Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 851/16
Data wyroku: 2016-12-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Waldemar Majka
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk

Sygn. akt IV Ka 851/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 grudnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący:

SSO Waldemar Majka

Protokolant:

Magdalena Telesz

przy udziale Władysławy Kunickiej – Żurek Prokuratora Prokuratury Okręgowej,
po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r.
sprawyA. S.
synaT.iS.z domuB.(...)r. wC.zart. 178a § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 23 września 2016 r. sygnatura akt III K 325/16

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym, zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa.

Sygnatura akt IV Ka 851/16

UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu wniósł akt oskarżenia przeciwkoA. S.oskarżając go o to, że w dniu 20 marca 2016r. wS.woj.(...)w stanie nietrzeźwości – wynik badania 1,7 promila alkoholu we krwi prowadził pojazd mechaniczny markiV. (...)onr rej. (...)w ruchu lądowym

to jest o czyn zart. 178a§1  kk
Wyrokiem z dnia 23 września 2016 roku (sygnatura akt III K 325/16) Sąd Rejonowy w Wałbrzychu

I
oskarżonegoA. S.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku, to jest występku zart. 178a § 1 kki za czyn ten na podstawieart. 178a § 1 kkwymierzył mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności,

II
na podstawieart. 42 § 2 kkorzekł wobec oskarżonegoA. S.środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 (trzech) lat, na poczet którego na podstawieart. 63 § 4 kkzaliczył zatrzymanieprawa jazdy numer (...)od dnia 20 marca 2016 r. do dnia 23 września 2016r.,

III
na podstawie 43a§ 2 kkorzekł wobec oskarżonegoA. S.na rzecz Funduszu Pokrzywdzonych oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 5000 (pięć tysięcy) złotych,

IV
na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonej wobec oskarżonegoA. S.kary pozbawienia wolności zaliczył zatrzymanie oskarżonego w dniu 20 marca 2016r.,

V
zwalnia oskarżonegoA. S.od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania zaliczając je na rachunek tegoż Skarbu Państwa i nie wymierzył mu opłaty.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonegoA. S., zaskarżając wyrok w części tj. w zakresie kary i środków karnych, zarzucając:
I. obrazę przepisów prawa procesowego, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia poprzez naruszenie:
1) treści przepisuart. 7w zw. zart. 4 kpkw zw. zart. 53 § 1 i 2 kkpoprzez błąd Sądu I instancji polegający na błędnym i nieprawidłowym ukształtowaniu swojego przekonania na podstawie dowolnej oceny dowodów w zakresie sytuacji osobistej i życiowej oskarżonegoA. S., a także poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego w zakresie wymierzenia kary o niewspółmiernej dolegliwości w stosunku do rozmiarów ujemnych następstw przestępstwa w sytuacji, gdy orzeczenie kary grzywny lub ograniczenia wolności byłoby wystarczającym dla spełnienia celów zapobiegawczych i wychowawczych kary przy jednoczesnym uwzględnieniu sytuacji życiowej i osobistej oskarżonego;
2) treści przepisuart. 4 kpkw zw. zart. 58 § 1 kkpoprzez orzeczenie kary bezwzględnego pozbawienia wolności wbrew zasadzie prymatu kar wolnościowych przy rażącym pominięciu i nieuwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego w zakresie oceny przez Sąd I instancji, że jedynie kara bezwzględna 4 miesięcy pozbawienia wolności jest w stanie spełnić swoje cele wobec oskarżonego i takie cele nie mogą zostać osiągnięte poprzez zastosowane innej kary przewidzianej za to przestępstwo, w sytuacji gdy właściwości osobiste oskarżonego, a dotyczące jego sytuacji osobistej i życiowej, uzasadniają, że orzeczenie w stosunku do niego kary grzywny lub ograniczenia wolności pozwoliłoby na spełnienie celów kary zarówno w zakresie prewencji indywidualnej jak i prewencji ogólnej,
II. rażącą niewspółmierność orzeczonej kary i środków karnych polegającą na:
1) nieuwzględnieniu i pominięciu przez Sąd I instancji przy wyrokowaniu zasady obiektywizmu poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, a także okoliczności dotyczących jego osoby, w szczególności okoliczności osobistych, tj. sytuacji życiowej i zdrowotnej oskarżonego i w konsekwencji wymierzenie kary bezwzględnego pozbawienia, wolności w wymiarze 4 miesięcy, a także orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, przy jednoczesnym rażącym naruszeniu zasady swobody oceny dowodów, w sytuacji gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wprost wynika, że właściwości i warunki osobiste oskarżonego, jego sytuacja rodzinna, stan ,zdrowia i pozytywna prognoza kryminologiczna na przyszłość, przede wszystkim wyrażenie skruchy, co wskazuje na uzasadnione możliwość orzeczenia kary grzywny lub ewentualnie kary ograniczenia wolności.
2) błędnej wykładni i interpretacji treściart 42 § 2 kk, które skutkowały błędnym uznaniem przez Sąd I instancji, że norma prawna zawarta w powyższym przepisie obliguje Sąd do orzeczenia środka karnego ,w postaci zakazu prowadzenia wszelkich, pojazdów na okres 3 lat, w sytuacji gdy przepis ten przy obligatoryjnym nakazie orzeczenia środka zakazu prowadzenia pojazdów dopuszcza możliwość orzeczenia tego zakazu poprzez określenie rodzaju pojazdów objętych obligatoryjnym zakazem ich używanie, tj. Sąd I instancji nie był zobligowany do orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów bowiem mógł określić pojazdy objęte zakazem, o co wnioskował oskarżony w swoim piśmie z dnia 4 lipca 2016 r i na rozprawie.
Stawiając powyższe zarzuty wniósł o:

