Sąd Rejonowy w Gdyni
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 94/17
Data wyroku: 2017-05-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Adrianna Gołuńska-Łupina
Słowa kluczowe: Eksmisja
Podstawa prawna: art. 222 kc

Sygn. akt I C 94/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 09 maja 2017r.
Sąd Rejonowy w Gdyni, Wydział I Cywilny
w składzie
Przewodniczący: SSR Adrianna Gołuńska-Łupina
Protokolant: st. sek. sąd. Iwona Górska
po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. w Gdyni
na rozprawie
sprawy z powództwaE. R. (1)iT. R. (1)
przeciwkoK. R.iN. D.
o eksmisję

I
oddala powództwo;

II
zasądza od powodówE. R. (1)iT. R. (1)na rzecz pozwanychK. R.iN. D.kwotę 257 zł. ( dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

Sygnatura akt: I C 94/17

UZASADNIENIE
PowodowieE. R. (1)iT. R. (1)wnieśli pozew przeciwkoK. R.iN. D.o nakazanie pozwanym opuszczenia, opróżnienia oraz wydania powodomlokalu mieszkalnego nr (...)położonego w budynku przyK.11 E wG., nie orzekanie o prawie do lokalu socjalnego oraz o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu pozwu powodowie podnieśli, iż są właścicielami spornego lokalu, natomiast pozwane nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu. Powodowie wskazali, iż umowa użyczenia zawarta z pozwaną w 2003 została wypowiedziana. Zdaniem powodów pozwane wykazały się wobec nich rażącą niewdzięcznością wyrzucając z lokalu syna powodów oraz doprowadziły do zadłużenia lokalu. Pozwane mimo wezwania do dobrowolnego opuszczenia lokalu nie wydały go powodom.
(pozew k. 2-4)
Pozwane w odpowiedzi na pozew domagały się oddalenia powództwa W uzasadnieniu wskazały, iż w lokalu oprócz pozwanych zamieszkuje również małoletniD. R.- syn pozwanejK. R.i wnuk powodów. Zdaniem pozwanych żądanie eksmisji stanowi nadużycie prawa albowiem powodowie celowo nie domagają się eksmisji wnuka aby pozwane nie otrzymały uprawnienia do lokalu socjalnego. PozwanaK. R.przyznała, iż od kilku lat pozostaje w faktycznego separacji z mężem- synem powodów z powodu jego problemów alkoholowych, a zadłużenie wobec spółdzielni spowodowanej jest niskimi dochodami pozwanych oraz nieregularnymi płatnościami alimentów przez syna powodów.
(odpowiedź na pozew k. 41-47)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
PowodowieE. R. (2)iT. R. (2)są właścicielamilokalu mieszkalnego nr (...)położonego wG.przyul. (...).
(okoliczności bezsporne wydruk zksięgi wieczystej nr (...)k. 7)
W dniu 20 października 2003 roku powodowie oraz pozwanaK. R.i jej mążM. R.zawarli umowę użyczenia lokalu mieszkalnego położonego wG.przyulicy (...).Umowa została zawarta na czas nieokreślony.K. R.orazM. R.zamieszkali w lokalu razem z córką pozwanej z pierwszego małżeństwaN. D.oraz ich wspólnym synemD. R., któryurodził się (...)- t.j. dzień przed zawarciem umowy. W dniu 11 grudnia 2016 roku powódka pisemnie wypowiedziała pozwanym umowę użyczenia lokalu i wezwała ich do opuszczenia lokalu. Powodowie nie wypowiedzieli umowy użyczenia swojemu synowiM. R..
(dowód: umowa użyczenie k. 51-52, odpis aktu urodzeniaD. R.k.50, wypowiedzenia k. 9-10, zeznania powódki k .81, zeznania powoda k.82, zeznania pozwanej k.82-83V)
PozwanaK. R.oraz syn powodówM. R.w chwili obecnej żyją w faktycznej separacji. Żadne z małżonków nie wniosło sprawy o rozwód lub orzeczenie separacji.O.rodzice posiadają władzę rodzicielką nad małoletnimD. R..M. R.wyprowadził się z lokalu kilka lat temu. Pozwana pozostała w lokalu razem z córkąN. D.oraz małoletnim synemD. R.. Ich relacje są bardzo dobre.M. R.zamieszkał razem z powodami. Relacje pomiędzy pozwanąK. R.orazM. R.są bardzo napięte, małżonkowie są w konflikcie. Przyczyną takiej sytuacji był alkoholizmM. R.oraz generowanie przez niego zadłużenia ( zaciąganie pożyczek różnych instytucjach finansowych).M. R.dobrowolnie płaci alimenty na małoletniegoD. R., jednakże w sposób nieregularny. Na dzień 20 stycznia 2017 roku zadłużenie z tytułu opłat za mieszkanie wynosiło 1881,49 zł.
(dowód : zeznania pozwanejK. R.k. 82-83V, zeznania świadkaH. H.k. 80 v, zeznania powódki k .81, zeznania powoda k.82,zeznania pozwanejN. D.k. 84, kartoteka finansowa k.8)
Relacje powodów z pozwaną oraz wnukiemD. R.były bardzo dobre do momentu wypowiedzenia jego matce umowy użyczenia.D. R.zaprzestał odwiedzać powodów. Powodowie nie domagają się eksmisji wnuka z lokalu. Powodowie negują fakt alkoholizmu syna, choć wiedzą o jego leczeniu AA. Z powodu alkoholizmu męża pozwanaK. R.wraz z synem była poddawana terapii dla osób współuzależnionych.
( dowód: zeznania pozwanejK. R.k. 82-83V, zeznania świadkaH. H.k. 80 v, zeznania powódki k .81, zeznania powoda k.82,zeznania pozwanejN. D.k. 84, zaświadczenieOśrodka (...)k 75)
PozwanaK. R.ma 41 lat. Z zawodu jest kelnerką i pracuje w swoim zawodzie. Jej dochód wynosi około 1300 zł. Pozwana choruje na jaskrę.
PozwanaN. D.ma 22 lata. Ukończyła Technikum Hotelarskie ale pracuje jako sprzedawca z wynagrodzeniem 1500 zł. na podstawie umowy na czas próbny. Pozwana jest po operacji tarczycy, choruje na alergię pokarmową.
MałoletniD. R.chodzi do 6 klasy szkoły podstawowej numer 31wG..
( dowód: zeznania pozwanejK. R.k. 82-83v, zeznania pozwanejN. D.k. 84)

Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił zasadniczo na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony oraz zeznań stron. W ocenie Sądu powyższe dokumenty nie budzą wątpliwości co do swej prawdziwości oraz wiarygodności, a nadto nie były kwestionowane przez żadną ze stron, zatem brak było podstaw do odmowy dania im wiary i mocy dowodowej.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania stron co do okoliczności zamieszkania pozwanych w lokalu, wypowiedzenia umowy użyczenia, wzajemnych relacji pomiędzy stronami przed i po dokonaniu wypowiedzenia umowy użyczenia albowiem są szczere, spójne i znajdują potwierdzenie w dokumentach. Natomiast co do okoliczności i przyczyn opuszczenia lokalu przezM. R., kwestii związanych z obecnymi relacjami syna powodów z pozwanąK. R.oraz faktycznego miejsca pobytu małoletniegoD. R.Sąd oparł się na zeznaniach pozwanejK. R.. W ocenie Sądu zeznania pozwanej, choć dość emocjonalne w odbiorze, są szczere co do alkoholizmu jej męża, przyczyn opuszczenia przez niego lokalu oraz jego wpływu na powodów, którzy aby pomóc synowi zdecydowali się na taki krok jak eksmisja pozwanych w takim zakresie osobowym jak wynika z pozwu. W tym zakresie zeznania powodów Sąd uznał za niewiarygodne albowiem szczególnie powódka wypiera okoliczności związane z nadużywanie alkoholu przez syna, choć zeznała, że syn powiedział jej, że korzystał z terapii AA. Za niewiarygodne Sąd uznał również zeznania co do miejsca pobytu małoletniego. Incydentalne przebywanie małoletniego u dziadków w ubiegłym roku trudno uznać za zmianę miejsca pobytu, tym bardziej co przyznali powodowie obecnie małoletni nie kontaktuje się z nimi.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadkaH. H.w zakresie okoliczności niezamieszkiwania syna powodów z pozwaną, albowiem jest to zasadniczo okoliczność bezsporna między stronami. W pozostałym zakresie zeznania świadka są nieprzydatne dla ustalenia istotnych okoliczności sprawy.
Sąd oddalił wniosek o przesłuchanie w charakterze świadkaM. R.albowiem przeprowadzone postępowanie dowodowe okazało się wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy, a jego przesłuchanie spowodowałoby nieuzasadnione przedłużanie postepowania.
Podstawę prawną roszczenia powodów stanowi przepis art.art. 222 § 1 k.c., zgodnie z którym właściciel może żądać od osoby, która włada jego rzeczą, aby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela prawo do władania rzeczą.
Podkreślić należy, iż żadna ze stron nie kwestionowała uprawnień właścicielskich powódki do spornego lokalu, a także okoliczności, iż pozwane zamieszkiwały w lokalu powodów na podstawie umowy użyczenia, która został następnie wypowiedziana przez powódkę, czego pozwane nie kwestionowały.
W ocenie Sądu powództwo podlegało oddaleniu z następujących przyczyn.
Po pierwsze, co jednoznacznie wynika z zeznań powódki umowa użyczenia nie została wypowiedziana pozwanemuM. R., który był stroną umowy użyczenia.
Stosownie natomiast do treściart. 281Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczegojeżeli prawo do zamieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny.
Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, iż pozwanaK. R.nadal posiada uprawnienie do zamieszkiwania w tym lokalu albowiem wywodzi je z prawa swojego małżonkaM. R.. Bez wpływu na uprawnienie pozwanej ma okoliczność, iż pozwany w tym lokalu nie mieszka. Dodatkowo, lokal służy pozwanej do zaspokajania potrzeb rodzin, w tym małoletniego syna stron oraz jej córki z pierwszego związku pozwanejN. D.. Pełnoletnia córka pozwanej wywodzi swoje prawo z uprawnienia matki.
Niezależnie od wskazanej powyżej podstawy oddalenia powództwa Sąd zważył, iż żądanie zgłoszone przez powodów stanowi nadużycie prawa i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego za utrwalony można uznać obecnie pogląd, zgodnie z którym możliwość nieuwzględnienia roszczenia windykacyjnego na podstawieart. 5 k.c.może mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych. Oddalenie powództwa na podstawieart. 5 k.c.oznacza bowiem pozbawienie właściciela ochrony przysługującego mu prawa własności, którego ochrona jest zasadą konstytucyjną (por: orz. SN z 22.11.1994r. II CRN 127/94 nie publ; wyr. SN z 27.01.1999r. II CKN 151/98, wyr SN z 22.03.2000r. I CKN 440/98).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie takie szczególne okoliczności wystąpiły. Powodowie reprezentowani przez fachowego pełnomocnika domagali się eksmisji wyłącznie pozwanejK. R.iN. D., pomimo tego że razem z pozwanymi zamieszkuje syn pozwanej i wnuk powodów –D. R.(ur. (...)).
Stosownie natomiast do treściart. 26 §2 k.c.jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Dodatkowo,art. 96 § 1 k.r.i o. stanowi, iż rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim, obowiązują się troszczyć o jego fizyczny i duchowy rozwój.
W ocenie Sądu sprzeczne z zasadami współżycia społecznego pozostaje żądanie skierowane w stosunku do rodzica sprawującego opiekę nad małoletnim dzieckiem, z wyłączeniem małoletniego. Poza sporem miedzy stronami jest, iż małoletni mieszka razem z matką i swoją przyrodnią siostrą. To właśnie pozwanaK. R.sprawuje codzienną opiekę nad synem. Przekładając rozważania prawne na stan faktyczny sprawy w odniesieniu do żądania powodów uwzględnienie ich żądania doprowadziłoby do eksmisji matki i przyrodniej siostry, natomiast w lokalu pozostałby po dokonanej eksmisji małoletni. W istocie takie żądanie nie tylko naruszałoby przepisykodeksu rodzinnegow zakresie praw i obowiązków rodzica i dziecka ale również zaburzało relacje rodzinne.Ż.tej treści budzi również zdziwienie w kontekście deklaracji powodów, że zamierzają sprzedać mieszkanie z powodu swojej sytuacji finansowej po opuszczeniu lokalu przez pozwane, nie uwzględniając przy tym, iż w lokalu po ewentualnej eksmisji miałby pozostać małoletni wnuk.
Dodatkowo, jeżeli intencją powodów w przypadku uwzględnienia powództwa mało być ewentualne pozbawienie pozwanych uprawnień do lokalu socjalnego wobec nieskierowania pozwu wobec małoletniego wskazać należy na treść art. 14 ust. 7 ustawy z dnia ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie Gminy i zmianiekodeksu cywilnego, którego nie stosuje się do umów o używanie lokali mieszkalnych zawartych przed dniem 01 stycznia 2005 roku (art. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 roku o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw( Dz.U. 2004.281.2783.). Powyższe oznacza, iż do sytuacji pozwanej ( jeżeli żądanie zostałoby skierowane również przeciwko małoletniemu) zastosowanie znajdują przepisy o obligatoryjnym orzeczeniu o lokalu socjalnym. Zgodnie z ust. 4 art. 14 ww. ustawy obowiązek przyznania takiego lokalu istnieje w przypadku małoletniego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą.
Wobec powyższego na podstawie na podstawieart. 222 § 1 k.c.a contrario orzeczono , jak w punkcie I wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z w zw. z § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w brzmieniu obowiązującym po 27 października 2016 roku ( pozew wniesiono 27 stycznia 2017 roku) Sąd zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu zasądził od powodów na rzecz pozwanych kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego plus 17 zł. tytułem opłaty od pełnomocnictwa.