Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 773/17
Data wyroku: 2017-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Nienależyte wykonanie umowy
Podstawa prawna: art. 636 § 1 k.c.

Sygn. akt III Ca 773/17

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2017 r. w sprawie sygn. akt I C 249/14 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi oddalił powództwo, zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2417 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz nakazał pobrać od powódki na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi kwotę 387,39 z tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.
[wyrok k.248]
W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy poczynił ustalenia faktyczne, w oparciu o które wydał kwestionowany wyrok, a które w całości podziela i przyjmuje za własne Sąd II instancji. W tej sytuacji nie istnieje potrzeba ich powtarzania, bowiem - jak wielokrotnie podkreślał Sąd Najwyższy - w wypadku orzeczenia oddalającego apelację, wydanego na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu w pierwszej instancji, bez uzupełniania postępowania dowodowego, sąd odwoławczy nie musi powtarzać dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych; wystarczy stwierdzenie, że ustalenia sądu pierwszej instancji podziela i przyjmuje za swoje (tak m. in. Sąd Najwyższy w orzeczeniach z dnia 13.12.1935 r., C III 680/34, Zb. Urz. 1936, poz. 379; z dnia 14.02.1938 r., C II 2613/37, Przegląd Sądowy z 1938 r., poz. 380; z dnia 10.11.1998 r., III CKN 792/98, OSNC z 1999 r., nr 4, poz. 83; z dnia 6 lipca 2011 r., I CSK 67/11, nie publ.; z dnia 14.02.2013r., II CSK 292/12, Lex 1318346).
[uzasadnienie k.251-260]
Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka, zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi w całości, zarzucając naruszenie przepisów:

I
prawa procesowego, tj.:

1
art. 232 k.p.c.w zw. zart. 233 k.p.c.poprzez nieprawidłową, sprzeczną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego – w szczególności w odniesieniu do:

a
zeznań świadkaM. K., który przyznał – jako osoba wykonująca z ramienia pozwanej umowę, iż pracownicy pozwanej wykonali prace izolacji tarasu w sposób nieprawidłowy oraz że strona pozwana zaniechała poinformowania o tym powódki, nadto uznaniu w oparciu o materiał dowodowy, że powódka nie wzywała pozwanej do naprawy, podczas gdy z materiału tego wynika, że pozwana wykonywała prace dodatkowe na skutek poinformowania jej o wadliwości tarasu,

b
uzupełniającej opinii biegłego, z której wynika, że pozwana odpowiada jako wykonawca m. in. za brak zabezpieczenia tarasu na zimę oraz źle wykonaną blacharkę,

c
błędnym ustaleniu, że powódka samodzielnie zerwała warstwę izolacji tarasu po zejściu pozwanej z budowy, w sytuacji, gdy powódka wezwała pozwaną do wykonania poprawek tarasu i dopiero po nieprawidłowym wykonaniu tych poprawek (co przyznałM. K.) pozwana zleciła wykonanie tarasu podmiotowi trzeciemu),

2
art. 229 k.p.c.w zw. zart. 233 k.p.c.poprzez nieuwzględnienie przy wyrokowaniu, że strona pozwana przyznała, że wykonała prace dotyczące robót na tarasie w sposób błędny (brak izolacji i zabezpieczenia) w sytuacji, gdy sam fakt przyznania winien skutkować uwzględnieniem powództwa,

3
art. 244 § 2 k.p.c.w zw. zart. 233 k.p.c.poprzez błędną ocenę dowodu w postaci dziennika budowy i uznaniu, że dokument ten świadczy o tym, że prace dotyczące tarasu objęte były odrębną umową o dzieło, podczas gdy wpis w dzienniku budowy z dnia 20 sierpnia 2012 r. świadczy o tym, że roboty budowlane dotyczyły również tarasu,

4
art. 321 § 1 k.p.c.poprzez uznanie, że Sąd w ramach dokonywania subsumcji nie jest związany oceną roszczenia dochodzonego przez powódkę w aspekcie wszystkich przepisów prawnych, które powinny być zastosowane jako mające oparcie w ustalonych faktach,

II
prawa materialnego, tj.:

1
art. 471 k.c.w zw. zart. 472 k.c.iart. 474 k.c.poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy z materiału sprawy wynika, że pozwana posługująca się swoimi pracownikami niewłaściwie wykonała zobowiązanie umowne, jednocześnie zaś przepisy dotyczące reżimów odpowiedzialności w postaci rękojmi oraz gwarancji nie wyłączają odpowiedzialności strony umowy na zasadach ogólnych,

2
art. 647 k.c.poprzez jego niezastosowanie do stanu faktycznego w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy z dziennika budowy wynikało, że wykonanie tarasu w sposób gwarantujący jego izolację od wilgoci objęte było umową o roboty budowlane,

3
art. 627 k.c.w zw. zart. 637 § 1 k.c.w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zobowiązania poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy z materiału dowodowego sprawy wynikało, że umowa zawarta między stronami jest umową o roboty budowlane, izolacja tarasu nie stanowi bowiem „dzieła” w rozumieniu przepisówkodeksu cywilnego,

4
art. 361 §1 k.c.poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zobowiązany do odszkodowania nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną przez siebie w sposób zawiniony szkodę pozostającą w związku przyczynowo-skutkowym z jego działaniem, w sytuacji, gdy poszkodowany nie skorzystał z uprawnień rękojmi (wezwanie do usunięcia wad i in.).

W konkluzji strona apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za obie instancje według norm przepisanych.
[apelacja k.264-267]
Pozwana wniosła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
[odpowiedź na apelację k.283-286]
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnośnie zarzutu naruszeniaart. 233 k.p.c., to należy stwierdzić, że – jak wielokrotnie już podkreślano w orzecznictwie – Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Skuteczne postawienie zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu Sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął Sąd, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena Sądu. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Natomiast jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Nie jest więc wystarczającym uzasadnieniem zarzutu naruszenia normyart. 233 § 1 k.p.c.przedstawienie przez stronę skarżącą własnej oceny dowodów i wyrażenie dezaprobaty dla oceny prezentowanej przez Sąd pierwszej instancji. Strona skarżąca ma bowiem obowiązek wykazania naruszenia przez Sąd paradygmatu oceny wynikającego zart. 233 § 1 k.p.c., a zatem wykazania, że Sąd wywiódł z materiału procesowego wnioski sprzeczne z zasadami logiki lub doświadczenia życiowego, względnie pominął w swojej ocenie istotne dla rozstrzygnięcia wnioski.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest zawarcie przez strony w dniu 23 sierpnia 2011 r. umowy o roboty budowlane, której przedmiotem było wybudowanie przez pozwaną stanu surowego otwartego budynku mieszkalnego. W aktach sprawy na k.15 znajduje się ponadto zestawienie prac dodatkowych – docieplenia ścian budynku oraz częściowego wykonania izolacji tarasu.
Z dokumentacji zdjęciowej znajdującej się na płycie CD (k.48) wynika, że sporny taras znajduje się w bryle budynku, nad garażem.
Wbrew twierdzeniom strony apelującej, sam wpis w dzienniku budowy z dnia 20 sierpnia 2012 r. o uzupełnieniu izolacji tarasu nie może przesądzać o tym, czy wykonanie tej izolacji przez pozwaną było objęte umową o roboty budowlane czy też nie. Jak już wskazano, pozwana w ramach tej umowy zobowiązała się do wybudowania budynku w stanie surowym otwartym, który – jak potwierdził to biegły sądowy wydający opinię w tej sprawie – nie obejmuje izolacji tarasu. Prace te należą do robót wykończeniowych, podobnie jak np. ocieplenie elewacji budynku czy wykonanie prac elektrycznych, których również dotyczą wpisy w dzienniku budowy. Ponadto z doświadczenia życiowego wynika, że prace wykończeniowe stanowią etap następujący już po wybudowaniu budynku w stanie surowym otwartym.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy ocenił, że w zakresie wykonania izolacji tarasu strony łączyła umowa o dzieło, a nie umowa o roboty budowlane, stąd zarzut naruszeniaart. 647 k.c.poprzez jego niezastosowanie orazart. 627 k.c.w zw. zart. 637 § 1 k.c.poprzez ich zastosowanie nie jest trafny.