Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 200/17
Data wyroku: 2017-06-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Podwójniak, Barbara Bojakowska, Robert Pabin
Słowa kluczowe: Nienależne świadczenie
Podstawa prawna: art. 410 kc

Sygn. akt I Ca 200/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 czerwca 2017 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSO Barbara Bojakowska
Sędziowie SSO Iwona Podwójniak
SSR del. Robert Pabin
Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 roku w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z powództwaR. H. (1)
przeciwkoA. H. (1),M.H.iA. H. (2)
o zapłate
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Sieradzu
z dnia 27 stycznia 2017 roku, sygnatura akt I C 846/16

1
oddala apelację;

2
zasądza od powodaR. H. (1)solidarnie na rzeczA. H. (1),M. H.iA. H. (2)kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym;

3
przyznaje adwokatE. P.zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 1476 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć ) złotych brutto, którą wypłacić z funduszy Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Sieradzu.

Sygn. akt I Ca 200/17

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 stycznia 2017 roku wydanym w sprawie IC 846/16 Sąd Rejonowy w Sieradzu w punkcie 1 oddalił powództwo o zapłatęR. H. (1)przeciwkoA. H. (1),M.H.iA. H. (2). W punkcie 2 orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, zaś w pkt 3 zwolnił go z obowiązku zapłaty kosztów procesu.
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy oparł na ustaleniach faktycznych i dowodach, które Sąd Okręgowy podzielił i przyjął za własne, a których istotne elementy przedstawiają się następująco:
Pozwem złożonym przez pełnomocnika ustanowionego z urzęduR. H. (1)zażądał zasądzenia od pozwanychA. H. (1)iA. H. (2)solidarnie na jego rzecz kwoty 22.998,94 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 5 sierpnia 2013r. do dnia zapłaty oraz takiej samej kwoty w zakresie należności głównej i odsetek solidarnie odM. H.iA. H. (2). Powód zażądał nadto zwrotu kosztów procesu oraz kosztów pomocy prawnej ustanowionej z urzędu według norm przepisanych. PozwanaA. H. (2)to była żona powoda. W czasie trwania wspólności ustawowej nabyła nieodpłatnie akcje pracownicze(...) S.A.w łącznej ilości 2.200 sztuk. Na dzień 14 maja 2008r małżonkowie posiadali 1600 sztuk. Ustalili wówczas, że maj one stanowić zabezpieczenie na przyszłość dla ich córekA.iM.a co za tym idzie nie będą przeznaczane na codzienną konsumpcję. Umowami darowizny z dnia 28 lipca 2008r.A. H. (1)darowała córkom po 600 akcji. Wartość każdej z darowizn wyniosła 30.000 zł. Nieco wcześniej bo w kwietniu 2008r. kobieta zbyła 400 akacji a uzyskane środki przelała na rachunek bankowy jednej z córek. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008r. w sprawie III Rc 130/18 Sąd Rejonowy w Sieradzu ustanowił pomiędzyA. H. (2)aR. H. (1), rozdzielność majątkową. Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2009r. w sprawie III Rc 83/09 Sąd Rejonowy w Sieradzu zasądził od powoda na rzecz każdą z małoletnich córek po 400 zł alimentów miesięcznych, płatnych do 10-tego dnia każdego miesiąca. W toku postępowania, powód argumentował że posiada wspólnie z żoną akcje(...) S.A.z których korzysta tylko żona, a jego wolą jest by jego udziały traktowała jako alimenty. Postanowieniem z 13 marca 2013r Sąd Rejonowy w Sieradzu dokonał podziału majątku wspólnego stron, zasądzając odA. H. (2)na rzeczR. H. (1)dopłatę w wysokości 45.997,88zł. W dniu(...) córkipowoda reprezentowane przez matkę wszczęły przeciwko ojcu egzekucję zaległych alimentów, kierując ją do wierzytelnościR. H.o dopłatę od żony, oraz innych ruchomości i praw majatkowych. Egzekucja prowadzona przezA. J.Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Sieradzu w sprawie Kmp 26/12 zakończyła się wyegzekwowaniem od powoda łącznej kwoty 46.897,88 zł z czego 40.548,46 zł przekazano wierzycielkom.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że żądanieR. H.zasądzenia od żony i córek zwrotu równowartości kwoty wyegzekwowanej od niego w toku postępowania egzekucyjnego z wierzytelności jaka przysługiwała mu względemA. H. (2)(45.997,98 zł) nie znajduje żadnych podstaw prawnych. W ocenie Sądu Rejonowego nie sposób zaakceptować koncepcji powoda o możliwości zwolnienia się z obowiązku alimentacyjnego, poprzez wydanie dyspozycjiA. H. (2)by przypadającą na niego część akcji(...) S.A.spieniężyć a uzyskaną kwotę przeznaczyć na alimenty, co czyniłoby egzekucję alimentów bezpodstawną i stanowiącą źródło nienależnego świadczenia. Zdaniem Sądu Rejonowego powód nie udowodnił tego by przed wszczęciem egzekucji zasądzone alimenty uiścił w całości lub w części. Z tych względów ich egzekucja była usprawiedliwiona a uzyskane w jej toku świadczenia w tym z kwota 45.997,88zł z wierzytelności przysługującej wobecA. H. (2), nie były świadczeniami nienależnym (art. 410 K.c.). Roszczeń powoda kierowanych do żony nie sposób oceniać w świetleart. 471 K.c.albowiem z ustaleń Sądu Rejonowego wynika, że pomiędzy w/w osobami nie doszło do zawarcia jakiejkolwiek umowy.
O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął zgodnie z dyspozycjąart. 102 K.p.c., nie obciążając strony przegranej kosztami procesu.
Powyższy wyrok Sądu Rejonowego apelacją zaskarżył pełnomocnik pozwanego zarzucając mu:
1/ naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.art. 233 § 1  k.p.c.poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i wyprowadzenie nielogicznych wniosków skutkujących uznaniem, że powód nie realizował obowiązku alimentacyjnego wobec córek oraz, że nie musiały one liczyć się z obowiązkiem zwrotu wyegzekwowanych kwot, podczas gdy materiał dowodowy wskazuje na to, że powód spełniał orzeczony obowiązek alimentacyjny i wszczęcie wobec niego egzekucji w dniu 27 lutego 2009r. było niezasadne oraz doprowadziło do podwójnego zaspokojenia się pozwanych;
2/ naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanieart. 471 K.c.w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie zasadnym było zastosowanieart. 415 K.c.i przyjęcie że pozwane umyślnie wyrządziły powodowi szkodę poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego;
3/ naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanieart. 5 K.c.w sytuacji gdy w okolicznościach sprawy zastosowanie tegoż przepisu do pozwanych nie znajduje podstaw prawnych i faktycznych.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik powoda wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i obciążenie pozwanych kosztami postępowania, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji,
- zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów postępowania za II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego z urzędu według norm przepisanych.
Na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017r. pełnomocnik pozwanych wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji poczynił bowiem w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne oraz dokonał właściwych rozważań prawnych, które Sąd odwoławczy przyjmuje je za własne i podziela wyprowadzone na ich podstawie wnioski.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów apelacyjnych należy w pierwszej kolejności uznać za chybiony zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów postępowania tj.art. 233 § 1 k.p.c.Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia tego przepisu wymaga wykazania, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Wyrażenie przez stronę odmiennego poglądu co do oceny poszczególnych dowodów jest prawem strony, jednakże możliwość przedstawienia innej wersji stanu faktycznego, nie świadczy jeszcze o nadużyciu swobodnej oceny dowodów. Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. To, że dokonane przez Sąd ustalenia doprowadziły do wniosków innych niż proponowane przez skarżącego, nie jest zatem przesłanką wystarczającą do skutecznego wzruszenia orzeczenia. Podsumowując, Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego zarówno z pod względem wiarygodności dowodów osobowych oraz dowodów z dokumentów.
Wbrew zarzutom apelującego Sąd Rejonowy dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego nie dopuścił się naruszeniaart. 471 K.c.,art. 415 K.c.orazart. 5 K.c.Uzupełniając trafne w tej mierze wywody Sądu pierwszej instancji należy podkreślić, że kluczową dla sprawy kwestią pozostaje to, że w sprawie III Rc 83/09 Sąd Rejonowy w Sieradzu, dysponując wiedzą o sposobie w jakiR. H.zamierzał zadysponować przypadającą mu częścią akcji(...) S.A.ostatecznie zasądził od niego na rzecz obu córek alimenty w kwocie po 400 zł. Powstały w ten sposób tytuł egzekucyjny stanowił nowe i samoistne źródło zobowiązania pieniężnego powoda, które powinno zostać wykonane zgodnie zart. 353 § 1 kcw zw. zart. 354 § 1 kc.Jak wynika z powołanych przepisów zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia a dłużnik powinien świadczenie spełnić, zgodnie z treścią zobowiązania. Wynikające z wyroku zobowiązanieR. H.polegało na spełnieniu określonego w umowie pożyczki świadczenia pieniężnego. W braku odmiennej woli stron, jedynie uczynienie przez pozwanego zadość temu obowiązkowi, mogło być ocenione jako wykonanie zobowiązania. Co oczywiste w świetleart. 101 § 3 k.r.o.A. H. (2)nie mogła skutecznie, bez zgody Sądu Rodzinnego, zmienić treści zobowiązania i przyjąć od powoda w imieniu córek innego świadczenia w miejsce świadczenia pieniężnego lub też całkowicie bądź częściowo zwolnić go z obowiązku świadczenia. Na podkreślenie zasługuje przy tym fakt, że od 28 lipca 2008r. powód nie dysponował już akcjami(...) S.A.Tego bowiem dnia w wyniku ważnej i skutecznej darowizny dokonanej przez żonę, właścicielkami akcji stały się córki powoda. Ze względów opisanych powyżej,A. H. (2)nie mogła skutecznie, bez zgody Sądu Rodzinnego, zmienić treści przysługującej córkom wierzytelności i przekazać im od ojca tytułem alimentów - akcji(...) S.A.Na powodzie spoczywał obowiązek dostarczania córkom środków utrzymania a nie transferowania na ich rzecz składników majątku dorobkowego. Z powyższych względów działania pozwanych polegające na skierowaniu wyroku ze sprawy III Rc 83/09 do egzekucji komorniczej są zgodne z prawem i jako takie nie mogą rodzić odpowiedzialności w świetle art. 471K.c. bądźart. 415 K.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 Kpcuznając, że powód który przegrał spór wywołany wniesieniem środka odwoławczego zobowiązany jest do zwrotu pozwanemu kosztów procesu za II Instancję według norm przepisanych.