Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim
X Wydział Cywilny
Sygnatura akt: X C 1137/15
Data wyroku: 2016-12-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Modzelewski
Słowa kluczowe: Księgi wieczyste
Podstawa prawna: art. 10 ukwh, art. 105 kc, art. 83 k.c.

Sygn. akt: X C 1137/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 grudnia 2016 r.
Sąd Rejonowy wG. W.X Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Tomasz Modzelewski

Protokolant:

sekr. sąd. Kamila Pilawka

po rozpoznaniu w dniu 30 listopada  2016 r. wG. W.
na rozprawie
sprawy z powództwaŁ. P.
przeciwkoA. G.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym

orzeka:

I
uzgadnia treść księgi wieczystej Sądu Rejonowego wG. W.nr(...)z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisaniew dziale II tej księgi wieczystej w miejsceA. G.powódkiŁ. P.córkiT.iM.(PESEL (...)) jako właściciela nieruchomości,

II
zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2.800,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 1.800,00 zł kosztów zastępstwa procesowego,

III
nakazuje ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego wG. W.kwotę 8.500,00 zł tytułem nieopłaconej części opłaty od pozwu.

X C 1137/15

UZASADNIENIE
PowódkaŁ. P.wniosła pozew przeciwkoA. G.o uzgodnienie treściksięgi wieczystej numer (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy wG. W.dla nieruchomości położonej w(...)stanowiącejdziałkę numer (...), z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie w dziale II księgi wieczystej w miejsce pozwanegoA. G.powódkiŁ. P.jako wyłącznej właścicielki nieruchomości oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że własność przedmiotowej nieruchomości nabyła na podstawie umowy sprzedaży zawartej w 2006 r. Natomiast, umowa sprzedaży wskazanej nieruchomości pozwanemu została zawarta w jej imieniu przez pełnomocnikaW. P.po odwołaniu przez nią pełnomocnictwa, a ponadto umowa ta była pozorna.
PozwanyA. G.wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podał, że powódka nie wykazała ażeby pozwany wiedział o wygaśnięciu pełnomocnictwa bądź z łatwością mógł się o tym dowiedzieć.W. P.przedstawił pełnomocnictwo w należytej formie oraz zapewnił, iż nie zostało ono odwołane, wobec czego pozwanemu nie można przypisać złej wiary. Pozwany podniósł ponadto, iż umowa nie była pozorna. Na poczet ceny zakupu pozwany potracił przysługującą mu wobecW. P.wierzytelność w kwocie około 160.000,00 zł. a resztę ceny zapłacił.
Sąd ustalił, co następuje:
W. P.w latach 90-tych prowadził działalność gospodarczą, którą wobec długów zamknął około 2002 r. Następnie przez jakiś czas prowadził działalność gospodarczą zarejestrowaną na bratanka.
Od 2004 r.W. P.rozpoczął nieformalny związek z powódkąŁ. P.(wówczasI.). Krótko późniejŁ. P.zarejestrowała na siebie działalność gospodarczą, którą faktycznie zajmował sięW. P..
Dowody:
wyjaśnieniaŁ. P.k. 237-240

    zeznaniaW. P.k. 219-221

Nieruchomość położona wD., stanowiąca działkę o nr ewid.(...), dla której Sąd Rejonowy wG. W.prowadziksięgę wieczystą nr (...)została nabyta w dniu 4 lutego 2005 r. przez małż.L.iU. P.za kwotę 12.200,00 zł. Wtedy była to nieruchomość gruntowa niezabudowana.

L. P. (1)był bratem byłego męża powódkiW. P.. Osoby te zakupiły nieruchomość, abyW. P.mógł na niej budować dom dla siebie, wolny od ryzyka zajęcia komorniczego.
W. P., w sierpniu 2005 r. rozpoczął tam budowę domu.
Dowody:
umowa kupna k. 2-3 z akt GW1G/(...)
wypis i wyrys k. 4 z akt GW1G/(...)
strona wstępna dziennika budowy k. 309
wyjaśnieniaŁ. P.k. 237-240

    zeznaniaW. P.k. 219-221

Budowa była prowadzona ze środków z działalności gospodarczej zarejestrowanej na bratankaW. P.a następnie na powódkę. JednocześnieW. P.umówił się zŁ. P., że ta sprzeda swoje mieszkanie i środki przekaże na budowę oraz odkupi nieruchomość odL.iU. P..
W tym czasieU. P.nabyła ze środków z działalności gospodarczej prowadzonej faktycznie przezW. P.inną nieruchomość położoną wD.objętą działką o nr ewid.(...)o powierzchni 0,(...), na której rozpoczęto budowę kolejnego domu. Środki na budowę tego domu pochodziły z działalności zarejestrowanej na powódkę i faktycznie prowadzonej przezW. P..
Dowody:
wyjaśnieniaŁ. P.k. 237-240

    częściowo zeznaniaW. P.k. 219-221

protokół zeznańŁ. P.k. 248-249
częściowo protokół zeznańW. P.k. 258-261, 317-324
akt notarialny k. 135-137
Powódka sprzedała swoje mieszkanie na początku 2006 r. za 110.000,00 zł.
Bezsporne
W tym też czasie nieruchomość objętaksięgą wieczystą (...)przeszła na wyłączną własnośćL. P. (1).
W dniu 28 kwietnia 2006 r. sprzedał on nieruchomośćŁ. P.(wówczasI.) za cenę 35.000,00 zł. Cena była uzgodniona zW. P.. Cenę zapłaconoL. P. (1).
Dowody:
umowa sprzedaży (...)z akt GW1G/(...)
wyjaśnieniaŁ. P.k. 237-240
Na moment zawarcia umowy kupna nieruchomości przez powódkę, w domu były prowadzone już wewnętrzne prace instalacyjno-montażowe w obrębie łazienek. Do wykonania pozostawały prace wykończeniowe (okładziny ścian i podłóg, montaż drzwi). Budowa domu zakończyła się trzy miesiące później. Pozostałą część środków ze sprzedaży mieszkania powódka przeznaczyła na budowę domu.
Dowody:
wpisy z dziennika budowy k. 307-310
wyjaśnieniaŁ. P.k. 237-240

    częściowo zeznaniaW. P.k. 219-221

protokół zeznańŁ. P.k. 248-249
częściowo protokoły zeznańW. P.k. 258-261, 317-324
W dniu 3 października 2006 r. powódka udzieliłaW. P.pełnomocnictwa m.in. do zbycia nieruchomości stanowiącejdziałkę numer (...), na której budowali dom w celu dalszej sprzedaży.
Dowód:
pełnomocnictwo k. 134
W. P.iŁ. P.powzięli zamiar zawarcia związku małżeńskiego. W związek małżeński wstąpili w dniu 19 kwietnia 2008 r.
Wcześniej, bo w dniu 14 kwietnia 2008 r. zawarli w formie aktu notarialnego umowę majątkową małżeńską ustanawiając rozdzielność majątkową w małżeństwie, które zamierzają zawrzeć ze sobą. Tego samego dnia powódka udzieliłaW. P.pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego między innymi do zbycia, podarowania, w tym samemu sobie oraz obciążenia nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...).
Dowody:
odpis aktu małżeństwa k. 31 z(...)
umowa majątkowa małżeńska k. 20-21,
pełnomocnictwo k.49-49v z akt GW1G/(...)
W dniu 5 listopada 2008 r.W. P.sprzedał nieruchomość objętądziałką ewidencyjną (...)w imieniu powódki za cenę 300.000,00 zł. CenąW. P.iŁ. P.podzielili się po połowie. Ze środków tych powódka kupiła mieszkania z myślą o dzieciach.
Dowody:
umowa sprzedaży k. 135-136,
wyjaśnieniaŁ. P.k. 237-240

