Sąd Okręgowy w Poznaniu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 495/17
Data wyroku: 2017-06-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Ziołecka, Ewa Taberska, Bożena Ziółkowska

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 czerwca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący  SSO Małgorzata Ziołecka
SSO Ewa Taberska (spr.)
SSO Bożena Ziółkowska
Protokolant   st. sekr. sąd. Aleksandra Kamińska
Przy udziale Arkadiusza Dzikowskiego Prokuratora Prokuratury Okręgowejw Poznaniu

po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r.
sprawyM. M.
oskarżonego o czyny zart. 280 § 1 kki inne
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Gnieźnie
z dnia 20 stycznia 2017 r. - sygn. akt II K 366/16
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemuw Gnieźnie do ponownego rozpoznania.
Bożena Ziółkowska Małgorzata Ziołecka Ewa Taberska

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gnieźnie, wyrokiem z dnia 20 stycznia 2017 roku sygn. akt II K 366/16:

1

uznałM. M.za winnego przestępstwa  zart. 280 § 1 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.iart. 204 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.i za to, na podstawieart. 280 § 1 k.k.w  zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył  mu karę 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności.

2
uznałM. M.za winnego przestępstwa zart. 282 k.k.iart. 204 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.

3
uznałM. M.za winnego przestępstwa zart. 282 k.k.iart. 204 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.

4
uznałM. M.za winnego przestępstwa zart. 282 k.k.w zw. zart. 204 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k..

5
ustalając, że czyny przypisane oskarżonemuM. M.w punktach 2., 3. i 4. wyroku stanowią ciąg przestępstw w rozumieniuart. 91 § 1 k.k.na podstawieart. 282 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.i w zw. zart. 91 § 1 k.k.oraz w zw. zart. 65 § 1 k.k.wymierzył mu za ten ciąg przestępstwkarę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności.

6
uznałM. M.za winnego czynu zarzuconego mu w punkcie IV przyjmując, że stanowi on przestępstwo zart. 191 § 1 k.k., popełnionego w sposób w nim opisany z tą jedynie zmianą, że przyjął iż ww.. działał wspólnie i w porozumieniu zT. K.i za to, na podstawieart. 191 § 1 k.k.wymierzył mukarę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.

7
uznałM. M.za winnego czynu zarzuconego mu w punkcie VI, tj. za winnego przestępstwa zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zw. zart. 204 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., popełnionego w sposób w nim opisany z tą jedynie zmianą, że przyjął, iż ww. działał wspólnie i w porozumieniu zT. K.i za to, na podstawieart. 282 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mukarę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności.

8
na podstawieart. 85 k.k.w zw. zart. 86 § 1 k.k.i w zw. zart. 91 § 2 k.k.wymierzone oskarżonemu w punktach: 1, 5, 6 i 7 wyroku kary jednostkowe pozbawienia wolności połączył i wymierzył mukarę łączną 3 (trzech) lat pozbawienia wolności, na poczet której na podstawieart. 63 § 1 k.k.zaliczył okres pozbawienia wolności w sprawie od dnia 18 marca 2016 roku.

9
na podstawieart. 41a § 1 i 4 k.k.w zw. zart. 43 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonychM. A.,F. F.,A. Ł.,D. Y.,A. D. (2)iN. A.na odległość mniejszą niż 20 (dwadzieścia) metrów oraz zakazu kontaktowania się z nimi w jakikolwiek sposób przez okres 6 (sześciu) lat oraz orzekł o kosztach sądowych K. 796 - 800

Apelację od tego wyroku złożył prokurator. K.  816
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja Prokuratora okazała się jak najbardziej zasadna i celowa i doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku wskazany w apelacji okazał się niemożliwy do dokonania przez Sąd Okręgowy, albowiem oskarżony, mimo iż prawidłowo zawiadomiony, nie stawił się na rozprawę odwoławczą i nie mógł zająć stanowiska co do kary jednostkowej proponowanej przez prokuratora za przestępstwo opisane w punkcie 1, natomiast obrońca oskarżonego oświadczył, iż nie ma kontaktu z oskarżonym.
Jakkolwiek bowiem na wstępie należy się zgodzić z Sądem I instancji, iż zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy wystarcza zarówno do przypisania oskarżonemu winy jak i sprawstwa zarzucanych mu czynów, a w szczególności, iż Sąd II instancji zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że zachowanie oskarżonegoM. M.wyczerpało znamiona wszystkich przypisanych mu przestępstw, to jednak Sąd Odwoławczy uznał, iż zarzut wskazany w apelacji okazał się w pełni uzasadniony  i musiał doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Lektura niniejszych akt, a w szczególności wynikającego z protokołu rozprawy z dnia 20 stycznia 2017 r. (k. 791 - 795), złożonego przez oskarżonegoM. M.i jego obrońcę wniosku o zaniechanie przeprowadzania postępowania dowodowego i wydanie wyroku skazującego, jednoznacznie pokazuje, iż rzeczywiście Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok bez przeprowadzania rozprawy uwzględniając uzgodniony z Prokuratorem wniosek złożony w trybieart. 387 § 1 k.p.k.orzekł z obrazą prawa karnego materialnego, co do kary jednostkowej w punkcie 1 wyroku, która za przestępstwo m.in. z kwalifikacją prawną zart. 280 § 1 kknie mogła być niższa od 2 lat pozbawienia wolności.
Sąd Rejonowy w motywach zaskarżonego wyroku dostrzegł zresztą ów fakt, na co wskazuje następujący fragment uzasadnienia: „Tymczasem uwadze Sądu – podobnie zresztą jak i oskarżyciela - umknął fakt, że czyn zart. 280 § 1 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.iart. 204 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.zagrożony jest karą nie niższą niż kara 2 lat pozbawienia wolności, albowiem podstawę prawną wymiaru kary w ww. sytuacji stanowi przepisart. 280 § 1 k.k.Tym samym również uwzględnienie przez Sąd wniosku o wydanie wyroku skazującego na podstawieart. 387 § 1 k.p.k.w zakresie, w jakim prokurator i oskarżony wnieśli o wymierzenie za ww. czyn kary 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności było niedopuszczalne, Sąd winien był zaś wniosek o przytoczonej wyżej treści zmodyfikować- przy udziale i za zgodą stron.”
Należy zaś podkreślić, iż instytucje prawne przewidziane wart. 335 k.p.k.i wart. 387 k.p.k., są określane w judykaturze i doktrynie jako tzw. „dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnej”, przy czym w pierwszym przypadku chodzi o skazanie oskarżonego na wniosek Prokuratora bez przeprowadzenia rozprawy, zaś w drugim – na wniosek oskarżonego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Oba te uregulowania, chociaż pod pewnymi względami różnią się, to jednak w każdym przypadku przewidują, że wniosek o skazanie jest dla danego sądu wiążący, jeżeli go podzieli i zdecyduje o skazaniu oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy (art. 335 § 1 k.p.k.) lub bez przeprowadzania postępowania dowodowego (art. 387 § 1 k.p.k.)
Odnosząc to do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż  Sądu I instancji postąpił wprawdzie zgodnie ze złożonymi wnioskami stron, lecz obraził prawo karne materialne wymierzając jedną z kar jednostkowych pozbawienia wolności poniżej ustawowego progu zagrożenia za przestępstwo zart. 280 § 1 kk.
Sąd Okręgowy natomiast mógłby procedować w sposób reformatoryjny podwyższając do 2 lat pozbawienia wolności jedną z kar jednostkowych tylko wówczas, gdyby na rozprawię odwoławczą stawili się oskarżonyM. M.i jego obrońca i tylko wówczas gdyby wyrazili oni zgodę na zmianę zaskarżonego wyroku w sposób zaproponowany przez prokuratora.
Taki konsensus nie mógł zostać jednak osiągnięty, albowiem oskarżony nie stawił się na rozprawę, a jego obrońca oświadczył, że nie ma z oskarżonym żadnego kontaktu.
Sąd Okręgowy zatem nie mógł zmienić porozumienia, w tym przypadku na niekorzyść oskarżonego, nawet mimo tego, że to porozumienie jest niezgodne z obowiązującym prawem karnym materialnym.
Należy przy tym  wskazać, że jednym z warunków uwzględnienia przez Sąd wniosku o wydanie wyroku skazującego na podstawieart. 387 § 1 k.p.k.jest stwierdzenie, iż wniosek ten odpowiada przepisom prawa materialnego, tj. że zawarta w nim propozycja konsensualnego zakończenia postępowania czyni zadość obowiązującym normom prawa karnego materialnego. Jeśli zaś treść porozumienia zawartego pomiędzy prokuratorem a oskarżonym warunków tych nie spełnia powinnością Sądu jest dążenie do stosownej modyfikacji wniosku, a gdy nie jest to możliwe jego nieuwzględnienia.
W zaistniałej sytuacji procesowej z uwagi na uchybienie jakiego dopuścił się Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę celowe było zatem wywiedzenie przez oskarżyciela publicznego apelacji od wyroku z dnia 20 stycznia 2017 roku w zakresie wyżej wskazanym i złożenie wniosku alternatywnego o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu  w celu umożliwienia wydania wyroku, tak aby jego treść odpowiadała również przepisom prawa karnego materialnego.
Zdaniem Sądu Okręgowego przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie ma żadnych przeszkód do ponownego rozważenia przez strony i Sąd Rejonowy wydania wyroku na rozprawie w trybieart. 387 kpk.
Bożena Ziółkowska   Małgorzata Ziołecka  Ewa Taberska