1
zmianę wyroku poprzez wymierzenie kary grzywny w wymiarze 10 stawek dziennych w wysokości 10 zł każda ewentualnie

-orzeczenie kary ograniczenia wolności z zastrzeżeniem, aby nieodpłatna kontrolowana praca na cele społeczne w ramach tejże kary była adekwatna do możliwości zdrowotnych i fizycznych oskarżonego, a także
-zmianę orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem motorowerów (kat-AM), z ostrożności procesowej, ewentualnie wniósł o:
2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd okręgowy zważył:
apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola instancyjna wydanego orzeczenia nie potwierdziła zaistnienia zarzucanych w apelacji uchybień.
Za niezasadny uznać należy zarzut podniesiony w pkt I apelacji.
Wyrażając stanowisko o naruszeniu przez sąd I instancji przepisów prawa procesowego skarżący wskazuje na art. 7 w zw. zart. 4 kpkw zw. zart. 53§1 i 2 kk, upatrując obrazy wskazanych przepisów poprzez „błąd Sądu I instancji polegający na błędnym i nieprawidłowym ukształtowaniu swojego przekonania na podstawie dowolnej oceny dowodów w zakresie sytuacji osobistej i życiowej oskarżonegoA. S., a także poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego w zakresie wymierzenia kary o niewspółmiernej dolegliwości w stosunku do rozmiarów ujemnych następstw w sytuacji gdy, orzeczenie kary grzywny lub ograniczenia wolności byłoby wystarczającym dla spełnienia celów zapobiegawczych i wychowawczych kary przy jednoczesnym uwzględnieniu sytuacji życiowej oskarżonego. Odnosząc się do przedstawionego stanowiska wbrew odmiennym zapatrywaniom skarżącego stwierdzić należy, iż zaskarżone rozstrzygnięcie odnośnie kary jest sprawiedliwe jak również zgodne z dyrektywami wymiaru kary określonymi wart. 53 kk. Sąd rejonowy wydając rozstrzygnięcie w zakresie kary uwzględnił okoliczności istotne dla jej wymiaru, mając przy tym także na uwadze szczególnie mocno akcentowane w apelacji przez skarżącego okoliczności dotyczące sytuacji zdrowotnej oraz osobistej oskarżonego.
Słusznie jednak podkreślił sąd I instancji, iż stopień nietrzeźwości oskarżonego a także społeczna szkodliwość popełnionego czynu były znaczne, co musiało znaleźć odzwierciedlenie w wymiarze kary. Zwrócić należy uwagę, iż oskarżony pomimo tego, że wcześniejw dniu zdarzenia spożywał alkoholi miał tego świadomość, a ze względu na ilośc spożytego alkoholu także świadomość nietrzeźwości wsiadł później tego samego dnia za kierownicę samochodu i prowadził pojazd mechaniczny znajdując się w stanie znacznej nietrzeźwości, stwarzając realne niebezpieczeństwo dla innych uczestników ruchu drogowego. Zachowanie oskarżonego świadczyło o rażącym naruszeniu porządku prawnego, bowiem spożywanie alkoholu rozpoczął w świadomości konieczności prowadzenia pojazdu za kilka godzin, co nie powstrzymało go jednak od spożycia znacznej ilości alkoholu. Wymierzona kara jest adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości popełnionego czynu oraz realizuje zamierzone cele kary zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć wobec skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Podnosząc zarzut apelacji skarżący wskazuje także na obrazęart. 