Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 410/17
Data wyroku: 2017-06-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Peteja-Żak
Słowa kluczowe: Swobodna ocena dowodów
Podstawa prawna: art. 279 § 1 kk

Sygnatura akt VI Ka 410/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia23 czerwca 2017r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Małgorzata Peteja-Żak
Protokolant Agata Lipke
przy udziale Wojciecha Czapczyńskiego
Prokuratora Prokuratury Rejonowej wZ.
po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r.
sprawyE. W.synaE.iB.
ur. (...)wK.
oskarżonego zart. 279§1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 7 marca 2017 r. sygnatura akt VII K 220/16
na mocyart. 437 kpkiart. 438 kpk
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt VI Ka 410/17

UZASADNIENIE WYROKU
z dnia 23 czerwca 2017r.
E. W.stanął pod zarzutem popełnienia czynu zart. 279 § 1 kk, polegającego na tym, że w bliżej nieustalonym czasie do dnia 25 października 2015r. wZ.dokonał włamania do pomieszczenia zakładu serwisowego poprzez otwarcie drzwi wejściowych przy pomocy uprzednio zabranego klucza, a następnie z wnętrza pomieszczenia zakładowego dokonał kradzieży sprzętu(...)w postaci trzech amplitunerówR.(...), dwóch amplitunerówmarki R. (...)oraz jednego amplituneramarki S., powodują łącznie straty w wysokości 1000 złotych na szkodęJ. S..
Sąd Rejonowy w Zabrzu wyrokiem z dnia 7 marca 2017r., w sprawie o sygn. VII K 220/16, uniewinnił oskarżonegoE. W.od popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 279 § 1 kk.
Na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturzeSąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu kwotę 516,60 złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu oraz na mocyart. 632 pkt 2 kpkkosztami procesu obciążył Skarb Państwa.
Apelację od tego wyroku wywiódł Prokurator Rejonowy, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść zapadłego wyroku, a polegający na nieprzestrzeganiu dyrektyw obowiązujących przy ocenie dowodów, ich swobodnej ocenie oraz zlekceważeniu dowodu z zeznań pokrzywdzonegoJ. S., pominięciu okoliczności wskazywanych przez świadkaJ. Ż.odnośnie rzekomego zlecenia oskarżonemuE. W.odebrania od pokrzywdzonego pozostawionych do naprawy czujników gazu, a nadto pominięcie przez Sąd orzekający w dokonanej ocenie okoliczności wynikającej ze sprzeczności zawartej w relacji świadkaP. K.oraz wyjaśnień podejrzanegoE. W., co do powodów obecności oskarżonego w warsztacie pod nieobecność pokrzywdzonego w dniu 25 października 2015r., w następstwie czego Sąd I instancji uznał, że oskarżonyE. W.nie dopuścił się zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu.
W oparciu o tak skonstruowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wywiedziona apelacja okazała się zasadna na tyle, że w wyniku jej rozpoznania nie mógł się ostać zaskarżony wyrok. Sąd Rejonowy nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla ostatecznego rozstrzygnięcia okoliczności. W efekcie, oceny okoliczności faktyczne i prawne zaprezentowane w części sprawozdawczej zaskarżonego wyroku nie przekonują oraz budzą wątpliwości. Nadto nie każda ocena dowodów Sądu meriti zaprezentowana w uzasadnieniu pozostaje w zgodzie z regułami zawartymi wart.7 kpk. Ocena ta została dokonana w sposób dowolny i niepełny, co z kolei mogło skutkować wadliwymi ustaleniami faktycznymi.
Podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Wymóg wynikający zart. 410 kpkoznacza nie tylko to, że „wyroku nie wolno wydawać na podstawie części ujawnionego materiału dowodowego, ale musi on być wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności” (wyrok SN z 30 lipca 1979r., III KR 196/79, OSNPG 3/1980, poz. 53). Pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie w kwestii winy, stanowi oczywistą obrazę tego przepisu (wyrok SN z 16 lutego 1977r., IV KR 320/76, OSNPG 7-8/1997, poz. 62).
Wedle stanowiska Sądu Rejonowego opartego na wyjaśnieniach oskarżonegoE. W., zeznaniach świadkaP. K.,J. S.iJ. Ż.wobec nieprzedstawienia przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze dowodów określających czas popełnienia przestępstwa, rodzaj i wartość skradzionego mienia, uniewinniono oskarżonego. Zdaniem Sądu I instancji oskarżyciel publiczny zaniedbał podstawowej czynności, a mianowicie przeszukania mieszkania oskarżonego w dniu 26 października 2015r., gdzie miały się znajdować przedmioty pochodzące z przestępstwa. Utracono w ten sposób ewentualny dowód przestępstwa, umożliwiając identyfikacje przedmiotów i określenie ich wartości, bowiem sam pokrzywdzony nie znał dokładnie ilości, typu i wartości mienia, które mu zginęło.
