Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III APa 5/17
Data wyroku: 2017-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Gawda, Barbara Hejwowska, Ewa Szafraniuk
Słowa kluczowe: Wznowienie postępowania
Podstawa prawna: art. 401^1^k.p.c.

Sygn. akt III APa 5/17

POSTANOWIENIE
Dnia 10 maja 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie - Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Barbara Hejwowska

Sędziowie:

SA Elżbieta Gawda
SO del. Ewa Szafraniuk (spr.)

Protokolant:

protokolant sądowy Kinga Panasiuk-Garbacz

po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r.
na rozprawie
skargi(...)M. I.,S. I.spółki jawnej wS.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego
w Lublinie z dnia 16 czerwca 2016 roku w sprawie III APa 5/16
z powództwaH. K.
o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych

p o s t a n a w i a :
I. odrzucić skargę;

    II.  zasądzić od(...)
M. I.,S. I.spółki jawnej wS.na rzeczH. K.kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania .

Elżbieta Gawda Barbara Hejwowska Ewa Szafraniuk

Sygn. akt III APa 5/17

UZASADNIENIE
W dniu 1 lutego 2017 r. pozwany(...)
M. I.,S. I.Spółka jawna wS.skierował do Sądu Apelacyjnego w Lublinie skargęo wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnegow Lublinie z dnia 16 czerwca 2016 r. w sprawie III APa 5/16 i wnosił o:
- wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnegow Lublinie z dnia 16 czerwca 2016 r.;
- zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w kwocie 44.239,52 zł.z odsetkami od dnia zapłaty, od dnia 27 czerwca 2016 r.;
- zasądzenie od powoda kwoty na rzecz pozwanego kwoty 34.428,52 zł. z odsetkamiw kwocie 9.877,72 zł. łącznie kwoty 44.306,24 zł., tytułem zwrotu świadczenia wyegzekwowanego na podstawie zaskarżonego wyroku;
- zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 24 listopada 2016 r. w sprawie K 11/15 opublikowanym w dniu 29 grudnia 2016 r. uznał za niezgodny zart. 2 Konstytucjiart.21 a ustawy z dnia 16.04.2004 r. o czasie pracy kierowcóww związku zart. 775§2, § 3, §5 KPw zw. z §16 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia MPiPSz 29.01.2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemuw państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U.2013.167) oraz § 9 ust. 1, 2 i 4 uprzednio obowiązującego rozporządzeniaw analogicznym przedmiocie z 19.12.2002 r. Trybunał stwierdził, że przepisart. 21a ustawyo czasie pracy kierowcówjest niezgodny zKonstytucjąw zakresie, w którym przyznaje kierowcy zatrudnionemu w transporcie międzynarodowym zwrot kosztów za nocleg podczas zagranicznej podróży służbowej. W związku z powyższym zasądzone prawomocnym wyrokiem roszczenie w części dotyczącej ryczałtu za noclegi, w świetle treści wyroku Trybunału, jest pozbawione podstawy prawnej, zaś spełnione świadczenie podlega zwrotowi. Wskazał skarżący, że z zasądzonej od pozwanej spółki na rzecz powoda prawomocnym wyrokiem kwoty 83.972,02 zł. obejmującej łącznie należności z tytułu diet i ryczałtów za noclegi w kabinie samochodu, 41% stanowi kwota 34.428,52 zł. ryczałtów za noclegi, która została wypłacona powodowi. Zdaniem skarżącego kwota ta, po wyroku Trybunału, jako nienależna podlega zwrotowi.
Sąd Apelacyjny ustalił.
Pozwem z dnia 30 sierpnia 2013 r. powódH. K.wniósło zasądzenie od pracodawcy(...)M. I.S. I.spółki jawnejwS.wynagrodzenia za godziny nadliczbowe z tytułu diet i ryczałtów za okres od sierpnia 2010 r. do lipca 2013 r.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany podniósł, iż roszczenie pracownika za okres od 2010 r. do dnia 30 sierpnia 2013 r. uległo przedawnieniu zgodnie zart. 291§1 k.p.Ponadto wskazał, iż powód poza wynagrodzeniem zasadniczym pobierał ryczałt za godziny nadliczbowe w kwocie 264 zł. miesięcznie i kwota ta w całości pokrywała jego wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Podniesiono również, iż powód otrzymał należności z tytułu diet krajowych i zagranicznych, co potwierdzał własnoręcznym podpisem, które naliczane były zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowych i na okoliczność powyższego pozwany załączył rozliczenia kosztów zagranicznych podróży służbowych.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Siedlcach wyrokiem z dnia 29 stycznia 2016 r. zasądził od pozwanej(...)M. I.
S. I.spółki jawnej wS.na rzecz powodaH. K.kwotę 83.972,02 zł. tytułem diet i ryczałtów za noclegi za podróże służbowe z ustawowymi odsetkami od dnia 30 sierpnia 2013 r. do dnia zapłaty w pkt. I; oddalił powództwo w pozostałym zakresie w pkt. II; umorzył postępowanie w zakresie objętym cofnięciem pozwu w pkt. III; nakazał pobranie od(...)M. I.S. I.spółka jawna wS.na rzez Skarbu Państwa kwoty 3.305,30 zł. tytułem częściowego pokrycia wydatków na opinie biegłego i opłaty sądowej od uwzględnionej części powództwa, od której poniesienia powód został zwolniony w pkt. IV; zniósł między stronami koszty procesu w pkt. V; wyrokowi w pkt. I do kwoty 1500 zł. nadał rygor natychmiastowej wykonalności w pkt. VI. Sąd oparł rozstrzygnięcie na wyliczeniuz opinii biegłej sądowej z zakresu księgowości i należną łącznie powodowi kwotę należności z tytułu diet i ryczałtów 176 801,02 zł. pomniejszył o kwotę faktycznie wypłaconych tzw. frachtów 83 972,02 zł.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację pozwanego w pkt I oraz zasądził od(...)
M. I.,S. I.Spółki jawnej wS.na rzeczH. K.kwotę 5400 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego w pkt II.
Sąd odwoławczy uznał wyrok Sądu I instancji za zgodny z prawem w świetle dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego należności kierowcóww transporcie międzynarodowym z tytułu diet i ryczałtów, które nie akceptowało nocleguw kabinie samochodu jako bezpłatnego noclegu w rozumieniu przepisów o podróżach służbowych (uchwała składu siedmiu sędziów z 12 czerwca 2014 r. II PZP 1/14, OSNP 2014/12/16, uchwała z 7 października 2014 r., I PZP 3/14; wyroki: z 22 lipca 2015 r. I PK 95/15, LEX nr 1767097; z 4 września 2014 r. I PK 7/14, LEX nr 1515145; z 21 października 2015 r. II PK 263/14, M.P.Pr. 2016/2/81-84).
Od wyroku nie została złożona skarga kasacyjna.
Sąd Apelacyjny, w rozpoznaniu skargi o wznowienie postępowania, zważył.
Skarga pozwanego pracodawcy o wznowienie postępowania w sprawie, co do należności z tytułu ryczałtów, została złożona w terminie ustawowym.
Zgodnie z powołanym w skardze wyrokiem z dnia 24 listopada 2016 r. K 11/15 ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z 29 grudnia 2016 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł:
1.Art. 21a  ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców(j. t. Dz.U.2012.1155, ze zm.) w związku zart. 775§2,3i5ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy(j. t. Dz.U.2016.1666, ze zm.) w związku z § 16 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U.167) w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do kierowców wykonujących przewozy w transporcie międzynarodowym, jest niezgodny zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Art. 21a ustawy z 16 kwietnia 2004 r. powołanej w punkcie 1 w związku z art. 775§ 2, 3 i 5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. powołanej w punkcie 1 w związku z § 9 ust.1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości i warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemuw państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U.236.1991, ze zm.) w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do kierowców wykonujących przewozy w transporcie międzynarodowym, jest niezgodny zart. 2 Konstytucji.
Na podstawieart. 190 ust. 4 Konstytucjiorzeczenie Trybunału Konstytucyjnegoo niezgodności zKonstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.
Zgodnie zart. 4011k.p.c., można żądać wznowienia postępowania równieżw przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnegozKonstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
Rozważenia wymaga, czy powołany w skardze o wznowienie postępowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 listopada 2016 r. jest wyrokiem, o jakim stanowiart. 4011k.p.c., zatem, czy spowodował utratę mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisuart. 21a ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, by można uznać, że skarga oparta jest na ustawowej podstawę prawnej.
W powołanym, jako podstawa uwzględnienia skargi, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 listopada 2016 r., K 11/15 nie nastąpiła derogacja przepisu art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców, lecz jako niezgodną zart. 2 Konstytucjiuznał Trybunał jego interpretację w zakresie podmiotowym – odnoszącym się do kierowców wykonujących przewozy w transporcie międzynarodowym, w powiązaniu kaskadowym zart.775§ 2, 3 i 5 K.P.i rozporządzeniami z 29 stycznia 2013 r. i z 19 grudnia 2002 r. w sprawie zwrotu kosztów z tytułu podróży służbowej należnych pracownikom sfery budżetoweji samorządowej.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 listopada 2016 r., K 11/15 określany jest w piśmiennictwie, jako tzw. wyrok zakresowy czy interpretacyjny, gdyż dotyczy niezgodności zKonstytucjąokreślonej wykładni danego przepisu w danym zakresie (podmiotowym lub przedmiotowym), w tym przypadku art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców w zakresie podmiotowym - w jakim dotyczy kierowców w transporcie międzynarodowym, ale bez jego derogacji z porządku prawnego. Wyrok Trybunałuo charakterze zakresowym podmiotowo określa właściwy zgodny zKonstytucjąkierunek wykładni danego przepisu, zakwestionowanego w skardze konstytucyjnej, na przyszłość, nie eliminując w tego typu orzeczeniu aktu normatywnego z porządku prawnego ( uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2010 r. IV CO 37/09 ).
Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 grudnia 2009 r. zapadłą w sprawie sygn. III PZP 2/09 ( OSNC 2010, nr 7-8, poz. 97) przyjął, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność zKonstytucjąokreślonej wykładni aktu normatywnego, które nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania przewidzianej w 4011k.p.c.Uchwała ta dotyczy wyroków zakresowych i nadano jej moc zasady prawnej.
Sąd Najwyższy w uzasadnieniach wyroków z dnia 9 marca 2017 r. w sprawieI PK 309/15 i z dnia 21 lutego 2017 r. w sprawie I PK 300/15, rozpoznając skargi kasacyjne od wyroków przyznających kierowcom w transporcie międzynarodowym należności z tytułu m.in. ryczałtów za spanie w kabinie samochodów, odniosły się do interpretacyjnegow znaczeniu negatywnym charakteru wydanego wyroku Trybunału z 24 listopada 2016 r.
Powołany wyrok Trybunału nie stwierdził niezgodności zKonstytucjąprzepisu art. 21a i nie spowodował utraty mocy obowiązującej tego przepisu w całości, przez co nie stanowi podstawy prawnej wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Wskazana tym wyrokiem, jako niezgodna zKonstytucjązakresowa wykładnia przepisu art. 21a cyt. ustawy winna być stosowana przez sądy na przyszłość, do czasu nowelizacji prawa, uwzględniającej treść wyroku.
Z tych też względów Sąd drugiej instancji, w oparciu o powołaną wyżej wiążącą zasadę prawną, uznał, iż skarga pozwanego o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu na podstawieart. 410 k.p.c., jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia zart. 4011k.p.c.
Orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego, uzasadnia § 10 ust. 1 pkt 2, § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( DZ.U. z 2015 r. poz. 1800 i Dz. U. z 2016 r. poz. 1668).