Sąd Apelacyjnyw Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1117/15
Data wyroku: 2016-12-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Kaniok, Katarzyna Kisiel, Robert Obrębski
Słowa kluczowe: Użytkowanie wieczyste

Sygn. akt I ACa 1117/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 grudnia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Ewa Kaniok (spr.)
Sędziowie: SA Robert Obrębski
SO (del.) Katarzyna Kisiel
Protokolant:Katarzyna Juć
po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaSpółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej (...)wW.
przeciwko(...) W.
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt XXIV C 539/09

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a
zobowiązuje(...) W.do złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu na rzeczSpółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej (...)wW.użytkowania wieczystego działki gruntu onumerze ewidencyjnym (...)z obrębu(...), położonej wW.przyulicy (...)o powierzchni 1500 metrów kwadratowych, dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy - Mokotowa prowadziksięgę wieczystą nr (...), na lat dziewięćdziesiąt dziewięć, bez wnoszenia pierwszej opłaty oraz o przeniesieniu nieodpłatnie  na rzeczSpółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej (...)wW.znajdującego się na wyżej wymienionej działce budynku, ustalając opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości 3% wartości gruntu, tj. na datę wyrokowania 94 860 zł (dziewięćdziesiąt cztery tysiące osiemset sześćdziesiąt złotych);

b
zasądza od(...) W.na rzeczSpółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej (...)wW.kwotę 40 635,19 zł (czterdzieści tysięcy sześćset trzydzieści pięć złotych dziewiętnaście groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu za pierwszą instancję;

2
zasądza od(...) W.na rzeczSpółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej (...)wW.kwotę 38 238 zł (trzydzieści osiem tysięcy dwieście trzydzieści osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję i kwotę 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym;

3
nakazuje pobrać od(...) W.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Warszawie kwotę 1 999,23 zł (tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąt dziewięć złotych dwadzieścia trzy grosze) tytułem zwrotu wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa.

