Sąd Rejonowy w Szczytnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 709/17
Data wyroku: 2017-11-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sylwia Staniszewska

Sygn. akt: I C 709/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 listopada 2017 r.
Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Sylwia Staniszewska

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Dorota Cichorz-Dąbrowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. wS.
sprawy z powództwaK. C.
przeciwko małoletniejZ. C.reprezentowanej przez matkęA. K.
o zapłatę
oddala powództwo.
Sygn. akt. I C 709/17

UZASADNIENIE
PowódK. C.wniósł o zasądzenie od małoletniej pozwanejZ. C.reprezentowanej przez matkęA. K.kwoty 1050 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 25.09.2015 r. przy czym od dnia 1.01.2016 r. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 24.03.2017 r. do dnia zapłaty i zasądzenie kosztów procesu.
W uzasadnieniu swego żądania wskazał, że Wyrokiem z dnia 5.10.2016 r. Sąd Rejonowy w(...)w sprawie(...)podwyższył alimenty odK. C.na rzeczZ. C.z kwoty po 800 zł miesięcznie do kwoty 950 zł miesięcznie poczynając od dnia 20.07.2016 r. Wyrokowi został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Wyrokiem z dnia 15.02.2017 r. Sąd Okręgowy w(...), w wyniku apelacji, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo o podwyższenie alimentów.
Na podstawie Wyroku Sądu Rejonowego w(...)z dnia 5.10.2016 r., zaopatrzonego w rygor natychmiastowej wykonalności, w okresie od sierpnia 2016 r. do lutego 2017 r. powód uiścił na rzecz pozwanej alimenty po 150 zł więcej oprócz alimentów przekazywanych w kwocie po 800 zł. Z tego tytułu pozwana jest bezpodstawnie wzbogacona o kwotę 1.050 zł.
PozwanaZ. C.reprezentowana przez matkęA. K.na rozprawie w dniu 13.09.2017 r. wniosła o oddalenie powództwa podnosząc, że alimenty w podwyższonej wysokości zostały przez przedstawiciela małoletniej pozwanej wydatkowane na potrzeby rozwojowe pozwanej, tj. na przybory szkolne, podręczniki, ubiór, korepetycje, wypoczynek. Sytuacja materialna powoda pozwalała mu na uiszczanie alimentów w podwyższonej wysokości.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Wyrokiem z dnia 5.10.2016 r. Sąd Rejonowy w(...)w sprawie(...)podwyższył alimenty odK. C.na rzecz małoletniejZ. C.z kwoty po 800 zł miesięcznie zasądzone Wyrokiem Sądu Rejonowego w(...)z dnia 24.06.2014 r. w sprawie III RC 130/14, do kwoty po 950 zł miesięcznie płatne z góry do 10 – tego każdego miesiąca do rąk przedstawicielki małoletniej,A. K., poczynając od dnia 20.07.2016 r. Wyrokowi w tym punkcie nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd Okręgowy w(...)w wyniku rozpoznania apelacji, Wyrokiem z dnia 15.02.2017 r. w sprawie VI RCa 288/16, zmienił Wyrok Sądu Rejonowego w(...)z dnia 5.10.2016 r. w sprawie III RC 175/16 w ten sposób, ze oddalił powództwo o podwyższenie alimentów w całości.
K. C., zgodnie w Wyrokiem Sąd Rejonowy w(...)z dnia 5.10.2016 r. w sprawie III RC 175/16, zaopatrzonym w rygor natychmiastowej wykonalności w okresie od sierpnia 2016 r. do lutego 2017 r. płacił do rąk przedstawiciela małoletniej pozwanej alimenty w kwocie po 950 zł miesięcznie. Z tego tytułu w tym okresie uiścił przedstawicielowi małoletniej pozwanej alimenty wyższej kwocie , łącznie o 1050 zł.(bezsporne)
Alimenty płacone przez powoda na rzecz małoletniej pozwanej w kwocie wyższej o 150 zł miesięcznie zostały spożytkowane przez jej przedstawiciela ustawowego na potrzeby dziecka. (bezsporne)

Sąd zważył, co następuje:
W przedmiotowej sprawie mamy niewątpliwie do czynienie z nienależnym świadczeniem. Jak wyraził to bowiem Sąd Najwyższy w Wyrok z dnia 7.07.2005 r. w sprawie IV CK 24/05, nienależne świadczenie jest w ujęciuk.c.jednym z wypadków bezpodstawnego wzbogacenia. Świadczenie jest nienależne w sytuacjach określonych wart. 410 § 2 k.c.w tym także jeżeli odpadła jego podstawa. Odpadnięcie podstawy prawnej świadczenia (condictio causa finita) zachodzi w sytuacji, gdy w chwili świadczenia jego prawna podstawa istniała, natomiast już po spełnieniu odpadła. Jest tak przypadku egzekwowania świadczenia zasądzonego nieprawomocnym lecz wykonalnym wyrokiem, jeżeli w sprawie doszło następnie do oddalenia powództwa. Wierzyciel, który wyegzekwował świadczenie na podstawie uwzględniającego powództwo nieprawomocnego wyroku zaocznego opatrzonego rygorem natychmiastowej wykonalności winien liczyć się z obowiązkiem zwrotu świadczenia (wyrok SN z dnia 26 lutego 2004 r., V CK 220/03). Zgodnie zart. 409 k.c.nie może się więc bronić powołując się na okoliczności wyłączające obowiązek zwrotu w szczególności na to, że uzyskaną korzyść zużył lub utracił.
Natomiast w Wyroku z dnia 3.12.2009 r. w sprawie II PK 77/09 Sąd Najwyższy stwierdził, żeart. 410traktują nienależne świadczenie jako szczególny wypadek niesłusznego wzbogacenia, co ma to istotne znaczenie, że przyczyną powstania roszczenia z tytułu nienależnego świadczenia pozostaje bezpodstawność („bez podstawy prawnej") przesunięcia majątkowego. Innymi słowyKodeks cywilny, regulując w jednym tytule niesłuszne wzbogacenie i nienależne świadczenie, uważa je za normujące jedną instytucję. Sformułowanie - brak podstawy prawnej - użyte wart. 405 k.c.obejmuje takie sytuacje, w których uzyskanie korzyści majątkowej nie znajduje usprawiedliwienia w przepisie ustawy, ważnej czynności prawnej, prawomocnym orzeczeniu sądowym albo akcie administracyjnym. Szczególnym, choć w praktyce najczęściej występującym przypadkiem powstania zobowiązania z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, jest - jak w niniejszej sprawie – spełnienie świadczenia nienależnego, gdzie brak podstawy prawnej oznacza nie tylko brak ważnej i skutecznej czynności prawnej, ale również wadliwość causae. Sąd Najwyższy uznał za celowe stwierdzić, że pobranie świadczenia pieniężnego w wykonaniu wyroku, sądu wyeliminowanego z obrotu w wyniku przewidzianego prawem środka zaskarżenia, oznacza, iż doszło do spełnienia świadczenia nienależnego w rozumieniuart. 410 § 2 k.c.W takim bowiem stanie rzeczy podstawa świadczenia była nieważna. Przepisy o nienależnym świadczeniu mają zastosowanie także wówczas, gdy osoba spełniająca świadczenie nie była do tego zobowiązana, mimo treści orzeczenia sądowego.
Z zebranego zaś w sprawie materiału dowodowego w sposób bezsporny wynika, że powód na podstawie nieprawomocnego Wyroku Sądu Rejonowego w(...)z dnia 5.10.2016 r. w sprawie(...)zaopatrzonego w rygor natychmiastowej wykonalności w okresie od sierpnia 2016 r. do lutego 2017 r., nadpłacił tytułem alimentów na rzecz pozwanej kwotę 1050 zł. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez stronę pozwaną. Wyrok ten w wyniku apelacji został zmieniony Wyrokiem Sądu Okręgowego w(...)z dnia 15.02.2017 r. w sprawie VI RCa 288/16 w wyniku apelacji, w ten sposób, że oddalono powództwo o podwyższenie alimentów w całości. Istniejąca zatem w chwili świadczenia jego prawna podstawa, odpadła już po spełnieniu.
Powództwo powoda nie zasługuje na uwzględnienie, z innych względów.
Należy bowiem wskazać, że zasądzone nieprawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego alimenty były płatne przez powoda do rąk przedstawiciela małoletniej pozwanej a nie pozwanej. Przedstawiciel małoletniej pozwanej, matka, w odpowiedzi na pozew wskazał, ze to ona była dysponentem tych kwota nadpłaconych przez powoda tytułem alimentów. Wskazała, że przeznaczyła je na potrzeby małoletniej córki. W świetle zasad doświadczenia życiowego należy przyjąć, że alimenty przyznane małoletniemu w rzeczywistości pozostają w dyspozycji rodzica, który sprawuje nad nim pieczę i zarządza tymi środkami. Brak jest podstaw do przyjęcia, że małoletnia pozwana miała świadomość, że powód uiszcza alimenty w wyższej wysokości na podstawie nieprawomocnego wyroku zaopatrzonego w rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto, to przedstawiciel małoletniej pozwanej dysponując nadpłaconymi przez powoda alimentami nawet na potrzeby dziecka, zaoszczędzał sobie tych wydatków na te potrzeby z własnego majątku.
Mając na uwadze powyższe rozważania, zdaniem Sądu, z powyższych przyczyn po stronie małoletniej pozwanej, zachodzi brak legitymacji biernej i dlatego powództwo podlega oddaleniu.