Sąd Rejonowy w Gliwicach
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 3229/17
Data wyroku: 2017-10-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Jaworska-Góral
Podstawa prawna: art. 750 kc, artk 751 kc

Sygn. akt: II C 3229/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 października 2017 r.
Sąd Rejonowy w Gliwicach II Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Ewa Jaworska - Góral

Protokolant:

starszy sekretarz Aneta Wladacz

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 r. wG.
sprawy z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.
przeciwkoM. P. (1)(poprzednioP.)
o zapłatę
oddala powództwo.
SSR Ewa Jaworska- Góral
Sygn. akt II C 3229/17

UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym w dniu 26 lutego 2016 roku powód(...)Spółkaz ograniczoną odpowiedzialnością wW., reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, domagał się zasądzenia od pozwanejM. P. (2)kwoty 6022, 73 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz kosztów procesu.
W uzasadnieniu wskazał, że wierzytelność dochodzona pozwem wynika z braku zapłaty przez pozwaną należności wynikających z umowy o warunkach odpłatności za studiazG.Wyższą Szkołą Handlową im. (...)wK.za świadczone usługi edukacyjne. Mimo przyjętego zobowiązania, pozwana nie uregulowała w całości należności w wymagalnych terminach płatności i decyzją organu uczelni została skreślona z listy studentów z dniem 20 czerwca 2007 roku. Do tego dnia zobowiązana była regulować należne opłaty za studia. Powstałą wierzytelność wobec pozwanej uczelnia przelała na rzecz powoda na podstawie umowy cesji wierzytelności z dnia 18 maja2015 roku. Na kwotę dochodzoną pozwem składały się kwoty nieuiszczonych rat czesnego z terminem zapłaty ustalonym na dzień 6 czerwca 2007 roku, 6 lutego 2007 roku, 6 kwietnia 2007 roku , 6 listopada 2006 roku, 6stycznia 2007 roku, 6 lipca 2007 roku, 6 maja 2007 roku, 6 grudnia 2006 roku, 6 października 2006 roku, 6 marca 2007 roku oraz skapitalizowana wartość odsetek ustawowych (3162,74 zł) wyliczonych do dnia poprzedzającego wniesienie pozwu. Pozwana wezwana do zapłaty kwoty dochodzonej pozwem nie uregulowała należności.
W dniu 6 kwietnia 2016 roku Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gliwicach wydał nakaz zapłaty zgodnie z żądaniem pozwu (sygn. akt II Nc 1771/16).
Od wydanego nakazu zapłaty pozwana złożyła sprzeciw, w którym wniosła o oddalenie powództwa w całości, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia i braku legitymacji czynnej procesowej po stronie powoda. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwana poznała, że mogła mieć zaległość wobec uczelni, ale nie potrafi wskazać jaka to mogła być kwota. Zakwestionowała ważność i skuteczność umowy cesji, zarzuciła, że powód nie wykazał ani istnienia wierzytelności ani jej wysokości.
W odpowiedzi na sprzeciw, pismem procesowym z dnia 19 września 2017 roku powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia podkreślił, że w sprawie znajdzie zastosowanie 10-letni termin przedawnienia, powołując się przy tym na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2015 roku ( III CZP 67/15) oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 2016 roku. (SK 17/15) oraz orzeczenie Sądu Okręgowego w Łodzi. Wskazał też że przedłożył wyciąg z załącznika do umowy sprzedaży wierzytelności definiujący cedowaną wierzytelność, nie przedłożył jednak załącznika definiującego wysokość umówionej ceny, wyciąg z załącznika przedłożył zamiast samego załącznika czy tez jego odpisu przedłożył ze względu na potrzebę ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa i danych osobowych osób wymienionych w załączniku. W przepisie definicyjnym umowy strony wyraźnie stwierdziły, że wierzytelność jest zbywana za cenę, co umożliwia stypologizowanie umowy jako umowy sprzedaży i co w zupełności wystarczy do jej ważności i skuteczności .
Sąd ustalił co następuje:
M. P. (2)(następnie nosząca nazwiskoP.) w dniu 27 czerwca 2003 roku zawarła zG.Wyższą Szkołą Handlową im. (...)wK.umowę o świadczenie usług edukacyjnych na kierunku socjologia trzyletnich zawodowych studiów stacjonarnych (sześć semestrów) rozpoczynających się od 1 października 2003 roku, w której zobowiązała się do terminowego opłacania czesnego w miesięcznych ratach za miesiące od października do czerwca włącznie w wysokości ustalonej aktualnym zarządzeniem władz uczelni oraz opłaty wakacyjnej za lipiec, sierpień i wrzesień w wysokości ½ aktualizowanego czesnego za każdy miesiąc . Uczelnia wystawiła dokument rozliczeniowy, zgodnie z którym czesne pozwanej z terminem wymagalności październik 2006 roku – czerwiec 2007 roku wynosiło po 240 zł miesięcznie , a czesne z terminem wymagalności 5 lipiec 2006 roku 699,99 zł. Natomiast zgodnie z zarządzeniem rektora z 1 września 2006 r. czesne miesięczne wynosiło w semestrze zimowym(...)na kierunku stacjonarnym socjologia dla 5 semestru studiów 480 zł (k. 52) a zgodnie z zarządzeniem rektora z 19 grudnia 2006 roku w semestrze letnim za semestr 6 - po 480 zł miesięcznie (k.57v). Decyzją dziekana z dnia 25 czerwca 2007 roku pozwana została skreślona z listy studentów z powodu zaległości finansowych z dniem 20 czerwca 2007 roku.
Zgodnie ze statutem uczelni(...) Wyższa Szkoła Handlową im. (...)wK.była uczelnią niepaństwową utworzoną na mocy zezwolenia Ministra Edukacji Narodowej.
(dowód: umowa o warunkach odpłatności za studia k.31 z podaniem i oświadczeniem k.29-30, statut(...)k.16-25, odpis z rejestru Uczelni Niepublicznych k. 27,28, decyzja zatwierdzająca statut z załącznikiem k.32-37, regulamin studiów k.38-43, dokumentu rozliczeniowy k.44, zarządzenia w sprawie wysokości czesnego k.  441-60, decyzja o skreśleniu z listy studentów k. 61)
Numer albumuM. P. (2)to(...)
(dowód: informacja o studencie – rozpoczęcie i ukończenie studiów k. 29 verte, dokument rozliczeniowy k. 44, decyzja o skreśleniu z listy studentów k. 61)
W dniu 18 maja 2015 roku(...) Wyższa Szkołą Handlowa im. (...)wK.zawarła z powodową spółką umowę sprzedaży wierzytelności zawartych w załączniku nr 2 - w tym wierzytelność wobecM. P. (2)nr albumu(...)w kwocie 2859,99 zł Powód pismem z dnia 18 czerwca 2015 roku, wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 5870,17 zł.
(dowód: umowa cesji z wyciągiem z załącznika k.62-63, wezwanie do zapłaty k. 64-65)
Dokonując ustaleń stanu faktycznego Sąd kierował się okolicznościami bezspornymi oraz wskazanymi wyżej dowodami.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na skutecznie podniesione przez pozwaną zarzut przedawnienia roszczenia oraz skuteczne zakwestionowanie cesji wierzytelności dochodzonej pozwem i wysokości wierzytelności.
Pozwana zawarła umowę zG.Wyższą Szkołą Handlową wK.w dniu 27 czerwca 2003 roku.
W niniejszej sprawie nie ma zastosowaniaart. 160a ust. 7 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.), w którym określono trzyletni termin przedawnienia w zakresie umów o świadczenie usług edukacyjnych. Na mocy art. 277 powołanej ustawy weszła ona w życie z dniem 1 września 2005 roku, zgodnie z art. 269 studenci przyjęci na studia przed jej wejściem w życie ponoszą opłaty na dotychczasowych zasadach. Tym samym dla rozpoznania sprawy istotnym jest data zawarcia umowy.
Wobec tego, w niniejszej sprawie do zawartej przez pozwaną z uczelnią umowy zastosowanie miała poprzednio obowiązującaustawa z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym(Dz. U. z 1990 r. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.).
