Sąd Okręgowy w Poznaniu
XVII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XVII Ka 336/17
Data wyroku: 2017-05-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Judejko

Sygn. akt XVII Ka 336/17

WYROK

W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 maja 2017 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu w XVII Wydziale Karnym – Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący: SSO Anna Judejko
Protokolant: st. prot. sąd. Joanna Kurkowiak
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań Grunwald w Poznaniu Alicji Śniateckiej

po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 r.
sprawyA. O.
oskarżonego zart. 284 § 2 kkw związku zart. 12 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu
z dnia 14 września 2016 r. w sprawie sygn. akt III K 892/14
1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie II w ten sposób, że w podstawie prawnej orzeczonego obowiązku naprawienia szkody w miejsce przepisuart. 46 § 1 kkprzyjmujeart. 67 § 3 kk,
2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
3. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Anna Judejko

UZASADNIENIE
Wyrokiem wydanym w dniu 14 września 2016 roku w sprawie o sygnaturze akt III K 892/14 Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu ustalił, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa zart. 284 § 2 k.k.jednocześnie precyzując wartość przywłaszczonego przez niego mienia na kwotę 7.958,26 złotych i w konsekwencji na podstawieart. 66 § 1 i 2 k.k.iart. 67 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania wyroku Sąd warunkowo umorzył postępowanie wobec oskarżonego na okres 3 lat próby.
W punkcie II wyroku Sąd na podstawieart. 46 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.zobowiązał oskarżonegoA. O.do naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę kwoty 7.958,26 złotych na rzecz(...) Spółka z o.o.wW.. A na podstawieart. 67§3 kkw zw. zart. 4 §1 kkw brzmieniu obowiązującym w chwili wydania wyroku iart. 39§1 kkzobowiązałA. O.do uiszczenia świadczenia pieniężnego w kwocie 1000 zł przez zapłatę na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej.
O kosztach adwokackich sąd rozstrzygnął w pkt IV wyroku, a na podstawieart. 627 k.p.k.kosztami postępowania obciążył oskarżonego w całości, równocześnie zwalniającA. O.od ponoszenia opłaty.
Wyrok Sądu Rejonowego na niekorzyść oskarżonego zaskarżyłoskarżyciel publicznyzarzucając mu obrazę prawa materialnego, tj.art. 67 § 3 k.k.poprzez wskazanie jako podstawy prawnej obowiązku naprawienia szkodyart. 46 § 1 k.k.chodź faktycznie winien to być przepisart. 67 § 3 k.k..
Nadto skarżący podniósł również zarzut obrazy przepisów postepowania tj.art. 213 § 1 k.p.k.polegającą na nieuaktualnieniu danych o karalności oskarżonego co stanowiło kluczową przesłankę przy zastosowaniuart. 66 § 1 k.k.
Przy tak sformułowanych zarzutach oraz dołączeniu do akt sprawy aktualnej karty karnej oskarżonego potwierdzającej jego niekaralność skarżący zmienił swoje wnioski końcowe apelacji i wniósł jedynie o zmianę zaskarżonego wyroku i przyjęcie jako podstawy prawnej obowiązku naprawienia szkodyart. 67 § 3 k.k.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja oskarżyciela publicznego okazała się zasadna i jako taka skutkować musiała zmianą zaskarżonego wyroku co do podstawy prawnej orzeczonego obowiązku naprawienia szkody. O ile bowiem Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, a następnie poprawnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy, przez co ustalenia co do sprawstwa i winy oskarżonego nie budziły wątpliwości, o tyle za uzasadniony uznać należało podniesiony przez skarżącego zarzut obrazy prawa materialnego dotyczącego rozstrzygnięcia w pkt II zaskarżonego wyroku.
Zauważyć w tym miejscu należy, że zarzut obrazy prawa materialnego może zostać zasadnie podniesiony wówczas, gdy Sąd rozpoznający sprawę w pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni zastosowanego przepisu, zastosował nieodpowiedni przepis a także nie zastosował odpowiedniego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie było obowiązkowe. Sytuacja taka zaistniała zaś w ocenie Sądu odwoławczego w niniejszym postępowaniu.
Nie ulega żadnej wątpliwości, że możliwość orzeczenia obowiązku naprawienia szkody została uregulowana między innymi wart. 46 § 1 k.k., jak również wart. 67 § 1 k.k.Jednakże zastosowanie wskazanych przepisów zależy od rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Zgodnie bowiem zart. 46 § 1 k.k.w razieskazaniasąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; przepisów prawa cywilnego o możliwości zasądzenia renty nie stosuje się.
Natomiastart. 67 § 3 k.k.stanowi, żeumarzając warunkowo postępowanie karne, sąd nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości również obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę (…).
W orzecznictwie podkreśla się, że warunkowe umorzenie postępowania karnego, jako instytucja prawa karnego zamieszczona wRozdziale VIII k.k.(art. 66-68) nie jest formą ani odmianą warunkowego skazania. Fakt zaś skazania sprawcy jako waruneksine qua nonorzeczenia środka karnego nawiązki został przez ustawodawcę wyraźnie wskazany w dyspozycjiart. 46 § 1 k.k.(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2004 roku w sprawie V KK 373/03).
Należy również zwrócić uwagę na to, że funkcja obowiązków naprawienia szkody w całości albo w części oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nakładanych na sprawcę w ramach warunkowego umorzenia postępowania niczym nie odbiega od funkcji tych środków, kiedy są orzekane na podstawieart.46§1kkw razie skazania sprawcy. Jest to funkcja kompensacyjna. Wartość prognostyczna tych obowiązków, kiedy są nakładane na sprawcę na podstawieart.67§3kk, nie jest pochodną jakiejś osobnej funkcji tych środków (probacyjnej, wychowawczej etc.), lecz jedynie refleksem ich funkcji kompensacyjnej oraz okoliczności, w jakich są orzekane (w związku z warunkowym umorzeniem postępowania, które może być podjęte m.in. wówczas, kiedy sprawca uchyla się od wykonywania obowiązków, które na niego nałożono), (Jarosław Majewski,Komentarz do zmiany art.67 Kodeksu karnego).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że choć funkcje wymienionych wyżej przepisów są takie same, to Sąd I instancji warunkowo umarzając postępowanie wobec oskarżonego winien zastosować przepis, który ustawodawca w takiej sytuacji przewidział jako podstawę prawną orzeczenia o naprawieniu szkody. Nie ulega zatem wątpliwości, że podstawę prawną orzeczenia w punkcie II powinien stanowić przepisart.67 § 3 k.k., a nie – co przyznał Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – przepisart. 46 § 1 kk.
Sąd Okręgowy dokonał również z urzędu kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku w świetle bezwzględnych przesłanek odwoławczych przewidzianych przepisamiart. 439 § 1 k.p.k.orazart. 440 k.p.k., jednak żadne z nich w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły. Z tego względu nie było potrzeby ingerencji w zaskarżone orzeczenie w szerszym zakresie z urzędu.
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze wszystkie poczynione powyżej rozważania, Sąd Okręgowy na podstawie przepisuart. 437 § 1 k.p.k.zmienił jedynie podstawę prawną orzeczenia obowiązku naprawienia szkody i tak w miejsce przepisuart. 46 § 1 kkprzyjąłart. 67 § 3 kk, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Na podstawieart.624§1kpkSąd Okręgowy w pkt 3 wyroku zwolnił oskarżonego ze względów słuszności od obciążających go kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
SSO Anna Judejko