Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 84/17
Data wyroku: 2017-07-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Janicz, Marek Motuk, Paweł Rysiński
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 7 kpk

Sygn. akt II AKa 84/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 lipca 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Małgorzata Janicz
Sędziowie: SA – Paweł Rysiński
SA – Marek Motuk (spr.)
Protokolant – st. sekr. sąd. Łukasz Jachowicz
przy udziale Prokuratora Leszka Woźniaka
po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r.
sprawy

1
T. L. (1)synaT.iB. z domu L.,urodzonego (...)wW.,

oskarżonego zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.(trzykrotnie),art. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.(dwukrotnie),art. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.,art. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 230 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.,art. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.,art. 272 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.,art. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.,art. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.,

2
D. S.synaR.iM. z domu K.,urodzonego (...)wW.,

oskarżonego zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.(trzykrotnie),art. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.,
na skutek apelacji wniesionych przez ich obrońców oraz prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 15 listopada 2016 r. sygn. akt XII K 203/14

I
uchyla rozstrzygnięcie dotyczące kary łącznej wymierzonej oskarżonymT. L. (1)iD. S.;

II
uchyla zaskarżony wyrok w stosunku doT. L. (2)w części dotyczącej czynu zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.określonego wpkt XIIi sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania;

III
zmienia zaskarżony wyrok w pozostałej części

1
w stosunku do oskarżonegoT. L. (1), w ten sposób, że:

a
obniża karę pozbawienia wolności wymierzoną mu za czyn przypisany w pkt. IV do 5 (pięciu) lat,

b
w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy,

c
na podstawieart. 85 § 1 k.k.iart. 86 § 1 k.k.wymierza oskarżonemu nową karę łączną 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności, na poczet której zalicza, zgodnie zart. 63 § 1 k.k., okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od 22 stycznia 2014 r. do 28 stycznia 2015 r., od 28 kwietnia 2015 r. do 26 kwietnia 2016 r. oraz od 23 października 2016 r. do 18 lipca 2017 r.;

2
w stosunku do oskarżonegoD. S., w ten sposób, że:

a
obniża karę pozbawienia wolności wymierzoną mu za czyn przypisany w pkt. I do 2 (dwóch) lat,

b
obniża karę pozbawienia wolności wymierzoną mu za czyn przypisany w pkt. II do 2 (dwóch) lat,

c
obniża karę pozbawienia wolności wymierzoną mu za czyn przypisany w pkt. IV do 2 (dwóch) lat,

d
w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy,

e
na podstawieart. 85 § 1 k.k.iart. 86 § 1 k.k.wymierza oskarżonemu nową karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, na poczet której zalicza, zgodnie zart. 63 § 1 k.k.okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od 22 stycznia 2014 r. do 11 grudnia 2015 r.;

IV
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokatówP. G.iT. S.– Kancelarie Adwokackie wW.wynagrodzenie w kwotach po 738 zł, obejmujących 23 % VAT, za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną odpowiednio oskarżonymT. L. (1)iD. S.w postępowaniu odwoławczym;

V
zwalnia oskarżonychT. L. (1)iD. S.od kosztów postępowania w sprawie, obciążając wydatkami Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 15 listopada 2016 r. uniewinnił oskarżonegoT. L. (1)od popełnienia przestępstwa zarzucanego mu w pkt 9 aktu oskarżenia, zaś za pozostałe zarzucane mu w akcie oskarżenia przestępstwa skazał go na karę łączną 12 lat pozbawienia wolności.
Natomiast oskarżonegoD. S.za zarzucane mu w akcie oskarżenia przestępstwa skazał na karę łączną 5 lat pozbawienia wolności.
Wyrok powyższy zaskarżyli w całości obrońcy oskarżonych oraz prokurator w stosunku do oskarżonegoT. L. (1)w części uniewinniającej go od popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt 9 aktu oskarżenia.
Obrońca oskarżonegoT. L. (1)zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. naruszenie:
1)art. 424 §1 pkt. 2)k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku i całkowicie wyłączenie prawidłowej kontroli odwoławczej;
2)art. 167 k.p.k.w zw. zart. 366 k.p.k.poprzez nie przeprowadzenie dowodu z tomografii komputerowej mózgu oskarżonegoT. L. (1);
3)art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k.poprzez oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z badania oskarżonegoT. L. (1)przez biegłego psychologa na okoliczność stanu zdrowia oskarżonego, co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia;
4)art. 7 k.p.k.przez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego poprzez danie wiary opiniom biegłych i dokumentacji lekarskiej dotyczącejT. L. (1)i poczynienie na nich ustaleń faktycznych przyjętych w orzeczeniu, iż oskarżony był poczytalnyin tempore criminis,podczas gdy opinie te były niepełne (wskutek nie wykonania badania tomografii komputerowej oskarżonego w sytuacji, gdy biegli stwierdzili wcześniej padaczkę, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zaburzenia jego osobowości i jednocześnie wskazywali na konieczność badania przez biegłego psychologa i wykonania tomografii komputerowej mózgowia), a które nie dawały jednoznacznej odpowiedzi co do stanu zdrowia i poczytalności oskarżonegoin tempore criminis;
5)art. 201 k.p.k.poprzez nie zastosowanie i nie dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej sądowo psychiatryczno-psychologiczną.
6)art 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k.poprzez oddalenie wniosku dowodowego oskarżonegoT. L. (1)złożonego na rozprawie w dniu 18.09.2015 r. o przesłuchanie w charakterze świadkaM.W.;
7)art. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.iart. 424 §1 pkt. 1)k.p.k.poprzez dowolną, a nie swobodną oraz wybiórczą i nie obejmującą wszystkich okoliczności ujawnionych w toku procesu, ocenę dowodów, polegającą na:
a) odmówienie wiary wyjaśnień oskarżonego, poprzez bezpodstawne uznanie ich za niewiarygodne, w sytuacji, gdy m.in.:
ad zarzutu na szkodęspółek (...),R.iE. B., a także Kancelarii NotarialnejM.-G.N.,T. G.N.,(...) spółka cywilna: oskarżony nie działał wspólnie i w porozumieniu z oskarżonymD. S.na szkodęspółek (...),R.iE. B., Kancelarii NotarialnejM. N.,T. G.N.,(...) spółka cywilna, co doprowadziło w konsekwencji do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, że oskarżonyT. L. (1)obejmował swoją świadomością przestępne działania oskarżonegoD. S.
oraz działał wspólnie i w porozumieniu z oskarżonymD. S.na szkodę tychże spółek ((...),R.iE. B.), a także kancelarii notarialnych (M. G.,T. G.,E. G.), co z kolei doprowadziło do przypisania oskarżonemuT. L. (1)zarzucanych mu czynów;
