Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 287/17
Data wyroku: 2017-11-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Adam Wrzosek, Maria Mrozik-Sztykiel, Grzegorz Miśkiewicz
Słowa kluczowe: Przestępczość zorganizowana
Podstawa prawna: art.264 kk, art.258 kk

Sygn. akt II AKa 287/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 listopada 2017r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Maria Mrozik - Sztykiel
Sędziowie: SA – Adam Wrzosek (spr.)
SO (del.) – Grzegorz Miśkiewicz
Protokolant: – sekr. sąd. Sylwester Leńczuk
przy udziale Prokuratora Jacka Pergałowskiego
po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r.
sprawy:

1
K. P./P./ synaS.iJ. z domu K.,urodz. (...)wW.

oskarżonego zart. 258 § 1 k.k., zart. 264 § 3 k.k.w zw. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 264 § 3 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k..

2
T. S. (1)synaL.iT. z d. K.,urodz. (...)wW.

oskarżonego zart. 258 § 1 k.k., zart. 264 § 3 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora i obrońcę oskarżonegoK. P.
od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie
z dnia 9 czerwca 2017 r. sygn. akt  V K 99/15

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
zasądza od oskarżonegoK. P.na rzecz Skarbu Państwa kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych, tytułem opłaty za II instancję;

III
zwalnia oskarżonegoK. P.od wydatków za postępowanie odwoławcze w części na niego przypadającej i w tym zakresie oraz w zakresie dotyczącym apelacji prokuratora wydatkami za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
W sprawie Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie oskarżonoK. P.iT. S. (1),przy czymK. P.zarzucono, że:

I
w okresie od 2011 r. do maja 2014 r. wW.i innych miejscowościach, wspólnie i w porozumieniu zW. R.,Ł. D.orazJ. K.oraz innymi osobami, brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej kierowanej przezM. C., mającej na celu popełnianie przestępstw polegających na organizowaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wbrew przepisom ustawy, przekraczania granic RP obywatelomR.narodowości(...)zP.doN.,C.iA.oraz innych krajówE.poprzez umieszczanie cudzoziemców w wynajmowanych mieszkaniach, organizowanie środków transportu, tras przejazdu, kierujących pojazdami, pilotowanie przejazdów,

