Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 736/16
Data wyroku: 2017-02-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Emerytura rolnicza
Podstawa prawna: art. 19 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników3

Sygn. akt IV U 736/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 lutego 2017 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Anna Wąsak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2017 r. wS.
odwołaniaG. J.
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia 22 czerwca 2016 r. Nr(...)
w sprawieG. J.
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o prawo do emerytury rolniczej
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawoG. J.do emerytury rolniczej od 23 czerwca 2016 roku.
Sygn. akt: IV U 736/16UZASADNIENIE
Decyzją z 22 czerwca 2016r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawieart.19 ust.2 oraz art.20 ust.1 i 3 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówodmówił ubezpieczonejG. J.prawa do tzw. wcześniejszej emerytury rolniczej wskazując, że udowodniony przez ubezpieczoną okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu wynosi 27 lat, 5 miesięcy i 3 dni zamiast wymaganych co najmniej 30 lat. Organ rentowy wskazał, że do okresu wymaganego do emerytury zaliczył okres pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym rodziców od 10 czerwca 1977r. do 20 listopada 1979r. oraz okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 stycznia 1986r. do 31 grudnia 1996r. i od 1 lipca 2002r. do 22 czerwca 2016r. (decyzja z 22 czerwca 2016r. k.41 akt emerytalnych).
Odwołanie od w/w decyzji złożyła ubezpieczonaG. J.wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że przysługuje jej prawo do emerytury rolniczej. Wskazała, że przez cały czas pracowała w gospodarstwie rolnym (odwołanie k.1 akt sprawy). W toku rozprawy ubezpieczona sprecyzowała, że wnosi o zaliczenie do okresu wymaganego do emerytury okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 21 listopada 1979r. do 31 grudnia 1982r., w którym to okresie pracowała w(...)Zakładach (...)wŁ., a następnie wSpółdzielni (...)wŁ.. Podniosła, że przez ten cały okres mieszkała z rodzicami i rano oraz popołudniami pracowała w prowadzonym przez rodziców gospodarstwie rolnym (wyjaśnienia ubezpieczonej k.12 akt sprawy – nagranie od minuty 14 do 25).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonaG. J.z domuK.urodziła się w dniu (...)W dniu 10 czerwca 2016r. mając ukończony 55. rok życia wystąpiła do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z wnioskiem o emeryturę rolniczą. Do wniosku załączyła zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach od 1 stycznia 1986r. do 31 grudnia 1996r., co stanowi 11 lat oraz od 31 lipca 2002r. do 22 czerwca 2016r., co stanowi 13 lat, 10 miesięcy i 22 dni, a łącznie 24 lata, 10 miesięcy i 22 dni (zaświadczenie z 7 czerwca 2016r. k.3-6 akt emerytalnych). Nadto w kwestionariuszu dotyczącym okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz okresów podlegających zaliczeniu do tego ubezpieczenia powołała się na wykazany we wcześniejszym wniosku o rentę rolniczą okres pracy w gospodarstwie rolnym rodzicówW.iJ.małż.K.położonym we wsiG.N.od 10 czerwca 1977r. ,tj. od chwili ukończenia 16. roku życia do 20 listopada 1979r. ,tj. do chwili podjęcia pracy zawodowej(...)Zakładach (...), co stanowi 2 lata, 5 miesięcy i 10 dni (oświadczenie ubezpieczonej z 19 września 1996r. oraz zeznania świadkówW. B.iK. D.z 19 września 1996r. na okoliczność pracy ubezpieczonej w w/w okresie w gospodarstwie rolnym rodziców k.6-8 akt rentowych za wnioskiem z 3 października 1996r.). Nadto ubezpieczona przedłożyła akt notarialny umowy darowizny nieruchomości rolnych z 16 kwietnia 2010r. na rzecz synaR. J.na okoliczność zaprzestania działalności rolniczej (akt notarialny umowy darowizny z 16 kwietnia 2010r. k.13-20 akt emerytalnych).
W wyniku rozpoznania wniosku ubezpieczonej zaskarżoną decyzją z 22 czerwca 2016r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej prawa do wcześniejszej emerytury rolniczej wskazując, że udowodniony przez ubezpieczoną okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu wynosi 27 lat, 5 miesięcy i 3 dni zamiast wymaganych co najmniej 30 lat i na okres ten składa się okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 10 czerwca 1977r. do 20 listopada 1979r. oraz okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 stycznia 1986r. do 31 grudnia 1996r. i od 1 lipca 2002r. do 22 czerwca 2016r. (decyzja z 22 czerwca 2016r. k.41 akt emerytalnych).