ad zarzutu na szkodę małżonkówA.iD. M.: -) z wyjaśnieńT. L. (1)wynika, iż w dniu posiadał znaczną kwotę pieniędzy i przekazał środki pieniężne w wysokości 102.500złD. M.w piwnicy zwłaszcza gdy jego wyjaśnienia korespondują z innymi dowodami, tj.
-) z wyjaśnieniamiD. S., z których wynika, że w dniu 18.08.2013r.T. L. (1)miał w walizce znaczne środki pieniężne i wychodził jedynie zD. M.do pomieszczenia piwnicznego, tj.:
•„Widziałem uT. L. (1)pieniądze w torbie, znaczy plecaku, ale nie wiem, jaka to była kwota. Mówił jak jechaliśmy doW., że tym razem coś kupi";
•„przekazania pieniędzy nie widziałem, bo PanM.poprosił PanaL.o wyjście do innego pokoju".
-) z zeznaniami świadkaA. W. (1), z których wynika, że w dniu 18.08.2013r.T. L. (1)wychodził jedynie zD. M.do pomieszczenia piwnicznego;
ad zarzutu na szkodę małżonkówJ.iM. M. (3):
-) z wyjaśnieńT. L. (1)wynika, iż w dniu 01.09.2013 r. nie przekazałJ. M.kwoty 500zł,
ad zarzutu na szkodęK. G. (1):
-) z wyjaśnieńT. L. (1)wynika, iż nie przyjął odK. G. (1)od niego środków pieniężnych;
ad zarzutu na szkodęZ. K.:
-) z wyjaśnieńT. L. (1)wynika, iż nie przyjął odZ. K.kwot na poczet usług i nie wprowadzał go w błąd co do zamiaru wykonania usług, a ewentualny spór pomiędzy nimi charakter cywilno-prawny.
a co łącznie skutkowało błędami w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, zeT. L. (1)dopuścił się zarzucanych mu czynów.
b) odmówienie wiarygodności w części wyjaśnieniomD.
S., w których wskazywał, iż:
• w dniu 18.08.2013r.T. L. (1)miał w walizce znaczne środki pieniężne i wychodził jedynie zD. M.do pomieszczenia piwnicznego, tj.:„Widziałem uT. L. (1)pieniądze w torbie, znaczy plecaku, ale nie wiem, jaka to była kwota. Mówił jak jechaliśmy doW., że tym razem coś kupi";„przekazania pieniędzy nie widziałem, bo PanM.poprosił PanaL.o wyjście do innego pokoju".
• działał wspólnie i w porozumieniu z oskarżonymL.na szkodęspółek (...),R.iE. B., Kancelarii NotarialnychM. G.,T. G.,E. G., co doprowadziło w konsekwencji do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, że oskarżeni działali wspólnie i w porozumieniu,
8)art. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów i sprzecznie ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego poprzez uznanie, iż:
a) cyt.„jest rzeczą absolutnie niespotykaną w praktyce w praktyce obrotu nieruchomościami, aby nabywca zawierając umowę przedwstępną uiszczał na rzecz zbywcy 95,34% ceny sprzedaży (kwota 102.500 od kwoty 107.500 zł)"[strona 21 uzasadnienia wyroku],
b) działania oskarżonego przy zawieraniu z małżonkamiM.były nieracjonalne, albowiem z umowy przedwstępnej umowie sprzedaży zapłacił 95% ceny sprzedaży,
podczas gdy tego typu transakcje się zdarzają w praktyce obrotu i wynika z woli stron takiego ukształtowania łączącego je stosunku prawnego, a zadatek jest płacony nawet w wysokości 99% wartości ceny sprzedaży, co skutkowało na ocenę zeznań- oskarżonego i świadków małżonkówM.i poczynienie ustaleń faktycznych poprzez uznanie, iż oskarżonyT. L.dokonał czynu na szkodę małżonkówM..
9)art. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k., poprzez dowolną, a nie swobodną oraz wybiórczą i nie obejmującą wszystkich okoliczności ujawnionych w toku procesu, ocenę dowodów, polegającą na danie wiary zeznaniom wszystkich pokrzywdzonymi, w szczególności:
a) zeznaniomA.iD. M., podczas gdy:
• z dokumentu umowy przedwstępnej wynika, że w dniu 18.08.2013r. pokwitowali odbiór kwoty 102.500zł.
• ze spójnych zeznań oskarżonych wynika, że w dniu 18.08.2013 r.T. L. (1)miał środki pieniężne i opuszczał wspólne pomieszczenie w celu rozliczenia się.
