Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 378/16
Data wyroku: 2017-08-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktVIII U 378/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 sierpnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Kalinka

Protokolant:

Iwona Sławińska

po rozpoznaniu w dniu17 sierpnia 2017 r. w Gliwicach
sprawyR. Ż.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.
oprawo do emerytury górniczej
na skutek odwołaniaR. Ż.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.
z dnia30 października 2015  r.nr(...)- (...)
oddala odwołanie.
(-) SSO Teresa Kalinka
Sygn. akt VIII U 378/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 października 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwW., w oparciu o przepisyustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 887, ze zm.) odmówiłR. Ż.prawa do emerytury górniczej podnosząc, że ubezpieczony udowodnił jedynie 20 lat, 3 miesiące i 23 dni okresów pracy górniczej oraz okresów równorzędnych z pracą górniczą. Wobec powyższego, zdaniem ZUS, ubezpieczony nie spełnił przesłanek uprawniających do emerytury górniczej.
W odwołaniu od powyższej decyzji i w toku procesu ubezpieczony wniósł o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury górniczej wskazując, że posiada wymagany 10-letni okres pracy górniczej. Dalej zaznaczył, że w jego ocenie spełnił też wymóg 25 lat okresów pracy górniczej oraz okresów równorzędnych z pracą górniczą. W uzasadnieniu zarzucił ostatecznie, że ZUS w sposób nieuprawniony nie uwzględnił mu faktycznej ilości dniówek półtorakrotnych z okresu jego zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wS., w latach 1979 – 80 i 1983 – 87. Zarzucił dodatkowo, że organ rentowy nie uwzględnił mu jako pracy górniczej okresów zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.wC.od 22 lutego do 20 marca 1995r., w(...) Przedsiębiorstwie Usługowym Sp. z o.o.wK.od 3 do 31 lipca 1995r.,wZakładzie (...) Sp. z o.o.wG.od 18 września do 20 października 1995r. i w(...) Przedsiębiorstwie (...)Sp. z o.o. wC.. Podkreślił, że we wszystkich tych przedsiębiorstwach faktycznie pracował stale pod ziemią jako pracownik dołowy.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo podkreślił, iż nie zaliczył powyższych okresów do pracy górniczej, bowiem odwołujący nie przedstawił wystawionych przez tych pracodawców, zaświadczeń potwierdzających faktycznej ilości zjazdów wykonywanychw konkretnych kopalniach.
Sąd ustalił, co następuje:
Ubezpieczony,R. Ż.urodził się w dniu (...)złożył w dniu 3 września 2015r. wniosek o przyznanie prawa do emerytury górniczej.
Na podstawie znajdujących się w aktach rentowych ubezpieczonego zaświadczeń zakładów pracy i świadectw pracy organ rentowy przyjął za udowodnione jedynie18 lat, 7 miesięcy i 11 dni okresów pracy górniczej. ZUS uwzględnił również dniówki półtorakrotne w ilości podanej przez pracodawców, która pozwoliła na dodatkowe zwiększenia okresów pracy górniczej o kolejny 1 rok, 3 miesiące i 23 dni. ZUS uznał, że odwołujący udowodnił łącznie 20 lat, 3 miesiące i 23 dni okresów pracy górniczej oraz okresów równorzędnych z pracą górniczą.
W toku procesu Sąd zwrócił się do archiwum o akta osobowe odwołującegoz okresu jego zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wS.. Następnie celem zweryfikowania poprawności wyliczenia przez ZUS okresów pracy górniczej odwołującego, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłej z zakresu emerytur i rent.
