Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 870/17
Data wyroku: 2017-09-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Anna Przybylska
Słowa kluczowe: Emerytura (przepisy ogólne)
Podstawa prawna: art 173 ustawy z dnia 17.12.1998 r.o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VIII U 870/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24 marca 2017 r Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.ustalił wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r dlaG. M. (1), jako podstawę wymiaru przyjęto kwotę1382,17zł, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wynosi113,21 %(wyliczony za lata 1979 – 1988), z uwzględnieniem 266 miesięcy  okresów składkowych, 5 miesięcy okresów nieskładkowych, współczynnika proporcjonalnego wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego – 81,51%, 24 % kwoty bazowej – 293,01 zł, średniego dalszego trwania życia – 209 miesięcy. Kapitał początkowy ustalono mnożąc 24% kwoty bazowej, czyli 293,01 złotych przez współczynnik 81,51 % oraz pomnożenie 1,3% podstawy wymiaru kapitału w wysokości 1382,17 złotych za każdy rok okresów składkowych i pomnożenie 0,7% podstawy wymiaru w wysokości 1382,17 złotych za każdy rok okresów nieskładkowych, a następnie dodanie obliczonych w ten sposób poszczególnych kwot, co dało wynik w wysokości 641,18 złotych. Tak obliczoną wartość pomnożono przez liczbę miesięcy średniego dalszego trwania życia, co pozwoliło na ustalenie wartości kapitału początkowego w kwocie  134.006,62 zł.
Do ustalenia wartości kapitału początkowego nie uwzględniono okresów:
-od 2.11.1975 – 15.05. 1976 r , gdyż przedłożone świadectwo pracy nie spełnia wymogów formalnych,
- od 24.04.1985 – 30.04.1985, 13.12.1985 – 31.12.1985, gdyż nie została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne,
- od 25.07.1986 – 31.07.1986 – gdyż w tym okresie przebywała na urlopie bezpłatnym.
/decyzja – k. 37 akt ZUS /
W dniu 24 kwietnia 2017 rokuG. M. (1)wniosła odwołanie od decyzji z dnia 24 marca 2017 r, domagając się  uwzględnienia w kapitale początkowym okresu od dnia 2 listopada 1975 r do 15 maja 1976 r
/odwołanie – k. 2/.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.w odpowiedzi na odwołanie  wniósł o oddalenie odwołania od tej decyzji, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji, podnosząc, nadto, że z legitymacji ubezpieczeniowej wynika wyłącznie początkowy okres zatrudnienia, a świadectwo pracy nie zawiera imiennej pieczątki osoby upoważnionej do wystawienia świadectwa pracy.
/ odpowiedź na odwołanie – k. 3 / .

Sąd  Okręgowy   ustalił następujący stan faktyczny:

G. M. (1)(nazwisko rodoweM.)urodziła się w dniu (...)
/okoliczność bezspo rna /
W dniu 15 maja 1976 r zostało wystawione świadectwo pracy dlaG. M. (2)za okres zatrudnienia od dnia 2 listopada 1975 r do 15 maja 1976 r, wBarze (...), na stanowisku pomoc kuchni. Świadectwo zostało opatrzone dwoma pieczątkami „P.Oddział III Kawiarnie wŁ.Rejon wP.Bar (...)”. Jedna z pieczątek opatrzona jest ręcznym podpisem.
/świadectwo – k. 10  akt ZUS /
W legitymacji ubezpieczeniowej wnioskodawczyni widnieje wpis w poświadczeniu o uprawnieniu do świadczeń leczniczych - data „15.12.1975” przy pieczątcePrzedsiębiorstwa (...)Oddział III Kawiarnie wŁ.oraz w poświadczeniu o okresach zatrudnienia przy tej samej pieczątce „1.11.1975” „pom.kuchni”.
/ legitymacja  ubezpieczeniowa – k.50  akt ZUS/
Wnioskodawczyni w okresie od dnia 2 listopada 1975 r do 15 maja 1976 była zatrudniona wBarze (...), na stanowisku pomoc kuchni, w pełnym wymiarze czasu pracy. Pracowała na dwie zmiany. Nie korzystała ze zwolnień lekarskich ani z urlopów bezpłatnych w tym czasie.
/zeznania świadkaE. B.– e –  prot . z dnia 22.08.17 00:14:16 – 00:18:33,J. M.– 00:18:33 – 00:22:30, zeznania wnioskodawczyni - e –  prot . z dnia 22.08.17 00:23:18 – 00:26:51 w zw. z 00:01:24/
W dniu 24 lutego 2015 rG. M. (1)złożyła wniosek o ustalenie kapitału początkowego.
/wniosek – k. 1 akt ZUS/
Decyzją z dnia 12 maja 2016 r Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.ustalił wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r dlaG. M. (1), jako podstawę wymiaru przyjęto kwotę1382,17zł, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wynosi113,21 %(wyliczony za lata 1979 – 1988), z uwzględnieniem 236 miesięcy  okresów składkowych, 5 miesięcy okresów nieskładkowych, współczynnika proporcjonalnego wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego – 76,28 %, 24 % kwoty bazowej – 293,01 zł, średniego dalszego trwania życia – 209 miesięcy. Kapitał początkowy ustalono mnożąc 24% kwoty bazowej, czyli 293,01 złotych przez współczynnik 76,28 % oraz pomnożenie 1,3% podstawy wymiaru kapitału w wysokości 1382,17 złotych za każdy rok okresów składkowych i pomnożenie 0,7% podstawy wymiaru w wysokości 1382,17 złotych za każdy rok okresów nieskładkowych, a następnie dodanie obliczonych w ten sposób poszczególnych kwot, co dało wynik w wysokości 641,18 złotych. Tak obliczoną wartość pomnożono przez liczbę miesięcy średniego dalszego trwania życia, co pozwoliło na ustalenie wartości kapitału początkowego w kwocie  121416,46 zł.
/decyzja – k.  23  akt ZUS /
W dniu 1 czerwca 2016 r ubezpieczona złożyła wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego. Wniosła o uwzględnienie przepracowanych okresów 2.11. 1975 – 15.05.1976 oraz okresu 1.02.1978 – 31.07.1991.
/wniosek – k. 24  akt ZUS /
Decyzją z dnia 24 marca 2017 r Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.ustalił wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r dlaG. M. (1), jako podstawę wymiaru przyjęto kwotę1382,17zł, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wynosi113,21 %(wyliczony za lata 1979 – 1988), z uwzględnieniem 266 miesięcy  okresów składkowych, 5 miesięcy okresów nieskładkowych, współczynnika proporcjonalnego wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego – 81,51%, 24 % kwoty bazowej – 293,01 zł, średniego dalszego trwania życia – 209 miesięcy. Kapitał początkowy ustalono mnożąc 24% kwoty bazowej, czyli 293,01 złotych przez współczynnik 81,51 % oraz pomnożenie 1,3% podstawy wymiaru kapitału w wysokości 1382,17 złotych za każdy rok okresów składkowych i pomnożenie 0,7% podstawy wymiaru w wysokości 1382,17 złotych za każdy rok okresów nieskładkowych, a następnie dodanie obliczonych w ten sposób poszczególnych kwot, co dało wynik w wysokości 641,18 złotych. Tak obliczoną wartość pomnożono przez liczbę miesięcy średniego dalszego trwania życia, co pozwoliło na ustalenie wartości kapitału początkowego w kwocie 134.006,62 zł.
Do ustalenia wartości kapitału początkowego nie uwzględniono okresów:
-od 2.11.1975 – 15.05. 1976 r, gdyż przedłożone świadectwo pracy nie spełnia wymogów formalnych,
- od 24.04.1985 – 30.04.1985, 13.12.1985 – 31.12.1985, gdyż nie została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne,
- od 25.07.1986 – 31.07.1986 – gdyż w tym okresie przebywała na urlopie bezpłatnym.
/decyzja – k. 37 akt ZUS /
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2017 r Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.ustalił ponownie wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r dlaG. M. (1), jako podstawę wymiaru przyjęto kwotę1382,17zł., z uwzględnieniem 267 miesięcy  okresów składkowych, 5 miesięcy okresów nieskładkowych, współczynnika proporcjonalnego wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego – 81,51%, 24 % kwoty bazowej – 293,01 zł, średniego dalszego trwania życia – 209 miesięcy. Kapitał początkowy ustalono mnożąc 24% kwoty bazowej, czyli 293,01 złotych przez współczynnik 81,51 % oraz pomnożenie 1,3% podstawy wymiaru kapitału w wysokości 1382,17 złotych za każdy rok okresów składkowych i pomnożenie 0,7% podstawy wymiaru w wysokości 1382,17 złotych za każdy rok okresów nieskładkowych, a następnie dodanie obliczonych w ten sposób poszczególnych kwot, co dało wynik w wysokości 642,70 złotych. Tak obliczoną wartość pomnożono przez liczbę miesięcy średniego dalszego trwania życia, co pozwoliło na ustalenie wartości kapitału początkowego w kwocie 134.324,30zł.
Do ustalenia wartości kapitału początkowego nie uwzględniono okresów:
- od 16.12.1975 – 15.05. 1976 r ,gdyż przedłożone świadectwo pracy nie spełnia wymogów formalnych,
- od 24.04.1985 – 30.04.1985, 13.12.1985 – 31.12.1985, gdyż nie została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne,
- od 25.07.1986 – 31.07.1986 – gdyż w tym okresie przebywała na urlopie bezpłatnym.
Wskazano, że dokonano doliczenia stażu pracy wPrzedsiębiorstwie (...)zgodnie z zapisem w legitymacji ubezpieczeniowej.
/decyzja – k. 48  akt ZUS /

Sąd   Okręgowy dokonał następującej oceny dowodów i  zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie  kwestią sporną była okoliczność  zaliczenia okresu zatrudnienia  ostatecznie od dnia 16 grudnia 1975 roku do 15 maja 1976 roku jako okresu składkowego -  przy obliczeniu kapitału początkowego.
Okres do dnia 2 listopada 1975 r – 15 grudnia 1975 roku został uwzględniony jako okres składkowy na mocy decyzji kapitałowej z dnia 26 kwietnia 2017 r i z tych przyczyn Sąd wpunkcie 1na podstawieart. 47713§ 1  k.p.c.umorzył postępowanie co do tego okresu.
Zgodnie zart. 173 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz.U.2017.1383 t.j) dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat.
Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy.
Pierwszej waloryzacji kapitału początkowego dokonuje się od dnia 1 czerwca 2000 r. przez pomnożenie tego kapitału wskaźnikiem wzrostu przeciętnego wynagrodzenia z 1999 r., pomniejszonego o naliczone i potrącone od ubezpieczonego składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia za 1998 r.
Drugiej waloryzacji przeprowadzanej od dnia 1 czerwca 2001 r. dokonuje się na zasadach określonych w art. 25 ust. 3-5, 9 i 10 oraz w art. 25a.
Trzeciej waloryzacji przeprowadzanej od dnia 1 czerwca 2002 r. oraz kolejnych dokonuje się na zasadach określonych w art. 25 ust. 3-8 i 10 oraz w art. 25a. Kapitał początkowy ewidencjonowany jest na koncie ubezpieczonego.
W wyniku przeprowadzonej waloryzacji kapitał początkowy nie może ulec obniżeniu.
Zgodnie art. 174 kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12.
Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:
1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6;
2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;
3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2.
Przy ustalaniu kapitału początkowego do okresów, o których mowa w art. 7 pkt 5 stosuje się art. 53 ust. 1 pkt 2.
Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r.
Do obliczenia kapitału początkowego przyjmuje się kwotę bazową wynoszącą 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym 1998 r.
Przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24% tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 r.
Staż ubezpieczonego, o którym mowa w ust. 8, określa się w pełnych latach, z tym że jeżeli ubezpieczony ma więcej niż 6 miesięcy tego stażu ponad pełne lata, staż ten zaokrągla się w górę.
Staż ubezpieczeniowy i wymagany staż, o których mowa w ust. 8, określa się w dniach, jeżeli jest to dla ubezpieczonego korzystniejsze.
Zgodnie z art. 175 ustawy ubezpieczeni oraz płatnicy składek zobowiązani są do przekazywania Zakładowi, w terminie i trybie ustalonym przez organ rentowy, dokumentacji umożliwiającej ustalenie kapitału początkowego nie później niż do dnia 31 grudnia 2006 r. Przepisy art. 115 ust. 1-3, art. 116 ust. 5, art. 117, 121, 122 ust. 1,art. 1239 , 124 i 125 stosuje się odpowiednio.
Płatnicy składek są zobowiązani do skompletowania dokumentacji umożliwiającej ustalenie kapitału początkowego dla ubezpieczonych, za których przekazują do Zakładu imienne raporty miesięczne, a następnie przekazania tej dokumentacji na żądanie organu rentowego i w terminie wyznaczonym przez ten organ.
Dla osób, które nie pozostają w ubezpieczeniu, kapitał początkowy ustala się na ich udokumentowany wniosek.
Ustalenie kapitału początkowego następuje w formie decyzji organu rentowego. Organ rentowy wydaje decyzję w sprawie kapitału początkowego w terminie do dnia 31 grudnia 2006 r. Od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki odwoławcze określone w odrębnych przepisach.
Ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego następuje w okolicznościach określonych w art. 114.
W efekcie wznowienia postępowania w trybie art. 114 zapada jedna decyzja merytoryczna, która nie musi uchylać poprzedniej decyzji – wystarczy, że zawiera nowe rozstrzygnięcie co do istoty ./tak SA w Łodzi w wyroku z dnia 25 września 2013 r . III AUa 1750/12/.
Zgodnie z § 22. Rozporządzenia(...)z dnia 11 października 2011 r.w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe/Dz.U.2011.237.1412/ jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności:
1) legitymacja ubezpieczeniowa;
2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia.
Jeżeli ustawa przewiduje możliwość udowodnienia zeznaniami świadków okresu składkowego, od którego zależy prawo lub wysokość świadczenia, dowód ten dopuszcza się pod warunkiem złożenia przez zainteresowanego oświadczenia w formie pisemnej lub ustnej do protokołu, że nie może przedłożyć odpowiedniego dokumentu potwierdzającego ten okres.
W postępowaniu sądowym nie jest dopuszczalne oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków, w sytuacji, gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne./tak SA w Szczecinie w wyroku z dnia 20 lipca 2016 r, III AUa 690/15, LEX nr 2121869 /
Z ustaleń wynika, że w dniu 15 maja 1976 r zostało wystawione świadectwo pracy dlaG. M. (2)(ubezpieczonej) za okres zatrudnienia od dnia 2 listopada 1975 r do 15 maja 1976 r, wBarze (...), na stanowisku pomoc kuchni. Świadectwo zostało opatrzone dwoma pieczątkami „P.Oddział III Kawiarnie wŁ.Rejon wP.Bar (...)”. Jedna z pieczątek opatrzona jest ręcznym podpisem. Organ rentowy zakwestionował ten dokument z uwagi na brak pieczątki imiennej. Okres zatrudnienia widnieje także  w legitymacji ubezpieczeniowej - widnieje wpis w poświadczeniu o uprawnieniu do świadczeń leczniczych - data „15.12.1975” przy pieczątcePrzedsiębiorstwa (...)Oddział III Kawiarnie wŁ.oraz w poświadczeniu o okresach zatrudnienia przy tej samej pieczątce „1.11.1975” „pom.kuchni”.
Na okoliczność zatrudnienia w spornym okresie Sąd przeprowadził dowód zeznań wnioskodawczyni   oraz świadków, którzy zgodnie zeznali, że w okresie od dnia 2 listopada 1975 r do 15 maja 1976 ubezpieczona  była zatrudniona wBarze (...), na stanowisku pomoc kuchni, w pełnym wymiarze czasu pracy, nie korzystała ze zwolnień lekarskich ani z urlopów bezpłatnych w tym czasie. Świadkowie widzieli ubezpieczoną w miejscu zatrudnienia, świadekM.wskazywał na półroczny okres zatrudnienia.
W ocenie Sądu powyższe zeznania nie pozostają w sprzeczności z treścią dokumentów, a jedynie potwierdzają ich treść, a brak pieczątki imiennej na świadectwie pracy nie pozbawia powyższego dokumentu wiarygodności. Przyjęcie jako daty końcowej zatrudnienia dnia 15 grudnia 1975 r w oparciu o zapisy w legitymacji ubezpieczeniowej nie jest uzasadnione, z uwagi na to, że data ta widnieje w części dotyczącej potwierdzenia uprawnień do świadczeń leczniczych, a skoro miała by być to data końcowa zatrudnienia, to nieracjonalnym byłoby umieszczenie jej w zakresie uprawnień leczniczych, skoro miałby być to ostatni dzień pracy.
Organ rentowy nie zgłosił wniosków dowodowych mających wykazać okoliczności przeciwne.
W ocenie Sądu, zatem zasadna była zmiana zaskarżonej decyzji i ustalenie, że przy obliczeniu kapitału początkowego, do okresu składkowego zalicza dodatkowo okres zatrudnienia w okresie 16 grudnia 1975 roku do 15 maja 1976 roku, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.