Sąd Rejonowy w Wieluniu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 547/17
Data wyroku: 2017-08-31 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Ewelina Puchalska
Podstawa prawna: art. 448 kk

Sygn. akt I C 547/17
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 sierpnia 2017 roku
Sąd Rejonowy w Wieluniu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Ewelina Puchalska
Protokolant: sekr.D. S.
po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2017 roku w Wieluniu
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. B. (1),D. C. (1),M. N. (1)iE. S. (1)
przeciwko(...) S.A.wW.
o zadośćuczynienie

1
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.

na rzecz powódkiJ. B. (1)kwoty:

a
30 000 zł (trzydzieści tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 stycznia 2017 roku do dnia zapłaty,

b
1 879 zł (jeden tysiąc osiemset siedemdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu,

2
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.

na rzecz powódkiD. C. (1)kwoty:

a
30 000 zł (trzydzieści tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 stycznia 2017 roku do dnia zapłaty,

b
3 770 zł (trzy tysiące siedemset siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu,

3
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.

na rzecz powódkiM. N. (1)kwoty:

a
30 000 zł (trzydzieści tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 stycznia 2017 roku do dnia zapłaty,

b
3 770 zł (trzy tysiące siedemset siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu,

4
zasądza od pozwanego(...) S.A.wW.

na rzecz powódkiE. S. (1)kwoty:

a
30 000 zł (trzydzieści tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 stycznia 2017 roku do dnia zapłaty,

b
3 770 zł (trzy tysiące siedemset siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu,

5
oddala powództwo w pozostałej części,

6
nakazuje ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz powódkiJ. B. (1)w punkcie 1 a) wyroku na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wieluniu kwotę 642,64 zł (sześćset czterdzieści dwa złote 64/100) tytułem części kosztów sądowych, od których uiszczenia powódka została zwolniona,

7
nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wieluniu tytułem pozostałej części nieuiszczonych kosztów sądowych:

a
od pozwanego(...) S.A.wW.kwotę 2 074,60 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt cztery złote 60/100),

b
od powódekD. C. (1),M. N. (1)iE. S. (1)po 24,44 zł (dwadzieścia cztery złote 44/100).

Sygn. akt I C 547/17

UZASADNIENIE
PowódkiJ. B. (1),D. C. (1),M. N. (1)iE. S. (1)wniosły o zasądzenie na rzecz każdej z nich od pozwanego(...) S.A.wW.tytułem zadośćuczynienia za śmierć brataM. P.kwot po 40 000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 stycznia 2017 roku do dnia zapłaty oraz zwrot kosztów procesu.
Pozwany(...) S.A.wW.nie uznał powództwa, wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów procesu.
Sąd Rejonowy ustalił, co następuje:
W dniu 14 maja 2007 roku w miejscowościK.R.I. K.kierując samochodem osobowym markiO. (...)onr rej. (...)na łuku drogi zjechała na lewy pas jezdni doprowadzając do czołowego zderzenia z jadącymz przeciwnego kierunku samochodem osobowym markiO. (...)onr rej. (...), którym kierowałM. P.. Obrażenia poniesione w wyniku zderzenia skutkowały śmierciąM. P.. Winną spowodowania wypadku uznana zostałaI. K.i skazana wyrokiem Sądu RejonowegowW.na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem na okres próby lat trzech.(bezsporne)
W chwili zdarzenia ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej kierującej pojazdem markiO. (...)onr rej. (...)udzielał pozwany zakład ubezpieczeń.(bezsporne)
M. P.w chwili wypadku miał 25 lata. Pochodził z pełnej rodziny, miał cztery siostry. Mieszkał wraz z rodzicami i dwiema siostramiJ. B. (1)iD. C. (1)w miejscowościR.. Miał narzeczoną, z którą planował ślub i wesele. Cała rodzinaP.wspólnie spędzała święta, uroczystości rodzinne i spotykała się w wolnym czasie.(dowód: zeznania powódkiJ. B.na rozprawie w dniu 06.06.2017 r. min. 00:08:14-00:24 płyta k. 111, zeznania powódkiD. C.na rozprawie w dniu 06.06.2017 r. min. 00:24:14-00:38:42 płyta k. 111, zeznania powódkiM. N.na rozprawie w dniu 06.06.2017 r. min. 00:38:42 – 00:52:33 płyta k. 111, zeznania powódkiE. S.na rozprawie w dniu 06.06.2017 r. min. 00:52:33 – 01:04 płyta k. 111)
PowódkaJ. B. (1)ma 35 lat. Między nią a bratem była różnica 1 roku. Razem z bratem chodziła to tych samych szkół, oboje mieli wspólnych znajomych, spędzali ze sobą dużo czasu. Brat nauczył powódkę jeździć samochodem. O śmierci brata powódka dowiedziała się będąc w pracy, poinformowała ją o tym siostraM.. Powódka zareagowała płaczem i niedowierzaniem. Po pogrzebie powódka korzystała ze zwolnienia lekarskiego przez dwa tygodnie, podczas którego opiekowała się w domu mamą i ją wspierała. Powódka zażywała te same leki, jakie przepisane były jej mamie. Często z rodzicami odwiedzała grób brata, tęskniła z nim. Teraz często wspomina brata, uczestniczy co roku w mszy w rocznicę jego śmierci. Przechowuje jego zdjęcia i garnitur, który miał przygotowany do ślubu. W 2010 roku powódka wyszła za mąż. Ma dwoje dzieci w wieku 3 i 6 lat. Mieszka jako jedynaw rodzinnym domu z rodzicami. Na co dzień pracuje i prowadzi wspólne z rodzicami gospodarstwo domowe.(dowód: zeznania powódkiJ. B.na rozprawie w dniu 06.06.2017 r. min. 00:08:14-00:24 płyta k. 111)
PowódkaD. C. (1)ma 28 lat. W chwili śmierci brata miała niespełna 18 lat. Jest najmłodsza z rodzeństwa, które zawsze razem zM. P.otaczało ją opieką i troską, pomagało w codziennych sprawach. W chwili śmierci brata powódka uczęszczała do II klasy liceum. Ukończyła ją o czasie i po wakacjach rozpoczęła III klasę. W cięższych chwilach powódka korzystała z pomocy psychologa szkolnego. Powódka ukończyła studia pedagogiczne. Przez pewien czas pracowała za granicą. W 2012 roku wyszła za mąż. Ma syna 2 letniego i 2 miesięczną córkę. Powódka wspomina brata. Brakuje jej go w czasie gdy cała rodzina spotyka się razem. Brakowało jej brata na swoim ślubie.(dowód: zeznania powódkiD. C.na rozprawie w dniu 06.06.2017 r. min. 00:24:14-00:38:42 płyta k. 111)
