Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 604/16
Data wyroku: 2017-03-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Sipińska-Sęk
Słowa kluczowe: Emerytura pomostowa
Podstawa prawna: art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r.

Sygn. akt VU 604/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 marca 2017 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Urszula Sipińska-Sęk
Protokolant st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz
po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuB. S. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury pomostowej
na skutek odwołaniaB. S. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 10 czerwca 2016 r.

1
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcyB. S. (1)prawo do emerytury pomostowej z dniem(...)2016 roku;

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.na rzecz wnioskodawcyB. S. (1)kwotę 360,00 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VU 604/16

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 10 czerwca 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyB. S. (2)prawa do emerytury pomostowej z uwagi na brak 15-letniego pracy w warunkach szczególnych, nie wykonywanie przez wnioskodawcę przed dniem 1 stycznia 1999 roku prac w szczególnych warunkach lub prac o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychoraz art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz brak dowodów na rozwiązanie stosunku pracy.
Od decyzji powyższej odwołał się w dniu 12 lipca 2016 roku pełnomocnik wnioskodawcy, wnosząc jej zmianę i przyznanie emerytury pomostowej po zaliczeniu do pracy w warunkach w szczególnych zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)i transportu(...)wB.od dnia 1 sierpnia 1986 roku do dnia 1 grudnia 1992 roku w charakterze kierowcy sanitarki.
ZUS wniósł o oddalenie odwołania wskazując, że wnioskodawca nie udowodnił 15-letniego pracy w warunkach. Organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy do stażu prawy w warunkach szczególnych okresu od dnia 1 sierpnia 1986 roku do dnia 1 grudnia 1992 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wB., ponieważ z dokumentów źródłowych nie wynika jednoznacznie, aby w w/w okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku kierowcy samochodu uprzywilejowanego. Organ rentowy wskazał również, iż stanowisko kierowcy samochodu uprzywilejowanego występuje głównie w zakładach opieki zdrowotnej, a nie wPrzedsiębiorstwie (...).
Na rozprawie w dniu 9 marca 2017 pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołanie oraz wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego na rzecz wnioskodawcy.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
B. S. (1)urodzony w dniu (...)złożył w dniu 5 kwietnia 2016 roku wniosek o emeryturę pomostową. Wnioskodawca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i nie pozostaje w stosunku pracy.
(dowód: wniosek o emeryturę pomostową, k. 1- 4 akt emerytalnych, świadectwo pracy, k. 85 akt ZUS))
Wnioskodawca legitymuje się stażem pracy w łącznym wymiarze 38 lat, 4 miesiące i 4 dni, na który składa się 37 lat, 8 miesiąc i 28 dni okresów składkowych oraz 7 miesięcy i 8 dni okresów nieskładkowych.
ZUS do stażu pracy wnioskodawczyni w warunkach szczególnych zaliczył okres zatrudnienia ubezpieczonego w(...)wŁ.od dnia 1 lutego 2000 roku do dnia 2 stycznia 2012 roku, który po wyłączeniu okresów nieskładkowych wynosił 11 lat , 4 miesiące i 25 dni.
(dowód: decyzja z dnia 10 czerwca 2016 roku, k. 105 akt ZUS, świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, k. 29 akt ZUS)
W okresie od dnia 11 października 1983 roku do 31 stycznia 1994 rokuB. S. (1)był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy wKombinacie (...)–Zakład Usług (...), który w 1990 roku został przekształcony wPrzedsiębiorstwo (...)w okresie:
- od dnia 11 października 1983 roku do 30 listopada 1983dnia na stanowisku mechanika,
- od dnia 1 grudnia 1983 roku do dnia 30 czerwca 1985 roku na stanowisku mechanika samochodowego,
- od dnia 1 lipca 1985 roku do dnia 31 marca 1987 roku na stanowisku kierowcy,
- od dnia 1 kwietnia 1987 roku do dnia 30 lipca 1987 roku na stanowisku kierowca mechanik,
- od dnia 1 sierpnia 1987 roku do dnia 30 marca 1988 roku na stanowisku kierowcy samochodu osobowego,
- od dnia 1 kwietnia 1988 roku do 30 sierpnia 1990 roku na stanowisku kierowcy samochodu dostawczego,
- od dnia 1 września 1990 roku do 31 lipca 1993 roku na stanowisku kierowcy sanitarki,
- od dnia 1 sierpnia 1993 roku do dnia 31 stycznia 1994 roku na stanowisku kierowca mechanik.
