Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 738/17
Data wyroku: 2017-08-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Paulina Kuźma
Słowa kluczowe: Nienależne świadczenie
Podstawa prawna: art 136 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 13 marca 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II OddziałwŁ.po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 lutego 2017 roku odmówiłZ. B.wypłaty świadczenia niezrealizowanego po zmarłejM. L. (1)(matce wnioskodawcy). W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że ze względu na fakt, że przedłożony akt zgonu ze wskazaną wyłącznie datą znalezienia zwłok nie potwierdza daty śmierci osoby zmarłej, lecz jedynie fakt zgonu i datę znalezienia zwłok, organ rentowy nie może samodzielnie dokonać ustalenia daty śmierci, a tym samym określić okresu, za jaki świadczenie winno zostać wypłacone.(decyzja – k.78 akt ZUS)
W dniu 20 marca 2017 rokuZ. B.złożył odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że zgon jego matki nastąpił w dniu 1 lutego 2017 roku, o czym świadczy fakt, że wnioskodawca był u niej 1 lutego przed godziną 6:00 rano, kiedy przyjechał ponownie po południu po godzinie 17:00 matka już nie żyła, wnioskodawca wezwał lekarza, celem stwierdzenia zgonu, a przybyły lekarz stwierdził, żeM. L. (1)zmarła kilka godzin wcześniej.(odwołanie – k. 2)
Odpowiadając na odwołanie pismem z dnia 10 kwietnia 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.(odpowiedź na odwołanie – k. 3)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Matka wnioskodawcyZ. M.L.na mocy decyzji z dnia 21 kwietnia 1982 roku była uprawniona do wcześniejszej emerytury od dnia 1 stycznia 1982 roku.(decyzja – k. 10 akt ZUS)
M. L. (1)była zameldowana wP.. Prowadziła jednoosobowe gospodarstwo domowe. Była rozwiedziona. Poza wnioskodawcą nie posiadała innych dzieci. Wnioskodawca czasami nocował u matki, kiedy źle się czuła, m.in. w nocy z 31 stycznia 2017 roku na 1 lutego 2017 roku. (przesłuchanie wnioskodawcyZ. B.– e-protokół rozprawy zapis nagrania 00:17:47 - 00:24:57 płyta CD k. 18, odpis skrócony akty małżeństwa – k. 75)
Z. B.jest zameldowany wD..(niesporne)
W dniu 1 lutego 2017 r. wnioskodawca wraz ze swoim znajomymG. W., którego zabierał do pracy, około godziny 6:00 rano przyjechali do jego matki –M. L. (1), celem podania jej leków i przygotowania śniadania.M. L. (1)przywitała się zG. W., który następnie oglądał telewizje w drugim pokoju, podczas kiedy wnioskodawca podawał matce leki i przygotowywał śniadanie. Z domu matki wnioskodawca wraz ze znajomym wyszli ok. godziny 6:40. Tego samego dnia około godziny 17:00 wnioskodawca przyjechał sam do matki i stwierdził jej zgon.Z. B.wyczuwał od niej jeszcze ciepło ciała. Wezwał lekarza, który potwierdził, że zgon nastąpił kilka godzin wcześniej. Wnioskodawca nie zapoznawał się z kartą zgonu. (zeznania świadkaG. W.– e-protokół rozprawy zapis nagrania 00:06:44 - 00:16:10 płyta CD k. 18, przesłuchanie wnioskodawcyZ. B.– e-protokół rozprawy zapis nagrania 00:17:47 - 00:24:57 płyta CD k. 18,)
W odpisie skróconym aktu zgonuM. L. (1)wskazano jako datę znalezienia zwłok 1 luty 2017 roku, godzinę znalezienia zwłok 17:53, miejsce znalezienia zwłokP..(odpis skrócony aktu zgonu – k.76 akt ZUS)
Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia 15 grudnia 2011 r. orzekł rozwiązanie przez rozwód małżeństwa zawartego międzyM. L. (2)iM. L. (1)z domuM..(odpis skrócony akty małżeństwa – k. 75 akt ZUS)
Z. B.jest jedynym dzieckiemM. L. (1). (przesłuchanie wnioskodawcyZ. B.– e-protokół rozprawy zapis nagrania 00:17:47 - 00:24:57 płyta CD k. 18)
W dniu 20 lutego 2017 rokuZ. B., jako jedyny uprawniony, wystąpił z wnioskiem o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po matceM. L. (1)– należnej jej emerytury.(wniosek – k. 73 – 74 akt ZUS)
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dokumenty znajdujące sięw aktach sprawy i aktach rentowych, których nie kwestionowała żadna ze stron postępowania oraz w oparciu o osobowe źródło dowodowe – zeznania świadkaG. W., korespondujące z przesłuchaniem wnioskodawcy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniemart.136 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. 2016, poz. 887 z późn.zm.) w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.
Hipoteza wskazanej normy ma szeroki zakres, obejmując nią wszystkie przypadki niezrealizowania świadczenia w okresie między wystąpieniem z wnioskiem o emeryturę lub rentę a śmiercią uprawnionego, czyli zarówno te, gdy zgon nastąpił w trakcie postępowania o przyznanie świadczenia, jak i te, gdy dotknął on osobę już mającą ustalone decyzją organu rentowego lub wyrokiem sądowym prawo do emerytury (renty).
Zatem niezrealizowane świadczenie emerytalne lub rentowe w rozumieniu zacytowanego przepisu to takie świadczenie, do którego prawo zostało już ustalone lub co najmniej osoba uprawniona wystąpiła o nie jeszcze za życia, ale nie zostało ono jej wypłacone, niezależnie od przyczyn opóźnienia w wypłacie świadczenia. A contrario świadczenie zrealizowane to takie świadczenie, które dotarło do rąk osoby uprawnionej albo zostało przekazane na konto bankowe wskazane przez uprawnionego. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt III AUa 386/13, LEX nr 1428144).
Przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia czyZ. B.przysługuje prawo do wypłaty emeryturyM. L. (1)jako świadczenia niezrealizowanego.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przepis art.95 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1986 roku - Prawo o aktach stanu cywilnego (tj. Dz.U z 2016 roku, poz. 2064) reguluje kwestię elementów aktu zgonu wskazując, że akt zgonu powinien m.in. zawierać datę, godzinę oraz miejsce zgonu albo jeżeli nie są znane - datę, godzinę oraz miejsce znalezienia zwłok.
Przepis tenwymienniezatem traktuje datę wpisaną do aktu zgonu – jest nią albo data faktycznego zgonu albo data znalezienia zwłok.
W przedłożonym do wniosku odpisie skróconym aktu zgonuM. L. (1)wskazano jako datę znalezienia zwłok 1 luty 2017 roku, godzinę znalezienia zwłok 17:53, miejsce znalezienia zwłokP..
Okoliczność ta winna więc, w ocenie Sądu Okręgowego, stanowić dla organu rentowego podstawę przyjęcia daty, do której niezrealizowane świadczenie jest należne.
Niezależnie od powyższego stwierdzenia uznać należy, że data znalezienia zwłokM. L. (1)pokrywa się z datą jej zgonu.
Powyższego ustalenia Sąd dokonał na podstawie przesłuchania wnioskodawcy, który w dniu zgonu matki 1 lutego 2017 roku rano przed pracą był u niej, a po przyjściu z pracy wyczuwał jeszcze pochodzące od jej ciała ciepło, co potwierdza tezę o fakcie jej zgonu dopiero w tym dniu, zaś wezwany lekarz potwierdził, że zgon nastąpił kilka godzin wcześniej. Nadto wskazać należy, że fakt, iżM. L. (1)1 lutego 2017 r. jeszcze żyła potwierdził świadek, który był u niej z wnioskodawcą rano, co potwierdza tezę o fakcie jej zgonu dopiero w tym dniu.
W okolicznościach niniejszej sprawy niesporne jest, że wnioskodawca jest osobąz kręgu uprawnionych do niezrealizowanego świadczenia po zmarłym w rozumieniu przywołanego wcześniej art. 136 ust 1 oraz wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa do niezrealizowanego świadczenia po zmarłej matce w terminie określonym w art. 136 ust. 3 stwierdzić należy, że spełnione zostały przesłanki do przyznania mu prawa do wypłaty emerytury w ramach świadczenia niezrealizowanego.
Mając za uwadze wszystkie przytoczone wyżej okoliczności niniejszej sprawy oraz treść powołanych przepisów, Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.
A.L.