Z uwagi na powyższe, kiedy to Sąd I instancji miał w polu widzenia istotne braki postępowania przygotowawczego, dowolnie brzmi twierdzenie tegoż Sądu, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o czynie zart. 279 § 1 kk. Niezrozumiałym jest dlaczego nie dążył do wyjaśnienia ujawnionych wątpliwości. Należy przyznać za Sądem orzekającym, że na etapie postępowania przygotowawczego błędnie nie wykonano przeszukania mieszkaniaE. W.. Jednak Sąd jurysdykcyjny nader pobieżnie i powierzchownie podszedł do przedmiotowej sprawy, nie dokonując próby wyjaśnienia okoliczności dotyczących popełnienia czynu zart. 279 § 1 kk, niezbędnych do ustalenia celem uzyskania pełnego poglądu na sprawę. Sąd Rejonowy mając do czynienia z rozbieżnościami pomiędzy zeznaniami świadków a wyjaśnieniami oskarżonego powinien z dużą ostrożnością i wnikliwością podejść do ich twierdzeń, a zwłaszcza dokładnie rozważyć czy rozbieżności te nie miały jedynie ze strony oskarżonego na celu uniknięcia odpowiedzialności karnej.
Sąd merytoryczny podkreślił nadto powołując się na zeznania pokrzywdzonegoJ. S., iż miał on w zakładzie bałagan, nie wiedział ile sprzętów posiada, czyje one są - jego czy klientów. Poza tym z jego wypowiedzi wynikało, że dosyć lekkomyślnie podchodził do cudzej własności, tj. do własności klientów. Sąd nie dał wiary twierdzeniom świadkaJ. S.o ginięciu sprzętu z zakładu serwisowego wobec faktu niezgłaszania tego na policji. Co więcej Sąd akcentuje, iż pokrzywdzony wpuszczał na teren zakładu klientów sklepu alkoholowego aby mogli u niego pić na zapleczu zakupione trunki i korzystać z toalety. Istotnym dla Sądu było również to, że świadek dał klucze oskarżonemu zaniedbując ich odebranie.
Powyższe zdaniem Sądu Odwoławczego nie jest takie oczywiste wobec okoliczności wskazanych przez świadkaJ. Ż.w relacji z wyjaśnieniami oskarżonego odnośnie rzekomego zlecenia przez niego oskarżonemu odebrania od pokrzywdzonego pozostawionych do naprawy czujników, których nota bene do dnia rozprawy nie odebrał, oraz okoliczności wskazanych przezP. K., iż w dniu 25 października 2015r. przejeżdżając obok serwisu znajomego, zauważył zapalone światło. W środku zastał oskarżonegoE. W., który oświadczył mu, że ma klucze do serwisu oraz że sprząta. Świadek natychmiast zadzwonił doJ. S., który oświadczył, że nie wydawałE. W.polecenia posprzątania w serwisie oraz nakazał usunięcie go z pomieszczenia. Powyższe potwierdził przesłuchany w charakterze świadkaJ. S.. Wskazuje to, że wersja jakoby oskarżony udał się do serwisu celem odebrania czujników gazu została wykreowana przez niego dla potrzeb przyjętej przez niego linii obrony. Nawet jeżeli oskarżony mógł dysponować kluczami do zakładu pokrzywdzonego, co jest istotnym dla Sądu I instancji, a co w istocie ostatecznie właściciel serwisu przyznał, to nie miał on przyzwolenia na wynoszenie zgromadzonego tam sprzętu, w tym sprzętu, który pokrzywdzony miał ujawnić w jego mieszkaniu. Oskarżony dokonał przełamania zabezpieczenia do lokalu posługując się kluczem niezgodnie z zamysłem pokrzywdzonego.
Prawdą jest, że pokrzywdzonyJ. S.nie potrafił podać, kiedy i co konkretnie zostało skradzione z jego zakładu. Zeznał, że różne rzeczy ginęły mu od dłuższego czasu – mniej więcej od września 2015r., kiedy zaczął to kontrolować. Miał dużo przedmiotów, nie prowadził ich ewidencji. Niektóre były jego, niektóre należały do klientów. Przy tym zeznał, iż nigdy wcześniej przed przedmiotowym zdarzeniem nie „złapał” oskarżonego na kradzieży. Przy tego rodzaju twierdzeniach Sąd Rejonowy powinien wyjaśnić kwestię ilości amplitunerówR.w czasie objętym zarzutem, które jak twierdziJ. S.zginęły, podając w przybliżeniu, że było ich ok. 5 sztuk. Istotnym jest również wyjaśnienie czy brakujące sprzęty były wcześniej w zakładzie serwisowym (czy pokrzywdzony po raz pierwszy zauważył ich zniknięcie dopiero po zaistniałym zdarzeniu). Stwierdzenie, że nie można ustalić co zostało skradzione przez oskarżonego i w jakich okolicznościach jest niezasadne, niezgodne z ustaleniami faktycznymi i zbyt daleko idące. Rację ma skarżący twierdząc, iż Sąd orzekający wadliwie ocenił relacjęJ. S.odnośnie tego, że nie potrafi on konkretnie ustalić co zostało skradzione z jego zakładu. Prawdopodobne jest bowiem, że przedmioty ujawnione przez pokrzywdzonego w mieszkaniuE. W.zostały wyniesione z jego zakładu pod jego nieobecność, bez jego zgody i przy wykorzystania klucza, który oskarżony zachował, a nie jak twierdzi oskarżony, że przedmioty ujawnione w jego mieszkaniu były znalezione lub podarowane przezJ. Ż.. Takie myślenie jest uprawnione gdy zważy się zwłaszcza na deklarowany przed Sądem fakt rozpoznania przez pokrzywdzonego w czasie wizyty w mieszkaniu oskarżonego poszczególnych sprzętów oznaczonych firmowymi naklejkami (amplitunerS., „skorupka”, czyli obudowaR., czy w końcu wieża, o której nie wspominał w zawiadomieniu).
Ważne również jest i to, że jak podnosi Sąd I instancji z zeznań świadkaP. K.nie można wywnioskować kiedy, ile i jaki sprzęt miał wynieść z zakładu oskarżony, świadek bowiem nawet nie opisał, co konkretnie zobaczył jako sprzęty przygotowane do wyniesienia. Zatem niezbędnym jest wyjaśnienie powyższego przez Sąd Rejonowy w Zabrzu, wobec faktu nieprzyznania sięE. W.do popełnienia zarzucanego przestępstwa oraz niespójności i braku konkretnych informacji o skradzionych rzeczach ze strony pokrzywdzonego.
Wnioski wysnute przez Sąd I instancji co do uniewinnienia oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa były przedwczesne. Sąd I instancji powinien był zweryfikować linię obrony zaprezentowaną przez oskarżonego, a w zasadzie oskarżony nie przedstawił szczegółowych wyjaśnień odnośnie zarzucanego mu czynu, jedynie stwierdził, iż nie przyznaje się do jego popełnienia. Sąd Okręgowy powziął w niniejszej sprawie wątpliwości co do poprawności ustaleń Sądu I instancji w zakresie w jakim dokonał analizy poszczególnych czynności oskarżonego oraz wnikliwego przesłuchania świadków.
Nie przesądzając w obecnej chwili ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy w odniesieniu do oskarżonegoE. W.w żadnym kierunku, stwierdzić trzeba, że dla wydania trafnego orzeczenia koniecznym jest poszerzenie materiału dowodowego we wskazanych wyżej kierunkach, a następnie dokonanie przez Sąd drobiazgowej analizy i oceny dowodów (wyr. SN z 12.7.1979r., IV KR 136/79, OSNKW 1979, nr 11, poz. 122).
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd orzekający zobowiązany zostaje do powtórzenia postępowania dowodowego w pełnym dotychczasowym jego zakresie odnoszącym się do zarzucanego oskarżonemu czynu zart. 279 § 1 kk, o ile nie wyłoni się potrzeba przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Jako konieczne jawi się zwłaszcza szczegółowe przesłuchanie ponowne w charakterze świadkówP. K.iJ. S.na okoliczności, o jakich mowa wyżej.
Dokonując analizy i oceny materiału dowodowego zwróci uwagę oraz uwzględni wszystkie aspekty naprowadzone przez Sąd odwoławczy i dopiero wówczas wyprowadzi trafne wnioski końcowe, co do sprawstwa i winy lub ich braku po stronie oskarżonego. Wskazania Sądu Okręgowego co do toku postępowania dowodowego nie ograniczają Sądu Rejonowego w inicjatywie dowodowej, gdyby taka potrzeba pojawiła się w toku sprawy.
Nie przesądzając w niczym końcowego rozstrzygnięcia orzeczono jak w dyspozycji niniejszego wyroku.