(dowód: angaż, k. 50, 51, 60, 55, 62, 63, 64, 72, 77 akt sprawy, karta obiegowa zmiany, k. 62 akt sprawy, informacja o przekazaniu pracownika na zasadzie porozumienia, k. 87 akt sprawy)
Od dnia 2 maja 1986 roku wnioskodawcy powierzono dodatkowe obowiązki nie wchodzące w zakres jego normalnych obowiązków służbowych:
- stały udział w czynnościach za i wyładunkowych
- wykonywanie czynności załadowczych,
- wykonywanie czynności spedycyjnych
- obsługa urządzeń zamontowanych na pojeździe.
(dowód: umowa o wykonywanie dodatkowych czynności, k. 56 akt sprawy)
Od dnia 1 lutego 1989 roku powierzono skarżącemu dodatkowe czynności nie wchodzące w zakres jego normalnych obowiązków służbowych:
- obsługa urządzeń pojazdów specjalnych (laboratoria – pogotowie specjalne)
(dowód: umowa o pracę dodatkową, k. 65 akt sprawy)
W okresie od dnia 1 sierpnia 1986 roku do dnia 1 grudnia 1992 roku wnioskodawca pracował wKombinacie (...)–Zakład Usług (...), przekształconego w 1990 roku wPrzedsiębiorstwo (...). Zakład dysponował własną karetką pogotowia ratunkowego. W tym okresie bowiem z racji trwania budowy(...)było bardzo dużo wypadków przy pracy. Zakład chcąc zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy swoim pracownikom posiadał własną karetkę pogotowia ratunkowego.
Wnioskodawca w całym spornym okresie pracował jako kierowca karetki pogotowia ratunkowego (sanitarki). Samochód, którym kierował był wyposażony w sygnał świetlny, dźwiękowy, leżankę radiostację i sprzęt medyczny służący do udzielania pierwszej pomocy. Wnioskodawca jako kierowca dyżurował wPrzychodni (...)wR.. Przychodnia była położona bezpośrednio przy placu budowy(...), gdzie pracowało około 20 tys. pracowników. Gdy na terenie(...)miał miejsce wypadek wnioskodawca wraz z lekarzem i pielęgniarką jechał na miejsce zdarzenia, nosił pacjentów na noszach oraz wykonywał czynności ratownicze. Ubezpieczony przewoził karetką pracowników do szpitala wP.. Wnioskodawca był przeszkolony z zakresu ratownictwa medycznego. Ubezpieczony pracował tak stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie miał innych obowiązków.
(dowód: zeznania świadkaW. M.na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 roku od minuty 1:36 do minuty 13:48, protokół z rozprawy, k. 87-87v, zeznania świadkaE. P. (1)na rozprawie w dniu 9 marca 2017 roku od minuty 3:49 do minuty 14:26, protokół z rozprawy, k. 95:97 akt sprawy, zeznania świadkaG. K.na rozprawie w dniu 9 marca 2017 roku od minuty 14:26 do minuty 22:39, protokół z rozprawy, k. 95:97 akt sprawy, zeznania świadkaG. K.na rozprawie w dniu 9 marca 2017 roku od minuty 22:39 do minuty 29:35, protokół z rozprawy, k. 95:97 akt sprawy, zeznania wnioskodawcy na rozprawie w dniu 9 marca 2017 roku od minuty 30:28 do minuty 36:47, protokół z rozprawy, k. 95:97 akt sprawy)
B. S. (1)nie posiada świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych za sporny okres zatrudnienia.
(okoliczność bezsporna)
Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych(Dz.U. z 2016 r. poz. 887) prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniemart. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po dniu 31 grudnia 2008 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Prawo do emerytury pomostowej zgodnie zart. 49 ustawy o emeryturach pomostowejprzysługuje również osobie, która:
1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;
3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetle wykładni językowej art. 4 i art. 49 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych, jest legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (w rozumieniuustawy o emeryturach pomostowychlub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy, a więc po dniu 1 stycznia 2009 r. W przypadku kiedy osoba ubiegająca się o to świadczenie nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do "nowego" świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy (okres prac) można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 ustawy) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy). Innymi słowy brak podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, dziś nie może być tak kwalifikowany ( tak: wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II UK 164/11, wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2014 r., III AUa 2302/13).
Wnioskodawca urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku, dnia(...)2016 roku ukończył 60 lat, z dniem 31 maja 2016 roku rozwiązał stosunek pracy, legitymował się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze przekraczającym 25 lat. Wnioskodawca spełnia także warunek określony wart. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych, albowiem w okresie od dnia 1 lutego 2000 roku do dnia 2 stycznia 2012 roku pracował w warunkach szczególnych wWojewódzkiej (...)wŁ.na stanowisku kierowcy karetki.
Istota sporu w sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy wnioskodawca ma wymagany okres pracy w warunkach szczególnych w wymiarze co najmniej 15 lat (art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowychoraz czy wykonywał przed dniem 1 stycznia 1999 roku prac w szczególnych warunkach lub prac o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychoraz art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ).
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało rozpoznać w aspekcie przepisów art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych z dnia 22 czerwca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 965), zgodnie z którym prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się.
Wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy pomostowej.
Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 7 ustawy o emeryturach pomostowych z dnia 22 czerwca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 965) za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1i3ustawy lubart. 32 i art. 33ustawy o emeryturach i rentach z FUS z dnia 20 maja 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 887).
Zgodnie z art. 32 ww. ustawy za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Pracą w warunkach szczególnych jest natomiast praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach..
Sam fakt zatrudnienia wnioskodawcy wKombinacie (...)–Zakład Usług (...), który w 1990 roku został przekształcony wPrzedsiębiorstwo (...)był niesporny w świetle dokumentów znajdujących się w jego aktach emerytalnych w tym aktach pracowniczych. Spornym pozostawał charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w okresie zatrudnienia w tych przedsiębiorstwach tj. czy była to praca wykonywana w szczególnych warunkach, czy też nie. Stało się tak dlatego, że wnioskodawca nie dysponował świadectwem pracy w szczególnych warunkach za ten okres zatrudnienia.
Wobec powyższego na wnioskodawcy, zgodnie z treściąart. 6 k.c., spoczywał ciężar wykazania pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca sprostał temu obowiązkowi. Szczególne warunki pracy wnioskodawcy Sąd ustalił w oparciu o spójne i logiczne, a co za tym idzie wiarygodne zeznania świadków:W. M.,E. P. (2),G. K.orazW. K., którzy w spornym okresie pracowali razem ze skarżącym i mieli z nim codzienny, bezpośredni kontakt, a zatem dysponują zatem szczegółową i bezpośrednią wiedzą co do jego codziennych, stałych obowiązków pracowniczych oraz zeznania samego wnioskodawcy, a także dokumentację zgromadzoną w jego aktach osobowych.
Na podstawie tak ustalonego materiału dowodowego Sąd ustalił, że wnioskodawca w okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwo (...)od dnia 1 sierpnia 1986 roku do dnia 1 grudnia 1992 roku dowoził lekarza i pielęgniarkę samochodem osobowym wyposażonym w sygnały świetlne i dźwiękowe, leżankę, radiostację i akcesoria medyczne służące do udzielania pierwszej pomocy, na miejsce wypadków na terenie budowy(...), przewoził pacjentów do szpitala wP.. Dodatkowo ubezpieczony nosił pacjentów na noszach oraz wykonywał czynności ratownicze.
Ustalając charakter pracy wnioskodawcy należy wskazać, iż okoliczność, że w dokumentach osobowych stanowisko wnioskodawcy było określane jako mechanik samochodowy, kierowca mechanik, kierowca samochodu osobowego, kierowca samochodu dostawczego, nie oznacza, że nie wykonywał on prac w warunkach szczególnych. O szczególnych warunkach pracy nie decyduje bowiem nazwa stanowiska – jak chce organ rentowy – ale rodzaj rzeczywiście wykonywanej pracy. A ta, jak ustalił Sąd w oparciu o materiał dowodowy w postaci zeznań świadków oraz zgodnych z nimi zeznań wnioskodawcy okresie od dnia 1 sierpnia 1986 roku do dnia 1 grudnia 1992 roku polegała na wykonywaniu pracy kierowcy samochodu uprzywilejowanego.
Okoliczność, że wnioskodawca był zatrudniony w branży transportowej nie niweczy szczególnych warunków pracy skarżącego, jak chce organ rentowy. Branżowy podział prac w warunkach szczególnych nie ma charakteru ostatecznego. Zawsze o zaliczeniu danej pracy do prac w warunkach szczególnych decyduje jej charakter.
Charakter pracy skarżącego, jako kierowcy karetki sanitarki, niczym nie różnił się od charakteru pracy takiego kierowcy zatrudnionego w służbie zdrowia. Wręcz przeciwnie, jak wynika z zeznańG. K., który w spornym okresie jeździł z wnioskodawcą w karetce, jako lekarz pogotowia, obowiązki wnioskodawcy były takie same jak kierowcy pogotowia ratunkowego zatrudnionego w służbie zdrowia. Skoro zatem charakter pracy wnioskodawcy zatrudnionego jako kierowca sanitarki w firmie transportowej oraz obciążenie związane z pracą były takie same jak kierowcy pogotowia ratunkowego w służbie zdrowia, to nic nie stoi na przeszkodzie w zaliczeniu spornego okresu pracy do szczególnego stażu pracy.
Ponadto należy zauważyć, że prace na stanowisku kierowcy samochodu uprzywilejowanego w ruchu są pracami zaliczonymi przez ustawodawcę do prac w warunkach szczególnych, nie tylko wg. art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Wykazie A, Dziale VIII - prace w transporcie i łączności, pkt 2 stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze), ale także zgodnie z Załącznikiem nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych z dnia 22 czerwca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 965) - do prac o szczególnym charakterze (pkt 9).
Klasyfikacja prac szczególnym charakterze w Załączniku nr 2 doustawy o emeryturach pomostowychnie ma charakteru branżowego, jak to ma miejsce w przypadkurozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do zaliczenia spornego okresu do szczególnego stażu pracy wystarczy, że można go kwalifikować jako taki bądź z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, bądź z art. 3 ust o emeryturach pomostowych (art. 4 pkt. 5 ustawy o emeryturach pomostowych).
W związku z powyższym nie ma znaczenia, czy skarżący pracował w branży transportowej czy w służbie zdrowia, skoro prace kierowcy pojazdu uprzywilejowanego w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3o emeryturach pomostowych nie są zależne od branży, w której są wykonywane. Wnioskodawca spełnia zatem przesłankę, zart. 4 pkt 5 ustawy o emeryturach pomostowych, gdyż przed dniem 1 stycznia 1999 roku wykonywał pracę w warunkach szczególnych w rozumieniuart. 3 ust 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
Po zaliczeniu do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu od 1 sierpnia 1986 roku do 1 grudnia 1992 roku staż ten wraz z uwzględnionym przez organ rentowy okresem 11 lat , 4 miesiące i 25 dni, przekracza 15-lat.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i przyznałB. S. (1)prawo do emerytury od dnia(...)2016 roku tj. od spełniania ostatniej przesłanki emerytalnej jaką było osiągnięcie wieku emerytalnego.
O kosztach procesu, Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik, zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wT.na rzeczB. S. (1)kwotę 360,00 złotych, na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804)