Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 270/16
Data wyroku: 2017-01-10 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Kryńska-Mozolewska
Słowa kluczowe: Zasiłek pogrzebowy
Podstawa prawna: art. 77 ustawy z dn. 17.12.1998 r.

Sygn. akt VI U 270/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 stycznia 2017 r.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSR Małgorzata Kryńska - Mozolewska
Protokolant: protokolant sądowy Marzena Szablewska
po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z odwołaniaB. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)wW.z dnia(...)r.; znak(...)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)wW.
o zasiłek pogrzebowy
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującejB. S.prawo do zasiłku pogrzebowego po zmarłymR. S.w wysokości 4.000,00 zł (cztery tysiące złotych 00/100).
Sygn. akt VI U 270/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia(...)r ( znak:(...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)wW.w związku z wnioskiem z dnia 29-02-2016 w sprawie o zasiłek pogrzebowy, na podstawie:art. 78 ust.l ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity: Dz.U. z 2015r poz. 748), oraz § 3 i § 16 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U.z 201 Ir. Nr 237, poz. 1412) odmówiłB. S.prawa do zasiłku pogrzebowego. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał iż w przedmiotowej sprawie, do wniosku o zasiłek pogrzebowy z dnia 29 lutego 2016r po zmarłym w dniu 13-02-2016rR. S.B. S.dołączyła odpis skrócony aktu małżeństwa, odpis skrócony aktu zgonu oraz odpisfaktury Vat nr (...)i odpisfaktury Vat nr (...)sporządzony przez Kancelarię Notarialną: NotariuszC. K.; NotariuszM. K.Sp.c.(...)-(...) W.,ul. (...). Zakład Ubezpieczeń Społecznych uzasadniał, że na gruncie przepisu §16 rozporządzenia w skutek nie złożenia oryginałów rachunków poniesionych kosztów pogrzebu brak jest podstaw do przyznania prawa i wypłaty zasiłku pogrzebowego
W odwołaniu od zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)wW.B. S.wnosiła o zmianę zaskarżonej decyzji przez przyznanie jej prawa do zasiłku pogrzebowego po zmarłym w dniu 13 lutego 2016 rokuR. S.. Wnioskodawczyni podnosiła, że ustawodawca nie uzależnił przyznania prawa do zasiłku pogrzebowego od przedłożenia dokumentów, a jedyną rolą organu rentowego jest weryfikacja czy w toku postępowania emerytalno-rentowego zostały udowodnione okoliczności uznane za ustawodawcę, jako przesłanki przyznania określonego świadczenia z FUS, w tym zasiłku pogrzebowego. Temu zadaniu organ rentowy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie podołał. Złożony wniosek z dnia 29 lutego 2016 roku o zasiłek pogrzebowy i o rentę rodzinną został złożony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i o rentach z FUS (tj. Dz.U. z 2015 roku, poz. 748 ze zm.) i zgodnie z przepisamirozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz.U. z 2011 roku. Nr 237, poz. 1412). Zgodnie z przepisami o randze konstytucyjnej w Polsce obowiązuje ścisła hierarchia aktów prawnych, a rozporządzenie nie może mieć pierwszeństwa przed ustawą. Zgodnie z przepisamiustawy z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie(tj. Dz.U. z 2014 roku poz. 164 ze zm.) notarialne wypisy i odpisy dokumentów sporządzone w przewidzianej formie przez notariusza mają moc prawną równą oryginałowi Dział lI - Rozdział 9 powołanej ustawy - art. 112 § 1 w zw. z art. 109.
Złożone wraz z wnioskiem z dnia 29 lutego 2016 rokufaktury vat nr (...)zostały przedstawione organowi rentowemu w formie notarialnych odpisów sporządzonych w dniu 25 lutego 2016 roku przez notariusza wW.C. K.i mają zgodnie z przepisamiustawy Prawo o notariaciemoc prawną równą oryginałowi. Żądanie kierowane do wnioskodawczyni przez organ rentowy przedłożenia oryginałów faktur naruszyło obowiązujące przepisyustawy z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie, naruszyło przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS oraz naruszyło przepisyrozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe- wobec mocy równej oryginałowi przedłożonych dokumentów. Złożonych odpisów notarialnych nie można w aspekcie prawnym inaczej traktować tylko jak oryginały. Żądanie organu rentowego naruszyło także podstawową istotę notarialnego odpisu dokumentu i najwyższej rangą możliwej formy przewidzianej dla czynności prawnej (w' tym obejmującej czynności wobec dokumentów) - tj. formy notarialnej. Stanowi to dowód całkowitej ignorancji przez organ rentowy podstawowych zasad systemu prawnego w Polsce.
Wnioskodawczyni - jako żona zmarłego, która pokryła koszty pogrzebu jest uprawniona w myśl przepisówart. 77 ust. 1 pkt 1, art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychdo otrzymania zasiłku pogrzebowego. W myśl§ 19 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentoweoświadczenie wnioskodawczyni, które może być złożone w formie pisemnej lub ustnej do protokołu, stanowi środek dowodowy potwierdzający okoliczność pokrycia kosztów pogrzebu w całości lub w części. Wnioskodawczyni takie oświadczenie zawarła w podpisanym przez siebie wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego i to oświadczenie stanowi w niniejszym postępowaniu środek dowodowy potwierdzający fakt pokrycia przez nią kosztów pogrzebu w całości.
Co więcej ustawa o emeryturach i rentach z FUS, wraz z przywołanymrozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe, jako podstawowy środek dowodowy na pokrycie kosztów pogrzebu zmarłego (wymóg art. 78 ust. 1 ustawy) wskazują oświadczenie wnioskodawcy, a nie rachunki lub faktury za wykonane usługi.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)wW.wnosił o oddalenie odwołania podtrzymując argumentację wskazaną w decyzji.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

