Sąd Okręgowy w Łodzi
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 249/16
Data wyroku: 2016-12-06 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt V Ka 249/16

UZASADNIENIE
P. K.został oskarżony o to, że będąc prezesem zarządu spółki z o.o.(...)z siedzibą wO.w okresie od 30 września 2013 roku do 2 października 2013 roku w lokalu znajdującym się wŁ.przyul. (...)urządzał i prowadził gry na trzech automatach do gier losowycho nazwie G. (...)orazH.S.A.bez numerów fabrycznych, bez udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry, wbrew obowiązkowi wynikającemu zart. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowychtj. o czyn zart. 107 § 1 k.k.s.w zw. zart. 9 § 3 k.k.s.
M. S.została oskarżona o to, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej od 30 września 2013 roku do 2 października 2013 roku w lokalu znajdującym się wŁ.przyul. (...)prowadziła gry na trzech automatach do gier losowycho nazwie G. (...)orazH.S.A.bez numerów fabrycznych, stanowiące własnośćspółki z o.o. (...)z siedzibą wO., bez udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry, wbrew obowiązkowi wynikającemu zart. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowychtj. o czyn zart. 107 § 1 k.k.s.
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Łowiczu uniewinnił oskarżonych od popełnienia zarzucanych im czynów.
Wyrok Sądu Rejonowego zaskarżył w całości apelacją na niekorzyść oskarżonych oskarżyciel publiczny – Naczelnik Urzędu Celnego II wŁ.zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu obrazę przepisu prawa materialnego tj.art. 107 § 1 k.k.s., polegającą na błędnym przyjęciu, że przepis ten, jako mający charakter blankietowy, nie może być wypełniony przepisemart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychi jednocześnie nie może stać się podstawą odpowiedzialności oskarżonych. Nadto oskarżyciel publiczny podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na błędnym przyjęciu, iż oskarżeni nie mieli świadomości co do bezprawności swojego postępowania, w związku z czym nie można przypisać im winy
Podnosząc powyższe zarzuty oskarżyciel publiczny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja oskarżyciela publicznego Naczelnika Urzędu Celnego II wŁ.okazała się zasadna.
Sąd Rejonowy błędnie uznał, że przepisart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychstanowi przepis techniczny, który winien podlegać obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej stosownie do art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego.
Dokonując wykładni przepisuart. 1przedmiotowej dyrektywy Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzeczeniem z dnia 13 października 2016 r., w sprawie C 303/15, udzielając odpowiedzi na pytanie prejudycjalne Sądu Okręgowego w Łodzi stwierdził, iż art. 1 dyrektywy 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. 1998, L 204, s. 37 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 13, t. 20, s. 337), zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy, taki jakart. 6 ustawy o grach hazardowych, nie wchodzi w zakres pojęcia „przepisów technicznych” w rozumieniu tej dyrektywy, podlegających obowiązkowi notyfikacji. Przepisy krajowe, które ograniczają się do ustanowienia warunków zakładania przedsiębiorstw lub świadczenia usług przez przedsiębiorstwa, jak na przykład przepisy poddające wykonywanie jakiejś działalności zawodowej uprzedniemu uzyskaniu zezwolenia (w tym przypadku koncesji), nie stanowią przepisów technicznych w rozumieniuart. 1 pkt 11dyrektywy 98/34 (zob. podobnie wyrok z dnia 4 lutego 2016 r.,I., C‑336/14, EU:C:2016:72, pkt 76 i przytoczone tam orzecznictwo).
Argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego o braku możliwości stosowania wobec oskarżonych przepisuart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychz uwagi na jego techniczny charakter i brak notyfikacji Komisji Europejskiej nie mogły zatem zostać uznane za trafne.
Przepisart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychprzewiduje wymóg prowadzenia działalności w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach tylko na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry.
Naruszenie obowiązku wynikającego z tego przepisu może wypełniać blankietową normęart. 107 § 1 k.k.s.skutkując odpowiedzialności karną za zarzucane oskarżonym zachowanie.
Uniewinnienie oskarżonych w oparciu o przyjęcie, że zarzucane im czyny nie wypełniały ustawowych znamion czynu zabronionego było zatem błędne.
Jako nie zasługujące na uwzględnienie należało uznać stwierdzenie Sądu Rejonowego dotyczące błędu co do prawa z uwagi na usprawiedliwioną nieświadomość karalności zachowania oskarżonych, w szczególności oskarżonegoP. K., związanego z naruszeniem przepisówustawy o grach hazardowych.
Ustawa Kodeks karny skarbowyjak iustawa o grach hazardowychnigdy nie zostały skutecznie wyeliminowane z porządku prawnego np. poprzez orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, co miałoby wywoływać przekonanie o niekaralności zachowania objętego dyspozycjąart. 107 § 1 k.k.s.
Redakcja przepisuart. 107 § 1 k.k.s.jak i przepisuart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychjest jasna i nie może budzić żadnych wątpliwości interpretacyjnych.
Przepisart. 107 § 1 k.k.s.penalizuje zachowanie polegające na urządzaniu lub prowadzeniu gry losowej, gry na automacie lub zakładu wzajemnego wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia. Poprzez odesłanie doustawy o grach hazardowychstanowi on zatem normę blankietową. Brak jest przy tym jakichkolwiek wątpliwości co do jego jasności redakcyjnej.
Przepisart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, którego techniczny charakter wykluczył(...)w orzeczeniu w sprawie C- 303/15, przewiduje wymóg prowadzenia działalności w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach tylko na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Także w zakresie redakcji i wykładni tego przepisu nie można odpowiedzialnie wskazać na występowanie wątpliwości, które utrudniałyby jego wykładnię.
Kwestia skutków ewentualnego braku notyfikacji przepisuart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, polegających na niemożności jego stosowania w konkretnej sprawie przy założeniu, że potencjalnie mógłby on mieć charakter techniczny, w realiach przedmiotowej sprawy nie może być interpretowana jako błąd co do prawa lub błąd co do wykładni skutkujący nieodpowiedzialnością oskarżonych. Jedyną instytucją powołaną do wykładni przepisów prawa europejskiego jest bowiem Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przyjęcie oceny co do charakteru przepisuart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, wynikającej z prywatnej opinii prawnej wydanej na zlecenie oskarżonegoP. K., skutkowałoby bowiem dowolnym stosowaniem się bądź nie do obowiązujących przepisów prawa. Oskarżeni w przedmiotowej sprawie nie podejmowali żadnych czynności mających na celu uzyskanie od Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na pytanie co do ewentualnego technicznego charakteru przepisuart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Nie powstrzymali się także ze swoją działalnością do czasu udzielenia takiej odpowiedzi, co najmniej godząc się na to, że swoim zachowaniem naruszają przepisart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, a przez to popełniają przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 k.k.s.Do czasu popełnienia czynów zarzucanych oskarżonym nie zostało wydane żadne orzeczenie Sądu Najwyższego, z którego można byłoby wywodzić wniosek o braku możliwości stosowania wobec oskarżonych przepisuart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.
W odniesieniu do oskarżonejM. S.Sąd Rejonowy wskazał także jako powód wydania wyroku uniewinniającego fakt, iż samo wynajęcie lokalu nie stanowi urządzania ani prowadzenia gier losowych wbrew przepisom ustawy.
Nie wykluczająca liminetakiej ostatecznej oceny działania oskarżonej wskazać należy, że wniosek Sądu Rejonowego o automatycznym występowaniu zależności pomiędzy wynajęciem lokalu, a brakiem odpowiedzialności za czyn zart. 107 § 1 k.k.s.nie jest właściwy. Innymi słowy dla skutecznego przyjęcia takiego wniosku należy kompleksowo ocenić zachowanie oskarżonej w realiach przedmiotowej sprawy, ustalając także jej świadomość co do rygorów prowadzenia takiej działalności, wynikającą m.in. z faktu wcześniejszego wynajmowania lokalu w celu urządzania gier na automatach. Należy także ustalić bardziej szczegółowo zakres obowiązków oskarżonej w ramach umowy zespółką (...)w zakresie dotyczącym tego, kto miał codziennie otwierać i zamykać lokal, uruchamiać urządzenia, pilnować porządku, reagować na awarie i reklamacje. Dopiero tak pogłębione ustalenia faktyczne i ich analiza mogą doprowadzić do wniosku o urządzaniu i prowadzeniu gier na automatach przez oskarżoną bądź wykluczyć taką tezę.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok przekazując sprawę Sądowi Rejonowemu w Łowiczu do ponownego rozpoznania.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy uwzględni wykładnię art. 1 dyrektywy 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. 1998, L 204, s. 37 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 13, t. 20, s. 337), zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., wynikającą z orzeczenia(...)w sprawie C 303/15 oraz dokona ponownej oceny zachowania oskarżonych pod kątem realizacji znamion zarzucanych im przestępstw.