Sąd Rejonowy w Skierniewicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 178/16
Data wyroku: 2017-03-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Wielichowska-Opalska
Słowa kluczowe: Naprawienie szkody
Podstawa prawna: Art. 286§1kk

Sygn. akt II K 178/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 marca 2017 r.
Sąd Rejonowy w Skierniewicach II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSR Katarzyna Wielichowska-Opalska
Protokolant: Katarzyna Szóstak, Krzysztof Nowakowski, Andżelika Pruk

z udziałem Prokuratora: Mirosławy Swynarskiej
po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 13 czerwca 2016 r., 18 lipca 2016 r., 19 września 2016 r., 3 listopada 2016 r., 1 grudnia 2016 r., 19 stycznia 2017 r., 22 lutego 2017 r.,
sprawy:

W. W. (1), synaM.iM.z domuL., urodzonego(...)roku wP.,
oskarżonego o to, że:
w dniu styczniu 2011 roku wS.w województwie(...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, pełniąc funkcję Prezesa Zarządu spółkiB.-C., doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniemM. K. (1)w kwocie 75.276 zł poprzez wprowadzenie w błąd co do zamiaru oraz możliwości wywiązania się z umowy zawartej pomiędzy(...) sp. z o.o.z siedzibą wP.aZakładem Budowlanym (...)z siedzibą wS., dotyczącej przebudowy drogi i dobudowie zjazduulicy (...),
tj. o czyn zart. 286 § 1 kk,

1
w miejsce zarzucanego czynu uznaje oskarżonegoW. W. (1)za winnego tego, że w dniu 25 stycznia 2011 roku wS., w województwie(...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, pełniąc funkcję Prezesa Zarządu spółki z o.o.(...)C.z siedzibą wP., doprowadziłM. K. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 75.276 zł poprzez wprowadzenie w błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się z umowy zawartej pomiędzy(...) sp. z o.o.z siedzibą wP.aZakładem Budowlanym (...)z siedzibą wS., dotyczącej przebudowy drogi i dobudowy zjazdu zulicy (...), czym wyczerpał dyspozycjęart. 286 § 1 k.k., i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.iart. 33 § 2 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 200 (dwustu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięciu) złotych;

2
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.warunkowo zawiesza oskarżonemu wykonanie orzeczonej wpkt 1. kary pozbawienia wolności na okres 3 (trzech) lat tytułem próby;

3
na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzeka wobec oskarżonego obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem przypisanym mu wpkt. 1. poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonegoM. K. (1)kwoty 75.276 zł (siedemdziesiąt pięć tysięcy dwieście siedemdziesiąt sześć złotych) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 6 marca 2017 roku;

4
na podstawieart. 230 § 2 k.p.k.nakazuje zwrócićB.-C.– Spółce z o.o. z siedzibą wP.następujące dowody rzeczowe:

- dzienniki zapisów księgowych za rok 2010,
- sprawozdanie finansowe spółki za rok 2010,
- dzienniki zapisów księgowych za styczeń 2011,
- zestawienie obrotów i sald za rok 2010 i styczeń 2011,
zarejestrowane w wykazie dowodów rzeczowych nr I/111/15/P pod poz. 1- 4 (k. 244 akt sprawy);

5
zasądza od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowegoM. K. (1)kwotę 2.208 zł (dwa tysiące dwieście osiem złotych) tytułem zwrotu wydatków poniesionych na ustanowienie w sprawie jednego pełnomocnika;

6
zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Skierniewicach na rzecz adw. Macieja Majorowicza kwotę 2.273 04 zł (dwa tysiące dwieście siedemdziesiąt trzy złote cztery grosze) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemuW. W. (1)z urzędu;

7
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem opłaty, zwalniając go od obowiązku zapłaty kosztów sądowych w pozostałej części i przejmując je w tym zakresie na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt II K 178/16

UZASADNIENIE
PokrzywdzonyM. K. (1)jest właścicielemfirmy Zakład (...)z siedzibą wS.przyul. (...).
(zeznaniaM. K. (1), k. 2 akt Ds. 1215/15).
OskarżonyW. W. (1)w styczniu 2011 roku pełnił funkcje prezesa zarządufirmy (...) sp. z o.o.z siedzibą wP..
(wyjaśnienia oskarżonego, k. 91).
W dniu 19 października 2010 rokuspółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...)z siedzibą wP.zawarła zPrzedsiębiorstwem (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wF.umowę, na mocy której ta ostatnia zobowiązała się do wybudowania budynku handlowo-usługowego o powierzchni około 897m2 z wszelkimi instalacjami wewnętrznymi i urządzeniami technicznymi oraz małą architekturą „pod klucz”, plantowania terenu, budowy i wykonania instalacji zewnętrznych z włączaniem do sieci właściwych gestorów mediów w granicach działki, wykonania zagospodarowania terenu, w tym wykonania przebudowy zjazdu z drogi publicznej, dróg wewnętrznych, parkingów, chodników, zieleni i innych oraz budowę pylonu reklamowego. Strony ustaliły termin rozpoczęcia prac na dzień 19 października 2010 roku, a zakończenia na dzień 30 grudnia 2010 roku.Firma (...)zastrzegła sobie możliwość wprowadzenia firm zastępczych na wskazany odcinek prac, jeżeli będzie to miało wpływ na terminowe wykonanie inwestycji. Wynagrodzenie za wykonane roboty strony ustaliły na kwotę 2.019,100 złotych. Jako przedstawicielafirmy (...)wskazano w umowie m. in.P. D. (1).
(umowa, k. 352-362 akt Ds. 1215/15; zeznaniaL. M., k. 219 akt Ds. 1215/15, k. 268).
W toku podpisywania umowy prezesifirm (...)iM.(tj.W. W. (1)iL. M. (2)) poczynili ustne porozumienie w zakresie tego, iż do zakresu obowiązkówspółki (...)nie będzie należało wykonanie prac drogowych, polegających na przebudowie drogi i wykonaniu zjazdu zulicy (...)do marketu z uwagi na to, żefirma (...)nie posiadała doświadczenia w zakresie wykonywania prac drogowych.
W trakcie realizacji przezM.prac objętych porozumieniem z dnia 19 października 2010 roku nikt z ramieniafirmy (...)nie kwestionował poczynionych wcześniej ustaleń.
(zeznaniaL. M., k. 330v-331 akt Ds. 215/15; k. 270).
Generalnym inwestorem w zakresie budowy obiektu handlowo-usługowego Biedronka wS.przyul. (...)była(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wP.i to ona w dniu 14 września 2010 roku podpisała zfirmą (...)umowę o roboty budowlane, która jednak swym zakresem nie obejmowała przebudowy drogi i dobudowy zjazdu zulicy (...). Wykonanie tych ostatnich prac zostało zlecone firmie należącej do oskarżonego dopiero w dniu 6 grudnia 2010 roku.
(pismo od(...) spółka akcyjna”, k. 75 akt Ds. 1215/15; umowy o roboty budowlane, k. 82- 87, 88-92 akt Ds. 1215/15).
Na przełomie grudnia 2010 roku i stycznia 2011 roku Prezes Zarządu spółkiB. W.W.zlecił swoim pracownikom –P. D. (1)iP. S. (1)– znalezienie firmy, która podjęłaby się wykonania zjazdu zulicy (...)do marketuB.. Po zbadaniu lokalnego rynkuP. D. (1)iP. S. (1)skontaktowali się zM. K. (1), właścicielemfirmy (...)wS.. W trakcie negocjacji opracowano wstępny projekt umowy oraz ustalono wynagrodzenie na kwotę 76.276 złotych.
(zeznaniaM. K., k. 2 akt Ds. 1215/15; k. 94, 263; zeznaniaP. D., k. 266, k. 179 akt Ds. 1215/15; zeznaniaP. S., k. 394, 395).
Negocjując umowę na wykonanie zjazdu zulicy (...)zfirmą (...)konsultował jej warunki z Prezesem ZarząduB.-C.–W. W. (1)telefonicznie i mailowo. Wzór umowy został przez niego przesłany takżeW. G.w dniu 22 stycznia 2011 roku drogą mailową.
(wydruk ze strony internetowej, k. 40-43 akt Ds. 1215/15.; zeznaniaP. S., k. 394; zeznaniaP. D., k. 179 akt Ds. 1215/15).
PrywatnieW. G.jest zięciem oskarżonego. Podczas realizacji inwestycji w postaci budowy marketu wS.wynajmował on w tym mieście mieszkanie, był osobą zorientowaną w przebiegu wszystkich prac, nadzorował je, wypłacał wynagrodzenia pracownikom. Z tego względu niektórzy określali go mianem wiceprezesaB..
(zeznaniaP. S., k. 199c akt Ds. 1215/15, 394; zeznaniaL. M., k. 268, 269).
W dniu 25 stycznia 2011 roku doszło do podpisaniaumowy nr (...)pomiędzy(...) sp. z o.o.z siedzibą wP.aZakładem (...)z siedzibą wS., której przedmiotem było wykonanie przezM.przebudowy drogi i dobudowy zjazdu zul. (...)wS.. Strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe w kwocie 61.200 złotych plus podatek VAT. Wykonawca zobowiązał się do realizacji robót w terminie 7 dni od dnia podpisania umowy oraz wykonania i zgłoszenia do odbioru robót stanowiących przedmiot umowy w terminie do 11 lutego 2011 roku. Pod umową znalazły się pieczątkifirm (...)-C., a podpisali się pod nimiM. K. (1)orazP. D. (1).
(umowa, k. 21- 24 akt Ds. 1215/15; zeznaniaP. S., k. 394, 395, 434).
Przed podpisaniem umowy zM. K. (1),P. D. (1)kontaktował się telefonicznie zW. W. (1), który podtrzymał wolę zawarcia umowy na budowę zjazdu zulicy (...). W rozmowach zM. K. (1)P. D. (1)powoływał się na ustne pełnomocnictwo udzielone mu przez oskarżonegoW. W. (1), a nadto okazywał odpis z KRS dotyczący władz spółki, pieczątkęB.-C.oraz dokumentację techniczną odnoszącą się do planowanej inwestycji.
(zeznaniaM. K., k. 94-95, 263, 264; zeznaniaP. D., k. 266; zeznaniaP. S., k. 394, 395, 435).
P. D. (1)był pracownikiemfirmy (...)w okresie od 1 września 2010 roku do dnia 28 lutego 2011 roku, zaśP. S. (1)w okresie od 11 października 2010 roku do dnia 28 lutego 2011 roku. FaktycznieP. S. (1)iP. D. (1)pracowali dlaspółki (...)także w późniejszym okresie, tj. aż do zakończenia inwestycji w postaci budowyB.wS., tyle tylko, że na podstawie umów cywilnoprawnych.
(umowa o pracęP. S., k. 25 akt Ds. 1215/15; świadectwo pracyP. S., k. 26 akt Ds. 1215/15 ; umowa o pracęP. D., k. 27 akt Ds. 1215/15; świadectwo pracyP. D., k. 28 akt Ds. 1215/15; wypowiedzenie umowy o pracę, k. 420; zeznaniaP. S., k. 396).
W dniu 25 stycznia 2011 rokuM. K. (1)wystąpił do Urzędu Miasta wS.o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu wykonania zjazdu zulicy (...)do obiektuB.. Decyzją z dnia 26 stycznia 2011 roku odmówiono udzielenia zezwolenia z uwagi na panujące warunki atmosferyczne. Pismem z dnia 2 lutego 2011 rokuM. K. (1)poinformowałB.-C.o treści decyzji odmownej Prezydenta MiastaS., wskazując jednocześnie, iż w razie zmiany warunków atmosferycznych wystąpi ponownie o udzielenie zezwolenia na zajęcia pasa drogowegoulicy (...).M. K. (1)zaznaczył również, iż w związku z zaistniałymi utrudnieniami, niezależnymi od obu stron podpisanej wcześniej transakcji, wyraża gotowość do obustronnego rozwiązania umowy.
(decyzja, k. 366 akt Ds. 1215/15; pismo, k. 365 akt Ds. 1215/15).
OstatecznieM. K. (1)zostało udzielone zezwolenie na zajęcie pasa ruchuulicy (...)obejmujące okres od dnia 23 marca 2011 roku do dnia 26 marca 2011 roku. W tym czasie pracownicyfirmy (...)wykonali przebudowę drogi oraz dobudowę zjazdu zulicy (...)w kierunku marketu Biedronka. W czasie wykonywania tychże prac pracownicyM.ubrani byli w stroje z logo firmy; takie samo logo widniało również na pojazdach firmy znajdujących się na placu budowy.
(zeznaniaM. K., k. 96).
W dniu 22 marca 2011 rokuM. K. (1)wystąpił dofirmy (...)z prośbą o potwierdzenie zawarcia umowy na wykonanie zjazdu zulicy (...)podpisanej przezP. D. (1). Pokrzywdzony zadeklarował jednocześnie rozpoczęcie prac zgodnie z wcześniej poczynionymi ustaleniami.
(pismo, k. 367, 368 akt Ds. 1215/15; zeznaniaM. K., k. 2 akt Ds. 1215/15).
W dniu 23 marca 2011 rokuM. K. (1)otrzymał drogą mailową z adresu w.grobelny@kdf-wg.pl odpowiedź na swoje wcześniejsze zapytanie potwierdzającą, iżP. D. (1)jest pełnomocnikiemspółki (...)umocowanym do podpisania zM. K. (1)umowy. Pod treścią wiadomości mailowej widniało imię i nazwisko oskarżonego jako Prezesa Zarządu SpółkiB.-C..
(wydruk ze strony internetowej, k. 29 akt Ds. 1215/15).
W dniu przystąpienia do pracbudowlanych (...)zatelefonował doW. W. (1)z prośbą o potwierdzenie aktualności poczynionych wcześniej ustaleń. Oskarżony dokonał stosownego potwierdzenia, wskazując na zbliżający się termin końcowy oddania do użytku całej inwestycji.
(zeznaniaM. K., k. 2, 95, 263, 264).
W dniu 30 marca 2011 roku doszło do podpisania protokołu odbioru końcowego robót zleconych w dniu 19 października 2010 roku przezfirmę (...)z o.o. wykonawcy budowyB., tj.firmie (...)z o.o.
(protokół odbioru, k. 381 akt Ds. 1215/15).
W dniu 7 kwietnia 2011 roku oskarżonyW. W. (1)udzieliłP. S. (1)pełnomocnictwa do reprezentowaniaB.-C.i występowania w jego imieniu przed Urzędem MiastaS.jako strona w czynnościach dotyczących przebudowy drogi przyul. (...)wS., w związku z budową obiektu handlowo-usługowegoB.
(pełnomocnictwo, k. 363).
W dniu 8 kwietnia 2011 roku doszło do odbioru pasa drogowegoulicy (...)wS.po wykonaniu przebudowy drogi i budowy zjazdu. W skład komisji wchodzili:S. L. (1)iP. S. (3)(z Wydziału(...)i(...)Urzędu Miasta wS.),M. K. (1)(zfirmy (...)) iP. S. (1)(z ramieniafirmy (...)).
(protokół odbioru, k. 289-291 akt Ds. 215/15; zeznaniaM. K., k. 2 akt Ds. 1215/15; zeznaniaS. L., k. 476).
Tego samego dnia, tj. 8 kwietnia 2011 roku, z udziałem zleceniodawcy –(...) spółka akcyjna” oraz wykonawcy(...)C.Sp z o.o.” - spisano protokół odbioru robót związanych z przebudową zjazdu zulicy (...), pod którym podpisał się przedstawiciel inwestora – Inspektor NadzoruM. L., zaś z ramieniafirmy (...)oskarżonyW. W. (1)orazP. S. (1).
(protokół odbioru robót, k. 79 akt Ds. 1215/15).
W dniu 8 kwietnia 2011 rokuM. K. (1)wystawił fakturę VAT nr 2/04/2011 za wykonanie prac związanych z przebudową drogi i dobudową zjazdu zulicy (...)wS., opiewającą na kwotę 75.276 złotych. Jako termin zapłaty wskazano w dokumencie datę 29 kwietnia 2011 roku. Odbiór faktury pokwitowałP. S. (1).
(faktura-kopia, k. 20 akt Ds. 1215/15.; zeznaniaM. K., k. 2 akt Ds. 1215/15, k. 318; zeznaniaP. S., k. 434).
W dniu 11 kwietnia 2011 rokuW. W. (1)jako prezes spółki z o.o.(...)
C.wystawił na rzecz inwestora, tj.(...) Spółki Akcyjnej, fakturę VAT nr 017/2011 za wykonanie zjazdu zulicy (...)do obiektu handlowegoB..
(faktura – kopia, k. 78 akt Ds. 1215/15).
Z uwagi na bezskuteczny upływ terminu płatności faktury nr 2/04/2011M. K. (1)skontaktował się telefonicznie zW. W. (1), który zasygnalizował mu wówczas problemy finansowefirmy (...), lecz zaznaczył, iż ubiega się o kredyt i po jego uzyskaniu dokona stosownej płatności.
(zeznaniaM. K., k. 2 akt Ds. 1215/15, k. 95, 264, 316).
W dniu 4 kwietnia 2012 roku Sąd Rejonowy w Skierniewicach w sprawie o sygn. akt V GC 218/11 zasądził od pozwanej(...) Sp. z o.o.z siedzibą wP.na rzecz powodaM. K. (1)kwotę 75.276 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 8 kwietnia 2011 roku do dnia zapłaty, a nadto kwotę 1.126,05 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 11 czerwca 2011 roku do dnia zapłaty oraz obciążył pozwanego kosztami procesu. W dniu 27 marca 2013 roku Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie o sygn. akt XIII Ga 386/12 utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Skierniewicach. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy w Łodzi nadał klauzulę wykonalności prawomocnemu wyrokowi Sądu Rejonowego w Skierniewicach z dnia 4 kwietnia 2012 roku.
(odpisy wyroków wraz z uzasadnieniem oraz postanowienie k. 4-10 i k. 55-60 i k. 126 akt Ds. 1215/15).
W dniu 11 czerwca 2013 rokuM. K. (1)wystąpił do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Zgierzu z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi(...) Sp. z o.o.
(wniosek, k. 123-125 akt Ds. 1215/15).
Postępowanie egzekucyjne w sprawie o sygn. akt Km 30/13 zostało umorzone z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Pokrzywdzony do dnia dzisiejszego nie otrzymał żadnej kwoty z tego, co zostało zasądzone na jego rzecz w sprawie o sygn. akt V GC 218/11.
(zeznaniaM. K., k. 12 v akt Ds. 1215/15, k. 477; pismo, k. 13 akt Ds. 1215/15 ).
W dniu 8 kwietnia 2014 rokuW. W. (1)zaproponowałM. K. (1)spotkanie celem omówienia warunków rozliczenia długu, wskazując jednocześnie na problemy organizacyjne i finansowefirmy (...). Do spotkania doszło w dniu 6 maja 2014 roku, kiedy to ustalono ratalną spłatę zadłużenia do końca roku 2014.
(pismo, k. 114 akt Ds. 1215/15; notatka k. 116 akt Ds. 1215/15 ).
Kondycja finansowafirmy (...) Sp. z o.o.z siedzibą wP.w roku 2010 oraz w styczniu 2011 roku była krańcowo zła. Już w 2009 roku wystąpiły przesłanki obligujące zarząd do ogłoszenia upadłości firmy. Od tego czasu dalsza działalność firmy polegała na finansowaniu firmy i pokrywaniu strat poprzez zwiększanie zadłużenia bez możliwości jego pokrycia jakimikolwiek środkami własnymi. W ten sposób coraz większe koszty bankructwa firmy przerzucano na kolejnych wierzycieli, zaciągając u nich zobowiązania bez informowania o krytycznej kondycji firmy i braku możliwości regulowania zobowiązań.
W styczniu i lutym 2011 roku nie uległy zmianie środki własnefirmy (...)w stosunku do okresu wcześniejszego. JeżeliB.-C.zapłacił za roboty zleconefirmie (...)to dlatego, że sam – jako generalny wykonawca – otrzymał zapłatę od głównego inwestora. Powyższe nie wpływa na ocenę kondycji firmy, natomiast wpływa na nią m. in. to, że na koniec 2010 roku firma posiadała zadłużenie z tytułu podatków na kwotę około 800.000 złotych. Na początku 2011 roku nie nastąpiło żadne zdarzenie, które spowodowałoby zwiększenie kapitałów własnych firmy, a jedynie to mogło wpłynąć na poprawę jej kondycji finansowej. Realizacja zaciągniętych wcześniej zobowiązań nie oznacza, żeB.-C.był w dobrym stanie finansowym, gdyż firma finansowała się długiem zaciąganym u kolejnych kontrahentów.
(opinia biegłego z zakresu ekonomiki przedsiębiorstw, k. 253-278 akt Ds. 1215/15; k. 318-320;
OskarżonyW. W. (1)ma 73 lata, z zawodu jest inżynierem budownictwa. Jest żonaty, nie posiada nikogo na utrzymaniu. Obecnie utrzymuje się z emerytury w kwocie około 1500 złotych, nie posiada żadnego majątku. Oskarżony nie był dotąd karany, nie leczył się neurologicznie ani odwykowo, natomiast około 7-8 lat temu pozostawał pod opieką psychiatry w związku ze stanami lękowymi wywołanymi stresującą pracą. W roku 2013 oskarżony przeszedł udar mózgu.
(dane osobopoznawcze, k. 89, 93; dane o karalności, k. 451; opinia sądowo-psychiatryczna, k. 251; dokumentacja medyczna, k. 117-119 akt Ds. 1215/15).
W toku postępowania przygotowawczego oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że nie udzielał nikomu pełnomocnictwa do podpisania umowy o roboty budowlane zM. K. (1). Pokrzywdzonego poznał dopiero we wrześniu 2011 roku w toku sprawy cywilnej toczącej się przed Sądem Rejonowym w Skierniewicach. Dodał, iż nie znał pokrzywdzonego w okresie realizacji budowy marketuB.wS., nie przekazywał mu placu budowy ani dokumentacji technicznej na wykonanie zjazdu do marketu zulicy (...), wcześniej nie uzgadniał z nim wartości robót. Oskarżony wyjaśnił nadto, iż nie dokonywał odbioru robót od pokrzywdzonegoM. K. (1), jak również nie odebrał faktury za wykonane przez niego prace. W ocenie oskarżonego zawarta nieskutecznie w styczniu 2011 roku umowa pomiędzyB.-C.afirmą (...)przestała obowiązywać w lutym 2011 roku z uwagi na to, że do tego terminu wykonawca nie wywiązał się z umowy.W. W. (1)wskazał, że całość robót związanych z budową marketu Biedronka odebrał odfirmy (...)w dniu 30 marca 2011 roku i za całość tych robót zapłacił kwotę ustaloną w umowie. W ocenie oskarżonegoP. D. (1)– podpisując umowę zfirmą (...)należącą doM. K. (1)- nie działał w jego imieniu, lecz w imieniufirmy (...).
(wyjaśnienia oskarżonego, k. 350 akt Ds. 1215/15).
Przed sądem oskarżony złożył bardzo obszerne wyjaśnienia, w których podtrzymał to, co powiedział wcześniej w toku postępowania przygotowawczego, a nadto dodał, iż nie mógł oszukaćM. K. (1)z tego względu, że go nie znał a poza tym nawet gdyby doszło do zawarcia przedmiotowej umowy to wzbogaciłaby sięspółka (...), nie zaśW. W. (1). Oskarżony wyjaśnił, że w maju 2014 roku chciał się spotkać z pokrzywdzonym i omówić z nim ratalną spłatę zadłużenia z uwagi na to, żespółka (...)miała poblokowane przez komornika konta. Oskarżony podkreślił, że nigdy nie udzielał nikomu pisemnego bądź ustnego pełnomocnictwa do zawarcia umowy zfirmą (...). Wskazał, że pokrzywdzony nigdy nie przedstawił mu swojego kierownika robót. Ustosunkowując się do treści wysłanej przez pokrzywdzonego w dniu 22 lutego 2011 roku prośby o potwierdzenie umowy zawartej zP. D. (1)oraz do udzielonej drogą mailową przezW. G.odpowiedzi oskarżony wyjaśnił, że zapytanie to nie zostało wystosowane do niego jako prezesa spółkiB.-C.(ani też na jego adres mailowy), zaśW. G.(będący prywatnie jego zięciem) nie miał uprawnień do potwierdzenia zawarcia jakiejkolwiek umowy.W. W. (1)stwierdził także, iż nie może być tak, że „jakiś pracownik od betoniarki” podpisze w jego imieniu umowę, za którą on miałby później odpowiadać.
Oskarżony wyjaśnił, że zawarta w dniu 19 października 2010 roku umowa dotycząca budowyB.wS., podpisana pomiędzyspółką (...)aspółką (...), obejmowała całość robót, w tym również wykonanie zjazdu zulicy (...)do marketu. Odbiór całości umówionych prac miał miejsce w dniu 30 marca 2011 roku i za całość tych pracB.-C.zapłaciłM.kwotę 2.019, 000 złotych.
W. W. (1)zakwestionował także fakt złej kondycji(...) spółki (...)w styczniu 2011 roku twierdząc, iż w maju 2011 roku na stanie spółki znajdowało się 600 000 złotych. Dodał, że gdyby odzyskał pieniądze, które są mu winni wierzycielespółki (...), to zapłaciłby stosowną kwotę na rzeczM. K. (1).
Oskarżony wyjaśnił również, iż był kierownikiem budowy w czasie, kiedy pokrzywdzony wykonywał zjazd zulicy (...), ale nie widział w tym czasie ani samego pokrzywdzonego ani też żadnego jego pracownika. Widział osoby pracujące przy budowie drogi, pytał ich, czy mają stosowne dokumenty oraz czy wiedzą co robić, lecz myślał, że stanowią oni jedną grupę razem z pracownikamiM.wykonującymi pozostałą część inwestycji. PonadtoK. K.(pracującemu wfirmie (...)) zadał pytanie o to, kto wykonuje budowę zjazdu, na które otrzymał odpowiedź „my”, co wskazywało nafirmę (...).
Oskarżony nie pamiętał dokładnie okoliczności zapoznania się przez niego z fakturą wystawioną przezfirmę (...)w związku z wykonanymi pracami; twierdził, że najprawdopodobniej ją odesłał lub zlecił to swojemu pracownikowi. Wyjaśnił przy tym, że faktura ta nie została zaksięgowana.
Na pytanie oskarżyciela posiłkowego oskarżony zaprzeczył, jakoby potwierdzał telefonicznie fakt zawarcia umowy zM.oraz zlecał jak najszybsze przystąpienie do prac.
Oskarżony nie potrafił odpowiedzieć na pytanie, czy podczas jego nieobecności ktoś na budowie posługiwał się jego pieczątką.
Oskarżony wyjaśnił, że w czasie, gdy pokrzywdzony wykonywał swoje prace (tj. w marcu 2011 roku), nieskutecznie zawarta umowa ze stycznia 2011 roku już nie obowiązywała, bowiem pokrzywdzony nie wykonał zobowiązania w określonym pierwotnie terminie, jak również nie został umownie ustalony nowy termin wykonania prac.
