Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 40/17
Data wyroku: 2017-09-15 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Izabela Kosińska – Szota
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172§2 kc

Sygn. akt I Ns 40/17

POSTANOWIENIE
Dnia 15 września 2017 roku
Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSR Izabela Kosińska – Szota
Protokolant:   sekr. sąd. Natalia Stokłosa
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2017 roku w Kłodzku
sprawy z wnioskuC. J.
przy udzialeB. S. (1)iB. S. (2)
ozasiedzenie
postanawia: oddalić wniosek.

UZASADNIENIE
WnioskodawcaC. J.wniósł o zasiedzenie prawa własności nieruchomości stanowiącejdziałki nr (...)położonych wS., dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadziksięgę wieczystą (...)i orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, żeZ. R.była właścicielką gospodarstwa rolnego, obok którego położone były wskazane wyżej działki, których ona nie uprawiała ze względu na swoją niepełnosprawność, również jej córka była osobą niepełnosprawną, w związku z czym pola zarastały i z tego powoduZ. R.w 1979 r. zaproponowała wnioskodawcy przejęcie tych działek, lecz początkowo wnioskodawca się nie zgodził, ale w 1980 r. przejął opisane działki. Wnioskodawca podał, że od tej pory nieprzerwanie znajduje się w posiadaniu samoistnym działek i włada nimi jak właściciel. Wnioskodawca podał, że najpierw odchwaścił działki i pierwszy raz zasiał pszenicę ozimą jesienią 1981 r. Podał, że w latach 1983 - 1985M. S.kosił zboża na tych działkach, a po 1985 r.S. W.. Ponadto wnioskodawca wskazał na wykonanie dogodnego przejazdu dodziałki nr (...), która nie miała przejezdnej drogi poprzezdziałkę nr (...), którą odkupił. Wnioskodawca podał, że po śmierciZ. R.nikt nie interesował się uprawą wskazanych działek, zaś uczestnik postępowaniaB. S. (1)poświadczył nabycie przez zasiedzenie działek przez wnioskodawcę. Zdaniem wnioskodawcy, skoro od 1981 r. nieprzerwanie był posiadaczem samoistnym nieruchomości, to uzyskał ich prawo własności.
Uczestniczka postępowaniaB. S. (2)zaprzeczyła, by wnioskodawca uprawiał wskazane grunty od 1981 r., ponieważ do 1993 r. grunt uprawiałJ. M. (1), a ponadto, by grunty były zarośnięte, gdyż były utrzymywane we właściwej kulturze upraw. Uczestniczka postępowania podniosła, że właścicielka opłacała podatki za grunty, a wnioskodawca nie ponosił żadnych kosztów, tylko pobierał dotacje. Uczestniczka postępowania wskazała także, że uzyskanie przez wnioskodawcę oświadczenie uczestnika postępowaniaB. S. (1)budzi wiele wątpliwości ze względu na stan trzeźwości uczestnika oraz wzajemne zależności.
Uczestnik postępowaniaB. S. (1)na rozprawie w dniu 17 maja 2017 r. nie zgodził się z wnioskiem o zasiedzenie, przyznał że podpisał oświadczenie z dnia 26 kwietnia 2016 r.

Sad ustalił następujący stan faktyczny:

Właścicielką gospodarstwa rolnego położonego wS.obejmującegodziałki nr (...)o powierzchni 2,2200 ha byłaZ. R..
Dowód:
odpis zwykłyksięgi wieczystej (...)- k.6
materiał graficzny - k.7 i 8
wypis z rejestru gruntów - k.9
wyrys z mapy ewidencyjnej - k.10
kopia mapy ewidencyjnej - k.11
Działki nr (...)uprawiałZ. M.do swojej śmierci w 1976 r., a następnie uprawiał je jego synJ. M. (1).J. M. (1)uprawiał te nieruchomość przez lata 80 - te XX w., aż do 1993 r., kiedy wyjechał doN.. Następnie wnioskodawca uzgodnił z uczestnikiem postępowaniaB. S. (1), że będzie korzystał zdziałek nr (...).D. S. (1)narzekała, że ona płaci podatki, zaś wnioskodawca korzysta z działek i korzysta z nich do chwili obecnej.
Dowód:
zeznania świadków:J. M. (1)- k.59 verte- 60,J. M. (2)- k.60,F. K.- k.60
częściowo zeznania uczestnika postępowaniaB. S. (1)- k.61
zeznania uczestniczki postępowaniaB. S. (2)- k.87
Wnioskodawca wraz z małżonką nabył w dniu 25 września 1990 r. nieruchomość składającą się zdziałek nr (...).
Dowód:akt notarialny z dnia 25.09.1990 r. - k.14
Z. R.zmarła w dniu 14 lutego 1991 r.
Dowód:kserokopia odpisu skróconego aktu zgonu - k.19
Uczestniczka postępowania trafiła do domu dziecka po śmierci babciZ. R.we wrześniu 1991 r. Matka pobierała rentę ze względu na stan zdrowia, a jej ojciec - uczestnik postępowania jest alkoholikiem.
Dowód:
zeznania uczestniczki postępowaniaB. S. (2)- k.87
protokół przyjęcia oświadczenia i przyjęciu spadku - k.35
odpis skrócony aktu urodzenia uczestniczki postępowania - k.4 w aktach(...)
Po śmierciZ. R.wnioskodawca chciał, by nieruchomość stała się jego własnością. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX w. lub początkiem 2000 r. wnioskodawca zD. S. (1)mieli się stawić u notariusza, lecz zarównoD. S. (1), jak i uczestnik postępowania stwierdzili, że nie chcą nieruchomości sprzedać wnioskodawcy.D. S. (1)nie przeprowadziła też sprawy spadkowej po matce.
Dowód:
zeznania uczestnika postępowaniaB. S. (1)- k.61
częściowo zeznania wnioskodawcy - k.61
Decyzje w przedmiocie wymiaru podatku rolnego, po śmierciZ. R.były wystawiane naD. S. (1), która opłacała podatek rolny i od nieruchomości.D. S. (1)po śmierci matki zgłosiła się do Urzędu Miasta i GminyB.i wskazała, że jest użytkownikiem tych działek, a po jej śmierci jej córkaB. S. (2). W latach 2002 - 2010D. S. (1)wpłacała ten podatek bezpośrednio do rąk sołtysa wsiS.G. W..D. S. (1)opłacała podatek w 4 ratach nieterminowo, ponieważ oczekiwała na emeryturę, którą otrzymywała początkiem miesiąca. Decyzje podatkowe również odbierała od sołtysaD. S. (1). Po śmierciD. S. (1)podatek płaciła uczestniczka postępowaniaB. S. (2).
Dowód:
decyzje o wymiarze podatku i dowody wpłat podatku za 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r., 2014 r., 2015 r. i 2016 r. - k.20 - 22, 37 - 56
pismo sołtysaG.W.- k.77
zeznania świadkaG. W.- k.86
zeznania świadkaG.d.- k.86 verte
zeznania świadkaM. H.- k.86 verte
Za życiaD. S. (1)C. J.zgłosił się do(...)B.i w rozmowie zG. D.powiedział, że chce płacić podatek za poleZ. R..G. D.poinformowała go, że są spadkobiercy i nie ma takiej możliwości.
Dowód:zeznania świadkaG. D.- k.86 verte
Sąd Okręgowy wŚ.orzekł separacjęD. S. (1)i uczestnika postępowaniaB. S. (1)z winy pozwanego wyrokiem z dnia 2 lutego 2009 r.
Dowód:wyrok Sądu Okręgowego wŚ.z dnia 02.02.2009 r. - k.36
D. S. (1)zmarła 18 października 2015 r. w chwili śmierci była żoną uczestnika postępowania. Miała troje dzieci: uczestniczkę postępowania orazW. S., który zmarł 13 stycznia 2016 r. orazD. S. (2).
Dowód:odpisy skrócone aktów stanu cywilnego w aktach(...)- k.3 - 6
CórkaD. S. (1)- uczestniczka postępowaniaB. S. (2)przyjęła spadek po niej z dobrodziejstwem inwentarz. Takiej samej treści oświadczenie uczestniczka postępowania złożyła po bracieW. S..D. S. (2)odrzuciła spadek zarówno po matce jak i po bracie.
Dowód:
protokół przyjęcia oświadczenia o przyjęciu spadku - k.34, 35
protokoły przyjęcia oświadczenia o przyjęciu spadku w sprawach(...)
