Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 959/15
Data wyroku: 2017-09-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marek Dziwiński
Słowa kluczowe: Służebność przesyłu
Podstawa prawna: art. 626§3 kpc, art. 305^1^ i art. 305^2^ k.c.

Sygnatura akt I Ns 959/15

POSTANOWIENIE
Dnia 27 września 2017r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
PrzewodniczącySSR Marek Dziwiński
ProtokolantDorotaO.
po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017r. w Kamiennej Górze
na rozprawie sprawy z wniosku(...) S.A.z siedzibą wK.
przy udzialeI. K.
o ustanowienie służebności przesyłu
postanawia:
I ustanowić na czas nieokreślony na rzecz wnioskodawcy(...) S.A.z siedzibą wK.na nieruchomościach uczestniczkiI. K., położonych wB.iU., pierwsza składająca się zdziałek (...)położona w obrębieU., dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą za nr (...), druga składająca się zdziałek (...)położona w obrębieB., dla której Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą za nr (...), prawo służebności przesyłu energii elektrycznej linią elektroenergetyczną napowietrzną wysokiego napięcia 110 kV nr S-167/S-168, która to służebność polegać będzie na prawie przesyłu energii elektrycznej, prawie wstępu na nieruchomość w celu konserwacji urządzeń przesyłowych oraz w celu usunięcia awarii tych urządzeń i ich remontów jak również modernizacji, ustalając pas służebności o długości(...),50 o szerokości 10,60 na działkach ewidencyjnych i dodatkową strefę ochronną dladziałek (...)o szerokości 12,26 m, o łącznej powierzchni 21181,90 m2i powierzchnią zajętą pod słupy wraz ze strefą ochronną – 487 m2,  zgodnie z przebiegiem linii i usytuowaniem urządzeń przesyłowych umieszczonych na mapach dołączonych do opinii biegłejM. T.oraz zakresem pasa służebności opisanym w tej opinii,
II zasądzić od wnioskodawcy(...) S.A.z siedzibą wK.na rzecz uczestniczkiI. K.tytułem wynagrodzenia za opinię kwotę 24.380,00 zł płatną w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności tej kwoty w terminie,
III ustalić, że wnioskodawca i uczestniczka postępowania ponoszą koszty postępowania stosownie do swojego udziału w sprawie
IV ustalić i wypłacić biegłejM. T.od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze kwotę 247,35 zł tytułem zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa na rozprawie,
V nakazać wnioskodawcy(...) S.A.z siedzibą wK., aby uiścił na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze kwotę 310,02 zł tytułem zwrotu części wydatków wyłożonych przez Skarb Państwa,
VI nakazać uczestniczceI. K., aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze kwotę 310,02 zł tytułem zwrotu części wydatków wyłożonych przez Skarb Państwa.
Sprostowano punkt II – postanowieniem z dn. 13.10.2017r.
Sygn. akt I  Ns 959/15

UZASADNIENIE
(...) S.A.z siedzibą wK.wniósł o ustanowienie służebności przesyłu obciążającej nieruchomości, których właścicielem jestI. K., stanowiącedziałki ewidencyjne nr (...)obrębU., gminaL., powiatK.o powierzchni 9,46 ha, dla których Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...), a takżedziałki ewidencyjne nr (...)obrębB., gminaL., powiatK.o powierzchni 75/19 ha, dla których Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...)na rzecz przedsiębiorcy(...) S.A.z siedzibą wK.,ul. (...), której treścią jest znoszenie przez uczestnika istnienia na nieruchomości obciążonej oraz w przestrzeni nad powierzchnią tej nieruchomości urządzeń przesyłowych w postaci: przewodów oraz słupów linii energetycznej wysokiego napięcia 110 kV S-167/S-168 na długości(...),10 m, a także prawo do korzystania przez wnioskodawcę z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do swobodnego dostępu do tychże urządzeń w każdym czasie w celu ich eksploatacji, dozoru, oględzin, dokonywania konserwacji, remontu, modernizacji lub usunięcia awarii wraz z prawem wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem – na czas eksploatacji linii wysokiego napięcia S-167/S-168, za jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 39.827,70 za ustanowienie służebności w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia. Wnioskodawca wniósł o obciążenie uczestnika kosztami postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej. W toku sprawy wnioskodawca wniósł o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem w wysokości 24.380,00 zł.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że nad nieruchomościami należącymi do uczestniczki przebiega linia energetyczna wysokiego napięcia ważna dla(...)Strefy Ekonomicznej i(...). Prowadzone negocjacje o udostępnieniu nieruchomości i ustanowienie służebności przesyłu spotkały się z zaporową kwotą wynagrodzenia. Wnioskodawca podniósł, że zaproponowane wynagrodzenie jest adekwatne do sposobu użytkowania nieruchomości, uciążliwości z istnienia przewodów linii oraz społeczno – gospodarczego przeznaczenia służebności.
