Sąd Okręgowy w Gdańsku
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 722/17
Data wyroku: 2017-01-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wojciech Woszczyński
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. 2015, 748 ze zm.), §2 ust. 1 i 2 i §4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43),

Sygn. akt VII U 722/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 stycznia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Wojciech Woszczyński
Protokolant: st. sekr. sądowy Dorota Kryspin
po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2017 r. w Gdańsku
sprawyK. T.
przeciwko Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaK. T.od decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.z dnia 26 kwietnia 2016 r. nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonemuK. T.prawo do emerytury od dnia 8 maja 2016 r.

2
zasądza od pozwanego na rzeczK. T.kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego,

3
stwierdza, że pozwany organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

SSO Wojciech Woszczyński
Sygn. akt VII U 722/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.odmówił ubezpieczonemuK. T.prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnym warunkach z uwagi na niespełnienie warunków nabycia tego prawa, przewidzianych przepisamiustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychtj. nie udowodnienie 15 lat pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnienie decyzji organ rentowy podał, iż nie uwzględnił ubezpieczonemu do stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresu od 6 października 1983 r. do 30 kwietnia 1997 r. wZakładzie (...)Lasów Państwowych wG.na stanowisku pomocnika kierowcy, kierowcy, ponieważ przepisy Zarządzenia Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w wykazie A, dziale VI, poz. 2, pkt 1 wymieniają stanowisko "wozak", jak również okresu od 01 sierpnia 1997 r. do 31 grudnia 1998 r., gdyż w świadectwie z dnia 02 marca 2012 r. pracodawcaZakład (...)wK.nie podaje pełnej podstawy prawnej tj. brak powołania przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r, w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach – odpowiedniego wykazu, działu i pozycji tego rozporządzenia (k. 23 pliku emerytalnego akt ZUS).
Odwołanie od powyższej decyzji pozwanego organu rentowego wniósł ubezpieczony, wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie mu wnioskowanego świadczenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej wynikającej z § 9 ust. 2 z przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. W uzasadnieniami swojego stanowiska ubezpieczony wskazywał, iż w zakwestionowanych okresach wykonywał pracę w warunkach szczególnych, o których mowa w wykazie A, dział VI poz. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 07 lutego 1983 r. (k. 2-5 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto organ nadmienił, iż zaliczenie spornych okresów nie spowoduje, iż ubezpieczony będzie legitymował się stażem pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat (k. 11 akt sprawy).
W toku procesu ubezpieczony wniósł o zaliczenie do okresów pracy w warunkach szczególnych 12 dni pracy w okresie od kwietnia 1976 r. do 08 maja 1976 r. jako kierowca ciągnika rolniczegoU.360 w gospodarstwie rolnym rodziców (k. 34-36 akt sprawy) oraz okresu zatrudnienia w(...)wG.od 28 kwietnia 1976 r. do 17 maja 1983 r. w charakterze kierowcy samochodu ciężarowegomarki S.29 (k. 61 akt sprawy.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
UbezpieczonyK. T.,urodzony dnia (...), w dniu 11 kwietnia 2016 r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.wniosek o emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnym warunkach. Ubezpieczony nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego (okoliczności bezsporne, vide: wniosek ubezpieczonego o emeryturę – k. 1-4 pliku emerytalnego akt ZUS).
W toku postępowania przed organem rentowym ubezpieczony udowodnił według stanu na dzień 1 stycznia 1999 r. staż sumaryczny 25 lat, jednakże w ocenie organu rentowego nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych (dowód: karta przebiegu zatrudnienia ubezpieczonego – k. 22 pliku emerytalnego akt ZUS).
Zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia 26 kwietnia 2016 r. pozwany organ rentowy odmówił ubezpieczonemuK. T.prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnym warunkach z uwagi na niespełnienie warunków nabycia tego prawa, tj. wobec nie udowodnienia wymaganego 15–letniego okresu pracy w szczególnych warunkach (dowód: decyzja pozwanego o odmowie prawa do emerytury z dnia 26.04.2016 r. – k. 23 pliku emerytalnego akt ZUS).
W latach 70-tych (również w 1976 r.) ubezpieczony wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym należącym do jego rodziców; praca ta polegała m.in. na prowadzeniu ciągnika rolniczego (dowód: zeznania świadkaB. T.– protokół skrócony wraz z nagraniem k. 65v i 67, zeznania wnioskodawcy - protokół skrócony wraz z nagraniem k. 66-67).
