Sąd Okręgowy w Łomży
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 59/16
Data wyroku: 2017-09-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt II K 59/16

UZASADNIENIE
Na podstawie całokształtu zgromadzonego i ujawnionego w toku rozprawy głównej materiału dowodowego, sąd ustalił następujący stan faktyczny:
(...) S.A.z siedzibą weW.zawarł umowy leasingu operacyjnego z oskarżonymK. M.prowadzącym działalność gospodarczą podfirmą (...)„ z siedzibą wF.. Przedmiotem umowy zawartej w dniu 24 kwietnia 2013 r. był robot udojowyL.A. A.o wartości 478 519,90 złotych nr seryjny(...), rok produkcji 2013 (umowa nr (...)k. 20-24), a umowy zawartej w dniu 21 czerwca 2013 r. była sieczkarniaJ. D.nr seryjny(...)rok produkcji 1999 wraz zK.o wartości ofertowej 200 000,00 złotych (umowa nr.(...)k. 15-18). Już w miesiącu sierpniu 2014 r.K. M.namówiłG. J.aby ten podpisał fikcyjną umowę sprzedaży dotyczącą sieczkarni markiJ. D..G. J.podpisał umowę sprzedaży przedmiotowej sieczkarni bratuK.M.-Ł. M.. NastępnieŁ. M.za namową brata sprzedał przedmiotową sieczkarnięR. J.reprezentującemu(...)wS., po wcześniejszym uzgodnieniu, żeK. M.odkupi ją w ramach umowy leasingowej z(...) Sp. z.o.o.z siedzibą wW.. W dniu 27 października 2014 r.K. M.zawarł umowę leasingową na przedmiotową sieczkarnięJ. D.z(...) Sp. z.o.o.z siedzibą wW.(umowa nr (...)k. 216-2218) mając pełną świadomość tego, że sieczkarnia ta była przedmiotem leasingu zawartego z(...).
W związku z nieregulowaniem opłat leasingowych, działając na podstawie postanowień ogólnych warunków umowy leasingu, leasingodawca(...)wypowiedziałK. M.umowy leasingu w trybie natychmiastowym, a oświadczeniao wypowiedzeniu umów zostały skutecznie doręczone (k. 27-35).
Wobec powyższego pokrzywdzony(...) Fundusz (...)z siedzibą weW.przekazał sprawę(...) S.A.celem odzyskania przedmiotów leasingu, udzielając stosownego pełnomocnictwa w tym zakresie. Następnie w 18 grudnia 2015 r. pracownik terenowy(...) S.A.M. N.udał się do miejsca zamieszkaniaK. M., którego tam nie zastał. Umówił się z nim telefonicznie na spotkanie, na które oskarżony nie przyjechał. W dniu 1 stycznia 2016 r. zastał w miejscu zamieszkania oskarżonego, który podpisał oświadczenie o spłacie zadłużenia do dnia 15 stycznia 2016 r. Po czym na rzecz pokrzywdzonego nie wpłynęły żadne środki. W kolejnych dniach 13, 15 21 i 22 stycznia 2016 r.M. N.kontaktował się drogą telefoniczną i za pomocą poczty elektronicznej z oskarżonymK. M.i wzywał go do wydania przedmiotów leasingu. W dniu 10 lutego 2016 r. pracownik(...) S.A.K. B.wezwałaK. M.do wydania przedmiotów leasingu. Jeszcze wtedyK. M.zapewniał ją, że po pozyskaniu środków ze sprzedaży gruntów, ureguluję spłatę zadłużenia, a w dniu 25 stycznia 2016 r.K. M.złożył wniosek o wydłużenie terminu spłaty zadłużenia. W dniu 4 marca 2016 r.K. M.odmówił wydania przedmiotowych maszyn. Podejmowane później wielokrotnie próby kontaktu z oskarżonymK. M.świadczyły o tym, że leasingobiorca unika kontaktu z przedstawicielem leasingodawcy i uchyla się od zwrotu maszyn oraz uiszczenia kwoty wymaganej dla wznowienia umowy leasingu oraz nie wydał przedmiotów leasingu.
W dnach 4 września 2014 r. i 27 października 2014 r.K. M.zawarł także z(...) SP. z. o.o.z siedzibą wW.umowy leasingowe na maszyny rolnicze w postaci prasoowijarkiW.D. (...)nr fabryczny(...)o wartości 184 000 złotych, przyczepy samozbierającejS.GigaV. (...)nr fabryczny(...), zgrabiarki Stoll 1810 pro nr fabryczny 658-010-(...), ciągnika rolniczegoN.H.(...)nr fabryczny(...)nr rej. (...)(umowa lesingu nr(...)) i ciągnika rolniczegoN.H.(...)nr fabryczny(...)z Ładowaczem czołowymQ. Q.nr fabryczny(...),nr rej. (...)(umowa nr (...)). I w tym przypadku, w związku z nieregulowaniem opłat leasingodawca(...)wypowiedziałK. M.powyższe umowy. Następnie po wielokrotnychi bezskutecznych wezwaniach do spłaty zadłużenia i skutecznym wypowiedzeniu umów wezwano oskarżonego do wydania przedmiotów leasingu, po czymK. M.odmówił wydania przedmiotowych maszyn. Następnie w dniu 9 maja 2015 r. sprzedał prasoowijarkęW.D. (...)za kwotę 80 000 tysięcy złotychM. Z..
Na podstawie zawartych umów zostały przekazanie przez leasingodawców prawa do używania wybranej przez leasingobiorcę rzeczy w zamian za umówione raty leasingowe, które zobowiązał się uiścić leasingobiorca. Terminy płatności oraz wysokość opłat zawarte były w harmonogramach finansowych, co do każdej z leasingowanych maszyn i urządzeń rolniczych.
W związku z nieregulowaniem opłat leasingodawca wypowiedziałK. M.powyższe umowy. Następnie po wielokrotnych i bezskutecznych wezwaniach do spłaty zadłużenia i skutecznym wypowiedzeniu umów wezwano oskarżonego do wydania przedmiotu leasingu.
W dniu 29 marca 2016 r. zostało złożone zawiadomienie o popełnieniu przezK. M.przestępstwa zart. 284 § 2 k.k.przez(...) S.A.działając w imieniu(...) S.A.z siedzibą weW..
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie następujących dowodów: częściowo wyjaśnień oskarżonegoK. M.(k.404, 472, 705-707, 760v),Ł. M.(k. 409-410, 707-707v); zeznań: świadkaM. N.. (k. 49-50, 435-436, 709-709v), świadkaG. J.(k.155-156, 415-416, 709v-711,713,758v-760v), świadkaR. J.(k. 270-271, 458-459, 535v, 712-713), świadkaD. D.(k. 288-289), świadkaM. Z.(k.312-313, 315-316,708-708v),D. H.(k. 419-420,711-711v), świadkaK. R.(k.437-438,), świadkaM. F. (1)(k.513-514), świadkaB. E. (1)(k.724-725v), zawiadomienieo popełnieniu przestępstwa (k. 1-6), umowy leasingu (k. 15-18, 20-24, 216-221, 231-236, 240-245, 248-252) faktury VAT (k.22-223, 237, 246-247, 253, 287, ) protokół zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa (k 226-227), pełnomocnictwa (k. 7, 230), pisma o rozwiązaniu umów leasingu (k. 27-29, 30-32, 33-35, 255-260), wniosku (k. 36-41), protokołu zatrzymania rzeczy (k. 63-65, 265-267, 283-285, 306-308, 318-320,), protokołu oględzin (k.66-67 i płyta cv), protokół oddania rzeczy na przechowanie (k.69-70, 268-269, 309-310,), protokół przeszukania (k.490-499), umowa kupna –sprzedaży (k.321), opinia wraz z załącznikami (k. 73-88, 326-360), notatki z wizyt (k.421-431), wywiad środowiskowy (k.557-558), daneo stanie majątkowym (k.561-562), kopia postanowienia (k.774-776).
OskarżonyK. M.zarówno w postępowaniu przygotowawczym, jaki składając wyjaśnienia przed sądem nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów.Składając wyjaśnienia w toku postępowania przygotowawczego wyjaśnił, żew umowie leasingu podpisaną z(...) Funduszem (...)numer sieczkarni był inny niż w umowie z(...) SP. z. o.o.z siedzibą wW., a umowy podpisane z tymi podmiotami gospodarczymi dotyczyły dwóch różnych sieczkarni o bardzo podobnych numerach. Twierdząc jednocześnie, że właścicielem sieczkarni, która była przedmiotem umowy zS.(...)był jego bratŁ. M., a druga sieczkarnia będąca przedmiotem umowy leasingi z(...) Funduszem (...)został przez niego zezłomowana. Oświadczył przy tym, że nie przywłaszczył żadnej z tych rzeczy wymienionych w zarzutach twierdząc, że żadna z firm leasingowych nie przyjeżdżała do niego po odbiór maszyn, kierując do niego tylko formalne żądania wydania ich. Wyjaśnił jednocześnie, że pomiędzy nim, a(...)trwają negocjacje co do spłaty zadłużenia, a zS.(...)rozliczył wszystkie maszyny. Nie mniej oskarżony podczas końcowej fazy postępowania przygotowawczego w piśmie skierowanym do prokuratury wyraził gotowość dobrowolnego poddania się karze.
Składając wyjaśnienia w toku postępowania sądowego oskarżony konsekwentnie nie przyznawał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, wyjaśniając jednocześnie, żez uwago na jego trudną sytuację finansową chcąc pożyczyć pieniądze odR. J., ten zaproponował mu zrobienie leasingu na posiadanych przez niego maszynach, w tym na posiadaną przez niego sieczkarnię. Wyjaśnił jednocześnie, żeR. J.zorganizował podpisanie umowy pomiędzyG. J.i bratem oskarżonegoŁ. M.umowy kupna-sprzedaży sieczkarni. Z wyjaśnień oskarżonego wynikało, że z uzyskanych z tego tytułu pieniędzy chciał spłacić umowę leasingu z(...). Oskarżony wyjaśnił przy tym, że sprzedał prasęW.uważając, żew momencie jej sprzedaży był jej właścicielem. Odnośnie zarzutu opisanego w punkcie trzecim aktu oskarżenia oskarżony wyjaśnił, że nigdy nie chciał wciągnąć wymienionych tam maszyn w skład swojego majątku. Będąc wzywany przez leasingodawcę do ich zwrotu byłz nim w ciągłym kontakcie, informując go o swojej trudnej sytuacji majątkowej i o krokach podjętych w zakresie spłaty zadłużenia. Odnośnie przedstawionego mu zarzutu w punkcie czwartym oskarżony wyjaśnił, że nie przywłaszczył wymienionych tam maszyn ponieważ jego zdaniem wywiązał się z zawartych z leasingodawcą umów. Wyjaśniając jednocześnie, żew związku na zaistniały spór wniósł sprawę do sądu cywilnego.
