Sąd Rejonowy w Kolbuszowej
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 30/15
Data wyroku: 2017-07-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Jerzy Czownicki
Słowa kluczowe: Dział spadku
Podstawa prawna: art. 622§2 kpc
Teza: Dla zgodnego wniosku przepisy regulujące postępowanie działowe nie wymagają zachowania szczególnej formy. Wniosek taki może być zgłoszony w różnoraki sposób: we wspólnym wniosku inicjującym postępowanie, ustnie na rozprawie czy też w postaci odrębnych wniosków zgłoszonych przez współwłaścicieli.

Sygn. akt I Ns 30/15

POSTANOWIENIE
Dnia 11 lipca 2017 r.
Sąd Rejonowy w Kolbuszowej Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Jerzy Czownicki
Protokolant: st. sekr. sądowy Bożena Gotkowska
po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2017 r. w Kolbuszowej
na rozprawie
sprawy z wniosku:W. P. (1),J. P. (1),B. N.,G. P.,W. P. (2),D. B.,B. S.
przy udziale:M. B.,A. P. (1)
o: dział spadku poT. P.iA. P. (2)
p o s t a n a w i a

1
stwierdzić, że przedmiotem działu spadku poT. P.iA. P. (2)jest nieruchomość oznaczona jakodziałki nr (...)położona wW., obszaru 3,24 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Kolbuszowej prowadzona jest księga wieczysta Kw.Nr(...)

oraz udział 218/224 części w nieruchomości oznaczonej jakodziałki nr (...)położonej wW., obszaru 0,28 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Kolbuszowej prowadzona jest księga wieczysta Kw.Nr(...)o łącznej wartości179.785,72zł (sto siedemdziesiąt dziewięć tysięcy siedemset osiemdziesiąt pięć złotych 72/100)

2
stwierdzić, żedziałka nr (...)dzieli się nadziałki nr (...), zgodnie z mapą podziału sporządzoną przez biegłegoF. B.znajdującej się na k. 229

3
dokonać działu spadku poT. P.iA. P. (2)w ten sposób, że:

działkę nr (...)przydzielić na wyłączną własnośćW. P. (1)
działkę nr (...)przydzielić na wyłączną własnośćA. P. (1)
działkę nr (...)przydzielić na wyłączną własnośćB. N.

działki nr (...)oraz udział 218/224 części w działkach nr,(...),(...)na wyłączną własnośćM. B.

4
zasądzić tytułem dopłat

a/odB. N.na rzecz:
-A. P. (1)kwotę6.580,34zł (sześć tysięcy pięćset osiemdziesiąt złotych 34/100)
-J. P. (1)kwotę16.480,34zł (szesnaście tysięcy czterysta osiemdziesiąt złotych 34/100)
-D. B.kwotę4.060,60zł (cztery tysiące sześćdziesiąt złotych 60/100)
-W. P. (2)kwotę4.179,01zł (cztery tysiące sto siedemdziesiąt dziewięć złotych 01/100)
-G. P.kwotę4.060,60zł (cztery tysiące sześćdziesiąt złotych 60/100)
-B. S.kwotę4.179,01zł (cztery tysiące sto siedemdziesiąt dziewięć złotych 01/100)
b/odM. B.na rzecz:
-A. P. (1)kwotę5.383,93zł (pięć tysięcy trzysta osiemdziesiąt trzy złote 93/100)
-J. P. (1)kwotę13.483,93zł (trzynaście tysięcy czterysta osiemdziesiąt trzy złote 93/100)
-D. B.kwotę3.322,32zł ( trzy tysiące trzysta dwadzieścia dwa złote 32/100)
-W. P. (2)kwotę3.419,19zł (trzy tysiące czterysta dziewiętnaście złotych 19/100)
-G. P.kwotę3.322,32zł (trzy tysiące trzysta dwadzieścia dwa złote 32/100)
-B. S.kwotę3.419,19zł (trzy tysiące czterysta dziewiętnaście złotych 19/100)

5
nakazać ściągnąć od:

-W. P. (1)kwotę639,66zł (sześćset trzydzieści dziewięć złotych 66/100)
-A. P. (1)kwotę1.139,61zł (tysiąc sto trzydzieści dziewięć złotych 61/100)
-M. B.kwotę1.139,61zł (tysiąc sto trzydzieści dziewięć złotych 61/100)
-J. P. (1)kwotę1.139,61zł (tysiąc sto trzydzieści dziewięć złotych 61/100)
-B. N.kwotę1.139,61zł (tysiąc sto trzydzieści dziewięć złotych 61/100)
-D. B.kwotę284,90zł (dwieście osiemdziesiąt cztery złote 90/100)
-W. P. (2)kwotę284,90zł (dwieście osiemdziesiąt cztery złote 90/100)
-G. P.kwotę284,90zł (dwieście osiemdziesiąt cztery złote 90/100)
-B. S.kwotę284,90zł (dwieście osiemdziesiąt cztery złote 90/100)
na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Kolbuszowej tytułem brakującej części opłaty oraz kosztów sądowych poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa, w pozostałej części ustalić, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie we własnym zakresie
Sędzia Sądu Rejonowego
Jerzy Czownicki
Sygn. akt I Ns 30/15

UZASADNIENIE

postanowienia Sądu Rejonowego w Kolbuszowej

z dnia 11 lipca 2017 roku, sygn. akt I Ns 30/15
Wnioskiem, który wpłynął do Sądu Rejonowego w Kolbuszowej dnia 06 czerwca 2014r.W. P. (1),J. P. (1),B. N.,G. P.,W. P. (2),D. B.iB. S.wnieśli o dokonanie działu spadku poT. P., w skład którego wchodzi nieruchomość położona wW., gm.K.składająca się zdziałek nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...), w ten sposób, że powstałe wskutek podziału w/w działek:
-działki nr (...)otrzyma na własność wnioskodawcaW. P. (1),
-działki nr (...)otrzyma na własność wnioskodawcaJ. P. (1),
-działki nr (...)otrzyma na własność uczestnikA. P. (1),
-działki nr (...)otrzyma na własność wnioskodawczyniB. N.,
-działki nr (...)otrzymają na własność wnioskodawcyG. P.,W. P. (2),D. B.iB. S.w udziałach każdy po ¼,
-działki nr (...)otrzyma na własność uczestniczkaM. B.,
-działkę nr (...)otrzymają na własność wnioskodawcyW. P. (1),J. P. (1)iB. N.oraz uczestnicyA. P. (1)iM. B.w udziałach każdy po 1/6 części, zaś wnioskodawcyG. P.,W. P. (2),D. B.iB. S.w udziałach każdy po 1/24 części.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w Mielcu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą wK.z dnia 03 lipca 2013r., sygn. akt VI Ns(...)spadek poT. P.na podstawie ustawy nabyły dzieci:W. P. (1),A. P. (1),M. B.iJ. P. (1)oraz wnuczkaB. N.każde z nich po 4/24 części, a nadto wnukiD. B.,W. P. (2),G. P.iB. S.każde z nich po 1/24 części, zaś w skład spadku wchodzi nieruchomość położona wW., gm.K., dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr KW (...)obejmującadziałkę nr (...)o pow. 1,06 ha stanowiącą pastwiska, użytki rolne zabudowane oraz grunty orne idziałkę nr (...)o pow. 2,18 ha stanowiącą grunty orne.
Do wniosku o dział spadku zostały dołączone przez wnioskodawców wstępne plany podziałudziałek nr (...).
Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014r. uczestniczkaM. B.sprzeciwiła się wnioskowi podając, iż żąda przyznania jej na własność działki „obok drogi oraz działki wzdłuż od jednej drogi do drugiej drogi”, wskazując nadto, iż zajmuje się wszystkimi działkami wchodzącymi w skład spadku po zmarłymT. P.poprzez uprawę gruntów, zaznaczając, że „ma je w dzierżawie” na podstawie umowy zawartej z ojcem. Ponadto, pismem z dnia 03 marca 2015r. uczestniczka wskazała, iż w skład spadku poT. P.wchodzą opróczdziałek nr (...),działki nr (...), przedkładając jednocześnie odpis zksięgi wieczystej nr KW (...)oraz umowę z dnia 25 czerwca 2005r. zwierającą wolęT. P.odnośnie przekazania gospodarstwa rolnego uczestniczce.
