Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 503/16
Data wyroku: 2017-03-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Łanowy-Klimek
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktVIII U 503/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 marca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jolanta Łanowy - Klimek

Protokolant:

Małgorzata Skirło

po rozpoznaniu w dniu7 marca 2017 r. w Gliwicach
sprawyJ. K.(K.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia2 lutego 2016  r.nr(...)

1
oddala odwołanie;

2
przyznaje adwokatowiK. S.od Skarbu Państwa z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynagrodzenie w kwocie 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote 80/100), w tym 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote 80/100) podatku VAT.

(-) SSO Jolanta Łanowy – Klimek
Sygn. akt. VIII U 503/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 2 lutego 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuJ. K.prawa do emerytury w wieku emerytalnym 60 lat. Powołując się naart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorgan rentowy wskazał, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił żadnego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach wobec wymaganego 15 – letniego okresu takiej pracy.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do spornego świadczenia. Podniósł, iż posiada wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, gdyż przez cały okres zatrudnienia od 11 września 1975r. do 31 marca 1990r. pracował wfirmie Chłodnie (...)jako kierowcaO.wożąc pracowników do pracy i z pracy, natomiast w ciągu dniówki wykonywał prace zbrojarza na budowie.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. ZUS wskazał, iż z uwagi na brak świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych nie może ubezpieczonemu zaliczyć do takiej pracy zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wG., gdzie ubezpieczony pracował na stanowisku kierowca, monter – zbrojarz. ZUS podniósł iż w toku tego zatrudnienia ubezpieczony kilkakrotnie pracował na budowie eksportowej i korzystał z urlopów dewizowych. Po wyłączeniu urlopów dewizowych sporne zatem pozostają okresy: od 11 września 1975r. do 9 marca 1982r., od 9 kwietnia 1982r. do 30 sierpnia 1987r. i od 3 października 1987r. do 31 marca 1990r.
Sąd Okręgowy ustalił:
UbezpieczonyJ. K.urodził się (...)Wiek 60 lat osiągnął(...)
W dniu 27 stycznia 2016r. ubezpieczony złożył kolejny wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Zaskarżoną decyzją z dnia 2 lutego 2016r. ZUS odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat, z uwagi na brak wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
ZUS przyjął, iż ubezpieczony na dzień 31 grudnia 1998r. posiada 29 lat, 3 miesiące i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Do pracy w warunkach szczególnych ZUS nie uwzględnił ubezpieczonemu żadnego okresu zatrudnienia.
W szczególności do pracy w warunkach szczególnych ZUS nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wG.od 11 września 1975r. do 31 marca 1990r.
Sąd ustalił, iżJ. K.był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wG.od 11 września 1975r. do 31 marca 1990r. W tym okresie pracował na budowie eksportowej: od 24 kwietnia 1978r. do 31 maja 1978r., od 25 maja 1981r. do 3 marca 1982r. (od 10 marca 1982r. do 8 kwietnia 1982r. korzystał z urlopu dewizowego) i od 25 lipca 1986r. do 30 sierpnia 1987r. (od 1 września 1987r. do 2 października 1987r. korzystał z urlopu dewizowego).
W tym okresie zatrudnienia ubezpieczony był zatrudniony jako kierowca osinobusa oraz zbrojarz. Osinobus przewoził około 20 osób. Rano odwołujący dowoził pracowników do pracy – musiał przygotować samochód i zrobić 3-4 kursy a po skończonej pracy odwoził pracowników. Dowóz i odwiezienie pracowników zajmowało ubezpieczonemu około 2 godzin dziennie. Między przewozami pracowników był kierowany do pomocy przy pracach zbrojarskich.
W aktach osobowych ubezpieczonego znajdują się również angaże na stanowisku pracy monter – kierowca i monter – zbrojarz.
W okresie spornym wPrzedsiębiorstwie (...)wG.wraz z ubezpieczonym pracowali świadkowieS. B.iB. G.. ŚwiadekS. B.pracował od 1975r. jako monter konstrukcji metalowych – razem z ubezpieczony pracował w latach 1975 – 1977 wHucie (...). ŚwiadekB. G.pracował wChłodniach (...)w latach 1974 – 2011 jako brygadzista ciesielski, z odwołującym pracował w latach 1975 - 1976 wHucie (...).
W okresie od 14 maja 1990r. do 6 października 1991r. ubezpieczony był zatrudniony w(...)Zakład (...)wG.w charakterze kierowcy autobusu miejskiego.
W okresie od 6 maja 1993r. do 5 sierpnia 1994r., od 6 sierpnia 1994r. do 30 września 1995r., od 1 października 1995r. do 31 marca 1996r., od 1 kwietnia 1996r. do 31 maja 1996r. i od 1 czerwca 1996r. do 28 lutego 1998r. ubezpieczony był zatrudniony wfirmie (...) Sp. z o.o.wG.oraz(...) Sp. z o.o.wG.(łącznie od 6 maja 1993r. do 28 lutego 1998r.) jako kierowca samochodu ciężarowego.
W zaświadczeniu z dnia 8 lipca 2016r.(...) Sp. z o.o.wskazał, iżJ. K.w okresie od 1 kwietnia 1996r. do 31 maja 1996r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 t – wymienioną w wykazie A, Dział VIII, poz. 2 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
Ostatecznie ZUS uznał ubezpieczonemu 2 miesiące pracy w warunkach szczególnych z okresu od 1 kwietnia 1996r. do 31 maja 1996r.
Poza powyższym okresem ubezpieczony nie posiada świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Ustalono, iż ubezpieczony legitymuje na dzień 1 stycznia 1999r. okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 29 lat, 3 miesiące i 27 dni. Bezsporne było, że ubezpieczony ukończył 60 lat życia i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego zPrzedsiębiorstwa (...)(k.14), zeznań świadkówS. B.(nagranie z rozprawy z dnia 16 czerwca 2016r. min. 13.37 i n. k.19) iB. G.(nagranie z rozprawy z dnia 16 czerwca 2016r. min. 20.42 i n. k.19) oraz przesłuchania ubezpieczonego (nagranie z rozprawy z dnia 7 marca 2017r. min. 5.13 i n. k.50). Strony nie zgłaszały dalszych wniosków dowodowych a ubezpieczony wskazywał, iż nie posada innych dowodów z dokumentów ani dowodów osobowych poza przedstawionymi w sprawie.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U. z 2016r., poz. 887 ze zm.) w powiązaniu z § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat
2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym
co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z kolei zgodnie z treściąart. 184 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

W myśl art. 184 ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013r. tj. w dacie złożenia wniosku oraz wydania zaskarżonej decyzji – emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 – letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy ostatecznie zaliczył mu do takiej pracy jedynie 2 miesiące z okresu od 1 kwietnia 1996r. do 31 maja 1996r.
Ubezpieczony natomiast domagał się zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wG.od 11 września 1975r. do 31 marca 1990r. w charakterze kierowcy osinobusu i zbrojarza, okresu zatrudnienia od 14 maja 1990r. do 6 października 1991r. w(...)Zakład (...)wG.w charakterze kierowcy autobusu miejskiego oraz okresu od 6 maja 1993r. do 28 lutego 1998r. wfirmie (...)w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego.
W ocenie Sądu przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe nie wykazało, by ubezpieczony legitymował się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 – letnim okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Jak wskazuje materiał dowodowy w spornym okresie pracy ubezpieczony wykonywał pracę łączoną kierowcy osinobusu i zbrojarza. Rano dowoził bowiem pracowników do pracy a po skończonej pracy odwoził ich., przy czym dowóz i odwiezienie pracowników zajmowało ubezpieczonemu około 2 godzin dziennie. Natomiast między przewozami pracowników ubezpieczony pracował jako zbrojarz.
Prace kierowcy osinobusu można zakwalifikować do prac wymienionych pod poz. 2, Dział VIII wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.), gdzie wymieniono prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów.
Z kolei pod poz. 4 Działu V powołanego wykazu A wymieniono prace zbrojarskie.
Sąd orzekający wskazuje jednak, iż pracy łączonej nie można zaliczyć do pracy w warunkach szczególnych, gdyż ubezpieczony nie wykonywał żadnej z tych prac stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Nadto w ocenie Sądu ubezpieczony nie wykazał, że w okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wG.wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę w szczególnych warunkach. W aktach osobowych ubezpieczonego znajdują się angaże na stanowisku pracy monter – kierowca i monter – zbrojarz. Przesłuchani świadkowieS. B.iB. G.potwierdzili wykonywanie pracy kierowcy osinobusu i zbrojarza, przy czym pracowali oni jedynie wraz z ubezpieczonym w latach 1975 – 1977 wHucie (...). Za pozostały okres zatrudnienia jak i okresy pracy na eksporcie ubezpieczony nie przedstawił innych dowodów, wskazujących iż faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych.
Sąd wskazuje, iż z okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wG., po wyłączeniu urlopów dewizowych sporne są okresy od 11 września 1975r. do 9 marca 1982r., od 9 kwietnia 1982r. do 30 sierpnia 1987r. i od 3 października 1987r. do 31 marca 1990r. co łącznie daje staż około 14 lat i 4 miesięcy.
Brak zaliczenia tego okresu do pracy w warunkach szczególnych powoduje, że ubezpieczony nie może nabyć prawa do spornego świadczenia, nawet przy założeniu że taką pracę świadczył w okresach zatrudnienia w(...)Zakład (...)wG.od 14 maja 1990r. do 6 października 1991r. oraz wfirmie (...)od 6 maja 1993r. do 28 lutego 1998r. (z którego uwzględniono 2 miesiące). Okresy te dają łącznie około 6 lat i 2 miesięcy co nie wystarcza do nabycie prawa do spornego świadczenia.
Dlatego też Sąd nie prowadził postępowania dowodowego odnośnie zatrudnienia w(...)Zakład (...)wG.orazfirmie (...), gdyż nawet uwzględnienie tych okresów w całości nie daje ubezpieczonemu prawa do spornego świadczenia (z uwagi na nieuwzględnienie zatrudnienia wChłodniach (...)). Nadto ubezpieczony nie składał innych wniosków dowodowych.
Reasumując, postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony nie legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 – letnim okresem pracy w warunkach szczególnych, a zatem – niezależnie od spełnienia pozostałych przesłanek – nie może on nabyć prawa do spornego świadczenia.
W konsekwencji Sąd, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., oddalił odwołanie.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonemu z urzędu Sąd orzekł w oparciu o § 15 ust. 2 oraz § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 22 października 2015r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801).
(-) SSO Jolanta Łanowy – Klimek