W opiniach, zasadniczej z dnia 5 stycznia 2017r. i uzupełniającej z dnia 22 maja 2017r., biegła z zakresu emerytur, rent i kapitału początkowegoH. P., po przeprowadzeniu analizy dokumentacji zgromadzonej przed organem rentowym, jak również zapisów dokumentacji osobowej odwołującego z okresu jego zatrudnieniawPrzedsiębiorstwie (...)wS., dokonała wyliczenia wykazanego przez odwołującego stażu pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą. Przy uwzględnieniu wykazanych w świadectwach pracy w kopalniach określonychw art. 50c, ust. 1, pkt 1 ustawy emerytalnej. Równocześnie biegła nie uwzględniła okresów zatrudnienia w przedsiębiorstwach wymienionych w art. 50c, ust. 1, pkt 3, co do których ubezpieczony nie przedłożył wykazów zjazdów pod ziemię kopalń za poszczególne miesiące. Po przyjęciu tych założeń biegła wyliczyła, iż ubezpieczony legitymuje się okresem pracy górniczej o której mowa w art. 50c, ust. 1, pkt 1, w łącznym wymiarze19 lat, 5 miesięcy i 24 dni. Dalej uwzględniając wykazy dniówek przodkowych, biegła wyliczyła, że ich suma, po dokonaniu stosownych przeliczeń, powoduje, iż do dotychczas uwzględnionej pracy górniczej można doliczyć kolejne 2 lata, 5 miesięcy i 4 dni.W następnej kolejności biegła dokonała analizy zapisów dokumentacji osobowej odwołującego, a w szczególności załącznika do karty ewidencyjnej pracownika dołowego. W oparciu o te zapisy wyliczyła ilość wszystkich wskazanych tam dniówek przodkowych, których łączna suma pozwoliła na doliczenie kolejnych 2 lat, 8 miesięcy i 10 dni. Ostatecznie biegła ustaliła, że łączny staż pracy udowodniony przez ubezpieczonego, który jest uwzględniany na prawo do emerytury górniczej, wynosi 24 lata, 6 miesięcy i 14 dni. Równocześnie biegła nie uwzględniła w swoich wyliczeniach okresów zatrudnieniawPrzedsiębiorstwie (...) S.A.wC.od 22 lutego do 20 marca 1995r., w(...) Przedsiębiorstwie Usługowym Sp. z o.o.wK.od 3 do31 lipca 1995r., wZakładzie (...) Sp. z o.o.wG.od 18 września do 20 października 1995r. i w(...) Sp. z o.o.wC., bowiem w przedłożonej dokumentacji brak było zapisów potwierdzających faktyczną ilość zjazdów pod ziemię w kopalniach,w poszczególnych okresach. Przyjmując jednak hipotetycznie, że we wszystkich dniówkach z tych okresów, z wyłączeniem dni nieobecności nieusprawiedliwionejw pracy, ubezpieczony wykonywał pracę w kopalniach pod ziemią, biegła wyliczyła, iż łącznie pozwalają one na doliczenie kolejnych 4 miesięcy i 17 dni. Po doliczeniu tej liczby do dotychczas wyliczonych przez biegłą okresów, pozwalają one na obliczenie łącznie24 lat, 11 miesięcy i 1 dnia okresów od których zależy prawo do emerytury górniczej.
Strony ostatecznie nie kwestionowały wyliczeń biegłej. Odwołujący z kolei wskazał, że po złożeniu wniosku emerytalnego nie kontynuował wykonywania pracy górniczej. Nie jest również w stanie wykazać, za pośrednictwem dokumentów, faktycznej ilości zjazdów pod ziemię, w okresach nieuwzględnionych przez biegłą. Strony nie składały też dalszych wniosków dowodowych.
Sąd w oparciu o zapisy poczynione w kartotece wynagrodzeń odwołującego dokonał własnych wyliczeń i ustalił, że ilość okresów pracy górniczej wyliczonych przez biegłą, w wyniku przeliczenia przyjętej przez nią ilości dniówek przodkowych za lata 1979 – 1987, została przeszacowana. Mianowicie Sąd uznał za bardziej wiarygodne i pewne zapisy dokumentacji płacowej, gdzie pracodawca odnotował ilość faktycznie uwzględnionych przez siebie dniówek przodkowych odwołującego. W ocenie Sądu załącznik do karty ewidencyjnej zawiera najpewniej ilość wszystkich dniówek dołowych nie zaś ilość przepracowanych w rzeczywistości przez odwołującego dniówek przodkowych. Przyjęcie odmiennego założenia doprowadziłoby do sytuacji, gdzie liczba dniówek przodkowych byłaby większa niż ilość zjazdów pod ziemię, co jest nieprawdopodobne. Tym samym Sąd uznał, że w latach 1979 – 1980 ubezpieczony wykazał łącznie 394 dniówek przodkowych, z kolei w latach 1983 – 1987 wykazał łącznie 886 takich dniówek, co po zsumowaniu i przeliczeniu pozwala na dodatkowe doliczenie2 lat, 3 miesięcy i 25 dni do dotychczas uwzględnionych przez ZUS okresów. Tym samym, w ocenie Sądu ubezpieczony udowodnił łącznie 24 lata, 2 miesiące i 23 dni okresów, od których zależy prawo do emerytury górniczej.
