Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1013/16
Data wyroku: 2017-02-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zenon Węcławik
Słowa kluczowe: Przedawnienie roszczeń
Podstawa prawna: art. 118 k.c.

Sygn. akt I C 1013/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 lutego 2017 r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSR Zenon Węcławik
Protokolant: Anna Gembalska
po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. w Kamiennej Górze na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Sp. z o.o.wW.
przeciwkoJ. O.
o zapłatę
powództwo oddala w całości.
sygn. aktI C 1013/16

UZASADNIENIE
Strona powodowa– (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW., działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, w pozwie złożonym dnia 29.06.2016 r., domagała się zasądzenia na jej rzecz od pozwanejJ. O.kwoty 385,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 27.06.2011 r. Uzasadniając żądanie wywiodła, że zobowiązanie pozwanej wynika z wierzytelności nabytej przez stronę powodową odWyższej Szkoły (...)weW., będącej następcą prawnymWyższej Szkoły (...)weW., wobec której pozwana była zobowiązana do czesnego za studia na podstawie zawartej w dniu 20.09.2010 r. umowy studiów licencjackich i której to szkole zalegała z płatnością czesnego za lipiec 2011 roku na kwotę 385,00 zł.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze, nakazem zapłaty z dnia 9.09.2016 r., sygn. akt I Nc 756/16, nakazał pozwanejJ. O., aby zapłaciła na rzecz strony powodowej(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.w terminie 14 dni kwotę 385,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 27.06.2011r., a także, by zwróciła powodowi koszty procesu ( k. 65 akt ).
PozwanaJ. O.od powyższego nakazu zapłaty złożyła sprzeciw
w ustawowym terminie. Nie zgodziła się w nim z całym żądaniem objętym pozwem. Podniosła, że nie przystąpiła do żadnych egzaminów wWyższej Szkoły (...)weW.i już w pierwszym semestrze studiów zrezygnowała całkowicie z zajęć na studiach, informując o tym Uczelnię na piśmie w czerwcu 2011 roku. Sądziła, że z tego względu została skreślona z listy studentów już w drugim semestrze studiów. Naprowadziła, że jej rodzice - pomimo to - opłacali studia do czerwca 2011 roku, nie wiedząc o rezygnacji z nich przez pozwaną ( k. 69-70 i 99-100 akt ). Do sprzeciwu pozwana załączyła plik dokumentów na poparcie swoich twierdzeń, w tym między innymi własne pisemne oświadczenie z dnia 12.02.2015 r. obejmujące zarzut przedawnienia roszczenia powoda z powołaniem sią na art. 160a ustawy o szkolnictwie wyższym ( k. 85 akt ).
Stając na rozprawie w dniu 3.02.2017 r., pozwana zgłosiła ustnie zarzut przedawnienia roszczenia dochodzonego pozwem ( k. 111 akt ).
Ustalono następujący stan faktyczny:
Wyższa Szkoła (...)weW., a później jej następca prawny -Wyższa Szkoła (...)weW., prowadziły działalność dydaktyczną polegającą na kształceniu studentów w systemie wyższych studiów zawodowych. Uczelnia uzyskiwała środki finansowe między innymi z czesnego – opłat uiszczanych przez studentów na podstawie umów o naukę, opłat za kursy dokształcające i inne usługi edukacyjne, opłat administracyjnych, sprzedaży usług doradczych, badawczych i projektowych, sprzedaży innych towarów, inwestycji kapitałowych, funduszy Unii Europejskiej, budżetu Państwa lub gminy, grantów, darowizn, zapisów, spadków oraz ofiarności publicznej, a także z dochodowych form gospodarki mieniem uczelni. Warunki odpłatności za studia były określane w zawieranych ze studentami umowach o naukę, przy czym zasady pobierania i wysokość opłat za studia oraz innych opłat związanych z procesem dydaktycznym były ustalane na dany rok akademicki przez Rektora.
( dowód: odpis KRS na k. 10 – 12akt, decyzja o zatwierdzeniu statutu szkoły wyższej na k. 36 akt, statuty szkół wyższych na k. 13 – 22 i 36v. – 45 akt, odpis z rejestru uczelni niepublicznych na k. 24 – 27 akt, regulamin studiów na k. 45v. – 49 akt i regulamin opłat za studia z załącznikiem na k. 51 – 55 akt )
W dniu 20.09.2010 r. pozwanaJ. O.zawarła zWyższą Szkołą (...)weW.umowę o studia licencjackie. Uczelnia zobowiązała się do świadczenia na rzecz pozwanej nauki, a pozwana zobowiązała się do odpłatności za tę naukę. Przewidziano możliwość obu stron do pisemnego odstąpienia od umowy o naukę pod rygorem nieważności. Pozwana zobowiązał się do płatności czesnego w dwunastu ratach miesięcznych, przy czym rata za lipiec 2011 roku płatna była do 26.06.2011 r.
( dowód: umowa studiów licencjackich niestacjonarnych na k. 31 – 33 akt, regulamin opłat za studia z załącznikiem na k. 51 – 55 akt, regulamin studiów na k. 45v. – 49 akt, wykaz czesnego pozwanej na k. 50 akt, kwestionariusz osobowy pozwanej na k. 28 akt, podanie o przyjęcie na studia na k. 29 akt, decyzja o przyjęciu na studia na k. 30 akt, ślubowanie na k. 34 akt i potwierdzenie odbioru legitymacji studenckiej na k. 35 akt )
Poza sporem między stronami było, że rata czesnego pozwanej należna za lipiec 2011 roku wynosiła 385,00 zł i pozwana jej nie zapłaciła, natomiast pozostałe raty czesnego za rok akademicki 2010/2011 zostały zapłacone w terminach przewidzianych umową o studia i zgodnie z regulaminem opłat. Bezsporne również pozostało, że pozwana została skreślona z listy studentów dopiero po upływie II semestru studiów z powodu rezygnacji z nich z początkiem 2011 roku. Okoliczności powyższe potwierdzają: decyzja z dnia 1.09. 2011 r. o skreśleniu z listy studentów na k. 56 akt, przelew z dnia 1.06.2011 r. na k. 71 akt, wykaz czesnego pozwanej na k. 50 akt, pisma pozwanej do szkoły wyższej na k. 72, 74, 78 i 82 akt i pismo szkoły wyższej na k. 79 akt.
Na prośbę pozwanej, w sierpniu 2012 roku,Wyższa Szkoła (...)i
Finansów weW.umorzyła odsetki od czesnego pozwanej wynoszącego 385,00 zł. Pismami z dnia 10.05.2012 r., 21.05.2012 r., 11.06.2012 r., 7.08.2012 r., 19.10.2012 r., 21.12.2012 r., 7.01.2015 r., 18.02.2015 r. i 13.03.2015 r. strona powodowa– (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW., działając w imieniuWyższej Szkoły (...)weW., wzywałaJ. O.do zapłaty zaległego czesnego i związanych z tym należności ubocznych. Pozwana jednakże odmawiała zapłaty żądanych świadczeń twierdząc, że są nienależne.
( dowód: wezwania do zapłaty na k. 59 i 86 – 94 akt, pismo szkoły wyższej na k. 75 akt i pisma pozwanej do szkoły wyższej na k. 72, 74 i 78 akt )
W dniu 17.12.2014 r.Wyższa Szkoła (...)weW.zawarła z
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.umowę sprzedaży wierzytelności w ramach której przeniosła na rzecz strony powodowej wierzytelność przysługującą Uczelni względem pozwanejJ. O.na mocy zawartej z nią w dniu 20.09.2010 r. umowy o studia licencjackie.
( dowód: umowa sprzedaży wierzytelności z załącznikiem z dnia 17.12.2014 r.
na k. 57 – 58 akt )
W sprawie zaległego czesnego pozwana zwracała się o pomoc prawną do Ministra Szkolnictwa Wyższego i Powiatowego Rzecznika Konsumentów. Później, w piśmie z dnia 12.02.2015 r., skierowanym do powoda, podniosła zarzut przedawnienia i zapowiedziała skorzystanie z tego zarzutu również w ewentualnym postępowaniu sądowym.
( dowód: pismo pozwanej na k. 76 akt i wniosek pozwanej na k. 83 akt oraz pismo Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego na k. 77 akt i pismo powiatowego rzecznika konsumentów na k. 84 akt, a także pismo pozwanej na k. 85 akt )
Sąd zważył:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Wstępnie należy podnieść, że zgodnie z dyspozycjąart. 505 § 1 i 2 k.p.c., wobec prawidłowego złożenia przez pozwaną sprzeciwu od nakaz zapłaty stracił on moc.
Umowa o studia zawarta pomiędzy pozwanąJ. O.i Wyższą
Szkołą (...)weW.nie była umową zlecenia, ani też umową do której – na mocy przepisuart. 750 k.c.– należałoby stosować normy regulujące umowę zlecenia (art. 734 i nast. k.c.), w tym między innymi przewidziane treściąart. 746 § 1 i 2 k.c.Wynika to zasadniczo ze specyfiki takiej umowy. Zastrzeżenia budziłaby na przykład możliwość wypowiedzenia umowy w każdym czasie przez przyjmującego zlecenie w odniesieniu do usługi dotyczącej nauki (art. 746 § 2 k.c.). W takich przypadkach wypowiedzenie przez przyjmującego zlecenie powinno uwzględniać interes dającego zlecenie czy osoby, na rzecz której umowa została zawarta, oraz cel umowy, a więc nastąpić w czasie odpowiednim dla takiej osoby, umożliwiającym prawidłowe zadbanie o jej interesy. W rezultacie uznać należy, że umowa o studia jest umowąsui generisunormowaną przepisami szczególnymi, to jestustawą z dnia 27.07.2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym( t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1842 ). Zgodnie z art. 160 ust. 3 tej ustawy – obowiązującym do 1.10.2014 r. –warunki i wysokość opłat związanych z odbywaniem studiów określa umowa między uczelnią a studentem lub osobą przyjętą na studia, zawarta na cały przewidywany okres studiów w formie pisemnej. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem, roszczenia majątkowe z tych umów przedawniały się po upływie lat dziesięciu ( zob. np. wyrok SO w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 października 2013 r., II Ca 564/13 –Legalis Nr 1533359). Jednak Ustawą o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym ( … ) z dnia 11.07.2014 r. ( Dz.U. z 2014 r., poz. 1198 ), która weszła w życie 1.10.2014 r., dodano przepis art. 160a, którego ustęp 7 przewidujący przedawnienie roszczeń wynikających z umowy o studia z upływem lat trzech. Po myśli art. 32 cytowanej ustawy, do umów w sprawie warunków odpłatności za studia lub usługi edukacyjne, zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej stosować należy przepis art. 160a ust. 7 ustawy ( trzyletni okres przedawnienia ).
Powyższe pozwala przyjąć do roszczeń majątkowych powoda wynikających z umowy pozwanej o studia z dnia 20.09.2010 r. trzyletni okres przedawnienia, niezależnie od kwestii uznania lub nieuznania okresowego charakteru świadczenia czesnego.
W ocenie Sądu, retroakcyjne działanie ustawy z dnia 11.07.2014 r. jest – w świetle dyspozycjiart. 3 k.c.– dopuszczalne, zwłaszcza w odniesieniu do okresów przedawnień, których bieg nie uległ zakończeniu do chwili wejścia jej w życie, to jest do dnia 1.10.2014 r. ( zob. Beata Janiszewska – MOP 2016, nr 7 ). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ponieważ dotychczasowy – jak już wspomniano – dziesięcioletni okres przedawnienia roszczeń powoda nie skończył się do powyższej daty i w konsekwencji – na mocy przywołanej wyżej nowelizacji – uległ skróceniu do lat trzech, a te minęły z dniem 27.06.2014 r., czyli jeszcze przed złożeniem pozwu w sprawie w dniu 29.06.2016 r.
Dodać tylko wypada, że skrócenie terminu przedawnienia opisane wyżej nie nastąpiło w drodze czynności prawnej i tym samym nie naruszało dyspozycjiart. 119 k.c.
W takim kontekście, zgłoszony przez pozwaną na rozprawie zarzut przedawnienia roszczenia objętego pozwem miał fundamentalne znaczenie. Po myśliart. 117 § 1 k.c.roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Bieg przedawnienia czesnego za lipiec 2011 rok rozpoczynał się z dniem 26.06.2011 r. (art. 120 § 1 k.c.) i roszczenie o zapłatę z tego tytułu przedawniło się jeszcze przed złożeniem pozwu w niniejszej sprawie, albowiem – jak już wspomniano wyżej - okres przedawnienia tego rodzaju świadczenia wynosił trzy lata. Na treść dochodzonej pozwem wierzytelności nie miała przy tym żadnego wpływu jej cesja przezWyższą Szkołą (...)weW.na rzecz powoda (art. 509 § 1 i 2 k.c.). Nabywca wierzytelności wstąpił bowiem w dotychczasowe prawa zbywcy. W zaistniałej sytuacji, zgłoszony przez pozwaną zarzut przedawnienia roszczenia pozostawiał je zobowiązanie naturalnym, a takiemu zobowiązaniu nie przysługiwała ochrona prawna ( zaskarżalność do sądu ). Jeśli jednak zostanie spełnione dobrowolnie przez dłużnika nie można żądać zwrotu świadczenia jako nienależnego (art. 411 pkt 3 k.c.).
Zważywszy powyższe, nie zachodziła potrzeba rozważania czy roszczenie powoda jest usprawiedliwione merytorycznie.
Rekapitulując: roszczenie strony powodowej podlegało trzyletniemu okresowi
przedawnienia, którego termin upłynął przed wszczęciem niniejszego postępowania. Implikowało to ostatecznie uznaniem skuteczności zgłoszonego przez pozwaną zarzutu przedawnienia.
Mając na uwadze ustalone w sprawie okoliczności faktyczne oraz przywołane wyżej motywy – na podstawie wskazanych wyżej przepisów – orzeczono jak w wyroku.