Sąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Co 78/17
Data wyroku: 2017-03-31 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Tomasz Krajewski
Słowa kluczowe: Spadek, Postępowanie egzekucyjne, Tytuł wykonawczy, Skarga na czynności komornika
Podstawa prawna: art.767 kpc,art.767^3^kpc,art.922 kc, art.1030 kc, art.787 kpc
Teza: Spadkobierca osoby, która w postępowaniu egzekucyjnym występowała jedynie jako małżonka dłużnika, przeciwko której sąd nadał klauzulę wykonalności w trybie art.787 kpc, wstępuje w sytuację prawną spadkodawcy, co oznacza, że egzekucja może być prowadzona przeciwko temu spadkobiercy wyłącznie z przedmiotów stanowiących poprzednio majątek objęty wspólnością majątkową dłużnika i jego małżonki. Oznacza to równocześnie, że niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji z majątku osobistego spadkobierczyni.

Sygn. akt I Co 78/17

POSTANOWIENIE
Dnia 31 marca 2017 r.
Sąd Rejonowy w Aleksandrowie Kujawskim Wydział I Cywilny
w następującym składzie:
Przewodniczący: S.S.R. Tomasz Krajewski
po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2017 r. w Aleksandrowie Kujawskim
na posiedzeniu niejawnym
w sprawie egzekucyjnej z wnioskuKrajowej Spółki (...) SAwT.
przeciwkoM. W. (1)iM. W. (2)
o świadczenie pieniężne
skargiM. W. (2)na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Aleksandrowie KujawskimŁ. B., polegające na zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego dłużniczkiM. W. (2)w sprawie Km 493/15
postanawia

1
odrzucić skargę;

2
na podstawieart. 759 § 2 kpcuchylić zajęcie wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowegoM. W. (2), dokonane w dniu 20 stycznia 2017;

3
oddalić wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego;

4
zwrócić od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim na rzeczM. W. (2)kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu opłaty od skargi.

