Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 552/17
Data wyroku: 2017-08-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sławomir Brzózka
Słowa kluczowe: Społeczna szkodliwość czynu
Podstawa prawna: art. 1 § 2 kk w zw. z art. 17 § 1 pkt. 3 kpk
Teza: całokształt okoliczności przedmiotowych i podmiotowych sprawy oraz kwalifikatory wskazane w przepisie art. 115 §2 kk określają stopień społecznej szkodliwości czynu.

Sygn. akt VII Ka 552/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 sierpnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Sławomir Brzózka
Protokolant: st. sekr. sądowy Renata Kozieł
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Częstochowie Katarzyny Kysiak
po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2017r. sprawy
M. L.s.S.iH.ur. (...)wB.
oskarżonego o czyn zart. 244 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie
z dnia 13 kwietnia 2017 r. , sygn. akt IV K 180/17
orzeka:

1
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawieart. 1 § 2 k.k.w zw. zart. 17 § 1pkt 3 k.p.k.umarza postępowanie karne wobecM. L.o zarzucany mu czyn zart. 244 k.k.;

2
kosztami procesu za obie instancje obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt VII Ka 552/17

UZASADNIENIE
M. L.został oskarżony o to, że:
w dniu 9 grudnia 2016 roku w miejscowościB., kierował po drodze publicznej samochodem osobowym markiT. (...)onr rej. (...)wbrew orzeczonemu przez Sąd Rejonowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 13 października 2016 roku, sygn. akt IV W 1216/16 zakazowi prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych
tj. o czyn zart. 244 k.k.
Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2017 roku, wydanym sprawie sygn. akt IV K 180/17, Sąd Rejonowy w Częstochowie uniewinniłM. L.od popełnienia zarzucanego mu czynu i na mocyart. 632 pkt 2 k.p.k.kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Powyższy wyrok został zaskarżony w całości i na niekorzyśćM. L.przez prokuratora, który we wniesionej apelacji zarzucił:

a
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że oskarżonegoM. L.w dniu 9 grudnia 2016 roku nie obowiązywał zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, podczas gdy zakaz ten został wobec niego orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego, IV Wydział Karny, sygn. akt IV W 1216/16 z dnia 13 października 2016 roku na okres 6 miesięcy i zakaz ten obowiązywał go od dnia uprawomocnienia się orzeczenia tj. od dnia 27 października 2016 roku bez względu na fakt, że oskarżony nie został zobowiązany do zwrotu dokumentu prawa jazdy i wskazanego dokumentu nie zwrócił, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego uniewinnienia oskarżonego od zarzucanego mu czynu;

