Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 427/17
Data wyroku: 2017-07-14 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Jasiński
Słowa kluczowe: Umowa
Podstawa prawna: aret 180 ust 3u.g.n

Sygn. akt I C 427/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lipca 2017 r.
Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Marek Jasiński
Protokolant: Michał Czerwiński
po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. w Gdańsku
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG.
przeciwkoR. B.
o zapłatę

I
zasądza odR. B.na rzecz(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG.kwotę 14 820 zł (czternaście tysięcy osiemset dwadzieścia złotych) wraz z ustawowymi odsetkami od 17 sierpnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty;

II
w pozostałym zakresie postępowanie umarza;

III
zasądza odR. B.na rzecz(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG.kwotę 3236 zł (trzy tysiące dwieście trzydzieści sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 427/17

UZASADNIENIE
Pozwem z 17 sierpnia 2015 r. powód(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG.domagała się zasądzenia od pozwanegoR. B.kwoty 16380 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu według norm przepisanych.
Roszczenie swe powód wywodził z zawartej z pozwanym 30 lipca 2014 r. umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, której przedmiotem było pośrednictwo w zbyciu lokalu mieszkalnego położonego wG.przyul. (...). Powód podniósł, że za czynności pośrednictwa przysługiwało mu wynagrodzenie w wysokości 3,9 % wartości transakcji. Cenę nieruchomości ustalono n 420 000 zł. W wykonaniu umowy pracownik powoda przeprowadził 8 października 2014 r. prezentację lokalu dlaA. M.. W rezultacie podjętych przez powoda czynności doszło 21 stycznia 2015 r. do podpisania umowy sprzedaży nieruchomości na rzeczP. M., synaA. M..
Powód wskazał, że zgodnie z postanowieniami § 5 umowy, wynagrodzenie należy się powodowi również, gdy zbycie nieruchomości zostanie dokonane osobie wskazanej przez powoda lub osobie związanej stosunkiem prawnym lub osobistym z osobą wskazaną przez powoda.
Należna powodowi prowizja wynosiła 16380 zł.
Pomimo wezwania do zapłaty, pozwany nie dokonał zapłaty należności.
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym 20 listopada 2015 r. w sprawie o sygn. akt I Nc 1483/15, Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.
Od powyższego nakazu zapłaty pozwanyR. B.złożył sprzeciw, zaskarżając nakaz zapłaty w całości i wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości podwójnej stawki minimalnej.
Pozwany zaprzeczył istnieniu wierzytelności będącej podstawą złożonego pozwu. Oświadczył, że nie był w żaden sposób zobowiązany wobec powoda. Podkreślił, że w odpowiedzi na wezwanie do zapłaty, pozwany odmówił zapłaty, wskazując, że nie był właścicielem przedmiotowego lokalu. Ponadto, lokal został sprzedany osobie, która zgłosiła się do jego właścicielki po przeczytaniu baneru reklamowego umieszczonego przezB. B., bez jakichkolwiek czynności powoda. Co więcej, postanowienia umowy, które mogłyby stanowić dodatkową podstawę dla naliczenia wynagrodzenia, gdyby działał on bez umocowania, należałoby zakwalifikować jako niedozwoloną klauzulę umowną, zatem niewiążącą pozwanego jako konsumenta. Niezasadne było również zastosowanie do przedmiotowej umowy konstrukcji umowy o świadczenie na rzecz osoby trzeciej.
W piśmie procesowym z 25 kwietnia 2017 r. powód złożył oświadczenie o cofnięciu pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia co do kwoty 1560 zł, wnosząc o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 14 820 zł wraz z odsetkami ustawowymi oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
30 lipca 2014 r. wG.pomiędzy(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG., określoną w umowie jako przedsiębiorca, reprezentowaną przez jej pracownikaM. P.iR. B., jako zamawiającym, zawarta została umowa pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, której przedmiotem było powierzenie przez zamawiającego przedsiębiorcy prawa do podjęcia na rzecz zamawiającego niezbędnych czynności pośrednictwa, w sposób wybrany przez przedsiębiorcę, zmierzających do zbycia nieruchomości opisanej w umowie.
Za wykonane czynnościR. B.zobowiązał się do zapłatyspółce (...)wynagrodzenia, w przypadku zbycia oferowanej nieruchomości osobie trzeciej wskazanej przez spółkę.
Przedmiotem umowy był lokal mieszkalny położony wG.przyul. (...).
Cena wywoławcza nieruchomości określona została przez zamawiającego na 420 000 zł.
Stosownie do postanowień § 2, umowa została zawarta na czas nieokreślony, a jej wypowiedzenie wymagało formy pisemnej, pod rygorem nieważności z terminem 30 dni.
Należne wynagrodzenie za czynności pośrednictwa określały postanowienia § 3 umowy. Zostało ono ustalone na 3,9% wartości transakcji.
W postanowieniach § 4 umowy strony zawarły oświadczenieR. B., że działa w niniejszej umowie na rzecz osoby trzeciej –B. B..
W § 5 umowy zastrzeżono, że wynagrodzenie należy się przedsiębiorcy również wtedy, gdy zbycie nieruchomości zostanie dokonane osobie wskazanej przez przedsiębiorcę lub osobie związanej stosunkiem prawnym lub osobistym z osobą wskazaną przez przedsiębiorcę.
Umowa została zawarta przy użyciu formularza przygotowanego przez spółkę i wypełniona przezM. P.. Zawarcie umowy odbyło się w mieszkaniuR. B.iB. B.. Umowa została podpisana przezR. B.za zgodąB. B..B. B.nie udzielała pełnomocnictwaR. B.do zawarcia umowy.
W treści umowy jako dane kontaktowe (telefon oraz adres poczty elektronicznej) wskazane zostały daneB. B..
dowód: kopia umowy – k. 15 – 17, zeznania świadkaM. P.– k. 116-117, zeznania świadkaB. B.– k. 124, przesłuchanie powoda – k. 124-126, przesłuchanie pozwanego – k. 126.
8 października 2014 r. pracownikspółki (...)przeprowadził prezentację lokalu mieszkalnego położonego wG.przyul. (...)dlaA. M.. W czasie spotkaniaA. M.sugerowałB. B.iR. B.sprzedaż mieszkania z pominięciem prowizji pośrednika.
dowód: potwierdzenie wskazania adresu – k. 18, kopia wiadomości e-mail – k. 19, zeznania świadkaA. M.– k. 115.
Przedmiotowy lokal został również, w wykonaniu umowy z 30 lipca 2014 r., okazany przezM. P.trzem innym osobom.
dowód: kopia wiadomości e-mail – k. 19.
3 listopada 2014 r.M. P.przesłał na wskazany w umowie jako adres poczty elektronicznej do kontaktu adres e-mailB. B.wiadomość elektroniczną, w nawiązaniu do rozmowy telefonicznej o rozwiązaniu umowy pośrednictwa, z przypomnieniem o zapisach umowy, w których zastrzeżono obowiązek zapłaty wynagrodzenia, jeżeli któraś z wymienionych osób, bądź też osoba związana stosunkiem prawnym lub osobistym, zakupi odB. B., w terminie roku od wygaśnięcia umowy. Wśród osób tych wymieniony zostałA. M..
dowód: kopia wiadomości e-mail – k. 19, zeznania świadkaM. P.– k. 116-117, zeznania świadkaB. B.– k. 124.
21 stycznia 2015 r.B. B.zawarła umowę sprzedaży przedmiotowego lokalu mieszkalnego zP. M.- synemA. M.za cenę 380 000 zł.
dowód: wydruk księgi wieczystej – k. 20 – 24, kopia umowy sprzedaży nieruchomości – k. 63-67, zeznania świadkaP. M.– k. 115, zeznania świadkaB. B.– k. 123.
25 maja 2015 r.(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG.wezwałaR. B.do zapłaty kwoty 16 380 zł tytułem prowizji z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnegoP. M., jako osobie związaną stosunkiem osobistym zA. M..
W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty,R. B.zakwestionował roszczenie o zapłatę prowizji. W dalszej korespondencji spółka podtrzymała dotychczasowe stanowisko.
dowód: wezwanie do zapłaty – k. 25-28, kopia korespondencji stron – k. 76-79.
Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zaoferowanych przez strony dowodów, przede wszystkim w postaci dokumentów – kopii umów, korespondencji stron, potwierdzenia okazania lokalu – ich autentyczność nie była w toku procesu kwestionowana przez strony, nie budziła również wątpliwości Sądu.
Odnośnie dowodów osobowych, Sąd za wiarygodne uznał zeznania świadkaM. P.na okoliczność przebiegu i procedury zawarcia umowy, okazania lokaluA. M.. Zeznania świadka były spójne, logiczne, a także zgodne z materiałem dowodowym w postaci dokumentów. Z tych samych przyczyn, Sąd uznał za wiarygodne przesłuchanie powoda. Powód w sposób logiczny przedstawił zasady zawierania umów z klientami, ich warunki, a także cel zapisów, które były przez pozwanego kwestionowane.
Odnośnie zeznań świadkówA. M.iP. M., a także zeznań świadkaB. B.i pozwanegoR. B., Sąd przyznał im walor wiarygodności jedynie w bardzo ograniczonym zakresie, tj. w takim, w jakim znajdowały one potwierdzenie w pozostałym wiarygodnym, wyżej opisanym materiale dowodowym. Zeznania te bowiem, z uwagi na liczne sprzeczności pomiędzy sobą, w znacznej części były, w ocenie Sądu, niewiarygodne. Przykładowo, świadekA. M.zeznał, że uczestniczył w oględzinach lokalu również przezP. M., z kolei świadekP. M.zeznał, że nie dokonywał oględzin lokalu w towarzystwie ojca. ŚwiadekA. M.stwierdził, że towarzyszył synowi, aby zwrócić mu uwagę na wady tego lokalu. Z kolei świadekP. M.stwierdził, że z ojcem w ogóle nie rozmawiał na temat wad lokalu. Również pomiędzy zeznaniami świadkaP. M.iB. B.zachodziły sprzeczności, choćby w zakresie ilości wizytP. M.w przedmiotowym lokalu. Tych sprzeczności nie można, w ocenie Sądu, złożyć wyłącznie na karb upływu czasu od spornych zdarzeń.
Sąd za niewiarygodne uznał również zeznania świadkaB. B.i przesłuchanie pozwanegoR. B.na okoliczności braku świadomościB. B.odnośnie zawarcia spornej umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, nieinformowania przezR. B.żony o zawarciu spornej umowy. Dla Sądu sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego jest aby osoby pozostające w związku małżeńskim i prowadzące wspólne gospodarstwo domowe nie rozmawiały w ogóle o tak doniosłej dla funkcjonowania rodziny kwestii jak sprzedaż lokalu mieszkalnego, który wprawdzie stanowił majątek odrębny świadka, ale przede wszystkim, stanowił miejsce wspólnego zamieszkania małżonków. Takie zachowanie budzi nie tylko wątpliwości z punktu widzenia oceny wiarygodności tych dowodów, ale również stanowi naruszenie obowiązku wspólnego rozstrzygania o istotnych sprawach rodziny, nałożonego na małżonków przezart. 24 k.r.i o., zatem nie może zasługiwać na przyznanie mu przez Sąd ochrony prawnej.
Co więcej, świadek i pozwany nie potrafili w żaden przekonujący sposób wyjaśnić, jak wobec tego w umowie jako dane do kontaktu wskazane zostały daneB. B..
Poważne wątpliwości budziły również ich zeznania odnośnie reakcji po otrzymaniu wiadomości e-mail odM. P.z 3 listopada 2014 r. Dla Sądu całkowicie niewiarygodne z przyczyn opisanych powyżej były twierdzenia świadkaB. B., że po otrzymaniu tej wiadomości nie podjęła jakiejkolwiek próby wyjaśnienia tej kwestii z małżonkiem, czy nadawcą wiadomości.
Reasumując, z uwagi na istotne sprzeczności w treści wyżej wymienionych dowodów, Sąd uznał, że wersja zdarzeń przedstawiona przez stronę pozwaną jest w znacznej mierze niewiarygodna.
Powództwo, w kształcie określonym pismem z 24 kwietnia 2017 r., było w ocenie Sądu zasadne i zasługiwało na uwzględnienie.
Powód wykazał, że zawarł skutecznie z pozwanymR. B.umowę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, o której mowa w przepisieart. 180 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wykazał również, że w wykonaniu tej umowy podjął czynności, a przede wszystkim okazał lokalA. M., które doprowadziły do sprzedaży przedmiotowego lokalu synowiA. P.(...).
Pozwany, twierdząc, że do sprzedaży lokaluP. M.doszło bez jakiegokolwiek udziału powoda, winien tą okoliczność, zgodnie z zasadami rozkładu ciężaru dowodu (art. 6 k.c.), udowodnić, czego nie uczynił. Zeznania świadków i powoda okazały się bowiem, jak wyżej wskazano, obarczone licznymi sprzecznościami, a w konsekwencji, poza bardzo wąskim zakresem, niewiarygodne.
W ocenie Sądu brak było również jakichkolwiek podstaw do uznania, aby postanowienia tej umowy można było uznać za niedozwolone klauzule umowne. Przede wszystkim podkreślenia wymagało to, że umowa kreowała wyłącznie stosunek obligacyjny między powodową spółką, a pozwanym. To pozwany zaciągnął bowiem w imieniu własnym zobowiązanie, ale także powodowa spółka zaciągnęła zobowiązanie wobec pozwanego.B. B.była wprawdzie faktycznym beneficjentem usług świadczonych przez powoda, jednakże nie powstał w ten sposób żaden stosunek zobowiązaniowy pomiędzy nią i powodem. Zatem argumentacja o tym, że umowa zawarta przez pozwanego bez stosownego umocowania rodziła odpowiedzialnośćB. B.w stosunku do spółki była błędna. Niezależnie od powyższej argumentacji, tego rodzaju umocowanie można było wywieść w niniejszej sprawie z przepisuart. 29 k.r.i o., zgodnie z którym, małżonek jest umocowany do działania w imieniu drugiego w sprawach zwykłego zarządu.
Analizując postanowienia spornej umowy, także w świetle ich celu, jaki przedstawił w czasie przesłuchania powód, Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do uznania, aby kształtowały one prawa i obowiązkiR. B.w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, czy w sposób powodujący rażącą dysproporcję w interesie jego, jako konsumenta i powoda jako przedsiębiorcy (art. 3851§ 1 k.c.a contrario).
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w świetle postanowień § 3 ust. 1 w zw. z § 5 zd. 1 umowy z 30 lipca 2014 r., żądanie pozwu w zakresie zapłaty należnej prowizji było uzasadnione.
Zasadne było również, z uwagi na treść przepisówart. 481 § 1 i 2 k.c., żądanie zasądzenia odsetek ustawowych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.
Jednocześnie, uznając cofnięcie pozwu co do kwoty 1560 zł ze zrzeczeniem się roszczenia za dopuszczalne w rozumieniuart. 203 § 4 k.p.c.i skuteczne, Sąd na mocyart. 355 § 1 k.p.c.umorzył w tym zakresie postępowanie.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 zd. 2 k.p.c., uznając, że powód uległ tylko co do nieznacznej części żądania. Na sumę kosztów procesu złożyły się: opłata sądowa od pozwu w wysokości 819 zł, koszty zastępstwa procesowego określone zgodnie z przepisami § 2 ust.1 i § 6 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, powiększone o należną opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
Sygn. akt I C 427/17

ZARZĄDZENIE
Dnia 2 sierpnia 2017 r.

1
(...);

2
(...)

(...)
(...)