Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 5433/14
Data wyroku: 2017-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Łapińska
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VU 5433/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 września 2017 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący:SSO Beata Łapińska
Protokolant st. sekret. sąd. Cezary Jarocki
po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wniosku(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z udziałem zainteresowanych(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołania(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 19 maja 2014 r. sygn.(...)

1
oddala odwołanie;

2
zasądza od(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.kwotę w wysokości 1 200 zł (tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VU 5433/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 maja 2014 roku numer(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.ustalił, iżA. P.z tytułu zatrudnienia na podstawie umów zleceń u płatnika składek(...) Sp. z o.o.z siedzibą wP.podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od dnia 2 lutego 2012 roku do dnia 30 czerwca 2013 roku i ustalił podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkoweA. P.w ww. okresie.
Od powyższej decyzji odwołał się płatnik składek, wnosząc o jej zmianę poprzez ustalenie, że zainteresowanaA. P.w okresie od dnia 2 lutego 2012 roku do dnia 30 czerwca 2013 roku podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umów zleceń zawartych z(...) Sp. z o.o., a ponadto że kwoty wskazane w pkt II zaskarżonej decyzji nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe z tytułu ww. umów z uwagi na posiadanie w tym okresie innego tytułu do ubezpieczeń społecznych, powstałego wcześniej i wybranego przez ubezpieczonych. Wnosił również o zasądzenie na jego rzecz od organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił decyzjom naruszenie:

•

art. 9 ust. 2, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U.z 2013 roku, poz. 1442 z późniejszymi zmianami) poprzez ustalenie, że ubezpieczona z tytułu zatrudnienia na podstawie umów zlecenia zawartych z płatnikiem składek(...) Sp. z o.o.podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w ww. okresie;

art. 18 ust. 1 i 3, art. 20 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez błędne ustalenie podstaw wymiar składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, od przychodów uzyskanych z tytułu umów zlecenia zawartych pomiędzy(...) Sp. z o.o., a niestanowiących podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia we wskazanych w decyzji okresach;

art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego(Dz.U. z 2013 roku, poz. 267) w związku z art. 123 ustawy o s.u.s. poprzez wybiórcze potraktowanie zeznań świadków oraz pominięcie dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie;

art. 86 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychw związku zart. 2 oraz art. 22 Konstytucji RP, poprzez faktyczne pominięcie skutków czynności prawnych, kształtujących dla odwołującego wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne - narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji RPoraz narusza zasadę wolności działalności gospodarczej wyrażającej się w wolności układania swoich stosunków cywilnoprawnych, tj.art. 22 Konstytucji RP.

Skarżący podniósł, iż ubezpieczona w oświadczeniu stanowiącym załącznik do umowy zlecenia wskazała, że podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umów zleceń zawartych z innym płatnikiem oraz że nie przystępuje do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowego z tytułu umów zleceń zawartych zespółką (...). Zdaniem skarżącego dokonany przez zainteresowaną wybór tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym wyklucza przyjęcie, iż doszło do jej pokrzywdzenia w wyniku oskładkowania tylko jednej z wykonywanych umów zleceń.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
Postanowieniem z dnia 21 października 2015 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. na podstawieart. 47711§ 2 k.p.c.wezwał w charakterze zainteresowanego do udziału w sprawie(...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.przyłączył się do stanowiska wnioskodawcy.
ZainteresowanaA. P.przyłączyła się do stanowiska organu rentowego.
W piśmie procesowym z dnia 20 września 2017 roku organ rentowy wskazał, że wartość przedmiotu sporu w przedmiotowej sprawie wynosi 7 090,29 zł.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny w sprawie:
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.jestZakładem Pracy (...). Spółka powstała w pierwszej połowie lat 90-tych XX wieku. Przedmiotem działalności Spółki jest świadczenie kompleksowych usług sprzątania i utrzymania porządku na rzecz kontrahentów w obiektach biurowych, służby zdrowia, przemysłowych, magazynowych.Spółka (...)w spornym okresie działała na terenie całej Polski.
Zakres terytorialny działalności gospodarczej wnioskodawcy jest podzielony na 4 regiony. Na czele każdego regionu stoi dyrektor, który zarządza pracą kierowników mikroregionów. Kierownik mikroregionu zarządza pracą koordynatorów. Z kolei koordynatorzy bezpośrednio nadzorują pracę pracowników i zleceniobiorców Spółki w zakresie wykonywania usług porządkowych, organizują ich pracę i pozostają na bieżąco w kontakcie z osobą zarządzającą danym obiektem klienta.
Spółka (...)realizowała umowy na usługi sprzątające zawarte z kontrahentami przy pomocy osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności zatrudnionych na podstawie umów o pracę oraz zleceniobiorców (umowy zlecenia były zawierane z osobami nieposiadającymi orzeczenia o niepełnosprawności).Spółka (...)zatrudniała do wykonywania usług sprzątających na podstawie umów o pracę jedynie osoby niepełnosprawne, gdyż jakoZakład Pracy (...)otrzymywała z tytułu zatrudnienia takich osób dofinansowanie.
Zakresy przedmiotowe umów o pracę i umów zlecenia były takie same. Przedmiotem obu rodzajów umów było wykonywanie czynności sprzątających i porządkowych na wskazanych obiektach. W zakresie tych czynności należało również mycie przeszkleń znajdujących się na danym obiekcie. Z tym, że mycie przeszkleń na wysokości w danym obiekcie było zlecane przezSpółkę (...)podwykonawcy zewnętrznemu, który specjalizował się w wykonywaniu tego typu usług sprzątających.
(dowód: protokół kontroli ZUS płatnika składek(...) Spółka z o.o.k. 50 – 54v; częściowo zeznania świadkaK. K., częściowo zeznania świadkaJ. P., protokół z rozprawy z dnia 23 lutego 2016 roku, , k. 73v - 74 akt sprawy)
W dniu 21 lipca 2011 roku(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.reprezentowana przez Prezesa ZarząduR. W.zawarła z(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.reprezentowaną przez Prezesa ZarząduA. D.umowę o współpracy.
Przedmiotem umowy było świadczenie przez(...)na rzecz(...)usług związanych z myciem przeszkleń we wskazanych przez(...)lokalach, a także innych usług sprzątających określonych każdorazowo przez strony począwszy od dnia 1 sierpnia 2012r. Umowa o współpracy została zawarta na czas nieokreślony.
Strony ustaliły, iż podstawę do świadczenia usług stanowić będą zlecenia przekazywane przez(...)na rzecz(...), określające miejsce usługi i okres, w którym usługa ma być wykonana. Zlecenia były przekazywane w formie pisemnej (e-mail, fax, pismo zwykłe) bądź za zgodą stron w formie ustnej. (§ 4 ust. 1 i 2 umowy).
(...)prowadził ewidencję wykonanych usług w danym miesiącu(tzw. specyfikację), którą przedstawiał(...)do 4 dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym wykonana była usługa. Specyfikacja zawierała następujące dane: miejsce wykonania usługi oraz powierzchnię umytych przeszkleń. Specyfikacja wymagała potwierdzenia przez(...), co było równoznaczne z potwierdzeniem wykonania usługi w danym miesiącu. (§5 ust. 1 i 2 umowy).
Z tytułu wykonania usługi tj. za umycie 1m2przeszkleń(...)płacił(...)wynagrodzenie w wysokości 1,50 złotych netto. Rozliczenie pomiędzy stronami umowy z tytułu wykonanych usług następowało w okresach miesięcznych na podstawie wystawionych przez(...)faktur VAT oraz przedstawionej Specyfikacji. (§ 9 ust. 1 i 2 umowy).
W dniu 29 września 2011r.Spółka (...)zmieniła nazwę na(...). Nadal Prezesem Zarządu Spółki(...)byłA. D..
(dowód: umowa o współpracę z dnia 21 lipca 2011 roku k. 61 - 62, aneks doumowy nr (...), k. 62v aneks doumowy nr (...), k. 63, protokół kontroli ZUS płatnika składek(...) Spółka z o.o.k. 50 – 54v akt sprawy)
Do umowy o współpracy z dnia 21 lipca 2011r. strony tej umowy przyjęły instrukcję dotyczącą obsługi reklamacji. Zgodnie z instrukcją w przypadku zgłoszenia przez kontrahentaSpółki (...)reklamacji dotyczącej umycia przeszklenia na obiekcie obsługiwanym przezfirmę (...)koordynatorSpółki (...)do wykonania tej usługi reklamacyjnej wybierał zleceniobiorcę z listy podwykonawców przedstawionej przezSpółkę (...), odpowiednią z uwagi na zakres terytorialny. Po wykonanej usłudze koordynator powinien osobiście sprawdzić i ocenić stopień wykonania zadania, a następnie potwierdzić u kontrahenta wykonanie usługi reklamacyjnej.
(dowód: instrukcja z dnia 1 sierpnia 2011 roku k. 32 akt sprawy)
PomiędzySpółką (...), a następnieSpółką (...)iSpółką (...)istniały powiązania podmiotowo - własnościowe oraz kapitałowe. Do 28 maja 2015r.Spółka (...)iSpółka (...)miały siedziby firmy w tym samym miejscu tj. wP.przyul. (...). Do chwili obecnej prokurentem zarównoSpółki (...)jak iSpółki (...)jest ta sama osobaD. D.. Były natomiast Prezes oraz Wiceprezes ZarząduSpółki (...)orazSpółki (...)( prezes w okresie od 14 listopada 2011r. do 16 marca 2009r. i wiceprezes w okresie od 23 lipca 2012r. do 9 grudnia 2014r. jest jednocześnie wiceprezesem zarząduSpółki (...)od 12 grudnia 2010r. do chwili obecnej. Z kolei Prezes Zarządu Spółki(...)R. W.był jednocześnie w okresie od 28 października 2013r. do 9 grudnia 2014r. Prezesem Zarządu Spółki(...). A aktualny Prezes Spółki(...)B. K.od 12 grudnia 2010r. do 18 września 2014r. była prokurentem wSpółce (...).
(dowód: wydruk(...) Sp. z o.o., k. 55 – 58, analiza internetowych odpisów KRS-uSpółki (...), protokół kontroli ZUS płatnika składek(...) Spółka z o.o,. k. 50-54 )
Spółka (...)zawierała ze swymi kontrahentami, w tym z(...)(...), umowy o świadczenie kompleksowych usług utrzymania czystości, których przedmiotem było wykonywanie prac porządkowych o charakterze stałym w obiektach należących do zleceniodawców.
(okoliczności niesporne)
A. P.pracowała na rzeczSpółki (...)na podstawie następujących umów zleceń:
- z dnia 1 lipca 2011 roku, w ramach której zobowiązała się do utrzymania porządku i czystości na terenie obiektu(...),ul. (...)w okresie od dnia 1 lipca 2011 roku do dnia 31 lipca 2011 roku w zamian za wynagrodzenie wynoszące 1 386 zł brutto,
- z dnia 1 sierpnia 2011 roku, w ramach której zobowiązała się do utrzymania porządku i czystości na terenie obiektu(...)w okresie od dnia 1 sierpnia 2011 roku do dnia 31 października 2011 roku w zamian za wynagrodzenie wynoszące 1 386 zł brutto miesięcznie,
- z dnia 1 listopada 2011 roku, w ramach której zobowiązała się do utrzymania porządku i czystości na terenie obiektu(...)Wydział(...)w okresie od dnia 1 listopada 2011 roku do dnia 31 stycznia 2012 roku w zamian za wynagrodzenie wynoszące 1 386 zł brutto miesięcznie,
- z dnia 2 lutego 2012 roku, w ramach której zobowiązała się do utrzymania porządku i czystości na terenie obiektu(...)Wydział(...)w okresie od dnia 2 lutego 2012 roku do dnia 29 lutego 2012 roku w zamian za wynagrodzenie wynoszące 1 380 zł brutto,
- z dnia 1 marca 2012 roku, w ramach której zobowiązała się do utrzymania porządku i czystości na terenie obiektu(...)Wydział(...)w okresie od dnia 1 marca 2012 roku do dnia 30 czerwca 2012 roku w zamian za wynagrodzenie wynoszące 1 380 zł brutto miesięcznie,
- z dnia 1 lipca 2012 roku, w ramach której zobowiązała się do utrzymania porządku i czystości na terenie obiektu(...)Wydział(...)w okresie od dnia 1 lipca 2012 roku do dnia 31 grudnia 2012 roku w zamian za wynagrodzenie wynoszące 1 380 zł brutto miesięcznie,
- z dnia 31 grudnia 2012 roku, w ramach której zobowiązała się do utrzymania porządku i czystości na terenie obiektu(...)Wydział(...)w okresie od dnia 1 stycznia 2013 roku do dnia 30 czerwca 2013 roku w zamian za wynagrodzenie wynoszące 1 380 zł brutto miesięcznie,
(dowód: umowy zlecenia, k. 7 - 21 akt ZUS)
W okresie od dnia 1 lutego 2012 roku do dnia 30 czerwca 2013 roku obowiązywały również umowy zlecenia pomiędzy zainteresowaną a(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwP.na mycie przeszkleń w ilości 10 metrów kwadratowych w ciągu miesiąca kalendarzowego za kwotę 10 zł miesięcznie.
Przedmiot umowy zleceniobiorca miał wykonywać we wskazanych okresach. Zleceniodawca zobowiązał się każdorazowo informować telefonicznie lub pisemnie zleceniobiorcę o miejscu wykonania umowy w odpowiednim terminie wcześniej umożliwiającym wykonanie przedmiotu umowy. (§ 1 i 2 umowy).
(dowód: umowy zlecenia k. 79 – 80 akt sprawy)
ZainteresowanaA. P.pracowała na podstawie kolejno zawieranych umów zleceń na rzeczspółki (...)w charakterze sprzątaczki. Z tytułu powyższych umów sprzątała w obiektach należących do(...)od godziny 5.00 do 9.00. Zainteresowana przecierała przeszklenia w obiektach, w których stale sprzątała na podstawie umowy zlecenia zespółką (...).
Zainteresowana podpisywała umowy zlecenia zeSpółką (...)oraz(...)w obiekcie, gdzie wykonywała usługi. Nie była delegowana do pracy w innym miejscu. Dokumenty były dostarczane przez koordynatorkę. Zainteresowana nie wiedziała, że składki emerytalne będą odprowadzane od kwoty w wysokości 10 zł. Koordynator nie tłumaczył zainteresowanej skutków nie obejmowania ubezpieczeniem społecznym z tytułu umowy zlecenia zawartej zeSpółką (...).
Usługi sprzątające wykonywały osoby zatrudnione przezSpółkę (...)zarówno na podstawie umów o pracę (osoby niepełnosprawne), jak i osoby, z którymi nawiązano współpracę na podstawie umów zlecenia.
(dowód: umowy zlecenia, k. 7 - 21 akt ZUS, częściowo zeznania świadkaK. K., częściowo zeznania świadkaJ. P., protokół z rozprawy z dnia 23 lutego 2016 roku, , k. 73v – 74, zeznania zainteresowanej nagranie od minuty 3:04 do minuty 10:15, protokół z rozprawy z dnia 21 września 2017 roku, k. 86v akt sprawy)
Zainteresowana w dniu 2 stycznia 2012 roku podpisała oświadczenie do ZUS. W oświadczeniu zaznaczyła, że jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu umowy zlecenia i wnosi o nieobejmowanie jej dodatkowym dobrowolnym ubezpieczeniem emerytalno-rentowym z tytułu umowy zlecenia. Jednocześnie zainteresowana stwierdziła, że nie jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu umów o pracę, z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiada ustalonego prawa do emerytury lub renty ani prawa do zasiłku przedemerytalnego.
(dowód: oświadczenie z dnia 2 stycznia 2012 roku, k. 38 akt sprawy)
W umowach zlecenia zawartych zeSpółką (...)przez zainteresowane nie było wskazanego miejsca wykonania przedmiotu umowy. Obiekty wskazywał każdorazowo koordynatorSpółki (...). ZleceniobiorcamiSpółki (...)wykonującymi mycie przeszkleń na rzeczfirmy (...)były wyłącznie te osoby, które na podstawie umowy zlecenia wykonywały na rzeczfirmy (...)usługi porządkowe.Firma (...)nie zlecała swoim zleceniobiorcom mycia przeszkleń dlatego, że na wykonywanie tych usług miała podpisaną umowę zlecenia zeSpółką (...).
K.Spółki (...)przedstawiali do podpisu zleceniobiorcom wypełnione przez(...) Spółki (...)umowy zlecenia. Przedstawiali także do podpisania umowy zlecenia przygotowane przezSpółkę (...). Druki umów zleceń przekazywane zleceniobiorcom do podpisu również były już uprzednio wypełnione przezSpółkę (...). Zawierały m.in. daty zawarcia umów, dane stron, przedmiot umów, okres na jaki zostały zawarte, wysokość wynagrodzenia. Koordynator nie negocjował w imieniu Spółek z zainteresowaną warunków umów.
(dowód: umowy zlecenia, k. 7 - 21 akt ZUS, częściowo zeznania świadkaK. K., częściowo zeznania świadkaJ. P., protokół z rozprawy z dnia 12 października 2015 roku, , k. 73v – 74, umowy zlecenia, k. 79 – 80, zeznania zainteresowanej, nagranie od minuty 3:04 do minuty 10:15, protokół z rozprawy z dnia 21 września 2017 roku, k. 86v akt sprawy)
Płatnik nie kwestionował rachunkowych wyliczeń podstaw wymiaru składek ustalonych przez ZUS w zaskarżonej decyzji.
(okoliczność bezsporna)
Przeprowadzona przez ZUS w okresie od 9 września 2013 roku do 15 listopada 2013 roku kontrola wykazała, że płatnik składek(...)do dnia zawarcia umowy o współpracy z dnia 21 lipca 2011 roku zeSpółką (...)zawierał z osobami umowy zlecenia na utrzymanie porządku i czystości na terenie obiektów kontrahentów i z tego tytułu zgłaszał te osoby do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz deklarował składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. W ramach tych umów zleceniobiorcy myli także przeszklenia.
Po podpisaniu umowy o współpracy ustalona przez organ rentowy praktyka była następująca:
- zostały rozwiązane wszystkie dotychczasowe umowy zlecenia z osobami sprzątającymi na terenie obiektów kontrahentów, a następnie po kilku dniach zostały zawarte umowy zlecenia z tymi osobami przezspółkę (...)na mycie przeszkleńz wynagrodzeniem 10 złotych brutto miesięcznie. Dzień później z tą samą osobą(...)zawierał umowy zlecenia na utrzymanie porządku i czystości z dużo wyższym wynagrodzeniem;
- w przypadku nowo zawieranych umów zleceń lub nowo pozyskanych osób do pracy sposób postępowania był identyczny.
Płatnik zgłaszał osoby z tytułu zawartych umów zlecenia tylko do ubezpieczenia zdrowotnego i deklarował składki tylko na ubezpieczenie zdrowotne z uwagi na posiadany inny tytuł rodzący obowiązek ubezpieczeń społecznych współce (...), gdzie podstawę wymiary składek dla każdego ubezpieczonego stanowił przychód w wysokości 10 złotych brutto miesięcznie.
Obydwie umowy zlecenia pokrywały się czasowo i były realizowane na rzecz kontrahentów kontrolowanego płatnika składek, tj.Spółki (...). Trudno jest rozdzielić czasowo obowiązki wykonywane w ramach umowy o utrzymanie porządku i czystości od obowiązków wykonywanych w ramach umowy o mycie przeszkleń. Czynności te wzajemnie się łączyły. Część ubezpieczonych nie potwierdziła wykonywania czynności mycia przeszkleń w ramach odrębnej umowy zlecenia, a jedynie w ramach obowiązków wynikających z umowy na utrzymanie porządku i czystości. Obie umowy zlecenia były dostarczane ubezpieczonym przez koordynatorów, który byli pracownikamispółki (...). Umowy te były podpisywane w tym samym czasie i miejscu. To koordynatorzy będący pracownikami(...)zlecali i sprawdzali pracę dotyczącą mycia przeszkleń.
(dowód: protokół kontroli ZUS k.1-89 akt głównych ZUS, uzasadnieniedecyzji nr (...)k. 1- 5 akt ZUS)
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie było podleganie ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu przez zainteresowaną z tytułu umów zlecenia zawartych z wnioskodawcą w spornych okresach.
Za ugruntowane należy uznać stanowisko Sądu Najwyższego, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do badania ważności stosunków prawnych stanowiących tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym w celu stwierdzenia objęcia ubezpieczeniom społecznym (por. wyroki SN z dnia 23 lutego 2005 roku, III UK 200/04, Lex; z dnia 6 marca 2014 roku, I UK 293/13, Legalis).
Zgodnie zart. 6 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2017 roku, poz. 1778 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniemart. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 2 ww. ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
Każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. Obowiązek zgłoszenia osób określonych w art. 6 ust. 1 pkt 4 należy do płatnika składek.
Zgodnie natomiast zart. 81 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz.U. z 2016 roku, poz. 1793 ze zm.), do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne zleceniobiorców stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe tych osób. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środków ubezpieczonego, zgodnie z przepisami ustawy systemowej.
W myśl art. 9 ust. 2 ustawy systemowej, osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 7. W przypadku zbiegu kilku tytułów ogólnych obowiązuje zasada pierwszeństwa w czasie, co oznacza, iż obowiązek ubezpieczenia istnieje z tego tytułu, który powstał najwcześniej, przy czym możliwa jest zmiana tytułu ubezpieczenia.
Zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe określone zostały wart. 18 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który stanowi, iż podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych wart. 6 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 18astanowi przychód o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10. Natomiastart. 18 ust. 3stwarza obowiązek ustalenia podstawy wymiaru składek zgodnie zart. 18 ust. 1wobec zleceniobiorców, jeżeli w umowie zlecenia określono odpłatność za jej wykonanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie. Artykuł 20 ust. 1 ustawy wskazuje, iż podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe i ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.
Wobec zleceniobiorców, którzy mają określone kwotowo wynagrodzenie, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe stanowi przychód (art. 18 ust. l ustawy systemowej). Pojęcie przychodu określone w art. 4 pkt 9 ustawy systemowej obejmuje przychód w rozumieniu przepisówustawy o podatku dochodowym od osób fizycznychm.in. z tytułu umowy zlecenia.
W spornym okresie zainteresowana zawierała umowy zlecenia zeSpółką (...), z których przychód wynosił 10 zł brutto miesięcznie i zespółką (...)(od dnia 1 lipca 2011 roku), z których wynagrodzenie było jej głównym, wręcz jedynym źródłem dochodu.
Spór sprowadzał się do ustalenia, czy każda z zawartych przez zainteresowaną umów zlecenia stanowiła ważny tytuł do podlegania ubezpieczeniom społecznym stosownie do treściart. 6 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, a co za tym idzie czy nastąpił zbieg tytułów do ubezpieczenia społecznego, o którym mowa w art. 9 ust 2 ustawy systemowej, dający zainteresowanej prawo wyboru tytułu do ubezpieczenia.
Z dokumentów przedłożonego przez płatnika w postaci oświadczenia do ZUS wynika, że wolą zainteresowanej było objęcie jej tylko ubezpieczeniem emerytalno-rentowym z jednej z zawartych umów zleceń. Płatnik składek twierdzi arbitralnie, że tym wybranym przez zainteresowaną tytułem do ubezpieczenia były umowy zlecenia zawarte zeSpółką (...). Takiego wniosku nie sposób wysnuć ze złożonego dokumentu. Z treści dokumentu wynika li tylko, że zainteresowana jest objęta już ubezpieczeniem emerytalno-rentowym z umowy zlecenia i nie wnosi o objęcie ubezpieczeniem emerytalno-rentowym z umowy zlecenia. Brak określenia, z której to umowy zlecenia zainteresowana jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalno-rentowym, co nie pozwala na uznanie, że jest to akurat umowa zlecenia zawarta zeSpółką (...), jak chce płatnik, a nie z(...). Zainteresowana nie były nadto prawidłowo poinformowane o warunkach podlegania ubezpieczeniom społecznym i skutkach wyboru tytułu do ubezpieczeń. Nie miała rozeznania co do treści przedłożonego jej do wypełnienia oświadczenia i znaczenia złożonego podpisu. Na rozprawie w dniu 21 września 2017 roku zainteresowana podniosła, że nikt jej nie informował, iż składki będą odprowadzane od kwoty 10 zł i nie podpisałaby umowy, gdyby taką wiedzę posiadała.
Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie, bo z pewnością takiej podstawy nie stanowiły przedłożone do akt sprawy, oświadczenie zainteresowanej do ZUS, płatnik nie zgłosił jej do ubezpieczenia społecznego: emerytalnego, rentowego i wypadkowego z tytułu zawartych umów zleceń i nie odprowadzał od wynagrodzenia zainteresowanych składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe i ubezpieczenie wypadkowe. Płatnik zgłosił zainteresowaną wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego i deklarował składki tylko na ubezpieczenie zdrowotne.
W spornym okresie składki były odprowadzane za to od umów zawartych przez zainteresowaną zeSpółką (...), z tytułu których przysługiwało im symboliczne wynagrodzenie, bo opiewające na kwotę 10 zł brutto miesięcznie.
W ocenie Sądu zamiarem ustawodawcy było stosowanie instytucji z przepisuart. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychtylko wówczas, gdy u danej osoby wystąpi rzeczywisty zbieg tytułów do podlegania ubezpieczeniu społecznemu, nie zaś wtedy, gdy strony umów w sposób sztuczny i nienaturalny doprowadzają do wytworzenia takiego zbiegu wyłącznie celem uniknięcia opłacania wyższych składek. Nie można dopatrzeć się jakichkolwiek niedozwolonych działań w sytuacji, gdy dany podmiot zawiera dwie umowy zlecenia, a decyduje się następnie na podleganie ubezpieczeniu z tytułu zawartej jednej z tych umów. Istotne jest jednak, żeby zatrudnienie w oparciu o obie umowy zlecenia miało dla podmiotów zawierających umowę realny wymiar i znaczenie, w szczególności zaś, aby umowy zawarte między zainteresowaną aSpółką (...)zostały zawarte i realizowane zgodnie ze swym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.
Sąd w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż umowy zlecenia zawarte przez zainteresowaną zeSpółką (...)opiewające na kwotę 10 zł brutto miesięcznie nie mogły stanowić ważnego tytułu do podlegania ubezpieczeniom społecznym, nawet gdyby zainteresowana rzeczywiście chciała od takiej umowy podlegać ubezpieczeniom społecznym, czego jednak nie udowodniono, z uwagi na to że nie miały one dla niej realnego wymiaru i znaczenia, a zmierzały w istocie do obejścia ustawy, co czyniło je nieważnymi w myślart. 58 k.c.
Zainteresowana wprawdzie podpisała oddzielne umowy zlecenia na świadczenie usług porządkowych zeSpółką (...)i mycie przeszkleń zeSpółką (...), jednakże – jak wynika z jej zeznań – warunki te były jej narzucone przezSpółkę (...). Warunkiem pracy na rzeczFirmy (...)było uprzednie podpisanie przez nią umowy zlecenia ma mycie przeszkleń zeSpółką (...). Wynikało to z faktu nawiązania umowy o współpracy przezSpółkę (...)zeSpółką (...). Spółki te – jak wynika z analizy internetowych odpisów KRS-u tych Spółek - były ze sobą powiązane osobowo i kapitałowo. Prezes Zarządu Spółki(...)przyznał, żefirma (...)nie zlecała swoim zleceniobiorcom mycia przeszkleń tylko dlatego, że na wykonywanie tych usług miała podpisaną umowę zlecenia zeSpółką (...). ZleceniobiorcamiSpółki (...)wykonującymi mycie przeszkleń na rzeczSpółki (...)były wyłącznie te osoby, które na podstawie umowy zlecenia wykonywały na rzeczfirmy (...)usługi porządkowe, co znane jest Sądowi z urzędu, gdyż w tutejszym Sądzie toczą się analogiczne sprawy z odwołania płatnika. Umowa o współpracy zmierzała de facto do obniżenia kosztów pracy przezSpółkę (...). Zainteresowana nie miała jakiegokolwiek wpływu na zawarcie umowy o mycie przeszkleń zeSpółką (...). Przedłożone jej do podpisu umowy zlecenia zarówno zeSpółką (...)jak iSpółką (...)były już wypełnione, także co do daty. Zainteresowana musiały je jedynie opatrzyć swoim podpisem – jeśli chciała pracować - co też uczyniła. W żadnym wypadku nie mogła negocjować warunków umów, ani tym bardziej wynagrodzenia. Tym samym niewiarygodne dla Sądu są zeznania świadkówK. K.iJ. P., w zakresie jakim podnosili oni, że zainteresowana miała możliwość wyboru umowy podlegającej oskładkowaniu. Wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia zainteresowana otrzymywała od(...)co miesiąc bez względu na to, czy wykonała zlecone czynności oraz bez względu na zakres ich wykonania. Przysługiwało ono zatem niezależnie od wykonanej pracy, za samą gotowość do pracy.
Stosownie do treściart. 58 §1 k.c.czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy, jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Nieważna jest również czynność sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.). Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana (art. 58 § 3 k.c.).
Czynność prawna jest sprzeczna z ustawą w sytuacji, gdy jej treść jest formalnie i materialnie niezgodna z bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa. Sprzeczność z ustawą ma miejsce także wtedy, gdy wynika z właściwości lub z natury określonych przepisów, przy braku wyraźnego zakazu dokonywania czynności prawnej określonej treści oraz gdy czynność prawna pozbawiona jest przepisanej formy.
Natomiast czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu jej treści, która z punktu widzenia formalnego (pozornie) nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości (w znaczeniu materialnym) zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez nią zakazane. Chodzi tu zatem o wywołanie skutku sprzecznego z prawem (tak wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2004 roku, I PK 42/04, OSNP 2005, Nr 14, poz. 209; z dnia 25 stycznia 2005 roku, II UK 141/04, OSNP 2005, Nr 15, poz. 235; z dnia 29 marca 2006 roku, II PK 163/05, OSNP 2007, nr 5-6, poz. 71). Obejście ustawy to zachowanie podmiotu prawa, który napotykając prawny zakaz dokonania określonej czynności prawnej "obchodzi" go w ten sposób, że dokonuje innej niezakazanej formalnie czynności w celu osiągnięcia skutku związanego z czynnością zakazaną, a tym samym sprzecznego z prawem (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2005 roku, III UK 89/05, OSNP 2006, nr 11-12, poz. 192).
Działanie zgodne z prawem nie zawsze jednak wyklucza obejście prawa. Zasada swobody umów (art. 351 k.c.) czy też konieczność badania woli stron w stosunkach zobowiązaniowych, nie eliminuje skutku w postaci obejścia prawa, w tym przypadku polegającego na uniknięciu płacenia składek na ubezpieczenia społeczne w wyższej kwocie. Konkluzja o obejściu prawa odnosi się bowiem do celu, jakiemu służyło sporządzenie dwóch oddzielnych umów, a nie do samej ich treści. Podleganie ubezpieczeniom społecznym z określonych tytułów, a w konsekwencji również podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynikają z rzeczywistego stanu i sposobu wykonywania zatrudnienia, a nie z samego faktu sporządzenia umowy w określony sposób. Dokument w postaci umowy nie jest niepodważalnym dowodem na to, że osoby go podpisujące, jako strony, faktycznie złożyły niewadliwe oświadczenie woli o treści zapisanej w tym dokumencie.
Jeżeli zatem zawarta przez strony umowa była wykorzystywana instrumentalnie, to niewykluczone jest jej zakwestionowanie, jako podstawy (tytułu) podlegania ubezpieczeniom społecznym, nie ze względu na pozorność umowy (art. 83 k.c.), lecz ze względu na obejście prawa. Taką wykładnię przyjęto w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2009 roku, OSNP 2010 nr 21-22, poz. 272, który reprezentuje teza, że zawarcie umowy o pracę nakładczą wyłącznie w celu niepłacenia wyższych składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej stanowi obejście prawa (art. 58 § 1 k.c.). Równie bliskie stanowisko wyrażono na gruncie podobnej sytuacji zakończonej wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2013 roku, sygn. akt II UK 144/12, w którym stwierdzono, że umowa zlecenia na pracę niewielkiej wartości (ilości), która nie jest pozorna (art. 83 k.c.), może nie stanowić tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, gdy jej celem jest instrumentalne (przedmiotowe) wykorzystanie przepisów ubezpieczeń społecznych dla unikania wyższych składek na ubezpieczenia społeczne przez prowadzącego działalność gospodarczą (art. 58 § 1 i § 2 k.c.).
Nawet zatem, gdyby ubezpieczony, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, świadomie zawarł umowę zlecenia dla płacenia mniejszych składek nie oznacza to, że kolejna podstawa ubezpieczenia ( inna umowa zlecenia) nie może być oceniana w aspekcie obejścia prawa lub sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Formalnie poprawna realizacja umowy w efekcie może zmierzać do obejścia prawa. To, że praca na podstawie zlecenia była wykonywana i strony dowolnie mogły określać jej zakres, nie eliminuje skutku nieważności takiego zobowiązania, w tym przypadku, jako podstawy ubezpieczenia społecznego. (tak por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2013 roku, I UK 10/13, Legalis).
Dla ustalenia czy umowa nie ma na celu obejścia ustawy zbadać należy cel jej zawarcia (causę). Istota umowy o świadczenie usług ( umowy zlecenia), w oparciu o normęart. 750 k.c.w zw. zart. 734 i 735 k.c.polega na tym, iż przyjmujący zlecenie (zleceniobiorca) zobowiązuje się do wykonania za wynagrodzeniem określonej czynności faktycznej dla dającego zlecenie (zleceniodawca). Tak więc, celem tej umowy, czyli jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (określanym tradycyjnie w nauce prawa terminem causa), jest świadczenie usług (pracy) na rzecz zleceniodawcy za wynagrodzeniem.
Celem zawarcia przez zainteresowaną umów zleceń zeSpółką (...), której przedmiotem było wyłącznie mycie przeszkleń w obiektach klientów, gdzie usługi sprzątające wykonywałafirma (...)nie było z pewnością osiągnięcie wynagrodzenia. Wysokość wynagrodzenia opiewająca na 10 zł brutto miesięcznie jest wręcz symboliczna. Takie wynagrodzenie nie przedstawiało dla zainteresowanej jakiejkolwiek wartości. Tym samym nie stanowiło dla niej źródła utrzymania. Także zakres obowiązków wynikający z tych umów, a sprowadzający się wyłącznie do mycia przeszkleń wewnątrz budynku ( z wyłączeniem mycia przeszkleń na wysokości) w ramach reklamacji, które były rzadkie, uznać należy za iluzoryczny.
Podkreślenia wymaga, że w zakresie czynności sprzątających wynikających z umów zleceń z kontrahentamiSpółki (...), zainteresowana miała również obowiązek mycia przeszkleń. Nic nie stało zatem na przeszkodzie aby w ramach umowy zlecenia zawartej z(...), po jej rozszerzeniu na inne obiekty, realizowała również reklamacje dotyczące mycia przeszkleń w innych obiektach. Brak było zatem przyczyny, dla której zainteresowana miałaby wykonywać w ramach umowy zlecenia zawartej z(...)mycie przeszkleń w obiektach klientów, gdzie usługi sprzątające wykonywałafirma (...), z którą miała zawartą umowę zlecenia i z której osiągane wynagrodzenie stanowiło dla niej podstawowe źródło utrzymania.
W ocenie Sądu jedynym powodem zawarcia przez zleceniobiorców umów zleceń na mycie przeszkleń zeSpółką (...), był fakt podpisania pomiędzySpółką (...)umowy o współpracy na wykonywanie tych usług. Zleceniobiorcy na podstawie umów zleceń zeSpółką (...)wykonywali niewiele znaczące prace (mycie przeszkleń) w małej ilości ( sporadycznie). Prace te nie były zasadniczym celem zawartego stosunku cywilnoprawnego, świadczą wprawdzie o braku pozorności umowy (art. 83 k.c.), ale stanowią także zasłonę dla rzeczywistego celu zawartej umowy, którym było nie samo zlecenie (praca), lecz uzyskanie kolejnego tytułu ubezpieczenia. Wówczas też ujawnia się pierwszoplanowy cel umowy, czyli uniknięcie wyższej składki z innego tytułu (umowy zlecenia zawartej przez zainteresowaną zeSpółką (...)).
Reasumując zawarcie przez zainteresowaną umów zleceń z(...)nie było konieczne dla zapewnienia jej źródła utrzymania (dochód z umowy zlecenia był niewielki). Z niewielkiego zakresu prac objętych umową zlecenia zeSpółką (...)oraz symbolicznej wysokość wynagrodzenia wypływa wniosek, że umowy zlecenia zeSpółką (...)nie zostałaby przez zainteresowaną zawarte i wykonywane, gdyby nie zawarła ona umowy zlecenia zeSpółką (...)na wyższą kwotę wynagrodzenia, z szerokim zakresem obowiązków, stanowiącą dla niej źródło utrzymania.
W przedmiotowej sprawie doszło zatem do przedmiotowego wykorzystania przepisów o ubezpieczeniu społecznym i stworzenie wyłącznie formalnej podstawy ubezpieczenia, tak aby zawarcie umowy zlecenia za jedyny cel miało unikanie płacenia składek na ubezpieczenia społeczne. Takiego celu nie usprawiedliwia zasada wolności umów, gdyż nie jest ona nieograniczona nawet w prawie cywilnym (art. 353 k.c.). Sąd Najwyższy w licznych orzeczenia potwierdzał naruszanie przez ubezpieczonych lub płatników składek klauzul generalnych i odmawiał ubezpieczenia społecznego z tytułu, który był umawiany przez strony, w tym strony umów zlecenia, tylko dla instrumentalnego (przedmiotowego) traktowania przepisów o ubezpieczeniu społecznym (por. wyroki: z dnia 9 stycznia 2008 roku, III UK 73/07, Monitor Prawa Pracy 2008 Nr 2, poz. 58; z dnia 9 stycznia 2008 roku, III UK 74/07, LEX nr 376437; III UK 75/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 53 i III UK 77/07, LEX; a także z 17 kwietnia 2009 roku, I UK 314/08, OSNP 2010 nr 21-22, poz. 272; z 19 stycznia 2010 roku, I UK 261/09, LEX; z 27 stycznia 2011 roku, I UK 191/10, LEX).
