Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 508/17
Data wyroku: 2017-04-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Zbigniew Ciechanowicz, Tomasz Szaj, Wiesława Buczek – Markowska

Sygn. aktII Cz 508/17

POSTANOWIENIE
Dnia 25 kwietnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSO Tomasz Szaj (spr.)
Sędziowie  SO Wiesława Buczek – Markowska
SO Zbigniew Ciechanowicz
po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. w Szczecinie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy ze skargi wierzycielkiJ. S.
przy udziale dłużnikaR. S.
na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w MyśliborzuP. H.w sprawie Kmp 8/16
na skutek zażalenia dłużnika na. postanowienia Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 14 lutego 2017 roku, sygn. akt III RCo 15/16

oddala zażalenie .
SSO Wiesława Buczek – Markowska   SSO Tomasz Szaj   SSO Zbigniew Ciechanowicz
Sygn. aktII Cz 508/17

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 14 lutego 2017 roku Sąd Rejonowy w Myśliborzu na skutek zażalenia wierzycielki na postanowienie z dnia 28 grudnia 2016 roku uchylił postanowienie z dnia 28 grudnia 2016 roku o oddaleniu skargi (I.), uchylił postanowienie Komornika z dnia 16 sierpnia 2016 roku w przedmiocie ustalenia kosztów egzekucji i upadku zabezpieczenia i nakazał Komornikowi prowadzenie egzekucji w przedmiocie wyegzekwowania należności wynikających z postanowienia Sądu Okręgowego (II.) oraz zasądził od dłużnikaR. S.na rzecz wierzycielki 240,- zł kosztów pełnomocnika.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy wskazał, że wierzycielka domagała się w skardze uchylenia postanowienia Komornika z dnia 16 sierpnia 2016 roku, w którym stwierdził on upadek zabezpieczenia z mocy prawa i nakazania komornikowi prowadzenia egzekucji należności wynikającej z postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia kosztów utrzymania rodziny. Wskazał, że sprawa rozwodowa stron zakończyła się wyrokiem z dnia 26 marca 2013 roku. WierzycielkaJ. S.skierowała do komornika tytuł wykonawczy w postaci postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 czerwca 2010 roku, w którym były zabezpieczone alimenty na utrzymanie rodziny do rąkJ. S.. W ocenie Sądu Rejonowego z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia rozwodowego z dnia 26 marca 2013 roku w sprawie X RC 261/10 nie nastąpił upadek zabezpieczenia kosztów utrzymania rodziny orzeczonych w trakcie procesu rozwodowego. Rozstrzygnięcie zawarte w wyroku rozwodowym dotyczyły instytucji alimentacji małoletnich dzieci stron przez wierzycielkęJ. S.na przyszłość, natomiast postanowienie zabezpieczające z dnia 17 czerwca 2010 roku dotyczyło instytucji zabezpieczenia kosztów utrzymania rodziny na czas trwania postępowania rozwodowego. W ocenie Sądu należność ta winna być nadal egzekwowana.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiódł dłużnik domagając się jego zmiany i oddalenia skargi w całości.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie okazało się niezasadne.
W myślart. 753 § 1 zd. 1 k.p.c.w sprawach o alimenty zabezpieczenie może polegać na zobowiązaniu obowiązanego do zapłaty uprawnionemu jednorazowo albo okresowo określonej sumy pieniężnej. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 listopada 2012 roku, III CZP 77/12, użyte w tym przepisie pojęcie „spraw o alimenty” należy rozumieć szeroko, jako obejmujące także sprawy, w których zgłoszone zostało żądanie przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny. W zmienionym modelu postępowania zabezpieczającego w sprawach o rozwód, nie przewiduje się zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych z urzędu, a wraz z uchyleniem§ 2 art. 321 k.p.c.wyłączona została w postępowaniu zabezpieczającym w odniesieniu do roszczeń alimentacyjnych możliwość orzekania ponad żądanie.
Postępowanie zabezpieczające pozostaje w bezpośrednim i ścisłym związku z dochodzonym roszczeniem. Użyte wart. 7301k.p.c.pojęcie „roszczenia”, jako przedmiotu zabezpieczenia należy rozumieć szeroko, jako każde uprawienie doznające ochrony prawnej, sytuację prawną danego przedmiotu lub roszczenie procesowe, będące przedmiotem postępowania cywilnego, w związku którym zabezpieczenie orzeczono. Zabezpieczenie udziela zgłoszonemu roszczeniu tymczasowej ochrony na czas trwania postępowania. O zasadności zgłoszonego i wcześniej zabezpieczonego roszczenia sąd rozstrzyga ostatecznie w wyroku.
Roszczenie o dostarczanie rodzinie środków utrzymania i mające tę samą podstawę prawną roszczenie o alimenty między małżonkami na czas procesu, nie jest objęte przedmiotem orzekania sądu rozwodowego, który określaart. 58 k.r.o.Obowiązki małżonków w tym zakresie wygasają bowiem wraz z ustaniem małżeństwa (m. in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 39/11 (OSNC 2012, nr 3, poz. 33). Nie stanowi prawnej kontynuacji tego obowiązku, nieistniejący do czasu prawomocnego rozwiązania małżeństwa przez rozwód, obowiązek alimentacyjny małżonka, oparty na podstawie zart. 60 k.r.o.Świadczenie uiszczone na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, zobowiązującego do łożenia na rzecz małżonka kosztów utrzymania rodziny, w razie prawomocnego oddalenia w wyroku rozwodowym jego żądania o zasądzenie alimentów na podstawieart. 60 k.r.o.nie podlega zwrotowi, jako świadczenie nienależne (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2010 r., III CZP 59/10, OSNC 2011, nr 5, poz. 52, PPC 2012, nr 2, s. 335 z glosą M. Iżykowskiego). Podzielić należy stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wymienionej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2010 r., III CZP 59/10, zaakceptowane także w piśmiennictwie, że uchylenie przepisuart. 443 k.p.c.nie spowodowało zmiany szczególnego charakteru orzeczenia sądu rozwodowego o zabezpieczeniu roszczeń o przyczynianie się do zaspokojenia potrzeb rodziny, które zachowało cechę samoistności i ostateczności. Postanowienie to odrywa się od kończącego sprawę o rozwód wyroku i nie podlega w nim weryfikacji, a jego kontrola odbywa się w ramach postępowania zabezpieczającego. Poddanie rozpoznawanych w postępowaniu odrębnym spraw o rozwód ogólnym regułom postępowania zabezpieczającego nie może bowiem prowadzić do eliminacji celu tego postępowania, do którego w kontekście zabezpieczenia odwołuje sięart. 7301§ 2 k.p.c., wykraczającego poza sam tylko interes małżonków. Celem rozpoznanie sprawy o rozwód powinno być uzyskanie rezultatu zgodnego z zasadami ochrony rodziny, dobra małoletnich dzieci i trwałości małżeństwa (uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1968 r., III CZP 70/66, OSNCP 1968, nr 5, poz.77 i z dnia 9 czerwca 1976 r., III CZP 46/75, OSNCP 1976, nr 9, poz. 184).
Podstawową ideą postępowania zabezpieczającego ustawodawca uczynił wzgląd na interes prawny w jego udzieleniu, przez co przepisart. 7301§ 1 k.p.c.definiuje sytuacje, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania. W tak szerokim pojęciu „osiągnięcia celu postępowania” mieści się zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych polegające na płaceniu określonych kwot pieniężnych, a także regulowanie różnych spraw związanych z bytem rodziny w trakcie procesu rozwodowego.
W konsekwencji dokonywanie wykładniart. 7541k.p.c.musi uwzględniać szczególny charakter wydanego postanowienia o zabezpieczeniu, jakim jest de facto alimentacja rodziny w okresie, gdy takowe orzeczenie obowiązuje. Zważywszy na wskazany powyżej samoistny i samodzielny charakter postanowienia o zabezpieczeniu nie sposób jest więc wyprowadzić wniosku, że wydanie wyroku rozwodowego skutkowało upadkiem zabezpieczenia z mocy prawa, a w konsekwencji niedopuszczalnością egzekwowania kwot należnych (a nie uiszczonych) za okres trwania postępowania rozwodowego. Czym innym natomiast jest okoliczność, że w momencie uprawomocnienia wyroku rozwodowego ustaje małżeństwo i ustaje obowiązek przyczyniania się do zaspokajania jego potrzeb, niemniej jednak ten problem w sprawie nie występuje. Sąd Okręgowy wskazuje jedynie, że zgodnie zart. 7541§ 3 k.p.c.upadek zabezpieczenia na żądanie strony stwierdza sąd, który wydał tytuł zabezpieczenia. Sąd ten zatem jest władny określić czy i w zakresie jakich roszczeń oraz z jaką datą nastąpił upadek zabezpieczenia udzielonego postanowieniem 17 czerwca 2010 roku. W niniejszej sprawie takowym orzeczeniem jest postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt X RC 261/10. Postanowieniem tym Sąd Okręgowy w Szczecinie uchylił zabezpieczenie orzeczone postanowieniem z dnia 17 czerwca 2010 roku od pozwanegoR. S.powyżej 500,- zł za okres od 1 sierpnia 2011 roku do 15 stycznia 2012 roku, a od dnia 16 stycznia 2012 roku uchylił zabezpieczenie w całości. Z powyższego wynika kto i za jaki okres winien ponosić uiszczać należności z tytułu kosztów utrzymania rodziny. To stanowisko tym samym koresponduje z przedstawionym wyżej poglądem.
Z tych względów, uznając zaskarżone postanowienie za trafne i zgodne z prawem, na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.orzeczono jak w sentencji.
SSO Wiesława Buczek – Markowska   SSO Tomasz Szaj   SSO Zbigniew Ciechanowicz
Zarządzenia:

1
odnotować, zakreślić (k);

2
odpis postanowienia doręczyć:

- pełn. wierzycielki
- pełn. dłużnika
- Komornikowi

3
do zbioru;

4
akta zwrócić;

25.04.2017