Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1119/16
Data wyroku: 2017-01-09 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Jacek Chrostek
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt VIII U 1119/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 5 kwietnia 2016 roku - znak(...)- Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 lutego 2016 roku odmówiłM. C.prawa do emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 roku nie ma wymaganego 20-letniego okresu składkowego i nieskładkowego. Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku organ rentowy przyjął za udowodnione okresy nieskładkowe w wymiarze 4 miesięcy i 27 dni oraz składkowe w wymiarze 19 lat i 22 dni,tj. łącznie 19 lat, 5 miesięcy i 19 dni. W tym ZUS uwzględnił staż pracy w szczególnych warunkach w okresie od 19 lipca 1979 roku do 31 grudnia 1998 roku w(...) S.A.(tj. 19 lat i 22 dni). Okres pracy wgospodarstwie rolnym (...)od 1 kwietnia 1977 roku do 30 czerwca 1979 roku nie został przez ZUS zaliczony do stażu pracy, ponieważ, zdaniem ZUS, wnioskodawczyni nie spełniała w tym okresie przesłanki bycia domownikiem i nie uzyskano potwierdzenia zgłoszenia jej do ubezpieczeń społecznych w tym okresie.
/decyzja - k. 27 - 27 verte - plik I akt ZUS/
W dniu 21 kwietnia 2016 rokuM. C.złożyła odwołanie odww. decyzji, wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury. Podniosła, że w okresie od 1 kwietnia 1977 roku do dnia 30 czerwca 1979 roku pracowała wgospodarstwie rolnym (...), gdzie wykonywała wszystkie związane z jego prowadzeniem prace. Wskazała, żeN. N. (1)był jej ciotką oraz że w tym okresie również mieszkała z właścicielami gospodarstwa.
/odwołanie - k. 2 - 6/
W odpowiedzi na odwołanie złożonej w dniu 20 maja 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ rentowy podniósł, że we wniosku o ustalenie kapitału początkowegoM. C.wskazała, że w okresie od 1975 roku do 1979 roku kontynuowała naukę.
/odpowiedź na odwołanie - k. 8 - 8 verte/
W piśmie procesowym z dnia 15 czerwca 2016 roku wnioskodawczyni podniosła, że mimo adresu zameldowania wK.w okresie od 1 kwietnia 1977 roku do dnia 30 czerwca 1979 roku, faktycznie mieszkała wówczas wB.zE.iN. N. (1). Wskazała również, że nie ukończyła Liceum Zawodowego wZespole Szkół Zawodowych (...)wK.właśnie z powodu pracy w gospodarstwie rolnym, co kolidowało z nauką. Nie uzyskała więc promocji z klasy trzeciej do czwartej.
/pismo procesowe - k. 13 - 14/
W toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 roku pełnomocnik wnioskodawczyni poparł odwołanie,a pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie.
/stanowiska stron - e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:34:16 - 00:37:33 - płyta- k. 52/
Sąd Okręgowy w Łodzi  ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonaM. C.urodziła się w dniu (...).
/okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek o emeryturę - k. 1 plik I akt ZUS/
W dniu 15 lutego 2016 roku ubezpieczona złożyła wniosek o emeryturę.
/okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek o emeryturę - k. 1 plik I akt ZUS/
Nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego.
/okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek o emeryturę – k. 2 plik I akt ZUS/
Ubezpieczona udowodniła na dzień 1 stycznia 1999 roku staż pracy w wymiarze 19 lat, 5 miesięcy i 19 dni, w tym 4 miesiące i 27 dni okresów składkowych i 19 lat oraz 22 dni okresów nieskładkowych.
/okoliczność bezsporna,  a nadto: karta przebiegu zatrudnienia - k. 26 plik I akt ZUS/
Organ rentowy nie uwzględnił do stażu zatrudnienia okresu pracy wnioskodawczyniwgospodarstwie rolnym (...)od 1 kwietnia 1977 roku do 30 czerwca 1979 roku
/okoliczność bezsporna,  a nadto: karta przebiegu zatrudnienia - k. 26 plik I akt ZUS; decyzja - k. 27 - 27 verte - plik I akt ZUS/
ZUS uwzględnił staż pracy wnioskodawczyni w szczególnych warunkach w okresie od 19 lipca 1979 roku do 31 grudnia 1998 roku w(...) S.A.(tj. 19 lat i 22 dni).
