Sąd Rejonowy w Puławach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 276/15
Data wyroku: 2017-06-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Rejonowego Magdalena Gałkowska
Słowa kluczowe: Własność
Podstawa prawna: art. 222 kc
Teza: Oddala powództwo

Sygnatura akt I C 276/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia, 28 czerwca 2017 roku
Sąd Rejonowy w Puławach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Magdalena Gałkowska
Protokolant: Sekretarz Sądowy Katarzyna Wiejak
po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 roku w Puławach
sprawy z powództwaK. M.
przeciwkoM. S. (1)
o wydanie nieruchomości – częścidziałki numer (...)położonej w obrębie 7 -K., gminaK.

I
oddala powództwo;

II
zasądza od powódkiK. M.na rzecz pozwanegoM. S. (1)kwotę 2.000 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;

III
nakazuje ściągnąć od powódkiK. M.na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Puławach kwotę 2.517,10 zł ( dwa tysiące pięćset siedemnaście złotych 10/100) tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa związanych z wydaniem opinii przez biegłego.

Sygnatura akt I C 276/15

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 31 marca 2015 r. powódkaK. M.wniosła o nakazanie pozwanemuM. S. (1), aby opuścił część nieruchomości gruntowej położonej w miejscowościK.nr 89, stanowiącejdziałkę nr (...)wraz z rzeczami i osobami reprezentującymi jego prawa i wydał w posiadanie powódki, podnosząc w uzasadnieniu iż nabyła ona przedmiotową nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w Puławach prowadziksięgę wieczystą (...)/, na mocy darowizny od rodziców w dniu 29 grudnia 2003r. Dalej powódka podnosi, iż jej rodzice zezwalali pozwanemu na mocy ustnej umowy na korzystanie zdziałki (...)w zamian za korzystanie przez nich z części innej działki pozwanych, ale powódka nie wyraża zgody na korzystanie przez pozwanego z przedmiotowej działki i zamierza objąć ją w posiadanie. Nadto powódka wnosiła o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2015r. powódka sprecyzowała, że domaga się ona wydania części nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)o długości 45 m i szerokości 8 m wraz z pasem drogi o szerokości 3 m i długości 25 m, położonych wzdłuż wschodniej granicy działki ( k.22).
W piśmie procesowym z dnia 14 października 2015r. pełnomocnik powódki sprecyzował żądanie pozwu, w ten sposób że oświadczył iż powódka domaga się wydania jej przez pozwanego części nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)o długości 56 m i szerokości 9 m, graniczącą od północy z drogą publiczną stanowiącadziałkę ewidencyjną nr (...)oraz od wschodu zdziałka ewidencyjna (...)( k.50).
PozwanyM. S. (1)powództwa nie uznał, wniósł o jego oddalenie, podnosząc zarzut zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości. Pozwany wnosił też o zasądzenie od powódki kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew podał że jego poprzednicy prawni dziadkowieZ.iB. K. (1)ponad 40 lat temu zawarli prywatną ustną umowę zamiany gruntów zJ. M., na podstawie której jego dziadkowie otrzymali w samoistne posiadanie część działki, obecnie oznaczonej nr 335 o powierzchni wskazanej przez powódkę w piśmie procesowym, a w zamian dziadkowie pozwanegoZ.iB. K. (1)przekazaliJ. M.część swojej działki w określonych granicach. Podał dalej, że każda ze stron przedmiotowe działki objęła w samoistne posiadanie, które trwa do chwili obecnej. Każda ze stron na otrzymanej działce w wyniku zawartej umowy poczyniła trwałe nakłady w postaci zabudowań, w szczególności dziadkowie pozwanego w roku 1971 wybudowali stodołę, która w części usytuowana jest na spornej działce, jak i wybudowali murowany garaż, zaś poprzednik prawny powódki – jej ojciecW. M.na otrzymanej od dziadków pozwanego działce ok. 25 lat temu wybudował murowany garaż (k.40).
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Pierwotnym użytkownikamidziałki nr (...)położonej wK.byliJ.iI. M. (1)- dziadkowie powódki, a pierwotnym właścicielem nieruchomości 198/1i 366 położonych wK.byłaZ. P., która w 1968 roku nieruchomość tę sprzedałaB.iZ.małż.K.- dziadkom pozwanego ( zeznania świadków:H. J.k.58v,M. Z. (1)k.59).
W 1970 roku pomiędzyB.iZ.małż.K., jako właścicielamidziałki (...), aJ. M., jako użytkownikiemdziałki (...), została zawarta nieformalna umowa zamiany nieruchomości, zgodnie z którąB.iZ.małż.K.objęli w posiadanie cześć położonej wK.nieruchomości 335 należącej doJ. M., aJ.iI.małż.M.objęli w posiadanie cześć położonej wK.198/1 nieruchomości należącej doB.iZ.małż.K.( zeznania świadków zeznania świadków:K. J.k.57v-58,B. S.k.58-58v,H. J.,S. M.k.58v-59,M. Z. (1),W. M.k.63v-65). Część nieruchomości 355 objętej wtedy w posiadanie przezB.iZ.małż.K.ma długość 56 m i szerokość 9 m, graniczy od północy z drogą publiczną stanowiącadziałkę ewidencyjną nr (...)oraz od wschodu zdziałką ewidencyjną (...)( bezsporne).
B.iZ.małż.K.– dziadkowie pozwanego, w roku 1971 na części objętej umową zamiany części nieruchomości 335 położonej wK.postawili stodołę, a potem garaż ( zeznania świadków:K. J.,B. S.,H. S.M. Z. (2)W. M.,H. M.). NastępnieB. K.postawił drewniany płot ( zeznania świadków:B. S.,H. J.,S. M.).
W dniu 21 kwietnia 1997 rokuB.iZ.małż.K.nieruchomość 198/1 i 366 darowali synowiW. K. (1)( zeznania świadków:K. J.,B. S.,H. J.,S. M.,M. Z. (1)).
W. K. (1)zmarł w 2005 roku, a spadek po nim odziedziczyła matkaZ. K., która w 2009 roku nieruchomości 198/1 i 366 darowała wnukowiD. S. (1)( zeznania pozwanego słuchanego w trybieart. 299 kpc).
Umową z dnia 22 lipca 2014 rokuD. S. (1)udział w 19/20 części w nieruchomości 336 położonej wK.darował bratuM. S. (1), a udział w 1/20 części w w.w. nieruchomości sprzedał bratu i bratowej -M.iA.małżonkomS.( zeznania pozwanego słuchanego w trybieart. 299 kpc).
J.iI.małż.M.ogrodzili objętą umową zamiany część nieruchomości 198/1 położoną wK.drewnianym płotem i na tej działce uprawiane były warzywa ( zeznania świadków :W. M.,H. M.).
Następnie tę część objętej umową zamiany nieruchomości 198/1 objął w posiadanie ich synW. M.w 1970 roku, od 21 października 1972 roku razem z żonąH. M.( zeznania świadków:W. M.,H. M.).
Z dniem 04 listopada 1971 roku, na podstawieart. 1i następneustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych(Dz. U. Nr 27, poz. 250), z mocy samego prawa,W. M.stał się właścicielem nieruchomości 335 (k.75-78).W. M.nie uzyskał tytułu własności na objętą umową zamiany część nieruchomości 198/1 położoną wK.w trybie przepisówustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych( bezsporne).
W latach 80-tych,W.iH.małż.M., na objętej umową zamiany część nieruchomości 198/1 wybudowali murowany garaż ( zeznania świadków:B. S.,S. M.,W. M.,H. M.).
Umową z dnia 29 grudnia 2003 rokuW. M.nieruchomość 335 położoną wK.darował córceK. M.( akt notarialny- koperta k.5). Umową darowiznyW. K. (2)nie przeniósł na córkęK. M.posiadania części nieruchomości 198/1 ( bezsporne).
Do śmierciI. M. (1)– babci powódki w lipcu roku 2013, powódka i jej rodzice byli w samodzielnym, niespornym posiadaniu objętej umową zamiany części nieruchomości 198/1, a następcyB. K.- w samodzielnym, niespornym posiadaniu części objętej zamianądziałki (...)i każdy zagospodarował zamienioną działkę według własnego uznania tj. bez pytania o to właściciela działki ( zeznania świadków:B. S.,H. J.M. Z. (1),W. M.,H. M., zeznania stron słuchanych w trybieart. 299 kpc).
Po śmierciI. M.,D. S. (1)nie pozwolił powódce i jej rodzicom poprawić istniejącego drewnianego płotu otaczającego objętą zamianą wydzieloną część nieruchomości 198/1 ( zeznania świadkaH. M.). Następnie pomiędzy bratem pozwanegoD. S. (2)aK. M.i jej rodzicami zaczęły się spory o część nieruchomości 198/1 i w 2014 rokuD. S. (1)rozebrał drewniany płot okalający budynek garażu na części objętej zamianądziałce (...)( zeznania świadkaH. M.). W piśmie z dnia 4 grudnia 2013r. powódka domagała się odD. S. (1), aby rozebrał znajdujący się na części objętej zamianądziałki (...)budynek gospodarczy, zaś w piśmie z dnia 24 listopada 2014r. tegoż samego domagała się od pozwanego (k.9,10). W piśmie z dnia 9 kwietnia 2014r.D. S. (1)domagał się od powódki zaprzestania naruszania prawa własności nieruchomości 198/1 (k.52,53).
Mimo istniejących sporów, w posiadaniu garażu znajdującego się na części objętej zamianą nieruchomości 198/1 jest wyłącznie powódka i jej rodziceW.iH. M.; natomiast z części nieruchomości 335 objętej przedmiotem zamiany, nadal korzysta obecnie wyłącznieM. S. (1)( zeznania stron słuchanych w trybieart. 299 kpc). Część objętej umową zamiany części nieruchomości 335 stanowi wraz zdziałką (...)jedno siedlisko gospodarcze, a właścicielamidziałki nr (...)są obecnieM.iA.małż.S.( opinia techniczna sporządzona przez biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografiiG. J.-k. 120-123, protokół oględzin k.96-100)G.pomiędzydziałkami (...)przebiega przez środek istniejącego siedliska gospodarczego użytkowanego obecnie przez pozwanego i jego żonę, na części działki części objętej umową zamiany części nieruchomości 335 będącej własnością powódki położony jest cały murowany budynek gospodarczy oraz część murowanej stodoły (opinia techniczna sporządzona przez biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografiiG. J.).
W czerwcu 2015 rokuD. S. (1)wniósł do tut. sądu sprawę przeciwkoK. M.o wydanie będącej w jego posiadaniu części nieruchomości 198/1 i postępowanie w tej sprawie toczyło się pod sygn. akt I C 680/15, zapadł prawomocny już wyrok, zgodnie z którym nakazanoK. M.aby wydałaD. S. (2)w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku z nieruchomości 198/1 położonej wK.pas gruntu będący przedmiotem nieformalnej umowy zamiany z roku 1970 pomiędzyB.iZ.małż.K.aJ. M.( ksero wyroku k.155-158).
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o złożone do akt sprawy dokumenty prywatne i urzędowe: odpisy z ksiąg wieczystych (k.6-7), wypis z rejestru gruntów (k.73), mapy (k.8,74), pisma (k.13,14,52), protokół wznowienia granic (k.4-5), mapy (k.8,74), wyrok w sprawie IC 680/15 (k. 155-158), protokół, zdjęcia i szkic z oględzin (k.96-100), dokumenty z akt uregulowania własności gospodarstwa rolnego (k.75-78, ) a także w oparciu o zeznania stron słuchanych w trybieart. 299 kpc(k.162v) i zeznania świadków:K. J.k.57v-58,B. S.k.58-58v,H. J.k.58v,S. M.k.58v-59,M. Z. (1)k.59,W. M.k.63v-65,H. M.k.65-66v. Z uwagi na to, że autentyczność i moc dowodowa dokumentów prywatnych i urzędowych, wskazanych wyżej nie budziła wątpliwości co do ich prawdziwości i autentyczności oraz nie była kwestionowana przez żadną ze stron, to dokumenty te sąd uznał za wiarygodne. Sąd dał wiarę zeznaniom stron i zeznaniom przesłuchanych świadków:K. J.,B. S.,H. J.,S. M.,M. Z. (1),W. M.,H. M., bo zeznania tych osób nie są w żadnej istotnej części sporne ze sobą , zgodnie opisują stan faktyczny.