Pismem z dnia 25 kwietnia 2016 r. wnioskodawca poinformował uczestniczkę postępowaniaB. S. (2), że nabył przez zasiedzenie własnośćdziałek nr (...)położonych w obrębies.B., wskazując, że posiada je nieprzerwanie od 1981 r.
Dowód:pismo wnioskodawcy z dnia 25.04.2016 r. z potwierdzeniem nadania - k.12

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek podlegał oddaleniu.
Sąd dokonał ustaleń stanu faktycznego w oparciu o dowody z zeznań świadków, dowody z dokumentów i przesłuchania wnioskodawcy i uczestników postępowania.
Analiza przeprowadzonych dowodów pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawca nie wykazał, by był posiadaczem samoistnym, po drugie, by upłynął okres 30 lat niezbędny do zasiedzenia. Sąd zwrócił uwagę, że zeznania wnioskodawcy po przeprowadzeniu każdego kolejnego dowodu ewoluowały. W zależności od treści dowodu wnioskodawca zmieniał daty objęcia w posiadanie lub zwrotu działek, podejmowane czynności (opłacanie podatków).
Zwrócić należy uwagę, że z zeznań świadkówJ. M. (1),J. M. (2),F. K.oraz uczestniczki postępowaniaB. S. (2)wynika jednoznacznie, że w latach osiemdziesiątych XX wieku obie działki uprawiałJ. M. (1). Tej wersji nie przeczą zeznaniaS. W., który podał, że kosił ziemię jakiejś pani, której nie zna, a od której wnioskodawca miał dzierżawić grunty. Świadek ten podał, że kosił zboże kombajnem w 1984 i 1985 r. Zwrócić należy uwagę, że w istocie świadek nie miał wiedzy od tym, od kogo wnioskodawca dzierżawił grunty, ani jakie konkretnie działki to były, jakiego kształtu, a więc, czy kosiłdziałki nr (...). Zatem nie sposób na podstawie tych zeznań ustalić, czy faktycznie chodziło o działki będące przedmiotem niniejszego postępowania. Ponadto, co istotne, świadekS. W.podał, że kosił grunty dzierżawione, zatem nie może być mowy o posiadaniu samoistnym wnioskodawcy, nawet gdyby przyjąć, że w latach 1984 - 1985 wnioskodawca znajdował się w posiadaniudziałek (...).
Tymczasem z zeznań świadkówJ. M. (1),J. M. (2)iF. K.wynika jednoznaczna chronologia zdarzeń, a mianowicie, iż w latach siedemdziesiątych XX w. obie działki uprawiał ojciecJ.iJ. M. (2), następnieJ. M. (1), a po wyjeździeJ. M. (1)do Niemiec w 1993 r. nieruchomości zaczął uprawiać wnioskodawca.
Sąd oddalił wnioski dowodoweC. J.mające wykazać niewiarygodność zeznań tych świadków, czy ustalać sytuacje majątkową rodziny. Zauważyć należy, że świadkowie zeznawali pod rygorem odpowiedzialności karnej. Tłumaczenia zaś wnioskodawcy, że ze świadkami nie żyje w zgodzie, bo dziadkowie świadkówM.i jego nie żyli dobrze na wschodzie, jest co najmniej filmowe. Bez znaczenia jest także kwestia karlanościF. K.. Zdaniem Sądu, nie sposób uznać, że świadkowieJ.iJ. M. (2)orazF. K.są niewiarygodni. Świadkowie ci zeznawali nie identycznie, ponieważ nie pamiętali dokładnych dat i okoliczności, ale wynika z nich istotna kolejność, iż wnioskodawca w latach 80 - tych nie uprawiał nieruchomości należącej doZ. R., a stanowiącej dwiedziałki nr (...). Wersji wnioskodawcy nie potwierdzają zeznaniaS. W., ze względów wskazanych wyżej, natomiast zeznania uczestnika postępowaniaB. S. (1)nie mogły zostać uwzględnione w odniesieniu do zeznań uczestniczki postępowaniaB. S. (2)oraz świadkaF. K.. Wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku podał, że przejął przedmiotowe działki w kwietniu 1980 r., zasiał pierwszą pszenicę jesienią 1981 r., przy czym pierwsza propozycja uprawy działek miała mieć miejsce w 1979 r., w zeznaniach podał, że w 1976 r. 1977 r. zaczął uprawiać ziemię, a w latach 1981, 1982 r. zaczął uprawiać panM.. Wnioskodawca podał też, że płacił podatki za tę nieruchomość do rąk sołtysa, gdy żyłaZ. R., a po jej śmierci przekazywał pieniądzeD. S. (1)lubB. S. (1). Ta wersja jest zupełnie niewiarygodna. Nie sposób pominąć nadużywania choroby alkoholowej uczestnika postępowaniaB. S. (1), jak i stosunku zależności od wnioskodawcy w kontekście świadczonych na jego rzecz prac i zapłaty za te prace przez wnioskodawcę, o czym zeznawała uczestniczka postępowaniaB. S. (2). Nie sposób oprzeć rozstrzygnięcie na oświadczeniu uczestnika postępowaniaB. S. (1), które miał podpisać 26 kwietnia 2016 r. Jak zeznała uczestniczka postępowania uczestnik wykonuje różne prace u wnioskodawcy, który jest alkoholikiem, może podpisywać różne pisma, jak choćby pokwitowania znajdujące się na k.58. Ponadto, uczestnik postępowania mimo swego stanu, nie zgodził się z wnioskiem o zasiedzenie podnosząc, w swoich zeznaniach, że sprawa spadkowa poZ. R.nie została przeprowadzona, ponieważ również uczestnik doszedł do przekonania, że nie chce sprzedawać tej ziemi wnioskodawcy z zamiarem samodzielnego jej uprawiania. To świadczy o tym, ze wnioskodawca nie mógł czuć się właścicielem.
Częściowo relacja uczestnika postępowania, co do okresu początkowego, jest zbieżna zeznaniami wnioskodawcy, lecz uczestnik postępowania wykazuje większą wiedzę co do dat odległych niż bliższych i lepiej pamięta daty 1978, 1979, 1980, 1983, 1985 r., ale nie pamięta dat z lat dziewięćdziesiątych. Niezależnie od tego, zeznał o umowie, którą miał zawrzeć wnioskodawca zZ. R.. ZarównoF. K., jak iS. W.mówili o umowie dzierżawy, przy czym nie sposób ustalić, kiedy miała być ta umowa zawarta. Jeśli nawet w jakimś okresie wnioskodawca zawarł umowę dzierżawy tych gruntów, to przesądza o tym, że w tamtym czasie był posiadaczem zależnym. Sąd jednak nie przyjął tej relacji za wiarygodną uznając, zeJ. M. (1)uprawiał nieruchomość do 1993 r., a więc do czasu, kiedyZ. R.już nie żyła. NastępnieF. K.zeznał, że wieB.iD. S. (1)„dzierżawili. Podatki za pole płaciła matkaB.”. W ocenie Sądu, dodatkowo kwestie dzierżawy po śmierciZ. R.potwierdza wypowiedź świadkaS. W., który zeznawał o dzierżawie od pani, której świadek nie zna, wszak świadek ten mógł kosić zboże u wnioskodawcy po śmierciZ. R.. Ponadto, uczestnik postępowania rozmyślił się i nie chciał, by żona sprzedawała nieruchomość wnioskdoawcy.
Zeznania wnioskodawcy co do jego posiadaniadziałek nr (...)od początku lat osiemdziesiątych XX w. nie zasługują na uwzględnienie ze względu na powołane rozbieżności z konsekwentnymi zeznaniami świadkówJ.iJ. M. (2)orazF. K.. Ponadto, zeznania wnioskodawcy o opłacaniu podatku za przedmiotową nieruchomość również pozostają gołosłowne, ponieważ tylko wnioskodawca podał, że przekazywał pieniądze na podatek sołtysowi, który już nie żyje, ale kolejny sołtys, który zeznawał w sprawie w charakterze świadkaG. W., nie potwierdziła tych okoliczności wskazując, że podatki wpłacałaD. S. (1). Wnioskodawca nie podał, dlaczego wpłacał do sołtysa, który już świadkiem nie mógł być, podobnie jak wskazywał, że przekazywał podatek do rąkD. S. (1), która także nie mogą być świadkiem. ŚwiadkowieG. W.,G. D.orazM. H.jednoznacznie zeznawały, że decyzje podatkowe były wstawiane najpierw naZ. R., a następnieD. S. (1). Z dokumentów z decyzji podatkowych i dowodów wpłat i zeznań tych świadków oraz uczestniczki postępowania wynika, żeD. S. (1), a następnieB. S. (2)opłacały podatki. Dodatkowo zauważyć należy, że wnioskodawca rozmawiał zG. D., ponieważ chciał płacić podatki i miało to miejsce po śmierciZ. R., kilka lat temu. Wnioskodawca takiej zapobiegliwości nie wykazał w latach 80- tych, ani 90 - tych. Taka postawa potwierdza tylko, że w posiadanie działek wszedł po śmierciZ. R.. Również relacja wnioskodawcy co do przekazania pieniędzy za nieruchomość w kwocie 800 000 zł w czasie gdy żyłaZ. R.jest zupełnie niewiarygodna. Wnioskodawca zeznał, że w zasadzie na siłę przekazał pieniądzeZ. R.mówiąc, byD.jadąc do dzieci do domu dziecka coś im kupiła. Z zeznań uczestniczki postępowania wynika jednoznacznie, że zeznania wnioskodawcy są niewiarygodne, ponieważ do domu dziecka trafiła mając 17 lat i było to po śmierci babci, która ją wychowywała. Z dowodu z odpisu skróconego aktu urodzenia uczestniczki wynika, że urodziła się w czerwcu 1975 r., a więc we wrześniu 1991 r. miała skończone 16 lat a rozpoczęła 17 rok życia. W związku z tym wnioskodawca nie mógł przekazać pieniędzyZ. R., bo w czasie gdy uczestniczka postępowania była w domu dzieckaZ. R.już nie żyła. Wnioskodawca podał, że to mogło być w 1989 r. Wówczas jednak uczestniczka nie miała 17, lecz 14 lat.
Zdjęcia k.57 nie stanowią dowodu na okoliczność stanudziałek nr (...)ponieważ w żaden sposób nie wynika z nich, że to te działki zostały utrwalone na zdjęciach. Również okoliczność zakupudziałki nr (...)nie dowodzi posiadania w/w działek. Sam wnioskodawca podawał, że był rolnikiem, który prężnie działał po zawarciu związku małżeńskiego w latach 70 - tych XX w. Zatem mógł dokonywać zakupu nieruchomości, mógł również zakupić działki odZ. R.nawet w 1990 r., skoro jak twierdził - nie mógł ich kupić w połowie lat osiemdziesiątych ze względu na to, że jak podał- był taksówkarzem. W 1990 r. wnioskodawca nie miał przeszkód w zawarciu takiej umowy, ponieważ wszelkie ograniczenia wynikające ze wcześniejszego ustroju zostały zniesione, bądź dostosowane do gospodarki wolnorynkowej.
Zgodnie z przepisemart.172 k.c.:§ 1. Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie).§ 2. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. § 3. Nabyć nieruchomość rolną w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w art. 166 § 3, przez zasiedzenie może jedynie rolnik indywidualny w rozumieniu przepisów tej ustawy, jeżeli - ustalona zgodnie z przepisami art. 5 ust. 2 i 3 tej ustawy - powierzchnia nabywanej nieruchomości rolnej wraz z nieruchomościami rolnymi stanowiącymi jego własność nie przekroczy 300 ha użytków rolnych.
Posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć charakter posiadania samoistnego. Przepisart.336 k.c.stanowi, iż posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
Z ustalonego stanu faktycznego nie wynika w żaden sposób, by od 1993 r. wnioskodawca był posiadaczem samoistnym. Żaden świadek nie wskazał, by manifestował swoje uprawnienia właścicielskie do przedmiotowej nieruchomości, nie opłacał podatku. W istocie był użytkowaniem nieruchomości od 1993 r. Niewątpliwie nie był też posiadaczem w dobrej wierze, a zatem by mówić o zasiedzeniu w niniejszej sprawie należy brać pod uwagę termin 30 - letni, na co zresztą wskazuje sam wnioskodawca. Bacząc na objęcie w posiadanie nieruchomości w 1993 r., termin wskazany wart.172 § 2 k.c.jeszcze nie upłynął. Z uwagi na ustalenia stanu faktycznego oraz wskazane wyżej motywy, wnioskodawca nie wykazał, by jego posiadanie samoistne trwało od 1981 r.
Mając na względzie powyższe, Sąd oddalił wniosekC. J.o zasiedzenie.