PowódkaM. N. (1)ma 37 lat. W chwili śmierci brata od 7 lat mieszkała już poza rodzinnym domem z mężem i synem. Między nią a bratem była różnica 1 roku. Powódka miała dobre relacje z bratem. Mieli wspólnych znajomych. Brat powódki znał przed ślubem jej męża. Oboje później pomogliM. P.w znalezieniu pracy i zameldowali go u siebie w domu. Powódka jako pierwsza z rodziny dowiedziała się o śmierci brata. Zareagowała krzykiem, nie mogła uwierzyć w informację. Musiała zażyć lek uspokajający. Powódka poinformowała o śmierci brata pozostałe siostry i rodziców. Po pogrzebie brata powódka miała krótki urlop po czym wróciła do pracy. Obecnie co najmniej razw tygodniu odwiedza rodzinny dom i grób brata. Wspólnie z siostrami i rodzicami spędza święta i uroczystości rodzinne, wspominając brata.(dowód: zeznania powódkiM. N.na rozprawie w dniu 06.06.2017 r. min. 00:38:42 – 00:52:33 płyta k. 111)
PowódkaE. S. (1)ma 33 lata. Rok przed śmiercią brata wyszła za mążi wyprowadziła się z rodzinnego domu. Między nią a bratem była różnica 3 lat. Powódka miała dobre relacje z bratem, podobnie jak jej mąż. W chwili wypadku brata powódka była w szpitalu. Miała zagrożoną ciążę bliźniaczą. O śmierci brata poinformował ją mąż, były też siostry. Powódka nie mogła uwierzyć w przekazaną jej informację. Pielęgniarka podała jej zastrzyk na uspokojenie. Powódka uczestniczyław pogrzebie brata. Niedługo potem urodziła dzieci, które zaraz zmarły. Obecnie powódka ma dwie córki 5 i 7 letnią. Nie pracuje. Zajmuje się dziećmi i domem. Pozostaje na utrzymaniu męża.(dowód: zeznania powódkiE. S.na rozprawie w dniu 06.06.2017 r. min. 00:52:33 – 01:04 płyta k. 111)
ŚmierćM. P.wywołała u każdej z powódek stany emocjonalne typowe dla przeżywania żałoby po stracie osoby bliskiej: niedowierzanie, żal, poczucie straty. Uczucia te nie miały charakteru patologicznego, nie były przejawem zaburzeń emocjonalnych, były typowymi emocjami wynikającymi ze straty brata. Powódki nie leczyły się psychiatrycznie, ani psychologicznie po śmierci brata i obecnie także nie wymagają leczenia specjalistycznego. Każdą z powódek łączyły bliskie więzi emocjonalne zM. P., co skutkowało silnym poczuciem straty po jego śmierci. Stan żałoby po śmierci brata u każdej z powódek osiągnął etap 5 – zajęcie się własnymi sprawami. Nadal jednak brat zajmuje w ich pamięci miejsce jako osoba zmarła i kultywują po nim pamięć w wspomnieniachi odwiedzając jego grób. (dowód: pisemne opinie biegłej sądowej psychologM. B.k. 114-118, 120-124, 126-130, 132-136)
Powódki zgłosiły szkodę pozwanemu domagając się zapłaty zadośćuczynień. Pismem z dnia 09 stycznia 2017 roku pozwany odmówił przyznania powódkom zadośćuczynień, argumentując iż nie wykazały, iż więź łącząca je z bratem uzasadniała przyjęcie iż doszło do naruszenia ich dóbr osobistych w wyniku jego śmierci. (bezsporne – pismo k. 57)
Ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, w zakresie sytuacji rodzinnych, osobistych powódek spowodowanych śmiercią brataM. P.Sąd dokonał na podstawie zeznań powódek, uznając je za wiarygodne, wzajemnie się uzupełniające, spontaniczne.
Na podstawie opinii biegłej sądowej psychologM. B.Sąd dokonał ustaleń w zakresie stanów emocjonalnych powódek w związku ze śmiercią ich brata. Opinie te zdaniem Sądu są rzetelne, logiczne i zrozumiałe.
Sąd zważył, co następuje:
Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy pozwalają na uznanie, iż powódki na skutek śmierci brataM. P., z którym były emocjonalnie związanei z którym pozostawały w bliskich relacjach, doznały naruszenia dóbr osobistych poprzez zerwanie z nim więzi na skutek jego śmierci. Sytuacja ta spowodowałau powódek smutek, żal, poczucie straty, tęsknotę – emocje, towarzyszące przeżywanej przez nie żałoby. Na skutek śmierci brata dotychczasowe życie powódek uległo zmianie. Powódki do dziś reagują płaczem wspominając wypadek brata, spontanicznie przywołują wspomnienia z jego życia i wspólnie spędzonych z nim chwil. Powódki tęsknią za bratem i żałują, że ich dzieciom nie dane było poznaćM. P..
Więzi rodzinne zaliczane są do kategorii dóbr osobistych, o których mowawart. 23 k.c.i określane mianem „wartości życia rodzinnego” (T. Sokołowski, Komentarz do art. 23 k.c., Lex). Zerwanie tych więzi uzasadnia prawo do żądania zadośćuczynienia na podstawieart. 448 k.c.w zw. zart. 24 § 1 k.c., gdyż zgodniez aktualnym orzecznictwem Sądu Najwyższego najbliższemu członkowi rodziny zmarłego służy zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę na podstawieart. 448 k.c.w związku zart. 24 § 1 k.c., w sytuacji gdy śmierć nastąpiła przed dniem 03 sierpnia 2008 r. wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (por. uchwała SN z dnia 13.07.2011r., III CZP 32/11, OSNC 2012, Nr 1, poz. 10). Ustawowym pojęciem „najbliższego członka rodziny zmarłego” posługuje sięart. 446 k.c.Jest to pojęcie w szerokim znaczeniu, na co wielokrotnie wskazywano jużw orzecznictwie. O najbliższych relacjach mówi się wtedy, gdy wynikają onez poczucia wspólności oraz bliskości osobistej. Do kategorii faktów umożliwiających dokonanie ocen w tym względzie zaliczyć wypada takie dane jak: wiek, sposób dotychczasowego życia każdego z powodów, jego miejsce zamieszkania, częstotliwość i charakter kontaktów z bliską osobą zmarłą (osobiste, telefoniczne, korespondencyjne etc.), własna sytuacja rodzinna, a także tryb życia bliskiej osoby zmarłej, jej indywidualne możliwości i rodzaj wpływu na życie i zamierzenia na przyszłość każdego z powodów z osobna etc. (por. wyrok SN z dnia 13.04.2005r., IV CK 648/04, Legalis nr 68991, wyrok SN z dnia 27.04.2014r., V CSK 445/13, Legalis nr 1067200).
W takim rozumieniu pojęciem osób najbliższych objąć należy powódkiJ. B. (1),D. C. (1),M. N. (1)iE. S. (1), siostry zmarłegoM. P., które wykazały w tym postępowaniu swoje bliskie relacjez bratem i stratę jaką poniosły na skutek jego śmierci.
W niniejszej sprawie przesłanki określone wart. 448 k.c.iart. 24 § 1 k.c.zostały spełnione. Powódki udowodniły, iż łączyły je więzi emocjonalne ze zmarłym bratem, które na skutek wypadku zostały zerwane, co spowodowało u nich poczucie krzywdy. Powódki wywodziły się z pełnej rodziny i pomimo, iż każda z nich założyła własną rodzinę, nadal do dzisiaj trzymają się razem ze sobą i rodzicami. To daje im radość i poczucie wspólnoty. Na skutek śmierciM. P.dotychczasowe życie jego rodziny uległo nieodwracalnej zmianie. Każda z powódek na swój sposób przeżyła śmierć brata, nadal odczuwa smutek i pustkę po nim.
W niniejszej sprawie pozwany(...) S.A.wW.ponosi odpowiedzialność majątkową za szkodę wyrządzoną powodom przez osobę objętą obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu, stosownie doart. 436 § 1 k.c.w zw. zart. 435 § 1 k.c.i34 ust. 2 pkt. 3 oraz art. 35 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(t. jedn. Dz. U.z 2016 r., poz. 2060 ze zm.).
Zadośćuczynienie ma na celu złagodzenie cierpień wywołanych śmiercią osoby najbliższej. Ustalając kwotę należnego powódkom zadośćuczynienia Sąd oceniał relacje łączące powódki z bratem i wpływ jego śmierci na ich dalsze życie.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że krzywda każdej z powódek powinna zostać zrekompensowana przez przyznanie im zadośćuczynień po 30 000 zł, o czym orzekł w wyroku na podstawieart. 448 k.c.iart. 24 § 1 k.c.W tym zakresie Sąd nie różnicował należnych powódkom kwot, uznając, iż krzywda powinna być zrekompensowana każdej z nich w tej samej wysokości, gdyż łączące z bratem więzi każdej z nich były silne w podobny sposób, podobnie jak poczucie straty po jego śmierci.
Odsetki od przyznanych powódkom kwot zadośćuczynień zasądzono od dnia 12 stycznia 2017 roku, zważywszy, iż pismem z dnia 09 stycznia 2017 roku pozwany odmówił powódkom wypłaty zadośćuczynień. O odsetkach orzeczono zatem na podstawieart. 481 § 1 i 2 k.c.w zw. zart. 455 k.c.
Dalej idące powództwo Sąd oddalił jako wygórowane. Śmierć brata powódek miała miejsce 10 lat temu. Przez ten czas powódki nie leczyły się psychiatrycznie ani psychologicznie. Dziś też nie wymagają specjalistycznego wsparcia. Żałoba przebiegła u każdej z powódek bez powikłań. Pomimo tragicznej śmierci brata i trudnego okresu żałoby powódki w swoim żalu nie były osamotnione. Wspierały się wzajemnie razem z rodzicami i swoimi rodzinami. Towarzyszące dzisiaj emocje powódek różnią się zdecydowanie od tych jakie przeżywały wówczas. Przez ten czas do chwili obecnej powódki wypełniają prawidłowo swoje role społeczne i koncentrują się na własnych sprawach.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 k.p.c.dokonując ich stosunkowego rozdzielenia w proporcji w jakiej strony przegrały proces, tj. pozwany w 75%, a każda z powódek w 25%.
PowódkiD. C. (1),M. N. (1)iE. S. (1)poniosły koszty procesu każda w wysokości po 6 227 zł (2 000 zł opłaty stosunkowej, 3 617 zł zastępstwa prawnego pełnomocnika wraz z opłatą skarbową, 500 zł zaliczki na opinie i 110 zł koszty dojazdu pełnomocnika wg spisu kosztów).
PowódkaJ. B. (1)korzystała ze zwolnienia od kosztów sądowychi poniosła koszty procesu w kwocie 3 711,30 zł (3 600 zł zastępstwa prawnego pełnomocnika i 111,30 zł koszty dojazdu pełnomocnika wg spisu kosztów).
Koszty procesu pozwanego wynosiły 3 617 zł w zakresie roszczenia powódkiJ. B. (1)i po 3 600 zł w zakresie roszczeń pozostałych powódek.
Pozwany zatem powinien zwrócić powódkomD. C. (1),M. N. (1)iE. S. (1)po 4 670,25 zł z poniesionych przez nie kosztów procesu, a powódki pozwanemu po 900 zł jego kosztów. Różnicując koszty po obu stronach po stronie pozwanego pozostaje do zwrotu powódkom po 3 770 zł kosztów procesu.
W przypadku powódkiJ. B. (1)pozwany powinien zwrócić jej 2 783,48 zł kosztów procesu, a powódka pozwanemu 904,25 zł jego kosztów, co po zróżnicowaniu daje 1 879 zł, które pozwany powinien zwrócić powódceJ. B. (1).
Poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Wieluniu koszty sądowe obejmowały 472,78 zł tytułem wydatków na opinię biegłej dot.J. B., 2 000 zł opłaty sądowej, od których uiszczenia zwolniona została powódkaJ. B., a także 391,12 zł wydatków na opinie biegłej ponad uiszczoną zaliczkę (1 891,12 zł łączny koszt opinii i 1 500 zł zaliczki). Te koszty Sąd także stosunkowo rozdzielił przy uwzględnieniuart. 113 ust. 1 i 2 a) ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 623 ze zm.), obciążając nimi strony.