b) zeznaniomK. G. (1)iW. T., iżK. G.przekazał oskarżonemuL.8.500zł za pozytywne załatwienie spraw z uwagi na pełnioną rzekomą funkcję sędziego tytułem „zaliczek na czynności cywilno¬prawne sądzie”, podczas gdyby przyjąć powyższe, należałoby uznać działanie pokrzywdzonych za nakłanianieT. L. (1)do popełnienia przestępstw, w szczególności nieudolne zart. 229 k.k.
c) zeznaniomJ.iM. M. (3), iż przekazali oskarżonemuL.500zł.
10)art. 5 § 2 k. p. kpoprzez niezastosowanie paremii, iż nie dające usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego.
Jako zarzut ewentualny, na wypadek uznania, iż oskarżonyT. L. (1)popełnił zarzucone czyny, podniósł:
2. Na podstawieart. 438 pkt. 1)k.p.k.rażące naruszenie prawa materialnego, które niewątpliwie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.art. 12 k.k.w zw. zart. 115 § 2 k.k.poprzez niezasadne przyjęcie, że czyny opisane w pkt. I, II, III wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15.11.2016 r. nie stanowią jednego czynu zabronionego opisanego wart. 286 §1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., podczas gdy czyny te stanowiły jeden czyn zabroniony podjęty w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru;
3. Na podstawieart. 438 pkt. 4)k.p.k.rażącą niewspółmierność kary orzeczonej wobec oskarżonegoT. L. (1)za przypisane mu przestępstwa z pkt. I - V oraz XI zaskarżonego wyroku oraz następnie w wyroku łącznym, podczas gdy uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, właściwości i warunków osobistych sprawcy, jego zachowania się po popełnieniu zarzucanych czynów oraz naprawienie szkód [zgodnie z dyrektywą określoną wart. 53 §2 i 3 kk], a także wzgląd na cele zapobiegawcze i wychowawcze kary, jakie ma ona osiągnąć wobec skazanego, przemawiały za orzeczeniem kary w niższym rozmiarze.
Podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części ewentualnie
2) zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych czynów.
Ponadto
3) zasądzenie na moją rzecz kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu za postępowanie apelacyjne według norm prawem- przepisanych w wysokości 150% stawki minimalnej. Jednocześnie oświadczam, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części.
Obrońca oskarżonegoD. S.zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj. naruszenieart. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez dowolną, a nie swobodną oraz wybiórczą i nieobejmującą wszystkich okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, ocenę dowodów, polegającą na uznaniu, że:
- [Zarzut 1] zeznania oskarżonegoS.są niewiarygodne, z uwagi na to, że musiał on wiedzieć, pozostając w związku z oskarżonymT. L. (1), żeT. L. (1)nie jest sędzią oraz nie posiada majątku - w tym spadku, podczas gdy sam fakt pozostawania w związku nie oznacza pełnej wiedzy o partnerze i jego sytuacji majątkowej, zaś oskarżonyT. L. (1)konsekwentnie przedstawiał się wszystkim jako sędzia i konsekwentnie płacił wysokie rachunki za oskarżonegoD. S.a z opinii biegłych wynika, żeT. L.ma zaburzenia osobowości (opinia sądowo-psychiatryczna Uzupełniająca z dn. 7.05.2016 r.) i posiada skłonności do instrumentalnego traktowania innych ludzi (opinia sądowo-psychiatryczna Uzupełniająca z dn. 6.01.2016 r.),
co doprowadziło do uznania, że oskarżonyD. S.był świadomy zamiaru, zachowań oraz przestępnych intencjiT. L. (1), a w konsekwencji do przyjęcia, że działał wspólnie i w porozumieniu zT. L. (1), co z kolei doprowadziło do przypisania oskarżonemuD. S.zarzucanych mu czynów;