Wskazał, iż pokrzywdzony przed rozpoczęciem robót nie przedstawił mu – jako kierownikowi budowy – jego kierownika budowy, a nadto, że oskarżony nie przekazał mu protokolarnie placu budowy. Oskarżony zasugerował, że pokrzywdzony wykonywał prace na rzeczfirmy (...), jako jej podwykonawca.
Dodał, że jeśli pokrzywdzony twierdzi, iż kontaktował się z nim telefonicznie przed przystąpieniem do robót, to był to raczej kontakt na telefonK. J., który wfirmie (...)zajmował się działalnością związaną z budową basenów kąpielowych, nie zaś na telefon komórkowy oskarżonego.
Ustosunkowując się do treści pełnomocnictwa udzielonego przez niegoP. S.w dniu 7 kwietnia 2011 roku oskarżony wyjaśnił, że podczas odbioru pasa drogi przez Urząd Miasta musiał być obecny ktoś z ramienia generalnego wykonawcy i dlatego prezesfirmy (...)poprosił go o udzielenie pełnomocnictwaP. S.. Następnie oskarżony zmienił stanowisko i stwierdził, że kwestionuje dokument pełnomocnictwa udzielonegoP. S.w dniu 7 kwietnia 2011 roku choćby z tego względu, iż nie pojawił się on na wcześniejszym etapie postępowania. Zaprzeczył, by udzielił takiego pełnomocnictwa i wskazał, żeP. S.posiadał pełnomocnictwo jedynie odfirmy (...) spółka akcyjna” jako inwestora. Zakwestionował także wiarygodność dokumentu twierdząc, że nie jest to oryginał, bowiem na oryginale byłyby na drugiej stronie kartki ślady długopisu.
W odniesieniu z kolei do treści sporządzonego w dniu 8 kwietnia 2011 roku protokołu odbioru robót przez zleceniodawcę –(...) spółka akcyjna” oraz wykonawcę(...)C.Sp z o.o.” (pod którym podpisał się przedstawiciel inwestora – Inspektor NadzoruM. L., zaś z ramieniafirmy (...)oskarżonyW. W. (1)orazP. S. (1)), oskarżony nie potrafił wyjaśnić, dlaczego znajduje się na nim jego podpis obok podpisuP. S.. Zaprzeczył swojemu udziałowi w czynności odbioru.
(wyjaśnienia oskarżonego, k. 89-94, 165-166, 262, 315, 396, 430).
Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się w głównej mierze na zeznaniach pokrzywdzonegoM. K. (1), zeznaniachP. D. (1),P. S. (1)iL. M. (2), w pewnej mierze także na zeznaniachS. L. (1), na treści pisemnej i ustnej opinii biegłego z zakresu księgowości, a nadto na obiektywnych dowodach z dokumentów w postaci umów, faktur, pełnomocnictw, dokumentów księgowychspółki (...), odpisów wyroków, protokołów odbioru robót.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że jako całkowicie szczere i wyczerpujące jawią się zeznania pokrzywdzonegoM. K. (1)w zakresie dotyczącym nawiązania przez niego współpracy zfirmą (...). Faktem jest, że zeznania złożone przez pokrzywdzonego w toku postępowania przygotowawczego były bardziej szczegółowe aniżeli te złożone na rozprawie, jednak zdaniem Sądu stanowi to naturalną konsekwencję zacierania się pewnych szczegółów w pamięci ludzkiej, zwłaszcza, że depozycje świadka dotyczyły początku 2011 roku, a zatem okresu oddalonego od rozprawy o około 5 lat. Dokonując oceny zeznańM. K. (1)Sąd weryfikował je treścią obiektywnych dowodów z dokumentów wskazujących na przebieg gospodarczych relacji pomiędzy pokrzywdzonym aspółką (...)z siedzibą wP.. We wskazany wyżej sposób dokonano wyjaśnienia drobnych rozbieżności w zeznaniachM. K. (1)(dotyczących np. daty podpisania umowy o wykonanie zjazdu zulicy (...)), poczytując ich występowanie – podobnie zresztą jak oświadczenia świadka co do tego, że składając zeznania na Policji lepiej pamiętał szczegóły współpracy z oskarżonym – jako wyraz odpowiedzialności za wypowiadane przed Sądem słowa, nie zaś jako element stanowiący podstawę do podważenia waloru wiarygodności.

M. K. (1)zeznał, że na początku roku 2011 zgłosili się do niego dwaj przedstawicielefirmy (...), wykonującej inwestycję w postaci budowy marketuB.wS., z pytaniem o możliwość nawiązania współpracy w zakresie budowy zjazdu zulicy (...)w kierunku marketu. Z uwagi na to, żeZakład (...)z siedzibą wS.zajmuje się wykonywaniem tego typu prac,M. K. (1)od początku był zainteresowany współpracą zB.-C.. Zeznania pokrzywdzonego dotyczące okoliczności negocjowania przez niego umowy o roboty budowlane, jak również warunków jej zawarcia, pozostają w całkowitej korelacji z treścią zeznań świadkówP. D. (1)iP. S. (1)(tj. osób, które w styczniu 2011 roku były pracownikamiB.-C.), którym – jak sami podali – prezesW. W. (1)zlecił znalezienie firmy, która podjęłaby się wykonania zjazdu zulicy (...)do marketuB.. W tym kontekście podkreślenia wymaga całkowicie naturalny fakt niepamięci pokrzywdzonego w zakresie dokładnych danych osobowych tych mężczyzn, z którymi miał do czynienia w styczniu 2011 roku (a niekiedy wręcz mylenie czy też zamienne wskazywanie ich imion i nazwisk, np. zamiast naP. D. (1)iP. S. (1)pokrzywdzony wskazywał naP. D. (3)iP. S. (4), myliły mu się również czynności podejmowane konkretnie przez każdego z tych mężczyzn, co jednak w żadnym razie nie deprecjonuje zeznań pokrzywdzonego, jako że owe szczegóły były możliwe do ustalenia na podstawie znajdujących się w aktach dokumentów, zaś charakter drobnych pomyłek dodatkowo przeczy – w ocenie Sądu – swoistej teorii spisku, jaką w toku niniejszego postępowania prezentował oskarżony, a mianowicie temu, by pokrzywdzony pozostawał ze świadkami w jakimś układzie, a nawet działał na ich zlecenie (w takiej sytuacji świadek doskonale znałby wszystkie dane świadków, a tymczasem – jak sam zeznał – ostatnio widział się z nimi kilka lat temu na rozprawie przed sądem cywilnym).
ŚwiadekM. K. (1)zeznał na rozprawie, że pracownicyB.-C.– kontaktując się z nim – od razu wskazali, że działają na zlecenie prezesa spółkiW. W. (1)(legitymowali się odpisem z KRS-u, pieczątką firmy, dysponowali całą dokumentacją budowy) i żeP. D. (1)w trakcie negocjacji umowy zM.kontaktował się z oskarżonym. Również te depozycje świadka znajdują potwierdzenie w zeznaniachP. D. (1)(który podał w postępowaniu przygotowawczym i na rozprawie, żeW. W. (1)zlecił rozmowy zM., wiedział o nich a nadto pozostawał w telefonicznym kontakcie ze świadkiem) iP. S. (1)(który także wskazał na fakt telefonicznego kontaktu oskarżonego zP. D. (1)).
W procesie oceny zeznańM. K. (1),P. D. (1)iP. S. (1)pojawiły się wątpliwości co do tego, czyP. D. (1)(który ostatecznie podpisał z pokrzywdzonym umowę o wykonanie zjazdu zulicy (...)do marketu) posiadał pisemne pełnomocnictwo do zawierania tego typu umów udzielone przez oskarżonegoW. W. (1). PokrzywdzonyM. K. (1)wskazywał zarówno na rozprawie, jak i wcześniej w toku postępowania przygotowawczego, żeP. D. (1)nie posiadał pełnomocnictwa pisemnego, podczas gdyP. D. (1)twierdził przeciwnie (tj., że takowe posiadał i oddał je mocodawcy w chwili ustania współpracy), natomiast zeznaniaP. S. (1)były w tym zakresie mało jednoznaczne. Sąd podjął wszelkie próby wyjaśnienia owych wątpliwości (w szczególności poprzez uzupełniające przesłuchanie świadków, ale również szczegółową analizę akt sprawy cywilnej o sygn. V GC 218/11), jednak w znacznej mierze świadkowie zasłaniali się w tym zakresie niepamięcią, co nie dziwi z uwagi na to, że – jak już była wcześniej mowa – od przedmiotowych zdarzeń upłynął okres ponad 5 lat. W konsekwencji w procesie rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy Sąd przyjął wersję najbardziej korzystną dla oskarżonego i prezentowaną przez niego samego, zgodnie z którą świadekP. D. (1)nie dysponował pisemnym pełnomocnictwem udzielonym przez oskarżonegoW. W. (1)do zawierania umów o roboty budowlane.
Z drugiej jednak strony – w świetle konsekwentnych zeznań świadków - nie budziło żadnych wątpliwości to, żeP. D. (1)iP. S. (1)otrzymali od swojego pracodawcy ustne polecenie znalezienia na miejscowym rynku firmy, która podjęłaby się wykonania zjazdu zulicy (...), a gdy taką firmę znaleźli – do zawarcia z nią stosownej umowy.
Zeznania trzech wymienionych wyżej świadków korelują z treścią obiektywnych dowodów z dokumentów w postaci wydruku korespondencji mailowej pomiędzyP. D. (1)aW. G.(o roli tego ostatniego będzie mowa w dalszej części niniejszych rozważań), wskazującej na fakt przedłożenia przezP. D. (1)projektu umowy zM.do zatwierdzenia kierownictwuspółki (...).
Z zeznań pokrzywdzonego, a także z treści wydruków ze skrzynki mailowej wynika, że w dniu 22 marca 2011 rokuM. K. (1)wystąpił dofirmy (...)z prośbą o potwierdzenie zawarcia umowy na wykonanie zjazdu zulicy (...)podpisanej przezP. D. (1). Pokrzywdzony zadeklarował jednocześnie rozpoczęcie prac zgodnie z wcześniej poczynionymi ustaleniami. W dniu 23 marca 2011 rokuM. K. (1)otrzymał drogą mailową z adresu w.grobelny@kdf-wg.pl odpowiedź na swoje wcześniejsze zapytanie potwierdzającą, iżP. D. (1)jest pełnomocnikiemspółki (...)umocowanym do podpisania zM. K. (1)umowy. Pod treścią wiadomości mailowej widniało imię i nazwisko oskarżonego jako Prezesa Zarządu SpółkiB.-C..
W ocenie pokrzywdzonego treść owego maila stanowiła potwierdzenie zawarcia w styczniu 2011 roku umowy na wykonanie zjazdu zulicy (...), co w ocenie sądu wydaje się całkowicie logicznym i racjonalnym.
Wskazać trzeba, że – w świetle dokumentacji załączonej przez Urząd MiastaS.- w dniu 25 stycznia 2011 rokuM. K. (1)wystąpił do urzędu o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu wykonania zjazdu zulicy (...)do obiektu Biedronka. Decyzją z dnia 26 stycznia 2011 roku odmówiono udzielenia zezwolenia z uwagi na panujące warunki atmosferyczne. Pismem z dnia 2 lutego 2011 rokuM. K. (1)poinformowałB.-C.o treści decyzji odmownej Prezydenta MiastaS., wskazując jednocześnie, iż w razie zmiany warunków atmosferycznych wystąpi ponownie o udzielenie zezwolenia na zajęcia pasa drogowegoulicy (...).M. K. (1)zaznaczył również, iż w związku z zaistniałymi utrudnieniami, niezależnymi od obu stron podpisanej wcześniej transakcji, wyraża gotowość do obustronnego rozwiązania umowy. OstatecznieM. K. (1)zostało udzielone zezwolenie na zajęcie pasa ruchuulicy (...)obejmujące okres od dnia 23 marca 2011 roku do dnia 26 marca 2011 roku. W związku z uzyskaniem tego zezwolenia, jak również mając na względzie fakt upływu określonego czasu od zawarcia umowy zB.-C.(dodatkowo – za pośrednictwemP. D. (1), nie zaś bezpośrednio z prezesem firmy), pokrzywdzony uznał za zasadne wystosowanie doB.-C.zapytania o to, czy istotnie osoba, z którą podpisał wcześniej umowę o wykonanie określonych robót – jest osobą umocowaną do dokonywania tego rodzaju czynności. Na terminie ostatniej rozprawy w dniu 22 lutego 2017 roku pokrzywdzony wyjaśnił przekonująco, że szukał dodatkowego potwierdzenia zawartej wcześniej umowy z tego względu, iż kontrakt ten miał charakter bezzaliczkowy i był zawarty z firmą spoza lokalnego rynku, co wiązało się z pewnym dodatkowym ryzykiem.
Otrzymując w dniu 23 marca 2011 roku drogą mailową odpowiedź na swoje wcześniejsze zapytanie potwierdzającą, iżP. D. (1)jest pełnomocnikiemspółki (...)umocowanym do podpisania zM. K. (1)umowy, pokrzywdzony miał prawo przypuszczać, że zawarta wcześniej umowa jest skuteczna i w oparciu o nią przystąpić do zleconych robót (zwłaszcza, iż tytuł tej odpowiedzi odnosił się wprost do zapytania wystosowanego przez pokrzywdzonego i brzmiał: „Re: potwierdzenie zawarcia umowyB.”).
Dodatkowo w swoich zeznaniach pokrzywdzony wielokrotnie wskazywał, że przed przystąpieniem do prac osobiście, telefonicznie kontaktował się z oskarżonymW. W. (1)celem potwierdzenia aktualności zlecenia i takie potwierdzenie otrzymał. Rozmowa taka miała miejsce także w dniu 23 marca 2011 roku, tj. tuż przed wysłaniem pracowników pokrzywdzonego na teren budowy, kiedy to oskarżony wskazał nadto na konieczność terminowego zakończenia inwestycji. Zapytany o numer telefonu, na który kontaktował się z oskarżonym, pokrzywdzony wskazał numer, w zakresie którego oskarżony wyjaśnił, że nie dysponował nim w tamtym okresie a na potwierdzenie swoich słów załączył kopię umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, z której istotnie wynika przyznanieW. W. (1)owego numeru w okresie późniejszym, tj. w 2012 roku. Powyższe nie deprecjonuje jednak zeznańM. K. (1)z następujących względów: po pierwsze dlatego, że - jak sam wskazał - możliwa jest sytuacja, iż zastąpił w książce telefonicznej numer telefonu oskarżonego innym, pod którym kontaktował się z nim w późniejszym okresie, po wtóre dlatego, że z uwagi na upływ czasu nie można było uzyskać billingów z tego telefonu, jak również uzyskać odpowiedzi na pytanie o to, jaki podmiot korzystał w styczniu 2011 roku z telefonu wskazanego przez pokrzywdzonego. Sam oskarżony podał przy tym na jednym z terminów rozpraw, że być może podanym numerem telefonu posługiwał się w tamtym okresie jego wspólnik,K. J., co nie pozwala wykluczyć wersji pokrzywdzonego, zgodnie z którą kontaktował się z oskarżonym pod numerem telefonuspółki (...)z siedzibą wP..
Podkreślenia wymaga fakt, iż także świadekP. S. (1)wskazał, że pokrzywdzony przed przystąpieniem do robót kontaktował się zW. W. (1).
PokrzywdzonyM. K. (1)zeznał wreszcie, iż po podpisaniu protokołu odbioru robót w dniu 8 kwietnia 2011 roku wręczył fakturę za wykonane praceP. S. (1)(a więc tej osobie, która z ramienia(...)podpisała się na samym protokole odbioru), co znajduje potwierdzenie w treści załączonych do akt sprawy dokumentów. Do dnia dzisiejszego pokrzywdzony nie otrzymał zapłaty za wykonane prace, a kiedy kontaktował się zW. W. (1)wkrótce po upływie terminu zapłaty wskazanego na fakturze, prezesB.-C.wskazał na trudną sytuację finansową spółki, deklarując jednocześnie chęć zapłaty.
W całkowitej opozycji do zeznań pokrzywdzonego stoją wyjaśnienia oskarżonegoW. W. (1), które jednak, w ocenie Sądu, nie zasługują na walor wiarygodności i stanowią wyraz linii obrony przyjętej przez tego oskarżonego na użytek niniejszego postępowania.
Na wstępie oskarżony stwierdził, że w pierwszej połowie roku 2011 nie znał pokrzywdzonegoM. K. (1)a tym samym nie mógł go w żaden sposób oszukać. Wyjaśnieniom tym przeczą zeznaniaP. D. (1), który wielokrotnie podkreślał, że w procesie negocjacji umowy zfirmą (...)wielokrotnie kontaktował się z prezesemB. W.W.celem konsultacji szczegółowych warunków umowy. Okoliczność tę potwierdził takżeP. S. (1). Z uznanych za wiarygodne zeznań pokrzywdzonego wynika nadto, że on sam także kontaktował się telefonicznie z oskarżonym, zanim w ogóle przystąpił do realizacji umowy. Niezależnie od tego zauważyć należy, że nawet gdyby oskarżony nie poznał osobiście pokrzywdzonego w roku 2011, to nie wyklucza to przecież faktu skutecznego podpisania z nim umowy za pośrednictwem pełnomocnika –P. D. (1)z oszukańczym zamiarem niewywiązania się z tego kontraktu w drodze zatajenia okoliczności związanych ze złą kondycją(...) spółki (...).
W odniesieniu do umowy zawartej w styczniu 2011 roku zPrzedsiębiorstwem (...)oskarżony wyjaśnił początkowo, że umowa ta nigdy go nie obowiązywała, bowiem nie została zawarta w jego imieniu przez prawidłowo umocowane osoby, później zaś dodał, że umowa ta wygasła z dniem 11 lutego 2011 roku, wskutek niewykonania przez pokrzywdzonego umówionych robót w pierwotnie uzgodnionym terminie.
Kwestia prawidłowego umocowania pracowników oskarżonego w zakresie podpisania umowy zM. K. (1)była przedmiotem zainteresowania sądu cywilnego – Sądu Rejonowego w Skierniewicach orzekającego w sprawie V GC 218/11, który przesądził ją w sposób pozytywny. Jakkolwiek sąd karny orzekający w przedmiotowej sprawie nie jest związany ustaleniami poczynionymi w innym procesie przez sąd cywilny, to jednak zważyć należy, że - jak już wyżej była o tym mowa - z zeznań świadkówM. K. (1),P. S. (1)iP. D. (1)w sposób jednoznaczny wynika, że ten ostatni był ustnie upoważniony przez prezesaB.-C.do podpisania umowy zM.i działał na wyraźne zlecenie oskarżonego.
Nawet jeśli by przyjąć, że zawarta w styczniu 2011 roku umowa o wykonanie zjazdu zulicy (...)wygasła wskutek okoliczności podanych przez oskarżonego, to przecież mailem z marca 2011 roku pokrzywdzony zwrócił się dospółki (...)o potwierdzenie obowiązywania tejże umowy (i umocowaniaP. D. (1)), które otrzymał, także drogą mailową.

W. W. (1)wyjaśnił, że w tamtym okresiespółka (...)posługiwała się dwoma adresami mailowymi, przy czym tym, którym posługiwał się on sam, był adres poreba2@op.pl. (...)zaprzeczył, by dotarła do niego wiadomość mailowa wysłana przez pokrzywdzonego w dniu 22 marca 2011 roku na adres(...)Jednocześnie wskazał, żeW. G.nie był osobą umocowaną do potwierdzania tego typu zapytań.
Tymczasem z zeznań świadków (m. in.L. M. (2), k. 331, 268, 269) wynika, żeW. G.(prywatnie zięć oskarżonego) był uznawany za tzw. wiceprezesaspółki (...). Był on osobą świetnie zorientowaną w przebiegu całej inwestycji związanej z budowąB.wS., wynajmował w tym mieście mieszkanie, nadzorował prace budowlane, wypłacał pracownikom wynagrodzenia. Z zeznań świadkaP. D. (1)oraz z dokumentu w postaci wydruku ze strony internetowej wynika, że to właśnieW. G.świadek wysłał w dniu 22 stycznia 2011 roku wzór umowy zM.. ŚwiadekP. S. (1)podał z kolei, że w całym okresie pracy wS.kontaktował się we wszystkich sprawach zW. W. (1)i właśnieW. G., który „wiedział wszystko na temat tej budowy” (k.199c). Na rozprawie ten sam świadek dodał, żeW. G.zajmował się finansowaniem części budowy (k. 394).
W tym kontekście absolutnie nie zasługują na wiarę twierdzenia oskarżonego w zakresie tego, iż jego zięć nie był uprawniony do potwierdzenia umowy zawartej zM. K. (1)w styczniu 2011 roku, co nastąpiło przecież w odpowiedzi na zapytanie wystosowane przez tego ostatniego na oficjalny adres mailowyspółki (...)z siedzibą wP., a nie np. na prywatny adresW. G.. Jeśli ten ostatni miał dostęp do korespondencji odbieranej drogą mailową przezspółkę (...), jeśli był osobą zorientowaną w przebiegu całej inwestycji, obecną na budowie, wypłacającą wynagrodzenia pracownikom, to nie sposób podzielić stanowiska oskarżonego, żeW. G.był jedynie jednym z podwykonawców spółki, prowadzącym kancelarię finansową.
W tym miejscu Sąd pragnie poczynić następującą uwagę o charakterze ogólnym. Otóż zapoznając się z wyjaśnieniami oskarżonego, składanymi obszernie na każdym terminie rozprawy, jak również z treścią jego licznych pism, łatwo odnieść wrażenie, iż oskarżony starał się prezentować okoliczności niniejszej sprawy w taki sposób, jakby wszystkie one działy się niejako poza nim, bez jego udziału, bez jego wiedzy, a tym samym również w sposób przez niego niezawiniony. Oskarżony zwracał często uwagę, że nie może być tak, że „jakiś pracownik od betoniarki” podpisze umowę, za którą on ma odpowiadać, albo, że jakiś pracownik posłuży się pieczątką firmy a on jako prezes ma ponosić tego konsekwencje. Tymczasem zauważyć wypada dwie okoliczności: po pierwsze to, żespółka z o.o. (...)była głównym wykonawcą inwestycji polegającej na budowie marketuB.wS., po wtóre zaś oskarżonyW. W. (1)– jako prezesB.-C.- był kierownikiem budowy w okresie, w którym swoje prace wykonywał pokrzywdzonyM. K. (1). Podnoszone przez oskarżonego okoliczności dotyczące jego niewiedzy na temat tego, kto w istocie wykonał prace budowlane w postaci prawoskrętu zulicy (...), na czyje działał zlecenie, jak doszło do zawarcia kontraktu i jakie były jego warunki, w świetle przytoczonych wyżej faktów, wydają się co najmniej naiwne. Z wyjaśnień oskarżonego wynika na przykład, żespółka (...)dysponowała w tamtym okresie dwoma numerami telefonów, z których jednym posługiwał się on, drugim zaś jego wspólnikK. J.. Nadto spółka korzystała z dwóch adresów mailowych, przy czym oskarżony odbierał pocztę jedynie na jeden z nich, podczas gdy drugi (adres:(...)) związany był z inną gałęzią działalności spółki, tj. z budową basenów kąpielowych. Jednocześnie pokrzywdzonyM. K. (1)miał o tyle „pecha”, że zarówno, gdy kontaktował się z władzami spółki telefonicznie, jak i gdy kierował do niej określoną korespondencję mailową, czynił to nie na ten adres lub numer telefonu, z którego akurat korzystał oskarżony, ale na ten drugi – niewłaściwy, do którego oskarżony nie miał dostępu. Jeśli zważyć, że pokrzywdzony kontaktował się zespółką (...)tylko na takie adresy, które widniały na oficjalnej, ogólnie dostępnej stronie internetowej spółki, wyjaśnienia oskarżonego o jego braku wiedzy czy też w ogóle nieznajomości osobyM. K. (1)w żadnym razie nie zasługują na wiarę.
Z wyjaśnień tych łatwo było nadto odczytać pojawiającą się dość często sugestię w zakresie tego, iżP. D. (1)iP. S. (1)z pewnością nie działali na rzecz oskarżonego, lecz innego podmiotu, przy czym niekiedy oskarżony sugerował, że mężczyźni ci współpracowali zfirmą (...)(tj. podwykonawcą inwestycji), niekiedy zaś, że zespółką (...) sp. z o.o.(tj. inwestorem). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynikają tymczasem żadne okoliczności wskazujące na współpracę tych osób (w zakresie dotyczącym podpisania umowy zfirmą (...)) na rzecz innych podmiotów, aniżeli prezes spółkiB.-C.. Wskazane wyżej sugestie należało zatem poczytać jako mające na celu li i jedynie uniknięcie odpowiedzialności karnej przez oskarżonegoW. W. (1).
Wskazując na pismo zawarte na karcie 378 akt sprawy Ds. 1215/15 (wystosowane przezL. M. (2)doB.-C.) oskarżony wnioskował na przykład, że z uwagi na zawartą w nim informację o tym, że nadawca „darzy ogromnym szacunkiem”P. D. (1), ten ostatni pracował w istocie dlafirmy (...), nie zaś dlaspółki (...). Tymczasem uwadze oskarżonego umknęło to, iż pismo to zostało skierowane doW. W. (1)jako prezesaB.-C.(a nie doP. D. (1)), a nadto, że takim samym szacunkiem – stosownie do treści pisma – jego nadawca darzy takżeW. G., a przecież oskarżony nie wnioskował z tego faktu o tym, iżbyW. G.(a zatem jego zięć) także współpracował zfirmą (...)lub inną pozaB.-C..
Na rozprawie w dniu 18 lipca 2016 roku oskarżony zaprezentował stanowisko, zgodnie z którymP. S. (1)był osobą działającą na rzeczspółki (...)i (...) Spółka Akcyjna, tj. głównego inwestora, za czym przemawiać ma treść pełnomocnictwa udzielonego mu przez tę spółkę w dniu 7 stycznia 2011 roku. W odniesieniu do tej argumentacji zauważyć należy, iż po pierwsze – pełnomocnictwo to (k. 163) nie obejmowało upoważnienia do podpisywania w imieniu(...)jakichkolwiek umów, po drugie – to nieP. S. (1), leczP. D. (1), zawarł zfirmą (...)umowę na wykonanie zjazdu zulicy (...), zaś ten ostatni nie współpracował zespółką (...)w żaden sposób, w tym również nie działał w charakterze jej pełnomocnika (na co wskazuje pismo z k. 255).
Na końcowym etapie postępowania oskarżony poinformował, że w Prokuraturze Rejonowej w Poznaniu złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przezP. D. (1)iP. S. (1), co w ocenie sądu rodzi dwa dodatkowe pytania: dlaczego oskarżony zdecydował się uczynić to tak późno (skoro wiedzę o ich nieprawidłowym działaniu musiał powziąć co najmniej wtedy, gdy dowiedział się o roszczeniachM. K. (1)) i dlaczego stosownym zawiadomieniem nie objął również osobyW. G.(który przecież, jak wyjaśnił, działał w imieniu oskarżonego bez jakiegokolwiek umocowania a wskutek jego działań oskarżony został obciążony odpowiedzialnością cywilną z tytułu wykonania umowy, której w istocie nie miał zamiaru zawierać).
Zaprzeczając znajomości osobyM. K. (1)oskarżony zaprzeczył jednocześnie, by rozmawiał z nim wiosną 2011 roku i deklarował wówczas chęć zapłaty za wykonane roboty pod warunkiem poprawy sytuacji finansowej. Wyjaśnieniom tym Sąd odmówił wiary z tego względu, że pozostają w sprzeczności ze szczerymi zeznaniamiM. K. (1), który konsekwentnie twierdził, że po upływie terminu zapłaty wynikającemu z faktury nr 2/04/2011 telefonował do prezesaB.-C.i uzyskał wówczas zapewnienie zapłaty z chwilą uzyskania przez spółkę określonych środków pieniężnych. Z dokumentów załączonych do akt sprawy wynika, że oskarżonyW. W. (2)deklarował zamiar zapłaty zobowiązań wynikających z umowy zawartej zM. K. (1)także w dniu 8 kwietnia 2014 roku, kiedy to wyszedł z propozycją spotkania, do którego doszło ostatecznie w dniu 6 maja 2014 roku. W 2014 roku oskarżony ponownie powoływał się na problemy(...) spółki (...)i na nieregulowanie zobowiązań przez kontrahentów spółki, a zatem na te same okoliczności, na które zwracał uwagę w swoich zeznaniach pokrzywdzony, w odniesieniu do jego rozmowy z oskarżonym wiosną 2011 roku. Na pytanie Przewodniczącej o to, co ostatecznie skłoniło oskarżonego do skontaktowania się z pokrzywdzonym celem omówienia warunków rozliczenia długu,W. W. (1)wyjaśnił, że myślał, iż zapłaci pokrzywdzonemu 10-15 tys. złotych, wskutek czegoM. K. (1)„odpuści” sprawę. Na pytanie swojego obrońcy oskarżony dodał, że w 2014 roku pokrzywdzony dysponował już stosownym tytułem wykonawczym w postaci wyroku sądu cywilnego, a zatem nie miał innego wyjścia jak po prostu „dogadać się” z nim w kwestii zapłaty.
W ocenie Sądu nie zasługiwały na wiarę także te twierdzenia oskarżonego, w których zaprzeczał, by zapoznał się z fakturą nr 2/04/2011 wystawioną przezM. K. (1)w dniu 8 kwietnia 2011 roku, tj. w dniu protokolarnego odbioru pasa drogi – zjazdu zulicy (...). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że odbioru owej faktury dokonałP. S. (1)(jego podpis znajduje się na dokumencie), który w dalszym ciągu współpracował z oskarżonymW. W. (1)i reprezentowałspółkę (...), o czym świadczy choćby treść pełnomocnictwa udzielonego mu w dniu 7 kwietnia 2011 roku, a także podpisP. S.widniejący na dwóch sporządzonych w dniu 8 kwietnia 2011 roku protokołach odbioru prac: po pierwsze protokole odbioru zjazdu zulicy (...)odfirmy (...)przez Urząd Miasta wS.(gdzieP. S. (1)występował z ramieniafirmy (...)) i po drugie protokole odbioru prac odfirmy (...)przez głównego inwestora, tj.(...)
S.Akcyjną (gdzie podpisP. S. (1)widnieje obok podpisu samegoW. W. (1)). Jednocześnie zarównoP. S. (1), jak iP. D. (1)konsekwentnie podnosili, iż zaraz po otrzymaniu faktury odM. K. (1)wręczyli ją oskarżonemu. Świadkowie podali, że nie posiadają żadnego dokumentu potwierdzającego odbiór faktury przezW. W. (1), jako że normalną sytuacją w ich wzajemnych kontaktach był fakt przekazywania określonych dokumentów, w tym faktur, bez stosownego, każdorazowego pokwitowania, co w ocenie Sądu nie wydaje się niczym nietypowym czy nadzwyczajnym. Jeśli zeznaniaP. S. (1)iP. D. (1)odnośnie przekazania faktury nr 2/04/2011 oskarżonemuW. W. (1)zestawić z depozycjamiM. K. (1), który wskazywał na fakt telefonicznej rozmowy z oskarżonym w maju 2011 roku (w toku której ten ostatni nie kwestionował w żaden sposób należności, a jedynie wskazywał na problemy finansowe spółki), to logicznym jest, że przed tą rozmową oskarżony musiał powziąć wiedzę o fakturze wystawionej wcześniej przezM. K. (1).
Wyjaśnienia oskarżonego dotyczące faktury wystawionej przezfirmę (...)należało ocenić w kontekście zeznań świadkaB. K., którą sąd przesłuchał na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 roku właśnie na okoliczności dotyczące zachowania oskarżonego wobec faktu otrzymania dokumentu do zapłaty. W zasadzie zeznania świadka potwierdziły wersję oskarżonego dotyczącą jego woli odesłania fakturyM. K. (1). W odniesieniu do zeznańB. K.podkreślenia wymagają jednak następujące okoliczności: po pierwsze fakt, że świadek sama przyznała, iż po otrzymaniu wezwania na rozprawę kontaktowała się z oskarżonym celem ustalenia przedmiotu niniejszego postępowania (co pozwala wnioskować o uzgodnieniu treści jej zeznań z wyjaśnieniami oskarżonego, a przynajmniej o braku obiektywizmu świadka), po wtóre zaś to, iż w znacznej mierze zeznaniaB. K.okazały się nieracjonalne. Przede wszystkim wątpliwości sądu wzbudziły twierdzenia świadka o tym, że po otrzymaniu (drogą pocztową) faktury wystawionej przezZakład (...)z siedzibą wS.oskarżony polecił jej wyjaśnienie treści tego dokumentu z prezesemfirmy (...)(co świadek uczyniła), a następnie odesłanie dokumentu z powrotem do nadawcy. Gdyby w istocie było tak, że oskarżony kwestionował tę fakturę z uwagi na brak oparcia w zawartym uprzednio kontrakcie, to najbardziej logicznym, rozsądnym, wręcz oczywistym sposobem postępowania w tejże sytuacji winno być skontaktowanie się z wystawcą faktury, tj.M. K. (1), czego tymczasem świadekB. K.nie uczyniła ani na polecenie oskarżonegoW. W. (1), ani też z własnej inicjatywy.
Odrębną część wyjaśnień oskarżonego stanowiły te dotyczące kontraktu zawartego pomiędzyspółką (...)afirmą (...), tj. podwykonawcą budowyB..W. W. (1)wskazywał, że w dniu 19 października 2010 roku zawarł zPrzedsiębiorstwem (...)umowę, na mocy którejM.zobowiązał się do wykonania całości inwestycji polegającej na wybudowaniu marketu Biedronka, w tym również na wykonaniu zjazdu zulicy (...). W ocenie oskarżonegoM.wywiązał się ze swojego zobowiązania w całości, odbiór prac nastąpił w dniu 30 marca 2011 roku, zaśB.-C.zapłacił kontrahentowi całość umówionego wynagrodzenia w kwocie 2.019,100 złotych.
Przytoczonym wyjaśnieniom oskarżonego przeczą tymczasem zeznania zarówno samegoL. M. (2)– prezesafirmy (...), jak również zeznaniaP. S. (1)iP. D. (1). Ci ostatni konsekwentnie podnosili, iż wykonanie zjazdu zulicy (...)do marketuB.nie było nigdy przedmiotem zobowiązaniaPrzedsiębiorstwa (...), natomiast prace te zlecono – na polecenieW. W. (2)-firmie (...), która wykonała je w marcu 2011 roku.L. M. (2)w sposób wyczerpujący i przekonujący opisał z kolei okoliczności zawarcia przez niego w dniu 19 października 2010 roku umowy zfirmą (...)i wskazał, że od samego początku z zakresu tejże umowy było wyłączone wykonanie przebudowy drogi z uwagi na to, że nie należało ono do zakresu prac wykonywanych przezfirmę (...)(do tego typu prac wymagana jest nie tylko stosowna wiedza i doświadczenie, ale również specjalistyczny sprzęt). Oczywiście zeznania świadkaL. M. (2)budziły początkowo pewne wątpliwości w zakresie ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy z tego względu, iż treść pisemnej umowy z dnia 19 października 2010 roku, załączonej do akt niniejszej sprawy, przeczy depozycjom świadka w części odnoszącej się do obowiązku wybudowania drogi, gdyż obowiązek ten ujęty został w treści pisemnego kontraktu jako obciążającyfirmę (...). Zestawienie następujących dowodów pozwoliło jednak sądowi przesądzić walor wiarygodności świadkaL. M. (2)w sposób pozytywny.
W pierwszej kolejności sąd dokonał analizy treści wszystkich dokumentów dotyczących budowy zjazdu zulicy (...)i ustalił, że generalnym inwestorem w zakresie budowy obiektu handlowo-usługowegoB.wS.przyul. (...)była(...) spółka akcyjna” S.K.A. z siedzibą wP., zaś ona zleciłafirmie (...)wybudowanie marketu Biedronka w dniu 14 września 2010 roku. Umowa ta swym zakresem nie obejmowała przebudowy drogi i dobudowy zjazdu zulicy (...); wykonanie tych ostatnich prac zostało zlecone firmie należącej do oskarżonego dopiero w dniu 6 grudnia 2010 roku. Jeśli zważyć, że umowa pomiędzyfirmą (...)aB.-C.na wykonanie obiektuB.została podpisana w dniu 19 września 2010 roku, to logicznym wydaje się, że nie mogła ona obejmować także stosownej przebudowy drogi –ulicy (...)z tego względu, że na tamten czas prace te nie były jeszcze zlecone przez głównego inwestora, tj.(...) Spółkę Akcyjną, głównemu wykonawcy, tj.spółce z o.o. (...)drugiej strony logiczne wydają się twierdzenia świadkówP. S. (1)iP. D. (1)o tym, że oskarżonyW. W. (1)zlecił im znalezienie firmy, która podjęłaby się wykonania zjazdu zulicy (...)do marketuB., na przełomie grudnia 2010 i stycznia 2011 roku, tj. po podpisaniu uprzednio stosownej umowy pomiędzyB.-C.a(...)(co miało miejsce w dniu 6 grudnia 2010 roku). W tym kontekście zasługują na wiarę twierdzeniaL. M. (2)o tym, że wprawdzie pisemny kontrakt zawarty pomiędzy nim aW. W. (1)w dniu 19 października 2010 roku traktował także o przebudowie drogi, jednak w drodze ustnego porozumienia strony wyłączyły te prace z zakresu obowiązkówM.na wyraźną prośbę oskarżonego, który twierdził, że chciałby w przyszłości uzyskać od generalnego wykonawcy odrębną, stosowną kwotę na wykonanie zjazdu zulicy (...)i aby tak się stało musi dysponować odpowiednim kontraktem podpisanym z podwykonawcą, tj.firmą (...). Zarówno z zeznańL. M. (2), jak iP. S. (1)iP. D. (1)wynika, że - po pierwsze -firma (...)niejako „poszła na rękę”spółce (...)w tym sensie, że zgodziła się objąć pisemną umową także wybudowanie drogi w taki sposób, byB.-C.posiadał legitymację do wystąpienia wobec(...)o przyznanie dodatkowych środków na te prace, po drugie zaś – że z koleifirma (...)wyświadczyła oskarżonemu przysługę w tym sensie, że podjęła się wykonania prac związanych z wybudowaniem stosownego zjazdu niejako na ostatnią chwilę i w ten sposóbspółka (...)mogła wywiązać się z kolei ze swojego zobowiązania zaciągniętego wobecSpółki Akcyjnej (...), tj. generalnego wykonawcy.
ŚwiadekL. M. (2)wielokrotnie podkreślał, że w trakcie realizacji przezM.prac objętych porozumieniem z dnia 19 października 2010 roku nikt z ramieniafirmy (...)nie kwestionował poczynionych wcześniej ustaleń ani też nie domagał się wykonania przebudowy drogi.
Świadek zaprzeczał nadto okolicznościom podnoszonym przez oskarżonego co do tego, iżspółka (...)wywiązała się w całości z obowiązku zapłaty stosownych kwot tytułem zleconych robót budowlanych, przy czym sąd uznał, że kwestie te nie mają bezpośredniego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Tym samym załączone przez oskarżonego do akt sprawy liczne zestawienia wpłat, pokwitowania i faktury wystawiane przezB.-C.na rzeczfirmy (...)okazały się bezużyteczne o tyle, o ile, w ocenie sądu, kwestia wzajemnych rozliczeń pomiędzy tymi firmami nie może rzutować na ocenę prawną zachowania oskarżonego w kontekście wypełnienia przez niego znamion czynu zabronionego opisanego wart. 286 § 1 k.k., popełnionego na szkodęM. K. (1). Wbrew twierdzeniom oskarżonego, kształt wzajemnych zobowiązań pomiędzyspółką (...)aPrzedsiębiorstwem (...), jak również prawidłowe lub nieprawidłowe ich wykonanie, nie przesądza tego, że w styczniu 2011 roku oskarżony zawarł – za pośrednictwem pracownikaP. D. (1)– umowę o roboty budowlane zfirmą (...)wS., przy czym działał za pomocą wprowadzenia pokrzywdzonego w błąd co do zamiaru wywiązania się z tego kontraktu, a w konsekwencji doprowadziłM. K. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.
Jak już wcześniej wspomniano, oskarżony sugerował niekiedy w swoich wyjaśnieniach, żeP. S. (1)iP. D. (1)nie działali na rzeczB.-C., ale albo generalnego wykonawcy, tj.(...) Spółki Akcyjnejalbo teżPrzedsiębiorstwa (...). W odniesieniu do tej kwestii wskazać należy, że nie tylko brak jest dowodów potwierdzających tezę oskarżonego, ale ujawniły się w toku tego postępowania dowody przemawiające w sposób oczywisty za tezą całkowicie przeciwną, tj. za tym, że świadkowie ci działali na wyraźne zlecenie i rzecz oskarżonegoW. W. (1). Pomijając już nawet ocenione wcześniej osobowe źródła dowodowe, podkreślenia wymagają trzy obiektywne dowody z dokumentów: tj. treść pełnomocnictwa udzielonego przezW. W. (1)P. S. (1)w dniu 7 kwietnia 2011 roku (k. 363) oraz dwa protokoły odbioru robót z dnia 8 kwietnia 2011 roku (k. 289-290 i k. 79 akt Ds. 1215/15).
Z dokumentu znajdującego się na karcie 363 akt sprawy wynika, że dniu 7 kwietnia 2011 roku oskarżonyW. W. (1)udzieliłP. S. (1)pełnomocnictwa do reprezentowaniaB.-C.i występowania w jego imieniu przed Urzędem MiastaS.jako strona w czynnościach dotyczących przebudowy drogi przyul. (...)wS., w związku z budową obiektu handlowo-usługowego Biedronka. Gdyby istotnie było tak, że oskarżonyW. W. (1)w miesiącu kwietniu 2011 roku nie współpracował już zP. S. (1), to zupełnie nieracjonalnym wydaje się udzielenie temu ostatniemu pełnomocnictwa do reprezentowaniaB.-C.przed jakimkolwiek urzędem państwowym.
Zasada bezpośredniości w postępowaniu karnym posiada wiele przejawów a jednym z nich (stanowiącym niewątpliwie jego zaletę) jest fakt bezpośredniego zetknięcia się przez sąd na rozprawie z treścią dowodów gromadzonych w postępowaniu. Powyższe pozwala sądowi zweryfikować wiarygodność niektórych dowodów nie tylko na podstawie ich wyraźnego brzmienia czy wymowy, ale również w oparciu o szereg innych okoliczności, takich jak np. zachowanie uczestników postępowania wypowiadających określone kwestie, ich mimika, sposób formułowania myśli.
W przedmiotowej sprawie dokument w postaci pełnomocnictwa udzielonego przezW. W. (2)P. S. (1)został ujawniony na końcowym etapie postępowania, w trakcie rozprawy w dniu 1 grudnia 2016 roku. W toku wcześniejszych czynności (w postępowaniu przygotowawczym i na rozprawie) oskarżony konsekwentnie twierdził, że jego współpraca zP. S. (1)ustała pod koniec lutego 2011 roku i po tej dacie świadek nie mógł występować w imieniuspółki (...). Wobec ujawnienia na rozprawie dokumentu z dnia 7 kwietnia 2011 roku oskarżony wydawał się co najmniej skonfundowany. Początkowo wyjaśnił, że podczas odbioru pasa drogi przez Urząd Miasta musiał być obecny ktoś z ramienia generalnego wykonawcy i dlatego prezesfirmy (...)poprosił go o udzielenie pełnomocnictwaP. S. (1). Na terminie kolejnej rozprawy oskarżony zmienił stanowisko i stwierdził, że kwestionuje dokument pełnomocnictwa udzielonegoP. S. (1)w dniu 7 kwietnia 2011 roku choćby z tego względu, iż nie pojawił się on na wcześniejszym etapie postępowania, a nadto nie jest to oryginał, bowiem na oryginale byłyby na drugiej stronie kartki ślady długopisu. Zaprzeczył, by udzielił takiego pełnomocnictwa i wskazał, żeP. S.posiadał pełnomocnictwo jedynie odfirmy (...) Spółka Akcyjnajako inwestora.
Wyjaśnienia oskarżonego – chwiejne, niekonsekwentne, chaotyczne i mało racjonalne – w powiazaniu z wyglądem dokumentu z k. 363 akt sprawy (w oczywisty sposób wskazującym na jego oryginalność) w żadnym razie nie mogły doprowadzić do zakwestionowania wiarygodności dokumentu w postaci pełnomocnictwa z dnia 7 kwietnia 2011 roku.
Z kolei z protokołu odbioru robót (k. 289-290 akt Ds. 1215/15) wynika, że w dniu 8 kwietnia 2011 roku doszło do odbioru pasa drogowegoulicy (...)wS.po wykonaniu przebudowy drogi i budowy zjazdu. W skład komisji wchodzili:S. L. (1)iP. S. (3)(z Wydziału(...)i(...)Urzędu Miasta wS.),M. K. (1)(zfirmy (...)) iP. S. (1)(z ramieniafirmy (...)).
W toku postępowania oskarżony starał się wykazać, że wpisany w tym protokoleP. S. (1)nie działał w imieniuspółki (...), lecz sąd odrzucił twierdzenia oskarżonego choćby z tego względu, że przeczy im treść wskazanego wyżej pełnomocnictwa udzielonego przez oskarżonego w dniu 7 kwietnia 2011 roku. Oczywiście w świetle zeznań świadkaS. L. (1)uznać należało, że protokół z dnia 8 kwietnia 2011 roku poświadcza fakt odbioru prac polegających na wykonaniu przebudowy drogi przez Urząd MiastaS.od wykonawcy tych prac, tj.Przedsiębiorstwa (...), jednak fakt podpisuP. S. (1)pod tymże protokołem dobitnie świadczy o tym, że świadek ten występował wówczas z ramienia(...), czyli spółki, na której zleceniefirma (...)wykonywała określone prace. ŚwiadekS. L. (1)jest Naczelnikiem Wydziału(...)i(...)Urzędu MiastaS., osobą obcą dla obu stron procesu, obiektywną i niezainteresowaną jakimkolwiek jego rozstrzygnięciem. Tym bardziej zatem podkreślenia wymagają słowa świadka tłumaczące obecnośćP. S. (1)podczas odbioru robót w dniu 8 kwietnia 2011 roku;S. L. (1)zeznał na rozprawie, że skoro z jednej strony odbiór prac następował pomiędzy Urzędem Miasta (jako zarządcą drogi) a wykonawcą zjazdu (tj.firmą (...)), z drugiej zaś podczas odbioru obecny był takżeP. S. (1), to wydaje się, że przyczyną jego obecności jest to, iżfirma (...)zleciła wykonanie zjazdu zulicy (...), a w dniu 8 kwietnia 2011 roku planowała upewnić się – w obecności pracownika Wydziału Komunikacji – czy zlecone prace zostały wykonane prawidłowo.
I wreszcie na uwagę zasługuje treść kolejnego protokołu odbioru prac, tym razem z udziałem zleceniodawcy –(...) Spółka Akcyjnaoraz wykonawcyB.-C.Sp z o.o. – którego przedmiotem były roboty związane z przebudową zjazdu zulicy (...), i pod którym to protokołem podpisał się przedstawiciel inwestora – Inspektor NadzoruM. L., zaś z ramieniafirmy (...)oskarżonyW. W. (1)orazP. S. (1).
Oskarżony nie potrafił wyjaśnić, dlaczego na dokumencie tym znajduje się podpis jego orazP. S. (1), skoro przecież – w świetle jego wcześniejszych wyjaśnień –P. S. (1)nie współpracował już zespółką (...). Po chwili zastanowienia oskarżony oświadczył, że kwestionuje wiarygodność tego dokumentu i zaprzeczył swojemu udziałowi w czynności odbioru. Z oczywistych względów nie sposób było ocenić wyjaśnień oskarżonego inaczej, aniżeli jako stanowiące prostą negację określonych okoliczności, bez żadnego racjonalnego wytłumaczenia.
Kończąc rozważania, których przedmiotem była analiza dokumentów dotyczących budowy zjazdu zulicy (...), wskazać wypada na jeszcze jedną okoliczność, a mianowicie logiczny ciąg zdarzeń, jaki daje się zrekonstruować w oparciu o owe obiektywne dowody z dokumentów. We wrześniu 2010 roku generalny inwestor w zakresie budowy obiektuB.wS.zlecaspółce (...)– jako generalnemu wykonawcy – budowę marketu handlowego. W październiku 2010 roku oskarżonyW. W. (1)zawiera umowę z podwykonawcą -firmą (...)- na wykonanie obiektuB.. W grudniu 2010 roku główny inwestor zleca wykonawcy także przebudowę drogi. Wkrótce potem, na przełomie 2010 i 2011 roku, oskarżony poszukuje za pośrednictwem swoich pracowników –P. D. (1)iP. S. (1)– podmiotu, który podjąłby się wykonania prac polegających na wykonaniu zjazdu z ulicy w kierunku marketu.P. S. (1)iP. D. (1)nawiązują relację handlową zPrzedsiębiorstwem (...), z którym – za wiedzą oskarżonego i na wyraźne jego polecenie – zawierają stosowną umowę. W dniach 23-26 marca 2011 roku pokrzywdzony wykonuje objęte umową roboty budowlane. Na dzień przed planowanym odbiorem robót, tj. w dniu 7 kwietnia 2011 roku, oskarżonyW. W. (1)udzielaP. S. (1)pełnomocnictwa do reprezentowaniaB.-C.i występowania w jego imieniu przed Urzędem MiastaS.jako strona w czynnościach dotyczących przebudowy drogi przyul. (...)wS.. W dniu 8 kwietnia 2011 roku następuje – po pierwsze – odbiór wykonanej przezM.drogi przez Urząd Miasta wS.(przy czym w trakcie tego odbioru z ramieniafirmy (...)obecny jest – na mocy udzielonego mu pełnomocnictwa –P. S. (1)), po wtóre zaś – odbiór tych samych prac przez generalnego inwestora ((...) Spółkę Akcyjną) od generalnego wykonawcy (spółki (...)), zaś w odbiorze tym uczestniczy zarówno prezes spółkiW. W. (2), jak iP. S. (1). W dniu 11 kwietnia 2011 r.W. W. (1)jako prezes spółki z o.o.(...)
C.wystawia na rzecz inwestora, tj.(...) Spółki Akcyjnej, fakturę VAT nr 017/2011 za wykonanie zjazdu zulicy (...)do obiektu handlowegoB..
Opinia wydana przez biegłego z zakresu księgowości nie budziła zastrzeżeń sądu co do jej rzetelności i wiarygodności. Opinie ta jest pełna, jasna, niesprzeczna i jako taka pozwoliła poczynić ustalenia w zakresie kondycji finansowejspółki z o.o. (...)z siedzibą wP.w czasie zarzucanego oskarżonemu czynu zabronionego. Z uwagi na to, że opisem aktu oskarżenia objęte zostało działanie oskarżonego podjęte w miesiącu styczniu 2011 roku, przedmiotem zainteresowania biegłego Andrzeja Graffa było funkcjonowanie spółki w okresie poprzedzającym bezpośrednio tę datę, tj. w roku 2010 oraz na początku roku 2011. W przedmiotowej sprawie oskarżony kwestionował wnioski zawarte w opinii biegłego, twierdząc, że spółka w roku 2011 posiadała określone oszczędności w kasie, regulowała zaciągnięte zobowiązania a nadto pospisywała kolejne umowy z kontrahentami. Pierwszą z okoliczności, która pozwoliła sądowi podważyć twierdzenia oskarżonego jest fakt, iż postępowanie egzekucyjne w sprawie o sygn. akt Km 30/13 przeciwkospółce (...)zostało umorzone z uwagi na bezskuteczność egzekucji. W jego toku ustalono, że spółka nie posiada żadnych środków, z których możliwym byłoby zaspokojenia wierzyciela. Ponadto z zeznańM. K. (1)wynika, iż już wiosną 2011 roku oskarżony powoływał się na problemy finansowe spółki, zamierzał starać się o kredyty celem zapewnienia płynności finansowej. Jednocześnie z opinii biegłego z zakresu ekonomiki przedsiębiorstw wynika, że kondycja finansowafirmy (...) Sp. z o.o.z siedzibą wP.w roku 2010 oraz w styczniu 2011 roku była krańcowo zła. Już w 2009 roku wystąpiły przesłanki obligujące zarząd do ogłoszenia upadłości firmy. Fakt, że spółka nie została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego do chwili obecnej nie świadczy – w ocenie biegłego - o jej dobrej kondycji; mogło być bowiem tak, że żaden z wierzycieli nie zgłosił jak dotąd wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, ale również i tak, że spółka wszczęła w późniejszym okresie pewien program naprawczy (na marginesie warto w tym miejscu wskazać, że ta ostatnia okoliczność raczej nie miała miejsca, skoro oskarżony podał na rozprawie, że spółka nadal figuruje w KRS-ie, ale praktycznie nie prowadzi działalności, a jedynie dochodzi należności od dłużników). Już od 2009 roku działalność firmy polegała na finansowaniu firmy i pokrywaniu strat poprzez zwiększanie zadłużenia bez możliwości jego pokrycia jakimikolwiek środkami własnymi. W ten sposób coraz większe koszty bankructwa firmy przerzucano na kolejnych wierzycieli, zaciągając u nich zobowiązania bez informowania o krytycznej kondycji firmy i braku możliwości regulowania zobowiązań.
