Sąd Rejonowy w Toruniu
X Wydział Cywilny
Sygnatura akt: X C 2335/15
Data wyroku: 2017-03-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Kasprzyk
Teza: Fakt, że pracodawca zawierał umowy w imieniu i na rzecz pracowników pozostaje bez znaczenia dla kwestii istnienia legitymacji.

Sygn. akt: X C 2335/15 upr.

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 marca 2017 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Beata Kasprzyk

Protokolant:

stażysta Justyna Jułkowska

po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. w Toruniu
sprawy z powództwaM. B.,J. P.
przeciwko(...)Towarzystwo (...) Spółka AkcyjnawW.
o zapłatę

I
oddala powództwo

II
zasądza od powodaM. B.na rzecz pozwanego(...)Towarzystwo (...) Spółka AkcyjnawW.kwotę 1217 zł (tysiąc dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

III
oddala powództwo

IV
zasądza od powodaJ. P.na rzecz pozwanego(...)Towarzystwo (...) Spółka AkcyjnawW.kwotę 1217 zł (tysiąc dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt X C 2335/15

UZASADNIENIE
PowódM. B.wniósł 26 października 2015 r. pozew
w którym domagał się zasądzenia od pozwanejA.Towarzystwo (...) S.A.z siedzibą wW.kwoty 7.308 zł. wraz z odsetkami ustawowymi oraz kosztami procesu.
Postanowieniem z dnia 9 lutego 2016 r. Sąd połączył sprawy do wspólnego rozpoznania.
W uzasadnieniu wskazano, że powód jako pracownik firmy
(...) sp. z o.o.Sp. k. zawarł ze stroną pozwaną polisę inwestycyjną(...)2.1. Powód uiścił 2 składki roczne w wysokości łącznej 3.708,00zł.
Po jakimś czasie zostało złożone polecenie wypłaty zgromadzonych środków , których strona pozwana nie zwróciła .
PowódJ. P.wniósł 26 października 2015r. pozew tożsamy z wyżej opisanym .
Postanowieniem z 4 lutego 2016r. sąd połączył obie sprawy celem łącznego rozpoznania .
W odpowiedzi na pozew strona pozwana domagała się o oddalenie powództwa w całości.
Podniesiono zarzut braku legitymacji procesowej powodów wskazując , że ubezpieczającym w niniejszej sprawie nie byli powodowie tylko przedsiębiorcaZakład (...)sp. j.T. B.J. C.. Ta spółka była zobowiązana do zapłaty składki i jak wynika z dokumentów – uiściła dwie roczne składki , których zwrotu obecnie domagają się powodowie.
Ubezpieczony nie został umocowany do dokonania zlecenia wypłaty całkowitej .
Tym samym powód , który nie opłacał składek , ani nie dokonywał rozliczeń z tytułu całkowitej wypłaty , nie może mieć roszczenia z tytułu zwrotu składek
Na rozprawie pełnomocnik powoda podtrzymał żądanie , wskazał , że umowa była zawierana w imieniu pracowników . Przedłożył również dokument , w którym spółka przekazała imiennie wskazanym pracownikom wszelkie prawa do dochodzenia roszczeń z tytułu umów , bowiem środki lokowane w polisy należały do pracowników.
Na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. prezes spółkiW.,J. C. (2)zeznał , że pismo z dnia 2 stycznia 2015 r. nie było umową cesji, a jedynie pismem informacyjnym , że każdy ma swoją polisę i przypomina
o tym .

