Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1230/17
Data wyroku: 2017-10-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Łazowska
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy FUS

Sygn. aktVIII U 1230/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 października 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Łazowska

Protokolant:

Kamila Niemczyk

po rozpoznaniu w dniu11 października 2017 r. w Gliwicach
sprawyM. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach
na skutek odwołaniaM. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia21 czerwca 2017 r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od 13 czerwca 2017 r.
(-) SSO Grażyna Łazowska
Sygn. akt VIIIU 1230/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 czerwca 2017r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuM. K.(K.) prawado emerytury na podstawieart.184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdyż ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r.nie udowodnił 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stalei w pełnym wymiarze czasu pracy.
Organ rentowy wskazał, iż do pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił okresu zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 1 sierpnia 1975r. do dnia 31 maja 1997r., ponieważ w świadectwie pracy z dnia 21 kwietnia 2000r. podano pracę na stanowisku elektromonter, natomiast w świadectwie pracy w szczególnych warunkach stwierdzono, że ubezpieczony pracował jako elektromonter ruchowy przy remontach suwnic. Nadto organ rentowy podniósł, iż wykazane stanowiska nie mieszczą się w powołanym Zarządzeniu nr 3 MH i PM z dnia 30 marca 1985r. – wykazie A dziale III poz.86 pkt 1.
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany przez przyznanie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, po uprzednim zaliczeniu do takiej pracy okresu zatrudnienia od dnia 1 sierpnia 1975r. do dnia 31 maja 1997r. wHucie (...), kiedy to wykonywał pracę na wysokości polegającą na naprawach głównie suwnic.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczynjak w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyM. K.w dniu(...). ukończył wiek 60 lat. Legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. ponad 25 - letnim okresem składkowymi nieskładkowym. Nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
W dniu 16 czerwca 2017r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury,w rozpoznaniu którego organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.
Ubezpieczony był zatrudniony wHucie (...)od dnia 1 września 1972r. do dnia 24 czerwca 1975r. na stanowisku ucznia oraz od dnia 1 sierpnia 1975r. do dnia 25 kwietnia 1977r. i od dnia 2 maja 1979r. do dnia 31 maja 1997r. Następnie na podstawieart.23(1) k.p.został przejęty przezZakład (...) S.A.wZ., gdzie pracował od dnia 1 czerwca 1997r. do dnia 21 kwietnia 2000r. W okresie od dnia 26 kwietnia 1977r. do dnia 10 kwietnia 1979r. odbywał zasadniczą służbę wojskową.
W świadectwie pracy z dnia 21 kwietnia 2000r. sporządzonym przezZakład (...) S.A.wZ.podano, że ubezpieczony od dnia 1 sierpnia 1975r. do dnia 25 kwietnia 1977r. i od dnia 2 maja 1979r. do dnia 31 maja 1997r. był zatrudniony na stanowisku elektromontera.
Huta (...) S.A.sporządziła dla ubezpieczonego w dniu 12 kwietnia 1999r. świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, w którym zawarła adnotację,że ubezpieczony od dnia 1 sierpnia 1975r. do dnia 31 maja 1997r. pracował na stanowisku elektromontera ruchowego przy remontach suwnic wymienionym w wykazie A dziale III poz.86 pkt 1 stanowiącym załącznik Nr 1 do zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy hutnictwa maszynowego – stale wykonywał roboty remontowe związane z ruchem urządzeń dźwigowych.
Huta (...)zajmowała się produkcją pieców elektrycznych do topienia metalui minerałów, urządzeń do obróbki pozapiecowej, urządzeń dźwigowych specjalnych, urządzeń hutniczych i koksowniczych, konstrukcji technologicznych odlewów żeliwnychi innych tego typu urządzeń. W okresie spornym od dnia 1 sierpnia 1975r. do dnia 31 maja 1997r. ( zarówno przed odbywaniem zasadniczej służby wojskowej jak i po powrocie z niej ), ubezpieczony pracował w służbie utrzymania ruchu przy wydziale budowy konstrukcji stalowych. Na wydziale tym używane były takie urządzenia jak suwnice, wytaczarki, strugarki i inne urządzenia służące do kształtowania elementów stalowych. Zatrudnieni w tym wydziale byli malarze, składacze, spawacze, operatorzy suwnic, hakowi, traserzy, palacze itd. Na wydziale były 22 suwnice, których sprawność była systematycznie sprawdzana. Suwnice były umieszczone na wysokości 15 metrów, a niektóre jej urządzenia jeszcze wyżej, bo na wysokości nawet 20 metrów. Ubezpieczony specjalizował się w naprawach suwnic, zajmował się ich bieżącym nadzorem, remontem i konserwacją w zakresie elektrycznym. Sporadycznie tylko był kierowany do napraw innych urządzeń np. wytaczarek, spawarek. Czasami, w razie zaistnienia potrzeby np., gdy była konieczność naprawy podzespołów, ubezpieczony wykonywał pewne czynności w warsztacie. Takich pracowników jak ubezpieczony, a mianowicie zajmujących się naprawą, konserwacją, utrzymaniem w ruchu urządzeń było łącznie około dziesięciu, po kilku na jednej zmianie, gdy w zakładzie pracowało się w systemie trzyzmianowym. Każdy z takich elektryków miał swoją specjalizację – niektórzy zajmowali się urządzeniami transportowymi, niektórzy naprawą maszyn takich jak obrabiarki, frezarki, a ubezpieczony zajmował się suwnicami. Ubezpieczony remontował także suwnice znajdujące się na zewnątrz budynku, które służyły do transportu elementów do produkcji stalowej.
Pracę taką ubezpieczony wykonywał faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Był narażony na hałas, porażenie prądem elektrycznym, naświetlenia.
Ubezpieczony posiadał uprawnienia do konserwacji dźwigów ( w toku postępowania ubezpieczony przedłożył Zaświadczenie Nr 142/K/G uprawniające do konserwacji dźwigów kategorii I E z dnia 27 kwietnia 1982r. ).
Razem z ubezpieczonym pracowali:
-J. T.zatrudniony od dnia 1 września 1959r. do dnia 30 czerwca 1962r. na stanowisku ucznia i od dnia 1 lipca 1962r. do dnia 31 maja 1997r. ostatnio na stanowisku mistrza,
-K. K.zatrudniony od dnia 1 września 1972r. do dnia 24 czerwca 1975r.na stanowisku ucznia i następnie od dnia 1 sierpnia 1975r. do dnia 31 maja 1997r.na stanowisku ślusarza,
-Z. M.zatrudniony od dnia 1 września 1972r. do dnia 20 czerwca 1975r.na stanowisku ucznia i od dnia 21 czerwca 1975r. do dnia 31 maja 1997r. na stanowisku elektromontera,
-M. P.zatrudniony od dnia 15 października 1968r. do dnia 31 maja 1997r.na stanowiskach tokarza, mistrza i kierownika utrzymania ruchu.
J. T.iM. P.byli przełożonymi ubezpieczonego.
Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego i świadkówJ. T.,K. K.,Z. M.iM. P., zeznań w/w świadków oraz zeznań ubezpieczonego ( protokół elektroniczny z rozpraw z dnia 13 września 2017r. czas 00:08:05 – 00:30:33, z dnia 11 października 2017r. czas 00:03:27 – 01:12:37 ).
Odnośnie rodzaju rzeczywiście wykonywanej pracy przez ubezpieczonego Sąd dał wiarę zeznaniom słuchanych w sprawie świadkówJ. T.,K. K.,Z. M.iM. P.oraz zeznaniom ubezpieczonego, gdyż były one rzeczowe, szczegółowe, logiczne, zasadniczo zgodne ze sobą, wzajemnie się uzupełniające, korespondujące z treścią zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Świadkowie ci pracowali razem z ubezpieczonym w spornym okresie jego zatrudnienia i byli bezpośrednimi świadkami wykonywanej przez niego pracy, stąd niewątpliwie posiadają szczegółową wiedzę w tym zakresie. Nadto świadkowieJ. T.iM. P.byli przełożonymi ubezpieczonego i stąd z racji pełnienia takiej funkcji kontrolowali i nadzorowali jego pracę.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoM. K.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 i 2w zw. zart. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 1383 ) prawo do emerytury ma ubezpieczony urodzony po dniu 31 grudnia 1948r., który:

-

ukończył 60 lat,

udokumentował do dnia 31 grudnia 1998r. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym co najmniej 15 lat zatrudnienia przy pracach wymienionych w wykazie Arozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.),

nie przystąpił do OFE albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonychna rachunku w OFE za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa,

Po myśli § 2 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie
UbezpieczonyM. K.ukończył wiek emerytalny 60 lat, legitymujesię na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym co najmniej 25 - letnim okresem składkowymi nieskładkowym oraz nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczył posiadania przez ubezpieczonego na dzień1 stycznia 1999r. wymaganego 15 – letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, a konkretnie tego czy istnieją podstawy do zaliczenia do takiej pracy okresu spornego zatrudnienia ubezpieczonego wHucie (...)od dnia 1 sierpnia 1975r. do dnia 31 maja 1997r.
Ubezpieczony na cały powyższy okres zatrudnienia przedłożył wprawdzie w organie rentowym świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych sporządzone przez w/w zakład pracy, lecz dokument ten organ rentowy zakwestionował z przyczyn wskazanych w decyzji zaskarżonej.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że świadectwo wykonywania pracw szczególnych warunkach, a także inne dokumenty wystawione przez pracodawcę,nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniuart.244§1 i 2 k.p.c., tylko dokumentami prywatnymi, które stanowią dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art.245 k.p.c.). Dokumenty takie podlegają kontroli zarówno co do prawdziwości podanych w nich faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej ( por. wyrok Sadu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2017r. III AUa 698/16 ).
W konsekwencji braku uznania przez organ rentowy w/w dokumentu Sąd w toku niniejszego postępowania prowadził szczegółowe postępowanie dowodowe na okoliczność rzeczywiście świadczonej przez ubezpieczonego pracy w okresie spornym i następnie ustalenia czy praca taka mieści się wykazie prac w warunkach szczególnych ( Wykaz A ) stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W wykazie A, dziale XIV, poz.25 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983r. wymienione zostały prace – „ bieżąca konserwacja agregatówi urządzeń oraz prace budowlano – montażowe i budowlano – remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienionew wykazie ”.
W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało w sposób jednoznaczny, że ubezpieczony w okresie spornego zatrudnienia wHucie (...)od dnia 1 sierpnia 1975r. do dnia 31 maja 1997r. wykonywał pracę, o której mowa powyżej,a mianowicie faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zajmował się naprawą, remontem i konserwacją suwnic, gdy na wydziale, gdzie dokonywał tych czynności – biorąc również pod uwagę specyfikę działalności całego zakładu pracy, który zajmowałsię produkcją różnego rodzaju wielkogabarytowych urządzeń, konstrukcji stalowych - jednymi z podstawowych prac były prace polegające na obsłudze suwnic wymienionew wykazie A dziale III poz.86.
Przyjęciu, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy świadczył pracęw warunkach szczególnych nie przeszkadza fakt, że czasami pewne czynności musiał wykonać w warsztacie w sytuacji, gdy były to czynności ściśle i nierozerwalnie związanez naprawą i konserwacją suwnic, bo np. dokonywał w warsztacie naprawy pewnych podzespołów tego urządzenia ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012r.II UK 233/11 ).
Powyższe okoliczności potwierdzają wiarygodne zeznania świadkówJ. T.,K. K.,Z. M.iM. P.– byłych współpracowników ubezpieczonego, zeznania ubezpieczonego, powołana w sprawie dokumentacja, w tym dokumentacja osobowa.
Zdaniem Sądu zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych podlega także okres odbywania przez ubezpieczonego zasadniczej służby wojskowej od dnia 26 kwietnia 1977r. do dnia 10 kwietnia 1979r. przypadającej na jego zatrudnienie wHucie (...).
Należy zwrócić uwagę, iż odbywanie zasadniczej służby wojskowej regulowane było przezustawę z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 827).
Zgodnie z treścią art. 108 ust. 1 tej ustawy obowiązującego w okresie od dnia 29 listopada 1967r. do dnia 31 grudnia 1974r.( w brzmieniu pierwotnym) i po zmianie od dnia 1 stycznia 1975r.( w brzmieniu do dnia 5 sierpnia 1979r.) – a zatem w okresie obywania zasadniczej służby wojskowej przez odwołującego – okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby, albo w tej samej gałęzi pracy.
Na podstawie art. 108 ust. 4 w/w ustawy wydane zostałorozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968r.w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin(Dz. U. Nr 44, poz. 318). Rozporządzenie to obowiązywało do dnia 31 sierpnia 1979r. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia żołnierzowi, który podjął zatrudnienie stosownie do zasad określonych w § 2-4 ( tj. w terminie 30 dni od dnia zwolnienia ze służby wojskowej zgłosił powrót do zakładu pracy ), wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie.
Treść powyższych przepisów wskazuje, że skoro czas odbywania służby wojskowejw warunkach określonych w tych przepisach, wlicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, w tym w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie, to okres ten należy zaliczyć do pracy w warunkach szczególnych w rozumieniurozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.). Do odbywania zasadniczej służby wojskowej należy bowiem stosować przepisy w brzmieniu obowiązującym w okresie jej odbywania.
Takie stanowisko potwierdza Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z dnia9 marca 2010r. I UK 333/09 (LEX 585739) oraz w wyroku z dnia 25 lutego 2010 r. II UK 219/09 (LEX nr 590248), a także uchwała Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 16 października 2013r. sygn.II UZP 6/13 (OSNP 2014/3/42). Przychylił się do tego stanowiska Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 2 kwietnia 2015r., III AUa 2325/14, zaś Sąd orzekający prezentowane stanowisko w pełni podziela.
Ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową w okresie zatrudnieniawHucie (...), gdzie wykonywał pracę w warunkach szczególnych bezpośrednio przed pójściem do wojska i po powrocie z wojska. Po zwolnieniu w dniu10 kwietnia 1979r. ze służby wojskowej ubezpieczony w ciągu 30 dni, bo już z dniem2 maja 1979r. powrócił do pracy u tego samego pracodawcy. W takiej sytuacji okrestej służby podlega zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych.
Po zaliczeniu okresu spornego do pracy w warunkach szczególnych ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 – letnim okresem takiej pracy. Zatem spełnia wszystkie konieczne przesłanki nabycia prawa do dochodzonego świadczenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od dnia 13 czerwca 2017r., tj. od ukończenia wieku emerytalnego 60 lat, zgodnie z art.100 ust.1 ustawy.
(-) SSO Grażyna Łazowska