sposobów interpretacji przez strony wzajemnych obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów, a także skuteczności powoływania się przez powódkę na następstwo prawne poW. B. (1)iJ. B. (1)oraz na rozporządzenia prawem do wkładu mieszkaniowego związanego z przedmiotowym lokalem.
Sąd Okręgowy dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego podniósł, że dla oceny roszczenia powódki konieczne jest rozstrzygnięcie czterech kwestii.
Po pierwsze, w chwili śmierciW. B. (1)obowiązywały przepisyustawy z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkach. Zgodnie zaś z art. 145 tej ustawy, w razie ustania członkostwa z jakichkolwiek przyczyn, pierwszeństwo przyjęcia do spółdzielni i uzyskania spółdzielczego prawa do lokalu po byłym członku przysługuje jego małżonkowi, dzieciom i innym osobom bliskim, o ile zamieszkiwali z nim razem, a gdy chodzi o małżonka – także wówczas, gdy prawo do lokalu stanowiło przedmiot wspólności ustawowej. Jeżeli zgłasza się kilka uprawnionych, wybór należy do spółdzielni.
Ustawa z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkachutraciła moc z dniem 1 stycznia 1983 roku na skutek wejścia w życieustawy z dnia 16 września 1982 roku Prawo spółdzielcze.
Sąd Okręgowy podzielił pogląd zaprezentowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego, iż prawo powstałe na podstawieart. 145 ustawy z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkachpozostało bezterminowe także po wejściu w życiePrawa spółdzielczegoi nie podlegało statutowym terminom ustanowionym w wykonaniu delegacji zart. 221 § 3 Prawa spółdzielczego. Na trwanie omawianego uprawnienia nie wpłynęło także wejście w życieustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych. Żadna z tych ustaw nie zawierała przepisów normujących los wcześniej powstałych roszczeń o przyjęcie do spółdzielni i uzyskanie lokatorskiego prawa do lokalu po członku. W tym wypadku znajdzie zastosowanieart. 3 k.c., nakazujący oceniać treść przysługującego prawa według przepisów materialnoprawnych obowiązujących w chwili jego powstania. Także postanowienia statutowe wydane na podstawie przepisówustawy o spółdzielniach mieszkaniowychnie mogły ograniczyć wynikającego z ustawy wcześniejszej prawa bezterminowego.
Powódka nie uchybiła więc jakiemukolwiek terminowi i złożyła wymaganą deklarację członkowską oraz wniosek o przyjęcie jej w poczet członków Spółdzielni.
Drugą kwestią było ustalenie, czy powódka była osobą bliskąW. B. (1), razem z nią zamieszkującą, w rozumieniuart. 145 ustawy z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkach. W ustalonym stanie faktycznym nie budziło wątpliwości to, iż powódkaA. B.była w rozpatrywanym okresie osobą bliskąW. B. (1)(prawnuczką), wspólnie z nią zamieszkującą, nie dysponującą prawem do innego lokalu mieszkalnego.
Trzecia kwestia dotyczyła głównego zarzutu strony pozwanej, iż powódka nie wykazała nabycia poW. B. (1)prawa do wkładu mieszkaniowego w drodze dziedziczenia lub czynności prawnej i nie dokonała wpłaty pełnej kwoty tego wkładu w wysokości wartości rynkowej lokalu. Sąd Okręgowy odwołał się do stanowiska Sądu Apelacyjnego w Warszawie zajętego w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 października 2012 roku, I ACa 230/12, przyjmując, że obowiązek wpłaty całości lub części wkładu mieszkaniowego związanego z prawem lokatorskim przez osobę realizującą roszczenie wynikające zart. 145 ustawy z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkachoraz jego późniejszych odpowiedników powstaje wówczas, gdy osoba ta nie nabyła prawa do wkładu poprzednika czy to w drodze dziedziczenia, czy poprzez czynność prawną. Natomiast wobec zniesienia konstrukcji prawnej przydziału lokalu, nabyte z mocyart. 145 ustawy z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkachuprawnienie powinno zostać zrealizowane w drodze przyjęcia uprawnionego w poczet członków spółdzielni i zawarcia z nim umowy ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu.
Prawo do lokalu, które chce uzyskać powódka, jest nowym prawem, które nie jest tożsame z prawemW. B. (1)(ono bowiem wygasło). Regulacjaart. 145 ustawy z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkachjako wyjątkowa musi być interpretowana ściśle i nie odnosi się ona w ogóle do zagadnienia obowiązku wniesienia wkładu mieszkaniowego. Roszczenie, którego dotyczył spór, może przysługiwać określonej osobie nawet wówczas, gdy uprawnienia dotyczące wkładu mieszkaniowego przysługują zupełnie innym osobom.
Powódka, wbrew reguleart. 6 k.c., nie wykazała jednak, iż w drodze dziedziczenia lub czynności prawnej inter vivos nabyła poW. B. (1)lubJ. B. (1)prawa do pełnego wkładu mieszkaniowego. Bezspornie też powódka nie dokonała wpłaty pełnej kwoty tego wkładu w wysokości wartości rynkowej lokalu.
Sąd Okręgowy podkreślił, że czym innym jest ustalenie przez Sąd kwestii pokrewieństwa i dat śmierci poszczególnych osób, a czym innym ustalenie w sposób pewny praw wynikających z dziedziczenia. Sąd Okręgowy przywołałart. 1027 k.c., zgodnie z którym względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Powódka nie przedstawiła takich aktów w zakresie dziedziczenia poW. B. (1), a także po jej potencjalnych kolejnych następcach prawnych, w tym nawet poJ. B. (1).
Z drugiej strony wypada zaznaczyć, że powódka powoływała się na nabycie prawa do wkładu mieszkaniowego w sposób alternatywny: w wyniku dziedziczenia albo czynności prawnych. W zakresie, w jakim powódka powoływała się na nabycie tego prawa w drodze czynności prawnych, nie była ona ograniczona treściąart. 1027 k.c.Niemniej jednak, aby stwierdzić, czy czynności rozporządzające inter vivos odnoszące się do wkładu mieszkaniowego dokonane przezJ. B. (3)iS. B., a następnie przezJ. B. (1)były skuteczne, podstawowe znaczenie miało ustalenie następstwa prawnego poW. B. (1). W sytuacji zaprzeczenia przez stronę pozwaną (k. 274), powódka powinna była zgodnie z regułą zart. 6 k.c.udowodnić to następstwo, czego nie uczyniła. Trzeba bowiem zauważyć, że nawet przedstawione przez stronę powodową dowody nie dają pewności co do tego następstwa już tylko z tej przyczyny, że sprzeczne są zeznania powódki i świadków co do liczby i danych personalnych dzieciW. B. (1).
W konsekwencji na podstawieart. 64 k.c.w zw. zart. 1047 § 1 k.p.c.Sąd Okręgowy oddalił powództwo, gdyż pozwana spółdzielnia nie była zobowiązana do złożenia żądanego oświadczenia woli.
Czwarta kwestia, którą należało dodatkowo rozważyć, dotyczyła innych uprawnionych w rozumieniuart. 145 ustawy z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkach. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie, jeżeli w chwili ustania członkostwa pierwszeństwo przyjęcia do spółdzielni i uzyskania spółdzielczego prawa do lokalu typu lokatorskiego po byłym członku przysługuje kilku osobom, spółdzielnia powinna przed dokonaniem wyboru jednej z nich powiadomić o możliwości skorzystania z przysługującego im uprawnienia wszystkie znane jej osoby uprawnione. Wybór jednej z kilku osób zgłaszających się o przydział podlega kontroli sądu. Pozwana Spółdzielnia nie dokonała jednak w ogóle wyboru osoby uprawnionej w rozumieniuart. 145 ustawy z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkach, wobec zego zagadnienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu pomiędzy stronami Sąd Okręgowy uzasadniłart. 102 k.p.c.
*
Apelację od tego wyroku wniosła powódkaA. B., zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w całości.
Powódka zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
l) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
a) naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.przez:
- przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez uznanie zeznań świadków do następstwa prawnego po zmarłejW. B. (1)za sprzeczne, w sytuacji gdy dowody z zeznań świadkówW. B. (2),J. B. (2)iA. B., wskazują, że świadkowie ci są zgodni co do następców prawnychW. B. (1), tj. co do liczby oraz imion i nazwisk dzieci, tj.J.iS. B., którzy żyli w chwili śmierci swej matkiW. B. (1),
- błędną ocenę dowodów polegającą na przyjęciu sprzecznie z zasadami doświadczenia życiowego, żeA. B., która w chwili śmierciW. B. (1)miała zaledwie 5 lat, i która była prawnuczkąW. B. (1), będzie posiadać wiedzę o wszystkich dzieciach swojej prababki, zmarłych jeszcze przed jej urodzeniem,
- błędną ocenę dowodów polegającą na odmowie dania wiarygodności zeznaniom świadkaW. B. (2)w zakresie następstwa prawnego po zmarłejW. B. (1), poprzez przyjęcie wbrew zasadom doświadczenia życiowego, że świadek ten nie ma wiedzy w kwestii danych personalnych dotyczących własnego ojca i jego dwóch braci,
b) naruszenieart. 232 k.p.c.poprzez przyjęcie, że powódka nie wywiązała się z obowiązku udowodnienia okoliczności, z której wywiodła skutki prawne, tj. że następcami prawnymi poW. B. (1)byli jej dwaj synowie, tj.J.iS.,
2) w konsekwencji powyższych uchybień – naruszenieart. 64 k.c.w zw. zart. 1047 k.p.c.poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że pozwana nie była zobowiązana do złożenia przedmiotowego oświadczenia woli.
Powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa i o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych, ewentualnie, na wypadek uznania, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W postępowaniu apelacyjnym powódka wniosła też o dopuszczenie dowodu z aktów zgonuW. B. (3)iS. B.oraz wniosków o sprostowanie aktów zgonuS. B.iW. B. (1)na okoliczność następstwa prawnego poW. B. (1).
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja powódki jest zasadna w całości, aczkolwiek z innych przyczyn niż wywiedzione w apelacji, a mianowicie ze względu na stwierdzone przez Sąd Odwoławczy naruszenie prawa materialnego w zakresie wykładni i zastosowania przepisów regulujących roszczenie dochodzone przez powódkę.
W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, nie obejmującym kwestii wykazania uprawnienia powódki do całego wkładu mieszkaniowego (co zostanie wyjaśnione niżej), Sąd Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne.
Sąd Okręgowy dokonał również prawidłowej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego w tej części, w której, z odwołaniem się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, trafnie wywiódł, że po wygaśnięciu przysługującegoW. B. (1)spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego znajdującego się wL.przyul. (...)powódce przysługuje na podstawieart. 145 ustawy z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkach(Dz. U. z 1961 roku, Nr 12, poz. 61, ze zm.) bezterminowe uprawnienie pierwszeństwa przyjęcia do spółdzielni i uzyskania spółdzielczego prawa do lokalu poW. B. (1), jako osobie bliskiej, zamieszkującej razem zW. B. (1).
Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości jest natomiast uzasadniona tym, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął, iż jedną z przesłanek realizacji przedmiotowego uprawnienia jest wykazanie przez powódkę, że nabyła prawo do całości wkładu mieszkaniowego uiszczonego przez zmarłąW. B. (1), czy to w drodze dziedziczenia, czy też w drodze czynności prawnych.
Sąd Okręgowy słusznie przy tym wywiódł, że przedmiotowe uprawnienie może zostać zrealizowane na gruncieustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych(Dz. U. z 2001 roku, Nr 4, poz. 27) poprzez przyjęcie uprawnionego w poczet członków spółdzielni i zawarcie z nim umowy ustanowienia spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego.
Sąd Okręgowy nie zwrócił jednakże uwagi na to, że aniart. 145 ustawy z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkach, ani teżart. 15 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowychnie przewidują konieczności spełnienia przez osobę uprawnioną dodatkowej przesłanki w postaci uzyskania prawa do całego wkładu mieszkaniowego bądź uzupełnienia całego wkładu mieszkaniowego przed nabyciem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.Art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowychstanowi, że do zachowania roszczeń konieczne jest złożenie deklaracji członkowskiej wraz z pisemnym zapewnieniem o gotowości zawarcia umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 3 lipca 2015 roku, IV CSK 614/14, odnosząc się do realizacji uprawnienia z at. 15ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku, w podobnym stanie faktycznym, w którym spór dotyczył wykazania uprawnienia do całego wkładu mieszkaniowego przez brata zmarłego członka spółdzielni, któremu przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, przekonująco wyjaśnił, że przesłanki nabycia prawa zostały w ustawie wskazane w sposób wyczerpujący. Unormowanie to nie odsyła do innych przepisów lub postanowień statutu. Wobec powyższego wyłączenie jest kreowanie dodatkowych przesłanek, od których spółdzielnia mieszkaniowa mogłaby uzależnić przyjęcie uprawnionego w poczet członków spółdzielni i zawarcie z nim umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Dopiero realizacja przedmiotowego uprawnienia postawi problem rozliczenia się przez spółdzielnię z wkładu mieszkaniowego wniesionego przez członka, którego spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasło. Sąd Najwyższy, odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 czerwca 2012 roku, K 36/12, dodał, żeart. 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowychnie upoważnia spółdzielni mieszkaniowej do uregulowania w statucie praw i obowiązków osób nie będących członkami spółdzielni w zakresie, w jakim nie została ona regulowana w ustawie.
