Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1036/16
Data wyroku: 2017-04-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zbigniew Szczuka
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z fus

Sygn. akt VII U 1036/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 kwietnia 2017 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Zbigniew Szczuka
Protokolant: Urszula Kalinowska
po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2017 r. w Warszawie
sprawyM. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o wcześniejszą emeryturę (z warunków szczególnych)
na skutek odwołaniaM. R.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 7 czerwca 2016 r., znak:(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemuM. R.prawo do wcześniejszej emeryturyz warunków szczególnych od dnia 1 kwietnia 2016 roku,

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.na rzeczM. R.kwotę 180 złotych (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
W dniu 13 czerwca 2016 r.M. R.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 7 czerwca 2016 r., znak:(...), odmawiającej przyznania mu prawa do wcześniejszej emeryturyz tytułu pracy w warunkach szczególnych. Odwołujący podniósł, że przedłożone świadectwo pracy w warunkach szczególnych, które zostało wystawione przez dział kadrMiejskiego Przedsiębiorstwa (...)wW., zawiera nieprawdziwą informację, jakoby był zatrudniony na stanowisku mechanika samochodowego - kierowcy, podczas gdy w rzeczywistości pracował jako mechanik samochodowy. Wskazał, że osoby pracujące jako kierowcy w/w przedsiębiorstwie, zobowiązane były do wypełniania kart drogowych, które po zakończeniu zmiany przekładały w dziale transportu, a on sam nigdy takich kart nie posiadał i nie uzupełniał. Ponadto odwołujący stwierdził, że przedsiębiorstwo w którym pracował jako mechanik samochodowy dalej funkcjonuje podfirmą (...)(
    k. 2 a. s.).
W dniu 12 lipca 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż odmówił ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury, bowiem nie udowodnił on 15-letniego okresu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Oddział nie zaliczył do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od dnia 1 sierpnia 1977 r. do dnia 31 lipca 1986 r. wMiejskim Przedsiębiorstwie (...)wW., ponieważ występuje rozbieżnośćw stanowisku pracy wymienionym w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 26 lipca 2012 r. - mechanik samochodowy zatrudniony wyłączniew kanałach remontowych) a stanowiskiem wymienionym w świadectwie pracy z 30 lipca 1986 r. - mechanik samochodowy - kierowca. Ponadto, organ rentowy wskazał na istnienie rozbieżności w podanej dacie zatrudnienia, ponieważ w świadectwie pracy widnieje data8 sierpnia 1977 r., z kolei w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, początek zatrudnienia datowany jest na dzień 1 sierpnia 1977 r. (k. 3 a. s.).
Sąd w postanowieniu z dnia 5 grudnia 2016 r. dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego specjalisty z zakresu BHP celem sporządzenia opinii na okoliczność,czy odwołujący w spornym okresie czasu od dnia 1 sierpnia 1977 r. do dnia 30 lipca 1986 r. będąc zatrudnionym na stanowisku mechanika wMiejskim Przedsiębiorstwie (...)wW.pracował w warunkach szczególnych (k. 38 a. s.).
W piśmie procesowym z dnia 13 stycznia 2017 r. Odwołujący się wniósł zastrzeżenia do opinii biegłego, zarzucając jej pobieżny charakter i brak wnikliwej analizy materiału dowodowego sprawy (k. 62 a. s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
