Sąd Rejonowy w Bełchatowie
IV Wydział Pracy
Sygnatura akt: IV P 2/15
Data wyroku: 2017-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Grabiszewska

Sygn. akt IV P 2/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 października 2017 roku
Sąd Rejonowy w Bełchatowie Wydział IV Pracy
w składzie następującym:
Przewodniczący : Sędzia SR Beata Grabiszewska
Protokolant: Bożena Michalak
po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 roku w Bełchatowie
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. M.
przeciwkoGrupie (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.
o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i nocne

1
zasądza od pozwanejGrupy (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.na rzecz powodaJ. M.kwotę 6.426,49 zł (sześć tysięcy czterysta dwadzieścia sześć złotych czterdzieści dziewięć groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 11 marca 2015 roku do dnia zapłaty;

2
oddala powództwo w pozostałej części;

3
nakazuje pobrać od pozwanejGrupy (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bełchatowie kwotę 1.668,29 zł (jeden tysiąc sześćset sześćdziesiąt osiem złotych dwadzieścia dziewięć groszy) tytułem zwrotu części nieuiszczonych kosztów sądowych;

4
nie obciąża powodaJ. M.obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanej GrupyS.(...)Spółkiz ograniczoną odpowiedzialnością wW.;

5
nie obciąża powodaJ. M.obowiązkiem zwrotu poniesionychw sprawie wydatków;

6
wyrokowi w punkcie 1. (pierwszym) nadaje rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 1.680,00 zł (jeden tysiąc sześćset osiemdziesiąt złotych 00/100).

Sygn. akt IV P 2/15

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 2 stycznia 2015 roku, skierowanym przeciwkoGrupie (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, powódJ. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wnosił o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 15.811,20 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 2 stycznia 2012 roku, tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz nocnych w okresie od 3 stycznia 2012 roku do 30 kwietnia 2012 roku. Powód wnosił także o zasądzenie kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwuJ. M.wskazał, że był zatrudniony w pozwanej Spółce w charakterze pracownika ochrony i w okresie spornym przepracował średniomiesięcznie około 380 godzin zarówno ponad wymiar czasu pracy, jak i w nocy i dni wolne od pracy. Otrzymywane wynagrodzenie nie uwzględniało pracy w godzinach nadliczbowych i nocnych.
W odpowiedzi na pozew z dnia 30 marca 2015 roku pozwana Spółka wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów postępowania.
W uzasadnieniu pozwana zaprzeczyła, twierdzeniu powoda, iż w okresie spornym przepracował na rzecz pozwanej około 380 godzin miesięcznie, zaś wypłacone wynagrodzenie nie obejmowało w żadnym zakresie przepracowanych przez niego godzin nadliczbowych, w porze nocnej i dni wolne.
W piśmie procesowym z dnia 28 maja 2015 roku powód rozszerzył powództwo o kwotę 23.716,80 zł do kwoty łącznej 39.811,20 zł za okres od 28 maja do 31 grudnia 2012 roku. W kolejnym piśmie sprecyzował, że rozszerzenie powództwa dotyczy okresu od 28 maja 2012 roku do 1 listopada 2014 roku.
Strona pozwana wnosiła o oddalenie powództwa.
Na rozprawie w dniu 28 września 2017 roku pełnomocnik powoda ograniczył powództwo do kwoty 6.426,49 zł w pozostałym zakresie cofnął pozew, zrzekając się roszczenia.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
J. M.był pracownikiem GrupyS.(...)wW.w okresie od 1 sierpnia 2010 roku do dnia 1 listopada 2014 roku. Był zatrudniony na stanowisku pracownika ochrony w pełnym wymiarze czasu pracy.
/dowód: świadectwo pracy – w aktach osobowych powoda/
Powód pracował w grupie interwencyjnej na terenieB.i jego okolic. Zajmował się ochroną mienia, dozorowaniem obiektów klientów pozwanej Spółki, reagowaniem na sygnały alarmowe. Pracę świadczył w formie dyżurów 24-godzinnych, czasami dłuższych nawet do 48 godzin, wynikających z grafiku wcześniej przygotowanego przez powoda. W czasie wykonywania obowiązkówJ. M.był wyposażony w broń. Fakt jej pobrania był odnotowywany w książce wydania i przyjęcia broni.
/dowód: zeznania powodaJ. M.– k. 66 -67 w zw. z k.461, k. 461; książka wydania-przyjęcia broni i amunicji – k. 199-358; zeznania świadków:M. K.– k. 144-145,T. T.– k. 145-146,T. K.- k. 146-147;P. C.– k. 147/
PowódJ. M.równolegle z umową o pracę począwszy od dnia 18 stycznia 2012 roku zawarł umowy zlecenia z(...) Sp. z o.o.wW., której siedziba mieściła się pod tym samym adresem, co siedziba pozwanej. Współpracownicy powoda, wykonujący pracę na terenieB., również zawarli umowy zlecenia(...) Sp. z o.o.PozwanaGrupa (...) Sp. z o.o.wW.zawarła z(...) Sp. z o.o.wW.umowę o współpracy przy wykonywaniu usług.
/dowód: zeznania powodaJ. M.– k. 66 -67 w zw. z k.461, k. 461; zeznania świadków:M. K.– k. 144-145,T. T.– k. 145-146,T. K.- k. 146-147,P. C.– k. 147; umowy zlecenia – k. 128-130, 157-158; umowa o współpracy z aneksami – k. 59-62/
W pracy powód i jego współpracownicy nie pospisywali list obecności. Czas pracy odzwierciedlały karty pojazdu. Czynności z umówo pracę i umów zlecenia były identyczne. Godziny pracy z tych umów nie były wyodrębnione, a dla czynności wykonywanych w ramach umów zlecenia nie była prowadzona odrębna dokumentacja. W czasie wykonywania czynności z obu rodzajów umów powód i jego współpracownicy korzystali z tej samej broni, pojazdu i umundurowania oraz ochraniali te same obiekty. Broń i książka jej wydawania, umundurowanie oraz pojazd należały do(...) Sp. z o.o.Książka wydawania broni nie odzwierciedlała rzeczywistego czasu pracy poszczególnych osób, bowiem nie zawsze wpisy dotyczące zdania broni pokrywały się z rzeczywistością. Pracownicy ochrony byli w posiadaniu broni w takich godzinach, jak to wynikało z grafiku. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe było rozliczane z umów zlecenia, w ramach których obowiązywała jedna stawka godzinowa. Nie było innych stawek dla nadgodzin oraz czasu przepracowanego w porze nocnej i święta. Karty drogowe pojazdu sporządzane były na potrzeby całego dyżuru i odsyłane docentrali spółki (...).
/dowód: zeznania powodaJ. M.– k. 66 -67 w zw. z k.461, k. 461; zeznania świadków:M. K.– k. 144-145,T. T.– k. 145-146,T. K.- k. 146-147,P. C.– k. 147,R. S.– k. 169-171; umowy zlecenia – k. 128-130, 157-158; pismoS.(...)k. 199/
PowódJ. M.otrzymał wynagrodzenie wynikające z umowy o pracę i umów zlecenia, wynagrodzenie wypłacone powodowi nie obejmowało wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i porze nocnej.
/dowód: zeznania powodaJ. M.– k. 66 -67 w zw. z k.461, k. 461; zestawienie składników wynagrodzenia – k. 58, 92-93, zestawienie wypłat – k. 159-161/
Różnica pomiędzy wynagrodzeniem należnym powodowi w okresie spornym (z uwzględnieniem wynagrodzenia za pracę w nadgodzinach i porze nocnej), a faktycznie pobranym przez powoda na podstawie umów o pracę i umów zlecenia, stanowi łącznie kwotę 6.426,49 zł. Na tę kwotę składa się wynagrodzenie z tytułu godzin nadliczbowych w wysokości 4.852,09 zł oraz z tytułu pracy w porze nocnej w wysokości 1574,40 zł.
/dowód: opinie biegłego sądowego z zakresu księgowości, analizy finansowej,(...)– koperta –k. 370, k. 401-408, 417-443/
Zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający dla potrzeb wydania rozstrzygnięcia. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy Sąd ustalił na podstawie zeznań powoda zeznania powodaJ. M.oraz świadków:M. K.,T. T.,T. K.,P. C.,R. S., a także na podstawie dokumentów złożonych do akt sprawy i zawartych w aktach osobowych powoda.
Ustalając stan faktyczny przedmiotowej sprawy, w tym wysokość wynagrodzenia należnego powodowi Sąd uwzględnił opinie biegłego sądowego z zakresu księgowości, analizy finansowej,(...), uznając je za pełne i rzetelne.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania powoda oraz świadków. Zeznania te korespondują ze sobą i znajdują potwierdzenie w treści dokumentów.
Sąd Rejonowy - Sąd Pracy zważył, co następuje:
Powództwo zasługuje na częściowe uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie powódJ. M.wnosiło zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 39.811,20 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnejw okresie od 3 stycznia 2012 roku do 30 kwietnia 2012 roku i od 28 maja 2012 roku do 31 grudnia 2014 roku. Następnie roszczenie ograniczył do kwoty 6.426,49 zł, cofając pozew w pozostałej części.
Zgodnie z treściąart. 151 § 1 kppraca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.
Z kolei przepisart. 1511kpw§ 1stanowi, że za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatekw wysokości:

1
100% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających: w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy;

2
50% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1.

Według § 2 powołanego przepisu dodatek w wysokości określonej w § 1 pkt 1 przysługuje także za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi przysługuje prawo do dodatku w wysokości określonej w § 1.
Z kolei wedługart. 1518§ 1 kppracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów.
W przedmiotowej sprawie powód, będąc zatrudnionym przez pozwaną Spółkę na podstawie umowy o pracę, zawierał równocześnie w czasie trwania stosunku pracy umowy zlecenia ze spółką powiązaną, należącą do grupyS., tj. z(...) Spółką z o.o.wW.. Spółka ta ma siedzibę pod tym samym adresem, co pozwana spółka. Współpracownicy powoda, pracujący w grupie interwencyjnej wykonywali pracę na takich samych zasadach i zawarli równocześnie umowy zlecenia. Czynności z umów o pracę i umów zlecenia były identyczne. Praca na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenia była wykonywana w systemie dyżurów, według jednego grafiku. Godziny pracy z tych umów nie były wyodrębnione, a dla czynności wykonywanych w ramach umów zlecenia nie była prowadzona odrębna dokumentacja. W czasie wykonywania czynności z obu rodzajów umów powód i jego współpracownicy korzystaliz tej samej broni, pojazdu i umundurowania oraz ochraniali te same obiekty. W tym czasie podlegali  służbowo tym samym osobom.
W wyroku z dnia 17.03.2015 r.( I PK 179/14,  OSNAPiUS 2016 nr 11, poz. 140) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że pracownik może żądać wynagrodzenia za nadgodziny, jeżeli zawarcie umowy cywilnoprawnej ze spółką powiązaną z pracodawcą miało na celu uniknięcie przez pracodawcę dodatkowych kosztów związanych z pracą w nadgodzinach. Powództwo takie może być jednak uznane za uzasadnione tylkow wyjątkowych przypadkach.
W sprawie będącej przedmiotem oceny Sądu Najwyższego, podobnie jak w przedmiotowej sprawie, pracownicy ochrony byli zatrudnieni na podstawie umów o pracę. Równolegle przyjmowali zlecenia od spółek zależnych pracodawcy, świadcząc usługi polegające na pilnowaniu, ochronie i strzeżeniu obiektu oraz znajdującego się tam mienia. W ramach obu umów wykonywali te same czynności, w tym samym umundurowaniu, za pomocą tych samych narzędzi i pod tym samym nadzorem. Pracowali według jednego grafiku.
Wskazać należy, iż w praktyce często stosowanym rozwiązaniem, mającym prowadzić do optymalizacji kosztów, jest tworzenie kilku podmiotów powiązanych kapitałowo, ale odrębnych pod względem prawnym. Każdy z tych podmiotów zawiera odrębne umowy z tymi samymi pracownikami, przy czym częściowo są to umowy o pracę, a częściowo umowy cywilnoprawne. Pracownicy wykonują dla każdego z tych podmiotów tę samą pracę, w tym samym miejscu i przy wykorzystaniu tych samych zasobów. W ten sposób pracodawcy często próbują uzyskać skutek w postaci braku obowiązku stosowania przepisów dotyczących pracy w godzinach nadliczbowych. W takich przypadkach Sąd Najwyższy dopuszcza stosowanie tzw. reguły „przebijania zasłony korporacyjnej”, polegającej na tym, że za pracodawcę zostaje uznany jeden z powiązanych podmiotów, który ponosi odpowiedzialność za wszystkie zobowiązania spółek powiązanych względem konkretnego pracownika (niezależnie od odrębności podmiotowej tych spółek).
Podobna sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Poprzez fakt zawarcia przez pracowników umów zlecenia z powiązaną spółką zgrupy (...)pozwany pracodawca chciał uzyskać skutek w postaci braku obowiązku stosowania przepisów dotyczących pracy w godzinach nadliczbowych.
W ocenie Sądu umowy zlecenia ze spółką powiązaną zostały zawarte w celu obejścia prawa -art. 58 § 1 kcw związku zart. 300 kp, tj. przepisów o wynagrodzeniu za pracę w godzinach nadliczbowych w pozwanej spółce.
Zdaniem Sądu, w przedstawionych okolicznościach świadczenie tej samej rodzajowo pracy, co określona w umowie o pracę, poza normalnym czasem pracy pracowników na podstawie umów zlecenia zawartych ze spółką powiązaną jest kontynuowaniem stosunku pracy w godzinach nadliczbowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawieart. 1511kpiart. 1518kpuwzględnił powództwo w kwocie 6.426,49 zł wynikającej z wyliczeń dokonanych przez biegłego.
Powództwo w pozostałej części, zamiast umorzyć wobec cofnięcia pozwu, Sąd błędnie oddalił.
O odsetkach orzeczono na podstawieart. 481 § 1 i 2 kc.
Na podstawieart. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 roku(Dz.U. z 2016 r. poz. 623 ze zm.) Sąd nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1668,29 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych w według stopnia uwzględnienia roszczenia (16 %) obejmujących cześć opłaty od pozwu – 321,32 zł oraz wydatki na koszt opinii biegłego w kwocie 1.347,29 zł.
Na podstawieart. 102 k.p.c.Sąd postanowił nie obciążać powoda kosztami postępowania. Sąd uznał, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek nakazujący takie rozstrzygnięcie, bowiem powód co do zasady wygrał proces, a sprawa miała charakter precedensowy.
Na podstawieart. 4772§ 1 kpcSąd nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty nie przekraczającej jednomiesięcznego wynagrodzenia powoda.