Kwestionując konkluzje zawarte w opinii biegłego oskarżony załączył do akt sprawy zestawienie prac wykonanych przez spółkę w roku 2011 i następnych a także dowody świadczące o istnieniu nadpłaty w zakresie podatku VAT za miesiąc wrzesień 2016 roku oraz wskazujące na regulowanie różnych zobowiązań przez spółkę, w tym – zobowiązań wynikających z umowy zfirmą (...). Ustosunkowując się do tych dokumentów, jak również ustnego stanowiska oskarżonego, biegły Andrzej Graff wskazał, iż w styczniu i lutym 2011 roku nie uległy zmianie środki własnefirmy (...)w stosunku do okresu wcześniejszego. JeżeliB.-C.zapłacił za roboty zleconefirmie (...)to dlatego, że sam – jako generalny wykonawca – otrzymał zapłatę od głównego inwestora. Powyższe nie wpływa na ocenę kondycji firmy, natomiast wpływa na nią m. in. to, że na koniec 2010 roku firma posiadała zadłużenie z tytułu podatków na kwotę około 800.000 złotych. Na początku 2011 roku nie nastąpiło żadne zdarzenie, które spowodowałoby zwiększenie kapitałów własnych firmy, a jedynie to mogło wpłynąć na poprawę jej kondycji finansowej. Realizacja zaciągniętych wcześniej zobowiązań nie oznacza, żeB.-C.był w dobrym stanie finansowym, gdyż firma finansowała się długiem zaciąganym u kolejnych kontrahentów.
W świetle powyższego, w ocenie sądu, brak było jakichkolwiek podstaw do skutecznego zakwestionowania konkluzji zawartych w opinii biegłego z zakresu ekonomiki przedsiębiorstw.
Pozostałe zgromadzone i ujawnione na rozprawie dowody pozwoliły na zebranie informacji o oskarżonym oraz o okolicznościach czynu objętego opisem aktu oskarżenia. W dowodach z dokumentów nie można przy tym wskazać jakichkolwiek wewnętrznych sprzeczności czy niespójności, które stawiałyby pod znakiem zapytania sformułowane w nich wnioski, rodząc uzasadnione wątpliwości co do ich rzetelności i wiarygodności.
W świetle powyższego Sąd doszedł do przekonania, że oskarżonyW. W. (1)w dniu 25 stycznia 2011 roku wS., w województwie(...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, pełniąc funkcję Prezesa Zarządu spółki z o.o.(...)C.z siedzibą wP., doprowadziłM. K. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 75.276 zł poprzez wprowadzenie w błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się z umowy zawartej pomiędzy(...) sp. z o.o.z siedzibą wP.aZakładem Budowlanym (...)z siedzibą wS., dotyczącej przebudowy drogi i dobudowy zjazdu zulicy (...), czym wyczerpał dyspozycjęart. 286 § 1 k.k.
Przyjęcie wskazanej kwalifikacji prawnej podyktowane było następującymi motywami.
Cechą charakterystyczną przestępstwa opisanego wart. 286 § 1 k.k.jest dobrowolność pokrzywdzonego w rozporządzeniu mieniem, przy czym jest ona spowodowana pewnym działaniem lub zaniechaniem ze strony sprawcy dotyczącym okoliczności mających znaczenie dla podjęcia decyzji o rozporządzeniu mieniem. Zachowanie karalne opisane wart. 286 § 1 k.k.skierowane na osobę, którą sprawca zamierza doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, może przybierać trojaką postać, tj. wprowadzenia w błąd tej osoby, wyzyskania jej błędu lub wyzyskania niezdolności tej osoby do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Wprowadzenie w błąd oznacza zachowanie prowadzące do wywołania u danej osoby błędu, a więc fałszywego odzwierciedlenia rzeczywistości w świadomości tej osoby. Przed podjęciem działania przez sprawcę pokrzywdzony nie ma błędnego wyobrażenia o rzeczywistości; nieprawidłowe odzwierciedlenie rzeczywistości w świadomości rozporządzającego mieniem stanowi więc rezultat podejmowanych przez sprawcę działań.
Opis znamion oszustwa nie określa sposobów, przy pomocy których można wprowadzić w błąd daną osobę. Ustawa nie zawiera w tym zakresie żadnych ograniczeń, wprowadzenie w błąd możliwe jest więc przy wykorzystaniu wszelkich sposobów i metod, które doprowadzą do powstania rozbieżności między świadomością osoby rozporządzającej mieniem a rzeczywistym stanem rzeczy. Brzmienie znamion oszustwa wskazuje jedynie, iż elementem, którym musi się charakteryzować każdy sposób wprowadzenia w błąd jest to, iż ma ono wywołać w konkretnym podmiocie wyobrażenie o istniejącym stanie rzeczy, nie odpowiadające prawdzie. Wprowadzenie w błąd może zostać osiągnięte przez przemilczenie, zaniechanie poinformowania o faktycznym, prawdziwym stanie rzeczy. Samo wprowadzenie w błąd dotyczyć może zarówno okoliczności zewnętrznych, jak i stanów wewnętrznych (stanów psychicznych i intelektualnych, takich jak np. zamiar). Wprowadzenie w błąd dotyczyć musi nadto tzw. istotnych okoliczności danej sprawy, które mogą mieć wpływ na podjęcie przez oszukiwaną osobę określonej decyzji rozporządzenia mieniem. Innymi słowy działanie mające na celu wywołanie błędu, odnosić się musi do okoliczności powodującej, że rozporządzenie mieniem ma charakter niekorzystny. Przedmiotem działania mającego na celu wprowadzenie w błąd może być m.in. informacja dotycząca stanu majątkowego sprawcy lub innego podmiotu, dane dotyczące jego obecnych możliwości finansowych. Wprowadzenie w błąd może następować także za pomocą tzw. faktów konkludentnych, tj. takiego zachowania sprawcy, z którego pokrzywdzony sam ma - według zamiaru sprawcy - wysnuć błędne wnioski. Konkludentne wprowadzenie w błąd przejawiać się może np. w zaciągnięciu pewnego zobowiązania po przemilczeniu faktu niemożności jego wykonania z uwagi na brak środków pieniężnych.
Przestępstwo określone wart. 286 § 1 k.k.jest przestępstwem materialnym, którego skutkiem jest niekorzystne rozporządzenie mieniem. Niekorzystne rozporządzenie mieniem powodować musi rezultat w postaci zmniejszenia stanu majątkowego podmiotu, w stosunku do którego nastąpiło rozporządzenie. Przez rozporządzenie mieniem rozumieć należy wszelkie czynności prowadzące do zmiany we władaniu mieniem. Niekorzystne rozporządzenie mieniem może nastąpić w formie przewidzianej w prawie cywilnym, a więc poprzez wszelkie rodzaje umów zobowiązujących do określonych działań pokrzywdzonego. Niekorzystne rozporządzenie mieniem ma szeroki kontekst znaczeniowy. Obejmuje zarówno rzeczywiste uszczerbki w majątku poszkodowanego (damnum emergens), jak i spodziewane, a utracone w wyniku zachowania sprawcy prowadzącego do niekorzystnego rozporządzenia, korzyści (lucrum cessans).
Przestępstwo oszustwa określone wart. 286 § 1 k.k.jest przestępstwem umyślnym, zaliczanym do tzw. celowościowej odmiany przestępstw kierunkowych. Ustawa wymaga, aby zachowanie sprawcy było ukierunkowane na określony cel, którym w przypadku oszustwa jest osiągnięcie korzyści majątkowej. Sprawca podejmując zachowanie, musi mieć wyobrażenie pożądanej dla niego sytuacji, która stanowić ma rezultat jego zachowania. Charakterystyczny dla strony podmiotowej tego przestępstwa zamiar bezpośredni powinien obejmować zarówno cel działania sprawcy, jak i sam sposób działania zmierzającego do zrealizowania tego celu. Sprawca musi chcieć użyć takiego właśnie sposobu działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i cel ten musi stanowić punkt odniesienia przy realizowaniu każdego ze znamion przedmiotowych przestępstwa. Zamiar sprawcy na płaszczyźnie intelektualnej musi więc obejmować dwa elementy. Z jednej strony, sposób zachowania sprawcy, tzw. środek intelektualny, jakim jest w przypadku oszustwa wprowadzenie w błąd, wyzyskanie błędu lub niezdolności osoby rozporządzającej mieniem do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Z drugiej strony, sprawca musi mieć świadomość, że co najmniej może uzyskać korzyść majątkową z planowanego zachowania w wyniku zastosowanego sposobu działania oraz świadomość więzi przyczynowej łączącej podejmowane przez niego działania z niekorzystnym rozporządzeniem mieniem. Przy ustalaniu zamiaru sprawcy oszustwa, który nie przyznaje się do popełnienia czynu, należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności, na podstawie których można byłoby wyprowadzić wnioski dotyczące realności wypełnienia obietnic złożonych przez sprawcę osobie rozporządzającej mieniem, a w szczególności jego możliwości finansowe, skalę przyjętych zobowiązań, które ma świadczyć z niekorzyścią dla siebie sprawca na korzyść rozporządzającego mieniem, zachowanie sprawcy po zawarciu kontraktu, jego stosunek do rozporządzającego mieniem w związku z upływem terminów płatności, z jednoczesną oceną przy zwłoce płatności zmian w sytuacji materialnej sprawcy na niekorzyść oraz przyczyn takiego stanu rzeczy. Tylko więc w oparciu o kompleksową ocenę okoliczności zaciągnięcia zobowiązania można wysnuć logiczne wnioski, czy mamy do czynienia z oszustwem, czy też niekaralnym niedotrzymaniem warunków kontraktu.
Aby przyjąć popełnienie przestępstwa zart. 286 § 1 k.k., sąd winien, dokonując analizy strony podmiotowej, wykazać na podstawie dowodów, że sprawca obejmował swym bezpośrednim i kierunkowym zamiarem nie tylko wprowadzenie w błąd (wyzyskanie błędu itp.) i działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, lecz także, że w momencie działania mającego na celu uzyskanie świadczenia obejmował swym bezpośrednim i kierunkowym zamiarem okoliczność, iż osoba rozporządzająca mieniem czyni to z niekorzyścią dla siebie (por. wyrok Sądy Najwyższego z dnia 6 listopada 2003 r., II KK 9/03, LEX nr 83773).
Działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej niekoniecznie musi oznaczać działanie w celu przywłaszczenia. Działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej może wynikać także z niekorzystnego dla interesów pokrzywdzonego wykorzystania cudzego mienia i materializować się w każdej innej formie niż przywłaszczenie. W wypadkach, gdy o niekorzystności rozporządzenia mieniem, a w konsekwencji o korzyści majątkowej po stronie sprawcy lub innej osoby przesądza fakt niezwrócenia długu lub nieuregulowania należności, dla spełnienia znamion strony podmiotowej konieczne jest ustalenie, że sprawca w chwili wprowadzania w błąd lub wyzyskiwania błędu i doprowadzania w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem miał zamiar nieuiszczenia należności lub niezwrócenia długu. Zarazem jednak sam fakt nieuiszczenia należności lub niezwrócenia długu (w całości lub w części) automatycznie nie stwarza podstawy do przyjęcia, że sprawca działał z zamiarem oszustwa w chwili zawierania umów stanowiących podstawę obowiązku zapłaty. Dla ustalenia znamion strony podmiotowej w tych wypadkach konieczne jest ustalenie, z jakich powodów nie doszło do wypełnienia świadczenia przez sprawcę.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy w pierwszej kolejności, iż niewątpliwie kondycja(...) spółki (...)już od 2009 roku uległa znacznemu pogorszeniu. Już w 2009 roku wystąpiły przesłanki obligujące zarząd (w tym prezesa spółki,W. W. (1)) do ogłoszenia upadłości firmy. W roku 2010 oraz w styczniu 2011 roku sytuacja finansowa spółki była już krańcowo zła. Mimo to oskarżonyW. W. (2)zdecydował się zaciągnąć kolejne zobowiązanie, tj. zlecićfirmie (...)wykonanie zjazdu zulicy (...)za kwotę ponad 70 tysięcy złotych. Z opinii biegłego do spraw księgowości wynika, że tego typu postępowanie, jakiego oskarżony dopuścił się w styczniu 2011 roku w stosunku doM. K. (1), nie było zachowaniem jednorazowym, ale swoistym sposobem na dalsze funkcjonowanie; już od 2009 roku działalność firmy polegała na jej finansowaniu i pokrywaniu strat poprzez zwiększanie zadłużenia bez możliwości jego pokrycia jakimikolwiek środkami własnymi. W ten sposób coraz większe koszty bankructwa firmy przerzucano na kolejnych wierzycieli, zaciągając u nich zobowiązania bez informowania o krytycznej kondycji firmy i braku możliwości regulowania zobowiązań. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wykonanie zjazdu zulicy (...)było częścią inwestycji polegającej na wybudowaniu obiektu handlowo-usługowegoB.wS.i że inwestycja ta została z kolei zleconafirmie (...)przez głównego inwestora, tj.(...) Spółkę Akcyjną. W związku z tym oskarżony powoływał się na to, że z jednej strony liczył na zapłatę od głównego inwestora, z drugiej natomiast spółka regulowała płatności na rzecz innych podmiotów. Z opinii biegłego Andrzeja Graffa wynika jednak, iż na początku 2011 roku nie nastąpiło żadne zdarzenie, które spowodowałoby zwiększenie kapitałów własnych firmy, a jedynie to mogło wpłynąć na poprawę jej kondycji finansowej. Realizacja zaciągniętych wcześniej zobowiązań nie oznacza, żeB.-C.był w dobrym stanie finansowym, gdyż firma finansowała się długiem zaciąganym sukcesywnie u kolejnych kontrahentów.
W. W. (1)nie uregulował należności na rzeczfirmy (...), przy czym w niniejszej sprawie nie mamy, zdaniem Sądu, do czynienia jedynie z prostym niedotrzymaniem warunków kontraktu spowodowanym pogorszeniem sytuacji finansowej i stanowiącym zwykłe ryzyko gospodarcze, lecz z przestępstwem oszustwa w rozumieniuart. 286 § 1 k.k., na co wskazuje szereg okoliczności. Przede wszystkim podkreślić trzeba, iż oskarżony w żadnym razie nie informował pokrzywdzonego o trudnościach finansowych w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, zaś gdyby pokrzywdzony taką informacją dysponował, to z pewnością nie zawarł by zfirmą (...)żadnego kontraktu, zwłaszcza na tak znaczną kwotę. Na ostatnim terminie rozprawyM. K. (1)zeznał, że umowa zB.-C.i tak wiązała się dla niego z pewnym ryzykiem związanym - po pierwsze - z tym, że kontrahentem była spółka spoza lokalnego rynku, po drugie zaś - że umowa miała charakter bezzaliczkowy. Po otrzymaniu stosownego potwierdzenia umowy pokrzywdzony liczył jednak na zwykłą kupiecką uczciwość i w konsekwencji – uregulowanie należności przez drugą stronę. Mimo upływu terminu płatności faktury nr 2/04/2011 oskarżony nie próbował w żaden sposób skontaktować się z pokrzywdzonym i wyjaśnić przyczyny zaległości w zapłacie; to pokrzywdzonyM. K. (1)podjął próbę kontaktu z oskarżonym, w wyniku którejW. W. (1)zwodził niejako pokrzywdzonego, obiecując zapłatę z chwilą uzyskania kredytu lub uregulowania zobowiązań przez kontrahentów spółki. W taki sam sposób oskarżony zachował się również w maju 2014 roku, kiedy to doszło do spotkania pomiędzy nim a pokrzywdzonym, w toku którego zobowiązał się do ratalnej spłaty należności w całości do końca roku 2014, co jednak nie nastąpiło.
Wskazane wyżej okoliczności dobitnie pokazują, że celem działania oskarżonego było doprowadzenie pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci wykonania robót, za które pokrzywdzony nie otrzymał jak dotąd zapłaty.
Jak zauważył Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 20 kwietnia 2000 roku, „kontrahent w transakcji dwustronnej nie ma obowiązku ujawnienia sytuacji materialnej swojej firmy tylko wówczas, gdy nie będzie to miało charakteru wprowadzenia w błąd w rozumieniu przepisuart. 286 § 1 k.k., gdy podmiot taki przy zachowaniu reguł kupieckich, którym druga ze stron umowy ma prawo ufać, będzie miał faktyczną możliwość realizacji przyjętego na sienie umownie zobowiązania w dacie jego powstania, bez świadomego powodowania szkody w majątku swego wierzyciela” (II AKa 71/00, OSA 2001/7-8/54).
Pochód przestępstwa oszustwa, a więc chronologiczne zakończenie czynności sprawczych, następuje w momencie, kiedy wprowadzony w błąd pokrzywdzony dokonuje niekorzystnego dla siebie rozporządzenia mieniem. Wszystkie zdarzenia późniejsze, co do zasady, nie mogą mieć wpływu na ocenę zamiaru sprawcy w czasie popełnienia przestępstwa. Wyjątkowo jednak w pewnych sytuacjach z tychże późniejszych zachowań lub zdarzeń można wysnuwać wnioski co do istnienia zamiaru oszustwa (tak m. in. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 21 maja 2015 roku, II AKa 135/15, Lex nr 1745767). Z taką właśnie sytuacją mamy, zdaniem sądu, do czynienia w niniejszej sprawie, w której podkreślenia wymagają dwie okoliczności. Po pierwsze to, że mimo obietnicy złożonej w maju 2014 roku oskarżony do dnia dzisiejszego nie zapłacił na rzecz pokrzywdzonego żadnej kwoty tytułem wykonania zobowiązania zaciągniętego w styczniu 2011 roku. Po wtóre na uwagę zasługują wyjaśnienia oskarżonego złożone na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 roku, w których podał, że liczył, iż zapłaciM. K. (1)10-15 tysięcy złotych, wskutek czego ten ostatni „zrezygnuje z dalszej spłaty”. Powyższe świadczy dobitnie o tym, że oskarżony – działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej - obejmował zamiarem bezpośrednim nie tylko wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd, ale również w momencie działania mającego na celu uzyskanie świadczenia obejmował swym bezpośrednim i kierunkowym zamiarem okoliczność, iż osoba rozporządzająca mieniem czyni to z niekorzyścią dla siebie.
Wbrew twierdzeniom oskarżonego jego oszukańczego zamiaru nie przekreśla ani to, że on sam nie osiągnął żadnej korzyści majątkowej z transakcji zawartej zM. K. (1)(jako że korzyścią majątkową, o której mowa w przepisieart. 286 § 1 k.k., może być zarówno korzyść dla siebie, jak i dla innego podmiotu –art. 115 § 4 k.k., w tym wypadku – dlaspółki (...), której oskarżony jest prezesem), jak również to, że – według oskarżonego – zapłacił onspółce (...)za całość robót związanych z budowąB.wS., gdyż – jak już wcześniej wskazano – kwestia wzajemnych rozliczeń zfirmą (...)nie może przesądzać w sposób pozytywny bądź negatywny kwestii oszukańczego zaciągania przez oskarżonego zobowiązań względem innego podmiotu, tj.przedsiębiorstwa (...).
W stosunku do oskarżonegoW. W. (1)w zakresie zarzucanego mu przestępstwa nie ujawniono żadnych okoliczności wyłączających bezprawność lub znoszących poczytalność; oskarżony świadomie wybrał zachowanie sprzeczne z porządkiem prawnym i dlatego można postawić mu zarzut winy.
Rozpatrując kwestię wymiaru kary za czyn zart. 286 § 1 k.k.Sąd jako okoliczność łagodzącą potraktował dotychczasową niekaralność oskarżonego, zaś na niekorzyść sprawcy poczytał znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu, przejawiający się w rozmiarze ujemnych następstw związanym z wartością niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonego, a także zachowanie oskarżonego po popełnieniu przestępstwa, polegające początkowo na „zwodzeniu” pokrzywdzonego obietnicą zapłaty z chwilą poprawy sytuacji finansowej, później zaś całkowitym zakwestionowaniu jego roszczeń.
Poruszając się w ustawowych granicach od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności Sąd uznał w konsekwencji, że cele kary zostaną w stosunku do oskarżonego osiągnięte przez wymierzenie mu kary 1 roku pozbawienia wolności oraz w oparciu o przepisart. 33 § 2 k.k.(jako żeW. W. (1)dopuścił się przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej) kary 200 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych. Ustalając wysokość stawki dziennej Sąd uwzględnił dochody oskarżonego oraz jego stosunki rodzinne (brak innych osób na utrzymaniu).
Na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.Sąd warunkowo zawiesił oskarżonemu wykonanie wymierzonej kary pozbawienia wolności na okres 3 lat tytułem próby. W ocenie Sądu, po stronie oskarżonego występuje dodatnia prognoza kryminologiczna uzasadniająca przypuszczenie, iż oskarżony nie popełni więcej żadnego przestępstwa, a proces resocjalizacji przebiegnie pozytywnie w warunkach wolnościowych. Za dodatnią prognozą kryminologiczną przemawiają, zdaniem Sądu, przede wszystkim warunki osobiste oskarżonego – jego wiek, tryb życia, wykształcenie, dotychczasowa niekaralność. W ocenie Sądu oskarżony działał w sposób oczywiście naganny, przestępny, lecz nie jest on osobnikiem zdemoralizowanym, co do którego koniecznym byłoby, aby proces resocjalizacji odbywał się w warunkach izolacyjnych. Jednocześnie Sąd uznał, że określenie długości okresu próby na czas trzech lat jest adekwatnym i koniecznym z punktu widzenia zrozumienia przez oskarżonego konieczności przestrzegania prawa.
Z uwagi na to, iż w czasie orzekania w niniejszej sprawie obowiązywała inna ustawa aniżeli w czasie popełnienia przypisanego oskarżonemu czynu, zaś ustawa obowiązująca poprzednio była dla sprawcy korzystniejsza ze względu na to, iż w razie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności nie przewidywała konieczności orzeczenia – w oparciu o przepisart. 72 § 1 k.k.– jednego z obowiązków probacyjnych, Sąd zastosował w tym zakresie przepisart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 czerwca 2015 roku, stosownie do treściart. 4 § 1 k.k.
W toku niniejszego postępowania oskarżyciel posiłkowy wystąpił w ustawowym terminie z wnioskiem o orzeczenie obowiązku kompensacyjnego w postaci naprawienia w całości wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na jego rzecz kwoty 75.276 złotych. W takiej sytuacji orzeczenie obowiązku zart. 46 § 1 k.k.było względnie obligatoryjne, co oznacza, że w razie spełnienia przesłanek formalnych (skazanie sprawcy, szkoda, związek przyczynowy) sąd zobligowany był uczynić zadość żądaniu oskarżyciela. W przedmiotowej sprawie sąd nie miał żadnych wątpliwości w zakresie tego, że w wyniku przestępstwa przypisanego oskarżonemuW. W. (1)pokrzywdzonyM. K. (1)poniósł szkodę w kwocie 75.276 złotych. Wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżonego orzeczenie obowiązku kompensacyjnego nie doprowadzi do tzw. dublowania tytułów wykonawczych (pokrzywdzony dysponuje już tytułem wykonawczym w postaci zaopatrzonego w klauzulę wykonalności wyroku sądu cywilnego zapadłego w sprawie o sygn. akt V GC 218/11) z tego względu, iż roszczenie, o którym prawomocnie orzeczono w sprawie cywilnej, nie jest „tożsamym” z roszczeniem wysuwanym w niniejszym postępowaniu, w rozumieniu przepisuart. 415 § 1 zd. 2 k.p.k.Wskazać bowiem trzeba, iż w dniu 4 kwietnia 2012 roku Sąd Rejonowy w Skierniewicach w sprawie o sygn. akt V GC 218/11 zasądził odpozwanej(...) Sp. z o.o.z siedzibą wP.(nie zaś odW. W. (1)) na rzecz powodaM. K. (1)kwotę 75.276 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 8 kwietnia 2011 roku do dnia zapłaty, co wskazuje na brak tożsamości podmiotowej tego roszczenia z tym, które odnosi się do osoby oskarżonego. W sytuacji, gdyby pokrzywdzonemu udało się w pierwszej kolejności zaspokoić z majątku spółki, nie będzie on uprawniony do dochodzenia swoich roszczeń także od oskarżonegoW. W. (1), a gdyby w taki sposób zamierzał postąpić to oskarżony będzie mógł skorzystać z instrumentów przewidzianych w przepisachkodeksu postępowania cywilnego, w szczególności z powództwa przeciwegzekucyjnego.
Swoim żądaniem oskarżyciel posiłkowy objął nadto zasądzenie na jego rzecz ustawowych odsetek za opóźnienie od daty 8 kwietnia 2011 roku. Stosownie do treściart. 481 k.c., odsetki należą się za samo opóźnienie w spełnieniu świadczenia. Należy zaznaczyć, że odsetki stanowią należność uboczną względem świadczenia głównego i wynikają z opóźnienia w jego spełnieniu. Niecelowe byłoby oddzielanie ich od wierzytelności głównej i odsyłanie w tym zakresie żądającego na drogę odrębnego procesu. Kwestią sporną w literaturze i orzecznictwie sądów cywilnych jest natomiast to, czy zasądzenie odsetek możliwe jest tylko od dnia wyrokowania, czy także wcześniej, jeżeli termin spełnienia świadczenia bezterminowego (a takim jest świadczenie odszkodowawcze) zależy od wezwania, w którym wierzyciel zażąda od dłużnika zapłaty konkretnej kwoty. Podkreśla się jednak, że ustalenie odsetek od innej daty niż data wyrokowania możliwe jest jedynie w wyjątkowych wypadkach, jeżeli przemawiałyby za tym szczególne okoliczności w rozumieniuart. 363 § 2 k.c.(por. np. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1970 roku, III PZP 18/70, OSNC 1971/1/5).
Mając na względzie przytoczone wyżej uwagi sąd zasądził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego żądaną przez niego kwotę tytułem obowiązku kompensacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wyrokowania, uznając, że w tej właśnie dacieW. W. (1)stał się dłużnikiem pokrzywdzonego w zakresie obowiązku wynagrodzenia mu szkody wyrządzonej przypisanym mu w wyroku przestępstwem.
O zabezpieczonych w sprawie dowodach rzeczowych, wobec ich zbędności dla dalszego postępowania, sąd orzekł w oparciu o przepisart. 230 § 2 k.p.k.
Stosownie do treściart. 628 k.p.k.Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowegoM. K. (1)stosowną kwotę tytułem zwrotu wydatków poniesionych na ustanowienie w sprawie jednego pełnomocnika (pełnomocnik uczestniczył w dochodzeniu oraz siedmiu terminach rozprawy (360 złotych+840złotych+6x20% z 840 złotych), stosownie do treści § 11 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 i ust. 7 i § 17 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015. 1800 z późn. zm.).
Mając na względzie aktualną sytuację finansową oskarżonegoW. W. (1), a także obciążenie go obowiązkiem kompensacyjnym w postaci naprawienia w całości wyrządzonej przestępstwem szkody, Sąd uznał, iż uiszczenie przez niego w całości kosztów sądowych byłoby zbyt uciążliwe i dlatego w oparciu o przepisart. 624 k.p.k.zwolnił oskarżonego od tego obowiązku ponad kwotę 580 złotych, odpowiadającą wysokości opłaty od kary, stosownie do treściart. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. z 30.06.1973 r., poz. 152 z późn. zm.).
W związku z tym, że oskarżonyW. W. (1)korzystał w toku postępowania z pomocy obrońcy z urzędu, Sąd przyznał stosowną kwotę na rzeczadw. M. M.tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu (obrońca uczestniczył w siedmiu terminach rozprawy – (840 złotych + 6x20%z 840 złotych)+23%, stosownie do treści § 4 ust. 1 i 3, § 17 ust. 2 pkt 3 i § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2015. 1801 z późn. zm.).