Także oskarżonyŁ. M.zarówno w postepowaniu przygotowawczym jak i w postepowaniu sądowym nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Będąc przesłuchany w toku postepowania przygotowawczego oskarżony wyjaśnił, że w roku 2014 kupił sieczkarnię markiJ. D.odG. J.. Za powyższą sieczkarnie zapłacił w kredycie, po czym odsprzedał ją także w 2014 r.firmie (...). Potem tą sieczkarnię wziął w leasing jego brat. Będąc przesłuchany na rozprawie, oskarżony wyjaśnił, że do podpisania umowy zakupu sieczkarni namówili goG. J.iR. J.i wtedy podpisał umowę. Oskarżony przyznał przy tym, że zakup sieczkarni odJ.był tylko na papierze.
Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonegoK. M.w zakresie faktui okoliczności zawarcia umów leasingowych oraz zaległości w płatności rat leasingowych, faktu sprzedaży maszyny rolniczej w postaci prasoowijarkiM. Z.oraz okoliczności dotyczących podpisania umowy leasingowej na sieczkarnięJ. D.z(...)w celu spłaty zadłużenia umowy leasingu zawartej z(...) Funduszem (...). W tym zakresie wyjaśnienia oskarżonego znajdują potwierdzeniew dokumentach jak i zeznaniach świadków przesłuchanych w sprawie. Za wiarygodne uznał także wyjaśnienia oskarżonegoŁ. M.w tej części, w której oskarżony potwierdził fakt podpisania fikcyjnej umowy zakupu sieczkarni.
Nie zasługują na wiarę zaś pozostałe wyjaśnienia oskarżonegoK. M., przede wszystkim te, w których zaprzecza on, aby jego celem było przywłaszczenie leasingowanych maszyn i urządzeń rolniczych jak też wyjaśnienia oskarżonegoŁ. M.w przedmiocie podanych przez niego okoliczności podpisania umowy kupna-sprzedaży sieczkarniJ. D.w 2014 r.
W ocenie sądu wyjaśnienia oskarżonych są jedynie przyjętą przez nich linią obrony. OskarżonyK. M.dostosowywał swoje wyjaśnienia do pozyskiwanej w miarę toczącego się postępowania wiedzy i przyjmowanej przez siebie taktyki obrony o czym świadczą wyjaśnienia dotyczące sieczkarniJ. D.. Z pierwszej wersji jego wyjaśnień wynikało bowiem, że przedmiotem umów leasingowych zawartych z(...)i(...)miały być dwie różne sieczkarki, po czym składając wyjaśnienia na rozprawie podał, że celem zawarcia umowy leasingowej na sieczkarnię z(...)było całkowite spłacenie umowy leasingu zawartej z(...).
W tej sytuacji oczywistym jest, że nie można dać wiary wyjaśnieniom oskarżonegoK. M.co do jego twierdzeń o istnieniu dwóch sieczkarniJ. D.6850o podobnych numerach seryjnych, które miały by być przedmiotami odrębnych umów leasingowych z dwoma różnymi firmami leasingowymi. Przeczy temu zebrany materiał dowodowy w sprawie, a w szczególności zeznaniaD. D.wystawiającej fakturę sprzedaży sieczkarni o pomyłkowym wpisaniu zamiast cyfr „03” cyfr „30” oraz zeznaniaG. J., który potwierdził fakt fikcyjnej sprzedaży tej sieczkarniŁ. M.na wyraźną prośbę oskarżonegoK. M.w tym także wyjaśnienia oskarżonegoŁ. M.złożone w toku rozprawy. Podnieść przy tym należy, że fakt pomyłki w numerze na fakturze i potem powielenie błędu na umowie jest także oczywisty z uwagi na rok produkcji przedmiotowej sieczkarni. W tych okolicznościach wyjaśnienia oskarżonego o zezłomowaniu sieczkarni wyleasingowanej od(...)nie mogły być uznane za wiarygodne, w tym także potwierdzają one podaną wyżej tezę co do zmienności wyjaśnień oskarżonego.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadkaG. J., który potwierdził fakt, że na prośbęK. M.w sierpniu 2014 r podpisał umowę-kupna sprzedaży sieczkarniJ. D., z treści której miało wynikać, że on jako jej właściciel sprzedaje ją bratu oskarżonegoŁ. M.. Świadek zeznał przy tym także, że oskarżonyK. M.mówił mu o tym, że umowę tą musi przekazaćR. J., aby załatwić jakąś inną umowę. W świetle zeznań złożonych przez świadkaR. J.oraz wyjaśnień obu oskarżonych okoliczności podane przez świadkaG. J., co do podpisania fikcyjnej umowy nie budzą żadnych wątpliwości.
