Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1728/16
Data wyroku: 2017-03-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Akt stanu cywilnego
Podstawa prawna: art. 36 Prawo o aktach stanu cywilnego

Sygn. akt III Ca 1728/16

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2016 roku w sprawie sygn. akt I Ns 763/15 Sąd Rejonowy w Kutnie z wniosku GminyS.z udziałemR. D.iH. D.oddalił wniosek o sprostowanie aktu urodzeniaR. K..
Sąd I instancji ustalił, że w dniu 18 maja 1945 roku dokancelarii (...)wS.o godzinie jedenastej stawił sięA. B., mechanik zeS., który w obecnościC. Ż.iZ. S.zW.okazał dziecię płci męskiej oświadczając, iż urodziło się ono dnia 16 grudnia1943 roku wP.z nieobecnego z powodu działań wojennychR. K., rolnika, mającego lat dwadzieścia siedem. Na chrzcie temu dziecku zostały nadane imionaR. J., a chrztu dokonał ksiądzA. C., proboszcz tej parafii.A. B.był ojcemE. B., która była matką w/w dziecka.
Następnie w dniu 8 marca 1948 roku zostało wydane świadectwo urodzenia i chrztu w którym zaświadczono, żeR. B.synG. B.urodził się wP.dnia 16 grudnia 1943 roku.
W dniu 11 marca 1948 rokuE. B.wstąpiła w związek małżeński zK. D.synJ. D..
W dniu 12 marca 1948 roku w Kancelarii Notarialnej wG.przed notariuszemJ. G.stawił sięS., synJ. D.i oświadczył, iż uznaje za swego syna naturalnegoR. J., zrodzonego w nieślubnym jego związku z niezamężnąG. B.w dniu 16 grudnia 1943 roku, a którego to dziecka akt urodzenia wpisany został do ksiąg stanu cywilnego parafiiS., dekanatu(...)w dniu 18 maja 1945 roku nr 25/45, przy tym akcie urodzenia ojciec dziecka nie został wymieniony. Powyższe oświadczenie zostało złożone stosownie do treści art. 31 wówczas obowiązującego Prawa o aktach stanu cywilnego. Powyższe oświadczenie zostało sporządzone w formie aktu notarialnego za numerem 135/48.
R. D.w akcie urodzenia został wpisany jakoR. K.. Jako ojciec został wskazanyR. K., a jako matkaG. B. z domu B., natomiast osobą zgłaszającą urodzenie byłA. B..
Wobec tego, że wniosek o sprostowanie aktu urodzenia został w przedmiotowej sprawie złożony w dniu 28 września 2015 roku Sąd zastosował przepisy art. 36 w zw. z art. 35 ustawy z dnia 28 listopada 2014 roku Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1741), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2015 roku. Sprostowanie aktu stanu cywilnego może dotyczyć jedynie danych niezgodnych z danymi dotyczącymi tej samej osoby, jeżeli ów błędny zapis jest skutkiem niedokładności, błędu przy sporządzaniu tego aktu, z istoty słowa sprostowanie wynika bowiem, iż jest to czynność prostująca jakiś błąd, niedokładność. Istotą sprostowania każdej decyzji, orzeczenia, wpisu, czyli i aktu stanu cywilnego jest bowiem przywrócenie mu treści odpowiadającej rzeczywistej woli osoby go sporządzającej, czyli w tym przypadku ProboszczaR.-Katolickiej Parafii wS., a nie woli osób wnioskujących o jego sporządzenie. Tymczasem jak wynika z treści ksiąg parafialnych, którym nie przeczą ani wnioskodawca ani uczestnicy, akt urodzenia został sporządzony zgodnie z oświadczeniem osoby dokonującej zgłoszenia i w pełni odzwierciedla wolę osoby go sporządzającej, takiej też treści został przekazany urzędom stanu cywilnego w oparciu o przepisydekretu z dnia 25 września 1945 r. Przepisy wprowadzające prawo o aktach stanu cywilnego(Dz. U. z dnia 7 listopada 1945 r., nr 48, poz. 273). Przywoływany natomiast przez wnioskodawcę akt notarialny nr 135/48 odnosi się do sytuacji, która została wskazana w treściart. 68 dekretu z dnia 25 września 1945 roku Prawa o aktach stanu cywilnego(Dz. U. z dnia 7 listopada 1945 r., nr 48, poz. 272) i umożliwiał dokonanie wzmianki w akcie urodzenia na podstawie art. 31 wskazanego wyżej dekretu.
Sąd Rejonowy uznał jednak, że uwzględnienie wniosku i sprostowanie aktu urodzenia w trybieart. 36 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnegozmierzałoby w istocie do ustalenia pochodzenia uczestnika, co stanowiłoby obejście prawa.
Apelację od powyższego orzeczenia złożył uczestnikR. D., który ne wskazując podstaw prawnych wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i sprostowanie aktów zgodnie z wnioskiem GminyS.. W uzasadnieniu wskazał, że od ponad 70 lat nosi nazwisko(...),S. D.był jego ojcem, notarialnie uznał za swojego naturalnego syna i to on powinien widnieć w akcie urodzenia jako ojciec.
Sąd Okręgowy w Lodzi zważył, co następuje.
Apelację należało uznać za bezzasadną.
Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowił przepis art. 36 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 1741; tj. z dnia 21 listopada 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 2064)) , który stanowi, że sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli:
1) sprostowanie aktu stanu cywilnego jest niemożliwe na podstawie akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub innych aktów stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych albo zagranicznych dokumentów stanu cywilnego, o których mowa w art. 35 ust. 2;
2) sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest możliwe wyłącznie na podstawie dokumentów wymienionych w pkt 1..
Podstawę sprostowania aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego mogą stanowić tylko dokumenty wymienione wart. 35 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. W sytuacji gdy ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga dokonania ustaleń faktycznych oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym (art. 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego).
O błędnym lub nieścisłym zredagowaniu aktu stanu cywilnego, uzasadniającym konieczność jego sprostowania, można mówić wówczas, gdy pewien element treści tego aktu, m. in. data urodzenia, wpisany został niezgodnie z prawdą (postanowienie SN z dnia 21 listopada 1997 r.II CKU 59/97).
W rozpoznawanej sprawie jest wiele wątpliwości nie tylko dotyczących osoby ojca uczestnika, ale także nie było wiadome, jaki status był matki uczestnika, a mianowicie, czy była mężatką czy też stanu wolnego.
Z treści bowiem zapisu z księgi parafialnej wynika, że w dniu 18 maja 1945 roku stawił się w kancelarii parafiiS.A. B., który oświadczył, że dziecko płci męskiej, któremu nadano imionaR. J.urodziło się z nieobecnego z powodu działań wojennychR. K., rolnika lat 27 i jego małżonkiG.z domu(...)letniej. Z załączonego do akt odpisu zupełnego aktu urodzenia uczestnikaR. B.wynika, że jego matka nosiła nazwiskoK., z domuB., co wskazywałoby, że była mężatką.
Z kolei z aktu notarialnego nr rep 135/48 z dnia 19 marca 1948 roku wynika, żeS. D., synJ.uznał za swego syna naturalnegoR. B.zrodzonego w nieślubnym związku z niezamężnąG. B..S. D.pouczono o konieczności dokonania wpisu do ksiąg stanu cywilnego parafii i uczynienia wzmianki na marginesie aktu urodzenia dziecka stosownie do art. 31 Prawa o aktach stanu cywilnego z dnia 25 września 1945 roku.
W sprawie poza kserokopiami aktu notarialnego i zapisu z księgi parafialnej nie potwierdzonymi za zgodność z oryginałem przez profesjonalnego pełnomocnika wnioskodawcy nie zaoferowano żadnych dowodów, a w szczególności nie zwrócono się chociażby do parafii wS.o informację, czy dokonano zgłoszenia aktu uznania dziecka. Zgodnie zart. 62 dekretu z 25 września 1945 roku Prawa o aktach stanu cywilnegoosoba ojca dziecka pozamałżeńskiego będzie wymieniona jedynie na skutek jego oświadczenia. Według tej regulacji, jeżeli przyjąć, że matka uczestnika była niezamężna w chwili urodzenia dziecka to dane dotyczące osoby ojca powinny być wpisane na marginesie tylko w razie uznania dziecka przez ojca. Ponadto art. 68 tego dekretu stanowił, że w razie zawarcia związku małżeńskiego przez rodziców dziecka pozamałżeńskiego wpisuje się w akcie urodzenia dziecka wzmiankę dodatkową o uprawnieniu. Do zgłoszenia zobowiązani są rodzice przy sporządzeniu aktu małżeńskiego. Jeśli tego nie uczynili, wpisanie wzmianki następuje na wniosek każdego zainteresowanego zgłoszony w urzędzie stanu cywilnego, w którym sporządzony został akt urodzenia dziecka, przy czym fakt uprawnienia winien być wykazany dokumentami publicznymi.
Jeśli zaś matka uczestnika była żonąR. K., co wynika z zapisu w księgach parafialnych i aktu urodzenia uczestnika, to istniało domniemanie ojcostwa męża matki.
Nie bez znaczenia jest fakt, który umknął uwadze Sądu I instancji, a mianowicie oprócz istotnych wątpliwości co do statusu matki uczestnika, to występuje też rozbieżność w imieniu matki uczestnika. W złożonej kserokopii odpisu skróconego aktu małżeństwa wskazano, że związek małżeński zawarłK. D.zE. B., zaś w złożonych dokumentach z parafii i akcie notarialnym widniejeG. B..
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie jest możliwe ustalenie danych osobowych jego biologicznego ojca, jak również danych jego matki, jak również, czy urodził się jako dziecko ślubne z domniemanego związku małżeńskiego, czy też jest dzieckiem pozamałżeńskim. Bezsporne ustalenie powyższych kwestii jest konieczne by
A zatem konieczne jest w pierwszej kolejności wyjaśnienie występujących rozbieżności pomiędzy dokumentami w jego rodziców danych osobowych, ponieważ  różnice w danych  są zasadnicze i nie pozwalają na sprostowanie aktu urodzenia uczestnika.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.oddalił apelację.