Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Kz 603/16
Data wyroku: 2017-01-12 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Iwona Kowalczyk
Słowa kluczowe: Przestępstwa Karnoskarbowe
Podstawa prawna: art. 107§1 k.k.s.
Teza: Przepisy ustawy hazardowej takie jak art. 3, art. 23 a, czy też przepis art. 32 jako przepisy o charakterze jedynie definiującym i nie zawierającym zakazów, nie mogą stanowić samodzielnie podstawy zarzutu w sprawie karnej. Przepis art. 23 a ust. 1 ugh, odnosi się do koncesji i zezwoleń, a zatem nie ma charakteru autonomicznego, samodzielnego, a stanowi integralną część uregulowań dotyczących obowiązków nakładanych na podmioty posiadające koncesję na urządzanie gier.

Sygn. akt VII Kz 603/16

POSTANOWIENIE
Dnia 12 stycznia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie - VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Iwona Kowalczyk
Protokolant: Kamila Pawłowska
przy udziale Prokuratora Okręgowego w Częstochowie Elżbiety Funiok
po rozpoznaniu w sprawie przeciwko:
G. G. (1)s.Z.iT.z d.G.,ur. (...)wŻ.
oskarżonemu o przestępstwo skarbowe zart. 107 § 1 k.k.s.
zażaleniawniesionego w dniu 25.10.2016 r. przez oskarżyciela publicznego -Urząd Celny wC.
na postanowienie Sądu Rejonowego w Lublińcu z dnia 12.10.2016 r.,
sygn. akt II K 398/16
w przedmiocie umorzenia postępowania
na podstawieart. 437 § 2 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemuw Lublińcu do rozpoznania.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 12 października 2016 roku, wydanym w sprawie II K 398/16, Sąd Rejonowy w Lublińcu:

1
na podstawieart.113 §1 k.k.s.w zw. zart.17 §1 pkt.2 k.p.k.umorzył postępowanie karnoskarbowe przeciwkoG. G. (1)oskarżonemuo to, że: w okresie od 02.01.2015 r. do 31.01.2015 r. w lokalu(...),(...)-(...) L.,ul. (...), urządzał i prowadził gry na automatacho nazwie :. (...)nr(...),V.G.bez oznaczeń numerycznych i(...)nr(...), stanowiących własność(...)G. G. (1),(...)-(...) K.,ul. (...), posiadających gryo charakterze losowym, organizowane w celach komercyjnych, wbrew przepisomart.23a ust.1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, tj.o przestępstwo skarbowe zart.107 §1 k.k.s.

2
na podstawieart.113 §1 k.k.s.w zw. zart.632 pkt.2 k.p.k.kosztami postępowania w sprawie obciążył Skarb Państwa i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonegoG. G. (1)kwotę 1020 (jeden tysiąc dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu wydatków poniesionych w związku z ustanowieniemw sprawie obrońcy.

