Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I S 75/17
Data wyroku: 2017-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Mieczysław Brzdąk, Ewa Solecka, Joanna Kurpierz
Słowa kluczowe: Skarga na przewlekłość
Podstawa prawna: art. 1 i 12 ustawy z 17 VI 2004 r.  o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy (...) bez nieuzasadnionej zwłoki

Sygn. akt I S 75/17

POSTANOWIENIE
Dnia 30 października 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący

SSA Mieczysław Brzdąk (spr.)

Sędziowie :

SA Joanna Kurpierz
SA Ewa Solecka

po rozpoznaniu w dniu 30 października 2017 r. w Katowicach

na posiedzeniu niejawnym
skargiU. J.
o stwierdzenie przewlekłości postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym wK.pod sygnaturą akt II C 754/17 poprzednia sygnatura IIC 732/14.
p o s t a n a w i a :

1
stwierdzić, że w sprawie II C 754/17 poprzednia sygnatura II C 732/14 Sądu Okręgowego wK.nastąpiła przewlekłość postępowania;

2
przyznaćU. J.od Skarbu Państwa – Sądu OkręgowegowK.5000 zł (pięć tysięcy) złotych.

3
oddalić skargę w pozostałym zakresie.

SSA Ewa Solecka SSA Mieczysław Brzdąk SSA Joanna Kurpierz
Sygn. akt I S 75/17

UZASADNIENIE
SkarżącaU. J.w skardze wniesionej 24 sierpnia 2017r.( która wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w Katowicach w dniu 14 września 2017 r) na przewlekłość postępowania w sprawie II C 732/14 Sądu Okręgowego wK.domagała się stwierdzenia przewlekłości postępowania w tej sprawie, wydania Sadowi rozpoznającemu sprawę zaleceń do podjęciaw wyznaczonym terminie odpowiednich czynności zmierzających do możliwie jak najszybszego zakończenia postępowania przed sądem I instancji oraz zasądzenia od Skarbu Państwa kwoty 20.000 zł a także kosztów postępowania.
Na uzasadnienie skargi podała, że pozew w wymienionej sprawie złożyław dniu 10 października 2014 roku, a sprawa o „niskiej zawiłości merytorycznej” toczy się już ponad trzy lata bez wydania niezbędnej opinii przez biegłego sądowego.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego wK.wniósł o jej oddalenie ponieważ w sprawie nie występuje zjawisko przewlekłości postępowania.
Sąd Apelacyjny ustalił co następuje.
Sprawa, której dotyczy skarga została wszczęta na skutek wniesienia przez powódkę w dniu 14 października 2014r pozwu o zasądzenie od pozwanej(...)odszkodowania za szkody pochodzenia górniczego.  Sprawę zarejestrowano pod sygn. IIC 732/14 i przedłożono Przewodniczącej Wydziału, która zarządzeniem z dnia 15 października 2014 r. poleciła wezwać pełnomocnika powódki do usunięcia braku formalnego pozwu przez złożenia pełnomocnictwa upoważniającego do działania w imieniu powódki. Zarządzenie wykonano następnego dnia. Brak formalny został usunięty w dniu 27 października 2014 roku.
W dniu 3 listopada 2014 roku zarządzono doręczenie odpisu pozwu pozwanej i zobowiązano do złożenia odpowiedzi na pozew w terminie 14 dni pod rygorem skutków zart. 207 §6 i 7 kpc. Wymienione zarządzenie wykonano 6 listopada 2014r.
Odpowiedź na pozew wpłynęła w dniu 27 listopada 2014 roku, a w niej pozwana wnosiła o oddalenie powództwa zarzucając m.in. przedawnienie roszczenia.
Postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2015 roku dopuszczono dowód z opinii biegłego ds. budownictwa i kosztorysowania na okoliczność ustalenia wartości nakładów poczynionych przez powódkę […],a biegłym ustanowionoM. L. (1)z listy biegłych Sądu OkręgowegowK.. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikom stron zobowiązując ich do oświadczenia w trybieart. 278 kpcw terminie 3 dni pod rygorem uznania, że strony nie wnoszą zastrzeżenia co do wyboru biegłego.
