Sąd Rejonowy w Trzciance
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 703/16
Data wyroku: 2017-07-20 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSR Piotr Chrzanowski
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art.415 kc
Teza: Poszkodowany, który żąda przywrócenia stanu poprzedniego pojazdu, nawet jeżeli otrzymuje odszkodowanie, które pokrywa koszty naprawy i nowych części, z  reguły nie tylko nie zyskuje, ale biorąc pod uwagę wartość pojazdu jako całości, gdyby chciał go sprzedać może ponieść stratę.

Sygn. akt. I C 703/16

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 12 września 2016 roku powódP. C.A. Ś.&W. H.Sp. j. wystąpił przeciwko(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.o zapłatę. Powód domagał się zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz kwoty 510 zł tytułem częściowego odszkodowania z ustawowymi odsetkami od tej kwoty od dnia 3 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenia od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska powód wskazał, że w wyniku kolizji uszkodzeniu uległ pojazdA. G.. Powód nabył od właścicieli uszkodzonego samochodu wierzytelność wynikającą z tego zdarzenia (k. 1-2).
W odpowiedzi na pozew(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wW.wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz obciążenie powoda kosztami procesu według norm przepisanych, w tym kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany podniósł, że już wypłacił poszkodowanemu stosowne odszkodowanie i nie znajduje podstaw do jego podwyższenia (k. 12, 16).
Sąd ustalił i zważył co następuje:
A. G., prowadzący działalność gospodarczą, był właścicielem samochodumarki S.nr rej. (...). Dnia 3 grudnia 2015 roku kierujący tym samochodemZ. K.uczestniczył w miejscowościM.w kolizji drogowej spowodowanej przez kierującego ciągnikiemmarki C.nr rej. (...). SamochódS.nr rej. (...)był ubezpieczony w(...) S.A.polisa OC i AC nrpolisy (...).(...) S.A.przyjął odpowiedzialność gwarancyjną za to zdarzenie.
(dowód: pismo z dnia 18 sierpnia 2016 roku – k. 31; pismo z dnia 7 stycznia 2016 roku – k. 32, 49; pismo z dnia 21 marca 2016 roku – k. 33; pismo z dnia 5 kwietnia 2016 roku – k. 34, 38; kopia dowodu rejestracyjnego – k. 55; zgłoszenie szkody z dnia 24 marca 2016 roku – k.39-42; pismo z dnia 21 marca 2016 roku –k. 43; pismo z dnia 8 marca 2016 roku – k. 44-48; notatka informacyjna om zdarzeniu drogowym – k. 50; pismo Komendy Powiatowej Policji wC.– k. 51; pismo z dnia 8 grudnia 2015 roku – k. 52-56; pismo z dnia 8 grudnia 2015 roku – k. 57-59; uzasadnienie pozwu – k. 1v, 2, uzasadnieniu odpowiedzi na pozew – k. 13)
W wyniku tego zdarzenia w samochodzieS.nr rej. (...)uszkodzeniu uległy kierunkowskaz przedni lewy, wspornik reflektora przedniego lewego, nakładka progu górna lewa, nakładka progu górnego lewego, drzwi lewe.
(dowód: akta szkody – k.30; zgłoszenie szkody z dnia 24 marca 2016 roku – k.40-42; notatka informacyjna o zdarzeniu drogowym – k. 50; częściowo kalkulacja naprawy – k. 26-28; opinia biegłegoT. W.z dnia 15 marca 2017 roku – k. 75-88)
A. G.zgłosił szkodę w(...) S.A.. Już na dzień 8 grudnia 2015 roku szkoda ta figurowała jako zgłoszona.(...) S.A., po wymianie pism i uzupełnieniu dokumentów, dokonał oszacowania szkody w dniu 7 marca 2016 roku. W dniu 5 kwietnia 2016 roku(...) S.A.. podjął decyzję o wypłacie odszkodowania w kwocie 2.222,40 zł za szkodę i przekazał ją poszkodowanemu. Jeszcze dnia 12 sierpnia 2016 roku o dokumenty w sprawie szkody występowała firma reprezentującaA. G..
(dowód: pismo z dnia 7 stycznia 2016 roku – k. 32, 49; pismo z dnia 21 marca 2016 roku – k. 33; pismo z dnia 5 kwietnia 2016 roku – k. 34, 38; zgłoszenie szkody z dnia 24 marca 2016 roku – k.39-42; pismo z dnia 21 marca 2016 roku –k. 43; pismo z dnia 8 marca 2016 roku – k. 44-48; pismo z dnia 8 grudnia 2015 roku – k. 52-56; pismo z dnia 8 grudnia 2015 roku – k. 57-59; uzasadnienie pozwu – k. 1v, 2, uzasadnieniu odpowiedzi na pozew – k. 13)
Umową cesji z dnia 19 sierpnia 2016 rokuA. G.zawarł za pośrednictwemfirmy (...) Sp. z o.o.umowę przeniesienia na rzeczP. C.A. Ś.&W. H.Sp. j. wierzytelności z tytułu szkody spowodowanej dnia 3 grudnia 2015 roku w jego pojeździeS.nr rej. (...)wobec(...) S.A..
(dowód: umowa cesji z dnia 19 sierpnia 2016 roku – k. 6; umowaspółki jawnej (...)– k. 7; KRS nr(...)– k. 8; upoważnienie – k. 37; pismo z dnia 12 sierpnia 2016 roku – k.36; uzasadnienie pozwu – k. 2)
Koszt naprawy samochoduS.nr(...), uszkodzonego w wypadku z dnia 3 grudnia 2015 roku, do stanu sprzed wypadku wynosi 3.412,04 zł netto i 4.198,81 zł brutto.
(dowód: opinia biegłego rzeczoznawcyT. W.z dnia 15 marca 2017 roku – k. 75-88)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów oraz na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcyT. W.z dnia 15 marca 2017 roku (k. 75-88).
Przedłożone w niniejszym postępowaniu dokumenty należy uznać za wiarygodne w całości, albowiem zostały sporządzone przez osoby do tego upoważnione, w zakresie swych kompetencji. Żaden z uczestników nie kwestionował ich mocy dowodowej, choć różnie przez strony były oceniane pod względem skutków prawnych. Wyjątek stanowi kalkulacja naprawy (k.26-28), albowiem dokonano je na podstawie innego modeluS., niż samochód uszkodzony, co jednoznacznie stwierdził biegły w opinii z dnia 15 marca 2017 roku. O ile zatem opis uszkodzeń zawartych w opinii był w pewnym zakresie przydatny, to już dokonana kalkulacja była całkowicie wadliwa.
Sąd uwzględnił w całości opinię biegłego rzeczoznawcyT. W.z dnia 15 marca 2017 roku. Opinia miały na celu ustalenie kosztów przywrócenia pojazdumarki S.nr rej. (...), uszkodzonego w wypadku z dnia 3 grudnia 2015 roku do stanu sprzed wypadku. Opinia zostały wydane na podstawie analizy akt sprawy oraz akt szkody złożonych przez pozwanego. Powód domagał się sporządzenia opinii na podstawie dokumentów z akt sprawy. Opinia zostały sporządzone zgodnie z tezami dowodowymi Sądu. Powód i pozwany nie kwestionowali treści opinii. Podkreślić należy, iż opinia sporządzona na potrzeby postępowania likwidacyjnego zawierała oczywisty błąd w postaci przyjęcia do kalkulacji innego modelu samochoduS.. Obydwa modele mają bowiem inne nadwozie i inne wyposażenie.
PowódP. C.A. Ś.&W. H.Sp. j. w niniejszym procesie domagał się zapłaty od pozwanego kwoty 510 zł tytułem częściowych kosztów przywrócenia samochodu osobowegomarki S.nr rej (...)do stanu sprzed kolizji.
Zgodnie z art. 509§1 i §2k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba ze sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenia o zaległe odsetki.
W niniejszej sprawie powód wykazał, iż umową cesji wierzytelności z dnia 18 sierpnia 2016 roku na podstawie upoważnienia właściciela samochodu (k.37) nastąpiło przeniesienie przezA. G.naP. C.A. Ś.&W. H.Sp. j. wierzytelności wobec pozwanego opisanej wyżej wraz z należnościami ubocznymi. Pozwany faktu tego nie kwestionował.
Zgodnie zart. 415 k.c.za szkodę odpowiada osoba, której zawinione zachowanie jest źródłem powstania szkody. Jest to podstawowa zasada odpowiedzialności, oparta na winie sprawcy szkody. Odpowiedzialność deliktowa, o której stanowi powołany przepis jest specyficznym reżimem odpowiedzialności cywilnej, której źródłem jest czyn niedozwolony. W następstwie tego czynu, powstaje zobowiązanie między sprawcą a poszkodowanym, którego treścią jest albo restytucja, albo zapłacenie odszkodowania.
Określenie wartości odszkodowania odbywa się na zasadzie zart. 363 § 1 k.c., zgodnie z którym poszkodowanemu przysługuje prawo wyboru rodzaju naprawienia szkody. Jednakże w przypadku, gdy przywrócenie stanu poprzedniego byłoby niemożliwe albo pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności czy koszty, roszczenie poszkodowanego należy ograniczyć do świadczenia pieniężnego. Z uwagi na kompensacyjny charakter odszkodowania, nie może być ono źródłem wzbogacenia. Dokonując wyboru poszkodowany kształtuje treść stosunku prawnego, jest zatem związany oświadczeniem złożonym dłużnikowi, z którym ten mógł się zapoznać. Związanie wierzyciela dokonanym wyborem następuje w wypadku, gdy zdecydował się on na naprawienie szkody w formie rekompensaty pieniężnej (vide.Kodeks cywilny. Komentarz. pod red. E. Gniewka, Wydawnictwo C.H.Beck ,Warszawa 2010 r. źródło: Legalis, komentarz do art. 363).
Zgodnie zart. 822 § 1 k.c.przedmiotem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest odpowiedzialność ubezpieczającego za szkody wyrządzone osobom trzecim. Ubezpieczyciel odpowiadający na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej odpowiada za szkodę jak sprawca. Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń w ramach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierowcy pojazdu mechanicznego wyznaczona jest – zarówno co, do zasady jak i granic – odpowiedzialnością tego posiadacza lub kierowcy ( vide. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2003, sygn. akt. III CZP 32/03, publ. LEX nr 78592). Kwestia zasad naprawy szkody spowodowanej uszkodzeniem bądź zniszczeniem pojazdu mechanicznego była wielokrotnie przedmiotem orzeczeń Sądu Najwyższego. Na tej podstawie, za ugruntowany należy uznać pogląd iż co do zasady zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu (vide. uchwała Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt. III CZP 80/11, publ. OSNC 2012/10/112). „Przywrócenie stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu wiąże się z reguły z koniecznością wymiany niektórych jego elementów, które uległy zniszczeniu. Niejednokrotnie części samochodu, uszkodzone w czasie zdarzenia wyrządzającego szkodę, były już eksploatowane. Rodzi się wtedy pytanie, na czym ma polegać przywrócenie do stanu sprzed wyrządzenia szkody, a w szczególności, czy przywrócenie do stanu poprzedniego wyłącza użycie części nowych, a konieczne jest zamontowanie części o takim samym stopniu zużycia, jaki miały przed zdarzeniem wyrządzającym szkodę. Z punktu widzenia zakładu ubezpieczeń sprowadza się to do pytania, czy kwota którą ma wypłacić poszkodowanemu może być zmniejszona o tyle, o ile mniejsza jest wartość części starych od wartości części nowych, które mają je zastąpić w trakcie naprawy, niezależnie bowiem od tego, czy poszkodowany sam organizuje naprawę pojazdu, czy też naprawa jest dokonywana w autoryzowanym zakładzie, wysokość odszkodowania wypłacanego przez ubezpieczyciela powinna być ustalana z uwzględnieniem wszystkich ekonomicznie uzasadnionych i celowych wydatków niezbędnych do przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu. Przed wszystkim należy zauważyć, że chodzi o przywrócenie do stanu sprzed wyrządzenia szkody pojazdu jako całości. Przywrócenie do stanu poprzedniego oznacza wobec tego, że pojazd ma być sprawny technicznie i zapewnić poszkodowanemu komfort jazdy w takim stopniu jak przed zdarzeniem. Konieczność wymiany uszkodzonej części stanowi niewątpliwie normalne następstwo działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (art. 361 § 1 k.c.); jeżeli nie da się jej naprawić w taki sposób, aby przywrócić ją do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę, musi zostać zastąpiona inną. Pozostaje do wyjaśnienia, na czym polega strata poszkodowanego, którą zobowiązany jest naprawić odpowiedzialny za szkodę, a w szczególności, czy jest uzasadnione także ekonomicznie, że ma to być część nowa. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że zastąpienie części już eksploatowanej, nieraz przez znaczny okres, nową częścią powoduje, że poszkodowany zyskuje, gdyż w jego pojeździe pojawiła się część mająca większą wartość niż ta, która uległa zniszczeniu. Nie jest to jednak wniosek trafny, gdyż część po połączeniu jej z pojazdem nie może być oceniana jako samodzielny przedmiot obrotu, lecz staje się jednym z elementów, które należy brać pod uwagę przy ocenie poniesionej straty. Stratę tę określa się przez porównanie wartości pojazdu przed zdarzeniem wyrządzającym szkodę i po przywróceniu go do stanu poprzedniego. O tym, że zamontowanie części nowych w miejsce starych prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia poszkodowanego można mówić tylko wtedy, gdyby spowodowało to wzrost wartości pojazdu jako całości. Z faktów powszechnie znanych wynika, że jeżeli pojazd był naprawiany w związku z wypadkiem, to jego cena ulega obniżeniu, nie ma więc znaczenia, iż zamontowano w nim elementy nowe. Poszkodowany, który żąda przywrócenia stanu poprzedniego pojazdu, nawet jeżeli otrzymuje odszkodowanie wypłacone przez ubezpieczyciela, które pokrywa koszty naprawy i nowych części, z reguły nie tylko nie zyskuje, ale biorąc pod uwagę wartość pojazdu jako całości, może - gdyby chciał go sprzedać - ponieść stratę. Literalna wykładniaart. 361 § 2 i art. 363 § 2 k.c.nie daje podstaw do obniżenia należnego poszkodowanemu odszkodowania o różnicę pomiędzy wartością części nowej a wartością części, która uległa uszkodzeniu, wyliczoną odrębnie dla każdej części” (vide. z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego w składzie 7sędziów z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt. III CZP 80/11, publ. OSNC 2012/10/112).Sąd Rejonowy podziela to stanowisko.
W niniejszej sprawie samochódmarki S.nr rej. (...)uległ uszkodzeniu w wyniku zdarzenia z dnia 3 grudnia 2015 roku z winy osoby trzeciej. Pozwany przyjął na siebie odpowiedzialność odszkodowawczą za to zdarzenie. Wskutek tego, zgodnie zart. 415 k.c.w zw. zart. 822 k.c., pozwany winien naprawić szkodę poniesioną przez powoda w związku z tym zdarzeniem. Mając na uwadze stanowiska stron, reprezentowanych przez fachowych pełnomocników, za bezsporną w niniejszej sprawie należy uznać samą zasadę odpowiedzialności pozwanego za przedmiotową szkodę w mieniu powoda. Powód dokonał wyboru sposobu naprawienia szkody, tj. domagał się od pozwanego zapłaty stosownej sumy pieniężnej (art. 363§1 k.c.). Jednocześnie, w ocenie powoda koszt przywrócenia do stanu sprzed uszkodzenia wynosił więcej niż wypłacone z tego tytułu przez pozwanego odszkodowanie. Ponieważ pozwany zakwestionował to stanowisko, zgodnie zart. 6 k.c., powoda obciążał obowiązek dowodu w tym zakresie, w szczególności powinność wykazania że jaka konkretnie kwota potrzebna jest do pełnej likwidacji szkody. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy należy uznać, że doszło do takiego wykazania. Jak wynika z opinii biegłego, koszt przywrócenia pojazdumarki S., uszkodzonego w wypadku z dnia 3 grudnia 2016 roku, do stanu sprzed wypadku wynosi 4.196,81zł brutto i 3.412,04 zł netto. Pozwany zapłacił już kwotę 2.222,40 zł netto, a zatem do dopłaty pozostała kwota 1.189,64 zł. Dochodzona kwota 510 zł mieści się w tej kwocie, toteż Sad zasądził roszczenie w całości.
Podkreślić przy tym należy, że Sąd zasądził na rzecz powoda odszkodowanie w wartościach netto, ponieważ, zgodnie z oświadczeniem właściciela samochodu uszkodzony samochód był związany z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zgodnie zart. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Odsetki ustawowe od zasądzonej kwoty w niniejszym postępowaniu kwoty Sąd zasądził na podstawieart. 481 k.c.w zw. zart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnychoraz w oparciu o żądanie powoda.
Pozwany otrzymał zgłoszenie właściciela pojazdu o szkodzie najpóźniej dnia 8 grudnia 2015 roku. Wtedy to bowiem pozwany wystosował do poszkodowanego pismo z żądaniem uzupełnienia braków zgłoszenia szkody (k.52). Termin 30 dniowy do wypłaty odszkodowania minął 7 stycznia 2016 roku.A. G.dopiero dnia 31 marca 2016 roku uzupełnił dokumenty szkody przez oficjalne zgłoszenie szkody z opisem zdarzenia (k.39-42) uniemożliwiając wcześniejszą likwidację szkody. Odszkodowanie zostało wypłacone dnia 5 kwietnia 2016 roku. Jednak kwota dochodzona przedmiotowym pozwem w wysokości 510 zł została pozwanemu zgłoszona dopiero pozwem z dnia 12 września 2016 roku doręczonym pozwanemu dnia 12 października 2016 roku (k.64). Jest to zatem jedyna pewna data otrzymania przez pozwanego żądania zapłaty określonej kwoty odszkodowania. W ocenie Sądu, aby liczyć odsetki ustawowe od jakiejś kwoty, a zatem aby uznać, że kwota ta stała się wymagalna, musi ona zostać sprecyzowana. W tej sprawie kwota ta została sprecyzowana dopiero w pozwie z dnia 12 września 2016 roku, które niewątpliwie dotarło do pozwanego dnia 12 października 2016 roku. Nie wystarczy samo ogólne zgłoszenie roszczenia bez podania określonej kwoty. Z tego powodu Sąd uznał, iż odsetki należy liczyć od zasądzonej kwoty od dnia 13 października 2016 roku. W pozostałym zakresie, a zatem zarówno co do odsetek do dnia 13 października 2016 roku Sąd oddalił powództwo o zasądzenie odsetek.
O kosztach procesu orzeczono na zasadzieart. 98 §1kpc.. Na koszty postępowania składają się: opłata od pozwu – 30zł, 17 zł opłaty za pełnomocnictwo powoda (pozwany dowodu uiszczenia takiej opłaty nie złożył), wynagrodzenie biegłegoT. W.kwocie 1.354,65 zł, po 360 zł wynagrodzenia pełnomocników (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U. z 2015 r. poz. 1804; § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Zatem powód poniósł koszty w kwocie 1.761,65 zł. Pozwany zapłacił koszty w kwocie 360 zł. PowodowiP. C.A. Ś.&W. H.Sp. j. należy się zatem od pozwanego(...) S.A.z siedzibą wW.kwota 1.761,65zł.
/-/ S.S.R. Piotr Chrzanowski