Powołanaustawa z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższymnie zawierała postanowień w zakresie regulacji stosunku prawnego powstałego pomiędzy uczelnią a studentem na skutek zawarcia określonej umowy, nie wprowadziła nowego typu umowy nazwanej. Brak w niej bowiem jakichkolwiek postanowień dotyczących wskazanej kwestii, a to umowy jaka miałaby zostać nawiązana przez uczelnię i studenta, która to określałaby relacje stron, wzajemne obowiązki i uprawnienia kontrahentów (brak wskazania nazwy umowy, jej składników podmiotowo i przedmiotowo istotnych). Podkreślić należy, że ustawa ta nie zawierała nawet odpowiednika art. 160 ust. 3 czy też art. 160a obecnie obowiązującej ustawy z 2005 roku, a które to zawierały postanowienia w omawianym zakresie. Przepisy poprzednio obowiązującej ustawy w ogóle nie przewidywały uregulowań, o jakich mowa w obecnie obowiązującej ustawie, a dotyczących umowy łączącej uczelnię i studenta. Unormowania takiego nie można odnaleźć wart. 4aobowiązującej do 1 września 2005 rokuustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym(Dz. U. z 1990 r. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.), ani też w wydanym na jego podstawierozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 roku w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia(Dz. U. z 2002 r. Nr 116, poz. 1004 z późn. zm.).
W konsekwencji powyższego, przyjąć należy, że skoro wustawie z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższymnie został wprowadzony przez ustawodawcę nowy typ umowy nazwanej łączącej studenta z uczelnią wyższą, to umowa zawarta przez pozwaną z uczelnią wyższą nie mogła stanowić umowy nazwanej, która zostałaby określona w przepisachustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym. Zawarta przez pozwaną umowa nie stanowiła umowy nazwanej uregulowanej w odrębnych przepisach, w oznaczonym akcie prawnym.
Jak wynika także ze statutu uczelni strony przyjęły na siebie określone obowiązki. Uczelnia zobowiązała się względem pozwanej do kształcenia studentów w celu ich przygotowania do pracy zawodowej oraz wychowania w poczuciu odpowiedzialności za państwo polskie, za umacnianie zasad demokracji i poszanowania praw człowieka (k. 17). . Zatem(...) Wyższa Szkoła HandlowawK., będącą niepubliczną uczelnią wyższą, zobowiązała się do świadczenia na rzecz pozwanej jako jej studenta (kontrahenta) określonych płatnych usług edukacyjnych lub dydaktycznych.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, uznać należy, że przedmiotowa umowa zawarta przez pozwaną z(...)wK., będącą niepubliczną uczelnią wyższą, ma charakter umowy o świadczenie usług, do której odpowiednie zastosowanie znajdą przepisykodeksu cywilnegoo umowie zlecenia. Łączący strony stosunek prawny należy zakwalifikować jako nieuregulowaną innymi przepisami umowę, której przedmiotem jest świadczenie usług i do której z mocyart. 750 k.c.należy stosować odpowiednio przepisy o zleceniu(por. wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 26 czerwca 2014 r., III Ca 755/14, wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 15 kwietnia 2014 r., II Ca 714/13).
Podnieść należy, iż fakt, że umowa o świadczenie usług edukacyjnych w odniesieniu do płatnych studiów, jest zbliżona charakterem do umowy zlecenia nie budzi żadnych zastrzeżeń w doktrynie(por. Komentarz do kodeksu cywilnego, Lexis Nexis, Warszawa 2011, s 557, zob. także L. Ogiegło: System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, t. 7 Wyd. C.H. Beck INP PAN Warszawa 2004, str. 457-459 i powołana tam literatura).Umowa ta jest umową wzajemną, w której występują dwie strony: uczelnia niepubliczna i student, a świadczeniem głównym są usługi edukacyjne, za które student uiszcza opłaty. Jest to typowa umowa adhezyjna, której warunków student nie negocjuje, nie ma na nie wpływu. Umowa ta stanowi jeden z przykładów umowy starannego działania (co na grunciek.c.otwiera drogę do stosowania przepisów o zleceniu w sprawach nieunormowanych). Student zawierający taką umowę zmierza swoim zachowaniem do uzyskania określonego skutku w postaci m.in. otrzymania oznaczonego stopnia. Świadczenie usług edukacyjnych przez uczelnię stanowi dla niego sposób nie tyko do zdobycia wiedzy w oznaczonej dziedzinie, ale także uzyskania pewnego celu. Niemniej jednak sama uczelnia nie może zobowiązać się, że w ramach umowy umożliwi studentowi uzyskanie określonego stopnia, gdyż sprzeczne byłoby to z naturą (właściwością) zobowiązania. Nawiązywany przez strony stosunek prawny ma więc charakter zbliżony do umowy starannego działania uczelni, a nie umowy rezultatu,co uzasadnia odpowiednie stosowanieart. 751 k.c.przewidującego dwuletni termin przedawnienia, jako przepisu szczególnego wobecart. 118 k.c.
Wierzytelności dochodzone pozwem stały się wymagalne zgodnie ze stanowiskiem strony powodowej w okresie od października 2006 roku do czerwca 2007 roku, przy czym z dwuletnim przedawnieniem wierzytelności głównej przedawniły się też odsetki.
W tym zakresie, odnośnie dwuletniego terminu przedawnienia roszczeń należy też wskazać na wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2014 roku (sygn. akt III Ca 1766/13). Wbrew stanowisku powoda w niniejszej sprawie nie znajdował zastosowana 10 – letni termin przedawnienia. Wskazać należy również, iż powołana przez powoda uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2015 sygn. akt II CZP 67/15 została wydana na gruncieustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, która to ustawa nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowanie z uwagi na datę zawarcia umowy, a ponadto Sąd Najwyższy badał w tejże uchwale kwestię przedawnienia roszczeń publicznej – a nie niepublicznej - uczelni wyższej. Z naprowadzonych wyżej przyczyn – wobec daty zawarcia umowy, nie zasługiwało na uwzględnienie stanowisko strony powodowej jakoby w orzeczeniu z dnia 8 grudnia 2016 roku Trybunał Konstytucyjny w sprawie SK 17/15 przedstawił jedynie metodę wykładni przepisu art. 32 noweli, która nie będzie prowadziła do naruszenia zasadylex retro non agit, wyrażonej w ustawie zasadniczej, ponadto Trybunał Konstytucyjny w motywach postanowienia powołał różne stanowiska orzecznictwa sądów powszechnych i wskazał, iż nie jest powołany do ustalenia powszechnie obowiązującej wykładni ustaw, jak również nie kontroluje prawidłowości wykładnie przepisów dokonywanej przez sądy.
Pozwana kwestionowała także, aby na powoda przeszły uprawnienia uczelni z tytułu wierzytelności. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywał po myśliart. 6 k.c.na powodzie i powód mu nie sprostał. Z przedłożonych przez powoda umowy sprzedaży i wyciągu z załącznika sprzedawanych wierzytelności wynika, że powód nabył wierzytelność wobecM. P. (2)w kwocie 2859, 99 zł . Przy czym brak jest podstaw w świetle przedłożonej dokumentacji, aby stwierdzić iż była to wierzytelność objęta pozwem – bowiem wskazano w ww. wyciągu z załącznika na numer albumu(...), podczas gdy wszelkie inne przedstawione przez powoda dokumenty,w tym skreślenie z listy studentów dotyczyłyM. P. (2)o nr albumu(...). Przedstawiona umowa sprzedaży była tzw. potocznie cesją hurtową, w której same strony dopuściły możliwość nieistnienia niektórych wierzytelności (§5). W okresie objętym pozwem nie istniał jakikolwiek zakaz studiowania równolegle na przykład na kilku kierunkach. Powód reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wobec zarzutów pozwanej okoliczności tych w żadnym zakresie nie wyjaśnił.
Pozwana zakwestionowała także wysokość dochodzonej wierzytelności – także i ten zarzut okazał się trafny, gdyż wysokość czesnego miesięcznego na kierunku socjologia ((...)6 ”) w dokumencie rozliczeniowym(...)(k. 44) nie koreluje z wysokością czesnego na kierunku socjologia (czyli nr albumu(...)) – we wszystkich wskazanych w nim miesiącach jest o połowę niższa niż w przedłożonych zarządzeniach rektora odpowiednich dla tych lat dla kierunku socjologia, z wyjątkiem czesnego z terminem 5 lipca 2006 w wysokości 6999,99 zł, zatem nie wiadomo skąd wynikają owe kwoty w tej właśnie, dochodzonej w pozwie wysokości.
Z naprowadzonych wyżej przyczyn powództwo oddalono.
SSR Ewa Jaworska - Góral
…