Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 252/17
Data wyroku: 2017-05-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Ciesielska, Mariusz Broda, Beata Piwko
Słowa kluczowe: Umowa ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 132 ustwy z 22 maja 2003r. o obezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK (dz. U. z 2013r., poz. 392)

Sygn. akt II Ca 252/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 maja 2017 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Mariusz Broda
Sędziowie: SSO Beata Piwko
SSO Elżbieta Ciesielska
Protokolant: starszy protokolant Beata Wodecka
po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2017 r. w Kielcach
na rozprawie
sprawy z powództwa(...)Biura(...)z siedzibą wW.

przeciwkoZ. D.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanegoZ. D.
od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach
z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. VIII C 1295/16

1
oddala apelację.

2
zasądza odZ. D.na rzecz(...)Biura(...)z siedzibą wW.1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt: 252/17

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Kielcach w wyroku z dnia 18 listopada 2016 roku w sprawie z powództwa(...)Biura(...)z siedzibą wW.przeciwkoZ. D.o zapłatę, sygn. akt: VIII C 1295/16, zasądził od pozwanegoZ. D.na rzecz powoda(...)Biura(...)z siedzibą wW.kwotę 19.564,12 zł wraz z ustawowymi odsetkami, które od dnia 1 stycznia 2016 roku stanowią odsetki za opóźnienie: od kwoty 18.780,36 zł za okres od dnia 18 stycznia 2015 roku do dnia zapłaty; od kwoty 783,76 zł za okres od dnia 8 marca 2016 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 5.796 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 4.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, z zastrzeżeniem, że za zapłatę zasądzonych kwot pozwany odpowiada wobec powoda solidarnie wraz zT. C., co d którego Sąd Rejonowy w Kielcach wydał w dniu 8 kwietnia 2016 roku w sprawie VIII Nc 759/16 prawomocny nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym – w pkt I; oraz oddalił wniosek o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności – w pkt. II.
Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym.
W dniu 17 maja 2014 roku wmiejscowości S.w Niemczech doszło do wypadku, w trakcie którego kierowany przezT. C.samochód markiF. (...), numer VIN(...), onumerze rejestracyjnym (...)(dane wcześniejszej rejestracji(...)) zjechał ze swojego pasa ruchu w praw0 i uderzył w mur okalający budynek należący doJ. K.. Samochód co najmniej od grudnia 2013 roku stanowił własnośćZ. D., który pożyczył goT. C.na trzy tygodnie przed zdarzeniem, który chciał wyjechać nim do Niemiec.
W wyniku uderzenia, doszło do uszkodzenia muru okalającego budynek oraz rynny dachowej. PoszkodowanyJ. K.oszacował szkodę na kwotę 1.500 euro.
W dniu 17 maja 2014 rokuZ. D.nie miał zawartej umowy obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdu markiF. (...), numer VIN(...), onumerze rejestracyjnym (...)(dane wcześniejszej rejestracji(...)). Wskazanej umowy nie zawarł takżeT. C.. W dniu 13 grudnia 2013 rokuZ. D.została przedstawiona oferta zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej dla wskazanego pojazdu, jednak do zawarcia umowy nie doszło z powodu nieopłacenia składki.
Ponieważ w dacie zdarzenia z dnia 17 maja 2014 roku dla pojazdu, który uczestniczył w wypadku, nie była zawarta umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, szkodę powstałą w związku z przedmiotowym zdarzeniem zlikwidowało Niemieckie Biuro Zielonej Karty. Z tego tytułu poniosło wydatki w łącznej kwocie 4.357,76 euro. Na wskazaną kwotę złożyły się: wypłacone odszkodowanie w wysokości 3.758,31 euro, koszty usług zewnętrznych w wysokości 35,70 euro oraz honorarium w wysokości 563,75 euro. Z kolei na wypłacone odszkodowanie złożyły się: koszty naprawy w wysokości 2.514.42 euro, drobne koszty w wysokości 30 euro, wynagrodzenie prawnika w wysokości 382,59 euro, a także koszty za jednostkę straży pożarnej w wysokości 831,30 euro. W dniu 13 października 2014 roku Niemieckie Biuro Zielonej Karty zwróciło się do(...)Biura(...)z żądaniem zwrotu poniesionych przez nie wydatków.
W dniu 26 listopada 2014 roku(...)Biuro(...)z siedzibą wW.wypłaciło Niemieckiemu Biuru Zielonej Karty kwotę 18.755,36 złotych stanowiącą równowartość kwoty 4.357,76 euro. W związku z wykonaniem zobowiązań wobec swojego niemieckiego odpowiednika(...)Biuro(...)z siedzibą wW.poniosło ponadto koszty tłumaczeń dokumentów dotyczących likwidacji szkody przez Niemieckie Biuro Zielonej Karty w wysokości 752,76 złotych, koszty uzyskania danych adresowych kierującego pojazdemT. C.w wysokości 31 złotych oraz koszty przelewu zagranicznego w wysokości 25 złotych.
Sąd Rejonowy podkreślił, że choć odpowiedzialność pozwanego w niniejszej sprawie opiera się na szczególnej podstawie, jaką stanowi art. 132 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i(...)Biurze(...)(tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 392, z późn. zm.), to brak jest podstaw do przyjęcia, iż uzasadnia to odstępstwo od ogólnych reguł rozkładu ciężaru dowodu (art. 6), zgodnie z którymi to na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia przesłanek odpowiedzialności pozwanego, a więc między innymi tego, iż odszkodowanie wypłacone Niemieckiemu Biuru Zielonej Karty pozostaje w ścisłym związku ze szkodą wynikłą z wypadku z dnia 17 maja 2014 roku. W ocenie Sądu I instancji powód sprostał temu ciężarowi.
Apelację od powyższego orzeczenia złożył pozwany. Zaskarżył niniejszy wyrok w całości i zarzucił mu:

1
nierozpoznanie przez Sąd Rejonowy istoty sprawy, a w szczególności zarzutu zgłoszonego przez pełnomocnika powoda w sprzeciwie do wydanego w sprawie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, a mianowicie: zarzutu skutecznego ubezpieczenia pojazdu powodującego szkodę przez pozwanego, w dacie spowodowania tym pojazdem szkody, wobec legitymowania się przez pozwanego certyfikatem ubezpieczeniowym Nr(...)za okres 15 XII 2013 do 14 XII 2014 Firmy ubezpieczeniowejP.(polisa dołączona do pisma pełnomocnika powoda przy wniosku z dnia 10 października 2016 roku), który to zarzut wykluczałby w całości zasadność powództwa, przy podzieleniu przez Sąd Rejonowy zasadności argumentacji pozwanego, iż klauzula firmy ubezpieczeniowej zawarta na omawianym dokumencie jest klauzulą abuzywną, sprzeczną z treściąart. 809 § 1 i § 2 k.c., a wobec wydania pozwanemu dokumentu ubezpieczenia, ale nie opłacenia składki miałaby jedynie roszczenie o zapłatę tej składki, co pozostawałoby w zgodzie z wyrokiem Sadu okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 3 lipca 2017roku w sprawie XVII AMc 102/07, wyłożonym a contr ario, a wpisanym do rejestru klauzul abuzywnych pod numerem(...);

2
obrazę prawa materialnego a mianowicieart. 6 kcprzez wadliwa wykładnię tej normy i przyjęcie, że w sytuacji gdy pozwany zakwestionował szkodę powoda w zakresie przekraczającym 1.500 euro, to po stronie pozwanego istniał obowiązek wykazania rzeczywistej wysokości szkody, który to pogląd Sądu Rejonowego wynika z wadliwej interpretacji wskazanej normy, bowiem pozwanegoD.nie dotyczą jakiekolwiek domniemania ustawowe, co do wysokości szkody, które on ma obowiązek kwestionować, a obowiązek udowodnienia wysokości dochodzonej kwoty leży po stronie powoda, zaś powód wysokości roszczenia nie udowodnił, bowiem złożone do akt jako załączniki do pozwu wzajemnie wykluczające się dowody dotyczące wysokości szkody, w tym niczym nie udokumentowane koszty zastępstw procesowych, których w sprawie nie było, bez faktur wystawionych przez pełnomocników, bez złożenia faktur wykonawców usuwania zniszczenia poszkodowanego, a jedynie oparcie się na kalkulacji, która nie ma jakiegokolwiek związku z poniesieniem rzeczywistych kosztów, w tym dowodów wielokrotnie w języku niemieckim, bez tłumaczenia tych dokumentów, nie może spełniać wymogu wykazania szkody przez powoda.

Wskazując na powyższe, pozwany wniósł o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania, ewentualnie przyjęcie, iż koszt ewentualnej szkody powoda wynosi 1.500 euro wedle kursu waluty z dnia orzekania, a więc 6,675 zł, oddalenie powództwa ponad kwotę, zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu zgodnie z normami za obie instancje.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Sąd Rejonowy dokonał w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych. Ustalenia te Sąd Okręgowy w całości podziela i przyjmuje za własne. Zostały one oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym, który został poddany wszechstronnej ocenie dowodów stosownie do treściart. 233§1 k.p.c.. Sąd poddał wnikliwej ocenie całość materiału dowodowego sprawy dokonując jego wszechstronnej analizy, a swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uzasadnił zgodnie z wymogamiart. 328 § 2 k.p.c.. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena dowodów nie nasuwa zastrzeżeń, mieści się w zakresie swobody zakreślonej treściąart. 233 § 1 k.p.c..
Niezasadny jest zarzut nierozpoznania istoty sprawy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przez nierozpoznanie istoty sprawy należy przede wszystkim rozumieć niezbadanie podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia. Do takiej sytuacji dochodzi, jeżeli sąd nie wniknął w całokształt okoliczności sprawy, błędnie ograniczając się do zbadania jedynie kwestii legitymacji procesowej jednej ze stron lub przedawnienia, wskutek czego przedwcześnie oddalił powództwo albo jeżeli zaniechał zbadania merytorycznych zarzutów pozwanego, związanych z ewentualną wierzytelnością wzajemną, przysługującą pozwanemu wobec powoda (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2002 r., I CKN 486/00, nie publ., z dnia 21 października 2005 r., III CK 161/05, nie publ., z dnia 20 lipca 2006 r., V CSK 140/06, nie publ., z dnia 17 kwietnia 2008 r., II PK 291/07, nie publ., z dnia 11 sierpnia 2010 r., I CSK 661/09, nie publ., z dnia 26 stycznia 2011 r., IV CSK 299/10, nie publ., z dnia 6 września 2011 r., I UK 70/11, nie publ. i z dnia 12 stycznia 2012 r., II CSK 274/11, nie publ. oraz postanowienia z dnia 15 lipca 1998 r., II CKN 838/97, nie publ., z dnia 23 września 1998 r., II CKN 897/97, OSNC 1999, Nr 1, poz. 22, z dnia 25 października 2012 r., I CZ 139/12, nie publ., z dnia 9 listopada 2012 r., IV CZ 156/12, nie publ. i z dnia 5 grudnia 2012 r., I CZ 168/12, OSNC 2013, Nr 5, poz. 68). W niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie wystąpiła, Sąd I instancji zbadał wszystkie aspekty sprawy, wskazał podstawę materialnoprawną swego rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, że w przedmiotowej sprawie

    nie doszło do zawarcia umowy ubezpieczenia. Z dokumentu, na który powołuje się pozwany wynika, że „do zawarci umowy ubezpieczenia OC i rozpoczęcia umowy dochodzi dopiero po opłaceniu w terminie składki, chyba że inaczej stanowią przepisy prawa. Dopiero wtedy można legitymować się tym Certyfikatem ubezpieczenia OC.” Skoro zatem składa nie została opłacona, to w ogóle do zawarcia umowy nie doszło. Wyżej przytoczone zastrzeżenie nie podlega ocenie pod kątem abuzywności. Tylko bowiem postanowienia umowne mogą podlegać takiej ocenie, a w niniejszym wypadku do zawarcia umowy nie doszło. Nie ma racji także skarżący zarzucając obrazęart. 6 k.c.. Sąd Rejonowy swoje stanowisko w tym zakresie w pełni uzasadnił i Sąd Okręgowy w całości przytoczoną w tym zakresie argumentacje podtrzymuje. Należy w tym miejscu jedynie dodać, że przesłanki umożliwiające(...)skorzystanie z roszczenia zwrotnego nie wiążą się z zachowaniem sprawcy wypadku. Wypłata należnego świadczenia poszkodowanemu i poniesieniem kosztów związanych z likwidacją szkody stanowią jedynie przesłanki dopuszczalności regresu. Nie mamy do czynienia w takim wypadku z żadnym ze znanym prawu polskiemu prawu regresu przysługującemu ubezpieczycielowi, zob. art. 6 czwartej dyrektywy komunikacyjnej- decyzja Komisji 2003/20/WE z 27.12.2002r. w sprawie stosowania art. 6 dyrektywy 2000/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 16.05.2000r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, zmieniająca dyrektywy Rady 73/239/EWG i 88/357/EWG- Dz.Urz. WE L 8 z 14.01.2003r.), por. „Regres jako sposób zabezpieczenia interesów instytucji ubezpieczeniowych ułatwiających dochodzenie roszczeń ofiarom wypadków drogowych” D.Maślak, „Nowe wyzwania dla rynków ubezpieczeń w krajach Europy Środkowej i Wschodniej” W. Sułkowska-red.-, Kraków 2007, s.304-313. Zgodnie z treścią preambuły do czwartej dyrektywy komunikacyjnej „organ odszkodowawczy w państwie osoby poszkodowanej powinien korzystać z automatycznego- związanego ze wstąpieniem w prawa zaspokojonego wierzyciela- roszczenia o zwrot wobec odpowiedniego organu odszkodowawczego w państwie, w którym zakład ubezpieczeń ma swoją siedzibę. Ten ostatni ma najlepszą pozycję do wszczęcia postępowania regresowego przeciwko zakładowi ubezpieczeń”.
Reasumując Sąd Okręgowy apelację oddalił na podstawieart. 385 k.p.c., a o kosztach postępowania apelacyjnego orzekł na podstawieart. 108§ 2k.p.c. w zw. zart. 98 k.p.c.w zw. z§2pkt 5 i §10ust. 1pkt1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. z późn. zmianami.
SSO B.Piwko SSO M.Broda SSO E.Ciesielska