Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 114/15
Data wyroku: 2017-05-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Wioletta Łopatowska-Bąkiewicz

Sygn. aktI Ns 114/15

POSTANOWIENIE
Dnia 9 maja 2017 roku
Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu Wydział I Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Wioletta Łopatowska-Bąkiewicz

Protokolant:

sekr. sądowy Krzysztof Kordas

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 roku wG.-D.
sprawy z wniosku:
Z. D. (1)
z udziałem:
M. U. (1),S. G.,A. G.,G. D. (1),P. D. (1),M. U. (2),S. U. (1),K. O.,Z. U.,B. L. (1),M. N. (1),M. M. (1),H. M.,I. G.,H. U.,L. K.,B. C. (1),U. O. (1)
o zasiedzenie
p o s t a n a w i a:

1
Stwierdzić, iżE. U., c.M., (z domuR.) nabyła na własność z mocy samego prawa przez zasiedzenie z dniem 6 września 1966 roku nieruchomość rolną położoną wZ., oznaczoną na wypisie z rejestru gruntów jakodziałki nr (...), o łącznej powierzchni 6,69 ha (sześć hektarów sześćdziesiąt dziewięć arów) dla której nie ma urządzonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów.

2
Kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę.

Sędzia
W. B.
Sygn. akt I. Ns. 114/15

UZASADNIENIE
WnioskodawcaZ. D. (1)wniósł o stwierdzenie, iż nabył przez zasiedzenie, z dniem 3 września 2004 roku własność nieruchomości rolnej we wsiZ.powiatG.o powierzchni 6,69 ha, składającej się zdziałek o numerach (...)dla której nie ma urządzonej księgi wieczystej.
UczestniczkaU. O. (1)w odpowiedzi na wniosek poparła wniosek. UczestnicyZ. U.iS. U. (1)w odpowiedzi na wniosek wnieśli o oddalenie wniosku.
UczestnicyB. L. (1),M. M. (1),I. G.iM. N. (2)orazS. U. (1)iM. U. (1), a także uczestniczkaB. C. (1)oświadczyły, że nie zgadzają się z wnioskiem.
UczestnikP. D. (1)poparł wniosek o zasiedzenie na rzecz wnioskodawcy, a uczestnikG. D. (1)początkowo oświadczył, że nie zgadza się z wnioskiem, a następnie poparł wniosek.
UczestnikS. G.pozostawił decyzję w sprawie zasiedzenia do uznania sądu.
Pozostali uczestnicy nie zajęli stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił i zważył co następuje:
Nieruchomość będąca przedmiotem sprawy położona jest wZ.. W jej skład wchodzą dwie działki oznaczone na wypisie z rejestru gruntów numerami 71/1 i 235 , o łącznej powierzchni 6,69 ha.
(Dowód: wypis z rejestru gruntów i mapa k. 8 – 12 akt ).
Dla nieruchomości wydany był dokument nadania z dnia 5 września 1946 roku Powiatowego Urzędu Ziemskiego wR.na rzeczL. U..
(Dowód: , dokument nadania ziemi w aktach KwZ.R., odpis kwZ.R.K. 12 akt).
Ze względu na omyłkę w imieniu nabywcy gospodarstwa – akt nadania opiewał naL. U., podczas gdy prawidłowo nazywała się onaE. U., nie można było dokonać założenia księgi wieczystej na jej rzecz.
E. U.otrzymała w wyniku nadania ziemi przedmiotową decyzją, położoną wZ.nieruchomość objętą wnioskiem o zasiedzenie. Zamieszkała na przedmiotowej nieruchomości wraz ze swoimi dziećmi;C. G.,J. U.,S. U. (2),A. D.,M. U. (3).E. U.była wdową, jej mążW. U.zmarł w czasie wojny.
(Dowód: zeznania uczestniczki: Z.U.nagranie z rozprawy dnia 23.11.2016 r. 01:21:40-01:26;54 oraz z dnia 14.03.2017 r. 00:58:37 – 01:08:00,B. L.z dnia 23.11.2016 r. 01;00:14 – 00;05:17 oraz z 14.03.2017 r. 01:09:03-01:12:19, H.U.z dnia 23.11.2016 r. 01:16:23- 01:21:20 ).