Postanowienie to zostało zaskarżone w całości i na niekorzyść oskarżonego przez oskarżyciela publicznego – Urząd Celny wC.. Oskarżyciel zarzucił orzeczeniu Sądu I instancji obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicieart.1 §1 k.k.s.w zw. zart. 107 §1 k.k.s.w zw. zart.6 ust.1, art.14 ust.1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowychpoprzez wadliwe przyjęcie, że zachowanie oskarżonego nie może być uznane za wyczerpujące znamiona przestępstwazart.107 §1 k.k.s., albowiem przepisyustawy o grach hazardowych, w tym jejart.6 ust.1, art.14 ust.1zostały uchwalone w sposób wadliwy, gdyż jako przepisy techniczne nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej i nie można ich stosować oraz naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art.23 a ust.1 tejże ustawy stanowiącego materialnoprawną podstawę sformułowanych wobec oskarżonego zarzutów.
W konkluzji oskarżyciel publiczny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Lublińcudo ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie oskarżyciela publicznego zasługiwało na uwzględnienie, skutkując uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy oskarżonegoG. G. (1)do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lublińcu.
W pierwszej kolejności wobec uzupełnienia przez oskarżyciela publicznegow akcie oskarżenia znamienia posiadającego blankietowy charakter występkuzart.107 §1 k.k.s.jedynie przepisemart.23a ust.1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowychwyjaśnienia wymaga trafnie dostrzeżona przez Sąd meriti konieczność powiązaniaart.23a ust.1zart.6 ust.1 oraz art.14 ust.1 ustawy o grach hazardowych. Sąd Okręgowy w niniejszym składzie - odnosząc się do kwestii przyjęcia doprecyzowania dyspozycjiart. 107 kks– normą zart. 23 a ustawy o grach hazardowychw stanie prawnym w niniejszej sprawie - stoi na stanowisku, że przepisy ustawy hazardowej takie jak art. 3, art. 23 a, czy też przepis art. 32 jako przepisy o charakterze jedynie definiującym i nie zawierającym zakazów, nie mogą stanowić samodzielnie podstawy zarzutu w sprawie karnej. Przepisart. 23 a ust. 1ugh, odnosi się do koncesji i zezwoleń, a zatem nie ma charakteru autonomicznego, samodzielnego, a stanowi integralną część uregulowań dotyczących obowiązków nakładanych na podmioty posiadające koncesję na urządzanie gier. Przepis ten jest ściśle związany z poprzedzającymi je nienotyfikowanymi w dacie czynów przepisami ustawy.Art. 23 a ust. 1odsyła wprost doart. 6 ust. 1uzależniającego działalnośćw zakresie gier na automatach od uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna oraz doart. 14 ust. 1zezwalającego na urządzenie takich gier wyłącznie w kasynach. Przepis dotyczący rejestracji jest koniunktywnie powiązany z obowiązkiem posiadania koncesji, a zatem kierowany jest do takich adresatów, którzy tą koncesję posiadają i ten obowiązek rejestracji mogą spełnić.Art. 23a ust. 1ugh nie może więc samodzielnie uzupełniać zakresu znamionart. 107 kks. Nie można bowiem czytać powołanych przepisów autonomicznie i w oderwaniu od pozostałych nienotyfikowanych przepisów określających warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach. Do rozważań związanych z wymowąart. 6 ust.1 oraz art.14 ust.1ugh odwołuje się także oskarżyciel publiczny w uzasadnieniu aktu oskarżenia, co wskazuje, że mimo ograniczenia się w treści zarzutu jedynie doart.23a ust.1również w naruszeniuart.6 ust.1 oraz art.14 ust.1ugh upatrywał uzupełnienia znamionart.107 §1 k.k.s.
Po poczynieniu powyższej uwagi wyznaczającej normatywny zakres prawnokarnej oceny zachowania oskarżonego, dostrzeżenia wymaga, że treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wykazującego, że oskarżony swoim zachowaniem nie wyczerpał dyspozycji występku posiadającego blankietowy charakter, kwalifikowanego zart. 107 § 1 k.k.s.sprowadza się do konkluzji, że przepisy uzupełniające w realiach niniejszej sprawy znamię powyższego przestępstwa w postaci „urządzania gry na automacie wbrew przepisom ustawy”tj.art. 6 i art. 14 ust 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych(dalej u.g.h.) w brzmieniu sprzed nowelizacji która nastąpiła na podstawie ustawyz dnia 12.06.2015 roku o zmianieustawy o grach hazardowych, mają charakter „przepisów technicznych” w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 2.06.1998 r. i co za tym idzie ich projekt przed wprowadzeniem do krajowego porządku prawnego winien zostać przedstawiony do notyfikacji Komisji Europejskiej w trybie przepisów powyższego aktu prawnego. Na uzasadnienie powyższego stanowiska Sąd Rejonowy przywołał wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2012 roku, w którym to wskazano, że art. 1 pkt 1 dyrektywy 98/ 34/WE ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisyustawy z dnia 19 listopada 2009 roku, które to powodują ograniczenie, a nawet stopniowo uniemożliwiają prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry są przepisami technicznymi. Nadto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odwołano się również do orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 27.11.2014 r. (II KK 55/14),w którym również wyrażono pogląd, że przepisyart. 6 i art. 14 ust. 1u.g.h. mają charakter przepisów technicznych. W konkluzji Sąd Rejonowy stanął na stanowisku, że ponieważ w odniesieniu do wskazanych przepisów wymóg notyfikacji nie został zachowany, to w konsekwencji są one bezskuteczne w ramach krajowego porządku prawnego i nie mogą zostać zastosowane w sprawie przeciwko jednostce. Tym samym, nie mogą także uzupełniać blankietowego przepisuart. 107 § 1 k.k.s., co sprawia, że czyn zarzucany w niniejszej sprawieG. G. (1)nie zawiera znamion czynu zabronionego, a postępowanie karne przeciwko niemu winno zostać umorzone na podstawieart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.
Sąd Okręgowy w licznych orzeczeniach wydawanych na przestrzeni ostatniego roku akceptował powyżej przedstawiony pogląd prawny, utrzymując w mocy rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania, które na nim opierano. Jednakże w na skutek wydanego w dniu 13 października 2016 roku (sprawa C-303/15) wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, prezentowane dotychczas w orzecznictwie stanowisko będzie musiało zostać poddane weryfikacji. We wskazanej sprawie TSUE orzekał na skutek pytania prejudycjalnego sformułowanego przez Sąd Okręgowy w Łodzi, również na kanwie sprawy karnoskarbowej o czyn zart. 107 § 1 k.k.s.o treści „czy przepis art. 8 ustęp 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.) może być interpretowany w ten sposób, że brak notyfikacji przepisów uznanych za mające charakter techniczny dopuszcza możliwość zróżnicowania skutków tj. dla przepisów dotyczących swobód nie podlegających ograniczeniom przewidzianym wart. 36 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiejbrak notyfikacji skutkować powinien tym, że nie mogą być one stosowane w konkretnej sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, zaś dla przepisów odnoszących się do swobód podlegających ograniczeniom z art. 36 Traktatu dopuszczalna jest ich ocena przez sąd krajowy, będący jednocześnie sądem unijnym, czy mimo nienotyfikacji są one zgodne z wymogami art. 36 Traktatu i nie podlegają sankcji braku możliwości ich stosowania.”. Trybunał we wskazanym wyżej wyroku orzekł natomiast, że „Artykuł 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego w brzmieniu zmienionym na mocy dyrektywy 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy, taki jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, nie wchodzi w zakres pojęcia „przepisów technicznych” w rozumieniu tej dyrektywy, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawieart. 8 ust. 1tej samej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu.” Stwierdzono zatem, że przepisart. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowychnie stanowi „przepisu technicznego” w rozumieniu dyrektywy 98/34, w związku z czym Trybunał Sprawiedliwości EU uznał, że nie ma już konieczności badania skutków naruszenia obowiązku zgłoszenia przepisów technicznych.
Treść powyższego orzeczenia, w zakresie dotyczącymart. 6u.g.h., zdaje się podważać zasadność prezentowanych dotychczas w orzecznictwie sądowym poglądów o zdekompletowaniu znamion przestępstwa skarbowego zart. 107 §1 k.k.s., na skutek nienotyfikowania Komisji Europejskiej części przepisówustawyo grach hazardowych. W konsekwencji zaskarżone postanowienie należało uchylić,a sprawę przekazać do merytorycznego rozpoznania Sądowi RejonowemuwL.. W tym zakresie Sąd ten winien przeprowadzić postępowanie dowodowe na rozprawie głównej, dokonać na jego podstawie ustaleń faktycznych,a następnie przeanalizować stan prawny i na tej podstawie rozstrzygnąćo przestępstwie zarzucanym w niniejszej sprawie oskarżonemuG. G. (1). Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy winien mieć przy tym na uwadze, że od strony podmiotowej czyn zart. 107 § 1 k.k.s.może zostać popełniony umyślnie, zarówno w zamiarze bezpośrednim, jak i ewentualnym. Koniecznym jest zatem wykazanie, że oskarżony umyślnie naruszył dyspozycjęart. 6 ust. 1u.g.h., wiedząc, że jego zachowanie jest niezgodne z prawem.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie 437§ 2 k.p.k.w zw. zart. 113 §1 k.k.s., orzeczono jak w sentencji.