W związku z powyższym sąd uznał także za wiarygodne zeznania świadkaR. J., z treści których wynikało, że w dniu 27 października 2014 r. zgłosił się do niegoŁ. M., który oświadczył mu, że jest właścicielem sieczkarniJ. D.6850 i chce ją sprzedać. Zapewniając go jednocześnie o tym, że jego bratK. M.ją odkupi. Z zeznań świadka wynikało, żeŁ. M.zapewniał go, że jest właścicielem tej maszyny, dlatego wyraził zgodę na jej zakup i wystawił mu fakturę na kwotę 421 275,00 złotych. NastępnieK. M.podpisał umowę leasingową na tą sieczkarnię zfirmą (...), która z tego tytułu na konto świadka wpłaciła kwotę 430 500,00 złotych.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadkaM. Z.z treści których wynikało, że w dniu 9 maja 2015 r. zakupił odK. M.prasoowijarkęW.za kwotę 80 000 złotych. Z zeznań świadka wynikało, że był on przekonany o tym, że maszyna stanowi własność sprzedającego i nie jest w żaden sposób obciążona, ponieważK. M.zapewniał go, że prasoowijarka jest wolna od wad prawnych.
Sąd nie miał także żadnych wątpliwości co do wiarygodności zeznań świadkaM. N., który jako pracownik firmy windykacyjnejL.działałw związku ze zleceniem(...)w zakresie umów dotyczących sieczkarni i aparatu udojowego. Świadek opisał przebieg postępowania windykacyjnego i okoliczności odebrania od oskarżonegoK. M.maszyn w postaci sieczkarni i aparatu udojowego.Z zeznań świadka wynikało, że oskarżonyK. M.w toku prowadzonego postepowania windykacyjnego nie kwestionował zasadności spłat jednocześnie odmawiał wydania przedmiotów leasingu.
Zeznania świadkówD. H.iB. E. (2)zostały uznane prze sąd jako w pełni wiarygodne i mające pełne potwierdzenie zarównow zeznaniach wyżej wymienionych świadków jak i załączonej do akt dokumentacji w postaci umów leasingu oraz informacji dotyczących wizyt wgospodarstwie rolnym (...). Obaj świadkowie wykonywali swoje służbowe obowiązki związanez niewywiązaniem z zawartych przez oskarżonegoK. M.umów, a w konsekwencji braku jego zgody na wydanie bezprawnie przetrzymywanych maszyni urządzeń rolniczych. Za wiarygodne bo także nie kwestionowane przez strony uzał sąd zeznania świadkówD. D.,K. R.iM. F. (2).
Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że na podstawie zebranych w sprawie dowodów, w tym zwłaszcza zabezpieczonych dokumentów w postaci umów leasingowych, zeznań świadków jednoznacznie wynika, że wszystkie zabezpieczone u oskarżonegoK. M.maszyny i urządzenia rolnicze stanowiły własność firm leasingowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ciągniki rolnicze i inne maszyny rolnicze będące przedmiotem leasingu zgodnie z zawartymi umowami leasingu nie przeszły na własność oskarżonegoK. M.. OskarżonyK. M.po skutecznym wypowiedzeniu umów leasingowych przez leasingodawców i wyraźnym żądaniu ich zwrotu odmówił wykonania tego obowiązku i nie uregulował jakichkolwiek należności z tego tytułu.
Zaznaczyć przy tym należy, że jak ustalono w okresie trwania leasingu bez zgodyi wiedzy leasingodawcy rozporządził przedmiotem leasingu w postaci samobieżnej sieczkarniJ. D.6850 o numerze seryjnym(...)z przystawkąK.typ 345 JD6 numer seryjny 166-(...)
W dniu 9 maja 2015 r. wbrew warunkom umowy leasingowej zawartej w dniu 27 października 2014 r. numer(...)sprzedał prasoowijarkęW.D. (...)numer fabryczny(...)M. Z.za kwotę 80 000 złotych doprowadzając go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie w błąd co do tego, że jest właścicielem wymienionego sprzętu rolniczego. Wymieniony sprzęt został zabezpieczony u pokrzywdzonego i zwróconyS.(...).
Wartość maszyn będąca przedmiotem leasingu została ustalona na podstawie opinii biegłego (k.73-88, 326-360).
Sąd nie dał także wiary wyjaśnieniom oskarżonegoK. M.odnośnie jego woli uregulowania ciążących na mim zobowiązań w związku z podpisanymi przez niego umowami oraz podawanych przez niego okoliczności dotyczących chęci ich uregulowania oraz gotowości do zwrotu leasingowanych maszyn. Również wyjaśnienia dotyczące tych okoliczności zawierały liczne sprzeczności, których oskarżony nie potrafił logicznie wyjaśnić, chociażby kwestia wypowiedzenia umów leasingu i zwrotu leasingowanych maszyn.
W ocenie sądu tak istotne różnice w depozycjach oskarżonegoK. M.czynią jego wyjaśnienia niewiarygodnymi i nie mogącymi stanowić ustaleń faktycznych w zakresie rzeczywistego poinformowania leasingodawców co do spłaty wymaganych należności jak i o gotowości zwrotu przedmiotu leasingu.
W toku postepowania zostały zabezpieczone jako dowody rzeczowe w sprawiei zwrócone pokrzywdzonemuS.(...)maszyny w postaci przyczepy Gigai zgrabiarki Stoll i prasoowijarkiW.D., która została odebrana pokrzywdzonemuM. Z..