/okoliczność bezsporna,  a nadto: karta przebiegu zatrudnienia - k. 26 plik I akt ZUS; decyzja - k. 27 - 27 verte - plik I akt ZUS/
Ubezpieczona w okresie od dnia 15 lutego 1965 roku do dnia 17 maja 1977 roku była zameldowana wB.(gminaK.), pod numerem 2. Od dnia 18 maja 1977 roku do 22 lutego 1989 roku była zameldowana wK., przyul. (...)lokal (...).
/poświadczenie o adresach i okresach zameldowania - k. 15/
E.iN. N. (1)w latach 1977 - 1979 figurowali jako właściciele gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,38 ha we wsiB., gromadaK., powiat(...), województwo(...).
/zaświadczenie - k. 16; zaświadczenie - k. 46/
M. C.(z domuK.) była uczennicą Liceum ZawodowegowZespole Szkół Zawodowych (...)wK.o specjalności magazynier - sprzedawca w latach 1975 - 1979. Nie ukończyła szkoły. Nie otrzymała promocji do klasy czwartej i przerwała naukę.
/zaświadczenie - k. 17/
Rodzice wnioskodawczyni w 1977 roku wyprowadzili się zB.doK., ponieważ dostali tam mieszkanie w blokach. Nie mieli gospodarstwa. Matka wnioskodawczyni pracowała w spółdzielni produkcyjnej, a ojciec był stolarzem i pracowałwK..
/zeznaniaZ. N.-  e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:05:28 - 00:14:57 - płyta - k. 52/
Wnioskodawczyni pomagała wgospodarstwie rolnym - (...)iN. N. (1). Odwiedzała ich. Czasem nocowała Jednocześnie uczyła się w LiceumwK..
/zeznaniaZ. N.-  e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:05:28 - 00:14:57 - płyta - k. 52; zeznaniaA. P.-  e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:14:57- 00:21:23 - płyta - k. 52; zeznaniaM. C.-  e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:21:23- 00:34:16 - płyta - k. 52
K.odB.dzieli 10 km. Dojazd był możliwy pociągiem lub autobusem.(...)była wW., do której też trzeba było dojechać.
/zeznaniaZ. N.-  e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:05:28 - 00:14:57 - płyta - k. 52; zeznaniaM. C.-  e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:21:23- 00:34:16 - płyta - k. 52/
W gospodarstwie hodowane były świnie, krowy, kobyła i źrebaki oraz uprawiano buraki, cebule, zboża i ziemniaki. Gospodarstwo nie było zmechanizowane. Prace prowadzone były ręcznie, przy użycia pługa i siewnika. Wnioskodawczyni pomagała przy żniwach. Zimą pomagała przy krowach.
/zeznaniaZ. N.-  e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:05:28 - 00:14:57 - płyta - k. 52; zeznaniaA. P.-  e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:14:57- 00:21:23 - płyta - k. 52; zeznaniaM. C.-  e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:21:23- 00:34:16 - płyta - k. 52
W gospodarstwie pomagali też rodzice wnioskodawczyni oraz jej siostra. Pomagali też wnukowie PaństwaN..
/zeznaniaZ. N.-  e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:05:28 - 00:14:57 - płyta - k. 52; zeznaniaA. P.-  e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:14:57- 00:21:23 - płyta - k. 52/
Wnioskodawczyni za pomoc w gospodarstwie dostawała odN. N. (1)drobne pieniądze, czasem odzież.N. N. (1)dawała też produkty spożywcze rodzicom wnioskodawczyni.
zeznaniaM. C.-  e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:21:23- 00:34:16 - płyta - k. 52
E.iN. N. (1)nie opłacali składek na ubezpieczenie społeczne rolników zaM. C..
/okoliczność bezsporna, zeznaniaM. C.- e-protokół z dnia 13 grudnia 2016 roku - 00:21:23- 00:34:16 - płyta - k. 52
W dniu 19 lipca 1979 rokuM. C.rozpoczęła pracę w(...) S.A.wK..
/okoliczność bezsporna, zaświadczenie - k. 3 plik II akt ZUS/
Decyzją z dnia 5 kwietnia 2016 roku - znak(...)- Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 lutego 2016 roku odmówiłM. C.prawa do emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 roku nie ma wymaganego 20-letniego okresu składkowego i nieskładkowego. Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku organ rentowy przyjął za udowodnione okresy nieskładkowe w wymiarze 4 miesiące i 27 dni oraz składkowe w wymiarze 19 lat i 22 dni,tj. łącznie 19 lat, 5 miesięcy i 19 dni. W tym ZUS uwzględnił staż pracy w szczególnych warunkach w okresie od 19 lipca 1979 roku do 31 grudnia 1998 roku w(...) S.A.(tj. 19 lat i 22 dni). Okres pracy wgospodarstwie rolnym (...)od 1 kwietnia 1977 roku do 30 czerwca 1979 roku nie został przez ZUS zaliczony do stażu pracy, ponieważ, zdaniem ZUS, wnioskodawczyni nie spełniała w tym okresie przesłanki bycia domownikiem i nie uzyskano potwierdzenia zgłoszenia jej z tego tytułu do ubezpieczeń społecznych.
/okoliczności bezsporne, a nadto: decyzja - k. 27 - 27 verte - plik I akt ZUS/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów w postaci dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, w tym w aktach ZUS oraz jedynie częściowo na podstawie zeznań wnioskodawczyni i zeznań świadków:Z. N.iA. P..
Zeznania wnioskodawczyni i świadków nie są bowiem spójne i w pełni przekonujące. W ocenie Sądu możliwym jest, że wnioskodawczyni w ramach rodzinnego wsparcia, w zamian za drobne wynagrodzenie, pomagała swojej ciotce w gospodarstwie rolnym wB.. Jak jednak wynika z dokumentów, wnioskodawczyni od dnia 18 maja 1977 roku do została zameldowana wK., razem ze swoimi rodzicami. Nie budzi również wątpliwości fakt, że wnioskodawczyni przez trzy lata była uczennicą Liceum ZawodowegowZespole Szkół Zawodowych (...)wK.oddalonego odB.o 10 km, do którego dojazd możliwy był dopiero z innej miejscowości - zW..
Gospodarstwo (...)było duże. Z zeznań wynika, że pomagała w nim w różnych okresach cała rodzina.
Sąd nie kwestionuje zatem, że ubezpieczona pomagała w gospodarstwie, ale zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że pracowała tam stalei codziennie przez ponad 4 godziny dziennie. Nawet jeśli wnioskodawczyni nie udało się ukończyć szkoły, to jednak ukończyła 2 pierwsze klasy i nie zdała dopiero do klasy czwartej. To oznacza, że musiała przeznaczać większość czasu na naukę, obecność w szkole i dojazdy.
Ponadto z zeznań świadkaA. P.wynika, że wnioskodawczyni wyprowadziła się wraz z rodzicami doK., co przeczy twierdzeniom wnioskodawczyni, że została wB.z ciotką i tylko odwiedzała rodziców. ZeznaniaZ. N.nie są jednoznaczne w tym zakresie. Z jego zeznań nie wynika jednak, żeby wnioskodawczyni przebywała w gospodarstwie stale i codziennie. Zeznania obu świadków są natomiast dowodem na to, że praca wnioskodawczyni miała charakter zwyczajowej pomocy a nie stałej pracy.
Jak ponadto zeznała sama wnioskodawczyni wynagrodzenie za tę pomoc miało charakter raczej symboliczny. Były to drobne pieniądze lub podarunki. Z pewnością nie było to jedyne źródło utrzymania wnioskodawczyni, która miała przecież oboje pracujących rodziców, na których ciążył jeszcze obowiązek alimentacyjny względem córki.
Niespornym jest również, żeE.iN. N. (1)nie opłacali składek na ubezpieczenie społeczne zaM. C.w spornym okresie.
Podsumowując Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawczyni ani zeznaniom świadków w zakresie, w jakim twierdzili, że w okresie od 1 kwietnia 1977 roku do 30 czerwca 1979 roku wnioskodawczyni pracowała stale i codziennie wgospodarstwie rolnym (...)co najmniej 4 godziny dziennie.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
Odwołanie nie jest zasadne i jako takie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekstjednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 887 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku (videart. 196 ustawy) osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz,
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (wynoszący 20 lat dla kobieti 25 lat dla mężczyzn).
Jak dalej stanowi ust. 2 powołanego przepisu, emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z§ 3 i 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 rokuw sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 roku, nr 8, poz. 43 ze zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

W rozpoznawanej sprawie nie było wątpliwości, że wnioskodawczynia spełnia ustawowe przesłanki co do wieku, ponieważ ukończyła 55 lat w dniu 13 marca 2015 roku. Nie jest również członkiem otwartego funduszu emerytalnego oraz ma wymagany okres 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy uznał jednak, że na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawczyni nie ma wymaganego 20 - letniego okresu składkowegoi nieskładkowego.
Ustaleniu podlegało zatem, czy wnioskodawczyni w okresie od 1 kwietnia 1977 roku do 30 czerwca 1979 roku pracowała stale i codziennie wgospodarstwie rolnym (...). Organ rentowy odmówił uwzględnienia tego okresu do stażu pracy, a co za tym idzie prawa do emerytury, podnosząc, że ubezpieczona uczęszczała wówczas do szkoły oddalonej i nie mieszkała na stałe uN. N. (1). Nie spełniała ustawowej definicji domownika, a ponadto brak jest danych o opłacaniu za nią składek na ubezpieczenie społeczne w spornym okresie.
W ocenie ZUS nie można stwierdzić, że praca w gospodarstwie rolnym była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy.
Stanowisko organu rentowego jest słuszne w świetle okoliczności faktycznych sprawy oraz obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.
Zgodnie zart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2016 roku, poz. 887 ze zm.) przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniemart. 56, jak okresy składkowe:
1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,
2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,
3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5–7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
Powołany przepis wymienia 3 okresy podlegające uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do emerytury oraz obliczania wysokości emerytury, które z zastrzeżeniem art. 56 traktować można jako okresy składkowe.
Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem do stażu emerytalnego uwzględnia się - jak okresy składkowe (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) nie okresy jakiejkolwiek pracy rolniczej, a jedynie stałą pracę o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej w gospodarstwie, w którym osoba zainteresowana (domownik) zamieszkuje lub ma możliwość codziennego wykonywania w nim prac związanych z prowadzoną działalnością rolniczą (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 marca 2011 roku, sygn. akt II UK 305/10,L.nr(...)).
Jak stanowiart. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników(t.j. Dz. U. z 2016 roku, poz. 277), ilekroć w ustawie jest mowao domowniku – rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:
a) ukończyła 16 lat,
b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że okresu pracy wnioskodawczyniw gospodarstwie rolnym ciotki i wujka nie można uznać za okres zatrudnienia w rozumieniuww. przepisów.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że wnioskodawczyni nie udowodniła ani pozostawania z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym ani okoliczności zamieszkiwania na tereniegospodarstwa rolnego (...)albo w bliskim sąsiedztwie. Do dnia 17 maja 1977 roku wnioskodawczyni mieszkała bowiem ze swoimi rodzicami wB., a następnie przeprowadziła się z nimi doK.. Potwierdzają to zapisy w rejestrach meldunkowych. Pamiętać należy, że obowiązek meldunkowy w okresie PRL - u był bardzo restrykcyjnie przestrzegany i egzekwowany. Trudno uwierzyć twierdzeniom wnioskodawczyni, że choć była zameldowana wK., to w rzeczywistości mieszkała nadal wB., u swojej ciotki.
Wnioskodawczyni uczyła się już wówczas wK.w Liceum Zawodowym. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pozostawała na utrzymaniu rodziców oraz że u ciotki nie mieszkała na stałe, a jedynie pomagała w miarę potrzeb w jej gospodarstwie, podobnie jak reszta rodziny.
Niewiarygodne i niespójne okazały się zeznania samej ubezpieczonej oraz świadków, którzy twierdzili, że wnioskodawczyni została w gospodarstwie, po wyprowadzce rodziców zB.oraz że godziła naukę w liceum wK.z pracą w gospodarstwie, codziennie do tej szkoły dojeżdżając.
Wskazać należy w tym miejscu, że dopuszczalność uwzględnienia takiego okresu należy oceniać m. in. po ustaleniu wymiaru czasu takiej pracy. Stanowisko orzecznictwa jest w tym zakresie ugruntowane i jednolite. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy m. in. w wyroku z dnia 19 grudnia 2000 roku (sygn. akt II UKN 155/100, publ. OSNP 2002/16/394) przy ustaleniu prawa do emerytury uwzględnia się okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, świadczonej przed dniem 1 stycznia 1983 r. w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy, także w czasie wakacji szkolnych. Podobnie SN wypowiedział się w wyroku z dnia 18 marca 1999 roku (II UKN 528/98 OSNAP 2000/10/399) wskazując, że wykonywanie przez domownika w gospodarstwie rolnym prac o charakterze dorywczym, okazjonalnie i w wymiarze niższym od połowy pełnego wymiaru czasu pracy, nie może być traktowane jako okres składkowy. Doraźna pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci jako członków rodziny rolnika, nie stanowi stałej pracy w gospodarstwie rolnym (tak SN w wyroku z dnia 10 maja 2000 roku, II UKN 535/99, OSNAP 2001/21/650).
Nauka w dziennej szkole średniej, w innej miejscowości oddalonej od miejsca zamieszkania odbywana w systemie dziennym, uniemożliwia podjęcie stałej pracyw gospodarstwie rolnym, w rozmiarze pozwalającym na zaliczenie jej do okresu zatrudnienia. Osoby takie nie wykonują stałej pracy w gospodarstwie, ponieważ ich głównym zajęciem jest nauka w szkole, obecność na zajęciach i przygotowywanie się do nich. Pracęw pełnym wymiarze mogą świadczyć jedynie w okresach wolnych od zajęć, czyli w wakacje, w czasie ferii. Dyspozycyjność takiej osoby dla gospodarstwa rolnego jest mocno ograniczona (tak też SN w wyroku z dnia 3 lipca 2001 roku, II UKN 466/00, publ. OSNP 2003/7/186oraz SA wŁ.w wyroku z dnia 10 lipca 2013 roku, III AUa 1697/12, LEX nr 1356543).
Osoba ubiegająca się o zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy, powinna spełniać kryteria uznania jej za domownika określonewart. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników. Stała praca w rozumieniu tego przepisu oznacza zaś pracę w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2011 r., III UK 70/10). Warunku tego nie mogą spełnić osoby uczące się w trybie dziennym.
W innym wyroku Sąd Najwyższy zasadnie podniósł, że w stażu emerytalnym uwzględnia się - jako okresy składkowe - nie okresy jakiejkolwiek pracy w gospodarstwie rolnym, lecz tylko stałą pracę o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej. Doraźna pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci jako członków rodziny rolnika, nie stanowi stałej pracyw gospodarstwie rolnym zaliczanej do stażu ubezpieczeniowego (sygn. akt I UK 340/13, Lexnr(...)).
Doraźna pomoc w gospodarstwie, jaką świadczyła ubezpieczona nie może być uznawana za stałą. Pamiętać należy przy tym, że niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 10 ust. 1 ustawy emerytalnej, zmierzająca do zaliczania w każdym wypadku okresów pracy w gospodarstwie rolnym zamiast wymaganych okresów składkowychi nieskładkowych w ramach ubezpieczenia innego, niż ubezpieczenie rolnicze (tak też SNw wyroku z dnia 14 października 2013 roku, sygn. akt II UK 108/13, publ. LEX nr 1451523).
Słusznie uznał zatem organ rentowy, że wnioskodawczyni nie była domownikiemw rozumieniuart. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Nie można również przyjąć, że wnioskodawczyni nie będąc domownikiem, świadczyła pracę we wskazanym gospodarstwie, ponieważ bezspornym jest, że w tym okresie nie były za wnioskodawczynię odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne.
Dokonane ustalenia faktycznie nie pozwalają na zaliczenie do stażu pracy okresu od1 kwietnia 1977 roku do 30 czerwca 1979 roku, w którym ubezpieczona głównie uczyła się, mieszkając z rodzicami wK.. Pomagać w rodzinnym gospodarstwie mogła jedyniew czasie wakacji, ferii i innych przerw od szkoły, ale nie była domownikiem w rozumieniuart. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczynie ma wymagany 20 - letni okres składkowy i nieskładkowy. Ubezpieczona nie spełniła wszystkich wymagań do uzyskania prawa do emerytury na podstawieart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi ubezpieczonej.
Dnia 9 stycznia 2017 roku
M.U.