Rozważania te są w pełni aktualne również w odniesieniu do realizacji uprawnienia zart. 145 ustawy z dnia 17 lutego 1961 roku o spółdzielniach i ich związkachz tego względu, ze również nie przewiduje on dodatkowych przesłanek do nabycia prawa do lokalu przez osobę bliską, a ponadto jest ono realizowane w sposób przewidziany aktualnie obowiązującąustawą o spółdzielniach mieszkaniowych.
Dodać należy, że stan prawny w zakresie dziedziczenia wkładu mieszkaniowego na gruncie zmieniających się przepisów ustawowych regulujących spółdzielcze lokatorskiego prawo do lokalu mieszkalnego w swej istocie pozostaje niezmienny, a zatem uprawnienie do nabycia nowego prawa, gdy wygasło prawo zmarłego członka spółdzielni, nie wiąże się z dziedziczeniem wkładu mieszkaniowego, który dziedziczą spadkobiercy zmarłego członka spółdzielni na zasadach ogólnych. Po nabyciu prawa do lokalu mieszkalnego przez osobę uprawnioną pojawi się kwestia dokonania rozliczenia przez spółdzielnię mieszkaniową wkładu mieszkaniowego wniesionego przez zmarłego członka, którego prawo wygasło, z jego spadkobiercami i ewentualnie konieczność uzupełnienia wkładu mieszkaniowego przez osobę, która nabyła nowe prawo do tego lokalu.
Wobec powyższego nie mogła mieć wpływu na wynik niniejszego procesu okoliczność, czy powódka wykazała, że przysługuje jej uprawnienie do całego wkładu mieszkaniowego (na skutek dziedziczenia wkładu mieszkaniowego poW. B. (1)przezS. B.iJ. B. (3), a następnie rozporządzenia przez nich tych prawem na rzeczJ. B. (1), który z kolei rozporządził nim na rzecz powódki). Stwierdzić w tej kwestii jedynie należy, że Sąd Apelacyjny podziela stanowisko, iż wykazanie dziedziczenia wkładu mieszkaniowego wobec spółdzielni mieszkaniowej (osoby trzeciej nie roszczącej sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia), może nastąpić tylko stwierdzeniem nabycia spadku bądź zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia (art. 1027 k.c.). W niniejszej sprawie dotyczy do dziedziczenia poW. B. (1), przy czym z uwagi na datę jej śmierci nie wchodzi w grę możliwość sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia. Wobec powyższego powódka nie mogła skutecznie, wobec spółdzielni kwestionującej jej następstwo, powoływać się na dowody osobowe i akty stanu cywilnego świadczące o pokrewieństwie, w celu wykazania dziedziczenia wkładu mieszkaniowego poW. B. (1).
Sąd Apelacyjny oddalił wnioski dowodowe powódki dotyczące tych okoliczności, gdyż, jak wyżej wskazano, po pierwsze nie miało to znaczenia dla realizacji uprawnienia powódki, a po drugie nie mogło zastąpić postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku poW. B. (1).
Powyższe rozważania uzasadniają uwzględnienie powództwa w całości, przy czym Sąd Apelacyjny sformułować treść oświadczenia woli pozwanego w sposób odpowiadający wskazanym wyżej przepisom prawa materialnego.
Wobec zmiany zaskarżonego wyroku w całości na korzyść powódki, jest ona stroną wygrywającą proces i na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.należało zasądzić od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów procesu obejmujących opłatę od pozwu, opłatę skarbową od pełnomocnictwa i wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego w stawce minimalnej wynikającej z§ 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. z 2002 roku, Nr 163, poz. 1349, ze zm.) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804) i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1667).
Wobec uwzględnienia w całości apelacji powódki, na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.iart. 391 § 1 k.p.c.należało zasądzić od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania apelacyjnego obejmujących opłatę od apelacji i wynagrodzenie pełnomocnika powódki – radcy prawnego w stawce minimalnej wynikającej z § 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 27 października 2016 roku (por. § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych).
Z tych względów na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku.