Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 97/17
Data wyroku: 2017-05-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Charakter chuligański
Podstawa prawna: art. 437§1 kpk, art. 438 pkt 1 i 4 kpk

Sygn. akt IV Ka 97/17

UZASADNIENIE
Apelacje zarówno oskarżonegoA. B.oraz jego obrońcy, jak również obrońcy oskarżonejK. B.okazały się zasadne w takim stopniu, że w wyniku ich rozpoznania powstały podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku, natomiast w pozostałym zakresie nie zdołały one podważyć trafności decyzji Sądu Rejonowego.
Na wstępie rozważań podnieść należy, iż zawarte w pisemnych skargach apelacyjnych wywody skarżących sprowadzające się do zanegowania ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego i opierające się na założeniu, iż wyrażono błędny pogląd o sprawstwie i winie oskarżonychA. B.iK. B., a także stwierdzenie, jakoby dokonane przez Sąd I instancji w trakcie postępowania sądowego ustalenia nie były wynikiem wnikliwej analizy zebranych w sprawie dowodów, a sposób rozumowania Sądu I instancji, przy ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów był nieprawidłowy, opierają się na odmiennej, subiektywnej interpretacji zebranych w sprawie dowodów i nie przedstawiają jakichkolwiek przekonujących argumentów, podważających prawidłowość i słuszność stanowiska Sądu Rejonowego.
Bowiem Sąd I instancji wnikliwie dokonał wartościowania zarówno osobowych, jak i nieosobowych źródeł dowodowych zebranych na gruncie analizowanej sprawy, a następnie rzetelnie przedstawił sekwencję zdarzeń mających miejsce w dniu 2 maja 2016 roku czyniąc prawidłowe ustalenia faktyczne w tym zakresie. Dokonane zaś przez Sąd Rejonowy ustalenia w pełni odpowiadają zebranym w sprawie dowodom, a nade wszystko są wynikiem rzetelnej i kompleksowej ich analizy. Apelujący nie zdołali skutecznie wykazać, aby rozumowanie Sądu I instancji, przy ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów było wadliwe, bądź nielogiczne, gdyż zarzuty przedstawione w apelacji mają charakterstrictepolemiczny i opierają się wyłącznie na odmiennej, subiektywnej i selektywnej ocenie zebranych w sprawie dowodów.  Zważyć trzeba, iż przekonanie Sądu meriti o istnieniu niepodważalnych dowodów o sprawstwie i winie oskarżonychK. B.iA. B., pozostaje pod ochroną prawa procesowego, jako że nie wykracza poza ramy zasady swobodnej oceny dowodów wyrażone w treściart. 7 k.p.k.Jednocześnie zaś konkluzje Sądu Rejonowego stanowią wynik rozważenia wszystkich okoliczności, a nade wszystko zostały wyczerpująco i logicznie – z uwzględnieniem wskazań wiedzy, doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania – uzasadnione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku.
Nie budzi wątpliwości, że Sąd I instancji rzetelnie odniósł się do wszystkich okoliczności faktycznych ujawnionych w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego. W tym stanie rzeczy, zarówno oskarżonyA. B., jak i jego obrońca oraz obrońca oskarżonejK. B., negując dokonane przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne nie przytaczają w rzeczywistości żadnych, dostatecznych argumentów, które podważałyby trafność wniosków Sądu Rejonowego w tej materii.
Jednocześnie argumentacja zaprezentowana przez Sąd Rejonowy w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku nie narusza w żaden sposób zasady swobodnej oceny dowodów. Wszak swobodna ocena dowodów nakazuje, aby Sąd ocenił znaczenie, moc i wiarygodność materiału dowodowego w sprawie na podstawie wewnętrznego przekonania z uwzględnieniem wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego, nie będąc przy tym związany żadnymi ustawowymi regułami dowodowymi (tak też w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 08.04.1997 r., IV KKN 58/97, opubl. Prokuratura i Prawo z 1998 r., s. 217).
W ocenie Sądu Okręgowego rozumowanie przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku spełnia te wymogi, albowiem Sąd I instancji w prawidłowy i rzeczowy sposób ocenił zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy i dokonał trafnych ustaleń faktycznych.
Przechodząc do meritum, podkreślić wymaga, że Sąd I instancji rozstrzygając o sprawstwie i winie oskarżonychK. B.iA. B.miał w polu widzenia relacje wszystkich osób będących uczestnikami, bądź obserwatorami wydarzeń z dnia 2 maja 2016 roku, a poglądy dotyczące oceny ich depozycji zaprezentowane przez Sąd meriti, Sąd Odwoławczy w pełni akceptuje.
W aspekcie powyższego, nie znajduje odzwierciedlenia zarzut apelanta – oskarżonegoA. B., jakoby w istocie Sąd Rejonowy nie odniósł się z wystarczającą atencją do zeznań świadków – funkcjonariuszy policjiD. T.iT. M.. Bowiem oskarżony poddał w wątpliwość, że funkcjonariusze policji widzieli moment, kiedyA. B.splunął na nieoznakowany radiowóz. Tymczasem nie tylko pokrzywdzeni, ale również oskarżonaK. B.potwierdziła powyższą okoliczność podczas przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym. Oczywiście, oskarżonyA. B.mógł nie mieć świadomości, że w pojeździe znajdują się funkcjonariusze policji, w aspekcie faktu, że był on nieoznakowany. Niemniej jednak, powyższe podważa wersję zdarzenia prezentowaną przez oskarżonegoA. B.i daje asumpt do stwierdzenia, że przyczyną interwencji policjantów było niewłaściwe zachowanie oskarżonegoA. B.. Tym samym, Sąd meriti słusznie zauważył, że zeznania funkcjonariuszy policji co do przebiegu wydarzeń z ich udziałem zasługują na walor wiarygodności, a ich relacje zostały prawidłowo skonfrontowane z innymi dowodami zebranymi na gruncie przedmiotowej sprawy. A zatem, odnosząc się również w tym miejscu do zarzutów obrońcy oskarżonegoA. B., które kwestionują prawidłowość ustaleń Sądu meriti oraz dokonaną przez tenże Sąd ocenę zebranych dowodów osobowych, wbrew twierdzeniom, sprawstwo i wina oskarżonegoA. B., nie zostały oparte wyłącznie na depozycjach pokrzywdzonych, co też Sąd I instancji prawidłowo uzasadnił.
W odniesieniu do zarzutów zawartych w apelacji obrońcy oskarżonejK. B.dotyczących oceny dowodów dokonanej przez Sąd I instancji, a w konsekwencji również przyjętych ustaleń faktycznych, stwierdzić należy również, iż nie są one w stanie skutecznie podważyć stanowiska Sądu w tym względzie. Apelująca nie dostrzega bowiem, że wyjaśnienia oskarżonejK. B.cechuje zmienność i niewyjaśnione sprzeczności. W związku z tym, Sąd meriti zasadnie odmówił waloru wiarygodności relacjom oskarżonej w tym zakresie, w którym pozostają one w opozycji do uznanych do wiarygodne zeznań pokrzywdzonychD. T.iT. M.. Jednocześnie, wbrew sugestiom obrońcy oskarżonej, Sąd I instancji prawidłowo skonfrontował relacje poszczególnych osobowych źródeł dowodowych, a ocena ich relacji nie jest dowolna lecz swobodna i podlega akceptacji Sądu Odwoławczego.
W tym miejscu, podkreślić należy, iż zupełnie chybiona jest argumentacja apelujących – obrońcy oskarżonego i obrońcy oskarżonej, jakoby Sąd meriti błędnie przyjął, że zachowanieK. B.iA. B.miało charakter chuligański. Przy czym, wskazać należy, iż obrońca oskarżonego poza wyrażeniem lakonicznych wątpliwości w tym względzie oraz przywołaniem orzecznictwa sądów powszechnych, nie przytacza żadnych konkretnych argumentów na poparcie swojego stanowiska. Zdaniem Sądu Odwoławczego, Sąd I instancji w sposób zwięzły, lecz prawidłowy i logiczny wskazał, że działanie oskarżonych podjęte było publicznie, bez powodu i wyrażało się rażącym lekceważeniem porządku prawnego, a zatem, uprawniona była konkluzja o zakwalifikowaniu działania oskarżonych jako występku o charakterze chuligańskim.
W tym miejscu, zważyć należy, iż Sąd Rejonowy w przedmiotowej sprawie dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego. Obraza zaś prawa materialnego polega na wadliwym jego zastosowaniu (lub niezastosowaniu) w orzeczeniu opartym na prawidłowych ustaleniach faktycznych. W aspekcie powyższego nie ulega wątpliwości, iż Sąd meriti dopuścił się obrazy przepisu prawa materialnego, a mianowicieart. 69 § 4 k.k.przez jego niesłuszne niezastosowanie. Bowiemart. 69 § 4 k.k.zawiera normą określającą sytuację wymierzenia kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania między innymi wobec sprawcy występku o charakterze chuligańskim, jak stanowi cytowany przepis „w szczególnie uzasadnionych wypadkach”. Zatem istnieją podstawy do jego ujawnienia w podstawie prawnej w przypadku zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, i bezwzględnie winien znaleźć odzwierciedlenie w takim właśnie wypadku, gdy sąd istotnie orzeczoną karę pozbawienia wolności zawiesza w stosunku do oskarżonej, której przypisano występek o charakterze chuligańskim. W tym stanie rzeczy, określając podstawę prawną zawieszenia kary łącznej pozbawienia wolności w stosunku do oskarżonejK. B., której przypisano czyn stypizowane wart. 224 § 2 k.k.iart. 224 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 57a § 1 k.k.oraz czyn stypizowany wart. 226 § 1 k.k.iart. 57a § 1 k.k., Sąd Rejonowy bezpodstawnie nie wskazał normyart. 69 § 4 k.k., co skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku, poprzez uzupełnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia dotyczącego warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej pozbawienia wolności w stosunku do oskarżonejK. B.o przepisart. 69 § 4 k.k.
Kontynuując przedmiotowe wywody zważyć należy, iż Sąd Okręgowy uznał, że orzeczone wobecK. B.iA. B.kary oraz nawiązki noszą cechy rażącej surowości. Nie budzi wątpliwości, że czyny, których dopuścili się zarówno oskarżonyA. B., jak i oskarżonaK. B.są przestępstwami o znacznej społecznej szkodliwości i wymagają surowego ukarania.
Jednakże, w ocenie Sądu Okręgowego, w przypadku oskarżonejK. B.wymierzając jej karę oraz zasądzając nawiązki na rzecz pokrzywdzonych należało w większym stopniu uwzględnić jej uprzednią niekaralność, opinię w miejscu zamieszkania (pozytywny wywiad środowiskowy), a w tym, okoliczność, iż brak sygnałów, aby była uzależniona od alkoholu, bądź innych środków, a także fakt, iż pozostaje na utrzymaniu męża (oskarżonegoA. B.) i zajmuje się wychowaniem dzieci.
Natomiast, w przypadku oskarżonegoA. B.po analizie załączonych danych o karalności oraz akt sprawy II K 983/10 Sądu Rejonowego w Radomsku i akt sprawy II K 353/13 Sądu Rejonowego w Radomsku okazało się, iż pomimo ujawnienia w informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego trzech uprzednich skazań dotyczących tegoż oskarżonego, dwa z nich, a mianowicie w sprawie II K 983/10 Sądu Rejonowego w Radomsku oraz w sprawie II K 739/12 Sądu Rejonowego w Radomsku winny zostać usunięte z tego rejestru, albowiem uległy zatarciu z mocy prawa. W tym stanie rzeczy, w chwili wyrokowania na niekorzyść oskarżonegoA. B.należało uwzględnić jego uprzednią karalność wyłącznie w sprawie II K 353/13 Sądu Rejonowego w Radomsku, gdzie wymierzono oskarżonemu karę grzywny za czyn zart. 278 § 1 k.k.Jednocześnie, podobnie jak w przypadku oskarżonejK. B., zasądzając nawiązki na rzecz pokrzywdzonych należało w większym stopniu uwzględnić okoliczność, iż oskarżonyA. B.jest jedynym żywicielem rodziny, ma na utrzymaniu żonę i dwoje małoletnich dzieci, a nadto, utrzymuje się z prac dorywczych.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Okręgowy uznał, że orzeczone wobec oskarżonejK. B.iA. B.kary noszą w sobie znamiona rażącej surowości wobec czego, na podstawieart. 438 pkt 4 k.p.k., dokonał korekty kar łącznych orzeczonych wobec oskarżonych.
Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd Odwoławczy uznał, że wobec oskarżonejK. B.adekwatna będzie kara łączna w postaci kary pozbawienia wolności o charakterze nieizolacyjnym na poziomie 8 miesięcy z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat. Orzeczona w tym wymiarze kara uwzględnia w sposób prawidłowy okoliczności popełnionych czynów i osobowość sprawcy, oraz jest adekwatna zarówno do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości popełnionych czynów, jak również spełni cele zapobiegawcze i wychowawcze oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Zważywszy na okoliczności podmiotowe i przedmiotowe dotyczące oskarżonej, Sąd Okręgowy uznał, że zasługuje ona dobrodziejstwo warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Przy czym, w celu należytej kontroli zachowania oskarżonejK. B.w okresie próby, oddano ją pod dozór kuratora sądowego zobowiązując jednocześnie do pisemnego przeproszenia pokrzywdzonychD. T.iT. M.w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku.
Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd Odwoławczy uznał, że wobec oskarżonegoA. B.adekwatna będzie kara łączna w postaci kary pozbawienia wolności również o charakterze nieizolacyjnym na poziomie 1 roku z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat. Orzeczona w tym wymiarze kara uwzględnia w sposób prawidłowy okoliczności popełnionych czynów i osobowość sprawcy, oraz jest adekwatna zarówno do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości popełnionych czynów, jak również spełni cele zapobiegawcze i wychowawcze oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Zdaniem Sądu istnieją podstawy do postawienia w stosunku do oskarżonegoA. B.pozytywnej prognozy kryminologicznej i zastosowania dobrodziejstwa instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy uznał, że w aspekcie powyższego należy oskarżonemu dać jeszcze szansę na rozpoczęcie życia w zgodzie z obowiązującymi normami prawnymi w warunkach wolnościowych. W związku z tym, w tym konkretnym przypadku, istnieją indywidualne i szczególne względy przemawiające za słusznością warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności w stosunku do oskarżonegoA. B.. Przy czym, również w celu należytej kontroli zachowania oskarżonegoA. B.w okresie próby, oddano go pod dozór kuratora sądowego zobowiązując jednocześnie do powstrzymania się od nadużywania alkoholu w związku z tym, że w czasie zarzucanych mu czynów oskarżony znajdował się w stanie nietrzeźwości.
Zważywszy na powyższe, Sąd Odwoławczy dokonał także korekty orzeczonych wobec oskarżonychK. B.orazA. B.nawiązek na rzecz pokrzywdzonych funkcjonariuszy policji w sposób określony szczegółowo w punktach 6. i 7. sentencji wyroku Sądu Okręgowego.
Mając na względzie powyższe, w pozostałym zakresie Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, jako słuszny i odpowiadający prawu.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oskarżonejK. B.i oskarżonemuA. B.na rozprawie odwoławczej Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim orzekł na podstawieart. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.w zw. z § 3, § 4 ust. 1 i 3, § 17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016, poz. 1714).
W oparciu o przepisy powołane w sentencji wyroku Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonychK. B.iA. B.od opłaty za drugą instancję i wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym.