Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 560/17
Data wyroku: 2017-08-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sławomir Brzózka
Słowa kluczowe: Bezwzględny powód odwoławczy
Podstawa prawna: art.17 § 1 pkt.9 kpk w zw. z art. 113§1 kks
Teza: Objęcie postępowania prowadzonego przez  finansowy organ postępowania przygotowawczego następuje nie tylko w wypadkach określonych w art..151 c § 2 kks ,ale również,gdy dokonuje on na podstawie art. 153 § 1  pkt. 3 kks przedłużenia dochodzenia na okres powyżej 6 miesięcy w sprawie o przestępstwo skarbowe.

Sygn. akt VII Ka 560/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 sierpnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Sławomir Brzózka
Protokolant: st. sekr. sądowy Renata Kozieł
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Zawierciu Romana Kaweckiego
po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2017r. sprawy
H. S.s.Z.iJ.ur. (...)wB.
oskarżonego o czyny zart. 56 § 2 kksw zw. zart. 62 § 2 kksiart. 6 § 2 kksw zb. zart. 7 § 1 kks,art. 77 § 2 kksw zw. zart. 6 § 2 kks,art. 62 § 3 kksw zw. zart. 6 § 2 kks,art. 57 § 1 kks
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Zawierciu
z dnia 19 kwietnia 2017 r. , sygn. akt II K 1095/15
orzeka:

1
uchyla wyrok w zaskarżonej części tj. odnośnie pkt 1 i 5 i na podstawieart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.w związku zart. 113 § 1 k.k.s.umarza postępowanie w sprawieH. S.;

2
kosztami procesu za obie instancje obciąża Skarb Państwa.

VII Ka 560/17

UZASADNIENIE
H. S.został oskarżony o to, że:

I
w okresie od 25.02.2008 roku do 25.04.2008 roku wZ., działając czynem ciągłym, uszczuplił Skarb Państwa w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2008 roku łącznie na kwotę 70.910 zł podając nieprawdę w deklaracjach VAT – 7 za miesiące od stycznia do marca 2008 roku przez odliczanie podatku naliczonego wykazanego w fikcyjnych fakturach dokumentujących czynności, które nigdy nie zostały dokonane, na których jako wystawcy widnieją firmy:(...)E. O.,S.ul (...),P.U. S.ul. (...)i P.W.(...)M. S.ul. (...)oraz przez nie wykazanie sprzedaży na podstawiefaktury o nr (...)z dnia 26.03.2008 roku na wartość netto 6.196,44 zł VAT 1.363,22 zł oraz zawyżenie podatku naliczonego w miesiącu marcu 2008 roku o kwotę 1.044 zł, czym naruszył przepis art. 88 ust .3a pkt 4 lit a, art. 29 ust. 1 i art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i sług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) tj. o przestępstwo skarbowe określone wart. 56 § 2 k.k.s.w zw. zart. 62 § 2 k.k.s.iart. 6 § 2 k.k.s.i w zbiegu zart. 7 § 1 k.k.s.

II
w okresie od 20.02.2012 roku do 21.01.2013 roku, działając czynem ciągłym, nie płacił na rachunek Urzędu Skarbowego wZ.w ustawowym terminie, tj. do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki – zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych pobranych od wypłaconych wynagrodzeń za miesiące od stycznia od grudnia 2012 roku, łącznie na kwotę 185.867 zł, czym naruszył przepisyart. 38 ust. 1 i art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych(Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.)

tj. o przestępstwo skarbowe określone wart. 77 § 2 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.

III
w okresie od 2.07.2012 roku do 23.08.2012 roku działając czynem ciągłym, nie przechowywał wS.ul. (...)oryginałów faktur zakupu blachy: nr(...)z dnia 6.10.2006 r. wartość netto 225.947,39 zł VAT 49.708,43 zł oraz nr(...)z dnia 9.10.2006 r. wartość netto 9.997,80 zł VAT 2.199,51 zł do czasu upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego, tj. do dnia 31.12.2012 r. czym naruszył przepisyart. 86 § 1w zw. zart. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa(Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm.)

tj. o przestępstwo skarbowe określone wart. 62 § 3 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.

IV
w okresie od 26.03.2012 roku do 25.07.2013 roku, uporczywie nie płacił na rachunek Urzędu Skarbowego wZ.w ustawowym terminie, tj. do dnia 25 miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy – podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2012 roku do II kwartału 2013 roku łącznie na kwotę 2.681.011 zł, czym naruszył przepisart. 103 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług(Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.)

tj. o wykroczenie skarbowe określone wart. 57 § 1 k.k.s.

V
uporczywie nie płacił na rachunek Urzędu Skarbowego wZ.w ustawowym terminie, tj. do dnia 30.04.2013 r. podatku dochodowego od osób fizycznych liniowego wynikającego z zeznania PIT – 36 L za 2012 r. na kwotę 503.802 zł, czym naruszył przepisart. 45 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych(Dz. U. poz. 361 z późn. zm.)

tj. o wykroczenie skarbowe zart. 57 § 1 k.k.s.
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2017 roku, wydanym w sprawie sygn. akt II K 1095/15, Sąd Rejonowy w Zawierciu orzekł:

1
uznałH. S.za winnego tego, że w okresie od 25.02.2008 roku do 25.04.2008 roku wZ., działając czynem ciągłym, uszczuplił Skarb Państwa w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia od marca 2008 roku – łącznie w kwocie 57.497 zł, podając nieprawdę w deklaracjach VAT – 7 za miesiące od stycznia do marca 2008 roku, przez odliczanie podatku naliczonego wynikającego z nierzetelnych faktur, dokumentujących czynności, które w rzeczywistości nie zostały dokonane, wystawionych przezfirmy (...),S.ul. (...)i P.W.(...)M. G.,S.ul. (...), czym wyczerpał znamiona przestępstwa skarbowego zart. 56 § 2 k.k.s.iart. 62 § 2 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.iart. 7 § 1 k.k.s.i za to na mocyart. 62 § 2 k.k.s.w zw. zart. 7 § 2 k.k.s.wymierzył mu karę 90 stawek grzywny przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 zł;

2
uznałH. S.za winnego zarzucanego mu czynu opisanego wpunkcie IIczęści wstępnej, wyczerpującego znamiona przestępstwa skarbowego zart. 77 § 2 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.i za to – na podstawieart. 77 § 2 k.k.s.w zw. zart. 77 § 4 k.k.s.– odstąpił od wymierzenia kary;

3
na podstawieart. 17 § 3 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.iart. 1 § 2 k.k.s.umorzył postępowanie karne przeciwkoH. S.o przestępstwo skarbowe, opisane w punkcie III części wstępnej;

4
na podstawieart. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.w zw. zart. 51 k.k.s.umorzył postępowanie karne przeciwkoH. S.o wykroczenia skarbowe, opisane w punktach IV i V części wstępnej;

5
na podstawieart. 627 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.zasądził odH. S.na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania w kwocie 835 zł.

Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca, który zaskarżając go w zakresie przypisanego oskarżonemu w punkcie 1 czynu zart. 56 § 2 k.k.s.iart. 62 § 2 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.iart. 7 § 1 k.k.s.– co do winy oraz w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania (pkt 5 wyroku), zarzucił mu:

1
rażącą obrazę przepisów postępowania, a toart. 366 § 1w zw. zart. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s., polegającą na zaniechaniu przez Sąd wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, związanych z wcześniejszą karalnością oskarżonego w wyniku czego doszło do wadliwego określenia granic czasowych przypisanego oskarżonemu czynu zart. 56 § 2 k.k.s.iart. 62 § 2 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.iart. 7 § 1 k.k.s., który miał zostać popełniony w okresie od 25 lutego 2008 roku do 25 kwietnia 2008 roku, pomimo tego, że w części stanowi on element czynu ciągłego zart. 76 § 1 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.popełnionego w okresie od kwietnia 2008 roku do marca 2009 roku, za któryH. S.skazany został wcześniej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Sosnowcu z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie o sygn. Akt IX K 334/13,

2
obrazę przepisów postępowania, a toart. 117 § 1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.poprzez niezawiadomienie oskarżonego, jak również jego obrońcy o terminach rozpraw wyznaczonych przez Sąd Rejonowy w Zawierciu, przez co zostało ograniczone zostało prawo oskarżonego do obrony,

3
obrazę przepisów postępowania, a toart. 7 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.poprzez poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o niewiarygodne dowody w postaci kserokopii faktur, niepotwierdzonych za zgodność z oryginałem.

W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku odnośnie czynu przypisanego w punkcie 1 wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od jego dokonania oraz przyznanie oskarżonemu od Skarbu Państwa zwrotu wydatków poniesionych przez niego w związku z ustanowieniem w sprawie obrońcy z wyboru, względnie o uchylenie w zaskarżonym zakresie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto obrońca wniósł również o przyznanie oskarżonemu od Skarbu Państwa zwrotu wydatków poniesionych przez niego w związku z ustanowieniem obrońcy z wyboru w postępowaniu przed Sądem II instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja obrońcy zainicjowana kontrolę instancyjną, która doprowadziła do ustalenia, że odnośnie zaskarżonej części wyroku, to jest występku przypisanegoH. S.w punkcie 1 zaskarżonego wyroku i orzeczenia o zasądzeniu kosztów postępowania zawartego w punkcie 5 zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza określona wart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.polegająca na rozpoznaniu sprawy w postępowaniu sądowym pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Akt oskarżenia przeciwkoH. S.został wniesiony przez podmiot do tego nieuprawniony. Od dnia 1 lipca 2015 roku finansowy organ postępowania przygotowawczego nie jest już bowiem uprawniony samodzielnie wnosić akt oskarżenia w każdej sprawie, tak jak to przewidywał do dnia 30 czerwca 2015 roku w brzmieniu obowiązującym do tej datyart. 155 § 1 k.k.s.Zgodnie z treściąart. 155 § 1 i 2 k.k.s.w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 roku w sprawie o przestępstwo skarbowe, w której finansowy organ postępowania przygotowawczego prowadził dochodzenie objęte nadzorem prokuratora, akt oskarżenia sporządzony przez ten organ może zatwierdzić i wnieść do sądu tylko prokurator. Jedynie w pozostałych sprawach, w których finansowy organ postępowania przygotowawczego prowadził dochodzenie, może on sporządzić akt oskarżenia, wnieść go do właściwego sądu oraz popierać przed tym sądem (art. 155 § 4 k.k.s.w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015 roku). Podkreślić należy, że objęcie postępowania prowadzonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego przez prokuratora następuje nie tylko w wypadkach określonych wart. 151c § 2 k.k.s., ale również wówczas, gdy dokonuje on na podstawieart. 153 § 1 zd. 3 k.k.s.przedłużenia dochodzenia na okres powyżej 6 miesięcy w sprawie o przestępstwo skarbowe, prowadzone przez finansowy organ postępowania przygotowawczego i nadzorowane przez organ nadrzędny nad tym organem. Stanowisko takie zajął wprost Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 28 stycznia 2016 r. I KZP 13/15 OSNKW 2016/3/17 , w której uzasadnieniu wskazał, iż określone w obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 roku przepisieart. 151c § 2 k.k.s.przypadki, w jakich prokurator przejmuje nadzór nad dochodzeniem organów finansowych, nie są jedynymi, w których nadzór ów się realizuje i to pomimo, że jednocześnie wart. 151a § 3 k.k.s.wskazano, iż w wypadkach innych niż wymienione w jego§ 2, nadzór nad dochodzeniem prowadzonym przez organy finansowe w sprawach o przestępstwa skarbowe należy do finansowych organów nadrzędnych. Zdaniem Sądu Najwyższego nie oznacza to, że z innych przepisówkodeksu karnego skarbowegonie wynikają dodatkowe sytuacje, w których organ ów traci swoje uprawnienia nadzorcze. Przewidują one również, i odrębnie, prokuratorski nadzór w określonych w nich okolicznościach. Do takich przepisów zaliczył Sąd Najwyższy właśnieart. 153 § 1 zd. 3 k.k.s., który ze swej istoty, jako regulujący kwestię przedłużania przez właściwego prokuratora dochodzenia prowadzonego przez podmioty inne niż ten organ, a więc podejmowania czynności nadzorczej, powoduje tym samym – podobnie jak ma to miejsce na gruncie powszechnej procedury karnej – że podmiot przedłużający postępowanie obejmuje je jednocześnie przez tą decyzję swoim nadzorem. Nadzór ten, mający swą podstawę we wskazanymart. 153 § 1 zd. 3 k.k.s., jest zatem też nadzorem z mocy prawa. W konsekwencji przedłużenie przez prokuratora czasu trwania dochodzenia, jako powodujące, że jest ono kontynuowane już pod jego nadzorem, oznacza także, iż obecnie – stosownie doart. 155 § 1 – 3 k.k.s.– to do niego wówczas, a nie do organu finansowego, prowadzącego postępowanie przygotowawcze, należy również wnoszenie aktu oskarżenia, jak i jego surogatów wskazanych w tych przepisach.
Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy zauważania wymaga, że po przeprowadzeniu dochodzenia, pierwotnie akt oskarżenia przeciwkoH. S.został wniesiony w dniu 14 marca 2014 roku, a więc jeszcze w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją, która weszła w życie 1 lipca 2015 roku. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 roku (k. 403) Sąd Rejonowy w Zawierciu, na podstawieart. 345 § 1 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s., zwrócił jednak sprawę oskarżycielowi publicznemu – Urzędowi Skarbowemu wZ.w celu uzupełnienia dochodzenia poprzez wykonanie szeregu czynności wymienionych w sentencji tego orzeczenia. Postanowienie Sądu Rejonowego zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 26 lutego 2015 roku (k. 429 – 430). W dalszym toku postępowania, prowadzone przez Urząd Celny dochodzenie było kolejno przedłużane postanowieniami Prokuratora z dnia 8 kwietnia 2015 roku (k. 451), 10 lipca 2015 roku (k. 522) i 13 października 2015 roku (k. 533), ostatecznie do dnia 13 listopada 2015 roku. Po jego zakończeniu, Urząd Skarbowy wZ.wniósł akt oskarżenia. Zarządzeniem z dnia 25 listopada 2015 roku (k. 541) dokonano jego zwrotu z uwagi na braki formalne, którymi był dotknięty. Uzupełniony akt oskarżenia został wniesiony przez Urząd Skarbowy wZ.w dniu 3 grudnia 2015 roku i na jego podstawie doszło do rozpoznania sprawy w postępowaniu przez Sądem I instancji, które zakończyło się wydaniem zaskarżonego obecnie przez obrońcę orzeczenia.
W świetle powyższych okoliczności związanych z tokiem postępowania przygotowawczego w niniejszej sprawie, nie ulega wątpliwości, że zostało ono przedłużone przez prokuratora w związku z jego niezakończeniem w terminie sześciu miesięcy Przedłużenia te, były dokonywane w oparciu o przepisart. 153 § 1 zd. 3 k.k.s.(w treści postanowień wskazywano jako podstawęart. 153 § 1 k.k.s.). W konsekwencji, należało zatem uznać, że w świetleart. 155 § 1 i 2 k.k.s w brzmieniu obowiązującym począwszy od dnia 1 lipca 2015 roku, Urząd Skarbowy wZ.nie posiadał legitymacji do wniesienia aktu oskarżenia o występek z art.art. 56 § 2 k.k.s.iart. 62 § 2 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.iart. 7 § 1 k.k.s.i nie był w tej sprawie uprawnionym oskarżycielem publicznym.
Mając na względzie wskazane wyżej uwagi, wyrok Sądu Rejonowego w zaskarżonej części, a więc w zakresie czynu zart. 56 § 2 k.k.s.iart. 62 § 2 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.iart. 7 § 1 k.k.s.oraz zasądzenia kosztów postępowania to jest w punktach 1 i 5 należało uchylić i postępowanie w tej części umorzyć. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisyart. 437 § 2 k.p.k.,art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.przy zast.art. 113 § 1 k.k.s.Uchylenie orzeczenia mogło przy tym nastąpić tylko na korzyśćH. S.wobec treści przepisuart. 439 § 2k.p.k. Na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.kosztami procesu za postępowanie w obu instancjach obciążono Skarb Państwa.