Uczestniczka nie ustosunkowała się wprost do wniosku, jednak z prezentowanego stanowiska można wnosić, że nie sprzeciwia się ustanowieniu służebności, lecz kwestionuje wysokość zaproponowanego wynagrodzenia. Na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. uczestniczka wniosła o przyznanie wynagrodzenia za służebność w kwocie 55.000,00 zł, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uczestniczka twierdziła, że ustanowiona służebność będzie dla niej uciążliwa w wyższym stopniu niż wskazuje to wnioskodawca zatem kwota wynagrodzenia powinna uwzględniać stopień ingerencji służebności w jej własność.
Sąd ustalił, co następuje:
I. K.jest właścicielemdziałek ewidencyjnych nr (...)obrębU., gminaL., powiatK.o powierzchni 9,46 ha, dla których Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...), a takżedziałek ewidencyjnych nr (...)obrębB., gminaL., powiatK.o powierzchni 75/19 ha, dla których Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...).
Przez te działki prowadzi napowietrzna linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 110 kV S/167/S/168. Urządzenia przesyłowe wchodzą w skład przedsiębiorstwa wnioskodawcy. Prowadzone negocjacje nie doprowadziły do zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu.
/okoliczności bezsporne/
W celu zapewnienia przedsiębiorstwu przesyłowemu możliwość prawidłowego korzystania z urządzeń przesyłowych należało nieruchomość należącą doI. K.obciążyć na czas nieokreślony, prawem służebności przesyłu energii elektrycznej linią elektroenergetyczną napowietrzną wysokiego napięcia 110 kV nr S-167/S-168, polegającej na prawie przesyłu energii elektrycznej, prawie wstępu na nieruchomość w celu konserwacji urządzeń przesyłowych oraz w celu usunięcia awarii tych urządzeń i ich remontów jak również modernizacji, ustalając pas służebności o długości(...),50, szerokości 10,60 m na działkach ewidencyjnych i dodatkową strefą ochronną dladziałek (...)o szerokości 12,26 m, o łącznej powierzchni 21.181,90 m2i powierzchnią zajętą pod słupy wraz ze strefą ochronną 487 m2. Powierzchnia pasa służebności przesyłu, zakres ograniczenia właściciela w używaniu nieruchomości na skutek lokalizacji urządzeń przesyłowych i związana z tym utrata wartości nieruchomości uzasadniała przyznanie uczestniczce wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności w kwocie 24.380,00 zł.
/dowód: opinia sądowa k. 118-186, opinia uzupełniająca k. 227-228, opinia ustna złożona na rozprawie w dniu 13.09.2017 r. przez biegłąM. J.–T.e-protokół rozprawy od 00:01:52 do 00:27:30/.
Sąd zważył, co następuje:
Stan faktyczny ustalono w głównej mierze w oparciu o okoliczności bezsporne oraz opinie biegłej z zakresu szacowania nieruchomości. Poza sporem pozostawało określenie własności działek na których przebiega istniejąca linia energetyczna oraz że urządzenia te wchodzą w skład przedsiębiorstwa wnioskodawcy. Należy podkreślić, że na działkach uczestniczki istniały już wcześniej urządzenia do przesyłu energii, dlatego Sąd nie przeprowadzał dowodu z oględzin, gdyż uznał, że nie było to potrzebne (zob.art. 626§2w zw. zart. 626§3 k.p.c.). Prowadzone przez strony negocjacje nie doprowadziły do zawarcia ugody. Spór w zasadzie dotyczył określenia wysokości należnegoI. K.wynagrodzenia.
Służebność przesyłu polega na tym, że nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa wart. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (art. 3051k.c.). Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa (art. 49§1 k.c.). Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa wart. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem (art. 3052§ 1 k.c.). Podobne uprawnienie przyznaje właścicielowi nieruchomości§ 2 art. 3052k.c.
Ustanowienie służebności na działkach należących doI. K.o numerach 110, 117, 141/5, 150, 156/3, 170/1 było konieczne dla właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych przez(...) S.A.Służebność ta będzie polegać na prawie przesyłu energii elektrycznej, prawie wstępu na nieruchomość w celu konserwacji urządzeń przesyłowych oraz w celu usunięcia awarii tych urządzeń i ich remontów jak również modernizacji, ustalając pas służebności o długości(...),50, szerokości 10,60 m na działkach ewidencyjnych i dodatkową strefą ochronną dladziałek (...)o szerokości 12,26 m, o łącznej powierzchni 21.181,90 m2i powierzchnią zajętą pod słupy wraz ze strefą ochronną 487 m2.
Ustalając należne uczestniczce wynagrodzenie Sąd oparł się opinią biegłejM. J.–T., która szczegółowo oszacowała wartość prawa służebności. Biegła uwzględniła takie czynniki jak przeznaczenie nieruchomości, rodzaj i parametry urządzenia przesyłowego, zakres uprawnień przedsiębiorcy, zakres ograniczenia prawa własności, aktualny sposób użytkowania nieruchomości, stan zagospodarowania działki, sposób przebiegu linii przez działkę, wpływ przebiegu linii elektroenergetycznej na możliwość korzystania z działki. Biegła uwzględniła wskazania Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z 17 czerwca 2005 r., sygn. akt III CZP 29/05, który stwierdził, że wysokość wynagrodzenia powinna być proporcjonalna do stopnia ingerencji posiadacza w treść prawa własności oraz powinna uwzględniać wartość nieruchomości. Zawarte w opinii wnioski sformułowane zostały w sposób jasny i logiczny. Należy również podkreślić, że przy opiniowaniu biegła uwzględniła przeznaczenie działek w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Dla 4 działekI. K.plan miejscowy przewidywał przeznaczenie: tereny otwarte rolne, w odróżnieniu od 2 pozostałych, dla których wskazywał przeznaczenie „dolesienia”. Pojęcie „teren otwarty rolny” jest jednoznaczne i nie wymaga szczegółowej wykładni.Prima facieto pojęcie odnosi się do normalnego zagospodarowania rolnego tj. bez zabudowy i zadrzewień. W przypadku przeznaczenia działek np. do zalesienia, taka wzmianka znalazłaby się w planie. Z tych powodów zakres przestrzenny służebności nie mógł zostać rozszerzony o dodatkowy pas ochronny, o ustanowienie którego wnosiła uczestniczka. Dopuszczenie dowodu z treści planu zagospodarowania przestrzennego było zbędne, gdyż określenie sposobu przeznaczenia działek zostało wyjaśnione. Biegła odniosła się do zgłoszonych zastrzeżeń, a wyjaśnienia co do podnoszonych kwestii były przekonujące. W szczególności biegła wskazała, że błąd pisarski w tabeli 15 nie miał wpływu na oszacowanie wartości nieruchomości. Dokonana korekta zawarta w załączniku nr 1 do opinii dała podstawę do określenia łącznej długości pasa służebności. Zastosowanie zaproponowanego przez uczestniczkę współczynnika S równego 0,10 spowodowałoby zmniejszenie wartości wynagrodzenia za służebność.
Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny oraz przywołane wyżej motywy – po myśliart. 626 § 3 k.p.c.w zw. zart. 3051k.c.iart. 3052§ 1 k.c.należało orzec jak w punkcie I i II sentencji postanowienia.
Orzeczenie o kosztach wydano zgodnie z zasadą ogólną ponoszenia kosztów w postepowaniu nieprocesowym. Zgodnie bowiem z przepisemart. 520 § 1 k.p.c.każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Z zestawienia komentowanego przepisu z § 2 wynika, iż ma on bezwzględne zastosowanie, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani i ich interesy nie są sprzeczne (zob. Komentarz do art. 520 k.p.c., red. Marszałkowska-Krześ 2017, wyd. 19/E. Marszałkowska-Krześ, Legalis). Wydanie przez Sąd postanowienia leżało w interesie wszystkich uczestników, którzy w równym stopniu byli zaineresowani wynikami postępowania.
Za złożenie ustnej opinii na rozprawie w dniu 13.09.2017 r. biegłejM. J.–T.przysługuje wynagrodzenie i zwrot kosztów. Biegła przedstawiła rachunek na kwotę 247,35 zł. W karcie pracy wskazała, że zapoznanie z pismami stron, analiza opinii sądowej w kontekście zarzutów, przygotowanie odpowiedzi i udział w rozprawie zajął 7 godzin. W ocenie Sądu jest to ilość czasu wskazana prawidłowo. Biegła przyjęła za podstawę kwotę bazową w prawidłowej wysokości 1 789,42 zł  oraz współczynnik 1,81%, którego przyjęcie zdaniem Sądu było zasadne mając na uwadze kwalifikację biegłej, jej doświadczenie i posiadanie tytułu magistra inżyniera. Biegła złożyła oświadczenie, że poniosła koszty dojazdu zJ.na rozprawę. Należało przyznać biegłej zwrot kosztów dojazdu w kwocie 20,62 zł. Łącznie przyznano biegłej od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze kwotę 247,35 zł.
Skarb Państwa tymczasowo wyłożył kwotę na pokrycie wydatków, które wyniosły łącznie 620,04 zł i obejmowały nadpłatę za opinię pisemną w wysokości 372,69 zł (wnioskodawca i uczestniczka uiścili po 1.000,00 zł, przy czym koszt opinii wyniósł 2.372,69 zł) oraz kwotę 247,35 zł za wynagrodzenie i koszty stawiennictwa biegłej. Zgodnie z przepisemart. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychSąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie orzeka o poniesionych przez Skarb Państwa wydatkach, stosują odpowiednio przepisart. 113. Kosztami postępowania obciążono strony po równo. Należało wobec tego nakazać, aby zarówno wnioskodawca jak i uczestniczka uiścili na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 310,02 zł tytułem zwrotu wyłożonych wydatków, o czym Sąd orzekł w punktach V I VI postanowienia.