4 kpkw zw. zart. 58§1 kk, zaś naruszenia wskazanych przepisów upatruje w orzeczeniu kary bezwzględnego pozbawienia wolności, jak twierdzi skarżący, wbrew zasadzie prymatu kar wolnościowych przy rażącym pominięciu i nieuwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego w zakresie oceny przez Sąd I instancji, że jedynie kara bezwzględna 4 miesięcy pozbawienia wolności jest w stanie spełnić swoje cele wobec oskarżonego i takie cele nie mogą zostać osiągnięte poprzez zastosowanie innej kary przewidzianej za to przestępstwo, w sytuacji gdy właściwości osobiste oskarżonego a dotyczące jego właściwości osobistej i życiowej, uzasadniają, w ocenie obrońcy oskarżonego że orzeczenie wobec oskarżonego kary grzywny lub ograniczenia wolności pozwoliłoby na spełnienie celów kary zarówno w zakresie prewencji indywidualnej jak i prewencji ogólnej.
Przedstawione stanowisko nie można uznać za trafne. Zagrożenie karą wart. 178a§1 kk, a którego popełnienie przypisano oskarżonemu obejmuje alternatywnie - grzywnę, karę ograniczenia wolności oraz karę pozbawienia wolności. Wbrew odmiennym zapatrywaniom autora apelacji sąd I instancji zasadnie wskazał, iż brak jest podstaw do wymierzenia oskarżonemu za przypisany mu w wyroku czyn innej rodzajowo kary niż kara pozbawienia wolności. W przedstawionej na poparcie zaprezentowanego stanowiska argumentacji autor apelacji czyni uwagi odnośnie sytuacji osobistej oraz życiowej oskarżonego wskazując na zły stan zdrowia a także zakres zobowiązań alimentacyjnych. Dostrzeżenia zaś w tym miejscu wymaga, iż w przedstawionych w pisemnych motywach wyroku rozważaniach odnośnie wymiaru i rodzaju kary sąd rejonowy wskazując na okoliczność stanu zdrowia oskarżonego zwrócił uwagę na kwestię, iż przy stwierdzonych a wynikających z przedłożonej dokumentacji medycznej schorzeniach wymieniony nie byłby w stanie wykonać pracy w ramach kary ograniczenia wolności. W aktach sprawy znajduje się m.in. kserokopia orzeczenia lekarskiego orzecznika ZUS z dnia 10.12.2015r. w którym znajduje się wskazanie, iż w oparciu o obowiązujące przepisy ustalono, że wymienionyA. S.jest częściowo niezdolny do pracy do 31.12.2019 roku, jak również kserokopia orzeczenia wydanego do 30.04.2019 r. o stopniu niepełnosprawności. Nadto zwrócić należy uwagę, odnosząc się do argumentacji skarżącego, iż jak zauważył już sąd rejonowy oskarżony posiada zobowiązania alimentacyjne i ma z tego tytułu zaległości niezależnie od toczącego się postępowania karnego.
Nie można ponadto nie zauważyć, iż przypisany wymienionemu czyn nie miał charakteru incydentalnego, analiza danych o karalności z Krajowego Rejestru Karnego wskazuje, iż oskarżonyA. S.był już uprzednio karany sądownie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, co jednakże jak pokazuje niniejsza sprawa nie wpłynęło na zmianę zachowania oskarżonego i nie powstrzymało przed popełnieniem - i to w okresie próby - kolejnego przestępstwa. Postawa oskarżonego wskazuje jednoznacznie na brak poszanowania prawa i porządku prawnego. Mając na względzie powyższe zasadnym pozostaje uznanie, iż tylko bezwzględna kara pozbawienia wolności może spełnić cele kary.
Wyrażone w apelacji zapatrywania o rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego kary i środków karnych nie zasługiwały na uwzględnienie, brak jest podstaw do uznania, że orzeczona wobec oskarżonego kara jest rażąco niewspółmiernie surowa w rozumieniuart. 438 pkt 4 kpk. Przypomnienia wymaga, iż zgodnie z utrwaloną praktyka orzeczniczą na gruncieart. 438 pkt 4 kpk. nie chodzi o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczasową nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - "rażąco niewspółmierną", to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować. Innymi słowy zarzut rażącej niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnieść tylko wówczas, gdy orzeczona kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, to jednak nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowość sprawcy - a więc, gdy jest w społecznym odczuciu karą niesprawiedliwą (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 6 września 2012 II Aka 269/12).Taka natomiast sytuacja w sprawie niniejszej nie miała miejsca. Sąd rejonowy orzekając o karze miał na względzie, jak wskazano powyżej, okoliczności istotne dla wymiaru kary. Wymierzona za przypisany oskarżonemu w wyroku czyn kara nie przekracza stopnia społecznej szkodliwości czynu i jest współmierna do stopnia winy tego oskarżonego. Kara ta nie jest zbyt surowa, jak również nie spowoduje zbyt ciężkich skutków, a tylko uznanie kary za rażąco surową nakazywałoby jej zmianę. Nadmienić ponadto należy, iż podnoszone w środku odwoławczym aspekty odnośnie warunków dotyczących osoby oskarżonego - w tym odnoszące się również do stanu zdrowia wymienionego, przy uwzględnieniu wszystkich zaistniałych okoliczności, nie mogły skutkować zmianą wydanego w powyższym zakresie rozstrzygnięcia. Eksponowane w apelacji kwestie mogą mieć znaczenie w postępowaniu wykonawczym w wypadku orzekania o odroczeniu czy przerwie w wykonaniu kary.
Rozpatrując natomiast przedstawione w apelacji tezy dotyczące błędnej, jak twierdzi skarżący, wykładniart. 42§2 kkz wyrażanymi zapatrywaniami nie sposób się zgodzić. Zaistniałe okoliczności czynu uzasadniają orzeczenie wobec oskarżonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Decydując się na prowadzenie pojazdu i znajdując się w stanie nietrzeźwości, a który niewątpliwie uznać należy za znaczny, oskarżony stwarzał zagrożenie dla bezpieczeństwa w komunikacji dając dowód, iż konieczne jest czasowe wyłączenie go z kręgu osób posiadających uprawnienie do kierowania pojazdami. Orzeczenie wobec oskarżonegoA. S.środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem motorowerów, o co alternatywnie m.in. wnosi skarżący, nie byłoby wystarczające dla spełnienia celów kary. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż podstawy do korekty wyroku na korzyść oskarżonego nie wystąpiły.
Z tych też względów orzeczono jak w wyroku (art.437§1 kpk).
O kosztach sądowych postępowania odwoławczego, należnych Skarbowi Państwa, orzeczono na podstawieart. 624§1 kpkzwalniając oskarżonego od ponoszenia tych kosztów zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa.