Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 1860/14
Data wyroku: 2017-08-24 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Izabela Brudnicka

Sygn. akt II C 1860/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 sierpnia 2017 roku
Sąd Rejonowy dlaW. (...)II Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Izabela Brudnicka
Protokolant: Joanna Gonciarska
po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 roku wW.na rozprawie
sprawy z powództwaJ. W. (1),S. W.,J. W. (2),R. W.,H. W.,S. O. (1),Z. W.,M. W.iI. P.
przeciwkoTowarzystwu (...)z siedzibą wW.
o zapłatę
I. oddala powództwo;
II. zasądza od powodówJ. W. (1),S. W.,J. W. (2),R. W.,H. W.,S. O. (1),Z. W.,M. W.iI. P.solidarnie na rzecz pozwanegoTowarzystwa (...)z siedzibą wW.kwotę 2.417 zł (dwa tysiące czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
SSR Izabela Brudnicka
Sygn. akt II C 1860/14

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 19 kwietnia 2013 r. (data nadania) powódJ. W. (3)wniósł o zasądzenie od pozwanegoTowarzystwa (...)kwoty 15.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Powód wskazał, że w dniu 26 września 2012 r. wB.w powiecie(...), kierujący samochodem markiA.onr rejestracyjnym (...)nie zachował należytej ostrożności i zjechał na przeciwległy pas ruchu pod nadjeżdżający samochód ciężarowy markiR.onr rejestracyjnym (...), który po zderzeniu wjechał na przeciwległy pas ruchu doprowadzając do kolizji z pojazdem markiV. (...), którym poruszał się m.in.J. P.– zięć powoda. W wyniku wypadkuJ. P.zmarł na miejscu. Pojazd, którym poruszał się sprawca wypadku, ubezpieczony był od odpowiedzialności cywilnej w pozwanym towarzystwie ubezpieczeń. Powód wyjaśnił, że żądana kwota stanowi zadośćuczynienie za cierpienia, które powód poniósł w związku ze śmiercią zięcia. Powód wskazał, że w wyniku śmierci zięcia nie jest w stanie świadczyć realnej pomocy córce i sześciorgu wnucząt. Po stracie zięcia powód odczuwał poczucie żalu i bezradności.
(pozew – k. 1-3)
Pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik pozwanego wskazał, że relacja łącząca teścia z zięciem nie statuuje ich jako osoby najbliższe w rozumieniuart. 446 § 4 k.c.
PowódJ. W. (3)zmarł w dniu 23 kwietnia 2013 r., o czym zawiadomił jego pełnomocnik pismem z dnia 18 grudnia 2013 r. (data nadania).
(pismo pełnomocnika powoda – k. 45)
Postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r., wydanym pod sygnaturą II C 1008/13 zawieszono postępowanie na podstawieart. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.
(postanowienie z 19.05.2014 r. – k. 63)
Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2014 r. podjęto zawieszone postępowanie z udziałem następców prawnychJ. W. (1), tj.J. W. (1),S. W.,J. W. (2),R. W.,H. W.,S. O. (1),Z. W.,M. W.iI. P..
(postanowienie z 11.08.2014 r. – k. 78)
Pismami z dnia 07 marca 2017 r. (data nadania) powodowieZ. W.,S. W.iR. W., sprecyzowali powództwo wskazując, że domagają się zasądzenia dochodzonej pozwem kwoty solidarnie na rzecz powodów.
(pismo powodaZ. W.– k. 401, pismo powodaS. W.– k. 404, pismo powodaR. W.– k. 424)
Pismami z dnia 08 marca 2017 r. (data nadania) powodowieJ. W. (1),I. P.,H. W.,J. W. (2),S. O. (1),M. W.sprecyzowali powództwo wskazując, że domagają się zasądzenia dochodzonej pozwem kwoty solidarnie na rzecz powodów.
(pismo powódkiJ. W. (1)– k. 408, pismo powódkiI. P.– k. 410, pismo powodaH. W.– k. 412, pismo powodaJ. W. (2)– k. 414, pismo powódkiS. O. (1)– k. 416, pismo powodaM. W.– k. 418,
Do zamknięcia rozprawy stanowisko stron nie uległo zmianie.
(protokół rozprawy z dnia 10.08.2017 r. – k. 436)
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 26 września 2012 r. wB.w województwie(...), ok. godz. 4:40 doszło do wypadku samochodowego, spowodowanego przez prowadzącego samochód osobowy markiA.onr rejestracyjnym (...), który nieumyślne naruszając zasady obowiązujące w ruchu drogowym, zjechał na lewy pas drogi i uderzył w samochód ciężarowy z naczepą markiR.. W wyniku uderzenia w samochód ciężarowy doszło do pęknięcia wałka przekładni kierowniczej, w związku z czym pojazd ciężarowy zjechał na przeciwny pas ruchy i zderzył się z samochodem markiV. (...), którym poruszał się m.in.J. P.. Na skutek odniesionych obrażeńJ. P.zmarł na miejscu.L. C., który w momencie wypadku kierował samochodem osobowym markiA., został prawomocnie skazany za czyn zart. 177 § 1 i 2 k.k.na karę dwóch lat pozbawienia wolności.

    (bezsporne, wyrok Sądu Rejonowego wK.II K 664/12 z 19.08.2013 r. wraz z uzasadnieniem – k. 354, 363-366 akt o sygn. II K 664/12 Sądu Rejonowego wK., wyrok Sądu Okręgowego wK.IV Ka 69/15 z 02.06.2015 r. – k. 501, 510-514 akt o sygn. II K 664/12 Sądu Rejonowego wK.)

Pojazd, którego kierujący spowodował wypadek objęty był ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej w pozwanymTowarzystwie (...).
(bezsporne)
J. P., zmarły na skutek wypadku z dnia 26 września 2012 r. był zięciem pierwotnego powoda –J. W. (1). Powód iJ. P.byli częścią jednej, wielopokoleniowej rodziny.J. P.w momencie śmierci miał pięciorga dzieci, a jego żona była w ciąży z kolejnym dzieckiem, które urodziła już po jego śmierci. ŚmierćJ. P.stanowiła cios dlaJ. W. (1). RelacjaJ. W. (1)iJ. P.zbliżona byłą do więzi łączącej ojca z synem. Po śmierciJ. P.J. W. (3)załamał się. Przed śmiercią zięciaJ. W. (3)był osobą pogodną, po wypadku natomiast stał się ponury i wyciszony. ŚmierćJ. P.zostawiła go bez pomocy w prowadzeniu gospodarstwa.

    (zeznania powodówI. P.,H. W.,Z. W.,M. W.– protokół rozprawy z dnia 22.12.2015 r. przeprowadzonej w drodze pomocy sądowej przez Sąd Rejonowy wL.k. 212-212v i nagranie na płycie DVD – k. 214; zeznania powodówJ.W.iJ. W. (2)przesłuchanych w drodze pomocy sądowej przez SadR.wL.w miejscu ich zamieszkania k. 216-217, zeznania powodaS. W.przesłuchanego w drodze pomocy sądowej przez Sąd Rejonowy wJ.– k. 280-281, zeznania powódkiS. O. (2)przesłuchanej w drodze pomocy sądowej przez Sąd Rejonowy wN. (...)– k. 341-341v i nagranie na płycie DVD – k. 342)

J. W. (3)zmarł w dniu 23 kwietnia 2013 r.
(bezsporne, odpis skrócony aktu zgonu – k. 71)
Spadek poJ. W. (1)na podstawie ustawy nabyła jego żonaJ. W. (1)w 8/32 części i dzieci:S. W.,J. W. (2),R. W.,H. W.,S. O. (1),Z. W.,M. W.iI. P.po 3/32 części.
(bezsporne, postanowienie Sądu Rejonowego wL.z 31 października 2013 r., I Ns 483/13 – k. 72)
Powyższy stan faktyczny, zasadniczo niesporny między stronami, Sąd ustalił na podstawie dokumentów powołanych w jego opisie, których autentyczność nie była przez strony kwestionowana. Stan faktyczny ustalono również na podstawie zgodnych twierdzeń stron i na podstawieart. 230 k.p.c.uznając za udowodnione okoliczności, co do których strona przeciwna się nie wypowiedziała.
Sąd oparł się również na zeznaniach powodów uznając je za wiarygodne gdyż korespondowały z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Sąd pominął lub oddalił pozostałe wnioski dowodowe zgłoszone przez strony gdyż pozostawały one bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności dotyczy to zgłoszonego przez powodów wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychologa.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo wywiedzione przez powodów nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 822 k.c.w wyniku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność ponosi ubezpieczający albo osoba, na której rzecz została zawarta umowa ubezpieczenia. Świadczenie ubezpieczyciela obejmuje zapłatę sumy pieniężnej odpowiadającej wysokości poniesionej przez poszkodowanego szkody (art. 805 k.c.) Według treściart. 446 § 4 k.c.w razie śmierci pokrzywdzonego sąd może także przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Krzywdą w rozumieniu cytowanych przepisów jest cierpienie fizyczne (ból) i cierpienie psychiczne (ujemne odczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi, w następstwie uszkodzenia ciała, czy wywołania rozstroju zdrowia).
W niniejszej sprawie powodowie domagali zasądzenia na ich rzecz solidarnie kwoty 15.000 zł tytułem zadośćuczynienia za śmierćJ. P.. Pozwany nie kwestionował swojej legitymacji biernej do występowania w niniejszym procesie, wskazując że jest odpowiedzialny za szkody powstałe na skutek wypadku z dnia 26 września 2012 r.
W piśmiennictwie i orzecznictwie osoba, której dobra osobiste naruszone są bezpośrednio czynem niedozwolonym, nazywana jest bezpośrednio poszkodowanym, natomiast inne osoby, których szkoda lub krzywda spowodowana jest szkodą lub krzywdą bezpośrednio poszkodowanego– pośrednio poszkodowanymi (por. wyr. Sądu Najwyższego z 28.12.1972 r., I CR 615/72, OSPiKA 1974, Nr 1, poz. 7). Podstawą zasądzenia zadośćuczynienia na rzecz pośrednio poszkodowanych jest spowodowanie śmierci bezpośrednio poszkodowanego czynem niedozwolonym oraz krzywda, w postaci bólu i cierpienia po stronie osób bliskich poszkodowanemu. Nadto pomiędzy zdarzeniem szkodzącym oraz śmiercią bezpośrednio poszkodowanego, a także między śmiercią bezpośrednio poszkodowanego a krzywdą występować musi normalny (adekwatny) związek przyczynowy (art. 361 k.c.).
Fundamentalnie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była zatem kwestia ustalenia, czy i w jakim rozmiarze powodowie doznali krzywdy wywołanej śmierciąJ. P..
Nie odnosząc się do zagadnienia czy powodowie odnieśli krzywdę w związku ze śmierciąJ. P.należy stwierdzić, że ich powództwo podlegało oddaleniu ze względu na niewykazanie wysokości roszczenia. Wysokość zadośćuczynienia każdorazowo zależy od całokształtu zobiektywizowanych okoliczności w relacji do indywidualnych okoliczności danego przypadku takich jak: doznanie cierpień, ich intensywność, trwałość, czy też nieodwracalny charakter. Sąd może wprawdzie w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swej wszechstronnej oceny. Jednak i w tym przypadku, wobec kontradyktoryjnego charakteru procesu sądowego i ograniczonego działania sądu z urzędu, strony powinny przedstawić dowody wykazujące wysokość szkody. Możliwość orzekania ogranicza się bowiem tylko do takich stanów faktycznych, które pozwalają na ustalenie – choćby przybliżonej – wysokości świadczenia.
W niniejszej sprawie powodowie domagali się zasądzenia od pozwanego kwoty 15.000 zł solidarnie na ich rzecz. Tak sformułowane żądanie nie mogło zostać uwzględnione, albowiem powodowie nie wykazali w jakiej indywidualnej wysokości domagają się zadośćuczynienia.
Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności procesu cywilnego wyrażoną wart. 6 k.c., strony zobowiązane są do przedstawiania okoliczności związanych z toczącym się postępowaniem oraz dowodów na ich poparcie. Przy czym strony muszą mieć świadomość, że w razie nie sprostania ciężarowi dowodu to na nich spadają wszelkie negatywne konsekwencje, związane w szczególności z uznaniem lub oddaleniem powództwa oraz obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania stronie przeciwnej. Stosownie do treściart. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Reguła ta została również powtórzona wart. 232 k.p.c., który to stanowi, iż strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Należy zatem przyjąć, że strona ma obowiązek wyraźnego powołania konkretnego środka dowodowego. Powiązanie tej regulacji zart. 6 k.c.prowadzi do wniosku, że ciężar udowodnienia twierdzenia o istnieniu określonego faktu spoczywa na tej stronie, która podnosi takie twierdzenia, a nie na tej która im zaprzecza. Zatem gdy twierdzenia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie zostaną udowodnione, to o merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy decyduje rozkład ciężaru dowodu.
Przenosząc powyższe na poniższą sprawę stwierdzić należy, że powodowie nie sprostali ciężarowi dowodu w zakresie udowodnienia wysokości każdemu indywidualnie z nich przysługującemu roszczenia o zadośćuczynienie. Rozmiar tego zadośćuczynienia zależny jest przecież od indywidualnych dla każdego z powodów poczucia krzywdy zależnego od wskazanych wyżej zobiektywizowanych kryteriów. Wobec braku wykazania wysokości dochodzonego roszczenia powództwo zostało oddalone i niezasadnym było rozpatrywanie pozostałych przesłanek odpowiedzialności pozwanego za krzywdę.
Nie stała na przeszkodzie oddaleniu powództwa okoliczność, że zostało ono wytoczone przez poprzednika prawnego powodów –J. W. (4). W przypadku śmierci pokrzywdzonego po wniesieniu powództwa roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców (art. 445 § 3 k.c.). Jednakże należy zauważyć, że nawet wziąwszy pod uwagę tę okoliczność niezasadnym było zasądzenie na rzecz powodów zadośćuczynienia solidarnie za doznaną krzywdę, a tego powodowie ostatecznie się domagali w niniejszym postępowaniu. Wskazać należy, że brak było podstaw dla takiego rozstrzygnięcia, gdyż zgodnie zart. 369 k.c.zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. Tymczasem w niniejszej sprawie powodowie są spadkobiercami po pierwotnym zmarłym powodzieJ. W. (1). W omawianym wypadku brak jest jednak podstaw do przyjęcia po stronie osób uprawnionych zart. 445 § 3 k.c.tzw. solidarności czynnej, określonej wart. 367 k.c., bowiem przepisart. 445 § 3 k.c.nie przewiduje solidarności, a jej istnienie na podstawie czynności prawnej ze względu na źródło zobowiązania w niniejszej sprawie nie może wchodzić w rachubę. Ewentualne zasądzenie zatem zadośćuczynienia w sposób w jaki wnioskowali o to powodowie stałoby zatem w sprzeczności zart. 445 § 3 k.c., a nadto stanowiłoby wyjście poza granice powództwa, czemu sprzeciwia sięart. 321 § 1 k.p.c.
Związanie granicami żądania nie oznacza wprawdzie, że sąd związany jest w sposób bezwzględny samym sformułowaniem zgłoszonego żądania. Jeżeli treść żądania sformułowana jest niewłaściwie, niewyraźnie lub nieprecyzyjnie, sąd może, a nawet ma obowiązek odpowiednio je zmodyfikować, jednakże zgodnie z wolą powoda i w ramach podstawy faktycznej powództwa. W niniejszej sprawie ingerencja Sądu przejawiająca się w zasądzeniu w inny sposób niż o to wnosił powód byłaby zbyt daleko idącą ingerencją w treść powództwa.
Z powyższych względów Sąd oddalił powództwo w całości, o czym orzekł w pkt. I sentencji wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II wyroku, zgodnie z przepisemart. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, biorąc pod uwagę że pozwany wygrał proces w całości. W związku z powyższym powodowie powinni solidarnie zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty. Na koszty procesu poniesione przez pozwanego złożyły się w niniejszej sprawie: wynagrodzenie jej pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 2.400 zł, ustalone zgodnie z przepisem§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1349) oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł – w sumie 2.417 zł.
SSR Izabela Brudnicka

ZARZĄDZENIE
1. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego;
2. wezwać pełnomocnika powodów do uzupełnienia braku formalnego pisma z dnia 31 sierpnia 2017r. poprzez podpisanie pisma bądź złożenie odpisu podpisanego pisma w terminie tygodniowym od dnia otrzymania wezwania pod rygorem zwrotu pisma.
SSR Izabela Brudnicka