W dniu 31 marca 2015 roku wysłano biegłej wraz z aktami pisemne zlecenie opracowania opinii w terminie 3 miesięcy. W dniu 4 maja 2015r biegła zwróciła się na piśmie o dostarczenie czytelnego projektu budowlanego fundamentów pod budynek i garaż oraz innych dokumentów podając, że są one niezbędne do wykonania opinii. Na zarządzenie sądu pełnomocnik powódki złożył wymagane dokumenty w dniu 27 maja 2015 roku. Zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2015 roku wykonanym w dniu 9 czerwca 2015r, polecono przesłanie biegłej dokumentacji złożonej przez pełnomocnika powódki. W dniu 3 lipca 2015 roku biegła zwróciła akta z opinią. W dniu 9 lipca 2015r wydano postanowienie o przyznaniu biegłej wynagrodzenia i zarządzono doręczenie wymienionego postanowienia biegłej oraz pełnomocnikom stron, a dopiero w dniu 27 lipca 2015r zarządzono doręczenie pełnomocnikom odpisów opinii biegłej i zobowiązano ich do ustosunkowania się do treści opinii w terminie 14 dni. Zarządzenie wykonano 5 sierpnia 2015r.
W dniu 25 sierpnia 2015 r. wpłynęło pismo pozwanej z uwagami do opinii,a w dniu 26 sierpnia 2015r pismo procesowe pełnomocnika powódki z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej na okoliczności wymienione w tym piśmie.
Odpisy wymienionych pism doręczono biegłej w dniu 1 września 2015r celem ustosunkowania się do zarzutów i sporządzenia opinii uzupełniającej w terminie 1 miesiąca. Opinię taka biegła złożyła w dniu 7 października 2015r.
Postanowieniem z 22 października 2015r przyznano biegłej wynagrodzenie za sporządzenie opinii uzupełniającej i zarządzono doręczenie odpisów postanowienia biegłej oraz pełnomocnikom stron.
W dniu 3 listopada 2015r wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika powódki, datowane na 28 października 2015r, z zarzutami do opinii uzupełniającej oraz wnioskiem o dopuszczenie dowodu z kolejnej opinii uzupełniającej.
W dniu 13 lutego 2016 roku wpłynęło pismo powódki z wnioskiem o podjęcie czynności w sprawie w szczególności o dopuszczenie dowodów zgłoszonychw piśmie z 28 października 2015r.
Zarządzeniem z dnia 24 lutego 2016r polecono zwrócenie się do Okręgowego Urzędu(...)wK.o udostepnienie opinii tego Urzędu dotyczącej sytuacji górniczej nieruchomości powódki. Zarządzenie wykonano 1 marca 2016r.
W dniu 15 marca wpłynęło pismo(...)z odpisem postanowienia tego(...)z 16 listopada 2009r.
Postanowieniem z 18 kwietnia 2016r wydanym na posiedzeniu niejawnym dopuszczono dowód z pisemnej opinii uzupełniającej biegłejM. L.„stanowiącej ustosunkowanie się biegłej do twierdzeń i zarzutów podniesionych przez powoda w piśmie procesowym z 28 października 2015r”.
Pismem z 22 kwietnia 2016r zlecono biegłej sporządzenie opinii uzupełniającej w terminie 1 miesiąca. Opinię biegła złożyła w dniu 30 maja 2016r.
Zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2016r polecono doręczenie odpisów opinii pełnomocnikom stron zobowiązując do ustosunkowania się do niej w terminie 14 dni. Zarządzenie wykonano 10 czerwca 2016r.
W dniu 27 czerwca 2016r wpłynęło pismo(...) sp. z o.o.wK.o wstąpieniu do sprawy w miejsce pozwanej ((...)), a w dniu 1 lipca 2016r pismo tej spółki, w którym zajęła stanowisko, że zgadza się z treścią opinii uzupełniającej. Podtrzymała też zarzut przedawnienia.
W piśmie procesowym z 28 czerwca 2016r, które wpłynęło do Sądu w dniu5 lipca 2016r powódka wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego sądowego z zakresu budownictwa i kosztorysowania ze znajomością tematyki szkód górniczych z uwagi na „brak wywiązania się biegłego po raz kolejnyz zakresu określonego tezą dowodową” ewentualnie o dopuszczenie dowoduz opinii uzupełniającej.
Zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2016r wyznaczono termin rozprawy na 11 października 2016 roku, na który to termin wezwano m. in. biegłąM. L.celem złożenia ustnej opinii uzupełniającej. Na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z dnia 10 października 2016r odwołano termin rozprawy wyznaczony na 11 października 2016r z powodu nagłej choroby sędziego referenta.
Zarządzeniem z dnia 21 października 2016r wyznaczono termin rozprawy na6 grudnia 2016 roku, na który to termin ponownie wezwano m. in. BiegłąM. L.. Na rozprawie w tym dniu biegła złożyła ustna opinię uzupełniającą,a Sąd na wniosek pełnomocnika powódki, który podtrzymał wnioseko dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego, dopuścił ten dowód i biegłym wyznaczyłM. S. (1). Rozprawę odroczono bez terminu.
W dniu 20 grudnia 2016r s. ref. zarządziła przesłanie akt biegłemuM. S.celem sporządzenia opinii w terminie 2 miesięcy. Zlecenie opracowania opinii wraz z aktami przesłano biegłemu w dniu 22 grudnia 2016r.
W dniu 11 stycznia 2017r biegły zwrócił akta bez opinii powołując się na wcześniejsze zobowiązania opracowania opinii w kilku innych sprawach.
Zarządzeniem z dnia 10 lutego 2017r polecono poinformowanie pełnomocników, że biegłyM. S.zwrócił akta bez opinii oraz, że opinia będzie sporządzona przez biegłegoK. M. (1)w związku z czym zobowiązano pełnomocników do złożenia oświadczenia w trybieart. 278 k.p.c.w terminie 3 dni pod rygorem uznania, że strony nie wnoszą zastrzeżenia co do wyboru biegłego.
Akta, celem sporządzenia opinii, wysłano biegłemuK. M.w dniu 13 marca 2017r, zakreślając termin 3 miesięcy.
Pismem z dnia 14 czerwca 2017r, które wpłynęło do Sądu w dniu 20 czerwca 2017r biegłyK. M.zwrócił się o przedłużenie terminu opracowania opinii do 11 września 2017r uzasadniając swój wniosek dużą liczbą (52) aktualnie wykonywanych zleceń. Zarządzeniem z 18 sierpnia 2017r termin opracowania opinii przedłużono zgodnie z wnioskiem biegłego.
Opinię wraz z aktami biegły złożył w dniu 4 września 2017r, a zarządzeniemz 7 września 2017r wykonanym w dniu 11 września 201r odpisy opinii wysłano pełnomocnikom stron zobowiązując do ustosunkowania się do treści opiniiw terminie 14 dni pod rygorem uznania, że strony nie zgłaszają zastrzeżeń do opinii.
Przystępując do oceny zasadności skargi na przewlekłość postępowania wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratorai postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, dla stwierdzenia, czyw sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, a dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.
Przewlekłość postępowania to nieuzasadnione żadną z okoliczności wymienionych w art. 2 ust. 2 ustawy długotrwałe zaniechanie przez sąd czynności lub podejmowanie czynności nieefektywnych bądź pozornych.
Niewątpliwym jest, że sprawa II C 745/17 (poprzednia sygn.. II C 732/14) Sądu Okręgowego wK.nie należy do szczególnie zawiłych ani faktycznie ani prawnie, lecz z uwagi na jej przedmiot jakim jest odpowiedzialność za szkodę związaną z ruchem zakładu górniczego, dla jej rozstrzygnięcia koniecznym jest skorzystanie z wiedzy specjalistycznej biegłych sądowych.
Jak wynika z akt sprawy wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa i szacowania nieruchomości oraz kosztów robót budowlanych powódka zgłosiła już w pozwie wniesionym w dniu 14 października 2014 roku. Wniosek ten został rozpoznany dopiero w dniu 9 marca 2015 roku,a akta biegłej wysłano dopiero w dniu 31 marca 2015 roku. Uwzględniając czynności związane z usunięciem braku formalnego pozwu oraz ustaleniem stanowiska pozwanej w procesie, co nastąpiło w odpowiedzi na pozew złożonejw dniu 27 listopada 2015r, przyjąć należy, że co najmniej w okresie od 1 grudnia 2014 roku do 9 marca 2015r nastąpiła nieuzasadniona przewlekłość postępowania. Tak długiego okresu związanego z wydaniem nieskomplikowanego postanowienia dowodowego nie można usprawiedliwić ani zawiłością sprawy ani innymi czynnikami, w tym tygodniowym zwolnieniem lekarskim czy też dwutygodniowym urlopem sędziego referenta jak i dużą liczbą spraw pozostających w referacie sędziego. Za opieszałe należy uznać także czynności związane z przesłaniem akt biegłej celem opracowania opinii co zajęło ponad3 tygodnie. Z podobną opieszałością doręczono pełnomocnikom stron odpisy opinii złożonej przez biegłą w dniu 3 lipca 2015 roku. Zarządzenie w tym przedmiocie wydano dopiero 29 lipca 2015r, a wykonano je w dniu 5 sierpnia 2015r, przy czym nie było przeszkód by odpisy opinii doręczyć pełnomocnikom wraz z odpisami postanowienia o przyznaniu biegłej wynagrodzenia, które wydano w dniu 9 lipca 2015 roku.
Kolejny, nieusprawiedliwiony okres zwłoki w podejmowaniu czynności nastąpił od 3 listopada 2015 roku, kiedy to powódka złożyła pismo procesowez zarzutami do opinii wraz z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej do 18 kwietnia 2016 roku, w którym to dniu wydano postanowienie o dopuszczeniu tego dowodu. Przewlekłości postępowania w tym okresie nie mogą usprawiedliwić czynności związane z uzyskaniem opinii Okręgowego Urzędu(...)wK., o co powódka wnosiła w piśmiez 3 listopada 2015r, a o którą to opinię Sąd zwrócił się dopiero w dniu 24 lutego 2016 roku, po pisemnym monicie powódki o podjęcie czynności w sprawie, co powódka uczyniła w piśmie z 15 lutego 2016r.
Przewlekłe, aczkolwiek usprawiedliwione zaplanowanym urlopem sędziego jak i chorobą, były też czynności związane z wyznaczeniem terminu rozprawy na dzień 11 października 2016 roku, co nastąpiło w dniu 3 sierpnia 2016 r. Jak wynika z akt sprawy termin ten odwołano z uwagi na chorobę sędziego referenta, a kolejny termin wyznaczono na 6 grudnia 2016 roku.
Nie można natomiast zgodzić się z sugerowanymi w skardze przyczynami przewlekłości jakimi było dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego wobec braku wiadomości specjalnych biegłejM. L. (1). Sąd Okręgowy dopuścił bowiem dowód z opinii tej biegłej, która jest specjalistą w zakresie jaki powoływała powódka w pozwie formułując wniosek o dopuszczenie dowoduz opinii biegłego sądowego. Nie oponowała też powódka dopuszczeniu dowoduz opinii tej biegłej mimo, że Sąd Okręgowy zobowiązał pełnomocników stron do oświadczenia się co do wyboru biegłego (por. k. 98 i 101).
W nawiązaniu do zarzutów skargi należy dodatkowo wskazać, że z akt sprawy II C 745/17 (II C 732/14) wynika, ze biegłyK. M. (1)w dniu4 września 2017 roku złożył opinię, a zarządzeniem z dnia 7 września 2017r. polecono doręczenie odpisów opinii pełnomocnikom stron. Z tej też przyczyny nie ma podstaw do wydania Sądowi Okręgowemu zaleceń co do podjęcia odpowiednich czynności zmierzających do zakończenia postępowania, o co także wnosiła skarżąca.
Uzasadnione, aczkolwiek wygórowane, jest natomiast zawarte w skardze żądanie zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł. Mając na uwadze czas trwania przewlekłości jej przyczyny oraz charakter postępowania, w którym przewlekłość wystąpiła, Sąd Apelacyjny przyjął, że odpowiednią sumą pieniężną z tego tytułu jest 5000 zł.
Z powołanych przyczyn na podstawie art. 12 ust. 2 i 4 ustawy orzeczono jak wyżej.
W pozostałym zakresie skarga ulegała oddaleniu, w tym także zawarty w niej wniosek o zasądzenie kosztów postępowania bowiem powódka, jako zwolniona od kosztów nie uiściła opłaty od skargi a przepisy ustawy oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r.(Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.)nie przewidują wynagrodzenia radcy prawnego za prowadzenie postępowania (wniesienie skargi) ze skargi na przewlekłość postępowania.
SSA Ewa Solecka SSA Mieczysław Brzdąk SSA Joanna Kurpierz