W dniu 13.02.2016r.B. S.złożyła wniosek o zasiłek pogrzebowy po zmarłym współmałżonkuR. S.. Złożone wraz z wnioskiem z dnia 29 lutego 2016 rokufaktury vat nr (...)zostały przedstawione organowi rentowemu w formie notarialnych odpisów sporządzonych w dniu 25 lutego 2016 roku przez notariusza wW.C. K.
Decyzją z dnia(...). organ rentowy odmówiłB. S.prawa do wypłaty zasiłku pogrzebowego po zmarłemu w dniu 13.02.2016r. -R. S..

bezsporne, a nadto akta rentowe;

Zgodnie z przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 i 4 i ust.2 w zw. a art. 67 ustawy z dnia z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 j.t. ze zm.) zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci osoby pobierającej emeryturę lub rentę. Na podstawie przepisu art. 78 ust. 1 – 3 powołanej ustawy zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu (ust. 1).
Bezsporne jest, żeB. S.pokryła koszty pogrzebu i jest uprawniona w myśl przepisówart. 77 ust. 1 pkt 1, art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychdo otrzymania zasiłku pogrzebowego.
Tytułem przypomnienia wskazać tylko należy, że organ rentowy odmówiłB. S.wypłaty zasiłku pogrzebowego argumentując to faktem nie złożenia przez nią oryginału faktur.
W myślust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentoweoświadczenie wnioskodawczyni, które może być złożone w formie pisemnej lub ustnej do protokołu, stanowi środek dowodowy potwierdzający okoliczność pokrycia kosztów pogrzebu w całości lub w części. Zgodnie zaś z § 19 rozporządzenia do wniosku o zasiłek pogrzebowy powinny być dołączone rachunki poniesionych kosztów pogrzebu a jeżeli rachunki zostały złożone w banku - kopie rachunków potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem.
Sąd rozpoznający odwołanie od przedmiotowej decyzji przy prowadzeniu postępowania dowodowego nie podlega rygorom wynikającym zrozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 rokutylko przepisomustawy kodeks postępowania cywilnego. ZaśKodeks postępowania cywilnegoposługuje się pojęciem dokumentu, jako jednego ze środków dowodowych, nie wskazując, co należy przez dokument rozumieć. Przyjmuje się, że dokumentem jest wszelkie uzewnętrznienie jakiejś myśli czy wiadomości w drodze pisma. WedługKodeksu postępowania cywilnegodokumenty dzielą się na:dokumenty urzędowe; sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Taki sam charakter posiadają dokumenty sporządzone przez organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne w zakresie zleconych im przez ustawę spraw z dziedziny administracji publicznej Dokumenty prywatne, stanowią dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.
Zarówno dokumenty urzędowe jak i prywatne zostały wyposażone przez ustawodawcę w domniemanie autentyczności. Oznacza to, że z samego faktu przedłożenia dokumentu należy wnioskować o jego pochodzeniu od osoby lub organu, który oznaczony jest na dokumencie, jako wystawca. Domniemanie to może zostać obalone, gdyż zgodnie z postanowieniamiartykułu 252 Kodeksu postępowania cywilnegostrona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić.
Ta sama reguła dotyczy dokumentu prywatnego, a mianowicie:, jeżeli strona zaprzecza prawdziwości dokumentu prywatnego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenie osoby, która je podpisała, od niej nie pochodzi, obowiązana jest okoliczności te udowodnić. Jeżeli jednak spór dotyczy dokumentu prywatnego pochodzącego od innej osoby niż strona zaprzeczająca, prawdziwość dokumentu powinna udowodnić strona, która chce z niego skorzystać. Faktura jest dokumentem prywatnym. Zatem ciężar dowodowy jej prawdziwości spoczywa na wnioskodawcy Pełnomocnik odwołującej na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017 r okazał sądowi oryginały faktur, których odpisy znajdują się w aktach rentowych.