Wskutek sporządzonej pisemnej opinii biegłego do spraw rolnych i gospodarczych, na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016r., na której byli obecni jedynie wnioskodawcaW. P. (1)i uczestniczkaM. B.(pozostali uczestnicy i wnioskodawcy prawidłowo zawiadomieni nie stawili się),W. P. (1)iM. B.zgodnie oświadczyli, że żądają działu spadku poT. P.polegającego na podzialedziałki nr (...)na cztery części i przydzielenie jednej części uczestniczce wraz z domem mieszkalnym zaś pozostałych trzech części wnioskodawcomW. P. (1)iB. N.oraz uczestnikowiA. P. (1)po jednej części dla każdego z nich, a wszystkich pozostałych działek na własność uczestniczkiM. B..
Kolejno na rozprawie w dniu 12 października 2016r., na której byli obecni wnioskodawcyW. P. (1)iB. N.oraz uczestniczkaM. B.(pozostali uczestnicy i wnioskodawcy prawidłowo zawiadomieni nie stawili się),W. P. (1),B. N.iM. B.zgodnie oświadczyli, że żądają działu spadku w ten sposób, by wszystkie działki poza działkami powstałymi z podziałudziałki nr (...)przyznać na własność uczestniczkiM. B., zaś przydzielenie działek powstałych z podziałudziałki nr (...)oraz ewentualne spłaty i dopłaty mają zostać dokonane według uznania Sądu.
Końcowo, wskutek wezwania wnioskodawców przez Sąd do ostatecznego sprecyzowania treści wniosku o dział spadku, pismem z dnia 31 marca 2017 roku wnioskodawcaW. P. (1)wskazał, iż dział spadku poT. P.ma nastąpić poprzez przyznaniedziałki nr (...)(powstałej po podzialedziałki nr (...)) na jego własność,działki nr (...)(powstałej po podzialedziałki nr (...)) na własność uczestnikaA. P. (1),działek nr (...)(powstałej po podzialedziałki nr (...)), nr(...)na własność uczestniczkiM. B., zaśdziałki nr (...)(powstałej po podzialedziałki nr (...)) na własnośćB. N., przy czym wnioskodawcaJ. P. (1)otrzyma spłatę w kwocie 30.000,00 zł solidarnie od wnioskodawczyniB. N.i uczestniczkiM. B.oraz wnioskodawcyD. B.,W. P. (2),G. P.iB. S.otrzymają spłatę w łącznej kwocie 30.000,00 zł solidarnie od wnioskodawczyniB. N.i uczestniczkiM. B..
Ponadto na rozprawie w dniu 05 lipca 2017 roku wnioskodawcaW. P. (1)oświadczył, że nie domaga się spłat z tytułu udziałów, o ile zostanie mu przyznanadziałka nr (...)i wraz z uczestniczkąM. B.podtrzymał zgodne ustalenia co do sposobu podziału.
Pozostali wnioskodawcy i uczestnicy nie zajęli stanowiska wobec zmodyfikowanego ostatecznie sposobu działu spadku, jak również się brali aktywnego udziału w postępowaniu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
SpadkodawczyniA. P. (2)zmarła w dniu 07 września 1994r. Spadek po niej na podstawie ustawy nabyliT. P.w 28/112 częściach,K. P.,J. P. (2),W. P. (1),A. P. (1),M. B.iJ. P. (1)po 12/112 części orazD. B.,W. P. (2),G. P.iB. S.po 3/112 części, przy czym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne nabyliT. P.w 28/112 częściach,K. P.,J. P. (2),W. P. (1),A. P. (1),M. B.iJ. P. (1)po 12/112 części orazW. P. (2)iB. S.po 6/112 części, co zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Mielcu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny wK.z dnia 03 lipca 2013r. sygn. akt VI Ns(...).
Po zmarłej córce spadkodawczyni –K. P.– spadek na podstawie ustawy nabyłaB. N., tak w ogólności, jak i co do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, zaś spadek po synu spadkodawczyni -J. P. (2)- nabyli jego żonaS. P.w 96/192 częściach orazT. P.w 72/192 częściach,W. P. (1),A. P. (1),M. B.,J. P. (1)iB. N.w 4/192 częściach orazD.-P.-B.,W. P. (2),G. P.iB. S.po 1/192 części.
SpadkodawcaT. P.zmarł w dniu 20 lutego 2010r. Spadek po nim na podstawie ustawy nabyliW. P. (1),A. P. (1),M. B.,J. P. (1)iB. N.po 4/24 części orazD. B.,W. P. (2),G. P.iB. S.po 1/24 części, co zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Mielcu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny wK.z dnia 03 lipca 2013r. sygn. akt VI Ns(...).

    /dowód: prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Mielcu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą wK.z dnia 03 lipca 2013r., sygn. akt I Ns(...)– akta związkowe sygn. akt I Ns(...)

SpadkodawcaT. P.był właścicielem nieruchomości składającej się zdziałek nr (...)na podstawie aktu nadania ziemi, zaś nieruchomość składająca się zdziałek nr (...)(uprzednio nr(...)),(...)(uprzednio nr(...)) i(...)(uprzednio nr(...)) stanowiła współwłasnośćT. P.i spadkodawczyniA. P. (2)na zasadach małżeńskiej wspólności majątkowej.
W skład spadku poT. P.iA. P. (2)wchodzi nieruchomość oznaczona jakodziałki nr (...)położona wW., o pow. 3,24 ha, dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr KW (...)oraz udział 218/224 części w nieruchomości oznaczonej jakodziałki nr (...)położonej wW., o pow. 0,28 ha, dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr KW (...).
Wartośćdziałki nr (...)wynosi 139.000,00 zł, wartośćdziałki nr (...)wynosi 33.000,00 zł, wartośćdziałki nr (...)wynosi 5.500,00 zł, wartośćdziałki nr (...)wynosi 2.000,00 zł zaśdziałki nr (...)- 500,00 zł. Łączna wartość opisanych wyżej nieruchomości wynosi według wyceny biegłego 180.000,00 zł.
Działka nr (...)o pow. 1,06 ha znajduje się bezpośrednio przy drodze gminnej i zabudowana jest murowanym budynkiem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi. W pozostałej części znajduje się zagospodarowane podwórko, zaś od strony zachodniej działka częściowo zarośnięta jest sadem, a częściowo użytkowana rolniczo.
Działka nr (...)o pow. 2,18 ha stanowi grunty orne, jest użytkowana.
Działki nr (...)o pow. 0,51 ha oraz nr(...)o pow. 0,13 ha stanowią użytki zielone, zaśdziałka nr (...)o pow. 0,28 ha stanowi łąkę.
Podział przedmiotowego gospodarstwa jest sprzeczny z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej. Jedynie wobecdziałki nr (...)zamieszkiwanej przez współwłaścicielkę niezainteresowaną prowadzeniem gospodarstwa rolnego możliwy jest podział, w wyniku którego zostałby wydzielony na rzecz użytkownika zabudowy teren do obsługi budynku mieszkalnego.
/dowód: odpisksięgi wieczystej nr KW (...)k. 4-6, wypisy z rejestru gruntów k. 9-10, k. 11-12, protokół z oględzin wraz z fotografiami k. 106-112, opinia biegłego ds. rolnych i gospodarczych k. 119-123, opinia uzupełniająca biegłego ds. rolnych i gospodarczych k. 179, wypis z rejestru gruntów k. 272-273, wykaz zmian gruntowych k. 274-276, operat szacunkowy k. 284-339/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody, w tym dowody z dokumentów urzędowych, stanowiących dowód tego, co w nich zaświadczono.
Sąd za wiarygodne uznał opinie powołanych w sprawie biegłych: ds. szacowania nieruchomości mgr inż.W. P. (3)i geodety mgr inż.F. B.. Opinie te są w ocenie Sądu jasne i wyczerpujące. Opinie te zostały sporządzone przez osoby dysponujące niezbędną wiedzą oraz doświadczeniem zawodowym. Sposób dochodzenia przez biegłych do wniosków końcowych, z punktu widzenia wymagań logiki i zasad doświadczenia życiowego, pozwolił Sądowi ocenić opinie jako wiarygodne i rzetelne. Należy zwrócić również uwagę, że żadna ze stron postepowania nie kwestionowała kompetencji biegłego, jak również nie złożyła zarzutów co do treści sporządzonych przez wymienionych biegłych opinii.
Podobnie Sąd ocenił opinię biegłego ds. rolnych i gospodarczych mgr inż.P. B.. Co się zaś tyczy zarzutów wnioskodawcyW. P. (1), biegły w opinii uzupełniającej szczegółowo się do nich odniósł, jak również przekonywująco wyjaśnił dlaczego podział przedmiotowego gospodarstwa rolnego jest niezgodny z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej, a jedynie wobecdziałki nr (...)jest możliwy. Po wydaniu przez biegłego opinii uzupełniającej nie była one już kwestionowana i nie wnoszono o uzupełnienie materiału dowodowego w tym zakresie.

Sąd zważył, co następuje:
Z chwilą stwierdzenia nabycia spadku na rzecz kilku spadkobierców powstaje między nimi wspólność praw i obowiązków spadkowych, która utrzymuje się do chwili dokonania działu spadku.
Do zniesienia tego typu współwłasności konieczne jest zastosowanie przepisów o dziale spadku, w szczególnościart. 1035 i nast. kc,art. 1070 i nast. kcorazart. 680 i nast. kpc.
Dział spadku zgodnie zart. 1037 § 1 kcmoże nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców, przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 1035 § 1 kc).
Stosownie doart. 684 kpcskład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd. Skład spadku określa się na chwilę otwarcia spadku, zaś następujące po niej działania skutkujące zmianą właścicieli przedmiotów spadkowych nie mają wpływu na skład spadku. W uchwale z dnia 27 września 1974 roku w sprawie III CZP 58/74 (Lex nr 1801) Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, iż w dziale spadku na podstawieart. 1035 i nast. kcstan spadku ustala się według otwarcia spadku, jego zaś wartość - według cen z chwili dokonania działu.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostawała kwestia dotycząca składników majątku spadkowego, przedmiotem tym jest bowiem gospodarstwo rolne obejmujące nieruchomość oznaczoną jakodziałki nr (...)położoną wW., o pow. 3,24 ha, dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr KW (...)oraz udział 218/224 części w nieruchomości oznaczonej jakodziałki nr (...)położonej wW., o pow. 0,28 ha, dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr KW (...). Przedmiotowy udział w 218/244 części w prawie własności nieruchomości oznaczonej jakodziałki nr (...)wynika z faktu, iż pozostały udział w 6/224 części w prawie własności w/w działek nabyła na podstawie dziedziczenia poJ. P. (2)jego małżonkaS. P., która nie jest uczestniczką przedmiotowego postępowania.
W tym miejscu zważyć należy, iż co prawda wnioskodawcy w składanych pismach procesowych oraz ustnie na rozprawie wskazywali, iż domagają się działu spadku poT. P., niemniej jednak mając na uwadze, iż w skład majątku spadkowego wchodziłydziałki nr (...)będące uprzednio własnościąT. P.iA. P. (2)na zasadach wspólności majątkowej, należało przedmiotowy wniosek traktować jako wniosek o dział spadku poT. P.iA. P. (2).
Kierując się zatem opinią powołanego w sprawie biegłego rzeczoznawcy oraz przedłożonymi dokumentami w sprawie w postaci: odpisu księgi wieczystej (k. 4-6), wypisów z rejestru gruntów (k. 9-12, 272-273), wykazu zmian gruntowych (k. 274-276) oraz postanowienia SR w Kolbuszowej z dnia 03 lipca 2013r., sygn. akt VI Ns(...)(k. 76 akta związkowe sygn. akt VI Ns(...)) Sąd ustalił, że przedmiotem działu spadku poT. P.iA. P. (2)jest nieruchomość oznaczona jakodziałki nr (...)położona wW., obszaru 3,24 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Kolbuszowej prowadzona jestksięga wieczysta KW nr (...)oraz udział 218/244 części w nieruchomości oznaczonej jakodziałki nr (...)położonej wW., obszaru 0,28 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Kolbuszowej prowadzona jestksięga wieczysta KW nr (...)o łącznej wartości 179.785,72 zł. Kwota ta wyliczona została stosownie do wartościdziałek nr (...)oraz wartości udziałów 218/224 części w prawie własnościdziałek nr (...), a wynika z następujących wyliczeń: 172.000,00 zł (wartośćdziałki nr (...)) + 4.000,00 zł (wartość udziałuT. P.w ½ części w prawie własnościdziałek nr (...)wynikający ze wspólności ustawowej małżeńskiej) + 1.000,00 zł (wartość udziałuT. P.w 28/112 części w prawie własnościdziałek nr (...)odziedziczonego po małżonceA. P. (2)posiadającej ½ udziału w prawie własności w/w działek), co daje łącznie kwotę 177.000,00 zł. Do powyższej kwoty należy doliczyć kwotę w wysokości 3.000,00 zł pomniejszoną o kwotę 214,28 zł, (tj. wartość udziału 6/224 części w prawie własnościdziałek nr (...), będącego własnościąS. P.) wynikającą z pozostałych odziedziczonych poA. P. (2)udziałów w prawie własnościdziałek nr (...).
Wnioskodawcy finalnie domagali się dokonania fizycznego podziałudziałki nr (...)na cztery części, wskutek którego powstanądziałki nr (...), i przyznaniedziałki nr (...)zabudowanej domem mieszkalnym na własność wnioskodawczyniB. N.,działki nr (...)na własność wnioskodawcyW. P. (1),działki nr (...)na własność uczestnikaA. P. (1), zaśdziałki nr (...)orazdziałek nr (...)na własność uczestniczkiM. B., przy jednoczesnym zasądzeniu spłat od wnioskodawczyniB. N.i uczestniczkiM. B.na rzecz pozostałych uczestników postępowania, z wyjątkiem wnioskodawcyW. P. (1), który spłaty nie żądał.
Zważyć należy, iż w sprawach o podział majątku wspólnego Sąd – jeżeli nie zachodzą ku temu przeszkody wymienione wart. 622 § 2 kpc– ma obowiązek uwzględnić zgodny wniosek stron o dział spadku, gdyż stosownie doart. 622 kpcw zw. zart. 688 kpcpierwszeństwo ma dokonanie podziału w oparciu o zgodny wniosek stron co do działu spadku.
Dla zgodnego wniosku przepisy regulujące postępowanie działowe nie wymagają zachowania szczególnej formy. Wniosek taki może być zgłoszony w różnoraki sposób: we wspólnym wniosku inicjującym postępowanie, ustnie na rozprawie czy też w postaci odrębnych wniosków zgłoszonych przez współwłaścicieli.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zgoda stron co do proponowanego ostatecznie sposobu działu spadku była niewątpliwa. Zważyć należy, że co prawda aktywny udział w przedmiotowym postępowaniu brali jedynie wnioskodawcaW. P. (1)oraz uczestniczkaM. B.(częściowo również wnioskodawczyniB. N.), zaś pozostali uczestnicy postępowania w żaden sposób nie negowali propozycji odnośnie sposobu działu spadku, nie kwestionowali sporządzonych w toku postępowania opinii, jak też nie oponowali przeciwko wszelkim modyfikacjom wniosku o dział spadku. Trudno zatem wobec powyższego przyjąć – w sytuacji, gdy pomimo prawidłowego powiadamiania pozostałych uczestników postępowania, tj.J. P. (1),D. B.,W. P. (2),G. P.,B. S.iA. P. (1)o czynnościach sądowych i procesowych wnioskodawcówW. P. (1)iB. N.oraz uczestniczkiM. B., nie podejmowali oni w sprawie żadnych czynności – że równocześnie nie zgadzali się oni na ostatecznie przedstawiony w piśmie wnioskodawcyW. P. (1)z dnia 31 marca 2017r. oraz na rozprawie w dniu 05 lipca 2017r. sposób działu spadku poT. P.iA. P. (2).
Wskutek powyższego Sąd przyjął, iż wniosek o dział spadku poT. P.iA. P. (2)jest wnioskiem zgodnym, co skutkowało jego uwzględnieniem. Sąd miał przy tym na uwadze, że (mimo żądania przydzieleniadziałek nr (...)na wyłączna własność uczestniczkiM. B.) odnośniedziałek nr (...)możliwe było przyznanie jej na własność jedynie udziału wynoszącego 218/244 części, gdyż tylko taki udział wchodził w skład majątku spadkowego poT. P.iA. P. (2).
Zważyć w tym miejscu należy, że z treściart. 211 kci nast. w zw. zart. 1035 kcwynika, żeKodeks cywilnypreferuje dział spadku dokonany poprzez podział fizyczny, stawiając ten sposób na pierwszym miejscu, na kolejnych zaś przyznanie rzeczy jednemu ze spadkobierców, a w ostateczności zarządzenie sprzedaży rzeczy w trybie przepisówKodeksu postępowania cywilnego. W przypadku przyznania rzeczy wchodzącej w skład spadku jednemu ze spadkobierców na rzecz pozostałych zasadza się stosowne spłaty (art. 212 § 2 kc).
Ponadto, jeżeli zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego poprzez podział między współwłaścicieli byłoby sprzeczne z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej, sąd przyzna to gospodarstwo temu współwłaścicielowi, na którego wyrażą zgodę wszyscy współwłaściciele (art. 213 kc).
Jak już wyżej podniesiono, w niniejszej sprawie współwłaściciele ostatecznie zgodnie wskazali sposób działu spadku, który w ocenie Sądu jest dopuszczalny, a nadto racjonalny.
Biegły sądowy d/s rolnych i gospodarczychP. B.w pisemnej opinii sporządzonej dnia 05 czerwca 2015r., uzupełnionej pisemną opinią z dnia 16 listopada 2015r. wskazał, iż zaproponowany pierwotnie fizyczny podział gospodarstwa rolnego stosownie do udziałów jest gospodarczo niezasadny i niezgodny z zasadamiustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, przy czym wskazał, iż możliwy jest podział jedynie działki zabudowanej domem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi, tj.działki nr (...), w celu wydzielenia na rzecz użytkownika zabudowy części działki stanowiącej teren obsługi zabudowy od strony drogi (k. 119-123, k. 179).
Zważyć należy bowiem, że zasięgnięcie opinii biegłego jest obligatoryjne nie tylko co do formy podziału, ale także co do samej dopuszczalności podziału gospodarstwa rolnego. Okoliczność, że gospodarstwo rolne składa się z kilku wydzielonych ewidencyjnie działek oraz, że dla różnych części gospodarstwa powadzone są odrębne księgi wieczyste niewątpliwie sprzyja technice podziału jednakże nie ma istotnego znaczenia dla oceny, czy wydzielone, przy zastosowaniu tego kryterium, gospodarstwa gwarantują racjonalne prowadzenie każdego z nich i nie może przesądzać o zaniechaniu korzystania przez Sąd z opinii biegłych (por. postanowienie SN z dnia 30 listopada 2007 r. IV CSK 305/07, LEX nr 750015). Co istotne, powyższe rozważania dotyczące konieczności zbadania przez Sąd dopuszczalności podziału gospodarstwa rolnego poprzez zasięgniecie opinii biegłego odnoszą się w jednakowym stopniu do działu spadku dokonywanego na zgodny wniosek stron, gdyż i w tym przypadku, Sąd obowiązany jest czuwać nad tym, by projekt podziału nie sprzeciwiał się prawu.
Stąd też Sąd, mając na względzie zgodne stanowiska wnioskodawców i uczestników, którzy zmodyfikowali wniosek o dział spadku wskutek wydania powyższej opinii przez biegłego, dokonał podziałudziałki nr (...)na cztery działki zaprojektowane przez biegłego geodetęF. B.(według mapy podziału k. 229) idziałkę nr (...)o wartości 24.000,00 zł przyznał na wyłączną własnośćW. P. (1),działkę nr (...)o wartości 18.000,00 zł przyznał na wyłączną własnośćA. P. (1),działkę nr (...)o wartości 73.000,00 zł przyznał na wyłączną własnośćB. N., zaśdziałkę nr (...)o wartości 24.000,00 zł na wyłączną własnośćM. B.. Ponadto, biorąc pod uwagę zgodny wniosek stron na wyłączną własnośćM. B.Sąd przyznał pozostałe składniki majątku spadkowego, tj.działkę nr (...)o wartości 33.000,00 zł oraz udział 218/224 części w prawie własnościdziałek nr (...)o wartości 2.785,72 zł.
Takie rozstrzygnięcie Sądu jest nie tylko zgodne z wnioskiem stron postępowania, lecz uwzględnia także fakt, iż - jak wynika z oświadczeń stron (k. 60v) - toM. B.zajmowała się prowadzeniem przedmiotowego gospodarstwa rolnego, zaś pozostali uczestnicy postępowania takiej woli nie wyrażali.
Jak ustalono w toku postępowania, udziały wnioskodawcówW. P. (1),J. P. (1)iB. N.oraz uczestnikówM. B.iA. P. (1)w masie spadkowej poT. P.wynoszą po 4/24 części, zaś udziały wnioskodawcówD. B.,W. P. (2),G. P.iB. S.wynoszą po 1/24 części. Z kolei udziały wnioskodawcówW. P. (1),J. P. (1)iB. N.oraz uczestnikówM. B.iA. P. (1)w masie spadkowej poA. P. (2)wynoszą po 12/112 części, zaś udziały wnioskodawcówD. B.,W. P. (2),G. P.iB. S.wynoszą po 6/112 części.
Mając na uwadze wartość przedmiotowych działek i udziałów w prawie własności działek oraz wysokość udziałów stron w majątku spadkowym, wartość przypadających wnioskodawcomW. P. (1),J. P. (1)iB. N.oraz uczestnikomA. P. (1)iM. B.sched spadkowych wynosi po 29.964,27 zł na rzecz każdego z nich, wartość przypadających wnioskodawcomD. B.iG. P.sched spadkowych wynosi po 7.382,92 zł, zaś wartość przypadających wnioskodawcomW. P. (2)iB. S.sched spadkowych wynosi po 7.598,20 zł.
W związku z tym, iż wartości przyznanych wnioskodawczyniB. N.i uczestniczceM. B.działek i udziałów w prawie własności działek wchodzących w skład masy spadkowej przekraczają przypadające im schedy spadkowe, Sąd kierując się stanowiskiem uczestników postępowania, zasądził odB. N.iM. B.na rzecz pozostałych stron (za wyjątkiemW. P. (1), który dopłaty nie żądał) dopłaty stosownie do przysługujących im udziałów, uwzględniając równocześnie w przypadku uczestnikaA. P. (1)wartość przyznanej mudziałki nr (...).B. N.otrzymała działkę o wartości 73.000,00 zł, zaśM. B.otrzymała działki i udział w prawie własności działek o łącznej wartości 64.785,72 zł, a zatem razem otrzymały majątek w łącznej wysokości 137.785,72 zł. Powoduje to, iżB. N.otrzymała majątek o wartości ok. 55 % z kwoty 137.785,72 zł, zaśM. B.o wartości ok. 45 % z kwoty 137.785,72 zł, co wpłynęło na sposób zasądzenia od nich dopłat na rzecz pozostałych uczestników, proporcjonalnie według wartości otrzymanego przez nie, a określonego procentowo majątku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 kpc, zgodnie z którym każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zważyć należy, iż w tzw. sprawach działowych nie zachodzi przewidziana wart. 520 § 2 i § 3 3 kpcsprzeczność interesów tych uczestników, którzy domagają się podziału, niezależnie od tego, jaki sposób podziału postulują i jaki wnioski składają w tym względzie. Obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie oznacza, że uczestnik ponosi koszty nie tylko tych czynności, które sam dokonał, ale i tych które zostały dokonane przez sąd na jego wniosek.
Do kosztów w niniejszej sprawie należy zaliczyć zatem wydatki związane z przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłych. Łączne wydatki z sum budżetowych na ten cel wyniosły 5.837,70 zł (w tym 51,00 zł - koszty związane z przejazdem na oględziny). Mając na uwadze, że wszyscy uczestnicy postępowania byli w równym stopniu zainteresowani jego wynikiem, to również koszty sądowe powinny ich obciążyć po równo. Dotychczas koszty postepowania poniósł wnioskodawcaW. P. (1)poprzez uiszczenie części opłaty sądowej w wysokości 500 zł. Pozostałe zaś koszty w kwocie 6.337,70 zł (opinie biegłych i brakujący wpis) poniósł tymczasowo Skarb Państwa.
Wobec powyższego Sąd, stosownie do udziałów stron, obciążył wnioskodawców i uczestników obowiązkiem zwrotu sum budżetowych (uwzględniając koszty poniesione przezW. P. (1)), zaś w pozostałym zakresie ustalił, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie we własnym zakresie.

Sędzia Sądu Rejonowego
Jerzy Czownicki

ZARZĄDZENIE

1

(...)
(...)(...)(...)

2
(...)(...)

(...)(...)

(...)