Sąd Rejonowy w Gorlicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 709/14
Data wyroku: 2016-12-07 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Magdalena Penar
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art.172 kc

Sygn. akt: I Ns 709/14

POSTANOWIENIE
Dnia 7 grudnia 2016 r.
Sąd Rejonowy w Gorlicach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Magdalena Penar
Protokolant: st. sekr. sądowy Piotr Kamiński
po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. w Gorlicach na rozprawie
sprawy z wnioskuL. O.
z udziałemJ. O. (1),J. O. (1),R. O.,J. O. (2),K. O. (1),K. O. (2),Z. O.,G. K.,W. P.,A. K.,A. O. (1),I. S.
o zasiedzenie
postanawia:

I
Oddalić wniosek,

II
Zasądzić od wnioskodawcyL. O.na rzecz uczestnikaJ. O. (1)kwotę 1217 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

SSR Magdalena Penar
Sygn. akt I Ns 709/14

UZASADNIENIE
WnioskodawcaL. O.domagał się stwierdzenia, że nabył przez zasiedzenie z dniem 1.01.2011 r. prawo własności działki ew.(...)o pow. 0,1060 ha położonej wG..
Uzasadniając wniosek twierdził, iż jesienią 1980 r. jego babkaS. O. (1)za zgodą swoich dzieci nieformalną umową podarowała mu działkę objętą wnioskiem, stanowiącą wówczas sad. Podał, że już jesienią 1980 r. przystąpił do jej zagospodarowania, poprzez wycięcie niektórych drzew i urządzenie tunelu, w którym uprawiał pomidory. Wskazał, że od tego czasu samoistnie użytkuje tę nieruchomość z wyłączeniem innych osób, jak też opłaca podatek gruntowy. Jako podstawę prawną swojego żądania wskazałart. 172 § 1 k.c.powołując się na 30 letni okres samoistnego posiadania liczony od jesieni 1980 r., który upłynął najpóźniej z dniem 1.01.2011 r.
UczestnicyA. O. (1),I. S.,W. P.nie sprzeciwiły się wnioskowi.
UczestnikL. O.wniósł o oddalenie wniosku. Wskazał, żeS. O. (1)na mocy testamentu z dnia 6.12.1973 r. przekazała działkę ew.(...)córkomM. O.iA. O. (1), przy czymM. O.była jej posiadaczką do chwili swojej śmierci, a w dniu 28.02.1989 r. sporządziła testament notarialny powołując do całości spadku brataS. O. (2). Podał, że oświadczeniem z dnia 24.07.2005 r.S. O. (2)przekazał wnioskodawcy nieformalnie w posiadanie część działki objętej wnioskiem, co wskazuje, że nie mógł wcześniej czuć się jej samoistnym posiadaczem. Twierdził, że wnioskodawca za zgodąM. O.postawił na działce ew.(...)folię, w której sadził pomidory i do tego ograniczał się zakres jego posiadania.
W piśmie procesowym z dnia 2.11.2016 r. uczestnik dodatkowo wskazał, że wnioskodawca zaczął samodzielnie używać działkę ew.(...)po śmierciS. O. (2)tj. od 2006 r. za zgodą jego spadkobierców, którzy zamierzali mu ją przekazać w ramach spłaty z tytułu działu spadku poA. O. (1).
UczestniczkaG. K.wniosła o oddalenie wniosku.
UczestnikR. O.oświadczył, że jest mu obojętne jak zostanie zakończone postępowanie.
Pozostali uczestnicy nie składali w sprawie żadnych oświadczeń.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Przedmiotem postępowania jest działka ew.(...)o powierzchni 0,1060 ha, położona wG., powstała z pgr(...)i(...). Pgr(...)powstała z podziału pgr(...), zaś pgr(...)– z podziału pgr(...). Pgr(...)ujawniona była w arkuszu posiadłości gruntowej nr 323 jako własnośćS. O. (1). Pgr(...)ujawniona była w rejestrze gruntów założonym w 1962 r. poz.(...)jako należąca doS. O. (1).
/dowód: wyrys z mapy ewidencyjnej k.7, wypis z rejestru gruntów k.8, arkusz posiadłości gruntowej 323 k.37, mapa do celów prawnych wraz z wykazem zmian gruntowych k.38, dane z rejestru gruntów k.208,209/
Działka ew.(...)stanowi ogród, rosną na niej drzewa owocowe oraz stoi tunel. Położona jest pomiędzy zabudowanymi nieruchomościami: działką ew.(...), na której znajduje się budynek położony przyul. (...)oraz działkami ew.(...)i(...), na których znajdują się budynki położone przyul. (...).
/dowód: wyrys z mapy ewidencyjnej k.7, zeznania św.M. K.protokół z dnia 14.12.2015 r. 00:36:20-00:45:59, zeznania św.A. O. (2)protokół z dnia 15.04.2016 r. 00:04:12-00:16:40, zeznania wnioskodawcyL. O.protokół z 7.12.2016 r. 00:03:50-00:15:22, protokół z dnia 14.12.2015 r. 00:06:21-00:25:05, zeznania uczestnikaR. O.protokół z dnia 22.07.2016 r. 00:08:36-00:36:07, zeznania uczestniczkiG. K.protokół z dnia 23.09.2016 r. 00:11:31-00:37:46, zeznania uczestniczkiW. P.protokół z 7.12.2016 r. 00:15:22-00:23:34/
S. O. (1)w dniu 6.12.1973 r. sporządziła testament, w którym wskazała, że jest właścicielką:

1
budynku mieszkalnego murowanego położonego przyul. (...)wraz z zabudowaniami gospodarskimi i ogrodem (tj. działką ew.(...)), które przeznaczyła swoim córkomA. O. (1)iM. O.,

2
budynku mieszkalnego murowanego położonego przyul. (...)wraz z zabudowaniami gospodarskimi, które przeznaczyła swoim synomW. O.iS. O. (2),

3
budynku drewnianego położonego przyul. (...)wraz z ogrodem, które przeznaczyła swoim synomJ. O. (3)iK. O. (3),

4
parceli budowlanej położonej przy ul, Grunwaldzkiej, którą przeznaczyła swojemu synowiS. O. (3).

Na wniosekS. O. (2)do sygn. I Ns 25/94 toczyło się postępowanie o stwierdzenie praw do spadku poS. O. (1), zmarłej w dniu 10.06.1984 r., które postanowieniem z dnia 14.03.2005 r. zostało umorzone na podstawieart. 182 § 1 k.p.c.
W dniu 5.09.2012 r.I. S.iJ. B.złożyły do Sądu Rejonowego w Gorlicach wniosek o stwierdzenie nabycia spadku poS. O. (1)iM. O., zmarłej w dniu 25.12.1991 r., wskazując, iż sporządziła ona w dniu 28.02.1989 r. testament notarialny, w którym do całości spadku powołała swojego brataS. O. (2). Na rozprawie w dniu 28.02.2013 r. w postępowaniu toczącym się do sygn. I Ns 685/12 uczestnik tego postępowaniaL. O.oświadczył, iż znana mu jest treść testamentuS. O. (1)i go nie kwestionuje. Zakwestionował natomiast testamentM. O., wskazując iż nie ma w nim nic o przekazaniu na jego rzecz ½ części ogrodu należącego doM. O., którego zrzekł się na jego rzeczS. O. (2), sporządzając na tę okoliczność oświadczenie z dnia 24.07.2005 r. Postępowanie w sprawie I Ns 685/12 zostało zawieszone postanowieniem z dnia 2.09.2015 r. na podstawieart. 174 § 1 pkt. 1 k.p.c.
/dowód: akta I Ns 981/12, akta I Ns 685/12, akta I Ns 25/94, akta I Ns 12/87,  zeznania wnioskodawcyL. O.protokół z 7.12.2016 r. 00:03:50-00:15:22, protokół z dnia 14.12.2015 r. 00:06:21-00:25:05, zeznania uczestnikaR. O.protokół z dnia 22.07.2016 r. 00:08:36-00:36:07, zeznania uczestniczkiG. K.protokół z dnia 23.09.2016 r. 00:11:31-00:37:46, zeznania uczestniczkiW. P.protokół z 7.12.2016 r. 00:15:22-00:23:34 /
Od 1980 r. działkę ew.(...)za zgodąS. O. (1)zaczął używaćL. O..S. O. (1)poleciła mu, by dbał o nią i opłacał podatek. Wnioskodawca uporządkował ją, wyciął stare drzewa owocowe, zasadził nowe. W 1983 r. po uzyskaniu pozwoleniaS. O. (1)postawił tam tunel foliowy, w którym w kolejnych latach uprawiał pomidory. Około 5 lat temu tunel ten został zniszczony przez śnieg i wnioskodawca postawił nowy. Na działce ew.(...)prowadził też szkółkę drzewek. Przez cały czas opłacał podatek gruntowy.
/dowód: zaświadczenie Burmistrza MiastaG.z 15.07.2014 r. k.6, zeznania św.M. K.protokół z dnia 14.12.2015 r. 00:36:20-00:45:59, zeznania św.A. O. (2)protokół z dnia 15.04.2016 r. 00:04:12-00:16:40, zeznania wnioskodawcyL. O.protokół z 7.12.2016 r. 00:03:50-00:15:22, protokół z dnia 14.12.2015 r. 00:06:21-00:25:05, zeznania uczestnikaR. O.protokół z dnia 22.07.2016 r. 00:08:36-00:36:07, zeznania uczestniczkiG. K.protokół z dnia 23.09.2016 r. 00:11:31-00:37:46, zeznania uczestniczkiW. P.protokół z 7.12.2016 r. 00:15:22-00:23:34/
Rozpoczynając użytkowanie działki ew.(...)
L. O.nie uważał się za jej właściciela. Zezwalając wnioskodawcy na jej użytkowanieS. O. (1)nie wskazała, że daje mu ją na własność. Sam wnioskodawca jako właściciela działki ew.(...)uważałS. O. (1), a po jej śmierci jej córkiM. O.iA. O. (1), tym bardziej, żeM. O.mieszkała w budynku przyul. (...)i także korzystała z działki ew.(...), zbierając z owoce z rosnących na niej drzew.
/dowód: częściowo zeznania św.M. K.protokół z dnia 14.12.2015 r. 00:36:20-00:45:59, częściowo zeznania św.A. O. (2)protokół z dnia 15.04.2016 r. 00:04:12-00:16:40, częściowo zeznania wnioskodawcyL. O.protokół z 7.12.2016 r. 00:03:50-00:15:22, protokół z dnia 14.12.2015 r. 00:06:21-00:25:05/
W dniu 25.06.2013 r.G. K.iR. O.wystąpili do Sądu Rejonowego w Gorlicach o zawezwanie do próby ugodowej między innymiL. O., domagając się dopuszczenia ich do współposiadania między innymi działki ew.(...). Do zawarcia ugody w sprawie nie doszło.
/dowód: akta I Co 617/13/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dokumentów, nie kwestionowanych przez strony, materiału dowodowego zawartego w aktach I Ns 981/12, I Ns 685/12, I Ns 25/94, I Ns 12/87, I Co 617/13, a także zeznań św.M. K., św.A. O. (2)oraz wnioskodawcyL. O.i uczestnikówR. O.,G. K.,W. P., które poza omówionymi poniżej fragmentami nie budzą zastrzeżeń i zasługują na wiarę, tworząc jednolity materiał dowodowy.
Podkreślić należy, że wszystkie zeznające w sprawie osoby potwierdziły, że działkę ew.(...)użytkowałL. O., przy czym św.M. K.oraz uczestnicyR. O.,G. K.,W. P.nie mieli wiedzy, na jakiej podstawie wnioskodawca objął ją w posiadanie.
Jako nieprzekonujące ocenić należało odosobnione zeznania św.A. O. (2), będącej matką wnioskodawcy, co niewątpliwie miało wpływ na obiektywizm jej zeznań, w których wskazała, że wnioskodawca kupił udziały w prawie własności działki ew.(...)odM. O.iA. O. (1). Twierdzenia te pozostają w sprzeczności nawet z zeznaniami wnioskodawcy, który nie powoływał się na taką umowę, a jedynie wskazał, że w 2005 r.S. O. (2), będący spadkobiercą testamentowymM. O.zrzekł się na jego rzecz przysługujących mu praw do działki objętej wnioskiem.
Nie mogły stanowić podstawy do ustaleń faktycznych zeznania św.M. K.w tej części, gdy wskazała, że uważała za właściciela działki ew.(...)L. O., skoro wniosek ten opierała jedynie na fakcie użytkowania przez niego tej nieruchomości, gdyż także np. dzierżawca posiada przedmiot umowy.
Pozbawione wiarygodności są zeznaniaL. O.złożone na rozprawie w dniu 7.12.2016 r., w których wskazał, że z chwilą przekazania mu działki ew.(...)przezS. O. (1)do użytkowania, czuł się jej właścicielem. Są one bowiem sprzeczne z twierdzeniami wnioskodawcy w czasie informacyjnego wysłuchania, gdy przyznał, że uważał za właścicielkę tej nieruchomościS. O. (1), a po jej śmierci jej córki:M. O.iA. O. (1), które otrzymały ją w testamencie, jak też, żeS. O. (1)przekazała mu ją do użytkowania, czy dzierżawy, nie potwierdzając tym samym twierdzeń wniosku, że działkę ew.(...)otrzymał od babci nieformalną umową darowizny.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek jest bezzasadny.
Do nabycia nieruchomości przez zasiedzenie konieczne jest, aby władający nieruchomością był jej posiadaczem samoistnym oraz aby posiadanie trwało przez czas określony w ustawie. Zgodnie z aktualnie obowiązującymart. 172 k.c.w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianie ustawy – kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321 ) z mocą obowiązującą od dnia 1.10.1990 r. okres ten wynosił w przypadku objęcia posiadania w dobrej wierze 20 lat, zaś w złej wierze 30 lat. Do zasiedzenia, które nastąpiło natomiast przed 1.10.1990 r. będą miały zastosowanie okresy posiadania przewidziane wart. 172w poprzednim brzmieniu - czyli 10 letnie dla posiadania w dobrej wierze i 20 letnie dla posiadania w złej wierze.
Jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń nie zostały spełnione przesłanki nabycia przez wnioskodawcę własności działki ew.(...)w trybie powołanego wyżej przepisu.
Przede wszystkim stwierdzić należy, iż samo korzystanie z niej przezL. O.od 1980 r. nie świadczy jeszcze o jej samoistnym posiadaniu. W zakresie bowiem jakiego prawa posiadacz wykonuje władzę nad rzeczą, decydują zewnętrzne, widoczne dla otoczenia przejawy władztwa, co pozwala na obiektywną interpretację elementu woli (tak SN w orzeczeniu z dnia 25.09.2009 r., I CSK 430/08, LEX 528169). Osoba władająca rzeczą korzysta co prawda z domniemania, że jej posiadanie jest posiadaniem samoistnym (art. 339 k.c.), ale domniemanie to jest jednak wzruszalne, a zatem istnieje możliwość jego obalenia w drodze dowodów przeciwnych.
Jak wynika z ustalonego w stanu faktycznego władztwo wykonywane przezL. O.co najmniej do chwili śmierciM. O.tj. do 25.12.1991 r. może być zakwalifikowane jedynie jako posiadanie zależne.
Jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleńS. O. (1)do czasu swojej śmierci tj. do 10.06.1984 r. nie rezygnowała ze swoich praw do działki ew.(...), traktując ją jako własną, skoro rozporządziła nią w testamencie. Po jej śmierci za właścicieli tej nieruchomości traktowane były jej córkiM. O.iA. O. (1). W postępowaniu w sprawie I Ns 658/12 o stwierdzenie praw do spadku poS. O. (1)iM. O.,L. O.nie kwestionował testamentuS. O. (1), twierdząc, że na jego podstawie winny zostać stwierdzone prawa do spadku po niej. Kwestionując testamentM. O., nie powoływał się na nabycie własności działki ew.(...)przez zasiedzenie, lecz na oświadczenie z dnia 24.07.2005 r., w którymS. O. (2)– spadkobierca testamentowyM. O.zrzekł się na jego rzecz praw do tej nieruchomości.
Również zeznania wnioskodawcy nie dają podstaw do przyjęcia, że już od 1980 r. rościł sobie prawa właścicielskie do działki ew.(...). Podał bowiem, że jako właściciela tej nieruchomości zaczął się uważać po śmierciM. O.iA. O. (1), co wskazuje, że we władaniu wcześniej przez niego tą nieruchomością brak było elementu woli władania z wyłączeniemS. O. (1), a następnieM. O.iA. O. (1).
Przyjmując zatem okres posiadania od śmierciM. O.tj. od 25.12.1991 r. (A. O. (1)zmarła 13.06.2012 r.) w zakresie przysługującego jej udziału we współwłasności, 30 letni okres zasiedzenia upłynąłby w dniu 26.12.2021 r., przy czym i tak został on przerwany poprzez złożenie przezG. K.iR. O.w dniu 25.06.2013 r. wniosku o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie I Co 617/13.
Mając na uwadze powyższe, brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez wnioskodawcę prawa własności działki ew.(...)w wyniku zasiedzenia, o czym orzeczono jak w pkt. I postanowienia na podstawie powołanych przepisów.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania (koszty zastępstwa prawnego uczestnikaJ. O. (1)) uzasadnia przepisart. 520 § 3 k.p.c., zważywszy że interesy wnioskodawcy i uczestnika były sprzeczne, a twierdzenia wnioskodawcy nie zostały uwzględnione.

SSR Magdalena Penar