M. R.w dniu 4 kwietnia 2016 r. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniosek o wcześniejszą emeryturę z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Do powyższego wniosku ubezpieczony dołączył kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych (k. 1-11 a. e.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, że ubezpieczony wykazał łączny staż pracy na dzień1 stycznia 1999 r. w wymiarze 26 lat, 10 miesięcy i 20 dni okresów składkowychi nieskładkowych oraz okres pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 8 lat, 7 miesięcyi 13 dni. Organ rentowy na mocy zaskarżonej decyzji z dnia 7 czerwca 2016 r., znak:(...)nie zaliczył odwołującemu do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia wMiejskim Przedsiębiorstwie (...)od dnia 1 sierpnia 1977 r. do dnia 31 lipca 1986 r. w łącznym wymiarze 8 lat, 11 miesięcy i 24 dni,z uwagi na istniejące rozbieżności w stanowisku pracy i dacie wymienionych w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 26 lipca 2012 r. a w świadectwie pracy z dnia 30 lipca 1986 r. (
    k. 41 a. e.).
Odwołujący stosownie do zawartych umów został zatrudniony wMiejskim Przedsiębiorstwie (...)wW.w dniu 8 sierpnia 1977 r. na okres próbny na stanowisku elektromonter – pomocnik - kierowca (k. 8 a. s.). Od dnia22 sierpnia 1977 r. ubezpieczony świadczył pracę w pełnym wymiarze czasu pracy(k. 9 i 10 a. s.). Z dniem 9 listopada 1977 r. powierzonoM. R.obowiązki montera samochodowego w pełnym wymiarze czasu pracy (k. 11 i 12 a. s.).
Według świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 5 sierpnia2016 r., odwołujący zatrudniony był wMiejskim Przedsiębiorstwie (...)od dnia 8 sierpnia 1977 r. do dnia 31 lipca 1986 r., gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywał prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych na stanowisku mechanika wymienionym w wykazie A Dział XIV poz.16 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r., w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8 poz. 43 ze zm.) oraz w wykazie A Dział XIV- Prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych pkt. 1 mechanik samochodowy zatrudniony wyłącznie w kanałach remontowych, zawartym w załącznikunr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r., w sprawie wykazu stanowisk pracy w jednostkach nadzorowanych przez MBiPMB, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniającedo przejścia na wcześniejszą emeryturę. Na powyższe również wskazywała treść świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 26 lipca 2012 r., z tym że za datę początkową uznano dzień 1 sierpnia 1977 r. (k. 20 a. s. i k. 17 a. e.).
Zgodnie z oryginałem świadectwa pracy z dnia 30 lipca 1986 r.,M. R.był zatrudniony wMiejskim Przedsiębiorstwie (...)wW.od dnia 8 sierpnia 1977 r. do dnia 31 lipca 1986 r. na stanowisku mechanika samochodowego - kierowcy (k. 80 a. s.).
Do obowiązków ubezpieczonego podczas świadczenia pracy wMiejskim Przedsiębiorstwie (...)wW.należało naprawianie samochodówmarki Ż.iN., w szczególności dokonywanie wszystkich czynności związanych z kompleksowym remontem pojazdów, w tym z generalną naprawą silnika oraz innych części: tłumików, zawieszenia, zawory itp. Odwołujący pracował w pomieszczeniu garażowym, gdzie znajdował się kanał najazdowy. Pomieszczenie to było nieogrzewane. Ubezpieczony pracował tam niezależnie od warunków pogodowych i pory roku, mając kontakt ze smarami i olejami.M. R.pracę wykonywał w systemie8-godzinnym, dokonując przeglądów samochodowych i napraw pojazdów, głównie w kanale najazdowym. W pomieszczeniu, w którym pracował odwołujący, było brudno, a w okresie zimowym zimno.M. R.wykonywał pracę mechanika samochodowegow pełnym wymiarze czasu pracy (zeznania świadkówG. R.,H. C.,G. D.,J. K.,D. P.iW. K.oraz zeznania odwołującego k. 36-38 i 89-92 a. s.).
Biegły sądowy specjalista ds. BHPJ. P.w opinii sądowej podniósł,że prace wykonywane przez odwołującego na stanowisku elektromontera – pomocnika– kierowcy i montera samochodowego w okresie od dnia 8 sierpnia 1977 r. do dnia 31 lipca 1986 r. nie spełniają przesłanek uznania za wykonywane w szczególnych warunkach prace. (k. 41-48 a. s.).Jednakże na skutek przesłuchania dwóch kolejnych świadków na rozprawiew dniu 7 kwietnia 2017 r., biegły sądowy zmienił stanowisko w sprawie i oświadczył,że praca ubezpieczonego w spornym okresie czasu spełniała przesłankę stale wykonywanejw warunkach szczególnych (k. 89-92 a. s.).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie złożonych do akt dokumentów, w tym akt rentowych, stanowiska końcowego biegłego, zeznań świadków oraz odwołującego w charakterze strony. Dokumenty przedłożone przez strony niniejszego postępowania stanowią w większości obiektywny oraz w pełni wiarygodny materiał dowodowy. Świadkowie to osoby, które pracowały z odwołującym w spornym okresie, znały więc doskonale specyfikę jego pracy. Zeznania świadków oraz odwołującego były logiczne i spójne oraz korelowały z materiałem dowodowym w postaci dokumentów, którym Sąd dał wiarę oraz ze stanowiskiem biegłego.
Sąd nie dał wiary wnioskom zawartym w treści opinii biegłego sądowego ds. BHPJ. P.sporządzonej w toku postępowania sądowego. Biegły na rozprawie kończącej postępowanie w niniejszej sprawie zmienił stanowisko i uznał wykonywaną pracę odwołującego za spełniającą przesłankę zatrudnienia w warunkach szczególnych. Dodatkowo Sąd nie dał wiary świadectwu wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 26 lipca 2012 r. jedynie w zakresie daty początkowej rozpoczęcia pracy przez ubezpieczonego w dniu 1 sierpnia 1977 r. W ww. zakresie data początkowa wykonywania pracy przez ubezpieczonego ustalona na dzień 8 sierpnia 1977 r. wynika jednoznacznie ze świadectwa pracy w warunkach szczególnych z dnia 5 sierpnia 2016 r., co potwierdza oryginał świadectwa pracy z dnia 30 lipca 1986 r. złożony przezM. R.w toku postępowania sądowego. Dodatkowo Sąd nie dał wiary dokumentom w zakresie, w jakim wskazywały one, że odwołujący zatrudniony był jako kierowca samochodu. Z zeznań świadków jednoznacznie bowiem wynikało, iż ubezpieczony pracował jedynie przy remontowaniu pojazdów.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieM. R.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
(...)Oddział wW.z dnia 7 czerwca 2016 r., znak:(...)jest zasadnei zasługuje na uwzględnienie.
Art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016 poz. 887 j. t.), zwanej dalej ,,ustawą’’ stanowi,że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emeryturapo osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32. 33, 39 i 40. jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Zgodnie z ust. 2 powyższego artykułu, emerytura o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Wykaz prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze o których mowa w powołanym art. 184 ustawy nie podlega wykładni rozszerzającej. Prace te ściślei jasno zostały określone wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze(zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie wieku emerytalnego). Jednakże nabycie uprawnień z tytułu wykonywania prac w szczególnych warunkach lubw szczególnym, charakterze podlega dalszym ograniczeniom. Aby daną pracę uznaćza wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, pracownikma obowiązek wykonywać ją stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na danym stanowisku pracy. Dodatkowo, zgodnie z powołanym rozporządzeniem mężczyzna nabywa prawodo emerytury po spełnieniu wszystkich przesłanek wymienionych w § 3 w zw. z § 4 ust. 1pkt 1 i 3 rozporządzenia, jeśli:

1
legitymuje się 25 letnim okresem pracy liczonym łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia);

2
wykonuje pracę wymienioną w wykazie A (Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego), będącym załącznikiemdo rozporządzenia;

3
osiągnie wiek emerytalny wynoszący 60 lat (§ 4 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia);

4
zatrudnionym jest przez co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach (§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia).

Jednocześnie wskazać należy, że w części spornego okresu tj. od dnia 1 stycznia1977 r. do dnia 31 grudnia 1982 r. ww. rozporządzenie nie obowiązywało. Tym samym zgodnie z § 19 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy ustalaniu okresów pracy, o których mowa w § 2, to jest prac dotychczas zaliczonychdo I kategorii zatrudnienia wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 maja 1979 r. w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia, uwzględnia się również okresy takiej pracy, wykonywanej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. Dla oceny zasadności wniosku niezbędne było zatem zweryfikowanie, czy w rozumieniu przepisów właściwych w stosunku do okresów zatrudnienia wnioskodawcy wykonywał on prace w warunkach szczególnych pozwalających na przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury. Jest to wymóg konieczny do uznania,że wcześniejsza praca była również wykonywana w szczególnych warunkachi w szczególnym charakterze.
Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze powinno być stwierdzone przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracyw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze lub w świadectwie pracy. Świadectwo pracy w warunkach szczególnych jest jednak dokumentem prywatnymw rozumieniuart. 245 k.p.c.i nie stanowi dowodu tego co zostało w nim odnotowane. Taki walor mają wyłącznie dokumenty urzędowe, do których w myśl stosowanego a contrarioart. 244 § 1 k.p.c.nie zalicza się świadectwa pracy, gdyż nie zostało sporządzone przez organy władzy publicznej ani inne organy państwowe (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicachz dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt III AUa 783/13). Dodatkowo należy podkreślić,że w razie wszczęcia postępowania sądowego, toczącego się wskutek odwołania ubezpieczonego od odmownej decyzji organu rentowego w sprawie przyznania uprawnieńdo emerytury w wieku obniżonym dopuszczalne jest przeprowadzanie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo do owego świadczenia.W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być więc udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego.
W niniejszej sprawie spornym było, czy praca wykonywana przez odwołującegood dnia 8 sierpnia 1977 r. do dnia 30 lipca 1986 r.Miejskim Przedsiębiorstwie (...)wW.miała charakter i podlegała zaliczeniu do pracyw warunkach szczególnych. Spełnienie innych warunków, od których zależy przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury pozostawało bezsporne. Nie podlega wątpliwości,że z dniem 11 maja 2016 r. ubezpieczony osiągnął wiek 60 lat. Nadto, stronynie kwestionowały faktu, żeM. R.posiada co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Jak wynika z zeznań świadków i odwołującego, pracował on w spornym okresiewMiejskim Przedsiębiorstwie (...)wW.na stanowisku mechanika samochodowego, wykonując prace wykonywane w kanale remontowym przy naprawie pojazdów mechanicznych, które zostały ujęte w wykazie A, Dział XIV podpozycją 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.Jednocześnie Sąd dał wiarę stanowisku zajętym przez biegłego sądowego na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2017 r.po wysłuchaniu dodatkowych świadków, tj. że czynności wykonywane na stanowisku mechanika samochodowego spełniają przesłanki stale wykonywanej pracy. Podkreślenia wymaga fakt, że ubezpieczony świadczył pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.Co więcej, zgodnie z utrwalonym poglądem Sądu Apelacyjnego, ,,dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkachto praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik dorozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze’’ (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. aktIII AUa 1232/14). Uwzględniając wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że odwołujący faktycznie w okresie od dnia 8 sierpnia 1977 r. do dnia 30 lipca 1986 r. świadczył pracę w szczególnych warunkach, wykonując ją stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a co za tym idzie legitymuje się on co najmniej 15-letnim okresem pracyw warunkach szczególnych.
Zdaniem Sądu przeprowadzone postępowanie, w tym dowody z dokumentów opisanych podczas oceny materiału dowodowego, jednoznaczne stanowisko wyrażone przez biegłego sądowego oraz zeznania świadków i odwołującego wykazały, że wypełniaon niezbędne przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa do spornego świadczenia. Wobec tych wszystkich okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest błędna i podlega zmianie, albowiem ubezpieczony ma prawo do przejścia na wcześniejsza emeryturę z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych.
Odnośnie ustalenia terminu, od którego Sąd uznał za zasadne przyznanie odwołującemu się prawa do emerytury, zastosowanie znajduje art. 129 pkt 1 ustawy,w oparciu o który świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Ogólną zasadą prawa emerytalno-rentowego jest, że świadczenia wypłaca się na wniosek zainteresowanego, poczynając od dnia powstania prawa do emerytury, lecz nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie. Z uwagi na oczywistą omyłkę, Sąd zasądził przedmiotowe świadczenie od dnia 1 kwietnia 2016 r., które to winno być przyznane odwołującemu od dnia 11 maja 2016 r. ze względu na ukończenie przez niego w tej dacie 60-roku życia uprawniającego do przejścia na wcześniejszą emeryturę. Stosowne uzasadnienie zostało wskazane w postanowieniu dotyczącym sprostowania wyroku.
Orzeczenie o kosztach na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 180,00 złotych, znajduje uzasadnienie wart. 98 § 1 i 3 k.p.c.i § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł, jakw sentencji wyroku.