Rodzice ubezpieczonejW.iJ.małż.K.od lat 70-tych XX wieku do 12 grudnia 1994r. byli właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 10,42 ha położonego we wsiG.N.gminaŁ.oraz na terenie gminyW.(akt notarialny umowy darowizn z 12 grudnia 1994r. akt emerytalnych). W latach 70-tych i 80-tych rodzice ubezpieczonej prowadzili przedmiotowe gospodarstwo rolne, przy czym ojciec ubezpieczonej równolegle pracował jako drwal w Przedsiębiorstwie Lasy Państwowe i dzierżawił od tego przedsiębiorstwa dodatkowe nieruchomości rolne, tak iż łącznie uprawiane grunty wynosiły około 15 ha. Na gruntach uprawiane było zboże, ziemniaki i inne warzywa. W gospodarstwie prowadzona była hodowla zwierząt w postaci krów w ilości od 2 do 4 sztuk jednocześnie, trzody chlewnej od 20 do 30 sztuk jednocześnie, drobiu. Ponadto był koń wykorzystywany do prac polowych. W rodzinie było 6 dzieci, w tym ubezpieczona, która była najmłodszym dzieckiem. Po ukończeniu szkoły podstawowej ubezpieczona nie kontynuowała nauki, zamieszkiwała wraz z rodzicami i po ukończeniu w dniu 9 czerwca 1977r. 16. roku życia stale – codziennie pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców. Pracę tę kontynuowała do 20 listopada 1979r., a zatem przez 2 lata, 5 miesięcy i 10 dni (okres uznany przez organ rentowy), ale także później ,tj. po 20 listopada 1979r. W dniu 21 listopada 1979r. ubezpieczona podjęła pracę w(...)Zakładach (...)wŁ., gdzie pracowała na stanowisku obuwnika do 31 marca 1982r. (świadectwo pracy z 13 września 1996r. k.12 akt rentowych za wnioskiem z 3 października 1996r.). W okresie tego zatrudnienia ubezpieczona nadał zamieszkiwała w rodzinnym domu i stale pracowała w gospodarstwie rolnym. Do pracy wŁ.dojeżdżała autobusem. Odległość zG.Nowej doŁ.wnosi około 10 km, dojazd w jedną stronę zajmował ubezpieczonej około 30 minut. Ubezpieczona pracowała na dwie zmiany, pierwszą, która trwała od godziny 6 do 14 i drugą, która trwała od godzony 14 do 22. Pracując na pierwszą zmianę ubezpieczona wykonywała prace w gospodarstwie po powrocie z pracy – od godziny 15 do godzin wieczornych, a pracując na drugą zmianę od rana – od godziny 6 do 12-12.30. Z rana ubezpieczona pracowała przy tzw. obrządku zwierząt, dojeniu krów, karmieniu dobytku oraz wykonywała inne potrzebne prace w polu i w obejściu. Po południami pracowała w polu, a także przy wieczornym obrządku zwierząt. Opisane prace wykonywała codziennie, przez co najmniej 4 godziny dziennie. Przez cały ten okres ubezpieczona pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Była wówczas panną i dochody z pracy zawodowej przekazywała do wspólnego gospodarstwa. Pracę w gospodarstwie rolnym ubezpieczona kontynuowała również po zakończeniu pracy w(...)Zakładach (...),tj. od 1 kwietnia 1982r. - tu: do 31 grudnia 1982r. W okresie tym nadal zamieszkiwała w rodzicami wG.Nowej. Od 1 października 1982r. ubezpieczona podjęła pracę na stanowisku klasyfikatora odbioru mleka (potocznie zlewniarki) w ramach umowy zlecenie zawartej zeSpółdzielnią (...)wŁ.(zaświadczenie o zatrudnieniu oraz druk ZUS Rp-7 k.25-26 akt rentowych za wnioskiem z 3 października 1996r.). Również to zatrudnienie nie uniemożliwiało ubezpieczonej stałej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Czynności zlewniarki ubezpieczona wykonywała w rodzinnej wsi, codziennie z rana – od godziny 5 do 10 -11. Następnie wracała do domu, gdzie kontynuowała pracę w gospodarstwie rolnym. Ubezpieczona wyprowadziła się od rodziców w związku z zamążpójściem, co nastąpiło w dniu 26 stycznia 1985r. Przeprowadziła się wówczas do męża do miejscowościO.. W rozpatrywanym okresie ,tj. od 21 listopada 1979r. do 31 grudnia 1982r. oprócz ubezpieczonej, spośród dzieci, w rodzinnym domu mieszkał jeszcze o trzy lata starszy brat ubezpieczonej -J. K.. Czwórka najstarszego rodzeństwa ubezpieczonej był już samodzielna i mieszkała oddzielnie (zaświadczenie Wójta GminyŁ.z 16 czerwca 2016r. o zameldowaniu ubezpieczonej w domu rodziców k.28 akt emerytalnych, kopia odpisu skróconego aktu małżeństwa ubezpieczonej k.23 akt emerytalnych, zeznania świadków:M. J.iJ. K.k.19v-20v akt sprawy, zeznania ubezpieczonej k.20v i 23v oraz k.11v-12 akt sprawy).
W okresie przerwy w podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników trwającej od 1 stycznia 1997r. do 31 lipca 2002r. (zaświadczenie na k.3 akt emerytalnych) ubezpieczona była uprawniona do renty rolniczej (okoliczność niesporna).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieG. J.podlegało uwzględnieniu.
Zgodnie zart.19 ust.2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników(t.j.: Dz.U. z 2015r., poz.704 ze zm.) emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący w przypadku kobiet 55 lat,

2
podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat, z uwzględnieniem art.20,

3
zaprzestał działalności rolniczej.

Z kolei przepis art.20 ust.1-3 ustawy stanowi, że do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art.19 ust.2 pkt 2 w przypadku osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r. zalicza się okresy:
1) podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990r.,
2) prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16. roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983r.
W sprawie bezsporne jest, że w dacie wystąpienia z wnioskiem o tzw. wcześniejszą emeryturę rolniczą ubezpieczona osiągnęła wiek emerytalny wnoszący co najmniej 55 lat oraz na skutek zawarcia umowy darowizny z 16 kwietnia 2010r., na mocy której mąż ubezpieczonej przekazał synowiR. J.nieruchomości rolne, zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej. W sprawie sporne było natomiast to, czy ubezpieczona legitymuje się co najmniej 30-letnim okresem ubezpieczenia emerytalno-rentowego. W oparciu o przedłożone przez ubezpieczoną dokumenty organ rentowy ustalił, że wykazany przez nią okres wymagany do nabycia emerytury obejmuje okres pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym rodziców od 10 czerwca 1977r. do 20 listopada 1979r. oraz okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 stycznia 1986r. do 31 grudnia 1996r. i od 1 lipca 2002r. do 22 czerwca 2016r. co wg wyliczeń organu rentowy stanowi 27 lat, 5 miesięcy i 3 dni zamiast wymaganych co najmniej 30 lat (zaskarżona decyzja k.41 akt emerytalnych).
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona wniosła o zaliczenie do okresu wymaganego do nabycia emerytury okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w większym wymiarze niż to uczynił organ rentowy, a zatem również okresu od 21 listopada 1979r. do 31 grudnia 1982r. stanowiącego 3 lata, 1 miesiąc i 10 dni. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie. Z przedstawionych wyżej ustaleń Sądu wynika, że we wskazanym okresie - od 21 listopada 1979r. do 31 marca 1982r., a następnie od 1 października 1982r. do 31 grudnia 1982r. ubezpieczona pracowała zawodowo odpowiednio w(...)Zakładach (...), a następnie w ramach umowy zlecenie na rzeczSpółdzielni (...)wŁ.. Zatrudnienie to, jak wynika ze spójnych i logicznych zeznań w/w świadków oraz samej ubezpieczonej, nie uniemożliwiało ubezpieczonej równoległej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, którą wykonywała przed lub po godzinach pracy zawodowej, przy czym godziny pracy ubezpieczonej i nieznaczna odległość z miejsca zamieszkania do miejsca pracy wŁ.z pewnością pozwalały jej na stałą - codzienną pracę w gospodarstwie rolnym w wymiarze nie mniejszym niż 4 godziny dziennie (vide: ustalenia faktyczne). Należy przy tym podkreślić, że w rozpatrywanym okresie ubezpieczona była panną i pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, a w tych okolicznościach nie budzi wątpliwości fakt pomocy rodzicom w pracy w gospodarstwie rolnym, szczególnie, że ojciec ubezpieczonej również pracował zawodowo, a kilkunastohektarowy areał ziemi rolnej oraz prowadzona hodowla zwierząt wymagały od domowników dużego nakładu pracy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że okres pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym rodziców od 21 listopada 1979r. do 31 grudnia 1982r. podlega zaliczeniu do okresu wymaganego do nabycia emerytury na podstawieart.19 ust.2w zw. zart.20 ust.1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Mając to na uwadze na podstawieart.47714§2 kpcSąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, żeG. J.przysługuje prawo do emerytury rolniczej od 23 czerwca 2016r. ,tj. od dnia następnego po dniu 22 czerwca 2016r. - do tej daty organ rentowy uwzględnił okres ubezpieczenia społecznego rolników ubezpieczonej (vide: raport ustalenia uprawnień do świadczenia k.40 akt emerytalnych). We wskazanej dacie ubezpieczona spełniała wszystkie przesłanki do nabycia emerytury.