- [Zarzut 2] oskarżonyD. S.musiał obejmować swoją świadomością przestępne działania oskarżonegoT. L., w tym brak dysponowania przezT. L.środkami pieniężnymi, a co za tym idzie, działał wspólnie i w porozumieniu z oskarżonymL.na szkodęspółek (...),R.iE. B., a także Kancelarii NotarialnejM. N.,T. G.N.,(...) spółka cywilna, bowiem był z nim w bliskich relacjach oraz był obecny przy wybieraniu mieszkań, ich oglądaniu, rozmowach w biurach deweloperów i uczestniczył w podpisywaniu umów notarialnych przenoszących własność, podczas gdy sam fakt pozostawania w związku, obecności przy wybieraniu mieszkań i ich oglądaniu a także rozmowach w biurach deweloperów i uczestniczenie w podpisywaniu umów notarialnych, nie oznacza pełnej świadomości i wiedzy o zachowaniach i przestępnych zamiarach partnera i jego sytuacji majątkowej,
co doprowadziło w konsekwencji do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, że oskarżonyD. S.obejmował swoją świadomością przestępne działania oskarżonegoT. L.oraz działał wspólnie i w porozumieniu z oskarżonymT. L.na szkodęspółek (...),R.iE. B., a także Kancelarii NotarialnejM. N.,T. G.N.,(...) spółka cywilna, co z kolei doprowadziło do przypisania oskarżonemuD. S.zarzucanych mu czynów;
- [Zarzut 3] oskarżonyD. S.będąc obecnym przy zawieraniu umów w formie aktu notarialnego i będąc zobowiązanym do uregulowania należności za sporządzenie aktu notarialnego nabycia mieszkania i miejsca parkingowego obejmował swoim zamiarem także i działanie oskarżonegoL., podczas gdy nie znajduje to odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności zaś co innego wynika z zeznańE. G.z dnia 10.03.2015 r.
co doprowadziło w konsekwencji do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, żeD. S.obejmował swoim zamiarem przestępne działaniaT. L. (1), a co za tym idzie działał wspólnie i w porozumieniu zT. L. (1)na szkodę Kancelarii Notarialnej;
- [Zarzut 4] oskarżonyD. S.wspólnie z oskarżonymT. L. (1)przedstawiłP. K. (1), reprezentującemuspółki (...) Sp. z o.o.oraz(...) Sp. z o.o., podrobione potwierdzenia dokonania przelewów, podczas gdy z zeznań świadkaP. K. (1)złożonych w postępowaniu przygotowawczym (k. 775) odczytanych na rozprawie w dn. 13.02.2015 r. oraz potwierdzonych następnie przez świadkaP. K.(którego zeznania Sąd 1 instancji uznał w całości za wiarygodne), wynika, że wszystkie potwierdzenia przelewów otrzymał on wyłącznie od oskarżonegoT. L. (1),
co doprowadziło w konsekwencji do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, żeD. S.działał wspólnie i w porozumieniu zT. L. (1)na szkodęspółek (...) Sp. z o.o.oraz(...) Sp. z o.o., używając przy tym podrobionych dokumentów, co z kolei doprowadziło do przypisania oskarżonemuD. S.zarzucanych mu czynów;
- [Zarzut 5] oskarżonyD. S.wspólnie zT. L. (1)uzgodnili zJ. B.reprezentującymspółkę (...)oraz podległą muJ. J. (2), zakup mieszkania dlaD. S.wraz z miejscem parkingowym oraz zakup mieszkania wraz z miejscem parkingowym dlaT. L. (1), podczas gdy z zeznań świadkaJ. B.złożonych na rozprawie w dniu 13.02.2015 r. oraz zeznań świadkaJ. J. (2)złożonych na rozprawie w dniu 11.12.2015 r. (które Sąd I instancji uznał w całości za wiarygodne) wynika, że cenę obu mieszkań negocjował oskarżonyL., jak również, że w sprawie braku płatnościJ. B.kontaktował się tylko zT. L. (1), zaśJ. J. (2)otrzymała sfałszowane potwierdzenia przelewów wyłącznie odT. L. (1),
co doprowadziło w konsekwencji do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, żeD. S.działał wspólnie i w porozumieniu zT. L. (1)na szkodęspółki (...) Sp. z o.o., co z kolei doprowadziło do przypisania oskarżonemuD. S.zarzucanych mu czynów;