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie akt emerytalnych ubezpieczonego, dołączonych do akt niniejszej sprawy, a także jego dokumentacji osobowej (koperta k.174), opinii biegłej zasadniczej (k.127-151) i uzupełniającej (k.176-179), a także własnych wyliczeń.
Dowody te Sąd uznał za wiarygodne i mogące stanowić podstawę stanowczych rozstrzygnięć w niniejszej sprawie.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego,R. Ż.nie zasługuje na uwzględnienie.
Przesłanki nabycia prawa do emerytury górniczej określaustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016r. poz. 887, ze zm.).
Według treściart. 50a ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprawo do emerytury górniczej, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1
ukończył 55 lat życia;

2
ma okres pracy górniczej, wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust.1

nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wnioseko przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa;
Zgodnie z ust. 2 wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.
Posiadanie wymaganego 25 letniego okresu pracy górniczej stanowi przedmiot sporu w niniejszej sprawie, bowiem organ rentowy ostatecznie przyjął, że ubezpieczony legitymuje się pracą górniczą w rozmiarze 20 lat, 3 miesiące i 23dni.
Bezsporne jest, że ubezpieczony ukończył 55 lat życia i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Przedmiotem sporu pozostawało ustalenie, czy skarżący legitymuje się wymaganym okresem pracy górniczej, który – wobec jego wieku – dla przyznania prawa do emerytury górniczej musiałby wynosić co najmniej 25 lat pracy górniczeji równorzędnej, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej o której mowa w art. 50c, ust. 1.
Zgodnie z art. 50c ust. 1 za pracę górniczą uważa się zatrudnienie:
1) pod ziemią w kopalniach węgla, rud, kruszców, surowców ogniotrwałych, glin szlachetnych, kaolinów, magnezytów, gipsu, anhydrytu, soli kamiennej i potasowej, fosforytów oraz barytu;
2) pod ziemią i przy głębieniu szybów w przedsiębiorstwach budowy kopalń określonych w pkt 1 oraz pod ziemią w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących dla tych kopalń roboty górnicze lub przy budowie szybów;
3) pod ziemią w przedsiębiorstwach montażowych, przedsiębiorstwach maszyn górniczych, zakładach naprawczych i innych podmiotach wykonujących dla kopalń określonych w pkt 1 podziemne roboty budowlano-montażowe, roboty przy naprawie maszyn i wdrażaniu nowych urządzeń; pracownikom zatrudnionym w tych przedsiębiorstwach, zakładach i innych podmiotach uznaje się za pracę górniczą te miesiące zatrudnienia, w których co najmniej połowę dniówek roboczych przepracowali pod ziemią;
4) na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego przy ręcznym lub zmechanizowanym urabianiu, ładowaniu oraz przewozie nadkładu i złoża, przy pomiarachw zakresie miernictwa górniczego oraz przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, a także w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwachi innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa;
5) pod ziemią na stanowiskach dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu kopalń, przedsiębiorstw i innych podmiotów określonych w pkt 1-3, a także w kopalniach siarkii węgla brunatnego oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach, o których mowa w pkt 4, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwai ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego;
6) w charakterze członków drużyn ratowniczych kopalń określonych w pkt 1 i 4, mechaników sprzętu ratowniczego tych drużyn oraz w charakterze ratowników zawodowych w stacjach ratownictwa górniczego;
7) na stanowiskach maszynistów wyciągowych na szybach oraz na stanowiskach sygnalistów na nadszybiach szybów w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych w pkt 1 i 2;
8) na stanowiskach pracy pod ziemią w nieczynnych kopalniach wymienionychw pkt 1;
9) na stanowiskach instruktorów zawodu w górniczych polach szkoleniowych pod ziemią oraz w kopalniach siarki i węgla brunatnego.
Z kolei katalog okresów pracy równorzędnej z pracą górniczą wymienionyw art. 50c ust. 2, do zalicza do takich okresów:
1) zatrudnienie na stanowiskach wymagających kwalifikacji inżyniera lub technikaw zakresie górnictwa w urzędach górniczych, jeżeli zatrudnienie jest związanez wykonywaniem czynności inspekcyjno-technicznych w kopalniach, przedsiębiorstwachi innych podmiotach określonych w ust. 1 pkt 1-4, pod warunkiem uprzedniego przepracowania w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych w ust. 1 pkt 1-4 co najmniej 10 lat pod ziemią, na odkrywce w kopalniach siarki lub węgla brunatnego, a także w kopalniach otworowych siarki albo na stanowiskach dozoru lub kierownictwa ruchu;
2) zatrudnienie przy innych pracach, nie dłuższe niż 5 lat, do których pracownicy wykonujący prace określone w ust. 1 i w pkt 1 i 2 przeszli w związku z likwidacją kopalni, zakładu górniczego, przedsiębiorstwa lub innego podmiotu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4.
Nadto po myśli art. 50d przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego zalicza sięw wymiarze półtorakrotnym następujące okresy pracy na obszarze Państwa Polskiego:
1) w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybówi robotach szybowych;
2) w drużynach ratowniczych.
Okresy pracy wymienione w ust. 1 pkt 2 przepis art. 50d w ust. 2 zaliczaw wymiarze półtorakrotnym również tym pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń, którzy pracują przez co najmniej połowę dniówek roboczych w miesiącu pod ziemią, w kopalniach siarki lub w kopalniach węgla brunatnego.
Ubezpieczony ukończył wymagany wiek emerytalny, lecz nie udowodnił wymaganego okresu pracy górniczej. Mając na uwadze przedłożone przez ubezpieczonego dokumenty, jak również zapisy z jego dokumentacji pracowniczej Sąd wyliczył jego staż pracy górniczej na 19 lat, 5 miesięcy i 24 dni oraz łączny okres pracy górniczejw wymiarze półtorakrotnym wynoszący 4 lata, 8 miesięcy i 29 dni, co daje łączny okres pracy górniczej, półtorakrotnej i równorzędnej wynoszący 24 lata, 2 miesiące i 23 dni.
W niniejszej sprawie ubezpieczony ostatecznie nie kwestionował zasadniczo okresów pracy zaliczonych mu przez Sąd do pracy górniczej, ani ilości dniówek liczonych w wymiarze półtorakrotnym, a jednie domagał się doliczenia dodatkowych okresów zatrudnienia w firmach wykonujących na rzecz kopalń prace montażowe.
Z takim stanowiskiem odwołującego nie sposób się zgodzić, bowiem cytowany wyżej przepis art. 50c, ust 1 pkt jednoznacznie wymaga, aby w takich wypadkach do okresów pracy górniczej zaliczyć wyłącznie te miesiące, w których pracownik przepracował co najmniej połowę dniówek roboczych pod ziemią. Środkiem dowodowym w takim wypadku może być wyłącznie prowadzony przez pracodawcę wykaż zjazdów takiego pracownika pod ziemię, wykonywanych w konkretnych kopalniach. Dowodu takiego nie stanowi zaś samo świadectwo pracy, bowiem nie określono w nim tej okoliczności.
Sąd Okręgowy rozważył wszelkie okoliczności sprawy i ocenił, że materiał dowodowy nie dostarczył podstaw do uznania, że ubezpieczony udowodnił okres pracy górniczej, łącznie z okresami pracy równorzędnej z pracą górniczą w wymiarze co najmniej 25 lat.
Tym samym ubezpieczony nie spełnił przesłanek przyznania mu prawa do emerytury górniczej w myśl przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jakw sentencji.
(-)SSO Teresa Kalinka