Kopia dokumentu może stanowić odpis, a temu przepisy procedury cywilnej przypisują określony walor prawdziwości. Przepisyk.p.c.nie definiują pojęcia odpisu dokumentu, tym samym dokonując interpretacji tego pojęcia, konieczne jest odwołanie się do pojęć językowych. Słownik języka polskiego wskazuje, że odpisem jest "tekst odpisany, kopia oryginału" . Chodzi, zatem o odpis będący kopią dokumentu wiernie oddającą oryginał, stanowiący jego odwzorowanie (np. fotokopia) lub o dokładne odzwierciedlenie treści dokumentu (np. opis treści dokumentu). Kopia może być sporządzona dowolną techniką. Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy stwierdzając, że odpisem w rozumieniu przepisówkodeksu postępowania cywilnegow rozumieniuart. 140 k.p.c., jest dokument wiernie odzwierciedlający treść oryginału orzeczenia albo jego kopia .
Kopia poświadczona za zgodność z oryginałem przez notariusza stanowi odpis kwalifikowany
Czynność poświadczania zgodności odpisu z okazanym dokumentem regulują przepisyart. 79 pkt 2 i art. 96-101 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie. Z przepisów tych wynika, że czynności uwierzytelnienia dokonuje notariusz, a w przypadkach określonych w przepisach wydanych na podstawieart. 101 Prawa o notariacie, również organy samorządu terytorialnego lub banki mające swoją siedzibę w miejscowościach, w których nie ma kancelarii notarialnej . Zgodność ta potwierdzana jest przez sporządzenie tzw. klauzuli legalizacyjnej (apostylu), na którą składają się zgodnie zart. 97 Prawa o notariacie: data i miejsce sporządzenia poświadczenia, oznaczenie kancelarii oraz podpis i pieczęć notariusza (na żądanie także godzina dokonania poświadczenia). Apostyl sporządzany jest na poświadczanym odpisie, wyciągu lub kopii, albo doń dołączany.Prawo o notariacieuprawnia notariusza do sporządzenia jedynie odpisu dokumentu z okazanym mu dokumentem. Znowelizowana treść przepisuart. 129 § 1 k.p.c.wprowadziła odmienny odPrawa o notariaciesposób uwierzytelniania odpisów dokumentów zarówno przez notariusza, jak i przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Zgodnie z tym przepisem notariusz a także pozostałe wskazane i uprawnione zgodnie z tym przepisem podmioty, dokonują poświadczenia odpisu z oryginałem dokumentu. Uwierzytelnienie dokumentu i poświadczenie jego zgodności z oryginałem zgodnie z treściąart. 129 § 3 k.p.c.powoduje nadanie temu odpisowi waloru dokumentu urzędowego.
Odpisy dokumentów uwierzytelnione np. w trybieart. 129 § 1 k.p.c.z uwagi na przyznany im walor dokumentów urzędowych należy uznać, bowiem za postać kwalifikowaną odpisów dokumentów.
Zatem skoro, zatem notariusz nafakturach (...)znajdujących się w aktach rentowych poświadczył zgodność odpisu z okazanym oryginałem dokumentu to nie ma żadnych podstaw by wnioskodawczyni odmówić odwołującej prawa do zasiłku chorobowego argumentując to okolicznością nie przedłożenia oryginałów faktur.
Jeśli wnioskodawczyni dysponowała i przedłożyła organowi rentowemu rachunki potwierdzające poniesienie wydatków na pochówek swojego męża to należy jej się zasiłek pogrzebowy. Kserokopia - jako odwzorowanie oryginału - jest uznana za odpis, pod warunkiem, poświadczenia jego zgodności z oryginałem . Takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 10 lipca 2009 r., II CSK 71/09, LEX Nr 584201. Analogiczne, bowiem stanowisko Sąd Najwyższy zajął w wyroku z dnia 16 czerwca 2000 r., IV CKN 59/00, LEX Nr 533122 oraz w postanowieniu z dnia 27 lutego 1997 r., III CKU 7/97, LEX Nr 50764. W wyroku z dnia 29 kwietnia 2009 r., II CSK 557/08, LEX Nr 584200, Sąd Najwyższy podkreślił, że dokumentem w aspekcie przepisówk.p.c.o dowodach jest oryginał. Sąd Najwyższy również uznał, że kserokopia - jako odwzorowanie oryginału - może być uznana za odpis dokumentu. Warunkiem, zatem uznania kserokopii za dokument jest umieszczone na niej i zaopatrzone podpisem poświadczenie jej zgodności z oryginałem przez notariusza i mają zgodnie z przepisamiustawy Prawo o notariaciemoc prawną równą oryginałowi. Zgodnie z przepisamiustawy z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie(tj. Dz.U. z 2014 roku poz. 164 ze zm.) notarialne wypisy i odpisy dokumentów sporządzone w przewidzianej formie przez notariusza mają moc prawną równą oryginałowi Dział lI - Rozdział 9 powołanej ustawy - art. 112 § 1 w zw. z art. 109.
Mając na uwadze powyższe sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał odwołującej prawo do zasiłku pogrzebowego.

ZARZĄDZENIE
(...)