W okresie od 28 kwietnia 1976 r. do 17 maja 1983 r.K. T.był zatrudniony w(...)wG.na stanowisku kierowcy samochodowego. Początkowo ubezpieczony miał jedynie prawo jazdy kategorii B i jeździł samochodami o ładowności poniżej 3,5 tony – pojazdem typuN.. Po uzyskaniu prawa jazdy kategorii C i E, w 1980 r. ubezpieczonemu powierzono samochódS.(samochód powyższej 3,5 tony z naczepą). Wówczas z dniem 1 kwietnia 1980 r. zwiększono również ubezpieczonemu wymiar czasu pracy (z 230 do 250 godzin) i delegowano go do pracy w Oddziale wK.. W tym okresie ubezpieczony wykonywał stele i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązki kierowcy samochodu ciężarowego – samochodem tym rozwoził pracowników oraz woził słupy. Po upływie półtora roku zmieniono zakres obowiązków ubezpieczonego, dodatkowo powierzając mu prace pomocnicze przy budowie i remoncie słupów telegraficznych
Dowód: akta osobowe (k. 98): umowa o pracę z 12.05.1976 r. k. 32, wniosek o przeszeregowanie k. 17, porozumienie dot. zmiany warunków pracy i płacy k. 18, plik kapitałowy akt ZUS: świadectwo pracy k. 5, akta sprawy: zeznania świadkaW. H.– protokół skrócony wraz z nagraniem k. 65v i 67, zeznania wnioskodawcy - protokół skrócony wraz z nagraniem k. 66-67 oraz k. 106-107.
W okresie od 6 października 1983 r. do 30 kwietnia 1997 r.K. T.był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Zakładzie(...)wG.– Brygadzie Mechanicznej wK.. Początkowo ubezpieczony został zatrudniony na stanowisku pomocnika kierowcy, a następnie od 2 lipca 1984 r. na stanowisku kierowcy. Z dniem 1 września 1984 r. w związku z odebraniem ubezpieczonemu prawa jazdy, został on ponownie przeszeregowany na stanowisko pomocnika kierowcy. Na stanowisko kierowcy powrócił z dniem 23 sierpnia 1988 r. Praca ubezpieczonego w całym w/w okresie polegała na załadunku, transporcie i wyładunku drewna. Na stanowisku kierowcy jednocześnie prowadził samochody ciężarowe z przyczepami (najpierwS., potemK.). Początkowo załadunek drewna odbywał się ręcznie, potem mechanicznie. Załadunek odbywał się za pomocą lin podkładanych pod drewno, następnie wciągarką drewno było ładowane na samochód i zabezpieczane oraz dowożone do tartaku. Ubezpieczony powyższe prace wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Pracodawca ubezpieczonego wystawił świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych za cały ww. okres zatrudniania.
Następnie zakład, w którym był zatrudniony wnioskodawca, został sprywatyzowany i przejęty przezZ. T.(kierownika brygady, w której pracował wnioskodawca w poprzednim zakładzie), który kontynuował działalność podfirmą Zakład (...). Ubezpieczony w zakładzie tym był zatrudniony w okresie od 1 sierpnia(...). do 1 marca 2012 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy-operatora urządzeń dźwigowych (załadunek i rozładunek drewna). W powyższym okresie charakter pracy ubezpieczonego w porównaniu do zatrudnienia w Zakładzie(...)nie uległ zmianie. Ubezpieczony nadal stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał opisane wcześniej czynności związane z wywózką drewna, kierując pojazdem ciężarowymmarki S..
Dowód: akta osobowe (k. 33 akt sprawy): umowa o prace z 06.10.1983 r. k. 47, angaż z 05.07.1984 r. k. 45, przeszeregowanie z 10.10.1984 r. k. 41, angaż z dnia 02.09.1988 r. k. 32 . plik kapitałowy akt ZUS: świadectwo pracy k. 7, plik emerytalny akt ZUS: świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych k. 25, akta sprawy: zeznania świadków:Z. T.orazZ. K.iJ. Z.– protokół skrócony wraz z nagraniem k. 41-42, zeznania wnioskodawcy - protokół skrócony wraz z nagraniem k. 40-41v i 42 oraz k. 66-67.
Sąd zważył, co następuje
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach niniejszej sprawy, aktach rentowych pozwanego organu oraz aktach osobowych ubezpieczonego z okresów zatrudnienia ubezpieczonego w Zakładzie(...)wG.oraz(...)G., których prawdziwość i rzetelność nie była przez żadną ze stron kwestionowana. Sąd również nie znalazł podstaw do podważenia jej wiarygodności z urzędu.
Podstawę ustaleń stanu faktycznego stanowiły także zeznania świadkówZ. T.,Z. K.,J. Z.orazW. H., które korespondowały z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym z zeznaniami ubezpieczonego, które Sąd uznał za wiarygodne. Przesłuchani świadkowie to współpracownicy ubezpieczonego (Z. T.to także pracodawca); w spornych okresach zatrudnienia widzieli ubezpieczonego przy pracy, a zatem mieli pełną i bezpośrednią wiedzę co do charakteru prac wykonywanych przez skarżącego.
Wskazać należy, że zeznania świadków, jak i samego ubezpieczonego znajdują pełne potwierdzenie w zgromadzonych aktach osobowych. Treść dokumentów potwierdza zatrudnienie ubezpieczonego jako kierowcy(...), zgadzają się zwłaszcza okresy, od kiedy nabył on prawo jazdy kategorii C; potwierdzone są również informacje o kierowaniu pojazdem ciężarowymS..
Za wiarygodne Sąd uznał również zeznania świadkaF. T.na okoliczność wykonywania przez ubezpieczonego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, w tym obsługi ciągnika rolniczego, jednak zeznania te nia miały dla rozstrzygnięcia znaczenia, wobec braku możliwość zaliczenia do okresów pracy w warunkach szczególnych pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.
W świetle poczynionych ustaleń faktycznych odwołanie skarżącegoK. T.jest zasadne i jako takie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną było zatem ustalenie, czy wnioskodawca w spornych okresach pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wymiarze 15 lat.
Zgodnie z treścią przepisuart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. 2016.887 t.j) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1999 r.) osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. 25 lat dla mężczyzn.
Emerytura powyższa przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa .
Z treści przepisu art. 32 wskazanej ustawy wynika zaś, że ubezpieczonym będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Wiek emerytalny o którym mowa, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdują przepisyRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzedo prac w szczególnych warunkach. Zgodnie ze wskazaną ustawą pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia (§ 4 ust. 3). W myśl § 21 ust. 1, 4 i 5 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 22 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
W sytuacji gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach zaświadczenia z zakładu pracy nie pozbawia to go możliwości wykazania tej okoliczności w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych.
Jak wyjaśnił bowiem Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r., III UZP 5/85, w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Pogląd ten został rozwinięty w znowelizowanymart. 473 k.p.c., który stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyr. SN z dnia 02.02.1996 r. II URN 3/95 OSNP 1996/16/239). Skoro więc w niniejszej sprawie odwołujący nie dysponował zaświadczeniem potwierdzającym pracę w szczególnych warunkach, a pozyskanie takowego stało się niemożliwe z uwagi na likwidację zakładu pracy w którym był zatrudniony, zasadnym stało się ustalenie okoliczności w jakich odwołujący świadczył pracę na podstawie jego zeznań oraz dowodów z dokumentów.
Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r. II UK 21/10 1. Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. 2. W świetle przepisów wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wyodrębnienie poszczególnych prac ma charakter stanowiskowo - branżowy. Pod pozycjami zamieszczonymi w kolejnych działach wykazu wymieniono bowiem konkretne stanowiska przypisane danym branżom, uznając je za prace w szczególnych warunkach uprawniające do niższego wieku emerytalnego. Taki sposób kwalifikacji prawnej tychże prac nie jest dziełem przypadku. Specyfika poszczególnych gałęzi przemysłu determinuje bowiem charakter świadczonych w nich prac i warunki, w jakich są one wykonywane, ich uciążliwość i szkodliwość dla zdrowia. Nie można zatem swobodnie czy wręcz dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia, wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w tym akcie prawnym. (LEX nr 619638). W wyrok z dnia 25 lutego 2010 r. II UK 218/09 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wykazy resortowe mają charakter informacyjny, techniczno-porządkujący, uściślający. Z faktu, że właściwy minister, kierownik urzędu centralnego czy centralny związek spółdzielczy w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalił w podległych i nadzorowanych zakładach pracy, że dane stanowisko pracy jest stanowiskiem pracy w szczególnych warunkach, może płynąć domniemanie faktyczne, że praca na tym stanowisku w istocie wykonywana była w takich warunkach i odwrotnie, brak konkretnego stanowiska pracy w takim wykazie może - w kontekście całokształtu ustaleń faktycznych - stanowić negatywną przesłankę dowodową. (LEX nr 590247).
W niniejszej sprawie w oparciu o dostępne dowodowy – oryginały akt osobowych, dokumentację zgromadzoną przed organem rentowych, a także zeznania świadków i ubezpieczonego - Sąd ustalił, iż odwołujący się zatrudniony w okresach: od 06 października 1983 r. do 30 kwietnia 1997 r. oraz od 01 sierpnia 1997 r. do 31 grudnia 1998 r. (tj. przez 14 lat 11 miesięcy i 25 dni) wykonywał prace przy zrywce i wywózce drewna z lasu, wymienione w wykazie Adział VI poz. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzedo prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
Wątpliwości sądu nie budzi fakt, iż w ubezpieczony w powyższych okresach pracował przy załadunku, transporcie i wyładunku drewna. Jako kierowca jeździł samochodami ciężarowymi o ładowności powyżej 3,5 tony (S.,K.), na które było ładowane ręcznie lub mechanicznie drewno oraz wykonywał czynności związane z załadunkiem i rozładunkiem tego drewna. Jako pomocnik kierowcy natomiast wykonywał wyłącznie czynności związane z załadunkiem i rozładunkiem drewna.
Jak wykazało postępowanie dowodoweK. T.również w okresie zatrudnienia w(...)wG.na stanowisku kierowcy samochodowego, wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Z akt osobowych wynika bowiem, że w 1980 r., w związku z uzyskaniem przez ubezpieczonego prawa jazdy kategorii C powierzono mu samochód osobowyS., którym ubezpieczony przewoził słupy. W tych warunkach w ocenie Sądu zaistniały podstawy do uznania, iż ubezpieczony w okresie zatrudnienia w(...)wG.(po 01 kwietnia 1980 r.) wykonywał w wymiarze niezbędnym do uzyskania uprawnień emerytalnych, prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, o których mowa w wykazie A dział VIII poz. 2 złącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r.
Wskazać przy tym należy, iż o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach winny decydować obowiązki faktycznie przez pracownika wykonywane, a nie treść umowy o pracę i nazewnictwo stanowiska pracy (por. wyrok SN z dnia 25 marca 1998r., II UKN 570/97, OSNP 1999/6/213).
Odnosząc się natomiast do stanowiska ubezpieczonego w zakresie w jakim wnioskował o zaliczenie do okresów pracy w warunkach szczególnych pracy w 1976 r. w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, stwierdzić należy, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Treść powyższej cytowanych przepisów zarówno ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jak i przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów nie pozostawia wątpliwości, że z prawa do emerytury w wieku niższym mogą skorzystać wyłącznie pracownicy. Niewątpliwie natomiast praca wykonywana przez ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców, nawet jeśli obejmowała pracę wymienione w wykazie A załącznika do Rozporządzenia, nie była wykonywana w stosunku pracowniczym, a zatem nie mogła zostać uznana za pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisów ustawy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. wyroki SN: z dnia 12 lutego 2004 r., II UK 246/03, OSNPUSiSP 2004, nr 20, poz. 358; z dnia 25 stycznia 2005 r., I UK 142/04, OSNPUSiSP 2005, nr 17, poz. 272; z dnia 29 czerwca 2005 r., I UK 300/04, OSNPUSiSP 2006, nr 5-6, poz. 94 i z dnia 8 maja 2008 r., I UK 354/07, (...) 2008, nr 10).
Niemniej jednak wobec udowodnienia wykonywania stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych przez okres co najmniej 15 lat, ubezpieczonyK. T.spełnił wszystkie przesłanki dla nabycia emerytury w obniżonym wieku, ponieważ osiągnął 60 rok życia, na dzień złożenia wniosku udokumentował okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 25 lat, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, a także spełnił przesłankę udokumentowania stażu co najmniej 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
W konkluzji z wyżej przytoczonych względów Sąd Okręgowy na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.w związku z cytowanymi wyżej przepisami, w punkcie 1 wyroku, zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego z dnia 26 kwietnia 2016 r. i przyznał ubezpieczonemuK. T.prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach od dnia 08 maja 2016 r. (czyli od daty ukończenia 60-tego roku życia), kierując się dyspozycją art. 129 ust. 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstawania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca w którym zgłoszono wniosek.
W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł o kosztach zastępstwa procesowego, kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na podstawieart. 98 k.p.c.w związku zart. 108 § 1 k.p.c.w związku § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) Sąd zasądził od pozwanego koszty zastępstwa procesowego odpowiadającej dwukrotności stawki minimalnej, zgodnie z wnioskiem skarżącego.
Jednocześnie, w punkcie 3, działając zaś na podstawie art. 118 ust. 1a ustawy, Sąd wnioskując a contrario nie stwierdził odpowiedzialności pozwanego organu rentowego za nie ustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, mając na uwadze fakt, iż dopiero wyniki niniejszego postępowania dowodowego, w szczególności zeznania świadków oraz dodatkowe dokumenty osobowe, pozwoliły na poczynienie wiążących ustaleń co do charakteru zatrudnienia ubezpieczonego, mającego wpływ na prawo do wnioskowanego świadczenia.
SSO Wojciech Woszczyński