Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 72/17
Data wyroku: 2017-04-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Dziedziczenie ustawowe
Podstawa prawna: art. 679 § 1 k.p.c.

Sygn. akt III Ca 72/17

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 13 października 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi w sprawie z wnioskuE. C.z udziałemG. T.,M. J.i GminyŁ.o zmianę postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku poA. K.postanowił: 1) uchylić postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 25 marca 2012 roku, wydane w sprawie o sygn. akt III Ns 1369/10 w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku poA. K., synuL.iM. z domu O.zmarłym w dniu 10 grudnia 2009 roku wŁ., ostatnio stale zamieszkałym wŁ., 2) ustalić, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą we własnym zakresie koszty związane ze swoim udziałem w postępowaniu.
Apelację od wskazanego powyżej postanowienia wniosła uczestniczkaG. T., zaskarżając je w całości. Rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego skarżąca zarzuciła naruszenieart. 679 k.p.c.poprzez uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, z dnia 25 marca 2012 roku, wydane w sprawie i sygn. akt III Ns 1369/10, a nie jego zmianę i stwierdzenie, że spadek poA. K.na podstawie ustawy nabyli pasierbowieE. C.iG. T., każde po ½ części.
W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia, poprzez stwierdzenie, że spadek poA. K., ostatnio stale zamieszkałym, wŁ., zmarłym w dniu 10 grudnia 2009 roku wŁ., na podstawie ustawy nabyli pasierbowieE. C.orazG. T.- każde w ½ części ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji a także o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
apelacja jako zasadna podlegała uwzględnieniu.
W realiach rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, w obrocie prawnym brak jest stwierdzenia nabycia spadku po zmarłymA. K..
Wyjaśnić należy, że funkcjonowały dwa postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym: 1) wydane w dniu 25 marca 2012 roku przez Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, sygn. akt III Ns 1369/10, 2) postanowienie Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 9 stycznia 2012 roku, sygn. akt I Ns 4086/10 zmienione postanowieniem Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 21 czerwca 2012 roku, sygn. akt I Ca 167/12. Postanowienia te zostały następnie uchylone. Pierwsze zaskarżonym postanowieniem Sądu pierwszej instancji, drugie postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 roku Sądu Okręgowego w Przemyślu, sygn. akt 197/13 z uwagi na uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania (k. 136, 167, 401 akt I Ns 4086/10 Sądu Rejonowego w Przemyślu).
Zgodnie zart. 679 § 3 k.p.c.w razie przeprowadzenia dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w postanowieniu o stwierdzenie nabycia spadku, Sąd spadku, zmieniając to postanowienie stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
Sąd pierwszej instancji, słusznie doszedł do przekonania, że spadek poA. K.nabyła inna osoba niż wskazana w postanowieniu Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z dnia 25 marca 2012 roku. Jednak błędnie, wbrewart. 679 § 3 k.p.c.Sąd pierwszej instancji uchylając to postanowienie (zamiast zmieniając) nie stwierdził nabycia spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zauważyć należy, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wydane przez Sąd w Przemyślu także zostało uchylone.
Jak słusznie ocenił Sąd pierwszej instancji, nabycie spadku winno nastąpić w drodze dziedziczenia ustawowego, a nie testamentowego gdyż jak wynikało z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu,A. K.nie sporządził  testamentu. Sąd pierwszej instancji powinien był więc zmienić postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z dnia 25 marca 2012 roku stwierdzające nabycie spadku na podstawie testamentu i orzec w przedmiocie nabycia spadku poA. K.zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, na podstawie ustawy.
Zgodnie zart. 9341k.c.w braku małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku.
W kręgu spadkobierców ustawowych zmarłegoA. K.znaleźli się jego pasierbowie, jednakże dochodzą oni do dziedziczenia pod pewnymi warunkami, nie wystarczy bowiem sam brak osób powołanych do dziedziczenia z ustawy w bliższej kolejności, ustawa wprowadza bowiem dodatkowy warunek, oboje rodzice pasierba (a więc nie tylko współmałżonek spadkodawcy) muszą już nie żyć w chwili otwarcia spadku, do dziedziczenia którego pasierb zostaje powołany.
W niniejszej sprawie pasierbamiA. K.s.(...)zmarłego w dniu 10 grudnia 2009 roku wŁ.są:
-E. C., s.J.iW., którego ojciecJ. C.zmarł w dniu 17 stycznia 1970 r tj. przed spadkodawcąA. K., matkaW.zmarła w dniu 3 grudnia 2009 r,
-G. T., c.E.iW., której ojciecE. K.zmarł w dniu 14 września 1970 r, tj. przed spadkodawcąA. K., matkaW.zmarła w dniu 3 grudnia 2009 r,
którzy na podstawie ustawy nabyli spadek po ½ części.
Dlatego też, Sąd Okręgowy w punkcie 1 na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.zmienił punkt 1 zaskarżonego postanowienia.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy rozstrzygnął wpkt. 2. w oparciu oart. 520 § 1 k.p.c., uznając, iż w realiach niniejszej sprawy nie zachodzą powody do odstąpienia od podstawowej zasady rozliczenia kosztów postępowania nieprocesowego, wedle której każdy z uczestników winien ponosić koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.