Sąd Okręgowy w Toruniu
VI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VI Gz 216/16
Data wyroku: 2016-12-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jerzy P. Naworski, Joanna Rusińska, Zbigniew Krepski

Sygn. akt VI Gz 216/16

POSTANOWIENIE
Dnia 08 grudnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VI Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący SSO Jerzy P. Naworski (spr.)
Sędziowie: SO Zbigniew Krepski, SO Joanna Rusińska
po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2016 r. w Toruniu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku dłużnika(...) S.A.wG.
o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego
na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 08 września 2016r., sygn. akt V GR 8/16
postanawia
uchylić zaskarżone postanowienie
Jerzy P. Naworski

     Zbigniew Krepski Joanna Rusińska

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy odmówił otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego(...) S.A.wG.i obciążył go kosztami postępowania. Sąd ten ustalił, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą od 2012 r., a obecnie jest niewypłacalny. Jeden z wierzycieli złożył wniosek o ogłoszenie upadłości. Miesięczne koszty prowadzenia działalności wnioskodawcy wynoszą 34.349,00 zł, wymagalne zobowiązania przekraczają 4 mln 300 tyś złotych, a szacunkowa wartość majątku ok. 10 mln złotych.
Sąd pierwszej instancji uznał, że otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego byłoby krzywdzące dla wierzycieli, gdyż brak jest realnych perspektyw na wykonanie układu, a w konsekwencji w oparciu o art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1574 ze zm., dalej jako prawo restrukturyzacyjne) odmówił wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego. Jak podkreślił ten Sąd, stan majątku dłużnika wykazany przez niego we wniosku wskazuje, że w postępowaniu upadłościowym wierzyciele mogą zostać zaspokojeni w stu procentach, a odmowa wszczęcia postępowanie restrukturyzacyjnego powinna nastąpić wtedy, gdy w wyniku postępowania restrukturyzacyjnego wierzyciele zostaną zaspokojeni w mniejszym stopniu niż po likwidacji majątku dłużnika w postępowaniu upadłościowym (k. 12-13, s. 2).
Dłużnik w zażaleniu na to postanowienie zarzucił mu naruszenie art. 2,3,4,6,7,8,12,227,228 i 232 prawa restrukturyzacyjnego i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Skarżący podniósł, że we wniosku wykazał przychód na dzień 31 lipca 2016 r. w wysokości 317.843,70 zł, a sprawozdanie finansowe za 9 miesięcy 2016 r. miesięcy wykazuje przychód na poziomie 438.679,68 zł i dodatni wynik finansowy wysokości 13.692,31 zł do opodatkowania. Zobowiązania dłużnika w kwocie 1.846.873,40 zł nie są wymagalne, a wierzyciele, którym przysługują wierzytelności w tej wysokości poparli wniosek o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego. Suma wierzytelności objętych z mocy prawa układem we wskazanej wysokości stanowi znaczną większość. Ze sprawozdania finansowego na koniec września 2016 r. wynika, że spółka generuje przychody w wysokości zakładanej planem naprawczym. Wszystkie przedstawione argumenty wykluczają twierdzenie o braku realnych pespektyw na wykonanie układu. Skarżący zakwestionował też sprawozdanie tymczasowego nadzorcy sądowego (k. (42-45).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wprawdzie skarżący w zażaleniu wskazał na naruszenie przez Sąd Rejonowy szeregu przepisów prawa restrukturyzacyjnego, ale w istocie rzeczy problem sprowadza się do zarzutu błędnego ustalenia, że skutkiem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego byłoby pokrzywdzenie wierzycieli. Innymi słowy chodzi o ustalenie, czy stan faktyczny sprawy jest objęty hipotezą art. 8 ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego. W związku z tym zarzut naruszenia pozostałych wymienionych wpetitumzażalenia unormowań można pominąć tym bardziej, że skarżący ograniczył się do ich wyszczególnienia bez podania na czym polega ich naruszenie. Nie oznacza to konieczności analizy stanu faktycznego w kontekście, zwłaszcza art. 3 ust. 1 tego prawa.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego, sąd omawia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli skutkiem tego postępowania byłoby pokrzywdzenie wierzycieli. Sąd pierwszej instancji odwołał się w tej materii do sprawozdania tymczasowego nadzorcy sądowego w sprawie VU 181/15 oraz podkreślił, że poza brakiem perspektyw na realne wykonanie układu wierzyciele w wyniku postępowania restrukturyzacyjnego byliby zaspokojeni w mniejszym stopniu niż po likwidacji majątku dłużnika w postępowaniu upadłościowym (k. 33-33, s. 2).
Restrukturyzacja zobowiązań z istoty rzeczy prowadzi do ograniczenia praw wierzycieli. Nie może jednak powodować ich pokrzywdzenia. Z uwzględnieniem dorobku doktryny i judykatury w zakresie tego zwrotu na gruncieart. 527 k.c.należy uznać, że przez pokrzywdzenie wierzycieli należałoby rozumieć niższy poziom zaspokojenia, jakiego wierzyciele mogliby oczekiwać w postępowaniu restrukturyzacyjnym w porównaniu z alternatywnymi drogami prawnymi (zwłaszcza upadłością). Ocena poziomu zaspokojenia (pokrzywdzenia wierzycieli) ma na celu eliminację wniosków zarówno o restrukturyzację, która jest niepotrzebna, jak i taką, która jest nieuzasadniona.
W pierwszym przypadku już w świetle art. 6 prawa restrukturyzacyjnego sąd nie powinien dopuszczać do otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego wobec dłużnika, który jedynie pozoruje zagrożenie niewypłacalnością. Restrukturyzacja ma na celu uniknięcie konieczności ogłoszenia upadłości (art. 3 ust. 1in principioprawa restrukturyzacyjnego), stąd uszczuplenie praw wierzycieli powinno następować zgodnie z zasadą proporcjonalności. Niedopuszczalna jest nadmierna restrukturyzacja, która miałaby przynieść dłużnikowi nieuzasadnione korzyści poprzez np. tak daleko idące umorzenie wierzytelności, że skutkowałoby ono w istocie rzeczy nie restrukturyzacją, lecz oddłużeniem charakterystycznym dla osób fizycznych.
W drugim przypadku odmowa otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego może być uzasadniona tym, że brak realnych szans na przeprowadzenie skutecznej restrukturyzacji. Zasadniczo będzie tu chodziło o okoliczności dotyczące samego dłużnika (nikły majątek), ale konieczne do uwzględnienia są także wpływy zewnętrzne, a zwłaszcza aktualna koniunktura na rynku właściwym. Przepisart. 8 ust. 1prawa restrukturyzacyjnego ma więc pełnić funkcję zapory przed wnioskami spóźnionymi (składanymi już w razie utrwalonej niewypłacalności, tj. w sytuacji istotnego przekroczenia terminu zart. 21 ust. 1 prawa upadłościowego) oraz wnioskami pozorowanymi, składanymi np. w celu uwolnienia się z odpowiedzialności na podstawieart. 21 ust. 3 prawa upadłościowegolubart. 299 k.s.h.
W rozpoznawanej sprawie chodzi o przesądzenie, czy w rachubę wchodzi drugi przypadek, skoro Sąd pierwszej instancji wprost twierdził, że brak jest realnych perspektyw na wykonanie układu.
Z załączonego do wniosku rachunku zysków i strat wynika, że na koniec lipca 2016 r. dłużnik osiągnął przychody netto w wysokości 314.843,70 zł (k. 15), a dołączony do zażalenia rachunek zysków i start wskazuje, że na koniec września 2016 r. wzrosły one do 438.679,68 zł. Sprawozdanie wykazuje też niewielki zysk 13.692,31 zł (k. 46).
Wbrew Sądowia quo, który oparł się o sprawozdanie z czynności tymczasowego nadzorcy sądowego (k. 165 akt V GU181/15), nie wszystkie zobowiązania dłużnika w wysokości 4.397.719,44 zł są wymagalne. Do wniosku dłużnik dołożył spis wierzycieli na koniec lipca 2016 r., objętych układem, z którego wynika, że wierzytelności w wysokości 1.846.873,40 zł nie były wymagalne na dzień składania wniosku (k. 18), a ich część nie jest wymagalna także obecnie, co dotyczy zobowiązań w znacznej wysokości (k. 18). Co istotne wierzyciele ci poparli zgodę na otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego (k. 55-59). Wierzyciel, który złożył wniosek o ogłoszenie upadłości,(...) S.A., jest zabezpieczony rzeczowo.
Przestawione okoliczności podważają ustalenia Sądumeriti, że brak jest realnych perspektyw na wykonanie układu. Wprawdzie zgodzić trzeba się z tezą, że stan majątku dłużnika gwarantuje zaspokojenie wierzycieli w stu procentach, ale argument, ten, sam przez się, nie przesądza o tym, że skutkiem postępowania restrukturyzacyjnego będzie pokrzywdzenie wierzycieli. Nie bez znaczenia jest i to, że, jak ustalił Sąd Rejonowy, dłużnik zajmuje się wynajmem i zarządzaniem nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi, a więc działalnością nie wymagającą zatrudnienia dużej liczby pracowników. Istotna jest również znaczna wartość majątku dłużnika przekraczająca 10 mln złotych, która gwarantuje, zaspokojenie wierzycieli nie tylko w sytuacji upadłości dłużnika.
Przepis art. 3 ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego definiuje postępowanie restrukturyzacyjne jako pierwszoplanowy środek prawny, który ma zapobiec konieczności ogłoszenia upadłości niewypłacalnego dłużnika. Znalazła w nim więc wyraz zasada pierwszeństwa restrukturyzacji nad upadłością. Z tego punktu widzenia unormowanie art. 8 ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego jawi się jako norma wyjątkowa, która winna być stosowana z dużą ostrożnością tak, aby nie podważyć wymienionej zasady.
Wszystkie przedstawione racje potwierdzają zarzut błędnego ustalenia, że stan faktyczny sprawy podpada podart. 8 ust. 1prawa restrukturyzacyjnego. W związku z tym należało na podstawieart. 386 § 1w zw. zart. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.,art. 209 i art. 236 § 2prawa restrukturyzacyjnego uchylić zaskarżone postanowienie.
Jerzy P. Naworski

     Zbigniew Krepski Joanna Rusińska

Skarga kasacyjna nie służy
(...)
(...)
(...)
(...)
(...)