UZASADNIENIE
SkarżącaM. W. (2)wniosła w dniu 6 lutego 2017 r. do Komornika skargę na czynność Komornika w postaci zajęcia jej wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności z tytułu zasiłku chorobowego.
W niniejszej sprawie zastosowanie znajdowały przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 8 września 2016 r., albowiem zgodnie z art. 21 ust. 1 wskazanej ustawy przepisyustawy Kodeks postępowania cywilnegow brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do postępowań wszczętych po wejściu w życie tej ustawy. Postępowanie ze skargi na czynność komornika jest postępowaniem incydentalnym w toku postępowania egzekucyjnego, a zatem to data wszczęcia postępowania egzekucyjnego decyduje o stosowanych przepisach. Postępowanie w sprawie Km 493/15 zostało wszczęte w maju2015 r., a więc przed dniem wejścia w życie przepisów nowelizujących i nie ulega wątpliwości, że zastosowanie w niniejszej sprawie miały przepisy w dotychczasowym brzmieniu.
Zgodnie zart. 767 §1 k.p.c.na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. W myślart. 767 §4 k.p.c.skargę wnosi się do sądu w terminie tygodniowym od dnia czynności, gdy strona lub osoba, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę, której braków nie uzupełniono w terminie, chyba że uzna, iż zachodzą podstawy do podjęcia czynności na podstawieart. 759 § 2 k.p.c.(art. 7673k.p.c.).
Zaskarżone zajęcie zostało dokonane w dniu 20 stycznia 2017; pełnomocnik dłużniczki zawiadomienie o zajęciu odebrał 30 stycznia 2017. Wobec tego tygodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął się od tej daty i upłynął z dniem 6 lutego 2017. SkarżącaM. W. (2)wniosła skargę w dniu 31 stycznia 2017 (data nadania na poczcie) na adreskancelarii (...). Należy jednak wskazać – o czym pouczył także Komornik w zawiadomieniu o zajęciu - iż skargę na czynność komornika zgodnie z brzmieniemart. 767 §4 k.p.c.mającym zastosowanie w sprawie należało wnieść bezpośrednio do Sądu, nie zaś do komornika. Skarga na czynność komornika powinna zostać złożona we właściwej formie, w odpowiednim czasie i we właściwym miejscu, tj. w niniejszej sprawie do Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim. Zgodnie bowiem z obowiązującą także w postępowaniu egzekucyjnym zasadą formalizmu procesowego, dla skutecznego dokonania czynności procesowej istotne znaczenie ma podjęcie jej w wyznaczonym terminie i właściwym sądzie (art. 165 § 2 i 3w związku zart. 13 § 2 k.p.c.). W judykaturze utrwalony jest pogląd, że środek zaskarżenia wniesiony do niewłaściwego sądu (bądź organu) rodzi dla strony niekorzystne skutki procesowe – o zachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej decyduje data nadania przesyłki przez sąd (organ) niewłaściwy do sądu właściwego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1987 r., III CZP 33/87, OSNCP 1988, nr 6, poz. 73, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2012 r., V CZ 166/11, LEX nr 1254750; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000 r., I CKN 967/00, LEX nr 511971; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2010 r., II UZ 24/10, LEX nr 707891). Skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika złożyła skargę do niewłaściwego organu – zamiast do Sądu skierowała ją do Komornika Sądowego. Skarga wpłynęła dokancelarii (...)w dniu 10 lutego 2017, a 2 marca 2017 została przez Komornika przekazana do Sądu. Ustawowy tygodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 6 lutego 2017, a zatem już w chwili kiedy skarga wpłynęła dokancelarii (...)upłynął termin do jej wniesienia do Sądu. Wobec powyższych okoliczności skargę dłużniczkiM. W. (2)na podstawieart. 7673k.p.c.należało odrzucić jako spóźnioną.
Pomimo to Sąd zdecydował się podjąć czynności w trybieart. 759 § 2 kpc, gdyż w ocenie Sądu zaskarżone zajęcie zostało dokonane przez Komornika nieprawidłowo. Wprawdzie w tym zakresie (tj. co do punktu 2 sentencji postanowienia) zażalenie nie przysługuje, niemniej krótkie uzasadnienie należało sporządzić celem wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia.
Sprawa niniejsza dotyczy dłużnikaM. W. (1)– tylko przeciwko niemu został wystawiony tytuł egzekucyjny w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 22 lutego 2005, sygn., akt VI GNc 114/05. Następnie w dniu 8 grudnia 2005 ten tytuł został opatrzony w klauzulę wykonalności przeciwkoT. W.– małżonce dłużnika, z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową. Postępowanie egzekucyjne toczyło się zatem przeciwko dłużnikowiM. W. (1), aT. W.uczestniczyła w nim jedynie jako małżonka dłużnika.T. W.zmarła i spadek po niej odziedziczyłaM. W. (2). Postanowieniem z dnia 12 marca 2015 wydanym pod sygnaturą VI GCo 19/15 Sąd Okręgowy w Toruniu nadał klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty przeciwkoM. W. (2), na którą przeszedł obowiązek małżonki dłużnikaT. W.do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku w kwocie 145.029 zł.M. W. (2)stała się zatem stroną postępowania egzekucyjnego w miejsce zmarłej matkiT. W., gdyż przeszły na nią prawa i obowiązki zmarłej – stosownie doart. 922 kc.Wraz ze śmierciąT. W.przeszły zatem naM. W. (2)długi zmarłej, za któreM. W. (2)ponosi odpowiedzialność także z własnego majątku stosownie doart. 1030 zd. 2 kc.Należność egzekwowana w sprawie Km 493/15 takim długiem jednak nie jest.T. W.nie była bowiem w sensie materialnoprawnym dłużnikiem wierzyciela prowadzącego w tej sprawie egzekucję, była jedynie tzw. dłużnikiem egzekwowanym, odpowiadającym za cudzy dług. Zakres jej odpowiedzialności był ograniczony przedmiotowo – do majątku wspólnego małżonkówT.iM. W. (1). Oczywistym jest, że nie było dopuszczalne prowadzenia za życiaT. W.egzekucji z jej majątku osobistego. W taką samą sytuację prawną, w jakiej pozostawała zmarła, wstąpiła jej spadkobierczyni. Spadkobierca osoby, która w postępowaniu egzekucyjnym występowała jedynie jako małżonka dłużnika, przeciwko której Sąd nadał klauzulę wykonalności w trybieart. 787 kpc, wstępuje w sytuację prawną spadkodawcy, co oznacza, że egzekucja może być prowadzona przeciwko temu spadkobiercy wyłącznie z przedmiotów stanowiących poprzednio majątek objęty wspólnością majątkową dłużnika i jego małżonki. Oznacza to równocześnie, że niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji z majątku osobistego spadkobierczyni (tu:M. W. (2)), jaki stanowi jej wynagrodzenie za pracę czy wierzytelność z tytułu zasiłku chorobowego.M. W. (2)w sprawie niniejszej – której podstawą jest tytuł egzekucyjny wystawiony wyłącznie przeciwkoM. W. (1), a zatem dotyczący wyłącznie jego długu - obciąża jedynie obowiązek znoszenia egzekucji z majątku wspólnego należącego doT.iM. W. (1), z tym zastrzeżeniem, że w miejsceT. W.wstąpiła jej spadkobierczyni.
Wobec powyższego należało na podstawieart. 759 § 2 kpcuchylić nieprawidłową czynność Komornika, jaką było dokonane przez niego zajęcie.
Stosownie doart.821 § 1 kpcSąd może na wniosek zawiesić w całości lub w części postępowanie egzekucyjne, jeżeli złożono skargę na czynności komornika. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy postępowanie skargowe toczyć się może przez czas dłuższy a skarga może być uwzględniona. W sprawie niniejszej wobec prawomocnego rozstrzygnięcia skargi przesłanek do zawieszenia postępowania brak, zatem wniosek o zawieszenie postępowania należało oddalić.
O zwrocie opłaty Sąd orzekł na podstawieart. 79 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 28.7.2005 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.