- [Zarzut 6] zeznania świadkaA. W. (2)są niewiarygodne w części, w jakiej przedstawiają oskarżonegoD. S.w korzystnym świetle, podczas gdy zeznania świadków są spójne i nie mogą być uznane za niewiarygodne wyłącznie z uwagi na dobre relacje łączące świadków z oskarżonym,
co doprowadziło w konsekwencji do uznania, że oskarżonyD. S.wiedział, żeT. L. (1)nie posiada majątku, co z kolei doprowadziło do przypisania oskarżonemuD. S.zarzucanych mu czynów.
Podnosząc powyższe zarzuty, na podstawieart. 427 § 1 oraz art. 437 § 2 k.p.k.wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od wszystkich zarzucanych mu czynów. 
Natomiastprokuratorwyrokowi w zaskarżonej części zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na niesłusznym uznaniu, że oskarżonyT. L. (1)nie popełnił zarzucanego mu czynu zart. 286§lkk w z w zart. 12 k.k.( pkt 9 aktu oskarżenia) na szkodęW. S., co skutkowało uniewinnieniem oskarżonegoT. L. (1), podczas gdy w świetle materiałów uzyskanych zBanku (...)oraz wyjaśnieńD. S.prowadzą do wniosku przeciwnego
Na podstawieart. 427 § 1 k.p.k.iart. 437 k.p.k.wniósł o:
- uchylenie wyroku z dnia 15 listopada 2016 roku jedynie w części orzeczenia uniewinniającegoT. L. (1)od popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 286 § 1 k.k.w z w zart. 12 k.k.( pkt 9 aktu oskarżenia) na szkodęW. S., z pkt XII tegoż wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacje obrońców oskarżonych w większości nie zasługują na uwzględnienie, zaś zasadna w całości jest apelacja prokuratora.
Odnosząc się do apelacji obrońcy oskarżonegoT. L. (1)Sąd Apelacyjny stwierdza, iż oczywiście bezzasadny jest podniesiony przez niego zarzut obrazyart. 424 § 1 k.p.k.Skarżący bowiem nie wskazał w treści zarzutu i uzasadnieniu apelacji na czym polega naruszenie powołanego przepisu oraz jaki wpływ mogło mieć podniesione uchybienie na treść rozstrzygnięcia, skoro uzasadnienie wyroku zostało sporządzone po jego wydaniu. Autor apelacji nie dostrzegł przy tym, iż zgodnie z treściąart. 455a k.p.k., nie można uchylić wyroku z tego powodu, iż uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych wart. 424 k.p.k.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez tegoż obrońcę w pkt 2 – 5 apelacji Sąd Apelacyjny dostrzega, że skarżący całkowicie pominął istotną okoliczność, iż oskarżonyT. L. (1)swoją postawą w toku postępowania karnego uniemożliwił przeprowadzenie wnioskowanych przez niego badań. W związku z odmową poddaniu się badaniom, ich przeprowadzenie nie było możliwe, a zatem zarzut obrońcy w powyższym zakresie uznać należy za oczywiście bezzasadny. Nadto podkreślić należy, iż w świetle opinii biegłych psychiatrów, niemożność przeprowadzenia badań uzupełniających oskarżonego nie stanowiło przeszkody do wydania jednoznacznej opinii sądowo psychiatrycznej, a zatem nie miało wpływu na treść wyroku w niniejszej sprawie.
Podnosząc zarzut obrazyart. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k.skarżący nie podniósł żadnej argumentacji wskazującej na to, iż oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznańM.W.mogło mieć jakikolwiek wpływ na treść wyroku. W związku z tym zarzut w powyższym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się zaś do podniesionych przez skarżącego zarzutów obrazyart. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k.należy podkreślić, iż w świetle jednolitego i utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego:

