Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 724/17
Data wyroku: 2017-10-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kazimierz Cieślikowski
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks

Sygnatura akt VI Ka 724/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia6 października 2017r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO Kazimierz Cieślikowski
Protokolant Agnieszka Jaruga
przy udziale:

1
funkcjonariuszaE. P.(...)Urzędu Celno – Skarbowego wK.;

2
Agnieszki Schwarz – Rasińskiej Prokuratora Prokuratury RejonowejG.wG.

po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r.
sprawyM. W.ur. (...)wW.
synaP.iM.
oskarżonego zart. 107 § 1 kks
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygnatura akt IX K 921/16
na mocyart. 437 § 1 kpk,art. 636 § 1 kpk

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatkiza postępowanie odwoławcze w kwocie 20 (dwadzieścia) złotychi wymierza mu opłatę za II instancję w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych.

Sygn. akt VI Ka 724/17

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2017 roku w sprawie o sygnaturze akt IX K 921/16 Sąd Rejonowy w Gliwicach uznał oskarżonegoM. W.za winnego przestępstwa skarbowego zart. 107 § 1 kksi wymierzył za nie karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na 100 zł. Orzekł też Sąd na podstawieart. 30 § 5 kksw zw zart. 31 § 1 i 1 a kksprzepadek na rzecz Skarbu Państwa przedmiotów w postaci czterech automatów do gier oraz pieniędzy w kwocie 3380 zł.
Zasądził Sąd od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe.
Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł obrońca oskarżonegoM. W., który zaskarżył wyrok w całości.
Zarzucił rozstrzygnięciu zarzut obrazy prawa materialnego powołując się na:

-

bezskutecznośćart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych(dalej w skrócie ugh);

bezskuteczność art.4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. nowelizującejustawę o grach hazardowych;

czysto definicyjnego charakteruart. 2 ust. 3ugh a w zakresieart. 6 ust. 1ugh brak możliwości przypisania oskarżonemu umyślności, jak również kontratyp zart. 10 § 3 kkslub zart. 10 § 4 kks.

Stawiając takie zarzuty domagał się obrońca oskarżonego zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego bądź o wydanie wyroku umarzającego postępowanie karne.
Sam oskarżony, w piśmie procesowym skierowanym do Sądu Okręgowego w Gliwicach przed rozprawą apelacyjną, zawarł swoje stanowisko. Twierdził, że był przekonany o braku skuteczności przepisówustawy o grach hazardowycha to art. 6 ust. 1 i 14 ust. 1 z uwagi na brak notyfikacji tych przepisów. Podniósł też, że art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. uprawniał go w jego przekonaniu do kontynuowania dotychczasowej działalności do okresu, na który wspomniany przepis wyznaczał okres dostosowawczy. Powołał się także na nieświadomość bezprawności swojego zachowania, która, przy różnych orzeczeniach sądów była w pełni usprawiedliwiona. Domagał się stwierdzenia usprawiedliwionej nieświadomości bezprawności swojego zachowania.
Sąd zważył co następuje:
Apelacja jest bezzasadna.
Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził dowody i dokonał ich obiektywnej oceny. Nie dopuścił się Sąd uchybień prawa procesowego, które stanowiłyby bezwzględne przyczyny odwoławcze, ani też takich uchybień prawa procesu, które rzutowałyby na treść rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do apelacji obrońcy oskarżonego i stanowiska samego oskarżonego, zaprezentowanego w piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu Okręgowego kilka dni przed rozprawą apelacyjną, należy stwierdzić, że wywód o bezskuteczności przepisów współtworzących zespół znamion czynu zabronionego, którego dotyczyło postępowanie karne jest zupełnie błędny. Istotnie przepisart. 107 § 1 kksjest przepisem blankietowym. Penalizuje zachowania polegające na urządzaniu bądź prowadzeniu wbrew przepisom ustawy lub wbrew warunkom koncesji lub zezwolenia określonych rodzajów gier. Dopiero przepisyustawy o grach hazardowychprecyzują wymagania stawiane przedsiębiorcy, by nie działał wbrew przepisom ustawy. Chodzi tu o przepisyart. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 23 a ustawy o grach hazardowych, przy czym definicje rodzajów gier znajdują się w art. 2 tej ustawy. Rzeczywiście było tak, że przez pewien czas interpretowano, że przepisyart. 6 ust 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychsą przepisami o charakterze technicznym i jako takie winny podlegać procedurze notyfikacyjnej w Komisji Europejskiej. Szczególne wątpliwości dotyczyły zaś przepisuart. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Było też tak, że przepisyart. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowychnie były notyfikowane w czasie uchwalania ustawy. Co się tyczyart. 23 a ustawy o grach hazardowych, to przepis ten traktuje o obowiązkach dotyczący rejestracji automatów do gier to trzeba stwierdzić, że przepis ten został wprowadzony do ustawy w 2011 r. i był notyfikowany w tym czasie. Z koleiart. 14 ust. 1został notyfikowany przed uchwaleniem ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych. Od czasu wejścia w życie tej ustawy a więc od dnia 3 września 2015 r. nie może być mowy o nieskuteczności przepisówustawy o grach hazardowycha oskarżonemu zarzucono i przypisano zachowanie datowane na dzień 13 kwietnia 2016 r.
W ocenie Sądu Okręgowego nie są przepisami o charakterze technicznym przepisyart. 2, 3, 9 i 23 a ustawy o grach hazardowych. Nie jest takim przepisem również art. 6 tej ustawy. Pewne wątpliwości można mieć do przepisu art. 14.1 ugh. Jednak teza o jego bezskuteczności i „obowiązku (sądu) odmowy stosowania tego przepisu” zaakceptowana być nie może, gdy uwzględnić notyfikację tego przepisu przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r.
Nieco inaczej ma się rzecz nieświadomością karalności czy bezprawności czynu. Błąd co do prawa a więc błędne odbicie w świadomości sprawcy tego co jest a co nie jest dozwolone nie jest błędem co do znamion, ale błędem co do nieświadomości karalności tego czy innego zachowania. Nie ma tu więc zastosowania przepisart. 10 § 1 kks. Rozważyć tu można jedynie zastosowanieart. 10 § 4 kks. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest jednak przyjęcie, że oskarżony pozostawał w usprawiedliwionym błędzie co do niekaralności. Zdaniem Sądu Okręgowego o takim usprawiedliwionym błędzie nie ma mowy. Dla oskarżonego niewątpliwie nie stanowi żadnej tajemnicy treść przepisówustawy o grach hazardowych. Wielość spraw zart. 107 § 1 kks, w których występuje on w roli oskarżonego dowodzie tego niezbicie.
Nie mógł zatem oskarżony pozostawać w nieświadomości, że w ocenie organów wyspecjalizowanych do walki z przestępstwami skarbowymi urządzanie w celach komercyjnych gier przy użyciu takich automatów bez koncesji na prowadzenie kasyna i poza kasynem jest przestępstwem skarbowym. Nie mogła ujść uwadze oskarżonego okoliczność, że na gruncieustawy o grach hazardowychprzed nowelizacją, która weszła w życie we wrześniu 2015 r. budziła wątpliwość jedynie okoliczność związana z barakiem notyfikacji przepisówustawy o grach hazardowych. Nie mógł oskarżony pozostawać w przeświadczeniu, że we wszystkich sprawach zapadają rozstrzygnięcia korzystne dla osób oskarżonych o prowadzenie gier losowych bez koncesji na prowadzenie kasyna i poza kasynem. Świadomość istnienia sprzeczności oznacza, że oskarżony zdawał sobie sprawę z tego, że jego zachowanie może być uznane przez sąd za łamiąceustawę o grach hazardowychi w związku z tym podlegające karze. Wiedział też oskarżony o nowelizacji ustawy z czerwca 2015 r. Nie można zatem przyjąć, że oskarżony pozostawał w usprawiedliwionej nieświadomości karalności swojego zachowania. Można raczej mówić o nieusprawiedliwionej nadziei na bezkarność.
Nieporozumieniem jest teza o błędzie co do bezprawności. Błąd co do bezprawności czynu zart. 10 § 3 kkszachodzi wówczas, gdy sprawca znajduje się w przekonaniu, że działa w warunkach kontratypu. Najprostszym przykładem będzie tu działanie w urojonej obronie koniecznej. W rozpatrywanym wypadku o takim błędzie mowy być nie może.
Co się tyczyart. 10 § 4 kksto dotyczy o sytuacji, gdy sprawca czynu zabronionego pozostaje w usprawiedliwionej nieświadomości karalności takiego czynu. W rozpoznawanym przypadku o żadnej usprawiedliwionej nieświadomości mowy być nie może. Po wejściu w życie ustawy znowelizowanej a więc z dniem 3 września 2015 r. oskarżony, znając przepisyustawy o grach hazardowychmógł bazować tylko na założeniu, że art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. oznacza zupełną dowolność w zakresie prowadzenia gier na automatach.
Stan prawny w czasie czynu zarzucanego oskarżonemu przedstawiał się zatem następująco: Wustawie o grach hazardowychbyły 3 przepisy nakładające na urządzających gry na automatach obowiązki. Pierwszy z nich stawiał wymogi przedsiębiorcy prowadzącemu działalność w zakresie gier na automatach. A mianowicie wymagał uzyskania koncesji na kasyno gry (art.6 ust. 1). Ponieważ przepis ten nie był przepisem o charakterze technicznym to jego notyfikacja nie była wymagana. Dwa kolejne przepisy dotyczyły wszystkich urządzających gry na automatach: tj. art. 14 ust. 1 i 23 a. Krąg adresatów był tu zatem szerszy. Art.14 ust. 1, dotyczący wymogów przy urządzaniu gier na automatach został notyfikowany przed uchwaleniem ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. i po nowelizacji wszedł w życie 3 września 2015 r. Art. 23 a nakładał na wszystkich urządzających gry na automatach dodatkowe obowiązki dotyczące rejestracji urządzenia. Przepis ten wszedł w życie w 2011 roku po uprzedniej notyfikacji w Komisji Europejskiej. Odczytanie tych przepisów wątpliwości budzić nie mogło. Teza, żeart. 6albo art. 23 a ugh nie obowiązywały do dnia 2 września 2015 r. tylko dlatego, że miały podobny zakres normatywny do nienotyfikowanego wówczas przepisu art. 14 ust. 1 ugh nie może się ostać. Absurdalna w ocenie Sądu Okręgowego jest teza, jakoby art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. miał dotyczyć prowadzących działalność nielegalną, czyli niezgodną zart. 6 ust. 1 i art. 23 augh.
Trzeba bowiem zauważyć, że już 30 października 2015 r. na stronie internetowej Ministerstwa Finansów RP była dostępna interpretacja, wskazująca na to, że wskazany przepis dotyczy jedynie osób prowadzących działalność gospodarczą w zakresie regulowanymustawą o grach hazardowych, zgodnie z przepisami ugh sprzed wskazanej nowelizacji. Ta interpretacja została później potwierdzona przez Sąd Najwyższy w postanowieniu zapadłym w dniu 28 kwietnia 2016 r. w sprawie I Kzp 1/16.
Oskarżony nie zadał sobie najmniejszego trudu, by zapoznać się z tą interpretacją zapoznać albo ją zlekceważył. Tak więc nieświadomości oskarżonego niczym nie można usprawiedliwić.
Odnosząc się wymiaru kary to należy stwierdzić, że Sąd orzekł tylko karę grzywny, choć mógł orzec karę pozbawienia wolności a nawet i karę pozbawienia wolności i karę grzywny jednocześnie. Górna granica kary grzywny to 720 stawek dziennych. Trzeba pamiętać, że karę grzywny za przestępstwo skarbowe wymierza się w stawkach dziennych. Ilość stawek dziennych musi być powiązana ze stopniem społecznej szkodliwości czynu przypisanego oraz brać pod uwagę względy wychowawcze. Przy określaniu ilości stawek dziennych grzywny nie mają znaczenia dochody sprawcy, jego stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. Sąd I instancji orzekł karę 100 stawek dziennych. Nie jest to liczba zbyt wysoka. Trzeba wziąć pod uwagę, że oskarżony był wielokrotnie karany. To nie mogło pozostać bez wpływu na ilość stawek dziennych grzywny. Jeśli chodzi o wymiar stawki dziennej to należy pamiętać o granicach stawki dziennej grzywny za przestępstwo skarbowe (art. 23 § 3 kks). Oskarżony nie zechciał udzielić informacji na temat swoich dochodów. W takiej sytuacji ustalenie stawki dziennej na poziomie 100 zł w żadnym wypadku nie może uchodzić za rażąco niewspółmiernie surowe. Kara grzywny jest w ocenie Sądu Okręgowego wyważona i sprawiedliwa.
Prawidłowe jest także orzeczenie przepadku urządzeń, na których nielegalnie urządzano gry.
Z powyższych względów Sąd apelacji obrońcy oskarżonego nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Konsekwencją było orzeczenie o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze (tj. o wydatkach poniesionych w postępowaniu odwoławczym i o opłacie za II instancję).