Stopniowo dzieciE. U.wyprowadzały się z nieruchomości, a ona sama pozostała tam wraz z córkąA. U.. Ponadto w nieruchomości zameldowany byłJ. U., który pracował w delegacjach, ale często przyjeżdżał i wówczas zajmował się gospodarstwem i dokonywał remontów i nakładów, jak również pomagał finansowo w opłatach związanych z prowadzeniem gospodarstwa. Z inicjatywyJ. U.dokonano remontów domu mieszkalnego, wymiany pokrycia dachowego na eternit, kupowano bydło do gospodarstwa i czyniono inne inwestycje, które finansowałJ. U..
(Dowód: zeznania świadkówT. M.k. 216 v akt, oraz nagranie zeznań świadków z dnia 23.11.2016 r. : S.(...):16:09-00:22:42,J. B.00:25:42-00:28:54,B. S.00:37:50-00:39:55 uczestników j. w. oraz zeznania uczestnikówG. D.nagranie z 23.11.2017 r. 01:30;51-01:36:14 oraz z dnia 14.03.2017 r. 00:51:34-00:56:05,M. M.z dnia 25.04.2017 roku 00:13:18-00:16:27,M. N.z dnia 14.03.2017 r. 01:13:47-01:14:31,P. D.nagranie z dnia 23.11.2016 r. 01:08:30, oraz z dnia 14.03.2017 roku 00”42:27-00:50:26 oraz z d25.04.2017 r. 00:04:27-00:19:19,B. C.z dnia 25.04.2017 r. 00:25:49-00:36:51 oraz wnioskodawcyZ. D.z dnia 23.04.2016 r. 00:46:02-00:57:19 oraz z dnia 14.03.2017 r. 00:15:09-00:24:33 akt).
Od 1946 roku nieruchomością zajmowała sięL. U., która zamieszkiwała na nieruchomości do chwili swojej śmierci.L. U.posiadała pięcioro dzieci:J. U.,C. G.,S. U. (2),M. U. (3)iA. D.. DzieciL. U.zamieszkiwały z nią w przedmiotowej nieruchomości, pomagały w gospodarstwie i stopniowo po zawarciu związków małżeńskich, się z niego wyprowadzały. W gospodarstwie razem zL. U.pozostała córkaA.synJ., którzy zamieszkiwali w gospodarstwie do swojej śmierci.
(Dowód: zeznania świadkaC. P.z dnia 23.11.2016 r. 00:33:50).
CórkaE. A., w dniu 9 kwietnia 1972 roku wyszła za mąż za wnioskodawcęZ. D. (1).
(Dowód: akt małżeństwa k. 13 akt).
E. U.zmarła 2 września 1974 roku.
(Dowód; akt zgonu k. 8 akt I Ns 104/97 SR w Rypinie).
J. U.zmarł jako bezdzietny kawaler 29 października 1996 roku.C. G.(zmarła 2 stycznia 1992 roku) orazS. U. (2)iM. U. (3)zmarli pozostawiając następców prawnych – uczestników postepowania.
(Dowód: akt zgonu k. 9 i k. 15 akt SR w Rypinie j. w.).
Po śmierciE. U.w nieruchomości zamieszkiwałaA. D.wraz ze swoim mężem – wnioskodawcąZ. D. (1)i synamiP.iG. D. (1). Wykazała to również lustracja gospodarstwa prowadzona przez Naczelnika Powiatu wG.-D., który w decyzji z dnia 18 marca 1975 roku umorzył postepowanie w sprawie decyzji wykupu gruntu stwierdzając, że na gospodarstwie po śmierci właścicielki gospodaruje jej córka.
(Dowód: decyzja k. 181 akt oraz zeznania stron i świadków j. w.).
Do chwili śmierci w nieruchomości zamieszkiwał i pracował równieżJ. U., który zajmował wydzielone w domu mieszkalnym dla siebie pomieszczenia.
Na gospodarstwie po śmierciJ. U.pozostała rodzinaD..A. D.opłacała podatki od nieruchomości i była uważana za właścicielkę gospodarstwa po śmierci matki.
(Dowód: decyzja i zeznania j. w. oraz nakazy płatnicze k. 182 – 193 akt, zaświadczenie z UG k. 14 – 15 akt).
MałżonkowieD.wydzierżawiali przedmiotowe gospodarstwo, od 1998 roku dzierżawcami byliJ.iG. W. (1), a potem uczestniczkaU. O. (1)iK. O..
(Dowód: umowy dzierżawy k. 237 i k. 55-56 akt oraz zeznania świadkaG. W.nagranie z dnia 14.03.2017 r. 00:08:49-00:11:03 oraz uczestniczkiU. O.nagranie z dnia 23.11.2016 r. 00:01:25 i z dnia 25.04.2017 r. 00:18:23-00:23:20 akt).
Do chwili swojej śmierciE. U.uważana była za właścicielkę nieruchomości. Po jej śmierci za właścicielkę uważana była jej córkaA. D.. Wnioskodawcy podkreślali również rolęJ. U., który pomagał, inwestował w gospodarstwo, mieszkał w nim do chwili swojej śmierci, będąc uznawanym przez cześć uczestników za osobę współdecydującą o przedmiotowym gospodarstwie.
Dopiero po śmierci żonyA. D.nieruchomością władał samoistnie wnioskodawcaZ. D. (3).
Ustalony w sprawie stan faktyczny w zasadzie nie był sporny. Poza sporem był fakt i data objęcia w samoistne posiadanie nieruchomości przezE. U., która jak wynika z niespornej relacji wnioskodawcy i uczestników oraz świadków, władała nieruchomością nieprzerwanie do chwili swojej śmierci. Dopiero po jej śmierci nieruchomością rozporządzali małżonkowieD.prze uczestnictwieJ. U., który posiadał wydzieloną część mieszkania w nieruchomości i do swojej śmierci tam na stałe zamieszkiwał.
Zgodnie z treściąart. 172 § 1 Kcposiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze -art. 172 § 2 Kc.Przepis o takiej treści obowiązuje od 1 października 1990 roku. Wcześniej od 1 stycznia 1965 roku (wejścia w życieKodeksu cywilnego) do 30 września 1990 roku do nabycia własności przez zasiedzenie posiadaczowi samoistnemu w dobrej wierze wystarczał dziesięcioletni okres posiadania, a posiadaczowi samoistnemu w złej wierze dwudziestoletni okres posiadania. Jednakże, w myślart. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianie ustawy - Kodeks cywilny(Dz.U.1990.55.321), zmieniającej długość wymaganych okresów posiadania, do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się od tej chwili przepisy niniejszej ustawy; dotyczy to w szczególności możliwości nabycia prawa przez zasiedzenie.
Jeżeli termin zasiedzenia biegł w chwili wejścia w życieKodeksu cywilnegozastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz.U.1964.16.94). W myślart. XLI § 1do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życieKodeksu cywilnego, stosuje się od tej chwili przepisy tego kodeksu; dotyczy to w szczególności możności nabycia prawa przez zasiedzenie. Jeżeli termin zasiedzenia wedługKodeksu cywilnegojest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg zasiedzenia rozpoczyna się z dniem wejścia kodeksu w życie,- jeżeli jednak zasiedzenie rozpoczęte przed dniem wejścia w życiekodeksu cywilnegonastąpiłoby przy uwzględnieniu terminu określonego w przepisach dotychczasowych wcześniej (tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie), zasiedzenie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu -art. XLI § 2. Natomiast zgodnie z treściąart. XLIIjeżeli przed dniem 1 stycznia 1947 r. istniał stan rzeczy, który według przepisówprawa rzeczowego(dekretu z dnia 11 października 1946 r.- Dz. U. Nr 57, poz. 319) iKodeksu cywilnegoprowadziłby do zasiedzenia, jakkolwiek według przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1947 r. zasiedzenie nie byłoby w tym wypadku możliwe, termin zasiedzenia biegnie od dnia 1 stycznia 1947 r. i ulega skróceniu o czas, w ciągu którego ten stan rzeczy istniał przed tą datą, jednakże najwyżej o połowę. W myśl art. 50 § 1 tego dekretu kto posiada nieruchomość przez lat dwadzieścia, nabywa jej własność, chyba że w chwili objęcia nieruchomości w posiadanie był w złej wierze (zasiedzenie). Temu kto posiada nieruchomość przez lat trzydzieści nie można zarzucić złej wiary -art. 50 § 2 prawa rzeczowego.
Analiza powyższych przepisów, w szczególności powołanych przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Przepisy wprowadzające kodeks cywilny, prowadzi do wniosku, iżE. U., była posiadaczką w dobrej wierze przedmiotowej nieruchomości. Otrzymała ja bowiem drogą decyzji administracyjnej , ale ze względu na błąd w imieniu gdzie została wymieniona jakoL., nie można była dokonać wpisu prawa własności na jej rzecz. Ona sama, jak i jej otoczenie uważało ją za właścicielkę nieruchomości. Nieruchomość posiadała nieprzerwanie do chwili swojej śmierci. Wykazywała aktywność potwierdzającą wolę posiadania nieruchomości użytkując ją jak właściciel.
PosiadanieE. U.uznać za posiadanie w dobrej wierze.
Z treściart. 336 Kcwynika, że posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto faktycznie włada rzeczą jak właściciel. Sąd uznał, iżE. U., która od chwili nabycia nieruchomości w całości z niej korzystała, była od tego momentu samoistną posiadaczką całej nieruchomości. Dobra wiara posiadacza podlega ocenie w chwili objęcia w posiadanie nieruchomości przez posiadacza (postanowienie SN z dnia 7 maja 1971 r., I CR 302/71, NP 1973, nr 4, s. 580, Kodeks Cywilny, Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, t. I, s. 552, 2005 r.).
E. U.dysponowała w dacie objęcia w posiadanie decyzję uprawniającą ją do korzystania z nieruchomości i mogła mieć przeświadczenie, że jej posiadanie zgodne jest z prawem. Dlatego posiadaniu temu należało
przypisać dobrą wiarę.
Wobec powyższego sąd uznał, iż termin zasiedzenia dlaE. U., która objęła w dobrej wierze posiadanie przedmiotowej nieruchomości dnia 5 września 1946 roku, upłynął z dniem 6 września 1966 roku i z tą datą należało stwierdzić nabycie własności na jej rzecz.
Zarówno w doktrynie, jak i judykaturze przyjmuje się bowiem, że w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia obowiązkiem sądu jest ustalenie uprawnionego beneficjenta, chociażby nie była to osoba wskazana we wniosku, oraz chwili, w której nabycie własności nastąpiło. Związanie granicami żądania nie dotyczy bowiem osoby, która nabyła własność w drodze zasiedzenia, ani chwili, w jakiej to nastąpiło (uchwała Sądu Najwyższego z 12 czerwca 1986 r., III CZP 28/96, OSNC 1987, nr 5-6, poz. 74). Jeżeli z ustalonych okoliczności faktycznych wynika, że w okresie biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, a łączny czas posiadania obecnego posiadacza samoistnego i jego poprzednika prowadzi do zasiedzenia, to doliczenie okresu poprzednika sąd powinien uwzględnić z urzędu i nie jest w tym zakresie związany żądaniem wniosku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2013 r., III CSK 156/12, LEX nr 1314357). Orzeczenie sądu w niniejszej sprawie zapadło zgodnie z powyższymi zasadami.
W oparciu o treśćart. 520 § 1 Kpcsąd uznał iż wnioskodawca i pozostali uczestnicy ponoszą koszty postepowania związane ze swoim udziałem w sprawie,
Sędzia
Wioletta Łopatowska-Bąkiewicz
Z/

1
Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawcy.

2
Z apelacją lub za 14 dni.