W niniejszej sprawie maszyny i urządzenia rolnicze zostały powierzone oskarżonemu na podstawie umów leasingu. Istotą umowy leasingu jest zobowiązanie leasingobiorcy do zapłaty leasingodawcy w uzgodnionych ratach wynagrodzenia pieniężnego, równego co najmniej cenie leasingowanej rzeczy, nie jest to natomiast umowa przenosząca własność. Oskarżony znalazł się w posiadaniu tych rzeczy legalnie (poza umową leasingu podpisaną na sieczkarnięJ. D.z firmą leasingowąS.(...)), ponieważ zostały mu one powierzone przez pokrzywdzonych na podstawie wymienionych wyżej umów leasingu.Z analizy Ogólnych Warunków Umów Leasingu Operacyjnego wynika, że maszynyi urządzenia rolnicze zostały oskarżonemu przekazane z zastrzeżeniem, że w przypadku naruszenia przez niego wynikających z umowy leasingu obowiązków, a w szczególnościw razie opóźnienia w zapłacie części lub całości opłaty leasingowej umowa ulega rozwiązaniu oraz, iż będzie on obowiązany do zwrotu leasingowanych przedmiotów wraz ze wszystkimi dokumentami. Tak więc w przypadku, gdyby oskarżony zaprzestał uiszczania opłat wynikających z umów był zobowiązany do zwrotu leasingowanych maszyn i urządzeń pokrzywdzonym, czego jednak nie uczynił. Z załączonych do akt sprawy dokumentóww postaci zawieranych przez niego umów leasingowych wynika, iż oskarżonyK. M.własnoręcznym podpisem potwierdzał zapoznanie się z treścią podpisywanej przez siebie umowy leasingu, a także Ogólnymi Warunkami Leasingu Operacyjnego. Oskarżony miał zatem pełną świadomość obowiązku zwrotu przedmiotu leasinguw przypadku niewywiązania się z płatności rat leasingowych. Mimo to oskarżony nie zwrócił ich i pomimo podjęcia prób ich odebrania, udaremnił działania firm windykacyjnych w tym zakresie.
Nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z ugruntowanym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, o bycie przestępstwa przywłaszczenia rzeczy decyduje nie tylko samo jej zatrzymanie, a nawet używanie, wbrew woli właściciela, ale cel ostateczny tj. definitywne włączenie rzeczy do majątku sprawcy. Dla bytu przestępstwa przywłaszczenia nie jest wystarczające samo rozporządzenie cudzym mieniem jak własnym, ale musi towarzyszyć wskazany wyżej zamiar włączenia rzeczy do swojego majątku, mogący np. ujawniać się jako chęć powiększenia swojego majątku kosztem pokrzywdzonego (zob. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 listopada 2012 r. II AKa 115/12 LEX nr 1239832).
Oskarżony jako osoba prowadząca duże gospodarstwo rolne, nie miał trudności ze zrozumieniem treści i przedmiotu umowy leasingu. Zatem już z samego faktu składania wniosku o zawarcie umowy leasingu operacyjnego należy wnioskować, iż miał on świadomość na czym taka umowa polega i jakimi warunkami jest obwarowana. Z treści samej umowy jasno wynika, iż terminem płatności rat jest ustalony stosownym harmonogramem. Oskarżony w kontakcie z pracownikami firm leasingowych w początkowej fazie postepowania nie negował faktu ciążących na nim zobowiązań, składając nawet stosowne wnioski o prolongatę spłaty zadłużenia W świetle już podnoszonych wyżej okoliczności, trudno uznać za wiarygodne depozycje oskarżonego o jego przekonaniu, że wywiązał się on ze wszystkich obowiązków wobec firmy leasingowejS.(...). Ta okoliczność w powiązaniu z powyższą konstatacją wskazuje, że zamiarem oskarżonego nie było jedynie nieuprawnione korzystaniez przedmiotów leasingu, ale trwałe włączenie ich do swojego majątku. Oskarżony posiadając świadomość, iż nie jest właścicielem prasoowijarkiW.D., z uwagi na trudną sytuację materialną, na którą sam powoływał się w swoich wyjaśnieniach, sprzedał ją osobie trzeciej, nie mając do tego żadnych podstaw prawnych. W podobny sposób postąpił z sieczkarniąJ. D., ponieważ będąc jej leasingobiorcą, działając wspólnie i w porozumieniu ze swoim bratemŁ. M.za pomocą fikcyjnej umowy sprzedali ją innemu podmiotowi, a następnieK. M.podpisał na ten sam sprzęt kolejną umowę leasingową z inną firmą leasingową działając tym samym na szkodę obu firm leasingowych.
Z powyższego wynika zatem, że oskarżony w sposób świadomy włączył do swojego majątku przedmiotowe maszyny i następnie postępował z nimi jak ze swoją własnością. Oskarżony zatem swoim zachowaniem pozbawił właściciela posiadania i możliwości dysponowania jego mieniem.
Oskarżony działał umyślnie, z zamiarem bezpośrednim ukierunkowanym na cel korzyści majątkowej. W momencie podejmowania przypisanych mu działań przestępnych był osobą posiadającą doświadczenie życiowe, w pełni poczytalną. Nie zachodziła żadna okoliczność wyłączająca bezprawność bądź winę oskarżonego.