Katarzyna Kisiel Ewa Kaniok Robert Obrębski
Sygn. akt I ACa 1117/15

UZASADNIENIE
Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa (...)wW.wystąpiła przeciwko(...) W.o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej wW.przyul. (...)o pow. 1500 m2, bez przetargu i bez pobierania pierwszej opłaty oraz nieodpłatnego przeniesienia znajdującego się na działce budynku. Szczegółowe sprecyzowane pozwu nastąpiło w piśmie z dnia 8 marca 2010 r. Jako podstawę prawną żądania powódka wskazałaart. 208 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
(...) W.wniosło o oddalenie powództwa.
Wyrokiem z 3 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawieoddalił powództwo i orzekł o kosztach postępowania.
Sąd pierwszej instancji ustalił, żedziałka ewidencyjna nr (...)z obrębu(...)o pow. 1500 m2położona przyul. (...)wW., mająca obecnie urządzoną księgę wieczystą jest własnością pozwanego na mocy decyzji komunalizacyjnej Wojewody(...)z 7 października 1996 r. i z 30 kwietnia 1998 r.
Działka ta jest bezpośrednio położona przyul. (...). Znajduje się na niej dwukondygnacyjny pawilon handlowo-usługowy o pow. 505,5 m2i pow. użytkowej 1 331,4 m2. Mieszczą się tam biura i sklepy.
Działka ma kształt zbliżony do kwadratu z sięgaczem (wąskim pasem gruntu) w kierunkuul. (...). Sięgacz jest wykorzystywany jako droga dojazdowa doul. (...)i droga przeciwpożarowa i ma łączną pow. 250 m2. Odul. (...)nie ma wjazdu na teren działki.
Aktualna wartość działki gruntu wynosi 2 694 000 zł.
Sąd Okręgowy ustalił także, że przedmiotowy pawilon został wybudowany do 1977 r. na podstawie pozwolenia na budowę, przez(...) Spółdzielnię Mieszkaniową (...)wW.i przekazany do eksploatacji w grudniu 1977 r.
Od końca lat 70 – tych ubiegłego wieku(...)wW.władała przedmiotową działką, w tym w okresie 1990 – 91.
Na podstawie uchwały(...)Nadzwyczajnego Zebrania Przedstawicieli Członków Spółdzielni doszło do podziału(...)wW., w wyniku którego powstałaSpółdzielnia Budowlano – Mieszkaniowa (...). Za datę podziału przyjęto 31 grudnia 1990 r.
W skład nowej Spółdzielni weszła m.in. przedmiotowa nieruchomość z pawilonem przyul. (...). Spółdzielnia ta weszła w jej posiadanie.
W piśmie z 17 maja 1993 r. skierowanym do Zarządu GminyD.M.powódka wniosła o przekazanie jej w użytkowanie wieczyste terenów, które były we władaniu(...)i przeszły na powódkę. Wskazano te tereny jako częśćdziałki nr (...), objętejksięgą wieczystą nr (...)jakodziałki nr (...).
W dniu 25 listopada 1998 r. doKancelarii (...)wpłynął wniosek powódki o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości zabudowanej przyul. (...)wW.o pow. 1500 m2, objętej kw nr(...), bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty i z nieodpłatne przeniesienie własności budynku. Jako podstawę prawną żądania Spółdzielnia wskazałaart. 207 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W dniu 4 maja 1999 r.(...)i Spółdzielnia zawarły umowę przeniesienia posiadania opisując w jej treści zdarzenia związanie z zabudową działki i podziałem Spółdzielni w 1991 r. oraz przenosząc roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego działki na powódkę.
Na podstawie tej umowy powódka została wpisana w 1999 r. do ewidencji gruntów i budynków, jako podmiot władającydziałką nr (...)z obrębu(...).
Sąd pierwszej instancji uznał, że opinia biegłego po jej uzupełnieniu jest wiarygodna i i przyjął ją za podstawę ustaleń.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia nie był usprawiedliwiony dlatego, żeustawa o gospodarce nieruchomościamiwart. 208 ust. 4przewidywała termin na zgłoszenie wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego do 31 grudnia 1996 r., co oznaczało, że tak powstałe roszczenie nie podlega przedawnieniu.
Zarazem Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie powódki wygasło, wobec niezachowania terminu określonego w art. 208 ust. 4 u.g.n. Wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystegodziałki nr (...)z obrębu(...)przyul. (...)wW.nie został złożony do 31 grudnia 1996 r.
Za taki wniosek Sąd pierwszej instancji nie uznał pisma powódki z 17 maja 1993 r. z uwagi na brak wskazania konkretnych nieruchomości; powódka nie podała administracyjnych adresów nieruchomości, ani ich powierzchni.
Zdaniem Sądu Okręgowego, dopiero wniosek z 23 listopada 1998 r., doprecyzowany i uzupełniony w kolejnych pismach, można uznać za wniosek w rozumieniu art. 208 ust. 4 u.g.n. Jednakże w owym czasie roszczenie powódki już wygasło.
Apelację odpowyższego wyroku wniosła powódkazaskarżając go w całości i zarzuciła naruszenie:

1
art. 208 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami(Dz. U z 2010 r. Nr 102, poz.651 ze zm.) przez przyjęcie przez Sąd, że pismo powódki złożone w UrzędzieD.GminyW.M.w dniu 17 maja 1993 r. nie stanowiło wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów oraz nieodpłatne przeniesienie własności znajdujących się na nich budynków w rozumieniuart. 208 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami,.

2
art. 208 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościamipoprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż powódka nie wykazała, aby caładziałka nr (...)z obrębu(...)o powierzchni 1.500 m2stanowiła grunt niezbędny do prawidłowego korzystania ze znajdującego się na niej budynku.

3
art. 233 k.p.c.poprzez nierozważenie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie, iż z opinii biegłego wynika, że caładziałka nr (...)z obrębu(...)o powierzchni 1.500 m2stanowi grunt niezbędny do prawidłowego korzystania ze znajdującego się na niej budynku.