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Roszczenie powódki nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że pierwotnym użytkownikamidziałki nr (...)byli dziadkowie powódki -J.iI. M. (1), a właścicielami nieruchomości 198/1 byli dziadkowie pozwanego -B.iZ.małż.K.i poza sporem jest, że to dziadkowie stron w roku 1970 roku zawarli nieformalną umowę zamiany części swoich nieruchomości, zgodnie z którąB.iZ.małż.K.objęli w posiadanie cześć położonej wK.nieruchomości 335 należącej doJ.iI. M. (1), a w zamianJ.iI. M. (1)objęli w posiadanie cześć położonej wK.198/1 nieruchomości należącej doB.iZ.małż.K.. Bezspornym jest też, iż zarównoJ.iI. M. (1), a takżeB.iZ.małż.K.oraz ich następcy prawni, do śmierciI. M. (1)czyli do lipca 2013r. w całkowitym spokoju i zgodzie, samodzielnie użytkowali zamienione części tj. każda z rodzin samodzielnie zagospodarowała zamienioną działkę według własnego uznania tj. bez pytania o to właściciela działki, stawiając na zamienionych działkach trwałe budowle. Poza sporem też jest, że do lipca 2013r. żadna z rodzin – następców prawnychJ.iI. M. (1)orazB.iZ. K.nie podejmowała żadnych działań prawnych świadczących o tym, że ktokolwiek ma zastrzeżenia co do istniejącego stanu rzeczy. Poza sporem też jest, że aktualnie powódka i jej rodzice są nadal w posiadaniu garażu usytuowanego na części objętej zamianą w 1970r.działki (...), stanowiącej własność aktualnie pozwanego, a pozwany aktualnie jest w posiadaniu części, objętej zamianą,działki (...), stanowiącej własność powódki.
Zatem stwierdzić należy, żeZ.iB. K. (3)od 1970 roku byli w posiadaniu spornej częścidziałki (...), a następnie w sposób ciągły w posiadaniu tej części działki byłW. K. (1)w latach 1997-2005, potemZ. K.w latach 2005-2009, następnieD. S. (1)od 2009 do 2014 i od 2014r.M. S. (1).
Wobec tego stwierdzić należy, że co do samego stanu posiadania na gruncie i jego zakresu - posiadania przez pozwanego i jego poprzedników prawnych części, objętej zamianą,działki (...)- przedmiotu sporu w niniejszej sprawie, okoliczności są bezsporne, spór zaś dotyczy wywodzonych z tych faktów przez każdą ze stron odmiennych stanowisk co do ich konsekwencji prawnych, w szczególności do prawa własności części ,objętej zamianą,działki (...). Zatem spór w niniejszej sprawie koncentruje się wokół prawa własności części, objętej zamianą,działki (...), która to nieruchomość od grudnia 2003r. stanowi własność powódki, ocenianego poprzez pryzmat podnoszonej przez pozwanego okoliczności, iż ta częśćdziałki (...), nieprzerwanie przez ponad 30 letni okres, znajduje się w faktycznym posiadaniu rodzinyK.-S.tj. obecnie pozwanego, bowiem powódka i jej poprzednicy prawni, począwszy od dokonania zamiany części nieruchomości przez dziadków stron tj. od 1970 r., nie weszli w posiadanie tej części, objętej zamianą ,działki (...).
Zgodnie zart. 222 § 1 kcwłaściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Innymi słowy, istotą roszczenia windykacyjnego jest przyznanie właścicielowi prawa żądania wydania oznaczonej rzeczy przez osobę, która włada jego rzeczą, służąc przywróceniu właścicielowi władztwa nad rzeczą, a więc ochronie jednego z podstawowych atrybutów prawa własności. Tym samym, dla uwzględnienia zgłoszonego żądania niezbędne jest wykazanie przez powoda, iż jest właścicielem rzeczy, zaś z kolei, pozwanego obciąża wykazanie, iż przysługuje mu skuteczne wobec właściciela uprawnienie do władania rzeczą stanowiące zarzut hamujący przeciwko roszczeniu właściciela bądź też - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - zaprzeczenie prawu własności powódki, poprzez wykazanie, iż powódka utraciła tytuł prawny do rzeczy. Wskazać jednakże należy, iż w myśl przepisówk.c.posiadanie – pomimo, iż jest jedynie faktycznym władztwem nad rzeczą, to jednak zgodnie zart. 172 kcregulującym instytucję zasiedzenia, posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze, przy czym po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Innymi słowy, długoletnie – 20 lub 30 letnie posiadanie nieruchomości – prowadzi po stronie posiadacza do uzyskania przymiotu właściciela, pomimo iż formalnie tytułem tym legitymuje się w obrocie prawnym inny podmiot. Z brzmienia więc przepisuart. 172 k.c.wynika więc, że do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie konieczne jest kumulatywne spełnienie się dwóch przesłanek tj. samoistnego i nieprzerwanego posiadania oraz upływu określonego w ustawie terminu (okresu posiadania). Samoistnym posiadaczem nieruchomości w rozumieniuart.172 k.c.jest ten kto nią włada jak właściciel (art.336 k.c.), a więc kto korzysta z niej z wyłączeniem innych osób, pobiera pożytki i dochody, a także uważa się za uprawnionego do rozporządzania nieruchomością pod tytułem właściciela (art.140 k.c.). Tym samym, w sprawie o wydanie nieruchomości zainicjowanej przez formalnego właściciela nie bez znaczenia jest także ów wieloletni nieprzerwany stan posiadania, jeżeli oczywiście nosi on znamiona samoistności, bowiem zasiedzenie jako instytucja prowadzącą do nabycia prawa na skutek upływu czasu umożliwia - sankcjonując stan faktyczny - usunięcie długotrwałej niezgodności między stanem prawnym a stanem posiadania. W konsekwencji, na skutek zasiedzenia, które następujeex lege, dotychczasowy uprawniony traci swoje prawo, a nabywca uzyskuje je w sposób pierwotny, niezależnie od dotychczasowego właściciela.
W niniejszej sprawie, w odniesieniu do spornej części nieruchomości 355 tj. części, objętej zamianą dokonana przez dziadków stron w roku 1970, to stan prawny tej części nieruchomości 355, od tego momentu nie zgodny był ze stanem faktycznym, bowiem ta część nieruchomości 355 nie znajdowała się od roku 1970 w posiadaniu właścicieli nieruchomości 355 tj. poprzedników prawnych powódki :I.iJ. M.,H.iW. M.i powódki, tylko przez cały ten czas posiadanie tej częścidziałki (...), objętej zamianą, wykonywane było przez poprzedników prawnych pozwanego:Z.iB. K. (3),W. K. (1),Z. K.,D. K.i obecnie przez pozwanego i to posiadanie niewątpliwie miało charakter posiadania samoistnego. Jak bowiem wynika z ustalonego stanu faktycznego tj. z jednobrzmiących w tym zakresie zeznań tak i stron, jak i wszystkich przesłuchanych w sprawie świadków, od momentu dokonania zamiany tych działek, poprzednicy prawni stron oraz same strony, samodzielnie gospodarowali na zamienionych działkach, a w szczególności w roku 1971 dziadek pozwanego na części objętej zamianądziałce (...)postawił stodołę, a potem murowany budynek gospodarczy, ogrodził teren i ta część działki, objętej przedmiotem zamiany, stanowiła i stanowi obecnie jedno siedlisko gospodarcze wraz z nieruchomością stanowiącą własność rodzinyK.oznaczonej nr 366. Z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, którzy pamiętają co działo się w latach 1970 do chwili obecnej, jednoznacznie wynika, iż każda z rodzin objęła faktyczne władztwo nad zamienionymi częściami działek i samodzielnie tam decydowała o ich przeznaczeniu, nie tylko nie żądając aż do okresu po lipcu 2013 ani fizycznego wydania żadnej z części zamienionych nieruchomości, ani też nie występując z jakimikolwiek innymi wzajemnymi roszczeniami, chociażby finansowymi, wynikającymi z korzystania z tej części nieruchomości przez każdą ze stron. Takie zaś wzajemne zachowanie poprzedników prawnych stron i samej powódki ( bo pozwany dopiero w 2014r. stał się właścicielemdziałki (...)i objął we władanie część zamienionejdziałki (...)) wskazuje na to, że żadna z rodzin nie traktowała siebie nawzajem na tych zamienionych częściach działek jako posiadaczy zależnych. Posiadanie przez te dwie rodziny tych części zamienionych nieruchomości, w tym w szczególności części nieruchomości 355, tak przez poprzedników prawnych pozwanego jak i samego pozwanego charakteryzowało się, zdaniem sądu, samoistnością, na co wskazuje okoliczność przede wszystkim samego wejścia w wieloletnie samodzielne, wyłączne posiadanie tej części nieruchomości, postawienie tam budynków trwale związanych z podłożem, stanowiących jedną całość gospodarczą z siedliskiem, stanowiącym własność pozwanego i jego poprzedników prawnych.
Pozwany- jak sam twierdzi, czuje się właścicielem tej części zamienionejdziałki (...), jak też i jego poprzednicy prawni, czuli się właścicielami tej części objętej zamianądziałki (...)i zdaniem sądu, ustalone okoliczności sprawy uzasadniają takie odczucie pozwanego i jego poprzedników prawnych. Jak już bowiem wyżej podniesiono, zamieniona działka sąsiaduje bezpośrednio z działką należącą do rodzinyK.-S.i niewątpliwie po to dziadkowie pozwanego zamienili się częściami działek z dziadkiem powódki, aby na stałe powiększyć swoje siedlisko ( 366) i móc postawić na całości większą stodołę i zabudowania gospodarcze. Zatem niewątpliwie wolą poprzedników prawnych pozwanego i samego pozwanego było, aby to ta rodzina władała „ na zawsze” tą częścią działki, bo było to dla nich oczywiście korzystne i tak czyniono od lat tj. od dnia zamiany. Wydaje się zresztą, że wolą dziadków obu stron dokonujących zamiany nieruchomości i ich następców prawnych było też, aby rodzina powódka władała samodzielnie także „na zawsze”, w zamian za częśćdziałki (...), częściądziałki (...)a aby te zamiany nieruchomości nie były zamianą tylko „do korzystania, co jest charakterystyczne dla posiadania zależnego. RodzinyM.iK.-S.bowiem, co już podniesiono wyżej, to aż do jesieni 2013r. nie uzurpowali sobie prawa własności do tych części zamienionych nieruchomości 355 i 189/1, w posiadaniu których nie byli ci, którzy byli właścicielami, co niewątpliwie też świadczy o tym, że ta zamiana części działek nie była dokonana tylko do czasowego korzystania, ale wolą poprzedników prawnych stron tak miało być na zawsze.
Oceny samoistności posiadania po stronie pozwanych nie zmienia w żaden sposób okoliczność, iż posiadacze, tak ówcześni jak i obecnie – pozwany w niniejszej sprawie, wiedzieli iż ich posiadanie nie jest oparte na tytule własności, bowiem zgodnie zart. 172 kcprzesłanką do nabycia własności w drodze zasiedzenia jest jedynie nieprzerwane samoistne posiadanie przez wymagany prawem okres, nie zaś przekonanie posiadacza, że przysługuje mu prawo własności, to bowiem na znaczenie jedynie dla oceny dobrej lub złej wiary posiadacza, a w konsekwencji długości wymaganego okresu posiadania – „posiadacz nieruchomości może korzystać z zasiedzenia, choćby przez cały czas posiadania był świadomy tego, że wykonywane prawo mu nie przysługuje ( np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1997 r ., III CKN 79/97). Wskazać wszakże należy, które to stanowisko konsekwentnie podtrzymywane jest przez judykaturę , iż „świadomość posiadacza, że wykonywane wobec rzeczy prawo nie przysługuje (albo przysługuje) ma znaczenie jedynie dla oceny jego złej lub dobrej wiary i w związku z tym decyduje o tym, jaki okres potrzebny jest do zasiedzenia (gdy chodzi o rzecz ruchomą rozstrzyga także o tym, czy zasiedzenie w ogóle może nastąpić). O tym natomiast, czy posiadanie jest samoistne (bowiem tylko takie może prowadzić do zasiedzenia), rozstrzyga stan woli posiadacza i jej uzewnętrznienie. Posiadacz, który wie, że nie jest właścicielem, ale chce posiadać nieruchomość tak jak właściciel i wolę swoją manifestuje, jest posiadaczem samoistnym” (Postanowienie SN dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie I CSK 430/08 ).
Stąd też uznać należy, iż niezmienny, samodzielny stan posiadania części zamienionejdziałki (...)przez poprzedników prawnych pozwanego, a następnie przez niego samego, charakteryzował się samoistnością, a w konsekwencji po upływie wymaganego prawem okresu, doprowadził do zasiedzenia spornej części zamienionej w 1970 roku przez dziadków strondziałki (...), a tym samym zniweczył zgłoszone w niniejszej sprawie przez powódkę żądanie wydania nieruchomości. W tym miejscu wskazać należy, iż okres posiadania przez pozwanego i jego poprzedników prawnych częścidziałki (...)objętej, z woli dziadków stron zamianą, legitymuje pozwanego i jego poprzedników do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, nawet gdyby uznać, że pozostawali oni w złej wierze. Bezspornym bowiem jest, że – jak już wyżej wielokrotnie podnoszono, iż to w roku 1970 dziadkowie stron zawarli nieformalną umowę zamiany części działek, których byli właścicielami ( użytkownikami), a więc uznać należy, że poprzednicy prawni pozwanego, co najmniej od 1 stycznia 1971 roku, samoistnie posiadali częśćdziałki (...)objętej przedmiotem zamiany i w dniu 1 stycznia 2001r. upłynął 30 letni okres nieprzerwanego, samoistnego posiadania. Zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, iż prawo własności do części nieruchomości 355 objętej żądaniem pozwu nabył przez zasiedzenie prawny poprzednik pozwanego czyliW. K. (1).
Z uwagi na powyższe powództwoK. M.o nakazanie pozwanemuM. S. (1), aby opuścił on część nieruchomości gruntowej położonej w miejscowościK.nr 89, stanowiącejdziałkę nr (...)o długości 56 m i szerokości 9 m, graniczącą od północy z drogą publiczną stanowiącadziałkę ewidencyjną nr (...)oraz od wschodu zdziałka ewidencyjna (...)wraz z rzeczami i osobami reprezentującymi jego prawa i wydał w posiadanie powódki, z uwagi na skutecznie podniesienie przez pozwanego zarzutu zasiedzenia, należało oddalić.
W ocenie sądu, wyrok sądu w sprawie IC 680/15 nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem jak już wyżej podniesiono, choć powódka niewątpliwie jest właścicielemdziałki (...), to jednak pozwany, w toku procesu, skutecznie zgłosił zarzut zasiedzenia przez jego poprzednika prawnego częścidziałki (...), w której samoistnym posiadaniu jest jego rodzina od co najmniej 1 stycznia 1970r.
Ubocznie podnieść należy, że w ocenie sądu, strony winny podjąć wcześniej działania prawne zmierzające do uregulowania zadawnionych stosunków prawnych, w celu doprowadzenia do ich ułożenia z właścicielami nieruchomości, po to choćby aby nie doszło do sytuacji, iż w wyniku prawomocnego wyroku w sprawie IC 680/15 powódka ma wydać bratuM. S. (1)część nieruchomości 198/1, w której posiadaniu rodzinaM.była od czasu zamiany działek, a jeżeli chodzi odziałkę (...), to zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie, powódka nie jest już właścicielem tej części objętej umowa zamianydziałki (...), bo prawo własności do części nieruchomości 355 nabył przez zasiedzenie prawny poprzednik pozwanego, czyliW. K. (1).
Generalną zasadą rozstrzygania o kosztach procesu jestart. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W niniejszej sprawie strona przegrywająca jest powódka, której roszczenie w całości zostało oddalone, a tym samym po jej stronie powstał obowiązek zwrotu na rzecz pozwanego poniesionych przez niego kosztów procesu, na które składa się kwota kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2.000 zł, ustalona zgodnie z§10 pkt 3w związku z§ 6 pkt. 1w związku z a §3 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokat ( Dz. U. z 2013, poz. 490). Orzeczenie o wydatkach poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa związanych z wydaniem opinii przez biegłego z zakresu geodezji i kartografii i przeprowadzeniem dowodu z oględzin nieruchomości uzasadnia przepis art. 83ust2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z tj. z 2010r. nr90 poz 594 ze zm).