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, świadekM. K.nie zeznał, że pracownicy pozwanej wykonali w sposób nieprawidłowy izolację tarasu oraz że pozwana zaniechała poinformowania o tym powódki. Na samym początku swoich zeznań świadek stwierdził, że izolacja tarasu, zarówno termiczna, jak i przeciwwodna, została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną. Z dalszych zeznań tego świadka wynika, że prace poprawkowe w zakresie izolacji tarasu zostały podjęte przez pracowników pozwanej po wykonaniu balustrad przez inną firmę, przy czym otwory celem mocowania balustrad zostały wykonane bez porozumienia z pozwaną bądź jej pracownikami, w miejscach źle wskazanych przez powódkę, co doprowadziło do przerwania izolacji poziomej tarasu. Co więcej, z zeznań świadka wynika, że powódka była o tym informowana bezpośrednio przez niego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z zeznań świadkaM. K., nie wynika natomiast, aby powódka wzywała pozwaną do naprawy przedmiotowej izolacji.
Co więcej, również z opinii biegłego sądowego nie wynika, aby pozwana wykonała izolację przeciwwodną i termiczną tarasu niezgodnie ze sztuką budowlaną. Balustrady zostały zamontowane przez inną firmę, przy czym montaż ten powinien nastąpić do betonu, a nie do styropianu, którym jest wyłożona ściana. Biegły stwierdził, że usunięcie fragmentów ocieplenia ścian pionowych w czternastu miejscach nie jest przyczyną nieszczelności tarasu. Z opinii tej wynika również, że do zalewania garażu mogło dojść na skutek złego zabezpieczenia tarasu na zimę przez powódkę i działania czynników atmosferycznych. Biegły stwierdził natomiast, że w przypadku prawidłowego wykonania prac blacharskich, nie dochodziło by do przecieków po ścianie.
Odnośnie zarzutu naruszeniaart. 471 k.c.w zw. zart. 472 k.c.iart. 474 k.c.orazart. 361 § 1 k.c.Jeżeli prace zostały wykonane wadliwie, to powodowi przysługują uprawnienia wynikające z rękojmi (art. 637 k.c.) lub roszczenia odszkodowawcze oparte na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.) (tak m. in. SN w wyroku z 3.10.2000 r., I CKN 301/00, OSNC z 2001 r., nr 4, poz. 58). Wybór określonych uprawnień związanych z wadami przedmiotu umowy zawsze pozostawiony jest zamawiającemu. Nie można zatem wykluczyć i takiej sytuacji, w której zamawiający decyduje się na odbiór robót budowlanych, których rezultat ma bardzo istotne wady. W takiej sytuacji aktywują się jego uprawnienia z tytułu rękojmi, przy czym i w tym wypadku ich wybór pozostawiony jest zamawiającemu (tak m. in. Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 1.08.2014 r., I ACa 119/14, Legalis nr 1049754).
W rozpoznawanej sprawie powódka dochodziła od pozwanej zwrotu kosztów poniesionych w związku z tym, że zleciła innemu podmiotowi ponowne wykonanie izolacji tarasu z uwagi na wady dzieła, a zatem - zwrotu kosztów wykonania zastępczego. Dokonała więc w ten sposób wyboru uprawnienia, jakie jej przysługuje w stosunku do pozwanej.
Roszczenie, z jakim wystąpiła powódka, zostało uregulowane wart. 636 § 1 k.c., dotyczącego sytuacji, w których dochodzi do wadliwego lub sprzecznego z umową wykonywania dzieła. Uprawnienia zamawiającego w takim wypadku uszeregowane są w porządku chronologicznym. Najpierw przysługuje mu uprawnienie do wezwania przyjmującego zamówienie do zmiany sposobu wykonywania świadczenia na prawidłowy. Następnie, w razie bezskutecznego upływu tego terminu, zamawiający może dokonać wyboru między odstąpieniem od umowy albo powierzeniem poprawienia lub dalszego wykonania dzieła innej osobie. Z uprawnień przewidzianych wart. 636 § 1 k.c.zamawiający nie może jednak skorzystać po odebraniu dzieła (tak m. in. SN w wyroku z 4.4.1997 r., II CKN 65/97,L., wyroku z 3.11.2000 r., IV CKN 152/00, OSNC z 2001 r., nr 4, poz. 63, wyroku z 25.6.2014 r., IV CSK 610/13,L.).
Powódka nie wykazała, aby wzywała pozwaną do wykonania poprawek i usunięcia wad, a tym bardziej, aby wyznaczyła jej w tym celu stosowny termin. Niezależnie jednak od powyższego, jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy, w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowaniaart. 636 k.c., albowiem dzieło zostało przez pozwaną zakończone, zaś przez powódkę odebrane i opłacone. Wykonanie zastępcze powódka przeprowadziła dopiero po ponad roku od zdarzenia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację jako bezzasadną.
O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.iart. 391 § 1 k.p.c.oraz § 1, § 2 pkt 5 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).