Sąd ustalił, co następuje:
PowodowieM. B.iJ. P.są
i byli pracownikami(...) Sp. z o.o.sp. k. wT..
Okoliczność bezsporna
28 grudnia 2012 r.spółka (...)(wówczas działające w formieZakład (...). jT. B.J. C.) reprezentowane przezJ. C. (2)złożyła wniosek o zawarcie umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym(...)2.1. i zawarła umowę
Stronami umowy byli jako ubezpieczający –spółka (...), jako ubezpieczony dlapolisy numer (...)–M. B., dlapolisy nr (...)–J. P., ubezpieczycielem było(...)Towarzystwo (...) S.A.
Dowody:
- polisy – k. 23-26 akt akt. X C 2335/15 , k. 23-26 akt X C 2344/15
Pierwszy okres inwestycji miał trwać 11 lat Strony zawierając umowę ustaliły okres inwestycji na 11 lat Składki roczne miały być co roku waloryzowane , w pierwszym roku jej wysokość wyniosła 3.600zł , w drugim 3.708zł.
Środki na uiszczenie składek odprowadzane były z rocznej premii należnej pracownikom . pobierane były z wynagrodzenia pracowników- powodów.
Dowód zeznaniaE. K.k. 138-138v.
zeznaniaJ. C.k. 156-157.
30 grudnia 2014 r.J. C. (2)reprezentujący ubezpieczającegospółkę (...)złożył zlecenie wypłaty/wykupu całkowitego zgromadzonych środków na rachunek firmy z tytułu zawartych polis.
Dowód
-
zlecenie . – k. 29-30 akt X C 2335/15, k. 29-30 akt XC 2344/15
Pismem z dnia 2 stycznia 2015 r.J. C. (2)poinformował pracowników- powodów, żeW.przekazuje im wszelkie prawa do dochodzenia roszczeń z tytułu umów ubezpieczenia. Wskazano, że środki lokowane w polisy należały do pracowników i zasadnym było upoważnienie pracowników do odbioru tych środków w przypadku niewypłacenia ich na rzecz spółki. Wskazano, że w przypadku wypłaty środków na rzecz spółki zostaną one niezwłocznie przekazane ubezpieczonym.
dowód
- pismo z 2 stycznia 2015 r. – k. 90 akt X C 2344/15

Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody
z dokumentów załączonych przez strony do akt sprawy.
Strony nie kwestionowały ich prawdziwości .
Poza sporem było , że doszło do zawarcia umowy ubezpieczenia międzyZakładem (...)sp.j.T. B.J. C.(później(...) sp. z o.o.sp. k.) – ubezpieczającym aA.– ubezpieczycielem i że ubezpieczonymi są pracownicy- powodowie.
Bezsporne było również to, że kwoty przeznaczone na składki ubezpieczeniowe pochodziły z premii rocznych należnych powodom oraz, żeJ. C. (2)reprezentującyW.złożył zlecenie wykupu/wypłaty środków na firmowy rachunek bankowy.
Sporną kwestią było to, czy powodowie mieli legitymację procesową czynną do dochodzenia zwrotu kwot wpłaconych składek skoro byli wyłącznie ubezpieczonymi.
Legitymacja procesowa to uprawnienie do poszukiwania ochrony prawnej w konkretnej sprawie , co znaczy , że konkretna osoba może występować w roli powoda .
Problem legitymacji procesowej występuje w każdym postepowaniu , ale przede wszystkim odgrywa on szczególną rolę w procesie cywilnym .
Legitymacja procesowa czynna dotyczy strony powodowej i oznacza uprawnienie do wszczęcia i prowadzenia procesu .
Sąd dokonuje oceny istnienia legitymacji procesowej strony powodowej w chwili orzekania co do istoty sprawy .
Brak owej legitymacji , zarówno czynnej , jak i biernej prowadzi do wyroku oddalającego powództwo .
Umowa jaką zawarły strony była umową mieszaną, łączącą w sobie elementy tradycyjnej umowy ubezpieczenia oraz umów nastawionych na inwestycję kapitału.
§3 umowy wskazuje , że stroną umowy jest ubezpieczający oraz pozwany jako ubezpieczyciel . Ubezpieczający w myśl § 3.3 może również zawrzeć umowę na rzecz osoby trzeciej , wskazując ubezpieczonego .
Ubezpieczonymi w przedmiotowej sprawie byli powodowie .
Zgodnie z §4 pkt 2 OWU jeżeli umowa została zawarta przez ubezpieczającego na rzecz ubezpieczającego przedmiotem umowy jest ubezpieczenie życia ubezpieczonego oraz długoterminowe gromadzenie przez ubezpieczającego pieniędzy. Wypłata świadczenia na rzecz ubezpieczonego następuje zgodnie z §11 w razie śmierci ubezpieczonego oraz dożycia ubezpieczonego stu lat.
OWU przewidywał również kiedy ubezpieczony posiadał uprawnienie do wypłaty zgromadzonych środków.
§ 54 pkt. 5 stanowił jeżeli umowa została zawarta przez ubezpieczającego na rzecz ubezpieczonego wówczas na formularzu pełnomocnictwa można wskazać ubezpieczonego jako osobę uprawnioną do dokonywania wypłat częściowych środków.
§55 pkt. 4 wskazywał, że jeżeli umowa została zawarta przez ubezpieczającego na rzecz ubezpieczonego wówczas można wskazać ubezpieczonego jako osobę uprawnioną do dokonania wypłaty całkowitej.
Kwestię wypowiedzenia umowy określono w §58 , który stanowił ,że można go dokonać w każdej chwili , składając pisemne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy .
W § 60 przewidziano, że za zgodą ubezpieczyciela można dokonać cesji całości albo części praw (np. prawo do wypłaty całkowitej) lub obowiązków (np. obowiązek opłacania składek regularnych) z tytułu umowa na inny podmiot (np. osoby fizycznej albo prawnej). Cesja skutkowałaby zmianą ubezpieczającego .
Co ważne w celu realizacji cesji wymagane było złożenie pisemnego wniosku .
W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zaistniała .
Dokument z 2 stycznia 2015r. nie stanowił cesji .
Nie twierdził tak równieżJ. C. (2), który sporządził ten dokument .
Zeznał on , że sporządzając to pismo , chciał przypomnieć pracownikom o tym , że każdy ma swoja polisę .
Wskazać należy, że OWU wymieniły wszystkie możliwe sytuacje kiedy ubezpieczony jest uprawniony do wypłaty jakichkolwiek kwot w ramach zawartej umowy. Z akt sprawy jak i z twierdzeń powodów nie wynika, abyW.wskazał za pomocą formularza pełnomocnictwa ubezpieczonego jako osobę uprawnioną do dokonywania wypłat częściowych środków. Reasumując , cesja w tym wypadku mogła być dokonana wyłącznie za zgodą ubezpieczyciela, a o zgodę taką nie zawnioskowano.
Analiza postanowień umownych jak i dołączonego do akt sprawy materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że nie zaistniał żaden przypadek przewidziany w OWU, skutkujący powstaniem uprawnienia do dochodzenia świadczenia pieniężnego przez ubezpieczonych- powodów.
Sąd dał wiarę zeznaniom prezesa spółki , jak i księgowej .
Ich zeznania nie wniosły jednak nic istotnego do sprawy .
Kwestie skąd pochodziły pieniądze na opłatę rocznych składek , nie były przedmiotem sporu . Kwestia przyczyn wypowiedzenia umowy jest bez znaczenia dla sprawy z uwagi na podniesienie zarzutu braku legitymacji procesowej .
To samo należy odnieść do wyjaśnień powodów .
Fakt, iż pracodawca zawierał umowy w imieniu i na rzecz swoich pracowników, pozostaje bez znaczenia dla kwestii istnienia legitymacji czynnej po stronie powodów . Istotne jest kto był strona umowy , a ta kwestia jest bezsporna .
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd oddalił powództwa z uwagi na brak legitymacji procesowej czynnej powodów.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. zart. 108 §1 k.p.c.w myśl zasady odpowiedzialności strony za wynik procesu, zasądzając od każdego z powodów oddzielnie na rzecz pozwanej kwotę po 1217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na koszty procesu składało się: 1200 zł – koszty zastępstwa procesowego oraz 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa.