Sąd Okręgowy w Łomży
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 759/15
Data wyroku: 2017-06-30 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Anna Kacprzyk

Sygn. I C 759/15

UZASADNIENIE
PowódJ. G. (1)w pozwie skierowanym przeciwko Powiatowi(...)zażądał zasądzenie kwoty 310.730 zł z ustawowymi odsetkami od 4 sierpnia 2015 r. oraz kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że 1 marca 2011 r. wraz z gospodarstwem przejął wszelkie sprawy związane z jego prowadzeniem, podjętymi inwestycjami i istniejącymi zobowiązaniami, m.in. wszedł w prawa i obowiązki strony w postępowaniu administracyjnym, związanym z wydaniem pozwolenia na budowę obory o obsadzie 30(...), płyty gnojowej o pow. 60 m2, zbiorników na gnojówkę i gnojowicę o pow. odpowiednio 50 m3i 170 m3oraz zbiornika na ścieki o pow. 11 m3nadziałce nr (...). Pozwolenie zatwierdzające projekt budowlany i zezwolenie na budowę zostało wydane decyzją z 29 lutego 2008 r. nr(...)po czteromiesięcznym postępowaniu. Wcześniej, postanowieniem z 6 lutego 2008 r. Wójt GminyG.wydał postanowienie w którym wyraził zgodę na budowę obory po granicy zdziałką nr (...). W dniu 21 marca 2008 r. budowa została rozpoczęta. Prace miały zostać zakończone w czerwcu 2008 r., a od lipca planowane było rozpoczęcie korzystania z nowej obory, połączone ze zwiększeniem stada krów o 30 sztuk.
Na skutek wniosku Wójta GminyG.z 23 kwietnia 2008 r., Starostwo Powiatowe wG.w dniu 28 kwietnia 2008 r. wznowiło postępowanie administracyjne i wydało postanowienie o wstrzymaniu wykonaniadecyzji nr (...). W tym czasie budynek inwentarski był już w stanie surowym wraz z wykonanymi instalacjami elektryczną i hydrauliczną oraz pokryty blachą. Brak było okien i drzwi. Zażalenie ojca powoda na postanowienie z 9 czerwca 2008 r. o wstrzymaniu wykonaniadecyzji nr (...)nie zostało uwzględnione. Starosta zażądał wówczas uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące uprawnień do dysponowaniadziałką nr (...)na cele budowlane, a także aktualnych uzgodnień z Wójtem Gminy co do przedmiotowej działki. Postanowieniem z 4 lipca 2008 r. starosta(...)zawiesił z urzędu wznowione postępowanie o zezwolenie na budowę. Swoimi działaniami Starosta usiłował zmusić inwestora do dostosowania się do woli urzędników odnośnie przebiegu drogi gminnej. Wnioski o wskazanie terminu zakończenia postępowania były uzależniane od dostarczenia dokumentu uprawniającego do dysponowaniadziałką nr (...)na cele budowlane.
Postanowieniem z 25 marca 2010 r. Starosta wydał postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Postanowieniem z 30 kwietnia 2010 r. Wojewoda(...)oddalił zażalenie ojca powoda. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 21 października 2010 r. uchylono zarówno postanowienie Starosty(...)z 23 marca 2010 r., jak i uprzednie postanowienie z 4 sierpnia 2008 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego wobec naruszenia prawa materialnego, które miało znaczący wpływ na wynik postępowania. W dniu 4 maja 2011 r. Starosta(...)podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Umową z 30 grudnia 2011 r. wójt GminyG.użyczyłJ. G. (2)cześćdziałki nr (...)na cele budowlane.
W wyniku powyższych działań urzędniczych, a przede wszystkim wydania decyzji z 4 lipca 2008 r. przez okres od lipca do 21 maja 2012 r. nie było możliwości prowadzenia prac inwestycyjnych i korzystać z inwestycji zgodnie z przeznaczeniem. Zawieszenie postępowania administracyjnego spowodowało stagnację. Gdyby do tego nie doszło, już od lipca 2008 r. byłaby możliwość zwiększenia obsady krów mlecznych o 30 sztuk. Zawieszenie postępowania i bezczynność organu – Starostwa Powiatowego spowodowało, że dopiero od w maju 2012 r. powstała możliwość zakupu zwierząt i zwiększenia produkcji mleka o ponad 30 %. Dało się to stwierdzić po upływie roku funkcjonowania gospodarstwa z powiększonym stadem. Do roku 2012/2013 sprzedaż mleka wynosiła średnio 597.391 l mleka w średniej cenie 1.11 zł za litr. W latach 2013 i 2014 r. po powiększeniu stada, średnia roczna sprzedaż mleka wyniosła 91.541 l. Różnica wyniosła więc 31.802 l.
Postanowienie o zawieszeniu postępowania spowodowało, że nie można było prowadzić gospodarstwa z powiększonym stadem już od 2008 r. Postępowanie w sprawie nie powinno być przewlekane bezpodstawnie, na co wskazał sąd i powinno zostać zakończone najdalej w ciągu dwóch miesięcy, a nie 46.
Zgodnie z danymi GUS średnia cena mleka w województwie(...)w okresie lat 2008 –2012 wyniosła 1,11 zł za litr, zaś cena cieląt wynosiła 1.003,59 zł za sztukę. Po powiększeniu stada o 30 krów, liczba urodzeń cieląt zwiększyła się o 30 sztuk. Wszystkie zwierzęta sprzedawane są po odchowaniu. Stagnacja spowodowała wymierną szkodę w kwocie 135.317,49 zł jako dochód ze sprzedaży mleka oraz 115.412,85 zł z tytułu możliwych do sprzedania cieląt; łącznie 250.730 zł. Poza tym powstały koszty związane z dozorowaniem i zabezpieczeniem budowli przed zniszczeniem. I tak część prac trzeba było powtórzyć ze względu na zniszczenia spowodowane niezamontowaniem drzwi i okien. Całość przedsięwzięć chroniących inwestycję przed dewastacją powód oszacował na kwotę 60.000 zł. Łącznie szkoda wyniosła 310.730 zł. Bardziej szczegółowy sposób jej obliczenia wskazał w piśmie procesowym z k. 298 – 302 oraz wniosku o zawezwanie do próby ugodowej (k. 131 – 142).
Pozwany Powiat(...)powództwa nie uznał i wniósł o jego oddalenie. W odpowiedzi na pozew (k. 218 – 220) i pismach procesowym (k. 235 – 237, 262 – 263) wskazał na bezzasadność powództwa, dodatkowo podniósł zarzut przedawnienia roszczenia.
Zdaniem pozwanego roszczenia zgłoszone na podstawieart. 4171§2 k.c.są związane z wydaniem wadliwego prawomocnego orzeczenia lub decyzji administracyjnej. Nie obejmują postanowień zapadłych w toku postępowania administracyjnego.
Podniósł, że Starosta(...)decyzją z 29 lutego 2008 r. nr 34/08 zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego – obory o obsadzie 30(...), płyty gnojowej o pow. 60 m2, zbiornika na gnojówkę o pow. 50 m3i zbiornika gnojowicę o pow. 170 m3oraz zbiornika na ścieki o pow. 11 m3nadziałkach nr (...)wT.pow.G.. Występujący o pozwolenie na budowęJ. G. (2)iT. G. (1)wraz z wnioskiem złożyli oświadczenie przewidziane wart. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego– pod rygorem odpowiedzialności karnej – o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, obejmującądziałki o numerach (...)położone wT.. Również decyzją o warunkach zabudowy zostały objęte te same trzy działki. W tej sytuacji Starosta(...)nie miał podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Powyższe oświadczenie może podlegać badaniu co do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym tylko w wypadku powzięcia wątpliwości odnośnie istnienia tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na etapie postępowania zwykłego nie było więc podstaw do podejrzeń, że oświadczenia złożone przezJ.iT.małżonkówG.o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym.
Sytuacja uległa zmianie po złożeniu w dniu 28 kwietnia 2008 r. pisma przez Wójta GminyG., w którym zakwestionował on posiadanie przez inwestorów tytułu dodziałki nr (...). W tej sytuacji Starosta(...)wznosił postępowanie i wstrzymał wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Następnie zwrócił się do inwestorów o wyjaśnienie problemu i uzupełnienie wniosku o dokument uprawniający do dysponowania działką na cele budowlane. W dniu 19 czerwca 2008 r. nałożył na nich obowiązek uzupełnienia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę poprzez dostarczenie dokumentu uprawniającego ich do dysponowaniadziałką nr (...)na cele budowlane oraz dostarczenia uzgodnień z Wójtem GminyG.w sprawie przeniesienia drogi. Ponieważ inwestorzy przedstawili tylko uzgodnienia z Wójtem dotyczące przeniesienia drogi, natomiast nie złożyli dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowaniadziałką nr (...)na cele budowlane, podali jedynie, że są w trakcie załatwiania takiego tytułu, Starosta(...)postanowieniem z 4 lipca 2008 r. zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. do czasu zamiany gruntów zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego wsiT..
Po odmowie podjęcia zawieszonego postępowania postanowieniem Starosty(...), inwestorzy zaskarżyli je do Wojewody(...), który postanowieniem z 30 kwietnia 2010 r. utrzymał je w mocy. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wB.z 21 października 2010 r. postanowienia z 25 marca 2010 r. oraz poprzedzające je postanowienie o zawieszeniu postępowania zostały uchylone.
W dniu 30 grudnia 2011 r. inwestorzy uzupełnili wniosek poprzez dostarczenie oświadczenia o prawie do dysponowaniadziałką nr (...)na cele budowlane, do którego dołączyli umowę użyczenia tej działki zawartą 30 grudnia 2011 r. z Wójtem GminyG.oraz wyciągiem z protokołu sesji Rady GminyG.z 6 października 2011 r. Dysponując powyższym materiałem Starosta(...)wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji z 29 lutego 2008 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego. Decyzja ta nie byłą skarżona. Następnie decyzją z 27 stycznia 2012 r. przeniesiono decyzję z 29 lutego 2008 r. na rzeczJ. G. (1).
8 czerwca 2012 r.J.iT.małżonkowieG.orazJ. G. (1)wystąpili o stwierdzenie nieważnościdecyzji nr (...)z 29 lutego 2008 r. oraz postanowień z 28 kwietnia 2008 r. i 11 lipca 2011 r. o wznowieniu postępowania, zarzucając tym orzeczeniom rażące naruszenie prawa. Decyzją z 23 lipca 2012 r. Wojewoda(...)odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty(...)z 29 lutego 2008 r. nr 34/08 zatwierdzającej projekt budowlany. Odwołanie inwestorów do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie było skuteczne, decyzją z 22 listopada 2012 r. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem pozwanego doszukiwanie się prejudykatu stanowiącego podstawę odpowiedzialności na tleart. 4172§2 k.p.c.nie było uprawnione, gdyż przepis ten przewiduje odpowiedzialność wyłącznie za decyzje administracyjne. Poza tym z uzasadnienia wyroku WSA nie wynika, że uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania winno wówczas oznaczać konieczność uwzględnienia żądania inwestorów. Zauważono bowiem, że organ zawieszając postępowanie administracyjne nie mógł kierować się przewidywaniami co do ewentualnego wyniku postępowania dotyczącego zamianydziałki nr (...)zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania. Oznacza to, że skoro inwestorzy nie dostarczyli tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania, lecz do wydania rozstrzygnięcia i pozostawienia nieuzupełnionego wniosku bez rozpoznania.
Ponadto naprawienia szkody na tleart. 4171§2 k.c.można domagać się wyłącznie w wypadku ustalenia, ze wydana decyzja administracyjna był niezgodna z prawem, a niezgodność ta została stwierdzona we właściwym postępowaniu. Przepisykodeksu cywilnegow tym zakresie odsyłają do procedur administracyjnych. Na grunciek.p.a.będzie nim wznowienie postępowania administracyjnego (art. 145 – 152 k.p.a.) oraz stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 – 159 k.p.a.). Powód próbował uzyskać stwierdzenie nieważności orzeczeń zapadłych w przedmiotowym postępowaniu, jednak nie było ono skuteczne.
Podnoszona przez powoda długotrwałość postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę nie była wynikiem bezprawności orzeczeń wydanych przez Starostę(...)w toku postepowania administracyjnego. To inwestorzy złożyli niezgodne z prawdą oświadczenie o dysponowaniu prawem dodziałki nr (...)na cele budowlane, a zarzuty z pisma Wójta GminyG.z 28 kwietnia 2008 r. spowodowały konieczność wznowienia postępowania i wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ewentualna szkoda powoda jest więc wynikiem złego przygotowania inwestycji przez jego poprzedników prawnych, polegające na nieuzyskaniu od właścicieladziałki nr (...)tj. GminyG.dokumentu potwierdzającego prawo dysponowania działką na cele planowanej inwestycji, a następnie złożenia nieprawdziwego oświadczenia, że dysponują tą nieruchomością.
Poza tym pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń, licząc 3 – letni okres zart. 4421§1 k.c.od uprawomocnienia siędecyzji nr (...)z 29 lutego 2008 r., ewentualnie decyzji z 3 grudnia 2011 r.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje:
Poprzednicy prawni powoda: rodziceJ.iT.małżonkowieG.byli właścicielami gospodarstwa rolnego wT.gm.G., w skład którego wchodziły m.in. działki oznaczone w ewidencji gruntów numerami 197/1, 197/2, 199/1, 199/2. Umową darowizny z 1 marca 2011 r. zawartą w formie aktu notarialnego (rep. A nr(...)notariuszaR.A.prowadzącego Kancelarię Notarialną wG.)J.iT.małżonkowieG.darowali synowiJ. G. (1)powyższe gospodarstwo rolne o powierzchni 23,0021 ha, pozostawiając sobie własnośćdziałki nr (...)o pow. 0,7840 ha. Obdarowany przyjął powyższą darowiznę. W §5 umowy strony oświadczyły, że wydanie przedmiotu darowizny nastąpi w tym samym dniu i jednocześnie na obdarowanego przejdą wszelkie korzyści i ciężary z tym związane. Strony nie były właścicielamidziałki nr (...)i nie stanowiła ona przedmiotu umowy. Działka ta miała charakter drogi gminnej i na odcinku międzydziałkami (...)przechodziła niejako przez siedlisko rodzinyG..
J.iT.małżonkowieG.w 2007 r. postanowili wybudować nowa oborę w celu zwiększenia obsady bydła mlecznego i produkcji mleka. W tym celu pismem z 15 października 2007 r. złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy, a postępowanie z tym związane wszczęto 18 października 2007 r. W toku powyższego postępowania prowadzonego przez Wójta GminyG.,J. G. (2)zwrócił się do Wójta z prośbą o pozwolenie pobudowania obory na linii brzegowej drogi, proponując przeniesienie jej „na koniecdziałki nr (...)” (wniosek k. 22, 43). Postanowieniem z 6 lutego 2008 r. Wójt GminyG.wyraził zgodę na budowę budynku inwentarskiego – obory – po granicydziałki gminnej nr (...), stanowiącej drogę (k. 23).
Decyzją nr (...)z 29 lutego 2008 r. Starosta Powiatowy wG.zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego – obory o obsadzie 30(...), płyty gnojowej o pow. 60 m2, zbiorników na gnojówkę i gnojowicę o pow. odpowiednio 50 m3i 170 m3oraz zbiornika na ścieki o pow. 11 m3nadziałce nr (...). Załącznikiem do wniosku były oświadczenia – pod groźbą odpowiedzialności karnej – o dysponowaniu prawem na cele budowlanedziałkami nr (...). W dniu 21 marca 2008 r. inwestycja została rozpoczęta.
W trakcie jej trwania nie doszło do planowanej zamiany gruntów, okazała się niemożliwa do zaakceptowania propozycja przeniesienia drogi zdziałki nr (...)nadziałkę nr (...)po granicy zdziałką nr (...), stanowiącą ich własność. Wójt GminyG.proponował przeniesienie drogi nadziałkę nr (...)oraz częściowodziałkę nr (...)stanowiącą własnośćK. T.(k. 35, 40 – 42). Powoływał się na opinie Zarządu Dróg Powiatowych wG.z 18 lutego 2008 r. oraz(...)Zespołu (...)z 7 września 2008 r. (k. 36 – 38). Takie stanowisko zajęła też Komisja Polityki(...)Rady GminyG.na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2008 r. (k. 40 – 42).J. G. (2)nie wyraził na to zgody, domagając się przeniesienia drogi na pas gruntu z jegodziałki nr (...)(k. 43).
Wobec braku zgody właścicieli nie doszło do podpisania aktu notarialnego o zamianie gruntów, a negocjacje z 4 kwietnia 2008 r. zakończyły się fiaskiem. Okazało się też, że konstrukcja dachu dodatkowo ograniczyła szerokość drogi gminnej z 3 m do 2,20 m.
Ten spór zaowocował wnioskiem Wójta z 28 kwietnia 2008 r. o weryfikację uprawnienia inwestorów w przedmiocie dysponowaniadziałką nr (...)w związku z prowadzoną inwestycją, gdyż postanowienie z 6 lutego 2008 r. straciło ważność. W efekcie postanowieniem z 28 kwietnia 2008 r. Starosta(...)wydał postanowienie o wznowieniu postępowania oraz postanowienie o wstrzymaniu wykonaniadecyzji nr (...)z 29 lutego 2008 r. Postanowieniami z 16 czerwca 2008 r. nałożył na małżonkówG.obowiązek uzupełnienia wniosku z 6 lutego 2008 r. m.in. poprzez dostarczenie dokumentu uprawniającego ich do dysponowaniadziałkami nr (...)na cele budowlane oraz dostarczenia aktualnych uzgodnień z Wójtem GminyG.w sprawie przeniesienia drogi (k. 54, 55). W wykonaniu powyższego obowiązku inwestorzy w dniu 27 czerwca 2008 r. dostarczyli uzgodnienia z Wójtem w sprawie przeniesienia drogi zdziałki nr (...), informując, że są w trakcie załatwiania spraw związanych z nabyciem uprawnień do dysponowaniadziałką nr (...)na cele budowlane. W tym stanie rzeczy Starosta(...)uznał, że wydanie decyzji merytorycznej o pozwoleniu na budowę zależy od prawa dysponowaniadziałką nr (...)i postanowieniem z 4 lipca 2008 r. zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. do czasu zamiany gruntów zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego wsiT., przewidującym szerokość drogi – 4,5 m (k. 56).
Wniosek małżonkówG.z 25 lutego 2010 r. o podjęcie zawieszonego postępowania (k. 65 – 67) nie został uwzględniony, zaś postanowieniem z 25 marca 2010 r. Starosta(...)odmówił podjęcia postępowania, wskazując, że nie odpadła przyczyna zawieszenia postępowania i nie doszło do zamiany gruntów zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego dla miejscowościT.(k. 72 – 74). Postanowieniem z 30 kwietnia 2010 r. Wojewoda(...)nie uwzględnił zażalenia inwestorów (k. 75 – 83) i utrzymał w mocy postanowienie Starosty(...)(k. 84 – 85). Podkreślił, że organ wydający zezwolenie na budowę nie miał prawa ani obowiązku badania zgodności z rzeczywistością oświadczeń o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane, ani śledzenia spraw związanych z zamianą gruntów. Taka odpowiedzialność ciąży bowiem na osobie je składającej. Nie miał też przyczyn ani powodu do występowania do Ministra Infrastruktury o zgodę na odstąpienie od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ wszystkie trzy działki były objęte projektem zagospodarowania. W szczególności za nieprozumienia związane z zamianą działek nie mógł ponosić odpowiedzialności Starosta(...).
Powyższe postanowienie Wojewody(...)zostało zaskarżone przezJ.iT.małżonkówG.do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wB.(sygn. II SA/Bk 387/10). Rozpoznając powyższą skargę WSA stwierdził naruszenie prawa materialnego, polegające na naruszeniuart. 97 §1 pkt 4 k.p.a., gdyż zagadnieniem wstępnym uzasadniającym zawieszenie postępowania na podstawie tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej, mając na względzie związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym.
Za takie zagadnienie wstępne WSA nie uznał problemu zamiany działek, w następstwie czego skarżący mogliby wykazać się prawem do dysponowania gruntem na cele budowlane. Podkreślił, że po zmianie przepisówprawa budowlanego z 7 lipca 1994 r.mocą ustawy z 27 marca 2003 r. (Dz. U. nr 80, poz. 718) na tle art. 32 ust. 4 pkt 2 obowiązkiem inwestora nie jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a złożenie stosownego oświadczenia (pod rygorem odpowiedzialności karnej) o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniuart. 3 pkt 11 prawa budowlanego. Powyższe oświadczenie jako środek dowodowy podlega badaniu w razie wątpliwości przez organ orzekający o wydaniu zezwolenia budowlanego. Przyczyną zawieszenia postępowania nie mogła więc być okoliczność podlegająca ocenie we własnym zakresie przez prowadzącego postępowanie administracyjne. Dlatego organ zawieszając postępowanie nie powinien kierować się przewidywaniami co do ewentualnego wyniku postępowania w przedmiocie zmianydziałki nr (...)zgodnie z postanowieniami miejscowego plany zagospodarowania, lecz możliwością rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia jej w świetle posiadanych materiałów i obowiązującego prawa. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania mógł mieć na losy sprawy administracyjnej nie dawał bowiem podstaw do zawieszenia postępowania, skoro w chwili orzekania możliwe był rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji.
W tej sytuacji wyrokiem z 21 października 2010 r. (sygn. II SA/Bk 387/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewody(...)z 30 kwietnia 2010 r. w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w toku wznowionego postępowania zatwierdzającego projekt budowlany, a także poprzedzające jego wydanie postanowienie Starosty(...)z 25 marca 2010 r. (o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania) oraz postanowienie Starosty(...)z 4 lipca 2008 r. o zawieszeniu z urzędu wznowionego postępowanie o zatwierdzenie projektu i zezwolenie na budowę.
Postanowieniem z 29 marca 2011 r. Starosta(...)wezwałT.iJ. G. (2)do przedłożenia dokumentu potwierdzającego własnośćdziałki nr (...)lub zawarcia umowy przedwstępnej dotyczącej zamiany nieruchomości (k. 100). W piśmie z 15 marca 2011 r. odmówiono wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (k. 101).
W tym czasie, od 1 marca 2011 r. wraz z przeniesieniem własności gospodarstwa wszelkie sprawy związane z jego prowadzeniem, podjętymi inwestycjami i istniejącymi zobowiązaniami przejął powódJ. G. (1). Mimo tego w postępowaniach administracyjnych oraz negocjacjach dotyczących zamiany gruntów dalej uczestniczyli małżonkowieT.iJ. G. (2), a przede wszystkimJ. G. (2).
Po podjęciu postępowania postanowieniem z 4 maja 2011 r. (k. 102) doszło do dalszych negocjacji. i w dniu 30 grudnia 2011 r. między Wójtem GminyG.aJ. G. (2)została podpisana umowa użyczenia (k. 103), mocą której biorący do używania otrzymał odcinekdziałki nr (...)przylegający do budynku nadziałce nr (...)z przeznaczeniem na realizację zadania budowlanego w postaci budowy obory, płyty gnojowej i zbiorników na gnojówkę, gnojowicę i ścieki. Termin trwania umowy strony określiły do czasu zamiany częścidziałki nr (...)na działkę wydzielona zdziałek nr (...)po wejściu w życie opracowanego projektu planu zagospodarowania przestrzennego wsiT..
Wcześniej, decyzją Starosty(...)z 9 maja 2011 r. (k. 104 –107) odmówiono uchylenia decyzji Starosty(...)z 29 lutego 2008 r., nr(...), stwierdzając brak podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia (k. 104 – 107). Na skutek odwołania Wójta GminyG.decyzja ta została uchylona decyzją z 21 czerwca 2011 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z 11 lipca 2011 r. Starosta(...)wznowił postępowanie w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę budynku inwentarskiego w postaci obory o obsadzie 30(...)wraz z płytą gnojową i niezbędnymi zbiornikami – na mocyart. 145 pkt 5 k.p.a.(k. 108).
Po rozprawie administracyjnej z 18 lipca 2011 r., postanowieniem z 25 lipca 2011 r. oraz 16 sierpnia 2011 r. Starosta(...)wezwał inwestorów do wyjaśnienia prawidłowości złożonego oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postacidziałki nr (...). MałżonkowieT.iJ. G. (2)powołali się na wprowadzenie ich w błąd przez urząd. Postanowieniem z 11 października 2011 r. odmówiono wszczęcia śledztwa.
Decyzją z 30 grudnia 2011 r. (wydaną po zawarciu umowy użyczenia), Starosta(...)odmówił uchyleniadecyzji nr (...)z 29 lutego 2008 r. (k. 189 – 190). Od decyzji tej nikt się nie odwoływał.
Postanowieniem z 25 lipca 2011 r. Starosta(...)zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę na rzeczJ. G. (1)(k. 109) ze względu na niezakończenie postępowania dotyczącego uchyleniadecyzji nr (...).Decyzją nr (...)z 27 stycznia 2012 r. uprawnienia wynikające zdecyzji nr (...)przeniesiono na rzecz powoda (k. 181).
W dniu 8 czerwca 2012 r.J.iT. G. (2)wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważnościdecyzji nr (...)z 29 lutego 2008 r. oraz postanowień z 28 kwietnia 2008 r. i 11 lipca 2011 r. o wznowieniu postępowania, zarzucając im rażące naruszenie prawa, polegające na winie organu I instancji za złożenie przez nich niewłaściwych oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, niedołożenie wszelkich starań przez organ o właściwe wyjaśnienie sprawy, powołanie niewłaściwych podstaw prawnych w postanowieniach o wznowieniu postępowania oraz długotrwałe prowadzenie postępowań i całkowitą bezczynność przez okres 4 lat i 10 miesięcy. Nie podzielając powyższej argumentacji Wojewoda(...)decyzją z 23 lipca 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważnościdecyzji nr (...)(k. 175 – 176). Podkreślił, że od początku, tj. od wniosku o wydanie zezwolenia na budowę małżonkowieG.wskazywali trzydziałki (nr (...)) jako niezbędne do realizacji obiektu budowlanego. Tych działek dotyczyło ich oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również wcześniejsza decyzja o warunkach zabudowy. Nie było wiec podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Po wpłynięciu pisma Wójta GminyG., Starosta(...)dołożył starań w celu wyjaśnienia sprawy. Po zawarciu umowy użyczenia ponownie odmówił uchyleniadecyzji nr (...)ponieważ został spełniony warunek zart. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego. Postępowanie było długotrwałe ale nie doszło do bezczynności organu, podkreślił, że dwukrotnie dochodziło do uchylania orzeczeń i przekazywania jej do ponownego rozpoznania. Na koniec małżonkowieG.nie odwołali się od ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której zarzucili następnie rażące naruszenie prawa. Odwołanie ich od powyższej decyzji Wojewody(...)do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie było skuteczne, decyzją z 22 listopada 2012 r. utrzymał on w mocy zaskarżoną decyzję z 23 lipca 2012 r., stwierdzając iż nie doszło rażącego naruszeniaart. 32 ust. 4 pkt 1 i 33 ust. 2 pkt 3 prawa budowlanego, a także innych, szczegółowo rozważnych przepisów (k. 177 – 180).
Powód wykazał, że w momencie przejęcia własności gospodarstwa posiadał 24 sztuki bydła, zaś w dniu 11 lipca 2013 r. zwiększył stado do 35 sztuk (k. 129, 130). Do roku 2012/2013 do zakładu mleczarskiego było spzedawane średnio 59.739 l mleka rocznie w cenie 1,11 zł za litr. W latach 2013 i 2014 po zwiększeniu stada ilość ta wzrosła do 91.541 l rocznie. Poza tym po zwiększeniu stada o 30 krów, o 30 cieląt więcej było rocznie sprzedawane. Dlatego straty z tytułu sprzedaż mleka wyniosły 135.317,49 zł oraz za cielęta – kwotę 115.412,85 zł. Koszty związane z zabezpieczeniem i nadzorowaniem budowli powód oszacował na łączną kwotę 60.000 zł (k. 300 – 301).
W dniu 4 sierpnia 2015 r. do Sądu Rejonowego w Grajewie wpłynął wniosekJ. G. (1)o wezwanie Powiatu(...)do próby ugodowej w sprawie wypłaty odszkodowania w wyniku wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa i przewlekłości postępowania administracyjnego dotyczącej kwoty 310.730 zł (k. 131 – 143). Posiedzenie sądowe odbyło się 23 listopada 2015 r., do ugody nie doszło.
W toku niniejszego procesu powód domagał się powołania biegłego z zakresu rachunkowości celem obliczenia jego szkody (288, 296 odwrót).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: wyjaśnień powoda (k. 195 odwrót – 196 wraz z nagraniem), zeznań świadkaJ. T.(k. 296 wraz z nagraniem), aktu notarialnego darowizny z 1 marca 2011 r. (k. 6 – 12), wniosku o ustalenie warunków zabudowy wraz z mapą (k. 13 – 15, 16), zawiadomienia o wszczęciu postępowania o ustalenie warunków zabudowy wraz z orzeczeniami (k. 17 – 21), wniosku o pozwolenie na budowę na linii drogi wraz z postanowieniem i korespondencją (k. 22, 35 – 42, 43, 45 – 46, 182 – 186), decyzji o pozwoleniu na budowę z 29 lutego 2008 r. (k. 24 – 25), dziennika budowy (k. 26 – 34), postanowień z 28 kwietnia 2008 r. o wznowieniu postępowania o udzielenie zezwolenia na budowę i wstrzymaniu wykonaniadecyzji nr (...)(k. 47, 48), zażaleniaT.iJ. G. (2)(k. 51 – 52), postanowienia Wojewody(...)z 9 czerwca 2008 r. o utrzymaniu w mocy decyzji o wstrzymaniu wykonania (k. 53), postanowień Starosty Powiatowego wG.z 16 czerwca 2008 r. o nałożeniu naJ.iT. G. (1)obowiązku uzupełnienia wniosku (k. 54, 55), postanowienia z 4 lipca 2008 r. o zawieszeniu postępowania (k. 56), korespondencji (k. 57 – 64, 70 – 71, 101), postanowienia z 25 marca 2010 r. o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (k. 72 –74), zażalenia (k. 75 – 83), postanowienia Wojewody(...)z 30 kwietnia 2010 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia z 25 marca 2010 r. (k. 84 – 85), postanowienia Starosty(...)z 29 marca 2011 r. (k. 100), postanowienia z 4 maja 2011 r. o podjęciu zawieszonego postępowania (k. 102), umowy użyczenia (k. 103), decyzji Starosty(...)z 9 maja 2011 r. o odmowie uchylenia decyzji Starosty(...)nr 34/08 z 29 lutego 2008 r. (k. 104 –107, 191 – 192), postanowienia Starosty(...)z 11 lipca 2011 r. o wznowieniu postępowanie (k. 108), decyzji z 30 grudnia 2011 r. o odmowie uchyleniadecyzji nr (...)(k. 189 – 190), postanowienia o zawieszeniu postępowania o przeniesienie pozwolenia na budowę na rzeczJ. G. (1)(k. 109),decyzji nr (...)z 27 stycznia 2012 r. o przeniesieniu uprawnień na rzecz powoda (k. 181), postanowienia z 25 lipca 2011 r. o wezwaniu do wyjaśnienia prawidłowości oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (k. 187 – 188), dokumentacji dostaw mleka i posiadanego stada (k. 113 – 130, 151 – 154), wniosku o zawezwanie do próby ugodowej (k. 131 – 143), decyzji Wojewody(...)z 23 lipca 2012 r. (k. 175 – 176), decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 22 listopada 2012 r. (k. 177 – 180), akt sprawy WSA w Białymstoku sygn. II SA/Bk 387/10 oraz akt postępowania administracyjnego wraz z orzeczeniami i dokumentami w nich znajdującymi się.
Treść powyższych dowodów, w szczególności dokumentów nie budziła wątpliwości i nie była kwestionowana. Zeznania świadkaJ. T.– Naczelnika Wydziału Budownictwa i Architektury w Urzędzie Powiatowym wG., która podała okoliczności wydawania decyzji, nic istotnego do sprawy nie wniosły.
Jeżeli chodzi o legitymację czynną powoda, to można podzielić jego stanowisko, że jest on uprawniony do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych związanych z prowadzeniem gospodarstwa. Zgodnie z §3 i §5 umowy darowizny z 1 marca 2011 r. przejął on od rodziców (jako poprzedników prawnych) gospodarstwo rolne w rozumieniuart. 553k.c.i z tym dniem przeszły na niego wszelkie korzyści i ciężary z nim związane, do których należą prawa związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Poza tymdecyzją nr (...)z 27 stycznia 2012 r. przeniesiono na rzecz powoda uprawnienia z tytułudecyzji nr (...)o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego. Można więc mówić o przejęciu wierzytelności z tytułu roszczenia odszkodowawczego.
Podstawy prawnej roszczenia powoda należało poszukiwać w przepisach dotyczących odpowiedzialności deliktowej. Ponieważ pozwana została jednostka samorządu terytorialnego – Powiat(...), a powód twierdził, że poniósł szkodę opisaną w pozwie na skutek niezgodnego z prawem działania władzy publicznej polegającego na długotrwałym prowadzeniu postępowania administracyjnego, w którym zapadło orzeczenie niezgodne z prawem. W tej sytuacji konieczne było rozważenie jego roszczeń w świetleart. 417 i nast. k.c., a także przesłanek odpowiedzialności określonych wart. 4171§2 k.c.
Zgodnie z treściąart. 417 §1 k.c.za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
Przepisart. 417 k.c.znajduje zastosowanie, o ile szkoda wyrządzona została „przy wykonywaniu władzy publicznej”. Pojęcie „wykonywania władzy publicznej” obejmuje takie działania, które ze swej istoty, czyli ze względu na charakter i rodzaj funkcji przynależnej władzy publicznej, wynikają z kompetencji określonych wKonstytucji RPoraz w innych przepisach prawa, a ich wykonywanie z reguły łączy się z możliwością władczego kształtowania sytuacji jednostki. Nie ma więc wątpliwości, że czynności organów samorządu terytorialnego w toku prowadzonych postępowań administracyjnych miały charakter działań w obrębieimperium. Wykonywały bowiem zadania publiczne, kształtując w drodze przymusu sytuację prawną jednostki.
Zgodnie zustawą z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym(Dz. U nr 91, poz. 578 z późn. zm.) mieszkańcy powiatu tworzą z mocy prawa lokalną wspólnotę samorządową, przez którą należy o rozumieć lokalną wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium (art. 1). Powiat, który ma osobowość prawną, wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (art. 2). Do zadań tych należy administracja architektoniczno-budowlana (art. 4 ust. 1 pkt 11). Decyzje starosty wydane w związku z wykonywaniem zadań własnych stanowi przejaw wykonywania władzy publicznej ze wszystkimi konsekwencjami, w tym także w sferze odpowiedzialności odszkodowawczej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2015 r., sygn. III CSK 384/14).
W niniejszej sprawie oceny wymagało więc czy szkoda wskazywana przez powoda powstała w wyniku splotu czynności i okoliczności faktycznych w ramach wykonywania władzy publicznej, mogła być uznana za działanie (lub zaniechanie) niezgodne z prawem za skutki których ponosi odpowiedzialność wskazana jednostka samorządu terytorialnego czyli Powiat(...). W wąskim rozumieniu tego pojęcia chodzi o bezprawność jako działanie lub zaniechanie sprzeczne z przepisami prawa (por. tezę 35 komentarza Gerarda Bieńka do art.417 k.c.: Kodeks cywilny. Komentarz. Księga trzecia. Zobowiązania pod red. Jacka Gudowskiego, LexisNexis 2013 r. i orzecznictwo tam przytoczone). Przypisanie odpowiedzialności konkretnej osobie prawnej (w tym jednostkom organizacyjnym, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną –art. 33 k.c.) na podstawieart. 417 §1 k.c.wymaga ustalenia przynależności ustrojowej podmiotów, których zachowania niezgodne z prawem spowodowały szkodę. Jest to odpowiedzialność niezależna od winy za czyn własny osoby prawnej (por. tezę 10 komentarza Adama Olejniczaka do art. 417 k.c.: Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część ogólna pod red. Andrzeja Kidyby, LEX, 2014). Nie ma znaczenia fakt, że ukształtowanie procedury odwoławczej przenosiło postępowanie przed organ Skarbu Państwa – wojewodę, jako osobę prawną w ramach której funkcjonuje organ II instancji (por. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 2 listopada 2016 r., sygn. I ACa 1725/15). Stanowisko to Sąd Okręgowy w pełni podzielił. W toku procesu legitymacja bierna pozwanego nie była kwestionowana.
Powód powoływał się na wadliwe zawieszenie postępowania administracyjnego przez Starostę(...)postanowieniem z 4 lipca 2008 r. (pisma procesowe k. 243 – 244, 298 – 302), co jego zdaniem uniemożliwiło kontynuowanie inwestycji aż do maja 2012 r. i korzystanie z niej oraz zwiększenie obsady bydła i produkcji mleka, a w efekcie wymierne straty (o charakterzelucrum cessans). To – jego zdaniem – na mocyart. 4171§2 k.c.stanowiło przesłankę odpowiedzialności odszkodowawczej.
Niewątpliwie Wojewódzki Sąd Administracyjny wB.wyrokiem z 21 października 2010 r. stwierdził błędy w wykładni podstaw prawnych zawieszenia postępowania administracyjnego –art. 97 §1 pkt 4 k.p.a.– co skutkowało wadliwym zawieszeniem postępowania administracyjnego w sprawie poprzedników prawnych powoda i w konsekwencji uchylił wszystkie postanowienia związane z zawieszeniem postępowania z urzędu przez Starostę(...), w tym zaskarżone bezpośrednio do WSA postanowienie Wojewody(...)z 30 kwietnia 2010 r. w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w toku wznowionego postępowania zatwierdzającego projekt budowlany, a także poprzedzające jego wydanie postanowienie Starosty(...)z 25 marca 2010 r. o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania oraz pierwotne postanowienie Starosty(...)z 4 lipca 2008 r. o zawieszeniu z urzędu wznowionego postępowanie o zatwierdzenie projektu i zezwolenie na budowę.
Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił art. 145 §1 pkt 1 lit. „a” w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). wydanie orzeczenia w tym trybie oznacza, że zostało ono uznane za bezprawne (por. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 2 listopada 2016 r., sygn. I ACa 1725/15). Można by więc mówić o spełnieniu przesłanki zart. 4171§2 k.c., dotyczącej stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności rozstrzygnięcia z prawem.
Jednakże odpowiedzialność odszkodowawcza zart. 4171§2 k.c.na tle postępowania administracyjnego jest związana z wydaniem ostatecznej decyzji, po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu jej niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Przepisy nie przewidują odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu wydania postanowień wpadkowych w toku postępowania administracyjnego. Natomiast w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do stwierdzenia nieważnościdecyzji nr (...)z 29 lutego 2008 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego – obory. Wojewoda(...)decyzją z 23 lipca 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważnościdecyzji nr (...), zaś Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 22 listopada 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z 23 lipca 2012 r.
Powód, zgodnie z zasadąiura novit curia, nie ma obowiązku przytoczenia podstawy prawnej dochodzonego roszczenia. Jednak powołanie konkretnej podstawy prawnej zgłoszonego żądania nie jest bez znaczenia, chociaż to obowiązkiem sądu jest kwalifikacja prawna roszczenia i zastosowanie właściwych przepisów materialnoprawnych. Sytuuje bowiem roszczenie w określonych granicach faktycznych i prawnych. W niniejszej sprawie nie znajdował więc zastosowaniaart. 4171§2 k.c.
Jeżeli zaś chodzi o podstawę prawną zart. 417 §1 k.c., to zauważyć należy, że przyczyną (nieprawidłowego) zawieszenia postępowania były wątpliwości co do uprawnienia poprzedników powoda do dysponowaniadziałką drogową nr (...)na cele budowlane. Spór między nimi a Wójtem GminyG.w kwestii sposobu przesunięcia pasa drogowego na odcinku gruntów powoda (jego poprzedników) doprowadził do zakwestionowaniadecyzji nr (...)z 29 lutego 2008 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę oraz skutkował wznowieniem postępowania w tym zakresie na mocy postanowienia Starosta(...)z 28 kwietnia 2008 r. oraz wstrzymano wykonaniadecyzji nr (...)z 29 lutego 2008 r. Postępowanie, po podjęciu go postanowieniem z 4 maja 2011 r. (jako skutku wyroku WSA z 21 października 2010 r.) trwało do 30 grudnia 2011 r., kiedy między Wójtem GminyG.aJ. G. (2)została podpisana umowa użyczenia, mocą której biorący do używania otrzymał odcinekdziałki nr (...)przylegający do budynku nadziałce nr (...)z przeznaczeniem na realizację zadania budowlanego. Decyzją z 30 grudnia 2011 r. Starosta(...)odmówił uchyleniadecyzji nr (...)z 29 lutego 2008 r., od której nikt się nie odwoływał. Po przeniesieniudecyzją nr (...)z 27 stycznia 2012 r. uprawnienia wynikającego zdecyzji nr (...)na rzecz powoda, mógł on dokończyć inwestycję i to uczynił. W maju 2012 r. mógł kupić nowe zwierzęta i zwiększać produkcję mleka.
W toku niniejszego postępowania powód nie podnosił zarzutu braku podstaw do wznowienia postanowieniem z 28 kwietnia 2008 r. postępowania związanego z zatwierdzeniem projektu budowlanego i wydaniem pozwolenia budowę. Spór między Wójtem a poprzednikami prawnymi powoda co do sposobu przeniesienia pasa drogowego nadziałce nr (...)był niewątpliwy. Negocjacje były burzliwe i długotrwałe, zaistniała konieczność zmian planu zagospodarowania przestrzennego. Wójt miał podstawy do oponowania wnioskom poprzedników powoda co do sposobu nowego usytuowania drogi, z kolei oni nie zgadzali się na propozycję Wójta. Niewątpliwie strony tego sporu nie wykazały się starannością i przenikliwością w momencie wnioskowania o przesunięcie pasa drogowego przezJ. G. (2)w piśmie z 4 lutego 2008 r. oraz wydania postanowienia przez Wójta gminyG.z 6 lutego 2008 r. o wyrażeniu zgody na budowę budynku po granicydziałki gminnej nr (...). Każda ze stron widziała to we właściwy i korzystny dla siebie sposób.
Już w lutym 2008 r. doszło do sporu; Wójt powoływał się na opinię Zarządu Dróg Powiatowych wG.z 18 lutego 2008 r. Takie też było stanowisko Komisja Polityki(...)Rady GminyG.na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2008 r.J. G. (2)nie wyraził na to zgody, domagając się przeniesienia drogi na pas gruntu z jegodziałki nr (...). Mimo tego sporu i wątpliwości co do przyszłego usytuowania drogi, jak wynika z treści pozwu, w dniu 21 marca 2008 r. budowa została rozpoczęta, chociaż poprzednicy powoda winni liczyć się z problemami na tym tle i koniecznością doprowadzenia do skutecznej zamiany gruntów, bądź zmiany posadowienia inwestycji. Twierdzili bowiem, że w wypadku stanowiska Wójta prezentowanego po dniu 6 lutego 2008 r., inwestycja zostałaby inaczej zaprojektowana. Spotkanie z 4 kwietnia 2008 r., czyli krótko po rozpoczęciu inwestycji zakończyło się fiaskiem, inwestorzy nie wyrazili zgody na proponowaną zamianę gruntów. Mimo zaognienia sporu budowa była kontynuowana.
Dlatego można było zgodzić się z twierdzeniem pozwanego, że poprzednicy prawni powoda nie przygotowali należycie inwestycji, tak aby możliwe było jej prowadzenie bez problemów prawnych. Wbrew poglądowi powoda, Starosta(...)nie miał obowiązku ani potrzeby kontrolowania prawidłowości złożonych przez inwestorów oświadczeń o prawie dysponowaniadziałką nr (...)na cele budowlane. W szczególności nie miał podstaw prawnych do żądania od inwestorów tytułu prawnego dodziałki nr (...)co do dysponowania nią na cele budowlane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wB.z 6 października 2009 r., sygn. II SA/Bk 642/08). Wątpliwości pojawiły się po zgłoszeniu zastrzeżeń przez Wójta GminyG.w piśmie z 28 kwietnia 2008 r., domagającego się weryfikacji uprawnienia inwestorów w przedmiocie dysponowaniadziałką nr (...)w związku z prowadzoną inwestycją, gdyż postanowienie z 6 lutego 2008 r. straciło ważność.
Zauważyć też należy, że wadliwe zawieszenie postępowania, stwierdzone wyrokiem z 21 października 2010 r. nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sporu w kwestii przeniesienia drogi. Oznaczało natomiast, że Starosta(...)nie powinien zawiesić wznowionego postępowania (do tego postanowienia zastrzeżenia nie były zgłaszane), a rozstrzygnąć sprawę na tle stwierdzonego wówczas stanu faktycznego, a więc co do zastrzeżeń odnośnie prawa dysponowania przez inwestorówdziałką nr (...)na cele budowlane. Nie były to wątpliwości nieuzasadnione. Powód nie negował, że budowa po linii drogi miała wpływ na samą drogę, chociażby przez wysunięcie konstrukcji dachu w przestrzeń drogi, co zwęziło ją z 3 m do 2,20 m. W planie zagospodarowania przewidziano zaś drogę jeszcze szerszą o szerokości 4,5 m, co wiązałoby się z koniecznością wykupu dodatkowego pasa gruntu. Ewentualnie zapadła decyzja, rozstrzygająca na wniosek Wójta GminyG.powyższe wątpliwości nie musiałaby być korzystna dla poprzedników prawnych powoda. W rozważanym stanie wręcz nie da się założyć, że pozwalałaby na kontynuowanie budowy. Mogłaby skutkować nawet stwierdzeniem nieważnościdecyzji nr (...)z 29 lutego 2008 r. lub jej uchyleniem, a powód musiałby powtórzyć całą procedurę. Ze względu na rozmiar inwestycji zezwolenie budowlane na tego typu budowle nadal jest konieczne. Byłoby możliwe jej uzyskanie po podpisaniu umowy użyczenia z 30 grudnia 2011 r., a więc kontynuowanie inwestycji w 2012 r., co miało miejsce.
Nie można więc było ustalić istnienia związku przyczynowego na mocyart. 361 k.c.między niezgodnym z prawem działaniem Powiatu(...), związanej ze sposobem prowadzenia postępowania budowlanego, w szczególności jego błędem polegającym na zawieszeniu postępowania bez właściwej podstawy prawnej. Można założyć, że zakończyłoby się ono szybciej, co jednak nie prowadziłoby do szybszego zakończenia inwestycji oraz zwiększenia stada zwierząt i produkcji mleka. Roszczenia związane z utratą spodziewanych zysków z tego tytułu nie były więc usprawiedliwione. To samo dotyczy strat związanych z koniecznością zabezpieczenia inwestycji i uszkodzeniami na skutek przedłużonego czasu jej prowadzenia, skoro kontynuowanie inwestycji nie było możliwe do 30 grudnia 2011 r. Na marginesie zauważyć można, że Powiat(...)nie odpowiada za działania lub zaniechania Wójta GminyG.jako odrębnego podmiotu praw i obowiązków, posiadającego również osobowość prawną.
Wobec powyższego nie było podstaw do weryfikowania twierdzeń powoda odnośnie poniesionych szkód. Wnioskowany przez powoda dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości (księgowości) nie byłby przydatny w sprawie, gdyż wzrost produkcji, a przede wszystkim dochodów mógł być wynikiem wielu czynników, w tym spadających cen mleka oraz zwiększonych kosztów na skutek niekorzystnych czynników atmosferycznych. Poza tym powód przekroczył poziom dopuszczalnej produkcji za lata 2014/2015, co skutkowało nałożeniem obowiązku zwrotu sumy 38.138,43 zł.
W sprawie nie można natomiast było mówić o przedawnieniu roszczenia w sposób powołany przez pozwanego, który liczył 3 – letni okres zart. 4421§1 k.c.od uprawomocnienia siędecyzji nr (...)z 29 lutego 2008 r., ewentualnie decyzji z 3 grudnia 2011 r. Możliwość dokonania oceny czy szkoda powstała zaistniała nie wcześniej niż upływem określonego czasu po zakończeniu inwestycji wiosną (w maju) 2012 r. i sprawdzeniu wysokości możliwych strat tak w zakresie utraconych korzyści jak i poniesionych wydatków na zabezpieczenie budowli. Od tego czasu można liczyć termin przedawnienia. Można zgodzić się z powodem, że powinno to nastąpić po upływie roku, czy okresie uwzględnianym do rozliczeń w rolnictwie (odnośnie roszczeń z tytułu nieuzyskanych korzyści). W pozostałym zakresie można rozważać przedawnienie roszczenia. W niniejszej sprawie pozew wpłynął 8 grudnia 2015 r. Poza tym termin przedawnienia przerywało złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej przed sądem, co miało miejsce 4 sierpnia 2015 r., a do posiedzenia doszło 23 listopada 2015 r.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocyart. 417 §1 k.c.i 4171§2 k.c.