Sąd Rejonowy w Chełmnie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 214/16
Data wyroku: 2017-03-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Julita Preis

Sygn. akt I C 214/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 marca 2017 roku
Sąd Rejonowy w Chełmnie Wydział I Cywilny
w składzie następującym :
Przewodniczący : SSR Julita Preis
Protokolant: sekr. sąd. Małgorzata Beska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2017 roku wC.
sprawy z powództwaS. G.
przeciwkoG. S.
o zapłatę
orzeka :

I
Oddala powództwo.

II
Zasądza od powodaS. G.na rzecz pozwanejG. S.kwotę 2417,00 zł (dwa tysiące czterysta siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu.

UZASADNIENIE
WnioskodawcaS. G.we wniosku o podział majątku z roszczeniami w trybieart. 618 kpcprzy udziale uczestniczkiG. G.domagał się :
- dokonania podziału majątku w zakresie nieobjętym umową między stronami tj. co do ruchomości stanowiących wyposażenie nieruchomości położonej wC.przyulicy (...), a mianowicie: witryny o wartości 3.150 zł , kredensu - 2150 zł, stołu - 1300 zł, krzeseł 6 szt. - 980 zł, krzeseł 2 szt. - 380 zł
szafy z sypialni - 3000 zł, zegara stojącegofirmy (...)- 1690 zł , lamp mosiądz 2 szt. - 500 zł , stojaka na odzież , zastawy stołowej i kryształów - 500 zł o łącznej wartości ok. 13.650 zł poprzez przysądzenie ich Uczestniczce skoro weszła w ich posiadanie oraz zasądzenie od niej na rzecz Wnioskodawcy spłaty w wysokości połowy ich wartości;
- rozliczenia na zasadzieart.618 kpcw zw. zart.686 kpcspłaty wspólnego kredytu stron w części spłaconej już po rozwodzie wyłącznie przez Wnioskodawcę poprzez zasądzenie od Uczestniczki na rzecz Wnioskodawcy kwoty 30.592,97 zł
- obciążenia stron kosztami postępowania stosownie do udziałów.
W uzasadnieniu swego wniosku Wnioskodawca wskazał , że Sąd Okręgowy w Toruniu wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2012 roku rozwiązał małżeństwo stron, wyrok uprawomocnił się 19 grudnia 2012 roku.
Przed uprawomocnieniem się tego wyroku strony zawarły umowę majątkową małżeńską i podzieliły się nieruchomościami (czynności z 30.08.2012 r. oraz 21.09.2012 r.). Strony miały wspólną pożyczkę hipoteczną, która nie została uregulowana do ustania wspólności majątkowej, w okresie od ustanowienia rozdzielności do dziś , Wnioskodawca uregulował ją sam w łącznej kwocie 61.185,94 zł, stąd jego żądanie zasądzenia od Uczestniczki połowy tej kwoty tj. 30.592,97 zł. Strony podzieliły się nieruchomościami w dwóch oddzielnych aktach notarialnych, przy czym do rozliczenia zostają ruchomości, które wbrew ustaleniom Uczestniczka zabrała z domu przyul. (...), są to przedmioty wymienione w pkt I, a ich szacunkową wartość Wnioskodawca określił na kwoty na jakie opiewają oferty w internecie, uwzględniając stopień ich zużycia.
W zależności od interpretacji umowy, w której strony dokonują podziału majątku niniejsze rozliczenia mogą być dokonywane albo w trybie kompleksowego postępowania o podział majątku, albowiem zachodzi spór co do ruchomości (i wówczas rozliczenie kredytu należy traktować jako roszczenie dodatkowe w ramachart.618 kpc) albo, jeśli Sąd dojdzie do przekonania, że strony skutecznie majątkiem się podzieliły konieczne będzie przekazanie obu spraw do trybu procesowego - o wydanie przywłaszczonych przedmiotów oraz o zapłatę połowy rat kredytu na zasadzie regresu z tytułu subrogacji. W ocenie Wnioskodawcy jednak konieczne jest wysłuchanie stanowisk obu stron, by należycie zinterpretować rzeczywistą wolę stron (art.65 § 2 kc) co do zakresu uzgodnień w umowie majątkowej, a dopiero potem podjąć ewentualną decyzję co do zmiany trybu.
W odpowiedzi na wniosek UczestniczkaG. S.wskazała , że jest poza sporem, iż strony w dniu 30.08.2012 r. zawarły umowę notarialną ustanawiającą rozdzielność majątkową i jednocześnie strony dokonały częściowego podziału majątku wspólnego. W dniu 21.09.2012 strony zawarły drugą umowę notarialną w której dokonały podziału dotychczasowego majątku wspólnego na mocy której Wnioskodawca uzyskał nieruchomość zabudowaną domem mieszkalnym (§ 2 umowy ). Jednocześnie strony oświadczyły, iż wyrażają na to zgodę oraz, iż umowa ta zostanie zawarta nieodpłatnie , a także, że umowa niniejsza znosi między stronami wszelkie spory i roszczenia dotyczące majątku wspólnego. Wniosek będący przedmiotem rozpoznania przez Sąd całkowitym milczeniem pomija powyższe. Jest on skonstruowany w sposób bardzo ogólny i mówi o poszukiwaniu rzeczywistej woli stron co do zakresu uzgodnień. Zdaniem Uczestniczki wszelkie poszukiwania w tym zakresie są bezprzedmiotowe w świetle postanowienia umowy stron, która jest jasna i jednoznaczna. Wola stron została wyartykułowana w treści akapitu drugiego cytowanej wyżej umowy. Treść umowy i jej skutki były przedmiotem rozmów stron i była całkowita zgodność co do treści i skutków umowy - następnie zgodnie podpisanej. Zdaniem Uczestniczki niniejsza sprawa jest sztucznie wykreowanym rzekomym sporem w świetle jednoznacznego brzmienia umowy i zgodnego jej podpisania. Istotnym, jest również i to, że strony jednakowo rozumiały treść i skutki oświadczenia woli , a teraz po kilku latach następuje dziwne i nieuzasadnione poszukiwanie procesowe.
Na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r. pełnomocnik WnioskodawcyS. G.ograniczyła wniosek do roszczenia związanego z kredytem , wniosła o zmianę trybu postępowania i podtrzymała wniosek w pozostałej części. Nadto w imieniu Wnioskodawcy zrzekła się roszczenia w zakresie podziału ruchomości. Pełnomocnik UczestniczkiG. S.wyraził zgodę na cofnięcie wniosku w zakresie ruchomości. Sąd postanowieniem z dnia 17 lutego 2016 r. umorzył postępowanie w części dotyczącej podziału majątku wspólnego w zakresie ruchomości i na podstawieart. 201 § 2 kpcpostanowił rozpoznać sprawę w postępowaniu procesowym.
Na rozprawie w dniu 02 czerwca 2016 r pełnomocnik powoda oświadczyła w związku z przekwalifikowaniem roszczenia wnosi o zasądzenie kosztów procesu według norm przypisanych oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od żądanej kwoty od dnia doręczenia pozwanej wniosku o podział majątku wspólnego.
Sąd ustalił , co następuje :
Sąd Okręgowy w Toruniu wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2012 r. wydanym w sprawie z powództwaG. G.przeciwkoS. G., sygnatura akt I(...)rozwiązał małżeństwoG. G.iS. G.zawarte dnia 9 lipca 1983 r. wC.przez rozwód bez orzekania o winie stron. Wyrok uprawomocnił się dopiero z dniem 19 grudnia 2012 r. , z uwagi na podejmowane przezS. G.kroki związane z możliwością odwołania się od w/w wyroku.
dowód : - odpis wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 22 sierpnia 2012 r. – k. 6
- zeznania powodaS. G.– k.199 - 200
- zeznania pozwanejG. S.- k. 201 - 202
Przed uprawomocnieniem się orzeczenia w kwestii rozwoduS. G.iG. G.zawarli w dniu 30 sierpnia 2012 r. przed notariuszemJ. P.umowę majątkową małżeńską i umowę o częściowy podział majątku wspólnego w formie aktu notarialnego , zapisanego w repertorium A za numerem(...). W § 1 w/w umowyS. G.iG. G.wyłączyli wspólność ustawową przez ustanowienie rozdzielności małżeńskiej majątkowej i ustalili , że z chwilą umownego wyłączenia wspólności, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem tejże umowy , jak i majątek nabyty później, zarządza i rozporządza całym swoim majątkiem samodzielnie . W § 2 w/w umowyS. G.iG. G.dokonali podziału ich dotychczasowego majątku wspólnego , w ten sposób, że : udział wynoszący 1/2 w zabudowanej nieruchomości stanowiącejdziałkę numer (...)położoną wC.przyulicy (...)objętejksięgą wieczystą (...), prowadzoną przez Sąd Rejonowy przyznaliG. G., udział wynoszący 1/8 w prawie wieczystego użytkowania nieruchomości stanowiącejdziałkę numer (...), położonej wC.przyulicy (...)objętejksięgą wieczystą (...), prowadzoną przez Sąd Rejonowy przyznaliG. G.i udział wynoszący 1/2 w zabudowanej nieruchomości stanowiącejdziałkę numer (...)położonej wC.przyulicy (...)objętejksięgą wieczystą (...), prowadzoną przez Rejonowy przyznaliG. G.. NadtoS. G.iG. G.ustalili , ze umowa ta zawarta zostanie nieodpłatnie. Wartość przedmiotu tej umowy jej strony określiły na kwotę 200.000,00 złotych.
dowód: - wypis z aktu notarialnego z dnia 30.08.2012 r. – k. 9 – 10
Po zawarciu umowy z dnia 30.08.2012 r. do ustalenia w zakresie podziału pozostawała kwestia nieruchomości należącej do majątku wspólnegoG. G.iS. G.położonej wC.przyulicy (...), dla której Sąd Rejonowy w Chełmnie prowadziksięgę wieczystą (...). Nieruchomość ta była obciążona hipoteką zwykłą w wysokości 90 000,00 zł i hipoteką kaucyjną do kwoty 20 000,00 zł na rzecz Banku Spółdzielczego wC., które to hipoteki zabezpieczały wierzytelność Banku z tytułuumowy nr (...)o pożyczkę hipoteczną . Powyższa umowa o pożyczkę hipoteczną została zawarta dnia 26 maja 2006 r. przezS. G.iG. G.z Bankiem Spółdzielczym wC.. Na podstawie tej umowy Bank Spółdzielczy wC.udzielił im pożyczki hipotecznej w wysokości 90 000,00 zł na okres od maja 2006 r. do 30 kwietnia 2021 r. Zgodnie z umową pożyczka miała być spłacana wraz z należnymi odsetkami w ratach miesięcznych , płatnych do ostatniego dnia każdego miesiąca , pierwsza rata w kwocie 456,00 zł była płatna do 30.04.2007 r. , pozostałe 168 rat w wysokości 533,00 zł były płatne miesięcznie , począwszy od dnia 31.05.2007 r. do dnia 30.04.2021 r. Nieruchomość przyul. (...)wC.chciał przejąćS. G., ale kwestią sporną było kto dalej będzie spłacał kredyt .G. G.uważała , że powinien spłacać goS. G., jeśli chce przejąć całą nieruchomość . Kwestia ta została poruszona w rozmowie stron odbytej już po zawarciu umowy notarialnej z dnia 30.08.2012 r. podczas którejG. G.napisała w częściowo przymusowej sytuacji oświadczenie , że przepisze swoją cześć naS. G.w ramach podziału majątku na skutek rozwodu. Kwestia spłaty pożyczki była wówczas poruszana , ale nie została uzgodniona .S. G.bez wiedzyG. G.nagrywał tę rozmowę .
G. G.w przypadku braku zgody na spłatę pozostałej części zaciągniętej pożyczki w Banku Spółdzielczym wyłącznie przezS. G.chciała przepisać swój udział w nieruchomości na wspólnego synaJ., proponowała teżS. G.darowanie całej nieruchomości synowi. Po raz kolejny ta kwestia została poruszona podczas drugiej wizyty u notariuszJ. P.w dniu 21 września 2012 r.G. G.towarzyszył synJ. G., jednakże nie wchodził on do gabinetu notariusz.G. G.jako warunek wyrażenia zgody na przejęcie całej nieruchomości położonej wC.przyulicy (...)przezS. G.stawiała zobowiązanie sięS. G.do samodzielnej , dalszej spłaty pożyczki .S. G.początkowo się na to nie zgadzał , powoływał się na fakt , że podjął czynności w sprawie odwołania się od wyroku orzekającego rozwód stron i brak zawarcia umowy pomiędzy stronami może spowodować przedłużenie tej sprawy , jednak ostatecznie wyraził zgodę na wyłączną spłatę przedmiotowej pożyczki przez siebie bez roszczeń doG. G., nie chciał jednak, aby tę sprawę wpisywać do umowy o podział majątku skoro już ją ustalili , na coG. G.się zgodziła. Ostatecznie strony zawarły umowę o podział majątku wspólnego w formie aktu notarialnego zapisaną w repertorium A za numerem(...), w którejG. G.iS. G.ustalili , że przez tą umowę dokonują podziału ich dotychczasowego majątku wspólnego , w ten sposób, że zabudowaną domem mieszkalnym jednorodzinnym nieruchomość stanowiącądziałkę numer (...)o powierzchni 622 m2, położoną wC.przyulicy (...), dla której Sąd(...)prowadzi księgę wieczystą TO 1C/(...)przyznają nieodpłatnieS. G.. NadtoG. G.iS. G.oświadczyli , że umowa niniejsza zawarta zostanie nieodpłatnie , a także że umowa ta znosi między nimi wszelkie spory i roszczenia dotyczące majątku wspólnego. Wartość przedmiotu umowy strony określiły na 200 000,00 zł. Gdyby nie było porozumienia pomiędzy stronami co do wszystkich kwestii dotyczących majątku wspólnego stron zarówno aktywów, jak i pasywów ten ostatni zapis nie zostałby zawarty w umowie zawartej pomiędzy stronami.
Po zawarciu tej umowyG. G.,S. G.iJ. G.pojechali doT., gdzieS. G.wycofał swe odwołanie od worku Sądu Okręgowego w Toruniu w sprawie o rozwód.
dowód: - kopiaumowy nr (...)o pożyczkę hipoteczną - k. 12 -14
- wypis z aktu notarialnego z dnia 21.09.2012 r. – k. 7- 8
- zeznania świadkaJ. P.– k. 183 – 184
- zeznania świadkaJ. G.- k.184 v – 185
- oświadczenieG. G.- k. 190
- zapis rozmowy pomiędzy stronami na pamięci USB – k. 189
- zeznania powodaS. G.- k.199 - 200
- zeznania pozwanejG. S.- k. 201 - 202
Po zawarciu umowy z dnia 21.09.2012 r.S. G.spłacał pożyczkę zaciągniętą w Banku Spółdzielczym wC.w 2006 r. Trzykrotnie : dnia 29.10.2012 r. , dnia 10.12.2012 r. i dnia 27.12.2013 r. wpisał , że płaci ratę kredytu niezapłaconą przezG. G.. W październiku i listopadzie 2012 r.S. G.zapłacił bowiem pół należnej raty , co spowodowało wezwanie Banku do spłaty należności kierowane zarówno doS. G., jak iG. G..G. G.poinformowała w Banku o porozumieniu co do tego kto będzie spłacał pożyczkę i więcej wezwań nie miała , boS. G.spłacał faktycznie pożyczkę.S. G.bardzo szybko zaczął spłacać większe kwoty niż obowiązkowe raty wynikające z umowy pożyczki , w związku z czym w całości spłacił pożyczkę w czerwcu 2014 r. ŁącznieS. G.spłacił po zawarciu umowy z dnia 21 .09.2012 r. kwotę 60 585,94 zł . Nadto poniósł koszty wykreślenia hipotek w kwocie 600 zł.
dowód: - potwierdzenia spłaty pożyczki przezS. G.– k. 16 – 48
- dowód uiszczenia opłaty za wykreślenie hipotek - k. 49 – 50
- zeznania powodaS. G.- k.199 - 200
-zeznania pozwanejG. S.- k. 201 – 202
Dnia 11 października 2014 r.G. G.ponownie wyszła za mąż i zmieniła nazwisk naS..
dowód : - kopia odpisu z aktu małżeństwa – k. 69 .
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentów wyżej szczegółowo opisanych. Sąd oparł się także na zeznaniach świadków:J. P.( k. 183 – 184 ) ,J. G.( k.184 v – 185 ) oraz na zeznaniach pozwanejG. S.( k. 201 – 202 ) , w którym to zeznaniom Sąd dał wiarę albowiem się wzajemnie potwierdzają . Sąd tylko w części dał wiarę zeznaniom powodaS. G.( k.199 – 200 ) , a mianowicie Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda w tej części, że nie zobowiązał się do samodzielnej spłaty pożyczki zaciągniętej przez strony w Banku Spółdzielczym wC.w 2006 r., gdyż w tej części jego zeznania pozostają w sprzeczności z zeznaniami pozwanej i świadkaJ. G., a zeznania pozwanej i w/w świadka znajdują potwierdzenie w tym zakresie w zeznaniach świadka notariuszJ. P., która co prawda zeznała , że nie pamięta konkretnych ustaleń stron co do spłaty zadłużenia, jednakże pamięta, że była o tym mowa w czasie wizyty stron w dniu 21 września 2012 roku, że rozmawiając o majątku wspólnym strony rozmawiałem zarówno aktywach, jak i o zadłużeniach , a w sytuacji gdyby strony nie doszły do porozumienia we wszystkich kwestiach , w tym także co do spłaty zadłużeń, to nie byłoby zapisu w umowie z dnia 21.09.2012 roku zawartej przez strony, że umowa ta znosi między stronami wszelkie spory i roszczenia dotyczące majątku wspólnego rozumianego w szerokim zakresie jako aktywa i pasywa. Sąd postanowieniem z dnia 24 lutego 2017 roku oddalił wniosek powoda o przeprowadzenie dowodu z wniosku pozwanej o umorzenie podatków skierowanego do Urzędu Miasta wC.z uwagi na brak jego związku ze sprawą.
Sąd zważył co następuje :
PowódS. G.dochodził ostatecznie od pozwanejG. S.zapłaty kwoty 30.592,97 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia pozwanej wniosku o podział majątku wspólnego, z tytułu zwrotu połowy kwoty spłaconej przez niego pożyczki wynikającej zumowy nr (...)o pożyczkę hipoteczną , po dniu 30.08.2012 r. czyli po dniu zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej , w której strony wyłączyły wspólność ustawową małżeńską i ustanowiły rozdzielność małżeńską majątkową.
Podstawową kwestią sporną pomiędzy stronami , mającą istotne znaczenie dla zasadności roszczeń powoda było to czy strony doszły w dniu zawarciu umowy podział majątku z dnia 21.09.2012 roku do porozumienia, że pożyczkę zaciągniętą w Banku Spółdzielczym wC.w 2006 r. będzie w dalszym w ciągu spłacał wyłącznie powód bez prawa żądania rozliczeń od pozwanej . Zawarcie takiego porozumienia jest w ocenie Sądu jak najbardziej możliwe, małżonkowie pozostający z ustroju rozdzielności majątkowej dokonując podziału majątku mogą bowiem zawrzeć między sobą takie porozumienie , że jedynie jeden z nich będzie spłacał zaciągniętą wspólnie pożyczkę , takie porozumienie mogą zawrzeć bez wiedzy wierzyciela , w tym wypadku Banku Spółdzielczego wC., jednakże zawarte między nimi porozumienie będzie wiążące tylko między nimi i nie zmienia ono sytuacji prawnej wierzyciela, który może nadal żądać spłaty od obojga dłużników zobowiązanych z umowy pożyczki. Zawarte porozumienie między dłużnikami jak była mowa wyżej wiąże tylko dłużników i nie stanowi umowy o przejęcie długu uregulowanej wartykułach 519 – 522 kc, na które powoływał się powód, gdyż umowa o przejęcie długu wymaga zgody wierzyciela i powoduje , że osoba trzecia wstępuje w miejsce dłużnika , który jest zwolniony od dalszej spłaty zobowiązania także w stosunku do wierzyciela . Takie porozumienie pomiędzy dłużnikami nie wymaga szczególnej formy pisemnej. Może mieć to miejsce sytuacji , gdy strony w różny sposób dzielą swój majątek tak jak np. w niniejszej sprawie pozwana twierdziła, że powód przejął nieruchomość o większej wartości niż udziały we własności nieruchomości użytkowych, które ona przejęła i wyłączna spłata pożyczki zabezpieczonej hipoteką na nieruchomości przejętej przez powoda miała zrekompensować pozwanej różnice w tej wartości .
W ocenie Sądu strony doszły w dniu zawarciu umowy podział majątku z dnia 21.09.2012 roku do porozumienia, że pożyczkę zaciągniętą w Banku Spółdzielczym wC.w 2006 r. będzie w dalszym w ciągu spłacał wyłącznie powód bez prawa żądania później rozliczeń od pozwanej . Wynika to z zeznań pozwanej i z zeznań świadkaJ. G., które znajdują potwierdzenie w zeznania świadka notariuszJ. P.. Z zeznań św.J. P.wynika bowiem , że strony rozmawiały o majątku wspólnym w szerokim tego słowa znaczeniu , zarówno o aktywach , jak i pasywach, a w sytuacji gdyby strony nie doszły do porozumienia we wszystkich kwestiach , w tym także co do spłaty zadłużeń, to nie byłoby zapisu w umowie z dnia 21.09.2012 roku zawartej przez strony, że umowa ta znosi między stronami wszelkie spory i roszczenia dotyczące majątku wspólnego w szerokim tego słowa znaczeniu . Fakt dokonania takich ustaleń potwierdza także okoliczność, że powód dokonał spłaty zaciągniętej pożyczki w Banku Spółdzielczym wC.dużo wcześniej niż wynikało to z umowy pożyczki , która przewidywała spłatę do dnia 30 kwietnia 2021 r. i decyzji tej nie konsultował z pozwaną .
Sąd zgadza się z stwierdzeniami powoda , że w przypadku sądowego podziału majątku wspólnego małżonków w rozumieniuart. 32§ 1 kroprzedmiotem podziału orzeczeniem Sądu są jedynie aktywa , co znajduje też potwierdzenie w powoływanym przez powoda orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 r. wydanym w sprawie IV CSK 53/11 , jednak strony pomiędzy sobą mogą uregulować wszelkie kwestie dotyczące zarówno aktywów, jak i pasywów , co faktycznie nastąpiło w porozumieniu zawartym przez strony.
Mając na uwadze powyższe Sad stwierdził , że skoro powód zobowiązał się do spłaty zobowiązań z tytułuumowy nr (...)o pożyczkę hipoteczną po dniu 30 sierpnia 2012 r. we własnym zakresie , a następnie sam podjął decyzję o wcześniejszej spłacie tych zobowiązań , brak jest podstawy do uwzględnienia jego żądania w zakresie zwrotu połowy spłaconej kwoty od pozwanej oraz zwrotu połowy kosztów poniesionych przez powoda z tytułu wykreślenia hipotek obciążających nieruchomość stanowiącą w dniu dokonania tejże czynności jego wyłączną własność, dlatego w punkcie I sentencji orzeczenia Sąd oddalił powództwo .
W punkcie II sentencji orzeczenia, Sąd orzekł o kosztach procesu na podstawie 98kpc, który w § 1 stanowi , że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty zastępstwa procesowego w wysokości 2400,00 zł, ustalone zgodnie z§ 2 i § 6 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu( tj. Dz. U z 2013 r. , poz. 490 ze zmianami ), przy uwzględnieniu § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2015 r. , poz. 1804 ) oraz uiszczoną opłatę skarbową od złożonego pełnomocnictwa procesowego – 17,00 zł.