tj. o czyn zart. 258 § 1 k.k.,
II. w okresie od 2011 r. do maja 2014 r. wW.i innych miejscowościach, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zW. R.,Ł. D.,J. K.oraz innymi osobami, co najmniej 8-krotnie zorganizował obywatelomR.narodowości(...), przekroczenie wbrew przepisom granicy RP, w ten sposób, że werbował te osoby, umieszczał w wynajętych w tym celu mieszkaniach, zapewniał środki transportu osoby transportujące, oznaczał trasy przejazdu, pilotował przejazdy i tak:
- w dniu 12 grudnia 2012 r. działając wspólnie i w porozumieniu zW. R.i innymi osobami zorganizował przekroczenie wbrew przepisom granicy RP, samochodem markiM. (...)onr rej. (...). którego kierowcą byłR. K., 5 nieustalonym obywatelomR.,
- w dniu 14 grudnia 2012 r. działając wspólnie i w porozumieniu zW. R.i innymi osobami zorganizował przekroczenie wbrew przepisom granicy RP, samochodem markiR. (...)onr rej. (...), którego kierowcą byłT. S. (1), obywatelomR.:K.A.,B.,K.V.,Z. Z.i 4 ich małoletnich dzieci,
- w dniu 21 grudnia 2012 r. działając wspólnie i w porozumieniu zW. R.i innymi osobami zorganizował przekroczenie wbrew przepisom granicy RP, samochodem markiR. (...)onr rej. (...), kierowanym przezP. K.7 nieustalonym obywatelomR.,
- w dniu 24 stycznia 2013 r. działając wspólnie i w porozumieniu zW. R.i innymi osobami zorganizował przekroczenie wbrew przepisom granicy RP, samochodem markiC. (...)onr rej. (...), którego kierowcą byłP. K., obywatelomR.:Z.Z.,V.S. A.,A.R.,A. T.,A. M.,A.M.,A. M.,
- w dniu 9 kwietnia 2013 r. działając wspólnie i w porozumieniu zW. R.i innymi osobami zorganizował przekroczenie wbrew przepisom granicy RP, samochodem markiV. (...)onr rej. (...), którego kierowcą byłM. Z., obywatelomR.:M.A.,I. A.,K. I.,M.A.,K.A., lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na zatrzymanie transportu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej,
- w dniu 30 grudnia 2012 r. działając wspólnie i w porozumieniu zW. R.i innymi osobami zorganizował przekroczenie wbrew przepisom granicy RP, samochodem markiC. (...)onr rej. (...), którego kierowcą byłR. K., 6 nieustalonym obywatelomR.,
- w dniu 19 kwietnia 2013 r. działając wspólnie i w porozumieniu zW. R.i innymi osobami zorganizował przekroczenie wbrew przepisom granicy RP, samochodem markiM. (...)onr rej. (...), którego kierowcą byłA. A. (3), obywatelomR.:A. M.,I. K.,O. Z.,D. R.i 5 ich małoletnim dzieciom czyniąc sobie z prowadzonego procederu stałe źródło dochodu, przy czym rola podejrzanego polegała na organizowaniu razem zW. R.środków transportu we wskazanym przezM. C.terminie oraz podstawieniu środka transportu wraz z wyznaczonym przez siebie kierowcą we wskazane miejsce,
tj. o czyn zart. 264 § 3 k.k.w zw. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 264 § 3 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie wyrokiem z dnia9 czerwca 2017 r.:
I. oskarżonegoK. P.od popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. I uniewinnił, kosztami postępowania w tej części obciążając Skarb Państwa;
II. w ramach czynu zarzucanego w pkt II uznał go za winnego tego, że w okresie grudzień 2012 r. - kwiecień 2013 r. wW., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami, organizował innym osobom, obywatelomR., przekraczanie wbrew przepisom granicyR. P.organizując transport, tj. czynu zart. 264 § 3 k.k.i za to z mocyart. 264 § 3 k.k.w zw. zart. 33 § 1, 2 i 3 k.k.wymierzył karę 1(jednego) roku pozbawienia wolności i grzywny w liczbie 100 (stu) stawek dziennych w wysokości 30 (trzydzieści) zł stawka;
III. na zasadzieart. 69 § 1 k.k.w zw. zart. 70 § 1 k.k.iart. 4 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby lat 3 (trzech);
IV. na zasadzieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary grzywny zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w dniach 24 i 25 września 2014 r., przyjmując, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się dwóm dziennym stawkom grzywny.
W odniesieniu do tej części wyroku, w której oskarżonyK. P.został skazany, apelację złożyłobrońcaoskarżonego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania a mianowicie:
I.art. 5 § 2 k.p.k.iart. 7 k.p.k.polegającą na uznaniu, że winaK. P.w aspekcie naruszenia dyspozycjiart. 264 § 3 kk. nie budzi wątpliwości, podczas gdy pojawiające się wątpliwości w zeznaniachP. K.odnośnie przebiegu zdarzeń objętych zarzutami a także osoby oskarżonego, w szczególności brak indywidualizacji jego zachowaniain tempore criminis- zostały rozstrzygnięte na jego niekorzyść oraz wbrew zasadzie swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że oskarżony popełnił zarzucany mu czyn,
II.art. 410 k.p.k.polegającą na oparciu orzeczenia o zaledwie część materiału dowodowego, wobec braku rekonstrukcji wydarzeń na podstawie wyjaśnieńK. P.,T. S. (2)oraz świadków tj.W. R.,M. C.,Ł. D.,J. K.,A. A. (3),M. Z.,D. R.,R. K., tj. osamotnionych co do zasady depozycjiP. K.co istotne poprzez podawanie przez w/wym. wersji sprzecznych bądź wykluczających oraz opartych na wiedzy pośredniej,

II
art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k.tj. wewnętrzną sprzeczność wyroku polegającą na zaniechaniu wskazania w uzasadnieniu orzeczenia powodów dla których uznano wybiórcze aczkolwiek propabilistyczne fakty -de factostanowiące jedynie poszlaki – za świadczące o winieK. P..

W konkluzji apelacji obrońca wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez uniewinnienieK. P.od czynu zarzucanego w pkt II aktu oskarżenia, ewentualnie o uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Ma rację obrońca oskarżonegoK. P., że w przedmiotowej sprawie nie ma dowodu wskazującego na osobiste kontakty oskarżonego zM. C.i bezpośrednie dokonywanie przez nich ustaleń dotyczących przewozu obywateliR.do krajówE., bez stosownych dokumentów paszportowych. Nie stanowi to jednakże podstawy do negowania ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji. Okolicznością bezsporną jest, żeW. R.zK. P.prowadzili wspólniefirmę (...).P. K.wyjaśnił, że przed trzecim wyjazdem z cudzoziemcami, który to wyjazd miał miejsce w dniach 13 – 22 grudnia 2012 r.W. R.iK. P.przekazali mu samochódC. (...)(k. 715 - 720 i k. 1910 - 1911).P. K.wyjaśnił też, żeK. P.wiedział, że podczas czwartego wyjazdu został zatrzymany przez policję(...)i żądał od niego zwrotu pieniędzy, któreP. K.otrzymał przed wyjazdem odM. C.. Było to następnie przyczyną sporu między nimi, a w konsekwencji skutkowało powiadomieniem przezP. K.organów ścigania o mającym miejsce przestępczym procederze (k. 715 – 720). Charakterystycznym jest też zakupienie przez wspólnikówfirmy (...)samochodów do jednorazowego przewozu większej liczby osób.P. K.wskazał, że samochody te zostały zakupione w celu – jak to określił – „przemytu” ludzi doE.(k. 1909 – 1911), przy czym pieniądze na ich zakup zostały wyłożone przezK. P.(k. 715 – 720). O tym, że w tym celuW. R.dokonał zakupu powyższych samochodów i należały one doW. R.i jego wspólnika świadczą wyjaśnieniaM. C.(k. 1590 - 1599, a także k. 1883 - 1884). Z relacjiP. K.iŁ. D.wynika, żeK. P.był bardzo ostrożny i unikał sytuacji mogących wskazywać, że ma on związek z przewozem cudzoziemców poza granice kraju. Opisując oskarżonegoŁ. D.wskazał, żeK. P.był:

    „… strasznie pazerny na pieniądze i nie patrzył na to, czy te transporty odM.były legalne (…) . Wszystkie kontakty zM.zostawiłW., który załatwiał sprawy finansowe i przekazywał pieniądze do ich wspólnej kasy, czy konta”(k. 1916 - 1919). DepozycjeP. K.dotyczące kierowanych do niego żądań zwrotu pieniędzy otrzymanych odM. C.potwierdzają, nie tylko to, żeK. P.współpracował zW. R.przy organizowaniu przewozów obywateliR.do krajuE., lecz także, iż bezwzględnie dążył on do osiągnięcia jak największych zysków z dokonywanych przewozów. O zachowaniu ostrożności w kontaktach z osobami biorącymi udział w przewozie obywateliR.świadczą z kolei relacjeŁ. D.iM. C., dotyczące przekazaniaM. C.samochoduD. (...). Samochodem tymM. C.miał jeździć do ośrodków dla cudzoziemców i przywozić chętnych do przewozu doE.(wyjaśnieniaM. C.k. 1883 - 1884). Wyżej wymieniony samochód został dostarczonyM. C.naul. (...)wW..M. C.wyjaśnił, że wówczas widział jak z tego samochodu uciekł łysy mężczyzna, aŁ. D.powiedział, iż był toK. P.(k. 1883 - 1884). Fakt ten potwierdziłŁ. D.(k. 1916 - 1919), który stwierdził też, żeK. P.przekazał samochód za namowąW. R.i był to profit za zlecenia otrzymywane odM. C.. To, że świadekŁ. D.nie wskazał, iż samochód miał służyć do poszukiwania osób chętnych do przewozu doE.jest w pełni zrozumiałe.K. P.,W. R.orazM. C.nie zależało bowiem na ujawnianiu wszystkich okoliczności prowadzonej przez nich działalności.

P. K.wykonując przewozy cudzoziemców został 3 – krotnie zatrzymany poza granicami kraju, a mianowicie 13 grudnia 2012 r. wS., 22 grudnia 2012 r. wN.i 24 stycznia 2013 r. wC.. Zatrzymani zostali teżT. S. (1)14 grudnia 2012 r. wS.,R. K.12 grudnia 2012 r. i 30 grudnia 2012 r. na terenieN.,A. A. (3)w dniu 19 kwietnia 2013 r. na terenie przejścia granicznego wŚ.iM. Z.w dniu 9 kwietnia 2013 r. w pobliżu mostu granicznego wK.. To, żeK. P.miał świadomość, że proceder przewozu osób poza graniceP.jest niezgodny z obowiązującym porządkiem prawnym, wynika nie tylko z faktu wielokrotnego zatrzymania kierowców przewożących cudzoziemców, co w przypadku zatrzymaniaP. K.iT. S. (1)na terenieS.wiązało się z utratą samochodu, lecz także z opisanego wyżej zachowania oskarżonego podczas przekazywaniaM. C.samochoduD. (...). Należy przy tym pamiętać, że przekazanie samochodu miało zwiększyć efektywność podejmowanych przezM. C.działań mających na celu pozyskanie kolejnych osób zainteresowanych wyjazdem doE.. Gdyby zaś oskarżony był przekonany o legalności powyższych przewozów, to nie miałby powodu do unikania bezpośredniego kontaktu z wyżej wymienionym.
Tym samym trafne są ustalenia Sądu Okręgowego, że oskarżonyK. P.swoim zachowaniem wyczerpał dyspozycję czynu przypisanego mu w zaskarżonym wyroku.
Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że uwadze Sądowi Okręgowemu nie umknęły relacje oskarżonegoK. P.oraz relacjeW. R.,T. S. (1),M. C.,Ł. D.,A. A. (3),M. Z.,R. K.. W związku z tym, że oskarżony bezpośrednio nie kontaktował się zT. S. (1),M. Z.,A. A. (3)iR. K., którzy wykonywali przewozy osób, to ich relacje nie mogą stanowić dowodu podważającego ustalenia Sądu I instancji.M. C.również bezpośrednio nie kontaktował się z oskarżonym i tym samym nie mógł wypowiedzieć się, co do roliK. P.w procederze przewozu osób. Tym niemniej wskazane wyżej depozycjeM. C.dotyczące nabycia przezW. R.iK. P.samochodów do przewozu większej liczby osób oraz okoliczności w jakich nastąpiło przekazanie mu samochoduD. (...)wskazują na trafność ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy.
Ł. D., podobnie jak osoby wymienione wyżej, nie kontaktował się z oskarżonymK. P.w kwestiach związanych z przewozem cudzoziemców, co również nie wyklucza udziału tegoż oskarżonego w przypisanym mu czynie. Z relacjiŁ. D.wynika, że to on poznałW. R.zM. C.. Wcześniej przewozy cudzoziemców organizował dlaM. C.mężczyzna o imieniuP., a pozaŁ. D.brała w nich udział dziewczynaŁ. J.K.a takżeD. R.(wyjaśnieniaŁ. D.k. 1494 – 1496). RelacjeŁ. D.korespondują w tym zakresie z depozycjamiJ. K.(k. 1507 – 1510) iD. R.(k. 1689 – 1690).
Sąd Okręgowy zasadnie uznał, że relacjeW. R.nie mogą stanowić podstawy do oparcia na nich ustaleń faktycznych.W. R.w swoich relacjach starał się nie obciążać obu oskarżonych, tj.K. P.iT. S. (1). Wyraźnie było to widoczne, gdy na rozprawie przedstawił okoliczności wyjazduT. S. (1)doS.w trakcie którego doszło do jego zatrzymania, do czego odniósł się Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
ŚwiadekP. K.nie ukrywał, że pracując wfirmie (...)pokłócił się zK. P., a przyczyną konfliktu była kwota opłat wnoszonych przez niego na rzecz firmy. W wyniku tego konfliktu na przełomie listopada i grudnia 2011 r. odszedł on zfirmy (...)(k. 716 - 720). ŚwiadekP. K.wyjaśnił też, że do kolejnego konfliktu międzym.doszło, gdy na zlecenieW. R.zaczął przewozić obywateliR.doE.. Po tym jak podczas jednego z wyjazdów został zatrzymany na terenieN.K. P.zażądał od niego zwrotu pieniędzy, które przed wyjazdem otrzymał odM. C.(k. 716 – 720). Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Okręgowego że fakt, że świadekP. K.od początku nie ukrywał konfliktu zK. P., szczegółowo przedstawił przebieg wydarzeń dotyczących poszczególnych wyjazdów, nie starał się umniejszyć swojej roli, dawało podstawy do uznania miarodajności jego relacji (str. 21 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Nadto – o czym mowa wyżej – relacjeP. K., obciążające oskarżonegoK. P.korelują z innymi dowodami świadczącymi o udziale oskarżonego w przypisanej mu przestępczej działalności.
Mając na uwadze powyższe rozważania nie można podzielić poglądu skarżącego, że Sąd Okręgowy skazując oskarżonegoK. P.za czyn, o którym mowa w pkt II zaskarżonego wyroku wyczerpujący dyspozycjęart. 264 § 3 k.k.dopuścił się uchybień wskazanych w apelacji.
Oskarżonemu wymierzono karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę 100 stawek dziennych grzywny po 30 zł stawka, przy czym wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby 3 lat.
Sąd odwoławczy mógłby ingerować w wysokość orzeczonych kar jedynie w przypadku stwierdzenia ich rażącej niewspółmierności.
Rażąca niewspółmierność kary, o której mowa wart. 438 pkt 4 k.p.k., zachodzić może tylko wówczas, gdyby na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary przewidzianych wart. 53 k.k., przy czym na gruncieart. 438 pkt 4 k.p.k.nie chodzi o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby w potocznym znaczeniu tego słowa - „rażąco” niewspółmierną, tj. niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować (Komentarz do Kodeksu postępowania karnego pod red. prof. dr hab. Zbigniewa Gostyńskiego, Dom Wydawniczy ABC, 1998, teza 22 do art. 438, str. 463, tom II).
W żadnej zaś mierze w rozumieniu o którym mowa wyżej, nie można twierdzić, że kary orzeczone wobec oskarżonego, są karami rażąco niewspółmiernymi.
Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.