    częściowo zeznaniaW. P.k. 219-221

protokół zeznańŁ. P.k. 248-249

    częściowo protokół zeznańW. P.k. 258-261

Następnie relacje małżonków zaczęły się pogarszać. W dniu 10 lutego 2010 r. powódka złożyła w kancelarii notarialnej, gdzie udzielała pełnomocnictwa dotyczącegodziałki (...)(przedmiotowa nieruchomość), pismo o jego odwołaniu.W. P.wiedział o odwołaniu pełnomocnictwa
Dowody:
oświadczenie k. 24,
protokół k. 26-27v,
treść  sms  k. 9, 25
W dniu 13 listopada 2014 r.Ł. P.złożyła w Sądzie Okręgowym wG. W.pozew o rozwód.
Dowody:
wyrok SO k. 191
uzasadnienie wyroku k. 192-196
W. P.i pozwanyA. G.znali się wiele lat. Odwiedzali się wzajemnie, wchodzili w rożne relacje biznesowe, omawiali też sprawy prywatnie. Są przyjaciółmi.A. G.wiedział o sytuacji rodzinnej małz.P..
Pozwany jest właścicielemZakładu (...)z siedzibą wG.Osiąga z tego dochody w niektórych miesiącach na poziomie kilkunastu tysięcy złotych.
Nie mniej posiada on zadłużenie z tytułu alimentów na poziomie ponad 25.000,00 zł
Dowody:

    częściowo zeznaniaW. P.k. 219-221

częściowo wyjaśnieniaA. G.k. 240-242
podatkowa księga przychodów i rozchodów k. 139-154,
informacja k. 213
W dniu 26 stycznia 2015 r.W. P.zawarł w imieniu powódki z pozwanymA. G.w formie aktu notarialnego umowę sprzedaży nieruchomości objętej działką o nr ewid.(...).
W akcie wskazano że cena nieruchomości wynosi 350.000,00 zł i że cenę zapłacono.
Powyższe nie było prawdą. Sama umowa została zawarta dla pozoru.
W tym samym dniuA. G.udzieliłW. P.pełnomocnictwa do zbycia a nawet darowania przedmiotowej nieruchomości samemu sobie, według uznania pełnomocnika.
W. P. (3)nadal mieszka nieodpłatnie w przedmiotowym domu.
Dowody:

    częściowo zeznaniaW. P.k. 219-221

częściowo wyjaśnieniaA. G.k. 240-242
umowa sprzedaży k. 46 - 48 z akt GW1G/(...)
kopia pełnomocnictwa k. 360-361
Wyrokiem z dnia 22 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy wG. W.rozwiązał małżeństwo powódki iW. P.przez rozwód z winyW. P..
Dowody:
wyrok SO k. 191
uzasadnienie wyroku k. 192-196
Pismem z dnia 28 września 2015 r. powódka odmówiła potwierdzenia dokonanej z fałszywym pełnomocnikiem czynności i wezwała pozwanego do zwrotu nieruchomości.
Dowody:
wezwanie z dn. 17.03.2015 r. k. 29-30,
potwierdzenia nadania i odbioru przesyłki k. 31, 32,
wezwanie z dn. 24.03.2015 r. k. 33-34,
potwierdzenie nadania k. 35, 36,
wezwanie do zwrotu nieruchomości z dn. 28.09.2015 r. k. 37- 38,
potwierdzenia nadania i odbioru przesyłki k. 39, 40.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo okazało się zasadne.
PowódkaŁ. P.domagając się uzgodnienia działu II treści księgi wieczystej Sądu Rejonowego wG. W.(...)poprzez wpisanie, jej jako właściciela nieruchomości w miejsce pozwanegoA. G., co miałoby odpowiadać rzeczywistemu stanowi prawnemu nieruchomości, swoje powództwo oparła naart. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z tymprzepisem w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.
Przesłankami zasadności powyższego powództwa jest brak zgodności wpisanego w księdze wieczystej uprawnienia z rzeczywistym stanem prawnym oraz zgodność żądania pozwu z tym stanem prawnym (co do drugiej przesłanki por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2010 r., sygn. III CZP 134/09 OSNC 2010/10/131).
Powódka wywodziła, nieważność umowy z dwóch powodów.
Po pierwsze, powódka podnosiła, że umowa sprzedaży, na podstawie której pozwany uzyskał wpis własności na swoją rzecz była nieważna, gdyż oświadczenie stron zostało złożone dla pozoru. Zgodnie zart.  83 §1 kcoświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru jest nieważne. Oświadczenie woli jest pozorne wtedy gdy składający je nie ma woli wywołania wynikającego z treści oświadczenia skutku prawnego a odbiorca oświadczenia zgadza się na to. Pozorność może mieć na celu ukrycie, wobec osób trzecich, innej czynności o tożsamym skutku prawnym lub też samo stworzenie pozoru, że skutek wystąpił. Na równi ze zgodą odbiorcy oświadczenia na jego pozorność należy traktować zgodę pełnomocnika odbiorcy oświadczenia. Podobnie pozorność oświadczenia pełnomocnika oznacza pozorność oświadczenia mocodawcy. Powódka w pozwie wskazywała, że pozorność miała na celu uczynienie pozoru wywołania skutku, jakoby własność nieruchomości miała przejść na inną osobę niż powódka, w interesie jej pełnomocnika.
Po drugie powódka wykazywała, że pozwany wiedział, że pełnomocnik działa bez pełnomocnictwa – gdyż wcześniej udzielone zostało odwołane. Zgodnie zart. 105 kcjeżeli pełnomocnik po wygaśnięciu umocowania dokona w imieniu mocodawcy czynności prawnej w granicach pierwotnego umocowania, czynność prawna jest ważna, chyba że druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć.
W ocenie Sądu obie przesłanki nieważności umowy zostały wykazane.
Przechodząc do pozorności umowy, to wskazać należy w pierwszej kolejności, żeA. G.i działający jako pełnomocnik powódkiW. P.mieli zamiar zawarcia umowy pozornej – ewentualnie mogli mieć takie zamierzenie.

A. G.iW. P.znali się do wielu lat i była to bliska znajomość. Opisywana przez nich relacja może być oceniona nawet jako przyjaźń. Osoby też spotykały się prywatnie w tym w swoich domach. Bezsporne miało być chociażby to, żeA. G.zwierzał sięW. P.ze spraw intymnych czy trudnych. Abstrahując w tym miejscu od oceny wiarygodności składanych na rozprawie zeznańW. P.i wyjaśnieńA. G.co do udzielania przez pozwanego byłemu mężowi powódki pożyczek na wielkie kwoty, to sam fakt podnoszenia takich twierdzeń w przeświadczeniu, że miałyby być one wiarygodne dla Sądu, świadczy o tym że osoby te mają świadomość, że łączy je ponadprzeciętna relacje bliskiej znajomości. Tylko taka bowiem znajomość tłumaczyłaby wiarę pozwanego iW. P.w pozytywną ocenę wiarygodności twierdzeń o tym, że pozwany udzielałby przez kilka lat pożyczek na wielkie kwoty, bez umowy, bez poręki czy innego zabezpieczenia, często mimo spłat wcześniejszych pożyczek – osobie zadłużonej czy borykającej się z dużymi problemami finansowymi. Bliskimi relacjami i chęcią udzielania pomocyW. P.można uzasadnić zamiarA. G.do zawarcia umowy pozornej. Z kolei zamiarW. P.sprowadzał się do tego, aby uzyskać status faktycznego dysponenta nieruchomości z możliwością nabyci nieruchomości w przyszłości.
Natomiast temu, że umowa sprzedaży rzeczywiście była pozorna, dowodzi stosunekA. G.do nabytej rzeczy.W. P.nadal mieszka nieodpłatnie w sprzedanym domu. Pozwany w zasadzie nie przejawia żadnego zainteresowania nieruchomością. Wreszcie już w dniu kupna nieruchomości udzielił onW. P.niemal nieograniczonego pełnomocnictwa do dysponowania nieruchomością. Obejmuje ono bowiem także umocowanieW. P.do darowania nieruchomości samemu sobie, co nie jest obarczone żadnymi warunkami czy terminami. W ocenie Sądu, tak szerokie pełnomocnictwo nie jest uzasadnione – wskazywanym przez stronę pozwaną celem jego udzielenia – to jest sprzedażą nieruchomości. Mając na uwadze wartość nieruchomości, nie można zakresu pełnomocnictwa tłumaczyć wyłącznie zaufaniem pozwanego doW. P.który otrzymał szersze pełnomocnictwo niż potrzebne tylko dlatego, żeA. G.miał wiarę w to, że nie zostanie ono wykorzystane w takim zakresem, w jakim mogłoby być wykorzystane. O ile pozwany iW. P.są bliskimi znajomymi, to jednak nie na tyle aby dokonywać sobie wzajemnych przysporzeń o takiej wartości, czy godzić się na nie w przyszłości.
Jednocześnie brak jest przekonywujących dowodów na to, że w ogóle doszło do zapłaty ceny. Dowodzić temu mają wyłącznie twierdzenia pozwanego i zeznaniaW. P.oraz oparte na ich twierdzeniach oświadczenie o zapłacie ceny w akcie notarialnym. Nie mniej brak jest innych dowodów to potwierdzających: przelewy, salda kont. W zasadzie pieniądze na zapłatę części ceny pozwany miał trzymać w domu i zapłacić do rękiW. P., który otrzymaną część ceny miał trzymać dalej też w domu. Część ceny „miała zostać zapłacona” przez zwolnienie pełnomocnika powódki z długu. Nie mniej na istnienie długu też nie ma innych dowodów poza twierdzeniamiW. P.iA. G.. Nie ma żadnych umów, dowodów przelewu, pokwitowań spłaty. Jednocześnie osoby te nie potrafią dokładnie określić kiedy jakie kwoty pożyczono, kiedy jakie części zwrócono. SamA. G.w swoich twierdzeniach podaje różne kwoty umorzonego długu. W sprawie karnej wskazywał na kwotę o ponad 30.000,00 zł niższą. Jeżeli do tego wszystkiego, dodamy też to, że sugerowane przez uczestników umowy sprzedaży okoliczności udzielania pożyczek brzmią naiwnie mimo bliskich relacji (Sąd wskazywał te okoliczności powyżej: znaczne kwoty bez dokumentacji udzielania i spłaty pożyczek, udzielanie pożyczek mimo braku spłaty wcześniej kwot przy świadomości ogólnych problemów finansowych pożyczkobiorcy), to należy odmówić wiarygodności temu, że część ceny „została zapłacona” umorzeniem długu.
Łącząc brak wiarygodności twierdzeń o zapłacie ceny w jakiejkolwiek postaci z tym, że pozwany nie posiada nieruchomości aW. P.nadal może darować sobie tą nieruchomość w zasadzie kiedy zechce należało wywieść pogląd, że umowa była pozorna z powodów wskazanych powyżej.
W tym miejscu zauważyć nadto należy, że przyjmując nawet za wiarygodne wyjaśnieniaA. G.i zeznaniaW. P., że zapłata prawie połowy ceny miała nastąpić poprzez umorzenie długu pełnomocnikowi właściciela nieruchomości, to umowę i tak należałoby traktować za nieważną. Przysporzenie (w znacznej części) w zamian za własność nieruchomości nie otrzymałaby bowiem właścicielka nieruchomości tylko jej pełnomocnik. Rzecz nie dotyczy tego, że pełnomocnik powódki zatrzymał pieniądze ale że formalnie to on uzyskał przysporzenie w zamian za nie swoją rzecz. Umowa sprzedaży jest umową ekwiwalentną. To właściciel w zamian za własność nieruchomości ma uzyskać przysporzenie w postaci ceny za nieruchomość a nie ktoś inny bez zgody właściciela nieruchomości. Tymczasem w świetle twierdzeń powoda ze sprzedaży nieruchomościŁ. P.wzbogaciłby się formalnieW. P.a tylko w częściŁ. P.(zapłatę otrzymał pełnomocnik a nie właściciel). Umowa taka byłaby nieważna jako naruszająca zasadę kauzalności przesunięć majątkowych, istotę umowę sprzedaży (wzajemność świadczeń) i sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 58 §1 i 2 kc).
Niezależnie od powyższego umowa byłaby nieważna z drugiej wskazywanej przyczyny, tj. opartej naart. 105 kc.Otóż, wbrew zeznaniomW. P.wiedział ono przed sprzedażą nieruchomości pozwanemu o odwołaniu pełnomocnictwa do sprzedaży nieruchomości. Świadczą o tym: sms-y wskazane w stanie faktycznym uzasadnienia oraz notarialny protokół ich odczytania. Mając na uwadze pozorność oświadczeniaA. G.o nabyciu nieruchomości i działanie w zamiarze pomocyW. P., co najmniej musiało być dla niego obojętne czyW. P.nadal jest choćby formalnie umocowany do zawierania umów dotyczących nieruchomości. Jednocześnie skoro zW. P.postanowili pozbawić powódkę jej własności w interesieW. P., pozwany musiał mieć istotne wątpliwość, co do tego faktu oraz znać sytuację rodzinną małż.P.(rozpad małżeństwa). W takich okolicznościach pozwany działając z byłym pełnomocnikiem właściciela nieruchomości nie mógł działać w dobrej wierze.
Zatem umowa nabycia nieruchomości przezA. G.jest nieważna. ZatemA. G.wpisany w dziale II księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości nim nie jest.
Sąd ocenił także, że spełniła się druga zasadności powództwa opartego naart. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, to jest zgodność roszczenia z prawdziwym stanem prawnym nieruchomości – inaczej: że właścicielem nieruchomości jest powódka.
Bez wątpienia, formalnym tytułem powódki do własności nieruchomości była umowa kupna z dnia 28 kwietnia 2006 r. zawarta zL. P. (1). Nie ma dowodów wskazujących na to, że wcześniejsza umowaL. P. (1)iU. P.z wcześniejszymi właścicielami była nieważna. Wprawdzie nie ulega wątpliwości Sądu, że nieruchomość została kupiona, dla umożliwienia bratu – który obawiał się egzekucji komorniczej - budowy domu (krótko po zakupie została bowiem rozpoczęta budowa), to jednak powyższe nie oznacza pozorności umowy z 2005 r. Pozorność umowy wymaga świadomego działania dla pozoru obu jej stron. Tymczasem brak jest przekonywających dowodów na pozorność oświadczeń kupujących, a tym bardziej sprzedającego. Istnieje przecież możliwość zakupu powierniczego czyli fiducja (nabycie nieruchomości w celu dalszego zbycia określonej osobie), co mogło mieć miejsce. Wreszcie można sobie wyobrazić nabycie niedrogiej nieruchomości w celu jej użyczenia członkowi rodziny.
Zdaniem Sądu, brak też jest przekonujących dowodów na to, że umowa pomiędzyL. P. (1)aŁ. P.była pozorna.
Rzeczywiście cena za jaką nabyła nieruchomość powódka jest bardzo niska zważywszy na budowę domu na działce. Bez wątpienia budowa ta była bardziej zaawansowana w chwili transakcji, niż wskazuje toŁ. P.w postępowaniu karnym (że były fundamenty i wznoszono ściany). Według danych z dziennika budowy, w chwili zakupu, w zasadzie prowadzone były już wewnętrzne roboty wykończeniowe (biały montaż, a krótko później kładzenie paneli i drzwi wewnętrznych), co odpowiadałoby temu, że latem 2006 r. powódka tam zamieszkała. Przy takim zaawansowaniu robót budowlanych cena 35.000,00 zł wydaje się nieproporcjonalnie niska.
Nie mniej z drugiej strony należało mieć na uwadze jednak, że budowa nie była prowadzona i finansowana przezL. P. (1), a przez jego brataW. P., a zdaniem Sądu teżŁ. P.. Zatem wydawać się może, że oczywistym było, że sprzedając nieruchomośćL. P. (1)nie będzie wyceniać budowy domu, w ten sposób niejako rozliczając nakłady z bratem. Natomiast cena 35.000,00 zł za sam grunt wydaje się racjonalna zważywszy, żeL. P. (1)nabył nieruchomość rok wcześniej za 12.200,00 zł.
Po drugie o ileW. P.twierdził, że on sam budował dom, to jednak nie jest to do końca precyzyjne. W tym czasieŁ. P.prowadziła działalność gospodarczą pod swoim nazwiskiem od jakiegoś czasu. Faktycznie natomiast działalnością zarządzałW. P.. Z tak osiąganych dochodów finansowano budowę domu. Faktycznie było więc to z dochodówŁ. P.(to ona była stroną umów). Ponadto Sąd dał wiaręŁ. P., że zobowiązała się nadto finansować budowę domu z ceny uzyskanej ze sprzedaży swojego mieszkania. Fakt, że powódka po sprzedaży mieszkania co najmniej 70.000,00 zł włożyła w budowę domu był bezsporny.W. P.twierdził tylko tyle, że nie był to wkład ale pożyczka, która powódka mu udzieliła. Nie mniej twierdzeńW. P.w tym zakresie, Sąd nie ocenił za prawdziwe, wobec mało wiarygodnego i niezrozumiałego rozliczenia zwrotu tej pożyczki.W. P.miał na budowę pożyczyć 70.000,00 zł a po roku zwrócić 170.000,00 zł. Żądanie miało zaskoczyćW. P.nie mniej miał je spełnić. Zdaniem Sądu, takie działanie byłego męża powódki, a wtedy jej przyszłego męża, byłoby nieracjonalne, niezrozumiałe. Co najwyżej można przyjąć, że w ten sposób rozliczono budowę innego domu (wybudowanego nadziałce (...)), która także była finansowana z działalności zarejestrowanej na powódkę a kierowanej przezW. P.. Stąd kwota 70.000,00 zł to był planowany w chwili zakupu i następnie zrealizowany nakład na budowę.
W takich okolicznościach, że powódka włożyła w budowę domu 70.000,00 zł, wcześniej budowa była powadzona ze środków z działalności gospodarczej powódki prowadzonej przez pozwanego, a strony miały poważane zamierzenia prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego czy już może matrymonialne, można przypuszczać, żeW. P.chciał, aby to powódka kupiła nieruchomość od jego brata bez uwzględniania ceny budowy. Natomiast samo rozliczenie budowy pomiędzyW. P.aŁ. P.to odrębny temat, nie wpływający jednak na ocenę samej ważności umowy pomiędzyŁ. P.aL. P. (1). W każdym razie, nie można z powyższego wywodzić, że umowa powódki z przyszłym szwagrem była pozorna.
Także brak jest przekonujących dowodów na to, że powódka nie zapłaciła ceny. Bez wątpienia miała pieniądze na taki zakup, ze sprzedaży mieszkania. Słuchane w postępowaniu karnym dzieciL. P. (1)nie zaprzeczają, że cenę zapłacono. Wskazują tylko tyle, że co do tej okoliczności nie mają wiedzy i co najwyżej nie zaważyli przypływu takich pieniędzy. Mogło być też tak żeL. P. (1)pieniądze ze sprzedaży nieruchomości przekazał bratu, czy też była to stosunkowo niewielka kwota do zobowiązań czy majątku sprzedającego.
Pozorności umowy pomiędzyL. P. (1)a powódką nie dowodzi też udzielone pełnomocnictwo przez powódkęW. P.o możliwości zbycia nieruchomości, w tym darowania samemu sobie. W przeciwieństwie do podobnego pełnomocnictwa udzielonegoW. P.przez pozwanego, to po pierwsze samo pełnomocnictwo zostało udzielone w kwietniu 2008 r. a zatem dwa lata po nabyciu nieruchomości przez powódkę (nie zaś w dniu nabycia nieruchomości). Jednocześnie w tym dniu, w którymŁ. P.udzieliła pełnomocnictwa, to zW. P.zawarła umowę o rozdzielności majątkowej małżeńskiej a kilka dni później wzięli ślub. Zatem podstawą do udzielenia pełnomocnictwa mogło być nie tyle pozorność umowy pozwanej, co właśnie bliskie relacje między mocodawczynią i pełnomocnikiem. Doświadczenie życiowe uczy, że zdarza się, że małżonkowie udzielają sobie takich pełnomocnictw. Bez wątpienia powódce, tym bardziej było łatwo udzielić takiego pełnomocnictwa, iż uważała, żeW. P.powinien czuć się współwłaścicielem domu z racji poczynionych nakładów na budowę domu. W ocenie Sądu, jednak takie poczucie właściciela, nie musi świadczyć o tym, że umowa była pozorna.
W tym miejscu zauważyć, należy że Sąd poczynił rozważenia, co do ważności umowy nabycia nieruchomości przezŁ. P.niejako z urzędu. Pozwany nie zarzucał bowiem tego, że powódka nie była wcześniej właścicielem nieruchomości z uwagi na pozorność umowy. Pozwany zresztą faktycznie nie miał w tym interesu, gdyż kwestionując tytuł prawny poprzednika, mógłby kwestionować własny (chyba, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Wątpliwości Sądu – wymagając powyższych rozważań – wyniknęły wyłącznie z wyjaśnieńW. P.ze sprawy karnej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd powództwo uwzględnił.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 §1 i 3w zw. zart. 99 kpc., Na poniesione przez powódkę koszty postępowania składało się wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na kwotę 1800 zł w oparciu o §6 pkt 6 w zw. z§8 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzęduoraz uiszczona część opłaty od pozwu.
W ostatnim punkcie wyroku nakazano ściągnąć od pozwanego niepokryte koszty sądowe tj. część opłatę od pozwu, od uiszczenia której powódka była zwolniona (art. 113 uksc).