Dokonując oceny działania oskarżonegoK. M.na wstępie wypada przypomnieć, że istotą przestępstwa stypizowanego wart. 284 kki to zarówno w jego formie podstawowej (§ 1), jak i kwalifikowanej (§ 2), jest przywłaszczenie rzeczy ruchomej. Owo przywłaszczenie polega zaś na rozporządzeniu rzeczą, która już uprzednio znajdowała się w posiadaniu przywłaszczającego. Z kolei przez posiadanie, o którym mowa, należy rozumieć faktyczne wykonywanie przez sprawcę władztwa nad rzeczą jak właściciel (posiadanie samoistne) lub faktyczne władanie rzeczą jak użytkownik, najemca, dzierżawca lub osoba mająca inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą (posiadanie zależne) (teza 15 i 21 Komentarza do art. 284 kk, Małgorzata Dąbrowska - Kardas, Piotr Kardas, Zakamycze 2006). Innymi więc słowy, posiadanie to realnie istniejący stan faktyczny, który urzeczywistnia się poprzez fizyczne dzierżenie rzeczy przez posiadacza. Taka, a nie inna specyfika omawianego przestępstwa w konsekwencji zaś powoduje, że sąd rozpoznający sprawę, której przedmiotem jest to przestępstwo, w pierwszej kolejności obowiązany jest ustalić, czy oskarżony władał rzeczą w sposób rzeczywisty, to znaczy, czy faktycznie wykonywał nad nią swoje władztwo.
Przestępstwo ujęte wart. 284 § 2 kkpolega na przywłaszczeniu przez sprawcę cudzej rzeczy ruchomej, która uprzednio została mu powierzona. Przedmiotem ochrony tego przestępstwa jest zatem własność lub inneprawa rzeczowealbo obligacyjne do rzeczy ruchomej lub prawo majątkowe. Przywłaszczenie polega nie tyle na nabyciu własności rzeczy przez przywłaszczającego, do którego nie może dojść z uwagi na okoliczności przejęcia rzeczy, lecz na postępowaniu przez przywłaszczającego z rzeczą "jak właściciel", a więc tak, jakby przysługiwało mu odpowiednie prawo do rzeczy. Przywłaszczeniem jest więc bezprawne, z wyłączeniem osoby uprawnionej, rozporządzenie rzeczą ruchomą znajdującą się w posiadaniu sprawcy przez włączenie jej do swego majątku i powiększenie w ten sposób swojego stanu posiadania lub stanu posiadania innej osoby albo wykonywanie w inny sposób w stosunku do rzeczy ruchomej uprawnień właścicielskich, bądź też przeznaczenie jej na cel inny niż przekazanie właścicielowi (por. wyrok SN z 6 stycznia 1978 r., V KR 197/77, OSNPG 1978, nr 6, poz. 64; wyrok SA w Lublinie z 3 grudnia 1998 r., II Aka 176/98, ApelacjaL.1999, nr 2, poz. 11). Samo przywłaszczenie musi zostać przez sprawcę w odpowiedni sposób zamanifestowane na zewnątrz. Owo uzewnętrznienie przywłaszczenia przyjmować musi postać zachowania, uniemożliwiającego osobie, której przysługuje odpowiednie prawo do rzeczy, swobodne nią rozporządzanie. Sprawca dla dokonania tego przestępstwa musi podjąć jedną chociażby czynność w stosunku do rzeczy ruchomej lub prawa majątkowego, która wskazuje, iż traktuje on rzecz lub prawo majątkowego tak jakby był właścicielem. Przestępstwo określone w art. 284 jest przestępstwem materialnym, do dokonania którego ustawa wymaga powstania skutku, w postaci utraty przez właściciela (posiadacza) lub osobę posiadającą inne prawo do rzeczy tej rzeczy w wyniku działania sprawcy lub utraty prawa majątkowego. Przepis art. 284 § 2 chroni szczególny stosunek zaufania, którym został obdarzony sprawca przez właściciela rzeczy. Ochrona tego szczególnego stosunku zaufania oraz naruszenie go przez sprawcę sprzeniewierzenia uzasadnia surowszą odpowiedzialność sprawcy dopuszczającego się tej postaci przywłaszczenia. Powierzenie rzeczy ruchomej polega na przekazaniu władztwa nad rzeczą sprawcy, z zastrzeżeniem jej zwrotu właścicielowi (posiadaczowi) lub osobie posiadającej inne prawo do rzeczy. Powierzenie oznacza więc przeniesienie władztwa nad rzeczą z uprawnionego na sprawcę bez prawa rozporządzania nim jak swoją własnością,z jednoczesnym konkretnym oznaczeniem sposobu jego wykonywania przez osobę, której rzecz jest powierzana.
Mając na uwadze ustalone powyżej okoliczności w ocenie sądu, wina i sprawstwo oskarżonych w odniesieniu do zarzucanych im czynów nie budzi wątpliwości.
Ustalając stan faktyczny w zakresie czynu opisanego w punkcie I. sad uznał oskarżonychK. M.iŁ. M.za winnych popełnienia czynu zart. 286 § 1 kkw zb. zart. 284 § 2 kkw zw. zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 12 kk.
Korzyść majątkowa w rozumieniuart. 286 § 1 k.k.jest niewątpliwie pojęciem szerszym niż Przestępstwo oszustwa, stypizowane wart. 286 § 1 k.k., polega na motywowanym celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie jej w błąd, wyzyskanie błędu lub niezdolności do nienależytego pojmowania przywłaszczenie, zagarnięcie mienia, stanowiące cel działania sprawcy. Dlatego też dla realizacji znamienia działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, sprawca bynajmniej nie musi dążyć do przywłaszczenia mienia stanowiącego przedmiot oszukańczych zabiegów, wystarczy, że zamierza osiągnąć korzyść majątkową wynikającą z niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez osobę czy inny podmiot wprowadzone w błąd. (...)
Celem sprawcy jest skłonienie konkretnej osoby do rozporządzenia mieniemw oparciu o uświadomiony i zarazem nieprawdziwy obraz rzeczywistości. Dla uznania, iż mamy do czynienia z wprowadzeniem w błąd, wystarczające jest każde, jakiekolwiek działanie, które może doprowadzić do powstania błędnego wyobrażenia o rzeczywistości u osoby rozporządzającej mieniem. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż przedmiotem ochrony w ramach przepisuart. 286 § 1 k.k.jest nie tylko świadczenie majątkowe objęte ochroną prawną, ale też każde inne - choćby spełnienie świadczenia przez osobę oszukiwaną naruszało przepis ustawy karnej. Przepisart. 286 § 1 k.k.nie dzieli bowiem oszustw na "lepsze" i "gorsze", a jedynie wskazuje na przesłanki, jakie winny być spełnione, aby można było sprawcy przypisać czyn (vide: wyrok SN z dnia 10.03.2004 r., sygn. II KK 381/03, OSNwSK 2004/1/523, Prok.i Pr.-wkł. 2004/7-8/3).
Korzyścią majątkową, którą oskarżeni uzyskali działając wspólniei w porozumieniu było przywłaszczenie mienia w postaci sieczkarni. Mając na uwadze wysokość szkody – stanowiącej zgodnie z dyspozycjąart. 115 § 5 k.k.mienie znacznej wartości - zachowanie oskarżonych wypełniające znamiona przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart.284 § 2 kknależało zakwalifikować łącznie zart. 294 § 1 k.k.Ponadto sąd uznał, iż czyn popełniony przez oskarżonych znamionują wielokrotne zachowania, które zostały podjęte w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, a zatem stanowią jeden czyn zabroniony w rozumieniuart. 12 k.k.
Ustalając stan faktyczny w zakresie czynu opisanego w punkcie II sąd nie miał również wątpliwości co do sprawstwa i winy oskarżonegoK. M.i uznał go za winnego popełnienia czynu zart. 286 § 1 kkw zb. zart. 284 § 2 kkw zw. zart. 11 kk.
Wprowadzenie w błąd oznacza zachowanie prowadzące do wywołania (powstania)u danej osoby błędu, a więc fałszywego odzwierciedlenia rzeczywistości w świadomości danej osoby. Może zostać ono osiągnięte przez przemilczenie, zaniechanie poinformowaniao faktycznym stanie rzeczy. Wprowadzenie w błąd może następować także za pomocą tzw. faktów konkludentnych, a mianowicie takiego zachowania sprawcy, z którego pokrzywdzony sam ma – według zamiaru sprawcy – wysunąć błędne wnioski.
Wątpliwości co do sprawstwa i winy oskarżonegoK. M.sąd nie miał także co do czynów opisanych wpkt III, w tym przypadku zmieniając jedynie opis czynu, poprzez przyjęcie, że przywłaszczone mienie było znacznej wartości, zgodniez dyspozycjąart. 115 § 5 kki IV uznając go za winnego popełnienia w obu przypadkach czynu zart. 284 § 2 kkw zw. zart. 294 § 1 kk.
Przy wymiarze kary sąd kierował się kryteriami wymienionymi wart. 53 § 1 i 2 k.k., a zatem swoim uznaniem, granicami przewidzianymi przez ustawę i uznał, iż wyważonymi, sprawiedliwymi, a zarazem adekwatnymi do stopnia społecznej szkodliwości będą dla oskarżonych następujące kary:
- za czyn przypisany wpunkcie Ikwalifikowany z 286§ 1 kkw zb,art. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 kkw zw. zart. 12 k.k.w stosunku do oskarżonegoK. M.– kara1 (jednego) roku 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz kara grzywny w wysokości 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę równoważną w kwocie 50 (pięćdziesięciu) złotych.;
- za czyn przypisany wpunkcie IIkwalifikowany zart. 284 2 kkw zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 1 k.k.– kara 1 (jednego) roku pozbawienia wolności oraz kara grzywnyw wysokości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę równoważnąw kwocie 50 (pięćdziesięciu) złotych.;
- wpunkcie IIIkwalifikowany zart. 284 2 kkw zw. z 294§ 1 kk– za czyn przypisany karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę równoważną w kwocie 50 (pięćdziesięciu) złotych.;
- wpunkcie IVkwalifikowany zart. 284 2 kkw zw. z 294§ 1 kk– za czyn przypisany karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę równoważną w kwocie 50 (pięćdziesięciu) złotych.;
- za czyn przypisany wpunkcie Ikwalifikowany z 286§ 1 kkw zb,art. 284 § 2 k.k.w zw.zart. 294 kkw zw. zart. 12 k.k.w stosunku do oskarżonegoŁ. M.– karę1 (jednego) roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 100 (stu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę równoważną w kwocie 50 (pięćdziesięciu) złotych.
Społeczna szkodliwość przypisanych oskarżonym czynów jest znaczna. W zakresie czynu przypisanego w punkcie I działanie oskarżonegoK. M.było wymierzone w podstawowe dobro, jakim jest prawo własności. Oskarżony zdawał sobie sprawę, iż zaprzestanie płatności rat leasingowych będzie wiązało się z koniecznością zwrotu przedmiotu leasingu, a pomimo tego przedmiotu tego w postaci sieczkarni nie zwróciłi działając z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej w znacznych rozmiarach, po namowie do działań przestępczych brataŁ. M.doprowadził do jej sprzedaży,a następnie zawarł na tą samą rzecz kolejną umowę leasingową doprowadzając do niekorzystnego rozporządzenia mieniem pokrzywdzonegoS.(...). Przywołaną znaczną szkodliwość społeczną popełnionych przez oskarżonych czynów, należy zaliczyć do okoliczności obciążających. Do okoliczności łagodzących sąd zaliczył oskarżonym ich dotychczasową niekaralność.
W zakresie popełnionego przez oskarżonegoK. M.przestępstwa oszustwa, przypisanego w punkcie II i przywłaszczenia mienia w znacznych rozmiarach opisane w punktach III I IV, zachowanie oskarżonego naruszało zaufanie podmiotów występujących w obrocie gospodarczym, a także godziło w abstrakcyjne dobro, jakim jest pewność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Zachowania podobne do takich przedsięwziętych przez oskarżonego działań prowadzą do utraty płynności finansowej przez inne firmy i rodzić mogą podobną postawę u innych osób, które widząc łatwo uzyskane w ten sposób środki finansowe, same mogą dopuszczać się identycznych przestępstw. Dlatego istotne jest odpowiednia reakcja karna na tego typu przestępstwa.
Na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.sąd połączył oskarżonemuK. M.kary pozbawienia wolności i kary grzywny orzeczone w pkt. I , II, III i IV. części dyspozytywnej wyroku i wymierzył mu karę łączną 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wymiarze 200 (dwustu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę za równoważną w kwocie 50 (pięćdziesięciu) złotych..Sąd wymierzając karę łączną zastosował zasadę asperacji, mając na uwadzew szczególności związek przedmiotowy popełnionych przestępstw, bacząc również na to, aby wymierzona kara odpowiadała celom zapobiegawczym i wychowawczym kary. W ocenie sądu wymierzona kara łączna jest właściwą reakcją na popełnione przez oskarżonego przestępstwa. Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania zasady pełnej kumulacji bądź absorpcji, albowiem zastosowanie tych dyrektywy wymiaru kary łącznej może być stosowanew sytuacjach wyjątkowych.
Przyjmując pozytywną prognozę kryminologiczną wobec oskarżonegoŁ. M., na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 k.k.warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej względem niego kary pozbawienia na okres 3 (trzech) lat próby.W ocenie sądu brak jest przesłanek, aby przypuszczać, że umieszczenie oskarżonegow zakładzie karnym byłoby konieczne dla potrzeb prewencji indywidualnej i ogólnej. W tym konkretnym przypadku zasadne jest przekonanie, że już samo zagrożenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności będzie dla tego oskarżonego wystarczającą dolegliwością i skutecznie posłuży osiągnięciu jej celów. Podkreślić należy, że kara bezwzględnego pozbawienia wolności stanowi środek ostateczny (ultima ratio), po który można sięgnąć tylko wtedy, gdy żadna z wymienionych kar lub żaden środek karny nie spełni celów kary. Sąd uznał, że mimo skorzystania z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, kara ta osiągnie wszelkie cele, w tym cel wychowawczy, jak i społeczną readaptację oskarżonej i zapobiegnie jej powrotowi do przestępstwa.
W punkcie VIII wyroku sąd, działając na podstawieart. 46 § 1 k.k.nałożył na oskarżonychK. M.iŁ. M.solidarny obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem na rzecz pokrzywdzonegoS.(...)w kwocie 430 500,00 złotych, a w punkcie IX działając na tej samej podstawie orzekł od oskarżonegoK. M.obowiązek naprawienia szkody w kwocie 80 000 złotych na rzeczM. Z..
Wysokość szkody jaką ponieśli pokrzywdzeni została udowodniona. Sąd zasądzając naprawienie szkody na rzeczS.Finanse miał na uwadze fakt, że pokrzywdzony w toku prowadzonego postępowania odzyskał część zabezpieczonych u oskarżonegoK. M.maszyn oraz to, że wyrokiem orzeczono także zwrot na rzecz tego pokrzywdzonego dowodów rzeczowych w postaci ciągników rolniczychmarki N. (...)iN.H.(...).
Sąd zasadził od oskarżonegoK. M.na rzecz oskarżyciela posiłkowegoM. Z.wykazane przez niego poniesione koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3000 złotych.
Sąd zasadził od oskarżonych na podstawieart. 627 k.p.k.iart. 2 ust 1 pkt 3i 5 i art. 3 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnychopłaty na rzecz Skarbu Państwai obciążył ich pozostałymi kosztami postepowania w sprawie ustalając, że ľ z nich ponosi oskarýonyK. M., aĽ. Ů.M..