1
przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochronąprzepisuart. 7 k.p.k., jeśli tylko:

-

jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy,

stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego,

jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (vide m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2006 r., II KK 12/06, LEX nr 193084; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2004 r., sygn. WK 26/03, OSNwSK 2004/1/53; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2004 r., sygn. V KK 60/03, LEX nr 104378; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2003 r., sygn. V KK 375/02, LEX nr 80278; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2001 r., sygn. II AKa 255/00, Prok. i Pr. 2002/10/22);

2
natomiastnaruszenieart. 410 k.p.k.następuje poprzez oparcie wyroku na okolicznościach nieujawnionych w toku rozprawy głównej, bądź też przez pominięcie przy wyrokowaniu ujawnionych w toku rozprawy głównej okoliczności tak korzystnych, jak i niekorzystnych dla oskarżonego (vide m.in.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2004r., sygn. IV KK 102/04, LEX nr 126693). Sąd powinien opierać swoje ustalenia faktyczne jedynie na dowodach przeprowadzonych na rozprawie głównej, a więc tych, do których strony mają dostęp w toku rozprawy, wskutek czego mogą realizować swoje uprawnienia np. poprzez zadawanie pytań o składanie oświadczeń. Nie stanowi zaś naruszenia przepisuart. 410 k.p.k.dokonanie takiej czy innej oceny dowodu przeprowadzonego lub ujawnionego na rozprawie (vide m. in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2002 r., sygn. V KKN 34/01, LEX nr 53912).

Odnosząc się do realiów niniejszej sprawy Sąd Apelacyjny stwierdza, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut obrazyart. 7 k.p.k., gdyżSąd I instancji ujawnił prawidłowo całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz poddał go wnikliwej ocenie, której przedmiotem były zarówno dowody korzystne, jak i niekorzystne dla oskarżonegoT. L. (1).
W szczególności przedmiotem wnikliwych rozważań Sądu I instancji były zarówno wyjaśnienia oskarżonego, jak i zeznania świadków, na które powołuje się skarżący w apelacji.
W tym stanie rzeczy, za pozbawiony podstaw uznać należy podniesiony przez niego zarzut obrazyart. 410 k.p.k.Podkreślić w tym miejscu należy, iż sposób sformułowania powyższego zarzutu i jego uzasadnienie, wskazuje na całkowity brak zrozumienia istoty powołanego wyżej przepisu.
W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego naruszenieart. 410 k.p.k.następuje poprzez oparcie wyroku na okolicznościach nieujawnionych w toku rozprawy głównej, bądź też przez pominięcie przy wyrokowaniu ujawnionych w toku rozprawy głównej okoliczności tak korzystnych, jak i niekorzystnych dla oskarżonego (por. m.in.: wyrok SN z dnia 17 września 2004 r., sygn. IV KK 102/04, LEX nr 126693).
Natomiast nie stanowi naruszenia przepisuart. 410 k.p.k.dokonanie takiej czy innej oceny dowodu przeprowadzonego lub ujawnionego na rozprawie (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2002 r., sygn. akt V KKN 34/01, LEX nr 53912).
Dokonując oceny powyższych dowodów, Sąd Okręgowy swoje stanowisko wyczerpująco uargumentował w uzasadnieniu wyroku, zgodnie z wymogami określonymi wart. 424 §1 k.p.k., zaś argumentację tą, jako logiczną i przekonującą podziela w całości Sądu Apelacyjny. Ponowne jej przytaczanie jest niecelowe, albowiem skarżący może się z nią zapoznać uważnie czytając uzasadnienie.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, ocena całości materiału dowodowego, dokonana przez Sąd I instancji, nie narusza w żaden sposób zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a więc pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k.
Oceny tej nie podważa w najmniejszym stopniu powołana przez skarżącego w treści zarzutu i uzasadnieniu apelacji argumentacja, która w istocie jest polemiką z prawidłową oceną dowodów dokonaną przez Sąd I instancji.
W takich samych kategoriach Sąd Apelacyjny ocenia zarzuty podniesione przez obrońcę oskarżonegoD. S..
Odmawiając wiary wyjaśnieniom oskarżonegoD. S.Sąd Okręgowy swoje stanowisko wyczerpująco uargumentował w uzasadnieniu wyroku. Argumentację tą podziela w całości Sąd Apelacyjny, zaś ponowne jej przytaczanie nie jest celowe. Należy jedynie podkreślić, iż Sąd Okręgowy trafnie ocenił wyjaśnieniaD. S.w kontekście całokształtu jego działalności oraz podjętych przez niego wspólnie zT. L. (1)działań. Zgodzić się należy z oceną, iż wyjaśnieniaD. S.dotyczące braku świadomości co do statusu zawodowego i majątkowegoT. L. (1)pozostają w rażącej sprzeczności z podstawowymi wskazaniami wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki.
Mając powyższe na względzie, Sąd Apelacyjny uznał, iż zarzuty apelacyjne podniesione przez obrońcę oskarżonegoD. S.nie zasługują na uwzględnienie.
Natomiast w ocenie Sądu Apelacyjnego zasadny jest podniesiony przez obrońcęT. L. (1)zarzut rażącej niewspółmierności kary.
Sąd Okręgowy wprawdzie prawidłowo ustalił, iż obaj oskarżeni po popełnieniu przestępstw podjęli działania faktyczne i prawne w wyniku których naprawili wyrządzoną nimi szkodę, doprowadzając do zwrotnego przeniesienia nabytych bezprawnie nieruchomości na rzecz pokrzywdzonych. Jednakże powyższej bardzo istotnej okoliczności nie docenił należycie przy wymiarze kary pozbawienia wolności.
W ocenie Sądu Apelacyjnego w kontekście podjętych przez oskarżonych działań skutkujących naprawieniem wyrządzonej szkody, wymierzone im kary pozbawienia wolności nosząc znamiona rażącej niewspółmiernej surowości.
Na uwzględnienie zasługuje także apelacja prokuratora, której zasadność potwierdza pisemne oświadczenie złożone przez oskarżonegoT. L. (1)po wydaniu wyroku. Wynika z niego, iż tenże oskarżony przyznaje się do popełnienia przestępstwa zarzucanego mu w pkt 9 aktu oskarżenia popełnionego na szkodęW. S., od popełnienia którego został uniewinniony. Okoliczności zawarte w oświadczeniu oskarżony potwierdził na rozprawie apelacyjnej. Nadto do akt sprawy załączone zostało oświadczenie pokrzywdzonegoW. S., zgodnie z którym wyraził on wolę złożenia zeznań obciążających oskarżonegoT. L. (1).
W świetle powyższych nowych okoliczności, nie znanych Sądowi I instancji, zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w powyższym zakresie. Z uwagi na treśćart. 454 § 1 k.p.k.postępowanie dowodowe w powyższym zakresie winno być przeprowadzone przez Sąd I instancji.
Mając na względzie przytoczoną argumentację Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonegoT. L. (1)w zakresie czynu zarzucanego mu w pkt 9 aktu oskarżenia i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Natomiast w pozostałej części zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że wymierzoną oskarżonemuT. L. (1)karę łączną pozbawienia wolności złagodził do lat 5, zaś karę łączną wymierzoną oskarżonemuD. S.złagodził do lat 2. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Okręgowy winien ograniczyć postępowanie dowodowe do przesłuchania oskarżonegoT. L. (1)oraz świadkaW. S.i po przeprowadzeniu oceny tychże dowodów zgodnie z zasadami określonymi wart. 7 k.p.k., dokonać prawidłowych ustaleń faktycznych i w oparciu o nie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.