W konsekwencji dla zawarcia umów zlecenia na wykonanie mycia przeszkleń między zainteresowaną a(...)brak było przyczyny (causa), jaką jest świadczenie usług (pracy) na rzecz zleceniodawcy za wynagrodzeniem. Skoro tak to umowy zlecenia zawarte zeSpółką (...)nie stanowiły rzeczywistego, ważnego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, jak tego wymaga społeczno-gospodarcze przeznaczenie przepisuart. 9 ust 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji w przypadku zainteresowanej nie doszło do zbiegu tytułów podlegania ubezpieczeniom społecznym. Jedynym rzeczywistym, ważnym tytułem podlegania ubezpieczeniom społecznym były wyłącznie umowy zlecenia zawarte zeSpółką (...). W ramach bowiem tych umów zainteresowana świadczyła faktycznie, systematycznie w sposób ciągły usługi sprzątające o szerokim przedmiotowym zakresie, za wynagrodzeniem, które stanowiło dla niej źródło utrzymania. Tym samym nie mogła podlegać ubezpieczeniom społecznym z tytułu umów zleceń zawartych zeSpółką (...).
Z przeprowadzonego w sprawie postępowania, a zwłaszcza z dokonanej przez Sąd oceny okoliczności zawarcia przez strony umów zlecenia, treści tych umowy, sposobu ich realizacji, wypłacania wynagrodzeń, wynika jednoznacznie, że celem umów zlecenia nie było faktycznie wykonywanie przez zainteresowaną jakichkolwiek czynności, a tylko umożliwienie uzyskania drugiego tytułu do ubezpieczeń społecznych, umożliwiającego opłacanie składek w zakresie minimalnej podstawy wymiaru składek z tytułu umów zlecenia zawartych między zainteresowaną a(...).
Tymczasem z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego jednoznacznie wynika, iż wolność zawierania umów nie może doprowadzić do unikania płacenia wielokrotnie wyższej składki. (tak por. Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 roku, IUK 372/12,LEX; z dnia 27 czerwca 2013 roku, I UK 10/13,LEX).
Dokonując zatem oceny przedmiotowych umów należało mieć na względzie, że zostały one zawarte tylko w celu obejścia przepisów ubezpieczeniowych i wybrania tytułu ubezpieczenia, w którym podstawa wymiaru składek jest znacznie niższa (por. ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz pod red. B. Gudowskiej i J. Strusińskiej- Żukowskiej, C.H. BECK, W-wa 2011, str. 257).
W ocenie Sądu Okręgowego umowy zlecenia zawarte z(...)należało również uznać za nieważne na podstawieart. 58 § 2 k.c., tj. z uwagi na ich sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. Określenie bowiem przez strony umowy cywilnoprawnej rażąco niskiego wynagrodzenia (10 złotych brutto miesięcznie) narusza zasady współżycia społecznego, w tym zasadę równego traktowania wszystkich ubezpieczonych, zasadę solidaryzmu ubezpieczeń społecznych, zasadę nieuprawnionego nieuszczuplania środków funduszu ubezpieczeń społecznych oraz elementarne zasady obrotu prawnego, zmierzając do objęcia nieuprawnionym tytułem ubezpieczenia społecznego i z tego powodu umowa taka nie powinna korzystać z ochrony prawnej na podstawieart. 58 § 2 k.c.(tak por. wyrok z dnia 18 marca 2014 roku, II UK 374/13; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2015 roku, I UK 203/14, Lex; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2008 roku, IIIUK 75/07).
W związku z powyższym uznać należało, że wydając zaskarżoną decyzję ZUS prawidłowo przyjął, że zawarte przez zainteresowaną z(...)umowy zlecenia nosiły znamiona nieważności w świetle art. 58 § 1k.c. Nieważna umowa zlecenia nie może stanowić tytułu obowiązkowego podlegania ubezpieczeniom społecznym na zasadzie art. 6 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy systemowej. W związku z powyższym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla zainteresowanej w spornym okresie, stosownie do treści przepisów: art. 18 ust. 1 i 3, art. 20 ust. 1 ustawy systemowej, stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskany przez nie z tytułu wynagrodzenia za wykonywanie zawartych zeSpółką (...)umów o świadczenie usług: utrzymania porządku i czystości, jak prawidłowo ustalił organ rentowy w zaskarżonej decyzji.
Organ rentowy, dokonując kontroli zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, jak również prawidłowości i rzetelności obliczania, potrącania i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, wydaje decyzję określającą prawidłową wysokość podstawy wymiaru składek. Decyzja ta jest podstawą do złożenia stosownej deklaracji korygującej i uzupełnienia brakującej kwoty składki. Mając na względzie powyższe należy zatem uznać, że organ rentowy zasadnie i prawidłowo w zaskarżonej decyzji określił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz zdrowotne.
Z kolei podnoszone w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1 k.p.a.) pozostają poza postępowaniem sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Postępowanie sądowe skupia się bowiem na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego, a co za tym idzie formalne wady decyzji administracyjnych wynikające z naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie mają wpływu na rozstrzygnięcie odwołania.
Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał odwołanie od decyzji organu rentowego za nieuzasadnione i na podstawieart. 477 § 1 k.p.c.orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z§ 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U z 2013r., poz. 490).