W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę wyroku i zobowiązanie pozwanego(...) W.do złożenia oświadczenia woli w przedmiocie ustanowienia na rzeczSpółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej (...)wW.prawa użytkowania wieczystego, w trybie bezprzetargowym i bez pobierania pierwszej opłaty, na 99 lat za opłatą roczną w wysokości 3% stawki procentowej, nieruchomości położonej wW.przyul. (...), stanowiącej działkę oznaczonąnumerem ewidencyjnym (...)(dawniej 11) o powierzchni 1.500 m(
    2)z obrębu(...), dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...)oraz w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienia własności znajdującego się na tej działce budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, oraz o zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania.
Nadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu pisma powódki z dnia 16 września 2008 r. na okoliczność skuteczności złożenia przez powódkę wniosku z dnia 17 maja 1993 r. oraz prowadzenia przez pozwaną postępowania uwłaszczeniowego na podstawie przedmiotowego wniosku.
Pozwanywniósł o oddalenie apelacji w całości, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą, nadto o oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci pisma z dnia 16 września 2008 roku.
Wyrokiem z dnia 06 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Warszawiena skutek apelacji powoda zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uwzględnił powództwo.
Sąd Apelacyjny uznał, że powódka spełniała przesłanki roszczenia z art. 208 ust. 2 u.g.n. W szczególności, była posiadaczem nieruchomości na datę złożenia pierwszego wniosku z 1993 r. i była następcą prawnym(...)wW..
Następstwo prawne wynikało z uchwały o podziale z 1991 r., natomiast przejście posiadania nastąpiło po podziale i po uzyskaniu bytu prawnego przez powódkę na skutek zarejestrowania Spółdzielni. Wynika to ze zgodnych oświadczeń obu spółdzielni w akcie notarialnym z 4 maja 1999 r.,§ 1 in fine(k. 40 aktin principio).
Sąd zwrócił uwagę, że sama okoliczność posiadania w 1993 r. nie była sporna i jako taka nie wymagała dowodu (art. 229 k.p.c.), była podnoszona w piśmie (wniosku) do pozwanego (k. 51 akt).
Przechodząc natomiast do przesłanki zgłoszenia w czasie wskazanym w art. 208 ust. 4 wniosku o oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie Sąd Apelacyjny uznał, wbrew odmiennemu stanowisku Sądu Okręgowego, że był to wniosek dostatecznie sprecyzowany w świetle tego przepisu. Wskazywał dostatecznie jasno dla pozwanego przedmiot żądania zarówno w opisie nieruchomości (odwołanie się do działek gruntu i kw), jak i żądanego prawa.
Sąd Apelacyjny przyjął, że z opisu biegłego sądowego przedmiotowej działki i pawilonu (k. 164, opinia) wynika, że dostęp do drogi publicznej dla użytkowników budynku jest zapewniany przez sięgacz w kierunkuul. (...)o pow. ok. 250 m2, a odul. (...)nie ma dojazdu. Obszar poza budynkiem to droga dojazdowa oraz miejsca parkingowe, zatem powódka wykazała „niezbędność” tak opisanej działki w świetle roszczenia z art. 208 ust. 2 u.g.n.
Sąd Apelacyjny w związku z podnoszonym przez pozwanego zarzutem przedawnienia, niezależnie od argumentacji Sądu pierwszej instancji zauważył, że roszczenie to, jako nie powiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, o charakterze uwłaszczeniowym, związane z przemianami ustrojowo – własnościowymi w Polsce, podlegało przedawnieniu 10 letniemu (art. 118 k.c.) licząc od 1 stycznia 1998 r. (wejścia w życie u.g.n.). Skorzystanie w tych warunkach z zarzutu przedawnienia, wobec w istocie niewielkiego przekroczenie tego terminu, w warunkach długotrwałego, obiektywnie przewlekłego załatwiania wniosku przez pozwaną, mimo wzmożonej aktywności powódki w latach 2006 – 2008 r. (v. pisma k. 80 – 91), należało uznać za nadużycie prawa (art. 5 k.c.), nie podlegające ochronie.
Pozwana wniosła od tego wyroku skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r. Sąd Najwyższyuchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy wskazał, że wbrew stanowisku skarżącej, w piśmie z dnia 17 maja 1993 r. skierowanym do Zarządu GminyM.wW.zawarty jest wniosek o przekazanie powódce w użytkowanie wieczyste gruntów, które były w posiadaniu Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej -(...), a na skutek wydzielenia sięSpółdzielni Budowlano -Mieszkaniowej (...)znalazły się w jej władaniu. We wniosku tym objęta przedmiotem procesu nieruchomość została w wystarczający sposób zidentyfikowana, skoro w omawianym dokumencie jest wymienionadziałka nr (...)(poprzednie oznaczeniedziałki nr (...)) oraz wskazana księga wieczysta, którą wtedy była objęta. Można było także przyjąć, że z roszczenia o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste wynika implicite żądanie nieodpłatnego nabycia własności wybudowanego na nim pawilonu, co jest konsekwencją unormowania zawartego w art. 31 u.g.n. (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2003 r., III CZP 87/02, OSNC 2003, nr 12, poz. 157).
Sąd Najwyższy podniósł, że doszło do naruszenia art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. w zw. zart. 278 § 1 i 316 § 1 k.p.c.albowiem opinia określająca wartość nieruchomości (operat szacunkowy) wymagała potwierdzenia aktualności przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego ponieważ upłynął ustawowy termin do jej wykorzystania w sprawie.
Poza tym Sąd Najwyższy podniósł, że pozwana od początku kwestionowała, aby caładziałka nr (...)była niezbędna do prawidłowego korzystania ze znajdującego się na niej pawilonu. Ustalenie, jaka część gruntu jest konieczna do prawidłowego korzystania z pawilonu będącego przedmiotem roszczenia wymaga zasięgnięcia wiadomości specjalnych, a więc dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.
Sąd Najwyższy zauważył, że także uzasadniony jest zarzut obrazyart. 6 k.c.w zw. z art. 208 ust 2 u.g.n. przez nietrafne przyjęcie, że ciężar udowodnienia faktu jaki teren jest niezbędny do prawidłowego korzystania z budynku spoczywa na pozwanej.
Sąd Apelacyjny mógłby uwzględnić powództwo w odniesieniu dodziałki ewidencyjnej nr (...), gdyby powódka wykazała, iż cały jej obszar jest niezbędny do prawidłowego korzystania z budynku.
Sąd Najwyższy wskazał, że nie można natomiast uznać za uzasadniony zarzutu obrazy art. 208 ust. 2 u.g.n. przez przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że pawilon nie został wybudowany z własnych środków spółdzielni. Z ustaleń jednoznacznie wynika, że wybudowała go poprzedniczka prawna powódki z wkładu budowlanego podmiotu trzeciego oraz z kredytu. Środki, którymi dysponuje spółdzielnia z takich źródeł są środkami własnymi, o jakich mowa w tym unormowaniu. W orzecznictwie sądów powszechnych trafnie podniesiono, że środki własne w rozumieniu art. 208 ust. 1 i 2 u.g.n., to środki pochodzące z innych źródeł, niż budżet państwa lub budżet gminy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2006 r., I ACa 1115/05, LEX nr 298423).
Odnosząc się do zarzutu naruszeniaart. 5 k.c., Sąd Najwyższy podniósł, że stanowisko Sądu Apelacyjnego w kwestii przedawniania roszczenia jest niejasne. Z jednej strony Sąd Apelacyjny nie zakwestionował zapatrywania Sądu Okręgowego, że z konstrukcji art. 208 ust. 4 u.g.n. wynika, iż w razie spełnienia przewidzianych w nim wymagań tj. złożenia wniosku do dnia 31 grudnia 1996 r., roszczenie z niego wynikające, jako dotyczącepraw rzeczowych, tak jak roszczenie określone wart 231 k.c., nie ulega przedawnieniu (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1968 r., III CZP 15/68, OSNC 1968, nr 8-9, poz. 138). Z drugiej strony wskazał, że roszczenie powódki uległo przedawnieniu dziesięcio- letniemu (art 118 k.c.), liczonemu od dnia 1 stycznia 1998 r. Rozważanie kwestii, czy zgłoszony przez pozwaną zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa wymagało uprzedniego jednoznacznego przesądzenia, że roszczenie powódki ulega przedawnieniu i termin ten upłynął.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny zważył:
