Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1207/16
Data wyroku: 2016-12-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Stwierdzenie Nabycia Spadku
Podstawa prawna: art. 931 § 1 k.c.

Sygn. akt III Ca 1207/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi:
1) stwierdził, że spadek poW. J., synuM.iS., zmarłym w dniu 10 marca 1971 roku wŁ., ostatnio stale zamieszkałym wŁ., na podstawie ustawy nabyły: żonaL. J., z domuM.oraz córkaD. R., z domu(...)po 1/2 (jednej drugiej) części każda z nich;
2) spadek poL. J., z domuM., córceA.z domuM.iA., zmarłej w dniu 29 września 1990 roku wŁ., ostatnio stale zamieszkałej wŁ., na podstawie ustawy nabyła w całości córkaD. R., z domu(...),
3) spadek poD. R., z domu(...), córceL.z domuM., orazW., zmarłej w dniu 9 maja 2002 roku wŁ., ostatnio stale zamieszkałej wŁ.na podstawie ustawy nabyła w całości córkaA. R.;
4) każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Apelację od przedmiotowego postanowienia wywiodła uczestniczka postępowania podnosząc zarzut naruszeniaart. 1025 § 1 k.c.orazart. 669 – 679 k.p.c.poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że wnioskodawca MiastoŁ.posiada interes prawny w stwierdzeniu nabycia spadku poW. J.,L. J.orazD. R..
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, uczestniczka postępowania wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
apelacja jest niezasadna.
Ustalenia faktyczne, jak również ocena prawna przedstawiona przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, znajdują pełną akceptację Sądu Okręgowego.
Podniesione w apelacji zarzuty zmierzają do zakwestionowania legitymacji procesowej wnioskodawcy do zainicjowania niniejszego postępowania. Skarżąca swoje stanowisko odmawiające wnioskodawcy interesu prawnego w stwierdzeniu nabycia spadku poW. J.jako zstępnym ujawnionych w księdze wieczystej współwłaścicieli nieruchomości pozostającej w zarządzie wnioskodawcy opiera na stwierdzeniu, że nie ma żadnej pewności co do tego, czyW. J.jest w rzeczywistości spadkobiercą tychże właścicieli. Zdaniem uczestniczki postępowania, sam fakt, iżW. J.był synem uwidocznionych w księdze współwłaścicieli nieruchomości nie przesądza o nabyciu przez niego praw do spadku po rodzicach. Ocena ta jest zasadna tym bardziej, żeW. J.miał troje rodzeństwa.
Pojęcie interesu prawnego było przedmiotem szeregu wypowiedzi doktryny i orzecznictwa, które jednoznaczne opowiadają się za szerokim rozumieniem interesu prawnego w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku. Do kręgu podmiotów mających interes w stwierdzeniu nabycia spadku, a zatem legitymowanych czynnie do wystąpienia ze stosownym wnioskiem, należą przede wszystkim spadkobiercy, a także spadkobiercy osób powołanych do spadku, zmarłych przed stwierdzeniem nabycia spadku. Zainteresowanymi są także osoby, które nabywają spadek według ogólnych reguł dziedziczenia ustawowego po odrzuceniu spadku przez spadkobiercę ustawowego dziedziczącego w pierwszej kolejności (por. postanowienie SN z 10 grudnia 1992 r., II CRN 135/92, LexPolonica nr 315495). Ponadto interes mają wierzyciele spadkodawcy, uprawnieni do zachowku, zapisobiercy, a także wierzyciele spadkobiercy. (E.Skowrońska-Bocian, Komentarz do kodeksu cywilnego, Księga IV. Spadki, LexisNexis, 2011).
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca w tym interes, tj. interes w uzyskaniu stwierdzenia (art. 1025 § 1 k.c.). Krąg osób uprawnionych do wszczęcia postępowania ustawa zakreśla szeroko. Osobą taką będzie każdy, kto ma interes w powstaniu skutków prawnych związanych z wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po określonym spadkodawcy przez osoby wymienione w orzeczeniu sądu. Termin "interes" należy interpretować stosunkowo szeroko, nie zawsze musi to być interes prawny, chodzi o jakikolwiek interes, o charakterze osobistym czy majątkowym. Zainteresowanie wynikiem sprawy o stwierdzenie nabycia spadku nie musi być bezpośrednie, a orzecznictwo ujmuje szeroko krąg podmiotów mających interes prawny w doprowadzeniu do stwierdzenia nabycia spadku. W postanowieniu z dnia 12 stycznia 1983 r., III CRN 218/82 (OSNC 1983, nr 8, poz. 124) Sąd Najwyższy wskazał, że w rozumieniuart. 1025 § 1 k.c.orazart. 669-679 k.p.c.zainteresowanymi w zgłoszeniu żądania stwierdzenia nabycia spadku zarówno w podstawowym trybie przewidzianym wart. 669-677 k.p.c., jak i w trybie szczególnym przewidzianym wart. 679 k.p.c.są nie tylko spadkobiercy lub ich następcy prawni, lecz także wszystkie inne osoby mające interes prawny w prawidłowym wykazaniu następstwa po spadkodawcy, z czym wiążą się doniosłe skutki prawne, w szczególności przewidziane wart. 1025 § 2, art. 1027 i 1028 k.c.
W świetle przedstawionego stanowiska nie budzi wątpliwości, że MiastoŁ.ma interes prawny w stwierdzeniu nabycia spadku poW. J.,L. J.orazD. R.. Przy tym wbrew odmiennej ocenie skarżącej interesu prawnego po stronie wnioskodawcy w niniejszej sprawie nie determinuje uprzednie przeprowadzenie postępowania spadkowego po rodzicachW. J..
W księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej wŁ.przyul.(...), pozostającej w zarządzie wnioskodawcy, jako współwłaściciele ujawnieni sąS. J.iM. J.. Wydanie nieruchomości może nastąpić wyłącznie na rzecz aktualnych właścicieli tej nieruchomości. Dla ustalenia komu aktualnie przysługuje własność przedmiotowej nieruchomości niezbędne jest ustalenie spadkobiercówS. J.iM. J.. Uczestnikami koniecznymi postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku poS. J.iM. J.będą spadkobiercy ich zstępnych.
Nawet zatem, jeżeliW. J.nie był jedynym dzieckiemS. J.iM. J., to jego spadkobiercy należeć będą do kręgu uczestników postępowania spadkowego po jego rodzicach. Koniecznym jest zatem przeprowadzenie postępowania spadkowego także poW. J., co uzasadnia interes prawny wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie.
Reasumując, wnioskodawca pomimo, iż nie rości sobie własnych praw do spadku, jako zarządca nieruchomości zamierzający przekazać ją jej właścicielom jest zainteresowany w wykazaniu kto jest spadkobiercą ujawnionych w księdze wieczystej współwłaścicieli tejże nieruchomościS. J.iM. J..
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uznał, iż apelacja nie zawiera uzasadnionych zarzutów mogących podważyć stanowisko Sądu Rejonowego, a tym samym jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawieart. 385w związku zart. 13 § 2 k.p.c.