Sąd Okręgowy w Gdańsku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 101/17
Data wyroku: 2017-05-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Michał Jank
Słowa kluczowe: Odpowiedzialność Skarbu Państwa
Podstawa prawna: art. 417 ze zn. 1 § 2 k.c.

Sygn. akt I C 101/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 maja 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gdańsku I Wydział Cywilny
w składzie :
Przewodniczący : SSR del. Michał Jank
Protokolant : sekr. sąd. Magdalena Sokołowska
po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. w Gdańsku, na rozprawie
sprawy z powództwaA. J.
przeciwkoSkarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu wG.
o zapłatę

I
oddala powództwo;

II
zasądza od powódkiA. J.na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 4.800 zł (cztery tysiące osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
PowódkaA. J.wniosła do Sądu Okręgowego w Gdańsku pozew przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego wG., domagając się zapłaty na jej rzecz kwoty 22.350 zł tytułem odszkodowania za szkodę wyrządzoną orzeczeniem sądowym - wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku w sprawie XV C 671/12 - z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty. Ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu.
W uzasadnieniu powódka wskazała, iż orzekając w sprawie o sygn. akt XV C 671/12 Sąd Okręgowy nie uwzględnił modyfikacji powództwa i cofnięcia go o kwotę 12.952 zł, czym naraził powódkę na szkodę w kwocie 22.500 zł. Na szkodę tę składa się kwota cofnięcia pozwu powiększona o odsetki (5.946 zł) oraz koszty egzekucyjne (3.460 zł).
Powódka podniosła, iż w sprawie XV C 671/12R. P.domagał się zasądzenia od niej kwoty 78.612 zł z odsetkami. Z kolei w piśmie z dnia 16.07.2013 r.R. P.zmodyfikował żądanie pozwu, domagając się kwoty 65.660 zł.A. J.wskazała, iż Sąd w powyższej sprawie oddalił powództwo w zakresie kwoty 39.376 zł. Orzekając nie uwzględnił modyfikacji powództwa i za podstawę przyjął pierwotną wartość przedmiotu sporu. W rezultacie zasądzono odA. J.na rzeczR. P.kwotę 35.500 zł z ustawowymi odsetkami oraz kosztami w proporcji 55% do 45%.
W odpowiedzi na pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. Wskazał, iż z uzasadnienia wyroku w sprawie XV C 671/12 nie wynika, aby Sąd dopuścił się błędu. Brak zaznaczenia w części historycznej pozwu, że powództwo częściowo cofnięto, pozostał bez wpływu na wysokość zasądzonego roszczenia. Błąd w ustalaniu wysokości kosztów procesu popełnił referendarz sądowy. Uchybienie to zostało jednak naprawione wobec skutecznej skargi na orzeczenie referendarza. Co więcej,R. P.nie ograniczył powództwa o określoną kwotę, lecz ograniczył kwotę globalną pozwu, na którą składały się poszczególne roszczenia związane z wystawionymi fakturami i rozliczeniami poszczególnych etapów robót. Roszczenie powoda oceniał Sąd Okręgowy analizując każdy z jego fragmentów oddzielnie. Zasadność każdego z tych elementów oddzielnych uznawana była jedynie wtedy, kiedy powód wykazał ich słuszność. Roszczenie co do uwzględnionej przez sąd kwoty 35.000 zł zostało uznane za zasadne - bez względu na ogólną wartość roszczeń. Usterka w postaci niewskazania wprost w uzasadnieniu wyroku częściowego cofnięcia pozwu jest bez znaczenia dla wysokości uwzględnionego przez Sąd roszczenia.
Ponadto pozwany wskazał, że postępowanie o sygn. akt XV C 671/12 jest prawomocnie zakończone, a Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 26.09.2014 r. oddalił apelację od zapadłego rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej powódka nie przedstawiła prejudykatu w postaci orzeczenia o stwierdzeniu niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Ponadto zainicjowana sprawa zmierza ku podważeniu skuteczności prawomocnego wyroku. Nadto nie wykazano, by wyrok nosił cechę bezprawności i mógł stanowić zdarzenie szkodzące. Z jego analizy wynika wprost, że Sąd zasądził tę część kwoty wskazanej przez powoda, którą uznał za wykazaną. Sąd w uzasadnieniu sprecyzował, z jakich konkretnie faktur zasądził kwotę 35.500. Jednocześnie nie cofnięto powództwa w stosunku do tych faktur.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny
Przed Sądem Okręgowym w Gdańsku, XV Wydziałem Cywilnym toczyła się sprawa z powództwaR. P.przeciwkoA. J.o zapłatę kwoty 78.612 zł z odsetkami z tytułu niewykonania przez pozwaną zawartej między stronami umowy o roboty budowlane (XV C 671/12). W tejże sprawie powód pismem z 11 lipca 2013 r. ograniczył żądanie pozwu do kwoty 65.660 zł
Sąd Okręgowy w Gdańsku, XV Wydział Cywilny w wyroku z dnia 6 listopada 2013 r. zasądził od pozwanejA. J.na rzecz powoda kwotę 35.500 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3.04.2011 r. do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Ponadto w 55% obciążył powoda kosztami procesu, pozwaną z kolei w 45%. Szczegółowe wyliczenie kosztów Sąd pozostawił referendarzowi sądowemu.
Apelacja od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem z 26 września 2014 r.
Sąd Okręgowy w sprawie XV C 671/12 ustalił m.in., że w dniu 1.08.2007 r. strony zawarły umowę o roboty budowlane. Termin zakończenia prac określono na dzień 30.11.2007 r. Prace miały się odbywać etapami, a odbiór każdego etapu następować miał w formie protokołu. Protokoły z kolei miały stanowić podstawę do wypłaty wynagrodzenia za dany etap. Umowa obejmowała łącznie XV etapów. Wynagrodzenie za poszczególne etapy wynosiło: I - 9.000 zł, II - 28.000 zł, III - 36.000 zł, IV - 49.000 zł, V - 46.500 zł, VI - 5.000 zł,. VII - 47.000 zł, VIII - 64.800 zł, IX - 5.700 zł, X - 55.000 zł, XI - 64.000 zł, XII - 44.500 zł, XIII - 72.900 zł, XIV - 9.800 zł, XV - 2.300 zł - łącznie 540.000 zł. W dniu 27.11.2007 r. sporządzono protokół odbioru wykonanych prac, jednak nie wyszczególniono w nim kwot odpowiadających konkretnym pracom. W dniu 31.03.2009 r. powód wystawiłfakturę Vat nr (...)na kwotę 21.400 zł. Faktury nie podpisał inwestor. Pozwana nie uregulowała z tej faktury kwoty 3.400 zł. W dniu 30.06.2009 r. powód wystawiłfakturę Vat nr (...)r. na kwotę 32.100 zł orazfakturę nr (...)opiewającą na kwotę 39.376 zł, na poczet której wpłacono kowtę 12.000 zł. W dniu 1.06.2009 r. kierownik budowy domu oświadczył, iż wykonano go zgodnie z wszelkimi wymaganiami. Prace elewacyjne rozpoczęto w listopadzie 2007 r. i zakończono w maju 2009 r. W dniu 3.06.2009 r. podwykonawca wystawiłfakturę nr (...)na kwotę 1.952 zł, którą powód uregulował. Z powyższego tytułuA. J.nie rozliczyła się z nim. W piśmie z dnia 25.03.2011 r.R. P.wezwałA. J.do zapłaty kwoty 78.612 zł. W rozważaniach Sąd Okręgowy wskazał m.in., iż pozwana nie uiścił kwoty 3.400 zł z tytułufaktury (...)oraz kwoty 32.100 zfaktury (...)i taką kwotę zasądził oddalając powództwo w pozostałym zakresie.
Postanowieniem z 14 kwietnia 2015 r. w sprawie XV C 671/12 Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powodaR. P.kwotę 1477,35 zł tytułem zwrot opłat sądowych.
/dowód: pozew – akta XV C 671/12; pismo z 11.07.2013 r. – k. 18; wyrok z 6.11.2013 r. – k. 9-17; postanowienie z 14.04.2015 r. – k. 19/
Sąd zważył, co następuje:
Stan faktyczny w sprawie w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia
Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dokumentów, z których część miała charakter dokumentów urzędowych. Treść żadnego z dokumentów nie została zakwestionowana przez strony. Z tych też względów stały się one podstawą ustaleń faktycznych w sprawie.
Roszczenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Powódka swoje żądanie opierała na twierdzeniu o wyrządzeniu jej szkody majątkowej na skutek wyroku wydanego w sprawie XV C 671/12 tut. Sądu Tak określona przez powódkę podstawa faktyczna uzasadniająca jej żądanie nakazuje zastosowanie w niniejszej sprawie przepisart. 417(1) § 2 kc.Zgodnie z tym przepisem jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego zKonstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
W przedmiotowej sprawie nie doszło do stwierdzenia niezgodności z prawem wyroku wydanego w sprawie XV C 671/12 ani też wyroku rozpoznającego apelację od wyroku sądu I instancji. Przepisykodeksu postępowania cywilnego(art. 424(1) kci nast.) przewidują instytucję skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w którym to trybie możliwe było ewentualnie uzyskanie orzeczenia stwierdzającego niezgodność z prawem wyroku wydanego w sprawie XV C 671/12. Podkreślić należy, że niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia co do zasady nie powinna być przedmiotem samodzielnych ustaleń sądu w procesie o naprawienie szkody. Sąd rozpoznający sprawę odszkodowawczą nie jest bowiem właściwy do indywidualnej oceny legalności konkretnego wyroku lub postanowienia stanowiącego źródło szkody. Jeżeli ustawa wiąże oznaczone skutki prawne z obowiązywaniem prawomocnego orzeczenia, a jednocześnie reguluje zasady i tryb jego wzruszania z powodu niezgodności z prawem, to prawna skuteczność takich orzeczeń nie może być podważana (kwestionowana) bezpośrednio w każdym procesie odszkodowawczym, z pominięciem zasad i trybu postępowania zastrzeżonego do kontroli prawomocnych orzeczeń. Dlatego też odpowiedzialność władzy publicznej za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem orzeczenia wymaga tzw. prejudykatu (zob. wyr. Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 14.12.2012 r., V ACA 576/12, Legalis). W przedmiotowej sprawie Sąd nie mógł więc samodzielnie ustalić, iż wydając wyroku w sprawie XV C 671/12 wyrządzono powódce szkodę na skutek niezgodności z prawem tego orzeczenia. Brak prejudykatu w tym zakresie skutkował koniecznością oddalenia powództwa bez konieczności dokonywania dalszych ustaleń, czy tez rozważań na temat zgodności z prawem wydanego wyroku.
Niezależnie od powyższego wskazać też należy, iż wyrok ze sprawy XV C 671/12 korzysta z przymiotu powagi rzeczy osądzonej I stanu związania nim innych podmiotów, w tym sądów. Uwzględnienie żądania powódki oznaczałoby w istocie podważenie prawidłowości rozstrzygnięcia w sprawi XV C 671/15, a to z kolei oznaczałoby naruszenie przepisów 365kpci 366kpc.
Ponadto, zdaniem Sądu, nie można w przedmiotowej sprawie uznać, iż doszło do oczywistego I niebudzącego wątpliwości naruszenia przepisów, a tylko takie mogłoby stanowić podstawę odpowiedzialności na gruncieart. 417 k.cW szczególności wbrew twierdzeniom powódki, Sąd nie zasądził roszczenia, które zostało uprzednio cofnięte. W przedmiotowej sprawie Sąd zasądził tylko taką kwotę, co do której istniały dowody, że jest należna. W zakresie tych kwot nie doszło do cofnięcia pozwu. Również rozstrzygając o kosztach postępowania, Sąd w sprawie XV C 671/12 w zakresie ograniczonego żądania potraktował powoda jako przegrywającego spór.
Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy wskazanych powyżej przepisów orzekł jak w pkt I wyroku.
O kosztach postępowania sąd orzekł na mocyart. 98 k.p.c.,99 k.p.c.108k.p.c.zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania. Na koszty poniesione przez pozwanego składały się koszty zastępstwa procesowego – 4800 zł (§ 2 pkt 5, § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia pozwu.