Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUz 16/17
Data wyroku: 2017-01-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jolanta Pietrzak, Marek Żurecki, Anna Petri
Słowa kluczowe: Droga sądowa
Podstawa prawna: art. 477 ^10 ^§ 2 kpc

Sygn. akt III AUz 16/17

POSTANOWIENIE
Dnia 30 stycznia 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący :

SSA Marek Żurecki

Sędziowie :

SSA Jolanta Pietrzak

SSO del. Anna Petri (spr.)

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
sprawy z odwołaniaG. N.(N.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o zwrot składek na ubezpieczenie zdrowotne
w związku z zażaleniem ubezpieczonego
na postanowienie Sądu Okręgowego
w Częstochowie z dnia 21 października 2016r., sygn. akt IV U 1298/16
postanawia: oddalić zażalenie.
/-/SSA J.Pietrzak  /-/SSA M.Żurecki /-/SSO del. A.Petri

Sędzia    Przewodniczący   Sędzia
Sygn. akt III AUz 16/17

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Częstochowie uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.według właściwości.
Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd ten wskazał, iż ubezpieczony wniósło zwrot składek na ubezpieczenia zdrowotne, potrącanych mu z wypłacanegoprzez organ rentowy świadczenia rentowego. Powołując się na przepisart. 476§ 2 k.p.c.w związku zart. 1 k.p.c., Sąd ten wskazał, iż przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, należące do kategorii spraw cywilnych w znaczeniu formalnoprawnym, dla których przepisyKodeksu postępowania cywilnegoprzewidują drogę postępowania cywilnego, rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych. Przysługuje w nich droga sądowa przed sądem powszechnym. Stosownie doart. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 963 z późn. zm.), przedmiotem decyzji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych mogą być między innymi indywidualne sprawy dotyczące ustalania wymiaru składek i ich poboru.
Przytaczając stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w postanowieniuz 22 sierpnia 2013r. (II UZ 41/13; Lex nr 137500), Sąd Okręgowy podkreślił,że zakres rozpoznania i orzeczenia w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyznaczony jest w pierwszej kolejności przedmiotem decyzji organu rentowego zaskarżonej do sądu ubezpieczeń społecznych, a w drugim rzędzie przedmiotem postępowania sądowego, określonego zakresem odwołania od decyzji organu rentowego do sądu. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sądy badają trafność decyzji organu rentowego. Mogą one zostać skontrolowane tylko w takim zakresie, w jakim istnieją. Skoro zatem w niniejszej sprawie brak decyzji organu rentowego w przedmiocie zwrotu składek na ubezpieczenie zdrowotne, przeto żądanie ich zwrotu należy traktować, jako nowe żądanie, które winien rozpoznać.
Przytaczając treśćart. 464 § 1 k.p.c., Sąd I instancji wskazał, iż z uwagina niedopuszczalność drogi sądowej, konieczne było przekazanie sprawydo rozpoznania właściwemu organowi, jakim jest organ rentowy. W następstwie tego, organ rentowy wyda decyzję, od której - jeśli będzie ona niezgodna z oczekiwaniami wnioskodawcy - będzie mu przysługiwało prawo wniesienia odwołania do sądu.
Powyższe postanowienie zaskarżył ubezpieczony, domagając się jego uchylenia. Podniósł, że jest źle traktowany przez lekarzy i leczony wyrobami farmaceutycznymi, posiadającymi wiele skutków ubocznych, co prowadzi do rozwoju wielu chorób. Gdyby sam dysponował składkami na ubezpieczenie zdrowotne,to wybrałby inne - skuteczniejsze metody leczenia.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, choć winno znajdować umocowanie w treściart. 47710§ 2 k.p.c.Przewiduje on, że jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żądanie, dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmujeto żądanie do protokołu i przekazuje go do rozpoznania organowi rentowemu. Ponieważ wniosek ubezpieczonego o zwrot składek nie został dotąd rozpoznanyprzez organ rentowy, przeto należało go do niego w tym celu skierować, co słusznie uczynił Sąd Okręgowy.
Organ orzekający błędnie zastosował przy tym normę o charakterze ogólnym zawartą wart. 464 § 1 k.p.c.Zgodnie z jego brzmieniem, odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznaniasprawy właściwy jest inny organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę. Uszczegółowienie tej regulacji zawarte jest w powołanym wyżejart. 47710§ 2 k.p.c.Ma on zastosowaniein concretowówczas, gdy do sprawa ma charakter sprawyz zakresu ubezpieczeń społecznych, a organem właściwym do rozstrzygnięcia wniosku jest organ rentowy (tak Komentarz Kodeksu postępowania cywilnego pod redakcją Tadeusza Erecińskiego, Warszawa 2007). Konieczność zastosowania normy szczególnej -art. 47710§ 2 k.p.c.wyklucza możliwość powołania się w tej sytuacjina przepis o charakterze ogólnym -art. 464 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadąlex specialis derogat legi generali.
Zauważyć przy tym należy, iż pomimo merytorycznej trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd I instancji wadliwie sformułował jego sentencję, łącząc w niej instytucję niewłaściwości sądu przewidzianą wart. 200 § 1 k.p.c.z przedstawionąw jego uzasadnieniu instytucją niedopuszczalności drogi sądowej, unormowanąwart. 464 § 1 k.p.c.Tymczasem, z mocyart. 47710§ 2 k.p.c., należało wniosek ubezpieczonego o zwrot składek przekazać organowi rentowemu celem rozpoznania bez stwierdzenia niewłaściwości sądu i niedopuszczalności drogi sądowej. W wyniku tego, organ rentowy wyda decyzję, od jakiej ubezpieczonemu będzie przysługiwało odwołanie do Sądu.
Mając powyższe na uwadze, na mocyart. 385 k.p.c.w związku zart. 397§ 2 k.p.c., Sąd Apelacyjny orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
/-/SSA J.Pietrzak /-/SSA M.Żurecki /-/SSO del. A.Petri

Sędzia Przewodniczący Sędzia
JR