Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2619/16
Data wyroku: 2017-04-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: del.SSR Anna Przybylska
Słowa kluczowe: Podleganie ubezpieczeniom społecznym
Podstawa prawna: art 11 ustawy z dnia 13.10.1998 r.o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VIII U 2619 /16

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 października      2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.na podstawieart. 83 ust. 1 , art. 6 ust. 1 pkt. 5, art. 9 ust. 1, 1a, ust. 5, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt.4, art. 14 ust. 2, art. 18 ust.9, art. 20, art. 36 ust. 1,4,11, art. 38 ust. 1,2, art. 41 ust. 7b pkt. 1 i art. 47 ust. 3, art. 68 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r o systemie ubezpieczeń społecznychw związku zustawą z dnia 20.04.2004 r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracyw zw. zart. 79 ust. 1 i 2 oraz art. 81 ust. 2z dnia 27.08.2004 r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,  stwierdził, żeW. B.:
- podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w okresie od 1.12.2014 – 5.12.2014 r,
-   podlega ł dobrowolnie ubezpieczeniom emer ytalnemu, rentowym  jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w okresie od 1 .03.2016,
- nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w okresie od1.03.2016,
-nie podlegał dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w okresie od 1.03.2016.
W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że wnioskodawca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą od 11 lutego 2005 r. Z tego tytułu był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ jednocześnie od dnia 20 września 2004 r wnioskodawca jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego z tytułu zatrudnienia w wymiarze pełnego etatu na podstawie umowy o pracę w(...)sp z oo wŁ.oraz od dnia 1 lipca 2006 r – w(...)wŁ.. W okresie od 1.12.2014 – 5.12.2014 r przebywał na urlopie bezpłatnym.
W związku z tym, że wnioskodawca uzyskuje z tytułu tego zatrudnienia przychód wyższy niż minimalne wynagrodzenie, z pozarolniczej działalności gospodarczej winien podlegać jedynie ubezpieczeniu zdrowotnemu lub dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Wyjątek dotyczy okresu urlopu bezpłatnego, bowiem w trakcie urlopu bezpłatnego następuje zawieszenie stosunku pracy i nie występuje zbieg tytułów do objęcia ubezpieczeniami. Wobec powyższego w okresie 1.12.2014 r – 5.12.2014 r z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wnioskodawca był zobowiązany do podlegania ubezpieczeniom społecznym, natomiast od 1 marca 2016 r posiadając inne tytułu rodzące obowiązek ubezpieczenia społecznego, zgłosił się również obowiązkowo do ubezpieczeń społecznych również z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Wnioskodawca został poinformowany o błędnym podleganiu od 1 marca 2016 r ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności gospodarczej, a organ rentowy sporządził z urzędu korekty dokumentów.
We wniosku z dnia 4 października 2016 r wnioskodawca zwrócił się  o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym z tytułu działalności gospodarczej za okres od 1 marca 2016 r i opłacił składki, w związku z czym wnioskodawca podlega dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym i obowiązkowo wypadkowemu. Natomiast nie może podlegać dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu, ponieważ z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
/decyzja – k. 113 akt ZUS/
Od powyższej decyzji wnioskodawca złożył odwołanie  w dniu 8 listopada 2016 r w części, precyzując na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2016 r, wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że ubezpieczony w okresie 1 marca 2016 r podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.
/odwołanie – k. 2 , oświadczenie – k. 15 /
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 22 listopada  2016 r organ rentowy wniósł o jego oddalenie , argumentując jak w zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie – k. 3 /
Sąd  ustalił następujący stan faktyczny:
Od dnia 20 września 2004 r wnioskodawca jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego z tytułu zatrudnienia w wymiarze pełnego etatu na podstawie umowy o pracę w(...)sp z oo wŁ.oraz od dnia 1 lipca 2006 r – w(...)wŁ.. W okresie od 1.12.2014 – 5.12.2014 r przebywał na urlopie bezpłatnym. Wnioskodawca uzyskuje z tytułu tego zatrudnienia przychód wyższy niż minimalne wynagrodzenie.
/okoliczność bezsporna/
Wnioskodawca prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą od 11 lutego 2005 r. Z tego tytułu od tego dnia był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego.
/okoliczność  bezsporna /
Od 1 marca 2016 r posiadając inne tytułu rodzące obowiązek ubezpieczenia społecznego, wnioskodawca zgłosił się również obowiązkowo do ubezpieczeń społecznych również z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Wnioskodawca został poinformowany pismem z dnia 9.08.2016 r  o błędnym podleganiu od 1 marca 2016 r ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności gospodarczej, a organ rentowy sporządził z urzędu korekty dokumentów.
/okoliczność bezsporna/
We wniosku z dnia 5  października 2016 r wnioskodawca zwrócił się z wnioskiem o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym z tytułu działalności gospodarczej za okres od 1 marca 2016 r i opłacił składki z tego tytułu.
/okoliczność bezsporna/
W piśmie z dnia 24 października 2016 r wnioskodawca wniósł o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym z tytułu działalności gospodarczej  od dnia 1 marca 2016 r.
/okoliczność bezsporna/
Sąd zważył, co następuje:
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia możliwości objęcia wnioskodawcy  dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od dnia 1 marca 2016 r z tytułu prowadzenia przez  niego pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zgodnie zart. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2016 r.,poz. 963t.j.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniemart. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są,m.in.:
-  pracownikami(ust. 1 pkt.1)
- osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność (ust. 1 pkt.5).
Zgodnie z art. 13 obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach:
-  pracownicy - od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku;
- osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.
Zgodnie z art. 7 prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje osobom, które nie spełniają warunków do objęcia tymi ubezpieczeniami obowiązkowo.
Zgodnie zart. 9osoby, o których mowa wart. 6 ust. 1 pkt 1, awięc pracownicy spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a, zgodnie z którym ubezpieczeni wymienieni wust. 1, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej wart. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a.
Jeżeli ubezpieczeni, o których mowa w ust. 1a, spełniają jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z więcej niż jednego innego tytułu, stosuje się do nich odpowiednio ust. 2.
Osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, jest objęta obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów lub zmienić tytuł ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust. 2c i 7.
W rozpoznawanej sprawie było bezsporne, iż wnioskodawca jednocześnie pozostawał w stosunku pracy i prowadził działalność gospodarczą, jednocześnie z tytułu zatrudnienia osiągał wynagrodzenie wyższe niż minimalne.
Należy  wskazać, iż jeżeli jedna osoba wykonuje kilka rodzajów działalności, z którymi wiąże się obowiązek ubezpieczenia społecznego mamy do czynienia ze zbiegiem tytułów do ubezpieczenia uregulowanym w art.9 ww. ustawy. W takich sytuacjach ustawodawca z reguły wskazuje, który z tytułów ma pierwszeństwo, czyli z którego z tych tytułów podlega się ubezpieczeniu z wyłączeniem obowiązku pozostałych tytułów. Zbieg obowiązku ubezpieczenia dotyczy tylko obowiązku ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. Oba te ryzyka mają bowiem charakter ogólny, niezależny od konkretnego tytułu do ubezpieczenia. Ubezpieczonemu wystarczy zatem posiadanie jednego tytułu do ubezpieczenia, aby dane ryzyko było chronione. Ustawodawca w art.9 ww. ustawy podzielił tytuły do ubezpieczenia na dwie grupy: na te które bezwzględnie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia i nie mogą być z niego zwolnione (np. stosunek pracy) i pozostałe tytuły, które mogą być zwolnione z tego obowiązku. Jeżeli zbiegają się ze sobą tytuły „bezwzględne” obowiązek ubezpieczenia dotyczy każdego z nich, natomiast jeżeli zbieg dotyczy tytułu „bezwzględnego” z tytułem „ogólnym” obowiązkiem ubezpieczenia jest tylko tytuł „bezwzględny”. Wyjątek od tej reguły wynika z art.9 ust.1a ww. ustawy zgodnie z treścią którego ubezpieczeni wymienieni w ust.1 (m.in. pracownicy), których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art.18 ust.4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust.1b i art. 16 ust. 10a.
Mając na względzie powyższe rozważania i ustalenia faktyczne, wnioskodawca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej mógł podlegać dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz obowiązkowo wypadkowym (art.12 ust. 1) od dnia 1 marca 2016 r – o co ostatecznie wnosił i został objęty tymi ubezpieczeniami zgodnie z wnioskiem, także  na podstawie spornej decyzji.
Jednocześnie wniósł o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od dnia 1 marca 2016 r z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 11 obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 12.(ust. 1)
Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4,5,8 i 10.
Zgodnie z dyspozycją art. 14 ust. 1  objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym, rentowym i chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak niż od dnia , w którym wniosek został zgłoszony.
W przypadku ubezpieczonych, o których jest mowa w art. 11 ust. 2 , należy zwrócić uwagę na to, że podlegają oni dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemutylkowówczas, gdy są objęci obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Jeżeli zatem prowadzenie pozarolniczej działalności nie stanowi tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych (np. z uwagi na posiadanie przez ubezpieczonego innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych), z tego tytułu nie jest również możliwe podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.
Zatem do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego mogą przystąpić wyłącznie osoby wymienione powyżej, dla których ubezpieczenia emerytalne i rentowez danego tytułumają charakter obowiązkowy. Oznacza to, że gdy np. osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą  podlega dobrowolnym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, bo ma inny tytuł do ubezpieczeń społecznych, to z działalności gospodarczej może przystąpić do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, ale nie może być objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.
Na marginesie należy wskazać, że możliwe jest równoczesne podleganie ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo i dobrowolnie. Taka sytuacja wystąpi, gdy pracownik będzie zatrudniony na część etatu i jego wynagrodzenie będzie niższe od minimalnego i jednocześnie wystąpi u niego jeden z tytułów wskazanych w ust. 2. Z uwagi na to, że podstawa wymiaru składek z umowy o pracę jest niższa od minimalnego, podlega on obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym także z dodatkowego tytułu i w konsekwencji może także przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. /tak:J. W.w Komentarzu doustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, opubl. w LEX, podobnieP. K.w komentarzu do tej samej ustawy, opubl. w LEX/.
Wobec tego, że wnioskodawca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej podlegał dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, nie może podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tego tytułu.
Interpretacja wnioskodawcy art. 11 ust. 2 ustawy co do tego, że wystarczy podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym  z jakiegokolwiek tytułu, by móc być objętym dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, pozostaje w sprzeczności z treścią tego przepisu.
Mając powyższe na uwadze na podstawieart. 47714§ 1 kpcSąd orzekł, jak w sentencji wyroku, oddalając odwołanie.
z/odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawcy