Sąd Okręgowy w Kielcach
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 238/17
Data wyroku: 2017-05-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Bogusław Sędkowski Andrzej Ślusarczyk, Aleksandra Babilon – Domagała

Sygn. akt IX Ka 238/17

UZASADNIENIE
Subsydiarnym aktem oskarżeniaB. R.został oskarżony o to, że: w okresie od bliżej nieustalonego dnia grudnia 2013 roku do dnia 13 stycznia 2014 roku wK., uszkodził w domu jednorodzinnym - położonym przyul. (...)- ściany, sufity i podłogi w czterech pokojach oraz korytarzu, znajdujących się na poddaszu, a także drzwi prowadzące na poddasze, wskutek wytwarzania w pomieszczeniach wysokiej temperatury i zwiększonej wilgotności w związku z uprawą ziela konopi innych niż włókniste, czym spowodował stratę w kwocie 30.000 złotych, na szkodęM. S., tj. o przestępstwo zart. 288 §1 kk.
Dnia 27 kwietnia 2015 roku prokurator Prokuratury RejonowejK.-Zachód wK.zgłosił swój udział (art. 55 § 4 kpk) w sprawie jako oskarżyciel publiczny (k.17)
Sąd Rejonowy w Kielcach wyrokiem z dnia 3 listopada 2016 roku wydanym w sprawie o sygn. akt IXK 135/15 orzekł:
I.B. R.w ramach czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia uznał za winnego tego, że w okresie od bliżej nieustalonego dnia grudnia 2013 roku do dnia 13 stycznia 2014 roku wK., działając wspólnie i w porozumieniu z drugim ustalonym sprawcą, co do którego wyłączono sprawę do odrębnego rozpoznania, uszkodził w stanowiącym własnośćM. S.domu jednorodzinnym dwa okna połaciowe, dwa okna uchylno-rozwierne, drzwi wewnętrzne drewniane, drzwi wewnętrzne(...), boazerię z drewna iglastego, zabudowę z płyt(...), podłogę drewnianą z desek, parkiet drewniany, panele podłogowe, warstwy wierzchnie ścian, sufitów, grzejników żeliwnych i części drzwi wewnętrznych, wskutek nielegalnej uprawy w pomieszczeniach w/w domu jednorodzinnego ziela konopi innych niż włókniste, czym spowodował szkodę na rzeczM. S.w wysokości 25.100,30 złotych brutto, co stanowi przestępstwo zart. 288 § l k.k.i za to na podstawieart. 288 § l k.k.wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
II. na podstawieart 69 § l i 2 k.k.,art 70 § l pkt l k.k.przy zastosowaniuart 4 § l k.k.wykonanie orzeczonej względem oskarżonegoB. R.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata;
III. na podstawieart 71 § l k.k.iart 33 § l i 3 k.k.przy zastosowaniuart 4 § l k.k.wymierzył oskarżonemuB. R.karę grzywny w wysokości 200 (dwustu) stawek dziennych określając wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwudziestu) złotych;
IV. na podstawieart 46 § l k.k.przy zastosowaniuart 4 § l k.k.orzekł od oskarżonegoB. R.obowiązek częściowego naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonejM. S.kwoty 12.550,15 zł. (dwanaście tysięcy pięćset pięćdziesiąt złotych 15/100);
V. zasądził od oskarżonegoB. R.na rzecz Skarbu Państwa kwotę 520 zł (pięćset dwadzieścia złotych) tytułem opłaty.
Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, który zaskarżył wyrok w następującym zakresie:
1) na podstawieart. 444 i 425 § 1-3 k.p.k.- na niekorzyść oskarżonego - w części to jest co do środka kompensacyjnego określonego w pkt IV skarżonego wyroku;
2) w oparciu oart. 459 § 2 i 3 k.p.k.iart. 626 § 3 k.p.k.w związku zart. 460 k.p.k.co do pominięcia wniosku pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego o zasądzenie na rzecz oskarżycielki posiłkowej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów dojazdu pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej na trzy rozprawy, które odbyły się w sprawie w czerwcu oraz październiku 2016 roku w kwocie 832,45 zł jako sumy wynikającej z trzykrotnego dojazdu z samochodem zC.stanowiącej iloczyn ilości przejechanych kilometrów - 996 km (tj. 3 x 2 x 166 km) oraz stawki 0,8358 zł za kilometr;
Powyższemu wyrokowi zarzucił:
1) w oparciu oart. 427 § l i 2 k.p.k.orazart. 438 pkt l k.p.k., obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 46 § l k.k.w związku zart. 4 § l k.k.polegającą na orzeczeniu od oskarżonegoB. R.obowiązku częściowego naprawienia szkody na rzecz oskarżycielki posiłkowejM. S., podczas gdy wysokość szkody wyrządzonej przez oskarżonegoB. R.oskarżycielce posiłkowejM. S.została w sposób bezsporny udowodniona i określona na kwotę 25 100,30 zł i w takiej też wysokości (w całości) powinna zostać orzeczona na rzecz oskarżycielki posiłkowejM. S., zgodnie zart. 46 § l k.k.;
2) w oparciu oart. 427 § l i 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 2 k.p.k.obrazę przepisów postępowania to jestart. 627 k.p.k.w związku zart. 616 § l pkt 2 k.p.k.mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez pominięcie przez Sąd Rejonowy wniosku pełnomocnika Oskarżyciela posiłkowego o zasądzenie na rzecz Oskarżyciela posiłkowego kosztów postępowania i w konsekwencji nie orzeczenie przez Sąd Rejonowy w przedmiocie tego wniosku, w sytuacji gdy wniosek o zasądzenie tych kosztów został złożony wielokrotnie w sposób przewidziany prawem, ostatnio na rozprawie w dniu 20 października 2016 r.;
W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku:
1) co do środka kompensacyjnego określonego w punkcie IV. skarżonego wyroku poprzez orzeczenie od oskarżonegoB. R.obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonejM. S.kwoty 25 100,30 zł. (dwadzieścia pięć tysięcy sto złotych i trzydzieści groszy) z zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia w tym zakresie przezK. K.zwalnia oskarżonegoB. R.do wysokości zapłaconej kwoty, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia pokrzywdzonejM. S.oskarżonyB. R.pozostaje zobowiązany;
2) poprzez zasądzenie, na podstawieart. 627 k.p.k., na rzecz oskarżycielki posiłkowej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów dojazdu pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej na trzy rozprawy, które odbyły się w sprawie w czerwcu oraz październiku br. w kwocie 832,45 zł jako sumy wynikającej z trzykrotnego dojazdu z samochodem zC.stanowiącej iloczyn ilości przejechanych kilometrów - 996 km (tj. 3 x 2 x 166 km) oraz stawki 0,8358 zł za kilometr.
Na podstawieart. 634 k.p.k.w związku zart. 627 k.p.k.wniósł też o zasądzenie na rzecz oskarżycielki posiłkowej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 361 – 362v).
Apelację od powyższego wyroku wniósł również obrońca oskarżonego, który zaskarżył wyrok w całości i na podstawieart. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.zarzucił wydanemu orzeczeniu:
1) naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na jego treść, a toart. 7 k.p.k.,art. 5 § 2 k.p.k.,art. 410 k.p.k.wynikające z dokonania ustaleń faktycznych z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, nie uwzględnienie dowodów korzystnych dla oskarżonego i rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że oskarżonyB. R.uprawiał wcześniej marihuanę oraz że nie była to jego pierwsza uprawa tej rośliny;
2) mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę tego wyroku, a polegający na przyjęciu, że oskarżony miał świadomość zniszczeń w pomieszczeniach jakie powoduje uprawa marihuany podczas gdy zebrany materiał dowodowy (w szczególności zeznania świadków oraz wyjaśnienia oskarżonego) i prawidłowo ustalony stan faktyczny przeczą temu wnioskowi.
W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonegoB. R.od zarzucanego mu czynu (k. 371 - 372).
Pismem z dnia 16 grudnia 2016 roku pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wniósł o:
1) uzupełnienie wyroku z dnia 3 listopada 2016 roku poprzez zasądzenie na rzecz oskarżycielki posiłkowej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów dojazdu pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej na trzy rozprawy, które odbyły się w sprawie w czerwcu oraz październiku 2016 roku w kwocie 832,45 złotych jako sumy wynikającej z trzykrotnego dojazdu z samochodem zC.stanowiącej iloczyn ilości przejechanych kilometrów - 996 km (tj. 3 x 2 x 166 km) oraz stawki 0,8358 złotych za kilometr; wskazuję przy tym że wniosek o zasądzenie powyższych kosztów został złożony m.in. w subsydiarnym akcie oskarżenia oraz na rozprawie w dniu 20 października 2016 r.,
2) zwrot na rzecz oskarżycielki posiłkowej kwoty 300 zł uiszczonych wraz z subsydiarnym aktem oskarżenia tytułem zryczałtowanej równowartości wydatków, wobec przystąpienia prokuratora do postępowania w dniu 4 października 2016 r. zgodnie z dyspozycjąart. 622 k.p.k.Zwrot proszę dokonać na rachunek bankowyM. S.o numerze(...)(k.380).
Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 roku wydanym w sprawie o sygn. akt. IX K 135/15 Sąd Rejonowy w Kielcach IX Wydział Karny na podstawieart.626 § 2 k.p.k.w związku z.art. 628 pkt l k.p.k.w związku zart. 640 k.p.k.iart. 633 k.p.k.zasądził od oskarżonegoB. R.na rzecz oskarżycielki posiłkowejM. S.kwotę 1990,45 zł. (tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąt 45/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu (k. 383 – 384).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł obrońca oskarżonego, który zaskarżył je w całości i zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu nieuzasadnione, zdaniem skarżącego, obciążenie oskarżonegoB. R.kosztami procesu to jest - zasądzenie na rzecz oskarżycielki posiłkowejM. S.kwoty l 990,45 złotych, podczas gdy w imieniu oskarżonego została złożona do Sądu Okręgowego w Kielcach za pośrednictwem Sądu Rejonowego w Kielcach w dniu 30 grudnia 2016 roku apelacja skarżąca w całość (a więc co do winy) wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 3 listopada 2016 roku. Zmiana zatem rozstrzygnięcia będzie miała wpływ na orzeczenie o kosztach procesu.
W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia (k. 391 - 393).
Pismem z dnia 16 lutego 2017 roku pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego cofnął częściowo złożoną w sprawie apelację, to jest w zakresie zażalenia w przedmiocie kosztów postępowania zawartego w pkt I. 2.apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej z dnia 16 grudnia 2016 roku (k.401).
Zażalenie obrońcy oskarżonego na postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach z 10 stycznia 2017 roku co do kosztów procesu sąd odwoławczy postanowił rozpoznać na rozprawie odwoławczej orzekając także co do apelacji stron.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Faktem w sprawie niekwestionowanym jest uszkodzenie należącego do pokrzywdzonej budynku w wyniku uprawiania w nim, między innymi przez oskarżonegoB. R., konopi innych niż włókniste ( marihuany). Fakt powstania szkody jak i jej wielkość ( wartość) ustalona w oparciu o dowód z opinii biegłego (25.100,30 zł) nie była przez żadną ze stron kwestionowana.
Obrońca oskarżonego w apelacji wniósł o uniewinnienie oskarżonego od dokonania zarzuconego mu przestępstwa zart. 288 § 1 kkpodnosząc, że oskarżony nie uprawiał wcześniej konopi innych niż włókniste, więc nie miał świadomości jakie skutki dla pomieszczeń, w których jest prowadzona, ta uprawa sprowadza (wysoka temperatura i wilgotność). W tej kwestii ustalenia sądu pierwszej instancji nie zostały jednak w apelacji skutecznie podważone zważywszy, że oskarżonyB. R.został skazany, między innymi za prowadzenie uprawy konopi innych niż włókniste wR., w okresie od sierpnia 2013 roku do listopada 2013 roku. Prawomocny wyrok co do tego czynu wydał Sąd Okręgowy w Radomiu w dniu 30 grudnia 2014 roku ( sprawa II K 109/14). Sam zaś oskarżony w wyjaśnianiach ( k. 93- 94) początkowo przyznał, że miał świadomość zniszczenia pomieszczeń jakie sprowadza uprawa w nich konopi, bo miał w tej kwestii doświadczenie. Późniejsza zmiana jego wyjaśnień, w której owemu doświadczeniu zaprzeczył kwestionując też fakty wynikające z wyżej wskazanego prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu („przyznałem się do zarzutów bo to było dla mnie lepsze wyjście” – k. 94) w sposób oczywisty nie jest przekonująca i sąd pierwszej instancji słusznie nie dał wiary tej części wyjaśnień oskarżonego.
Tak więc sąd pierwszej instancji słusznie ustalił, że oskarżony mając doświadczenie w uprawie konopi innych niż włókniste ( marihuany), co najmniej godził się na to (art. 9 § 1 kk), że wynajmowany budynek, w wyniku owej uprawy zostanie w części uszkodzony lub zniszczony (w szczególności części drewniane: podłogi, okna, boazerie…). Nie ma więc w sprawie podstaw do wydania wyroku uniewinniającego co do zarzutu postawionego oskarżonemu w tej sprawie. Apelacja obrońcy oskarżonego zmierzająca do wykazania niewinności oskarżonego ( braku umyślności w dokonanym zniszczeniu mienia) – nie jest więc zasadna.
Odnośnie innych zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego oraz wszystkich zarzutów apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej sąd odwoławczy stwierdza, że są one bezprzedmiotowe zważywszy na istnienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wskazanej w przepisachart. 439 § 1 pkt. 8 kpkw związku zart. 17 § 1 pkt. 7 kpk.
W sprawie niniejszejB. R.został oskarżony i skazany za czyn polegający na tym, że „w okresie od bliżej nieustalonego dnia grudnia 2013 roku do dnia 13 stycznia 2014 roku wK., działając wspólnie i w porozumieniu z drugim ustalonym sprawcą, co do którego wyłączono sprawę do odrębnego rozpoznania, uszkodził w stanowiącym własnośćM. S.domu jednorodzinnym dwa okna połaciowe, dwa okna uchylno-rozwierne, drzwi wewnętrzne drewniane, drzwi wewnętrzne(...), boazerię z drewna iglastego, zabudowę z płyt(...), podłogę drewnianą z desek, parkiet drewniany, panele podłogowe, warstwy wierzchnie ścian, sufitów, grzejników żeliwnych i części drzwi wewnętrznych, wskutek nielegalnej uprawy w pomieszczeniach w/w domu jednorodzinnego ziela konopi innych niż włókniste, czym spowodował szkodę na rzeczM. S.w wysokości 25.100,30 złotych brutto”.W tym przypadku chodzi o dom przyulicy (...)wK..
W prawomocnie zakończonym postępowaniu karnym w sprawie sygn. akt II K 109/14 Sądu Okręgowego w Radomiu, w którym sąd ten wydał 30 grudnia 2014 roku obecnie prawomocny wyrok,B. R.został uznany winnym i skazany za czyn polegający na tym, że „w okresie od grudnia 2013 roku, daty bliżej nieustalonej do dnia 13 stycznia 2014 roku, w budynku mieszkalnym usytułowanym przyulicy (...)wK., wbrew przepisomustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomaniidziałając wspólnie i w porozumieniu (…) uprawiał konopie inne niż włókniste w ilości 92 sztuk tych roślin, mogące dostarczyć znacznej ilości ziela konopi innych niż włókniste, w ilości nie mniejszej niż 1833 grama stanowiących nie mniej niż 3666 porcji, o łącznej wartości nie mniejszej niż 73. 320 zł, to jest przestępstwa zart. 63 ust. 3 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii(Dz. U. z dnia 19 września 2005 roku nr 179 poz. 1485 z późn. zm.).
Porównanie treści obu przytoczonych orzeczeń w sposób oczywisty wskazuje, że w obu przypadkach chodzi o ten sam czyn. Tak granice czasowe jak i miejsce dokonania czynu są tożsame. Tożsamy jest też sposób działania sprawcy, który „ uprawiał konopie inne niż włókniste”, przy czym w wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu przesłanką skazania był fakt nielegalnej uprawy konopi, a w wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach – związane z faktem uprawiania konopi innych niż włókniste uszkodzenie budynku, w którym owa uprawa była prowadzona.
Jedną z podstaw polskiego systemu prawa karnego jest zawarta wart. 11 § 1 kkzasada, że „ ten sam czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo”.Nie można wykluczyć, że jeden ( ten sam) czyn będzie wypełniał przesłanki dwóch lub więcej przestępstw. W takiej sytuacji sprawca odpowiada za jedno przestępstwo kwalifikowane kumulatywnie, w oparciu o przepisart. 11 § 2 kk.
W sprawie niniejszej oczywistym jest, że czyn zarzucony oskarżonemu w sprawie sygn. akt II K 109/14 Sądu Okręgowego w Radomiu jest tym samym czynem, który zarzucono ( i przypisano) oskarżonemu w sprawie niniejszej. Nie zarzucono oskarżonemu, by w tym samym miejscu i czasie dokonał umyślnego uszkodzenia wynajmowanego budynku poprzez działania inne niż te związane z uprawą konopi.
Nie można wykluczyć, że sprawca przestępstwa sprzecznej z prawem uprawy konopi innych niż włókniste może odpowiadać także za związane z tą uprawą uszkodzenie lub zniszczenie budynku, jeśli miał świadomość skutków takiej uprawy i co najmniej godził się na te skutki. W takim jednak przypadku sprawca winien odpowiadać za jedno przestępstwo kwalifikowane w zbiegu kumulatywnym, na podstawie przepisuart. 63 ust. 2 lub 3 ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomaniiiart. 288 § 1 kkw związku zart. 11 § 2 kk.
W sprawie niniejszej oskarżony został prawomocnie skazany za przestępstwo nielegalnej uprawy konopi innych niż włókniste. Tym samym czynem spowodował uszkodzenie budynku, w którym uprawa była prowadzona. Nie postawiono mu jednak zarzutu zart. 288 § 1 kkw sprawie II K 109/14 Sądu Okręgowego w Radomiu, który wydał co do twego czynu prawomocny wyrok.
Postępowanie karne w niniejszej sprawie, jako dotyczące tego samego czynu i tej samej osoby, nie powinno zostać wszczęte (art. 17 § 1 pkt. 7 kpk). Skoro jednak wszczęte zostało – należało je, na podstawie przepisówart. 439 § 1 pkt. 8 kpk,art. 17 § 1 pkt. 7 kpkiart. 414 § 1 kpk– umorzyć. Skoro w pierwszej instancji zapadł w sprawie wyrok skazujący – sąd odwoławczy poza zastosowaniem wyżej wymienionych przepisów, na podstawieart. 437 § 1 kpk, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne co do oskarżonego.
W związku z faktem, że prokurator zgłosił, na podstawie przepisuart. 55 § 4 kpk, udział w sprawie - postępowanie toczyło się z oskarżenia publicznego. W tej sytuacji, wobec umorzenia postepowania karnego, stosownie do przepisuart. 632 pkt. 2 kpk, koszty procesu ponosi Skarb Państwa.
Skoro wyrok skazujący został uchylony a postępowanie w sprawie umorzone, sąd odwoławczy rozpoznając łącznie z apelacjami zażalenie obrońcy oskarżonego ( k. 391 – 393) na postanowienie z dnia 10 stycznia 2017 roku Sądu Rejonowego w Kielcach w tej sprawie, którym sąd zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowejM. S.koszty procesu (k. 383 – 384) – uchylił to postanowienie z uwagi na brak podstaw do zasądzenia owych kosztów, zważywszy na treść przywołanego wyżej przepisuart. 632 pkt. 2 kpk.
SSO Aleksandra Babilon – Domagała
SSO Bogusław Sędkowski SSO Andrzej Ślusarczyk