Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 346/17
Data wyroku: 2017-06-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mirosława Molenda-Migdalewicz
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ust. 1 i 2 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.z 2016 r., poz. 887 z późniejszymi zmianami)

Sygn. aktV U 346/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia30 czerwca 2017 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz
Protokolant: star. sekr. sądowy Katarzyna Awsiukiewicz
po rozpoznaniu w dniu30 czerwca 2017 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuR. M. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o emeryturę
na skutek odwołaniaR. M. (1)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia28 marca 2017 r.
znak(...)

oddala odwołanie

Sygn. akt VU 346/17

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 28 marca 2017r. - znak(...)- odmówiłR. M. (1)prawa do emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych .
W uzasadnieniu strona pozwana podała ,iż wnioskodawca nie spełnia warunków określonych wart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż - na dzień 1 stycznia 1999r. - nie udokumentował żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych – wobec wymaganych co najmniej 15 lat , wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy .
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.nie uznał jako pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia :
- wPrzedsiębiorstwie (...)wL.od 07 listopada 1978r. do 01 września 1991r. – na podstawie świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 23 marca 2001r. , wystawionego przez(...) Sp. z o.o.wZ., który nie jest następcą prawnym zlikwidowanego zakładu pracy , a jedynie przechowawcą akt ,
- w(...)Spółdzielni(...)wL.od 02 września 1991r. do 31 grudnia 1998r. , gdyż w świadectwie pracy w szczególnych warunkach z dnia 31 stycznia 2007r. nie powołano przepisów branżowych .
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłR. M. (1), w którym domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznanie jemu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych .
W uzasadnieniu skarżący podał, iż wbrew twierdzeniem strony pozwanej posiada – na dzień 01 stycznia 1999r. - wymagany przepisami okres zatrudnienia w szczególnych warunkach w wymiarze ponad 15 lat - w zakładach i okresach powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , gdyż na stałe i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony .
W odpowiedzi na odwołanie strona pozwana wniosła o jego oddalenie.W uzasadnieniu podtrzymała w całości argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji .
Dodatkowo organ rentowy wskazał , że w dacie wydania zaskarżonej decyzjiR. M. (1)nie ukończył 60 lat i był członkiem otwartego funduszu emerytalnego , a w dacie złożenia wniosku o emeryturę nie złożył wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na tym funduszu na dochody budżetu państwa za pośrednictwem ZUS .

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
R. M. (1)urodził się dnia (...)
Wiek 60 lat osiągnął dnia(...)
Dnia 03 marca 2017r.R. M. (1)złożył wniosek o prawo do emerytury z tytułu zatrudnienia warunkach szczególnych .
Składając wniosek o emeryturę ubezpieczony wskazał , że jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego , ale nie złożył wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na tym funduszu na dochody budżetu państwa za pośrednictwem ZUS .
Na rozprawie w dniu 30 czerwca 2017r.R. M. (1)do protokołu złożył takie oświadczenie ( k. 49akt sprawy e- protokół 00:12:26- 00:14:07) .
Na dzień 1 stycznia 1999r.R. M. (1)legitymował się - uznanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.- stażem ubezpieczeniowym w łącznym wymiarze 26 lat 03 miesiące .
Na dzień 1 stycznia 1999r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.nie uznał wnioskodawcy żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze .
dowody:- akta emerytalne wnioskodawcy k : 1-24 oraz akta o ustalenie kapitału początkowego k.1-24 .
R. M. (1)zatrudniony został wPrzedsiębiorstwie (...)wL.od 07 listopada 1978r. na stanowisku kierowcy . W dacie podpisania umowy o pracę wnioskodawcy przydzielony został przez zakład pracy samochód ciężarowyS.o ciężarze całkowitym powyżej 4,5 tony . Na stanowisku kierowcy tego pojazduR. M. (1)pracował na stałe i w pełnym wymiarze czasu pracy do 01 września 1991r.
W dacie rozpoczęcia pracy wPrzedsiębiorstwie (...)wL.R. M. (1)posiadał uprawnienia do prowadzenia samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony . Prawo jazdy kategorii C ubezpieczony uzyskał w dniu 23 października 1978r.
W trakcie zatrudnienia u wyżej wymienionego pracodawcy wnioskodawca jeździł na tzw. wynajmach. Zakład pracy przyjmował od firm zewnętrznych zlecenia na dokonanie transportu określonych artykułów . Wnioskodawca jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony przewoził sprzęt AGD, artykuły sypkie ( mąkę , cukier, kasze , ryż itp. ) , które były pakowane w worki po 20 kg, skrzynki z olejem ważące 20 kg każda .Podczas jednego załadunku wnioskodawca musiał ustawić i przenieść około 450 skrzynek z olejem . Sprzęt AGD podnoszony był na przyczepę zamontowanym na samochodzie podnośnikiem hydraulicznym , a następnie musiał zostać przesunięty przez wnioskodawcę i zabezpieczony na czas transportu Skarżący zajmował się też załadunkiem towaru , odpowiednim jego ustawieniem i zabezpieczeniem na czas transportu. Rzeczywisty dzienny wymiar czasu pracyR. M. (1)wPrzedsiębiorstwie (...)wL.wynosił 10-12 godzin , czasami 14 godzin .
W okresie od 02 września 1991r. do 31 grudnia 1998r.( koniec spornego okresu ) wnioskodawca zatrudniony był w(...)Spółdzielni(...)wL.na stanowisku kierowcy .
W Spółdzielni(...)wL.był tylko jeden samochód ciężarowy o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony . Samochodem tym kierował wnioskodawca . Zajmował się przewożeniem dużych palet o wymiarach : 1250mm/1050mm( tektura falista – waga palety 150 kg) ; 70/100cm, 61/86cm papier i 200-500 kg palety tektury litej . Wnioskodawca zajmował się rozładunkiem na zakładzie przywiezionych palet . Rozładunek odbywał się przy użyciu wózka widłowego , który był obsługiwany przezR. M. (1). Po przywiezieniu towaru do produkcji wnioskodawca wózkiem widłowym podnosił towar z samochodu i przewoził go na rampę na oddział produkcyjny . Z kolei ładując samochód do rozwiezienia wyprodukowanych towarówR. M. (1)z działu produkcji przewoził towar załadowany w paletach przy użyciu wózka widłowego.
Do zadań wnioskodawcy - jako kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony - należało także utrzymywanie pojazdu w gotowości technicznej .R. M. (1)uzupełniał płyny w samochodzie , dolewał oleju , sprawdzał stan opon . Po przejechaniu 10000km wnioskodawca musiał wymienić olej i filtry. Ubezpieczony jeździł po towar i z towarem po terenie całej Polski . Gdy wracał z trasy , która trwała od 12 do 16 godzin – musiał sprawdzić stan techniczny pojazdu i wykonać ewentualne drobne naprawy mechaniczne .
Podczas przerw w wyjazdach służbowychR. M. (1)wykonywał na terenie zakładu pracy drobne prace hydrauliczne , elektryczne i pracował na produkcji .
dowód :
- akta osobowe dotyczące zatrudnienia wnioskodawcy w:Przedsiębiorstwie (...)wL., w(...)Spółdzielni(...)wL.,
- przesłuchanie świadków protokół rozprawy z dnia 30.06. 2017. : .

J. D.k. 49v. e-protokół 00:15:52 i następne ;Z. Ł.k.49v-50 e-protokół 00:25:45 i następne ;Z. S. (1)k.50 e-protokół 00:27:37 i następne ;Z. S. (2)k.50v- 51 e-protokół 00:45:40 i następne ,
- przesłuchanie wnioskodawcyR. M. (1)protokół rozprawy z dnia 30.06.2017r. 01:09:52 -01:20:46 .

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie .
Zgodnie z treściąart. 184 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016r., poz. 887 z późniejszymi zmianami ) - urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. dnia 1 stycznia 1999r.osięgnęli :

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wymagany w przepisach dotychczasowych nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat dla mężczyzn oraz ,

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 tj. 25 lat dla mężczyzn- ( ust. 1 ) .

Emerytura – zgodnie z warunkami określonymi w ust. 2 art. 184 ustawy emerytalnej – przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , na dochody budżetu państwa .
Art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychstanowi , że ubezpieczonym , urodzonym przed dniem 01 stycznia 1949 r. , będącymi pracownikami , zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 cytowanej ustawy .
Zgodnie z treściąpar. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz.U. z dnia 18 lutego 1983r., Nr 8 poz. 43 z późniejszymi zmianami ) – za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury uważa się okres wynoszący 25 lat dla mężczyzn – liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do zatrudnienia .
Jak wynika treści akt ubezpieczeniowych - wnioskodawcaR. M. (1)- na dzień 01 stycznia 1999r. - udokumentował łącznie 26 lat i 03 miesiące .
Zatem został spełniony – po stronie wnioskodawcy - warunek określony w par. 3 wyżej wymienionego Rozporządzenia Rady Ministrów, a dotyczący okresu zatrudnienia wymaganego do uzyskania prawa do emerytury .
Zapispar. 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz.U. z dnia 18 lutego 1983r., Nr 8, poz. 43 z późniejszymi zmianami ) – stanowi, iż pracownik , który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienionych w wykazie A nabywa prawa do emerytury, jeżeli łącznie spełnia następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach .
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.nie uznał z całego zatrudnienia żadnego okresu jako pracę w szczególnych warunkach , z przyczyn wskazanych w części wstępnej uzasadnienia .
Spornym między stronami był zatem charakter zatrudnienia wnioskodawcy wPrzedsiębiorstwie (...)wL.od 07 listopada 1978r. do 01 września 1991r. oraz w(...)Spółdzielni(...)wL.od 02 września 1991r. do 31 grudnia 1998r. tj. do końca spornego okresu .
Zgodnie zpar. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzezakład pracy wydaje zaświadczenie o zatrudnieniu w szczególnych warunkach , wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji , natomiast w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okresów także w oparciu o inne dowody " . W niniejszym postępowaniu takimi dowodami były zeznania świadków , przesłuchanie strony i akta osobowe dotyczące spornych okresów zatrudnienia .
Na podstawie zeznań świadków :Z. Ł.iZ. S. (1)i przesłuchania wnioskodawcy Sąd uznał ,iżR. M. (1)podczas zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wL.od 07 listopada 1978r. do 01 września 1991r. ( 12 lat 09 miesięcy i 26 dni ) wykonywał na stałe i w pełnym wymiarze czasu pracy – prace kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony . Były to prace wymienione w wykazie Adział VIII pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Podczas tego zatrudnienia – jak wynika z analizy akt sprawy –R. M. (1)wykonywał również ciężkie prace załadunkowe i wyładunkowe – opisane w ustaleniach faktycznych niniejszego uzasadnienia . Prace te wymienione są w wykazie A dział VIII pkt. 1 powołanego powyżej rozporządzenia .
W konsekwencji tak poczynionych ustaleń sąd uznał ,iż na dzień wejścia w życie ustawy emerytalnej tj. na dzień 01 stycznia 1999r. wnioskodawca udowodnił łącznie 12 lat 09 miesięcy i 26 dni okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze .
Do okresów pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze sąd nie zaliczyłR. M. (1)okresu pracy w(...)Spółdzielni(...)wL.od 02 września 1991r. do 31 grudnia 1998r.
Z akt osobowych i przesłuchania wnioskodawcy oraz przesłuchania świadkaZ. S. (2)wynikało , że w okresie zatrudnienia w wyżej wymienionej Spółdzielni(...)R. M. (1)oprócz pracy kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony wykonywał również prace hydrauliczne , elektryczne , mechaniczne ( pomoc mechanika i obsługa wózków widłowych ) , prace na produkcji . Jak wynika z zeznań świadkaZ. S. (2)wnioskodawca posiadał wiele umiejętności i wykonywał na terenie zakładu wyżej wymienione prace , co powodowało , że nie było konieczności zatrudnienia do tych prac firm zewnętrznych . Wnioskodawca powyższe prace wykonywał podczas przerw w wyjazdach służbowych . Okoliczności te potwierdzone zostały przez powołanego świadka już w piśmie z dnia 12 grudnia 1996r. Pismo to znajduje się w aktach osobowych i podpisane jest przezZ. S. (2), który w dacie sporządzenia tego dokumentu był bezpośrednim przełożonym wnioskodawcy . Z treści tego pisma wynika, żeR. M. (1)pracował jako kierowca samochodu ciężarowego i jako mechanik samochodowy zajmujący się naprawą usterek w prowadzonym pojeździe , a gdy nie było wyjazdów służbowych wykonywał” prace nie związane z zawodem tj. hydrauliczne , elektryczne , mechaniczne ( pomoc mechanika , obsługa wózków widłowych ) i na produkcji”.
Żadna z wymienionych w powyższym piśmie prac , które wnioskodawca wykonywał podczas przerw w wyjazdach samochodem ciężarowym o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony nie jest pracą wymienioną w wykazanie A powołanego w niniejszym uzasadnieniu Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r.
Na podstawie powyższych dowodów sąd uznał , żeR. M. (1)w okresie zatrudnienia w(...)Spółdzielni(...)wL.od 02 września 1991r. do 31 grudnia 1998r. nie wykonywał na stałe i w pełnym wymiarze czasu pracy kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony , czyli prac wymienionym w wykazie A dział VIII pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r.
Wprawdzie wyżej wymieniony świadek i wnioskodawca wskazali , że prace wymienione w piśmie z dnia 12 grudnia 1996r.R. M. (1)wykonywał tylko podczas przerw w wyjazdach służbowych , ale nie potrafili wskazać jak długo takie przerwy trwały i jakie dokładnie prace wykonywane były w tym czasie przez wnioskodawcę .
W tym miejscu wskazać należy , że” proces w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych jest procesem w pełni kontradyktoryjnym. To na ubezpieczonym ciążył obowiązek dowodowy w myślart. 6 kc, bowiem to on ubiegał się o przyznanie wcześniejszej emerytury, powinien był zatem wykazać, że spełnił wszystkie wymagane przesłanki do tego świadczenia wymienione w przepisach art. 184 ustawy emerytalno-rentowej. Jak to już zostało wskazane, postępowanie cywilne, a takim jest także postępowanie przed Sądem Ubezpieczeń Społecznych, ma charakter kontradyktoryjny, czego wyrazem jest dyspozycjaart. 232 k.p.c., określająca obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, co z kolei jest potwierdzeniem reguły zart. 6 k.c., wyznaczającej sposób rozłożenia ciężaru dowodu. Podkreślić należy, że regułyart. 6 k.c.i232 k.p.c.nie określają jedynie zakresu obowiązku zgłaszania dowodów przez strony, ale rozumiane muszą być w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń, ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu co do tych okoliczności na niej spoczywał. Ciężar dowodu określa wynik merytoryczny sporu (sprawy) w sytuacji krytycznej, gdy strona nie udowodni faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (…) Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. (sygn. akt I A Ca 1320/11, LEX nr 1108777) wskazując, iż jeżeli materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych, Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów( … ) Strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał.
W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż to na ubezpieczonym, zgodnie z regułą wyrażoną wart. 6 k.c., spoczywał ciężar dowodzenia w sprawie, że (…) ma prawo do przedmiotowego świadczenia. ( … ) Prawo do tego świadczenia ubezpieczeniowego jest prawem o charakterze szczególnym, stąd wszystkie ustawowe przesłanki do nabycia emerytury w obniżonym wieku muszą być spełnione łącznie i wykazane w sposób pewny i wiarygodny. Ustawodawca w tym zakresie nie dopuszcza bowiem żadnego odstępstwa. (…) Ten obowiązek na podstawie wskazach wyżej przepisów procesowych, tj.art. 6 kci232 kpcnależał bez wątpliwości tylko do ubezpieczonego”( wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28 października 2015r. , sygn. akt III AUa 774/15).
W niniejszej sprawieR. M. (1)nie wykazał okresów w jakich wykonywał na stałe i w pełnym wymiarze czasu - prace kierowcy w transporcie kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony wykazie A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. podczas zatrudnienia w(...)Spółdzielni(...)wL.od 02 września 1991r. do 31 grudnia 1998r. , które uprawniały do nabycia prawa do emerytury w wieku obniżonym .
Reasumując sąd uznał ,iż na dzień 01 stycznia 1999r. wnioskodawca nie legitymował się stażem pracy w warunkach szczególnych w łącznym wymiarze 15 lat, przy pracach - określonych w wykazie ARozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W konsekwencji na podstawieart. 47714§ 1 kodeksu postępowania cywilnegosąd oddalił odwołanie , gdyż nie było podstaw do jego uwzględnienia z przyczyn wymienionych w niniejszym uzasadnieniu .