Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 3/17
Data wyroku: 2017-03-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Józef Ciurko, Marek Czecharowski, Ewa Gregajtys
Słowa kluczowe: Naprawienie szkody
Podstawa prawna: art. 46 k.k.

Sygn. akt II AKa 3/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 marca 2017r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Józef Ciurko (spr.)
Sędziowie: SA – Ewa Gregajtys
SA – Marek Czecharowski
Protokolant: – sekr. sąd. Łukasz Jachowicz
przy udziale Prokuratora Anny Adamiak
po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r.
sprawy

1
D. J.s.J.iM.urodz. (...)wW.

oskarżonego zart. 279 § 1 k.k.i inne;

2
R. J.s.J.iF.urodz. (...)wS.

oskarżonego zart. 279 § 1 k.k.i inne;

3
J. K.s.A.iT.urodz. (...)wW.

oskarżonego zart. 279 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i inne

4
D. M.s.J.iJ.urodz. (...)wO.

oskarżonego zart. 291 § 1 k.k.i inne;

5
G. P. (1)s.J.iS.urodz. (...)wW.

oskarżonego zart. 279 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.i inne;

6
M. K.s.F.iG.urodz. (...)wW.

oskarżonego zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i inne
na skutek apelacji, wniesionych przez obrońców
od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie
z dnia 12 października 2016 r. sygn. akt V K 46/14
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
zwalnia oskarżonych od uiszczenia kosztów sądowych za instancję odwoławczą, wydatkami obciążając Skarb Państwa;
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz:
- adw.E. S., Kancelaria Adwokacka wW., obrończyni oskarżonegoJ. K.,
- adw.K. W., Kancelaria Adwokacka wP., obrończyni oskarżonegoD. M.,
- adw.J. D., Kancelaria Adwokacka wW.obrońcy oskarżonegoG. P. (1),
- adw.Z. L., Kancelaria Adwokacka wW.obrończyni oskarżonegoM. K.,
kwoty po 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 23%VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu wykonywaną w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE
J. K.został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. akt V K 98/09 za to, że:
I.w okresie od września 2004 r. do maja 2006 r, w różnych miejscowościach na terenie Polski, działając w warunkach ciągu przestępstw, wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, kradnąc z włamaniem, usiłował dokonać i dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci samochodów, przy czym każdego z tych czynów dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w rozmiarze powyżej 6 miesięcy orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne:
1) w nocy z 15/16.IX.2004 r wŁ., kradnąc z włamaniem, zabrał samochódT. (...)nr rej. (...)wartości ok. 27.000 zł i samochódT. (...)nr rej. (...)wartości ok. 89.900 zł na szkodęJ.iS. W.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
2) w nocy z 12/13.01.2005 r. wP., kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiN. (...)trailnr rej. (...)wartości ok. 95.000 zł na szkodęS. K.B. A.Polska
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
3) w nocy z 4/5.05.2005 r. wS.k/S., kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiM.nr rej. (...)wartości ok. 250.000 zł i samochód markiH. (...)nr rej. (...)wartości ok. 60.000 zł na szkodęW. J.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
4) w nocy z 19/20.05.2005 r. wN., kradnąc z włamaniem, usiłował zabrać w celu przywłaszczenia samochód markiV.nr rej. (...)wartości ok. 140.000 zł lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na działanie pokrzywdzonegoK. S.
tj. czynu zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
5) w dniu 26.05.2005 r. wK.k/W., kradnąc z włamaniem, zabrał samochódV. (...)nr rej. (...)wartości ok. 86.000 zł na szkodęI. K.iG. F.oraz samochód markiV. (...)nr rej. (...)wartości ok. 100.000 zł na szkodę(...) Sp. z o.o.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
6) w nocy z 31.V/1.VI.2005 r. wL.k/W., kradnąc z włamaniem, zabrał samochódS. (...)nr rej. (...)wartości ok. 75.082 zł na szkodęE. J.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
7) w nocy z 1/2.VI.2005 r. wO.k/W., kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiT. (...)nr rej. (...)wartości ok. 64.000 zł na szkodęJ. I.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
8) w dniu 7.VI.2005 r. wJ., kradnąc z włamaniem, zabrał w celu przywłaszczenia samochód markiB. (...)nr rej.(...)wartości ok. 88.000 euro na szkodęJ. S.

tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
9) w nocy z 15/16.VII.2005 r. wN., kradnąc z włamaniem, usiłował zabrać samochód markiT. (...)nr rej. (...)wartości ok. 104.000 zł na szkodęM. S.lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na działanie pokrzywdzonego
tj. czynu zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
10) w dniu 20.VII.2005 r. wM.gm.P.kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiV. (...)nr rej. (...)wartości ok. 100.000 zł na szkodę(...) S.A.tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
11) w nocy z 24/25.VII.2005 r. wK., kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiB. (...)nr rej. (...)wartości ok. 160.000 zł na szkodęM. B.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
12) w nocy z 28/29.07.2005 r. wO.gm.K., kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiV. (...)nr rej. (...)wartości ok. 60.000 zł na szkodęW. S.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
13) w nocy z 6/7.IX.2005 r. wG.Nowym k/M., kradnąc z włamaniem, zabrał samochódM. (...)nr rej. (...)wartości ok. 99.000 zł na szkodęZ. K.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
14) w dniu 30.XI.2005 r. wJ., kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiT. (...)nr rej. (...)wartości ok. 35.000 zł na szkodęA. G.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
15) w nocy z 17/18.V.2006 r. wŻ.k/G., kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiB. (...)nr rej. (...)wartości ok. 10.000 euro na szkodęK. U.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk,
z mocyart. 279 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkw zw. zart. 33 kkna karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności i grzywny w liczbie 300 (trzystu) stawek dziennych w wysokości 30 (trzydziestu) złotych stawki dziennej.
II.w dniu 19.07.2006 r na terenie Polski, pomagał w ukryciu samochoduM. (...)nr rej. (...)wartości ok. 111.000 zł, pochodzącego z kradzieży na szkodęW. B. (1)wiedząc, że samochód ten został uzyskany za pomocą czynu zabronionego, przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w rozmiarze powyżej 6 miesięcy orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne
tj. czynu zart. 291 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kkna karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.
na zasadzieart. 85 kkw zw. zart. 86 § 1 kkwymierzono oskarżonemuJ. K.karę łączną 3 (trzech) lat pozbawienia wolności.
G. P. (1)został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. akt V K 98/09 za to, że:
- w okresie od 26.01.2006 r. do 29.07.2006 r., w różnych miejscowościach na terenie Polski, działając w warunkach ciągu przestępstw, wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, kradnąc z włamaniem, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci samochodów, przy czym działał on w każdym z tych przypadków będąc uprzednio skazany w warunkachart. 64 § 1 kkw ciągu 5 lat po odbyciu kary powyżej 1 roku pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne
1) w dniu 26.01.2006 r. wS.k/P., kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiH. (...)nr rej. (...)wartości ok. 94.000 zł na szkodę(...)(...)
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kk
2) w nocy z 16/17.03.2006 r. wM., kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiC.nr rej. (...)wartości ok. 70.000 zł na szkodę(...)i samochód markiJ.wartości ok. 69.000 zł na szkodęR. M.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kk
3) w nocy z 11/12.04.2006 r. wB.k/K., kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiM. (...)nr rej. (...), wartości ok. 92.300 zł na szkodęZ.iA. M.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kk
4) w nocy z 24/25.04.2006 r wD., kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiM. (...)nr rej. (...)wartości ok. 200.000 zł na szkodęK. K.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kk
5) w nocy z 31.05./1.06.2006 r wŁ.k/S.kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiT. (...)nr rej. (...)wartości ok. 71.000 zł na szkodęA. S.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kk
6) w nocy z 17/18.07.2006 r. wR., kradnąc z włamaniem, zabrał samochód markiM. (...)nr rej. (...)wartości ok. 111.000 zł na szkodęW. B. (2)
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kk
7) w nocy z 28/29.07.2006 r. wN., kradnąc z włamaniem, zabrał samochódH. (...)nr rej. (...)wartości ok. 64.000 zł na szkodęR. K.
tj. czynu zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kk, z mocyart. 279 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kkw zw. zart. 33 kkna karę 2 (dwóch) lat 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności i grzywny w liczbie 250 (dwustu pięćdziesięciu) stawek dziennych w wysokości 40 (czterdziestu) złotych stawki dziennej.
Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie dnia 12 października 2016 r. sygn. akt V K 46/14:
I.na mocyart. 46 § 1 kk, w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną na mocy ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianieustawy Kodeks karnyoraz niektórych innych ustaw, zasądził na rzecz(...) S.A.Oddział wW.od skazanych:
-J. K.kwotę 93.766,66 zł.;
-G. P. (1)kwotę 26.748,79. zł;
tytułem naprawienia szkody;
II.zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.E. S.- Kancelaria Adwokacka wW.,Al. (...)– obrońcyJ. K., adw.J. D.- Kancelaria Adwokacka wW.,ul. (...)lok.(...)– obrońcyG. P. (1)kwoty po 1623, 60 zł. w tym stawka podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu;
III.zasądziłJ. K.,G. P. (1)kwoty po 131,20 złotych na rzecz(...) S.A.Oddział wW.tytułem zwrotu poniesionych przez oskarżyciela posiłkowego wydatków, a kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa.
Apelacje od tego wyroku wnieśli obrońcy oskarżonych.
Obrońca oskarżonegoJ. K.zarzucił wyrokowi:
- obrazę przepisów prawa procesowego mającą istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, w szczególnościart. 7 kpk, polegającą na dowolnej a nie swobodnej ocenie przez sąd materiału dowodowego, w tym przedstawionego przez oskarżyciela posiłkowego i obdarzenie jej walorem wiarygodności w wyniku której doszedł do błędnych i nieuprawnionych wniosków co do wypłaty pokrzywdzonym odszkodowań , a w konsekwencji
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez wadliwe przyjęcie, iż(...)wW.wypłaciło pokrzywdzonym odszkodowania, podczas gdy przeprowadzona w sposób prawidłowy wszechstronna, zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prowadzi do odmiennego wniosku 
a z ostrożności procesowej nadto;
- rażącą niewspółmierność i niesłuszne zastosowanie orzeczonego względemJ. K.środka karnego poprzez zasądzenie kwoty 93.766,66 zł wynikającą z nie uwzględnienia okoliczności, warunków i właściwości osobistych, w tym możliwości ekonomicznych oraz postawyJ. K., które to okoliczności uzasadniają odstąpienie od stosowania przedmiotowego środka.
Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez nie uwzględnienie wniosku oskarżyciela posiłkowego- (...) S.A.Oddział wW.o zasądzenie odJ. K.naprawienia szkody i odstąpienie od orzekania obowiązku naprawienia szkody wobecJ. K.;
a nadto o zasądzenia na jego rzecz wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną oskarżonemu z urzędu w postępowaniu II instancji, które to wynagrodzenie nie zostało uiszczone w całości ani w części.
Obrońca oskarżonegoG. P. (1)zarzucił wyrokowi:
I. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia a konkretnieart. 7 kpkpoprzez przyznanie wiarygodności i miarodajności dokumentacji pokrzywdzonego(...) S.A.co do okoliczności wypłacenia przez ten zakład odszkodowania pokrzywdzonym działaniem oskarżonegoG. P.w sytuacji gdzie jest brak jakikolwiek dokumentacji świadczącej o fakcie wypłaty takiego odszkodowania;
II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w konsekwencji pozbawione uzasadnienia przyjęcie, że zebrane dowody wskazują na wypłacenie przez(...) S.A.odszkodowań pokrzywdzonym działaniemosk. G. P., choć prawidłowa analiza zebranych dowodów nie daje podstaw do takiego ustalenia.
W konkluzji wnosił o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez nie uwzględnienie wniosku(...) S.A.Oddział wW.o zasądzenie odG. P. (1)na jego rzecz jakiejkolwiek kwoty tytułem naprawienia szkody i oddalenie w całości wskazanego kierowanego w stosunku doG. P.żądania(...) S.A.o odszkodowanie,
- a nadto o zasądzenia na jego rzecz wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu oskarżonemuG. P. (1)w postępowaniu II instancji. (nie otrzymałem żadnego wynagrodzenia za obronę ,ani od oskarżonego ani od jego rodziny).
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Wnioski o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu II instancji złożyli obrońcyJ. K.iG. P. (1).
Apelacje obrońców oraz wnioski w nich zawarte uznać należało za niezasadne.
ObrońcaJ. K.zarzucił zaskarżonemu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych, będący skutkiem obrazyart. 7 k.p.k.w zakresie oceny materiału dowodowego, która doprowadziła do wadliwego orzeczenia wobecJ. K.obowiązku naprawienia szkody na rzecz(...) OddziałwW.. Analogiczny zarzut sformułował obrońcaG. P. (1).
Odnosząc się do tych zarzutów stwierdzić należy, że są one całkowicie bezpodstawne, a próba podważenia legalności dokumentów będących jedną z podstaw ustaleń faktycznych jest chybiona. W prawie karnym nie istnieje szczególna forma wykazywania szkody. W przedmiotowej sprawie(...) OddziałwW.stał się pokrzywdzonym od momentu naprawienia szkody i chociażby złożył wniosek o jej naprawienie poprzez samo oświadczenie woli co do wysokości, byłby on skuteczny. Jak wynika z treści zeznań pracownicy(...), w czasie czynów i czasie likwidacji szkód nie istniał system elektronicznej rejestracji dokumentów. Zaczął funkcjonować dopiero od 2010 r. Kwestionowane przez obrońcęJ. K.dokumenty z k. 3892, 3983, 3894 będące odpowiednio: oświadczeniem(...)o podjęciu decyzji o wypłacie odszkodowania, zawiadomieniemZ. K.o przyznaniu odszkodowania i wydrukiem komputerowym były jedynymi jakimi w tym momencie dysponowano. Niezależnie od tego skarżący pominęli całkowicie zeznania pokrzywdzonych świadczące o tym, że odszkodowanie zostało wypłacone. Nie było zatem podstaw, by autorzy apelacji podważali fakt wypłaty odszkodowania. Z tych względów Sąd II instancji nie dostrzegł możliwości uwzględnienia wniosków końcowych zawartych w środkach odwoławczych o uchylenie orzeczenia określającego obowiązek naprawienia szkody.
Na uwzględnienie nie zasługiwał również wniosek alternatywny obrońcyJ. K.sformułowany z ostrożności procesowej jako „niewspółmierność i niesłuszne zastosowanie orzeczonego względemJ. K.środka karnego”.
W czasie orzekania o winie (1 lutego 2013 r.), który poprzedzał
wyrok wydany w tym przedmiocie (12 października 2016 r.), obowiązek naprawienia szkody był środkiem karnym, w związku z czym nosił w sobie cechy zarówno represyjne, jak i kompensacyjne.
Orzekanie o karze ma charakter indywidualny i jest procesem do pewnego stopnia subiektywnym, obejmującym dokonanie wyboru i zastosowanie odpowiedniej represji karnej właściwej dla konkretnej sytuacji i konkretnego sprawcy. Z tych powodów zasady i dyrektywy orzekania w przedmiocie kary zawarte wart. 53 k.k.pozostawiają organowi orzekającemu pewien zakres swobody w procesie jej wymierzania, a granice
tej swobody zakreśla wskazana w przepisieart. 438 pkt 4 k.p.k."rażąca niewspółmierność kary".
Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyrażającą oczywistą, a więc nie dającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą (zasłużoną).
Zgodnie z art. 53 § 1k.k. istotnymi wyznacznikami tego czy dana kara jest sprawiedliwa jest to, czy była orzeczona w granicach przewidzianych przez ustawę, a jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy. Ponadto winna uwzględniać stopień społecznej szkodliwości czynu oraz brać pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Obowiązek naprawienia szkody w przypadku złożenia zasadnego wniosku jest obligatoryjny. Sąd musi orzec go w całości, albo w części. Uważa się przy tym, że całościowemu obowiązkowi naprawienia szkody stoi na przeszkodzie sytuacja, kiedy utrudnione i wymagające dodatkowego postępowania jest dowodzenie wysokości (niewątpliwej) szkody. Nie wdając się w polemikę z obrońcą na temat podrzędnej roliJ. K., stwierdzić należy, że sprawcy przestępstwa służy regres w stosunku do współsprawców. W tym kontekście warunki materialne sprawcy pełnią drugorzędną rolę, albowiem funkcja wychowawcza nie powinna dominować nad kompensacyjnym aspektem kary.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego kary wymierzoneJ. K.iG. P. (1)ocenione całościowo nie rażą nadmierną surowością, a wręcz przeciwnie stanowią sprawiedliwą odpłatę za szereg czynów popełnionych w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
Na podst.art. 634 k.p.k.,art. 624 § 1 k. p. k.orzeczono o kosztach procesu.
Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny, w oparciuo dyspozycjęart. 437 § 1 k.p.k.orzekł jak w wyroku.