Spór między stronami w zasadzie ograniczał się do kwestii, w jakim zakresiedziałka ewidencyjna nr (...)położona wW.przyul. (...)o powierzchni 1500 m2jest niezbędna do prawidłowego korzystania z wzniesionego na niej budynku. W tym zakresie Sąd Apelacyjny dopuścił dowód z opinii biegłego geodetyA. M.. Biegły wskazał, że bezpośredni dojazd do budynku od stronyulicy (...)nie jest możliwy. Po północnej stronie pawilonu, na terenie działki o szerokości 3,5 m znajdują się schodki oraz podjazd umożliwiający dostęp do lokali i sklepów usytuowanych w pawilonie. Wschodnią część działki o szerokości 11,5 m stanowi droga dojazdowa z placem manewrowym umożliwiająca dojazd do budynku i zaopatrzenie znajdujących się w nim sklepów. Dostęp do drogi publicznej odbywa się poprzez część działki stanowiącej drogę wewnętrzną biegnącą w kierunku północno-wschodnim doul. (...). Plan zagospodarowania przestrzennego ustala obsługę komunikacyjną właśnie poprzez w/w część działki od stronyulicy (...)( k.475). Zdaniem biegłego cała działka jest niezbędna do prawidłowego korzystania z wzniesionego na niej budynku. Sąd Apelacyjny tę opinię podziela. Biegły uzasadnił swoje stanowisko w sposób przekonujący, wskazując racjonalne argumenty i odwołując się do ustaleń dotyczących przeznaczenia oraz sposobu zabudowy i zagospodarowania działki. Na rozprawie przed Sądem Apelacyjnym biegły wyjaśnił, że okolice działki są tak zabudowane, że nie ma prostszego dojazdu. Od stronyulicy (...)jest ścieżka rowerowa i chodnik dla pieszych zatem wyjazd bezpośrednio naulicę (...)nie jest możliwy.
Opinia biegłego nie została podważona. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego(...)na okoliczność możliwości dostępu do nieruchomości od stronyulicy (...). Biegły wskazał, że należałoby wystąpić do(...)jeśli jest zarządcą drogi i do właściciela działki przylegającej, o zgodę na urządzenie wyjazdu odulicy (...)i nie wiadomo, czy taka zgoda zostałaby udzielona. Należy dodać, że istniejący dostęp do drogi publicznej przez drogę wewnętrzną istnieje od kilkudziesięciu lat, pozwany jako właściciel nieruchomości nigdy nie zwracał się o ustanowienie wjazdu odulicy (...)a w planie zagospodarowania przestrzennego nie przewidziano alternatywnej możliwości dostępu do drogi publicznej niż aktualnie istniejący. Według stanu istniejącego w chwili orzekania, zarówno faktycznego jak i prawnego, dojazd do drogi publicznej możliwy jest wyłącznie przez tzw. sięgacz. Strony pozostają w sporze od wielu lat, nie było przeszkód aby pozwany podjął działania zmierzające do utworzenia wjazdu na działkę odulicy (...)a skoro ich nie podjął to prawdopodobnie mając na uwadze plan zagospodarowania przestrzennego nie widział takiej możliwości. Przed Sądem Apelacyjnym także nie deklarował, że takie działania podejmie i nie wnosił o zawieszenie postępowania w celu podjęcia procedur zmierzających do uzyskania zgody na urządzenie dostępu do drogi publicznej odulicy (...).
Sąd Apelacyjny dopuścił także dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowegoA. Z.na okoliczność zaktualizowania wartości rynkowej spornej nieruchomości w celu ustalenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Biegły ustalił w/w wartość na kwotę 3.162.000 zł. ( k.516). W ocenie Sądu Apelacyjnego opinia biegłegoZ.jest fachowa i rzetelna. Nie ma podstaw do kwestionowania poczynionych przez biegłego wyliczeń. Swoje stanowisko biegły uzasadnił w sposób wyczerpujący i przekonujący. Pozwany nie wnosił o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego w celu oszacowania spornej nieruchomości.