b
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, a polegający na błędnym przyjęciu, że oskarżony nie miał świadomości obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych podczas, gdy wobec oskarżonego został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 13 października 2016 roku, czego oskarżony miał świadomość, ponieważ odpis orzeczenia odebrał dnia 19 października 2016 roku, a co prowadzi do wniosku, że w sposób umyślny nie zastosował się do orzeczonego wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Podnosząc wskazane zarzuty prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Zarzuty podniesione przez Prokuratora w apelacji okazały się zasadne, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku w całości. Z uwagi jednak na znikomy stopień społecznej szkodliwości czynuM. L.Sąd Okręgowy umorzył następnie postępowanie w sprawie.
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Prokuratora wyrażone w apelacji, odnoszące się do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść. Sąd meriti uznał, że wobecM. L.w dniu 9 grudnia 2016 roku nie obowiązywał zakaz prowadzenie wszelkich pojazdów mechanicznych nałożony na niego wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie sygn. akt IV W 1216/16 z dnia 13 października 2016 roku. Tymczasem jak wynika z linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, przytoczonej w uzasadnieniu wniesionej apelacji, jeżeli sąd z obraząart. 43§ 3 k.k.(art.29 § 3k.w.) nie zobowiązał danej osoby do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów to bieg okresu , na który orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia się wyroku ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2013 r. I KZP 4/13). Nakładając naM. L.wymogi, takie jak od wzorcowego obywatela, można było od niego wymagać ,że po odebraniu dnia 19 października 2016 r. odpisu wyroku nakazowego z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt IV W 1216/16 i nie składając od niego środka odwoławczego zastosuje się on do orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych , mimo tego ,że w treści wyroku Sąd Rejonowy błędnie nie zobowiązał go do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu. Powinien bowiem dążyć w takiej sytuacji do uzyskania stosownej wiedzy nie tylko o normie prawnej ale także o jej interpretacji.
Z drugiej jednak strony całokształt okoliczności przedmiotowych i podmiotowych sprawy oraz kwantyfikatory wskazane w przepisie art. 115 § 2k.k. wykazują, że stopień społecznej szkodliwości czynuM. L.był znikomy . Doręczony mu odpis wyroku nakazowego, obarczony był przecież istotnym błędem nie wezwaniaM. L.do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu ( prawa jazdy). W konsekwencji tego błędu wyrok nie wskazywał jak powinien się on zachować odnośnie orzeczonego zakazu. Z orzeczenia nie wynikało jak liczony będzie zakaz , czyM. L.powinien oczekiwać stosownego wezwania czy samemu i do jakiego organu powinien zwrócić prawo jazdy. Nie wyjaśniało ono także do jakiego czasu od wydania wyroku nakazowego kierowca może pojazdami kierować . Interpretacja przepisów dotyczących obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów wymagała zaś udzielenia odpowiedzi przez Sąd Najwyższy , gdy sąd powszechny zadał stosowne pytanie prawne, a same sformułowania przepisu art. 29§ 3 k.w. z jednej strony o obowiązywaniu zakazu prowadzenie pojazdów od uprawomocnienia się orzeczenia , z drugiej strony wskazujące ,że do czasu wykonania obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów okres, na który orzeczono zakaz nie biegnie, mogły wywoływać wątpliwości co do ich rozumienia. W zaistniałej sytuacji błędną interpretację przepisów przyjął też Sąd Rejonowy orzekający w niniejszej sprawie w I instancji. W realiach niniejszej sprawy dodatkową wątpliwośćM. L.mógł wywołać fakt , że w toku postępowania wykroczeniowego prawo jazdy zatrzymane dnia 8 września 2016 r. zostało mu zwrócone postanowieniem Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 21 września 2016 r. Wszystkie przedstawione powyżej okoliczności w sposób oczywisty miały znaczenie dla oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu. Wskazują one na to ,że nie można było przyjąć zamiaru bezpośredniego popełnienia czynu zabronionego , a jedynie godzenie się przezM. L.na to ,że kierując pojazdem mechanicznym, w krótkim czasie po uprawomocnieniu się wyroku, nie wyjaśniając kwestii zwrotu prawa jazdy, zrealizuje jego znamiona . Za znikomością społecznej szkodliwości czynu przemawiają także sytuacja motywacyjna sprawcy, okoliczności i sposób popełnienia czynu, gdyM. L.wobec braku w wydanym wyroku nakazowym o wykroczenie orzeczenia Sądu Rejonowego o zwrocie prawa jazdy oraz wobec brzmienia przepisu art. 29 § 3 k.w. miał obiektywną trudność w ustaleniu swojego uprawnienia lub braku uprawnienia do prowadzenia pojazdów, nie jeździł nagminnie samochodem po uprawomocnieniu się wyroku nakazowego , a w dniu zdarzenia miał zamiar przejechać tylko 300 metrową odległość od miejsca zamieszkania do sklepu w niedużej wsi, w której w godzinie przedwieczornej - 17.20, natężenia ruchu drogowego jest minimalne.M. L.prawidłowo funkcjonuje w społeczeństwie. Wykonuje pracę zarobkową ,łoży na utrzymanie rodziny . Nigdy nie był karany za przestępstwa. Wezwany przez Starostwo Powiatowe wC.dobrowolnie i niezwłocznie oddał prawo jazdy w celu wykonania zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w sprawie IV K 1216/16 Sądu Rejonowego w Częstochowie.
Na podstawieart. 1 § 2 k.k.nie stanowi przestępstwa czyn zabroniony, którego społeczna szkodliwość jest znikoma. Wobec spełnienia przesłanek przedmiotowych i podmiotowych takiego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i na podstawieart. 1 § 2k.k. w zw.art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.umorzył postepowanie karne wobecM. L.o zarzucany mu czyn .
Podstawę prawną wyroku Sądu Okręgowego stanowiły przepisyart. 437 § 2 k.p.k.,art. 1 § 2 k.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.
O kosztach sądowych za postępowanie w I i II instancji orzeczono na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.iart. 634 k.p.k.obciążając nimi Skarb Państwa.