Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1383/16
Data wyroku: 2017-04-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zbigniew Szczuka
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z fus

Sygn. akt VII U 1383/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 kwietnia 2017 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Zbigniew Szczuka
Protokolant: Urszula Kalinowska
po rozpoznaniu w dniu r. w Warszawie
sprawyH. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o wcześniejszą emeryturę (z warunków szczególnych)
na skutek odwołaniaH. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 8 lipca 2016 r., znak:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemuH. K.prawo do wcześniejszej emerytury z warunków szczególnych od dnia 1 kwietnia 2016 roku.

UZASADNIENIE
W dniu 4 sierpnia 2016 r.H. K.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 8 lipca 2016 r., znak:(...)odmawiającej przyznania mu prawa do emerytury z tytułu pracyw warunkach szczególnych. Odwołujący podniósł, że organ rentowy nie uwzględnił świadectwa pracy z dnia 1 sierpnia 1991 r. jako dokumentu potwierdzającego pracęw warunkach szczególnych za okres od dnia 13 marca 1981 r. do dnia 31 lipca 1991 r., albowiem nie przedstawiono świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca stwierdził, iż ze względu na śmierć swojego pracodawcy nie może dokonać korekty świadectwa pracy. W odwołaniu wniesiono także o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków (
    k. 2-3 a. s.).
W dniu 2 września 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż odwołujący nie udowodnił wykonywania pracyw warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat. Oddział nie zaliczył ubezpieczonemu do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od dnia 16 marca 1981 r. do dnia31 marca 1983 r. oraz od dnia 1 sierpnia 1983 r. do dnia 30 czerwca 1991 r. w(...)wW., ponieważ nie przedstawiono świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych (k. 4 a. s.).
Sąd w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2017 r. dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego specjalisty z zakresu BHP celem sporządzenia opinii na okoliczność, czy odwołujący w spornym okresie pracował w warunkach szczególnych (k. 16 a. s.).
W piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2017 r. organ rentowy podtrzymał swoje stanowisko i nie wniósł uwag do opinii biegłego (k. 35 a. s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
H. K.w dniu 22 kwietnia 2016 r. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę. Do powyższego wniosku ubezpieczony dołączyłkwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych wraz z dokumentacją(k. 1-11 a. r.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, że ubezpieczony wykazał łączny staż pracy na dzień1 stycznia 1999 r. w wymiarze 23 lat, 9 miesięcy i 26 dni okresów składkowych oraz staż uzupełniający z tytułu pracy na roli w wymiarze roku, 8 miesięcy i 9 dni, a nadto okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 7 lat, 3 miesięcy i 27 dni. Organ rentowy na mocy zaskarżonej decyzji z dnia 16 grudnia 2014 r., znak:(...)odmówił odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury z warunków szczególnych, ponieważnie udokumentował on 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych (
    k. 25 a. r.)
Odwołujący od dnia 13 marca 1981 r. do dnia 31 lipca 1991 r. podjął zatrudnieniena stanowisku lakiernika samochodowego wzakładzie (...)wW.. Do obowiązków ubezpieczonego podczas świadczenia pracy należało wykonywanie niezhermetyzowanych prac lakierniczych oraz w niezbędnym zakresie prac związanych ze szpachlowaniemi szlifowaniem poprzedzające nakładanie warstw lakierniczych.H. K.wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze czasu na stanowisku lakiernika pojazdowego. (zeznania świadkówD. S.iJ. K.k. 14-15 a. s.)
Sąd w oparciu o treść opinii biegłego sądowego ds. BHP ustalił, że odwołujący pracował w pełnym wymiarze czasu pracy wykonując pracę lakierniczą, w szczególnościz użyciem pistoletów natryskowych, w narażeniu na zatrucie substancjami toksycznymi będącymi składnikami farb i lakierów, uszkodzenia błony śluzowej dróg oddechowych i oczu oraz skóry przez pary rozpuszczalników arb i lakierów. Ubezpieczony wykonywał pracęw warunkach szczególnych ujętą w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. ujętą w Dziale XIV pod pozycją 17. W odniesieniudo zatrudnienia w(...)wW.,  odwołujący wykonywał pracę w warunkach szczególnychw okresach od dnia 16 marca 1981 r. do dnia 31 marca 1983 r. oraz od dnia 1 sierpnia 1983 r. do dnia 30 czerwca 1991 r. Jednocześnie nie podlegał zaliczeniu okres od dnia 1 kwietnia 1983 r. do dnia 31 lipca 1983 r. oraz od dnia 1 lipca 1991 r. do dnia 31 lipca 1991 r., ponieważH. K.w ww. okresach nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu(k. 23-27).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie złożonych do akt dokumentów, w tym akt rentowych, opinii biegłego oraz zeznań świadków. Dokumenty przedłożone przez strony niniejszego postępowania stanowią obiektywny oraz w pełni wiarygodny materiał dowodowy. ŚwiadekJ. K.to osoba, która pracowałaz odwołującym w spornym okresie i znała doskonale specyfikę jego pracy. NatomiastD. S.była córką pracodawcy odwołującego. Zeznania świadków były logicznei spójne oraz korelowały z materiałem dowodowym w postaci dokumentów i z opinią biegłego, zatem Sąd uznał je za wiarygodne i przyjął za podstawę ustaleń faktycznych niniejszej sprawy.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia, co za tym idzie nie dopuszczał dowodu z zeznań odwołującego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieH. K.od decyzji organu rentowego 8 lipca 2016 r., znak:(...)jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z literalnym brzmieniemart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016 r., poz. 887 j.t.) świadczenie emerytalne przysługuje ubezpieczonemu, urodzonemu po dniu 31 grudnia1948 r., który łącznie spełnił następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
2. nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego lub złożył wnioseko przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnymza pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na dochody budżetu państwa,
3. w dniu wejścia w życie ustawy udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn w tym co najmniej 15 lat okresu zatrudnieniaw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obwiązującym na danym stanowisku pracy.
Wykaz prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze o których mowa w powołanym art. 184 ustawy nie podlega wykładni rozszerzającej. Prace te ściślei jasno zostały określone wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze(zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie wieku emerytalnego). Jednakże nabycie uprawnień z tytułu wykonywania prac w szczególnych warunkach lubw szczególnym, charakterze podlega dalszym ograniczeniom. Aby daną pracę uznaćza wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, pracownikma obowiązek wykonywać ją stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na danym stanowisku pracy. Dodatkowo, zgodnie z powołanym rozporządzeniem mężczyzna nabywa prawodo wcześniejszej emerytury po spełnieniu wszystkich przesłanek wymienionych w § 3 w zw.z § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, jeśli:

1
legitymuje się 25-letnim okresem pracy liczonym łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia;

2
wykonuje pracę wymienioną w wykazie A (Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego), będącym załącznikiemdo rozporządzenia;

3
osiągnie wiek emerytalny wynoszący 60 lat;

4
zatrudnionym jest przez co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach.

Kwestią sporną, a zarazem mającą istotny wpływ na zasadność odwołaniaH. K.było ustalenie, czy zgromadził on 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych.
Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze powinno być stwierdzone przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracyw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze lub w świadectwie pracy. Świadectwo pracy w warunkach szczególnych jest jednak dokumentem prywatnymw rozumieniuart. 245 k.p.c.i nie stanowi dowodu tego co zostało w nim odnotowane. Taki walor mają wyłącznie dokumenty urzędowe, do których w myśl stosowanegoa contrarioart. 244 § 1 k.p.c.nie zalicza się świadectwa pracy, gdyż nie zostało sporządzone przez organy władzy publicznej ani inne organy państwowe (wyrok Sądu Apelacyjnegow Katowicach z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt III AUa 783/13). Dodatkowo należy podkreślić, że w razie wszczęcia postępowania sądowego, toczącego się wskutek odwołania ubezpieczonego od odmownej decyzji organu rentowego w sprawie przyznania uprawnieńdo emerytury w wieku obniżonym dopuszczalne jest przeprowadzanie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo do owego świadczenia. Stanowiskote jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przed Sądem ubezpieczeń możliwe jest wykazywanie okoliczności, od których zależy nabycie uprawnień o emerytury wszelkimi dowodami (por. w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 6 września 1995 r., sygn. akt II URN 23/95 oraz z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II URN 3/95). W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być więc udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego.
W niniejszej sprawie spornym pozostawało, czy praca wykonywana przez odwołującego od dnia 16 marca 1981 r. do dnia 31 lipca 1991 r. w(...)wW.miała charakter i podlegała zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych. Spełnienie innych warunków, od których zależy przyznanie prawa do emerytury pozostawało bezsporne. Nie podlega wątpliwości, że z dniem 26 maja 2016 r. ubezpieczony osiągnął wiek 60 lat. Nadto, strony nie kwestionowały faktu, żeH. K.posiada co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Jak wynika z zeznań świadków, a w szczególności z wniosków wyprowadzonychz treści opinii biegłego sądowego ds. BHPJ. P., odwołujący pracował w okresachod dnia 16 marca 1981 r. do dnia 31 marca 1983 r. oraz od dnia 1 sierpnia 1983 r. do dnia30 czerwca 1991 r. w(...)wW.na stanowisku lakiernika pojazdowego. Stanowisko, które zajmował ubezpieczony, zostało ujęte w wykazie A, w Dziale XIV pod pozycją 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Wyżej wymienione prace ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Przy uwzględnieniu okresów wyliczonych przez biegłego sądowego, Sąd doszedł do przekonania, że odwołujący legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Wobec tych wszystkich okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest błędna i podlega zmianie, albowiem odwołujący ma prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnieniaw warunkach szczególnych.
Odnośnie ustalenia terminu, od którego Sąd Okręgowy uznał za zasadne przyznanie odwołującemu się prawa do wcześniejszej emerytury, ogólną zasadą prawa emerytalno-rentowego jest, że świadczenia wypłaca się na wniosek zainteresowanego, poczynając od dnia powstania prawa do emerytury (tj. spełnienia ustawowych warunków), lecz nie wcześniejniż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie. Z uwagi na oczywistą omyłkę, Sąd zasądził przedmiotowe świadczenie od dnia 1 kwietnia 2016 r., które to winno być przyznane odwołującemu od dnia 26 maja 2016 r. ze względu na ukończenie przez niegow tej dacie 60-roku życia uprawniającego do przejścia na wcześniejszą emeryturę. Stosowne uzasadnienie zostało wskazane w postanowieniu dotyczącym sprostowania wyroku.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł, jak w sentencji wyroku.