Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1398/16
Data wyroku: 2017-02-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Hajda, Barbara Braziewicz, Magdalena Balion-Hajduk
Słowa kluczowe: Odpowiedzialność cywilna, Ubezpieczenie majątkowe
Podstawa prawna: art. 805 § 1 i 822 § 1 kc, art. 34 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 392) i art. 46 kk

Sygn. akt III Ca 1398/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 lutego 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Magdalena Balion - Hajduk (spr.)
Sędzia    SO Barbara Braziewicz
Sędzia    SO Anna Hajda
Protokolant    Agnieszka Wołoch
po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2017 r. w Gliwicach na rozprawie
sprawy z powództwaR. S.
przeciwkoTowarzystwu (...) Spółce AkcyjnejwW.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt VIII C 921/15

oddala apelację.
SSO Anna Hajda  SSO Magdalena Balion - Hajduk  SSO Barbara Braziewicz
Sygn. III Ca 1398/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 czerwca 2016 roku Sąd Rejonowy w Zabrzu zasądził od pozwanegoTowarzystwa (...) Spółki AkcyjnejwW.na rzecz powódkiR. S.kwotę 1 500 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29 października 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w wysokości równej stopie referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych od dnia 1 stycznia 2016 r. oraz koszty procesu.
Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 11 marca 2014r. powódka zawarła z pozwanym umowę odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazduF. (...)onr rejestracyjnym (...)na okres od dnia 18 marca 2014r. do dnia 17 marca 2015r. W dniu 9 grudnia 2014r. powódkaR. S.kierując samochodem osobowym markiF. (...)onr rejestracyjnym (...)naruszyła nieumyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że wykonując manewr cofania nie zachowała szczególnej ostrożności i nienależycie obserwowała ruch na drodze, powodując w ten sposób nieumyślnie wypadek polegający na tym, że potrąciła piesząM. N., która w wyniku tego doznała obrażeń ciała w postaci złamania przezkrętarzowego kości udowej prawej. Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego pozwany przyznał poszkodowanejM. N.zadośćuczynienie w kwocie 10 000zł.
Wyrokiem z dnia 28 lipca 2015r. wydanym przez Sąd Rejonowy w Zabrzu Wydział VII Karny powódka została uznana za winną tego, że w dniu 9 grudnia 2014r. wZ.powódka kierując samochodem osobowym markiF. (...)onr rejestracyjnym (...)naruszyła nieumyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że wykonując manewr cofania nie zachowała szczególnej ostrożności i nienależycie obserwowała ruch na drodze, powodując w ten sposób nieumyślnie wypadek polegający na tym, że potrąciła piesząM. N., która w wyniku tego doznała obrażeń ciała w postaci złamania przezkrętarzowego kości udowej prawej, które to obrażenia spowodowały u niej naruszenie prawidłowych czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni w myślart. 157 § 1 k.k.tj. występku wyczerpującego znamiona zart. 177 § 1 k.k.i za to wymierzono jej karę grzywny. Równocześnie w wyroku na podstawieart. 46 § 2 k.k.orzeczono wobec powódkiR. S.środek kompensacyjny w postaci nawiązki poprzez zapłatę na rzecz oskarżycielki posiłkowejM. N.kwoty 1 500zł. Wyrok uprawomocnił się z dniem 14 sierpnia 2015r. Powódka zapłaciła na rzeczM. N.zasądzoną nawiązkę, zaś pozwany odmówił pokrycia zapłaconej nawiązki na rzecz pokrzywdzonej.
Sąd Rejonowy jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazałart. 46 § 2 k.k.art. 822i następnek.c.oraz art. 34 ust. 1 i art. 36 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 392) oraz powołał się na orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2006r. w sprawie o sygn. III CZP 129/06 oraz z dnia 13 lipca 2011 r. sygn. akt III CZP 31/11, podnosząc że Sąd orzeka nawiązkę zamiast obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego. Użycie sformułowania „zamiast” oznacza możliwość zastąpienia obowiązku naprawienia szkody nawiązką i potwierdza tożsamość celów powyższych instytucji służących kompensacie szkód i krzywd wynikających z przestępstwa. Zgodnie zart. 822 § 1 k.c.przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Przepis art. 34 ust. 1 powołanej wyżej ustawy stanowi natomiast, że z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia, przy czym zgodnie z art. 36 ust. 1 odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Z żadnego z tych przepisów nie wynika wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela, gdy orzeczono nawiązkę, czy też obowiązek naprawienia szkody jako środek kompensacyjny. Wszystko to wskazuje, że wykonanie przez sprawcę wypadku orzeczonego wobec niego środka kompensacyjnego w postaci nawiązki nie pozbawia go możliwości wystąpienia przeciwko ubezpieczycielowi z roszczeniem regresowym na podstawie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Nie ma bowiem znaczenie czy sprawca spełnił świadczenie wobec poszkodowanego dobrowolnie, czy zobowiązany był wyrokiem karnym.
Pozwana w apelacji zarzuciła naruszenieart. 805 § 1 i 822 § 1 k.c.przez uznanie, że nawiązka zapłacona przez powódkę mieści się w granicach odpowiedzialności ubezpieczyciela w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz naruszenie art. 34 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 392) przez uznanie, że pozwana ponosi odpowiedzialność za nawiązkę wypłaconą na rzecz poszkodowanego oraz naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Wniosła o zmianę wyroku i oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Powódka wniosła o oddalenie apelacji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd Rejonowy dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału, która nie narusza dyspozycjiart. 233 § 1 k.p.c.Dokonane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne są więc właściwe, a jako takie Sąd odwoławczy uznaje je za własne. Sąd Okręgowy podziela również podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Wbrew stanowisku pozwanej od dnia 1 lipca 2015 r. tj od dnia wejścia w życie nowelizacjikodeksu karnegodokonanej  ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. zgodnie zart. 46 k.k.obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę bądź zapłaty nawiązki na rzecz pokrzywdzonego został zaliczony do środków kompensacyjnych, a nie – jak według poprzednio obowiązującego stanu prawnego - do środków karnych. Z dniem 1 lipca 2015r. wykreślono zart. 39 k.k.nawiązkę z katalogu środków karnych. Orzeczenie nawiązki ma na celu szybkie naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem, a w związku z odesłaniem do stosowania przepisów prawa cywilnego przy orzekaniu tego środka i treściart. 46 § 3 k.k., zgodnie z którym orzeczenie odszkodowania lub zadośćuczynienia na podstawie § 1 albo nawiązki na podstawie § 2 nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu niezaspokojonej części roszczenia w drodze postępowania cywilnego, należy środki te traktować nie jako środki karne, ale formę naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem. Tym samym sprawca, w niniejszej sprawie powódka, może domagać się od ubezpieczyciela - na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów - zwrotu świadczenia zapłaconego na rzecz pokrzywdzonego.
Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, że przepisyart. 822 § 1 k.c., a takżeart. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychnie wyłączają obowiązku zwrotu przez ubezpieczyciela świadczenia spełnionego w wykonaniu środka określonego wart. 46 § 2 k.k.przez sprawcę wypadku na rzecz pokrzywdzonego.
Sąd Okręgowy, mając powyższe na uwadze na mocyart. 385 k.p.c.orzekł jak w sentencji.
SSO Anna Hajda  SSO Magdalena Balion - Hajduk  SSO Barbara Braziewicz