W pozostałym zakresie Sąd Apelacyjny przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez sąd I instancji za wyjątkiem ustalenia, że roszczenie powódki wygasło, wobec niezachowania terminu określonego w art. 208 ust. 4 u.g.n. Powyższą kwestię przesądził już Sąd Najwyższy w wyroku z 14.05.2015r. sygn. I CSK 166/14 wskazując, że wbrew stanowisku skarżącej, w piśmie z dnia 17 maja 1993 r. skierowanym do Zarządu GminyM.wW.zawarty jest wniosek o przekazanie powódce w użytkowanie wieczyste gruntów, które były w posiadaniu Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej -(...), a na skutek wydzielenia sięSpółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej (...)znalazły się w jej władaniu. We wniosku tym objęta przedmiotem procesu nieruchomość została w wystarczający sposób zidentyfikowana, skoro w omawianym dokumencie jest wymienionadziałka nr (...)(poprzednie oznaczeniedziałki nr (...)) oraz wskazana księga wieczysta, którą wtedy była objęta. Można także przyjąć, że z roszczenia o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste wynika implicite żądanie nieodpłatnego nabycia własności wybudowanego na nim pawilonu, co jest konsekwencją unormowania zawartego w art. 31 u.g.n.
Jeśli idzie o zarzut przedawnienia Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, że z konstrukcji art. 208 ust. 4 u.g.n. wynika, iż w razie spełnienia przewidzianych w nim wymagań tj. złożenia wniosku do dnia 31 grudnia 1996 r., roszczenie z niego wynikające, jako dotyczącepraw rzeczowych, tak jak roszczenie określone wart 231 k.c., nie ulega przedawnieniu (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1968 r., III CZP 15/68, OSNC 1968, nr 8-9, poz. 138). Roszczenie z art. 208 ust. 4 u.g.n. podobnie jak roszczenie zart. 231 k.c.jest uprawnieniem wynikającym z posiadania. Ustawodawca nie zawarł w u.g.n. przepisu regulującego upływ terminu, a jedynie przepis zakreślający termin na zgłoszenie roszczenia, przy czym skuteczność roszczenia każe oceniać na datę złożenia wniosku, co oznacza iż upływ terminu po zgłoszeniu roszczenia, pozostaje bez znaczenia dla nabycia prawa.
Sąd Apelacyjny w ustalonym stanie faktycznym przyjął, że powódka spełnia przesłanki roszczenia z art. 208 ust. 2 u.g.n. W szczególności była posiadaczem przedmiotowej nieruchomości na datę złożenia pierwszego wniosku z 1993r. i była następcą prawnym(...)wW.. Wykazała, że cała działka jest niezbędna do prawidłowego korzystania z wzniesionego na niej budynku i że budynek został wybudowany przez poprzedniczkę prawną powódki z wkładu budowlanego podmiotu trzeciego a więc ze środków własnych, bo pochodzących z innych źródeł niż budżet Państwa lub budżet gminy.
Reasumując powódka zdaniem Sądu Apelacyjnego spełnia przesłanki roszczenia z art. 208 ust. 2 i 4 u.g.n. w zw. z art. 207 u.g.n. ( w zakresie posiadania) i na podstawie tych przepisów powództwo uległo uwzględnieniu, bez obowiązku pierwszej opłaty, z przeniesieniem nieodpłatnym własności budynku i ustaleniem 3% opłaty rocznej od ustalonej wartości gruntu wynoszącej 3.162.000 zł.
Dlatego, na podstawieart. 386 par. 1 k.p.c.zaskarżony wyrok uległ zmianie poprzez uwzględnienie powództwa.
Z uwagi na zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa Sąd Apelacyjny zmienił rozstrzygnięcie o kosztach procesu za I instancję i zgodnie z wynikiem sporu w oparciu oart. 98 par. 1 i 3 k.p.c.zasądził od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów procesu w kwocie 40.635,19 zł., na którą składają się: opłata od pozwu w kwocie 29.250 zł., wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 7200 zł. opłata skarbowa 17 zł., oraz zwrot wydatków na biegłego.
O kosztach procesu za II instancję Sąd Apelacyjny orzekł także zgodnie z wynikiem sporu w oparciu oart. 98 par. 1 i 3 k.p.c.obciążając nimi pozwaną w kwocie 38.238 zł., na którą składają się: opłata od apelacji w kwocie 29.250 zł., wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 5400 zł., opłata od zażalenia w kwocie 588 zł. ( k.370) i zwrot wydatków na biegłego w kwocie 3000 zł.
Tytułem zwrotu kosztów procesu za postępowanie kasacyjne zasądzono od pozwanej na rzecz powódki kwotę odpowiadającą wynagrodzeniu pełnomocnika tj. 5400 zł. albowiem w wyniku ponownego rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego pozwana przegrała spór.
Wydatki poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa i nie pokryte przez żadną ze stron procesu powinna zwrócić pozwana stosownie do wyniku sporu jako strona przegrywająca.
SSA Robert Obrębski SSA Ewa Kaniok SO del. Katarzyna Kisiel