Sąd Okręgowy w Lublinie
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1957/16
Data wyroku: 2016-12-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Gulska

Sygn. akt VIII U 1957/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 grudnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Ewa Gulska

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Beata Pełczyńska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2016 r. wL.
sprawyS. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o zapłatę składek
na skutek odwołaniaS. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.
z dnia 11 czerwca 2015 roku, znak(...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VIII U 1957/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 czerwca 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.stwierdził na koncieS. K.zadłużeniez tytułu składek na łączną kwotę 32 590,41 złotych, w tym z tytułu:
- składek na ubezpieczenia społeczne za okres od kwietnia 2014 roku do kwietnia 2015 roku w łącznej kwocie 23 047,33 złotych,
-składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od maja 2014 roku do kwietnia 2015 roku w łącznej kwocie 6 667,41 złotych,
-składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od maja 2014 roku do kwietnia 2015 roku w łącznej kwocie 1 055,77 złotych,
- odsetek za zwłokę na dzień 10 czerwca 2015 roku w łącznej kwocie 1 552,00 złotych, przy czym od dnia 11 czerwca 2015 roku dłużnik zobowiązany jest do samodzielnego naliczania i opłacania odsetek na zasadach i w wysokości określonej przepisami ustawy ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. 2015, poz. 613),
-kosztów upomnienia w łącznej kwocie 81,20 złotych,
-kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 186,70 złotych.
W odwołaniu z dnia 4 sierpnia 2015 rokuS. K.wskazywał, że w decyzji nie podano dokładnie, czego dotyczą te należności, jakich okresów oraz jakich osób dotyczą obciążenia z tytułu nieopłaconych składek. Zarzucił, że działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych są przedwczesne i niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa (odwołanie k. 2 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie, wskazując na brak merytorycznych zarzutów dotyczących zadłużenia stwierdzonego zaskarżoną decyzją (odpowiedź na odwołanie k. 4-5 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
Poza sporem pozostaje, iżS. K.prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. Z tytułu jej prowadzenia, wnioskodawca podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zobowiązany był do opłacania składek za siebie oraz za zatrudnianych pracowników (bezsporne).
W związku z nieopłaceniem składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na koncie płatnikaS. K.powstało zadłużenie.
Nie jest kwestionowane, że decyzją z dnia 11 września 2012 roku, znak(...)- (...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.określił stan należności dłużnikaS. K.z tytułu zaległych składek, na łączną kwotę 18 645,17 złotych, w tym z tytułu:
- składek na ubezpieczenie społeczne za okres kwietnia 2012 roku do lipca 2012 roku w łącznej kwocie 13 126,83 złotych,
- składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od kwietnia 2012 roku do lipca 2012 roku w łącznej kwocie 3 606,26 złotych,
- składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od kwietnia 2012 roku do lipca 2012 roku w łącznej kwocie 850,08 złotych,
- odsetek za zwłokę na dzień 6 września 2012 roku w łącznej kwocie 460 złotych;
- kosztów upomnień w łącznej kwocie 62,40 zł
- kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 540 zł (decyzja k. 1 akt ZUS).
Kolejną decyzją z dnia 24 października 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych określił stan należności dłużnikaS. K.z tytułu zaległych składek, na łączną kwotę 42 707,10 złotych, w tym z tytułu:
- składek na ubezpieczenie społeczne za okres od sierpnia 2012 roku do kwietnia 2013 roku w łącznej kwocie 29 221,05 złotych,
- składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia 2012 roku do kwietnia 2013 roku w łącznej kwocie 7 835,04 złotych,
- składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od sierpnia 2012 roku do kwietnia 2013 roku w łącznej kwocie 1 834,01 złotych,
- odsetek za zwłokę na dzień 23 października 2013 roku w łącznej kwocie 3 460 złotych,
- kosztów upomnień w łącznej kwocie 184,80 złotych,
- kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 172,20 złotych (decyzja k. 3 akt ZUS).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych określił stan należności dłużnika za kolejne okresy to jest od października 2011 roku do marca 2012 roku w kwocie łącznej 30 435,39 złotych (decyzją z dnia 22 maja 2012 roku), od kwietnia 2012 roku do lipca 2012 roku w łącznej kwocie 18 645,17 złotych (decyzją z dnia 11 września 2009 roku) oraz od sierpnia 2012 roku do kwietnia 2013 roku w łącznej kwocie 42 707,10 złotych (decyzją z dnia 24 października 2013 roku). Na powyższe kwoty składały się należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, odsetki za zwłokę liczone na dzień wydania poszczególnych decyzji oraz koszty upomnień i koszty egzekucyjne. Po rozpoznaniu odwołania od powyższych decyzji, wyrokiem z dnia 26 marca 2015 roku, uzupełnionym wyrokiem z dnia 27 lipca 2015 roku w sprawie VII U 3033/12 Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołania wnioskodawcy (akta VII U 3033/12, w tym wyrok k. 252 a.s., wyrok uzupełniający k. 333 a.s., uzasadnienie wyroku k. 264-267 a.s.).
Nie jest kwestionowane w sprawie, że na ½ udziału nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcy został dokonany wpis hipoteki przymusowej celem zabezpieczenia zaległych składek w łącznej kwocie 48 885,62 złotych (wniosek k. 4-5 akt ZUS).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o dowody z dokumentów, których treść nie była kwestionowana przez strony w toku procesu. Ich treść i forma nie budziły zastrzeżeń i wątpliwości Sądu, nie ujawniły się też takie okoliczności, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, a które podważałyby wiarygodność tej kategorii dowodów i godziły w ich moc dowodową. W toku postępowania wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność swoich twierdzeń. Nie udowodnił, że opłacał składki regularnie i w pełnej wysokość oraz że regulował odsetki od nieopłaconych składek. Nie wskazał, kto dokonywał obliczeń należnych składek za kolejne okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu, czy istniały przerwy w prowadzeniu tej działalności i ewentualnie z czego wynikały, czy posiadał w spornych okresach inny tytułu ubezpieczenia, czy zatrudniał pracowników, w jakiej liczbie i czy polegali oni obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieS. K.nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zaskarżona decyzja jest decyzją deklaratoryjną. Określa ona wysokość zobowiązania już istniejącego i nie tworzy nowych obowiązków, a jedynie stwierdzają fakt uprzedniego powstania zobowiązania za poszczególne okresy na podstawie zapisów na koncie płatnika. Fakt podlegania przez wnioskodawcę ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w spornych okresach był w sprawie bezsporny i niekwestionowany w toku postępowania.
Zgodnie z dyspozycjąart. 46 ust. 1 oraz art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.U. 2016, poz. 963 ze zm.) płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy a także przesyłać deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc.
Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 ustawy od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych wustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku ordynacja podatkowa(Dz. U. 2015, poz. 749 ze zm.).
Na zasadzie art. 32 ustawy systemowej, do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
Wskazać również należy, iż zgodnie z treścią art. 46 ust. 1 ustawy systemowej, płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisówustawy o systemie ubezpieczeń społecznychobliczać, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. W przypadku opłacania składek po terminie płatnik składek obowiązany jest do obliczenia i zapłaty odsetek za zwłokę, przy czym odsetki te obliczane są od dnia następującego po dniu upływu płatności składek (art. 23 ust. 1 cyt. ustawy). Na mocy delegacji art. 49 ust. 1 cytowanej ustawy, szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach rozliczania składek uregulowane zostałyrozporządzeniem Rady Ministrów z 18 kwietnia 2008 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. 2008, Nr 78, poz. 465 ze zm.).
Obowiązek naliczenia odsetek za zwłokę nie jest zależny od okoliczności powstania zaległości składkowej, ani od woli stron stosunku ubezpieczeniowego. Jak wyjaśniono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wynikają ze zobowiązania powstającego z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy prawa ubezpieczeń społecznych łączą powstanie takiego zobowiązania. Obowiązek samoobliczenia i opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne powstaje zatem z mocy samego prawa za każdy okres ubezpieczenia (miesiąc kalendarzowy), a ewentualna decyzja organu ubezpieczeń społecznych ustalająca wysokość zobowiązania składkowego lub zaległości z tytułu nieopłaconych w terminie zobowiązań składkowych (oraz wysokości odsetek) ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Oznacza to w szczególności, że zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne powstają każdorazowo w datach zaktualizowania się obowiązku samoobliczenia i opłacenia składki na ubezpieczenie społeczne w terminach określonych w przepisach prawa ubezpieczeń społecznych. Inaczej rzecz ujmując, nieopłacona w ustawowo określonym terminie składka na ubezpieczenie społeczne powoduje powstanie od tej daty zaległości składkowej z mocy samego prawa (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2006 roku, I UK 126/06, OSNP 2007 nr 21 - 22, poz. 331; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2008 roku, I UK 187/07,OSNP 2009/7-8/104, uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 13 maja 2009 roku, I UZP 4/09, OSNP 2009/23-24/319).
Na wnioskodawcy, który prowadził działalność gospodarczą i który był płatnikiem składek spoczywał obowiązek obliczania, rozliczania oraz opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy. NaS. K.spoczywał również ciężar dowodu, że należne składki opłacił w terminie lub, że winien je opłacić w innej wysokości niż to wskazał organ rentowy. Wnioskodawca jednak takiego dowodu nie przedstawił. Wbrew jego twierdzeniom, w niniejszej sprawie organ rentowy dokonał rozliczenia konta ubezpieczonego, wyraźnie stwierdzając, za jakie okresy wnioskodawca nie uiścił należnych składek w terminie i określił wysokość zaległych składek oraz odsetek z tytułu zwłoki (k. 2 akt ZUS). W toku postępowania wnioskodawca wskazywał, że organ rentowy nie określił dokładnie, jakich okresów dotyczą zaległości oraz za jakie osoby. Twierdzenia te zostały przez odwołującego podniesione w złożonym odwołaniu (k. 2 a.s.) oraz w piśmie procesowym z dnia 31 marca 2016 roku (k. 22 a.s.). Odwołujący nie przedstawił przed Sądem żadnego dowodu na powyższą okoliczność, co powinien uczynić, mając na uwadze treśćart. 6 k.c.orazart. 3 i 232 k.p.c.To płatnik powinien w postępowaniu przed sądem nie tylko podważyć trafność poczynionych przez organ rentowy ustaleń, ale również wskazać na okoliczności i fakty znajdujące oparcie w materiale dowodowym, z których możliwym byłoby wyprowadzenie wniosków i twierdzeń zgodnych z jego stanowiskiem reprezentowanym w odwołaniu od decyzji. Tymczasem, w przeciwieństwie do organu rentowego, który przedstawił stosowne dowody uzasadniające jego stanowisko o wysokości zaległości na koncie płatnika z tytułu należnych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz fundusz pracy, ubezpieczony nie wskazał żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że ustalenia wysokości zaległości dokonał w oparciu o informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonym w formie elektronicznej, które stosownie do brzmienia art. 34 ust. 2 ustawy systemowej są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przepis ten przesądza, że informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek, bez względu na to, czy zostały przekazane do ZUS w formie dokumentu pisemnego, czy też w formie dokumentu elektronicznego, mają walor środka dowodowego w postępowaniu administracyjnym i sądowym. Takich okoliczności uzasadniających jego przeciwne stanowisko, wnioskodawca w toku niniejszego postępowania nie przedstawił.
Z tych względów, Sąd Okręgowy na mocy wyżej wskazanych przepisów orazart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji.