Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim
VII Wydział Karny
Sygnatura akt: VII K 808/16
Data wyroku: 2017-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Oleśko
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
Podstawa prawna: art. 178a§1 kk

Sygn. akt VII K 808/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 września 2017 roku
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. VII Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SR Marcin Oleśko
Protokolant: sekr. sądowy Anna Krawczyńska
po rozpoznaniu w dniu 18 września 2017 roku
sprawyG. S.,s.Z.iB. z d. S.,ur. (...)wP.
oskarżonego to, że:
w dniu 8 sierpnia 2016 r. około godziny 19.40 na drodze publicznej prowadzącej z miejscowościS.do miejscowościC.pow.(...)prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny samochód osobowy markiO. (...)onr rej. (...)znajdując się w stanie nietrzeźwości prowadzącym do stężenia: I badanie o godz. 20.16- 0,67 mg/l, II badanie o godz. 20.47 – 0,63 mg/l, III badanie o godz. 21.16 – 0,62 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu czym umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym przy czym w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu miał ograniczoną w stopniu znacznym zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem

tj. o czyn zart. 178a § 1 kkw zw. zart. 31 § 2 kk

1
oskarżonegoG. S.uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 178a § 1 kkw zw. zart. 31 § 2 kki za to na podstawieart. 178a § 1 kkw zw. zart. 31 § 2 kkw zw. zart. 60 § 7 kkodstępuje od wymierzenia kary;

2
na podstawieart. 42 § 2 kkw zw. zart. 60 § 7 kkorzeka wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 3 (trzech) lat;

3
na podstawieart. 43a § 1 kkw zw. zart. 60 § 7 kkorzeka od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 300 (trzysta) złotych;

4
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokataM. S.kwotę 516,60 (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) złotych tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej oskarżonemu przez obrońcę wyznaczonego z urzędu;

5
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, przy czym wydatki przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt VII K 808/16

UZASADNIENIE
W dniu 25 września 2017 roku Prokurator Rejonowy wP.wystąpił z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawieart. 423 § 1a kpkiart. 424 § 3 kpkograniczy zakres uzasadnienia tylko do tej części wyroku.
Oskarżony prowadząc w ruchu lądowym, w dniu 8 sierpnia 2016 r. około godziny 19.40 na drodze publicznej prowadzącej z miejscowościS.do miejscowościC.pow.(...), pojazd mechaniczny samochód osobowy markiO. (...)onr rej. (...), znajdując się w stanie nietrzeźwości, prowadzącym do stężenia: I badanie o godz. 20.16- 0,67 mg/l, II badanie o godz. 20.47 – 0,63 mg/l, III badanie o godz. 21.16 – 0,62 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, umyślnie naruszając zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, swoim zachowaniem wypełnił dyspozycjęart. 178a § 1 kk.
Ponadto mając na uwadze treść opinii dwóch biegłych psychiatrów Sąd przyjął, iż czynu tego dopuścił się w stanie znacznego ograniczenia poczytalności, tj. w warunkach opisanych w treściart. 31 § 2 kk.
Sąd uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, ponieważ nie zachodzi żadna okoliczność wyłączająca winę w rozumieniuKodeksu Karnego. Oskarżony nie dał posłuchu normie prawnej, mimo iż miał taką możliwość. Oskarżony jest osobą zdatną do zawinienia, ze względu na wiek, jak i poczytalność. Znajdował się on w normalnej sytuacji motywacyjnej, zatem można było od niego wymagać zachowań zgodnych z prawem, a nie zachowań realizujących znamiona przestępstwa.
Oskarżony wprawdzie, jak to już zostało podniesione, przedmiotowego czynu dopuścił się w stanie znacznego ograniczenia poczytalności, jednak ograniczenie nawet w stopniu znacznym rozpoznania znaczenia czynu wpływa na stopień winy, nie zaś na jej rodzaj. Ustalenie tego ograniczenia oznacza, że na skutek którejś z przesłanek ograniczenia poczytalności sprawca nie pojmuje w należytym stopniu znaczenia swego czynu, lecz jedynie w sensie aksjologicznym, to jest tego, że czyn stanowi naruszenie porządku etycznegoi prawnego. Zakłócenie to dotyczy procesów psychicznych, nie musi jednak wykluczać świadomości sprawcy w zakresie zachodzących związków przyczynowych. Umniejszona poczytalność ma więc wpływ na oznaczenie stopnia winy, a w konsekwencji na wysokość kary.
Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne, analizując i oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie budzi wątpliwości, iż zachowanie oskarżonego stanowi czyn zabroniony o stopniu winy i społecznej szkodliwości wyższym niż znikomy.
Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości Sąd kierował się w szczególności:

-

szczególnym rodzajem dobra naruszonego przez zachowanie oskarżonego jakim jest bezpieczeństwo w komunikacji;

rozmiarami grożącej szkody i wyrządzonej szkody - oskarżony poruszał się po drodze publicznej, w godzinach kiedy ruch jest na zmniejszonym poziomie, jednak pomimo tego spowodował kolizję z innym pojazdem;

sposobem popełnienia czynu – zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu przekraczała dwukrotnie próg trzeźwości opisany w treściart. 115 § 16 kk;

motywacją sprawcy – oskarżony wsiadł w stanie nietrzeźwości do samochodu, tylko dlatego, że chciał pojechać do sklepu;

popełnieniem przestępstwa z zamiarem bezpośrednim.

Sąd uwzględnił na korzyść oskarżonego przede wszystkim jego uprzednią niekaralność. Ponadto oskarżony przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Wyraził również skruchę z powodu swojego zachowania. Na korzyśćG. S.Sąd poczytał też fakt, że dopuścił się przestępstwa w stanie znacznego ograniczenia poczytalności.
Na niekorzyść oskarżonego, Sąd uwzględnił, przede wszystkim, że zdecydował się prowadzić samochód w stanie nietrzeźwości z bardzo błahego powodu. Jako okoliczność obciążającą Sąd wziął pod uwagę, iżG. S.spowodował kolizję drogową.
W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy zaistniały okoliczności uzasadniające skorzystanie z instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary. Rozstrzygnięcie o zastosowaniu lub niezastosowaniu dobrodziejstwa, wynikającego zart. 31 § 2 kk, dotyczy kwestii tylkoi wyłącznie wymiaru kary i jako takie musi uwzględniać ogólne dyrektywy wymiaru kary zawarte wart. 53 kk, czyli również jej cele zapobiegawcze i wychowawcze wobec oskarżonego oraz w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Nadzwyczajne złagodzenie kary jest czymś wyjątkowym. W realiach niniejszej sprawy takie wyjątkowe okoliczności wystąpiły.
Postawa oskarżonego który przyznał się do popełnienia zarzucanego czynui wyraził skruchę, wskazują na istniejący krytycyzm do popełnionego czynu.
Korzystając z instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary Sąd miał ponadto na uwadze treść opinii sądowo – psychiatrycznej dotyczącej oskarżonego.G. S.ma deficyt intelektualny. Jest osobą, która z trudem składa proste słowa. Dłuższych wyrazów nie czyta. Dodaje i odejmuje poprawnie jedynie do 10. Nie zna tabliczki mnożenia. Ukończył szkołę specjalną. Nie ma wyuczonego zawodu.G. S.nie jest chory psychicznie.G. S.jest upośledzony umysłowo. Jego sprawność intelektualna mieści się na pograniczu upośledzenia umysłowego lekkiego i umiarkowanego. Jego rozumienie sytuacji społecznych, norm, konwenansów społecznych jest znacznie ograniczone.G. S.charakteryzuje się emocjonalnością porównywalną do kilkuletniego dziecka (9-10 lat). Skutkuje to u niego znacznymi trudnościami w odraczaniu gratyfikacji potrzeb, obniżonym krytycyzmem, sugestywnością, podatnością na wpływy innych osób. Z racji deficytu intelektualnego opiniowany ma także znaczne trudności w przewidywaniu konsekwencji wprawiania się w stan upojenia alkoholowego.G. S.w czasie popełnienia zarzucanego mu czynu miał ograniczoną w znacznym stopniu zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem z powodu upośledzenia umysłowego. Stopień deficytu intelektualnego u opiniowanego stanowi znaczną przeszkodę w rozumieniu norm społecznych i prawnych oraz w racjonalnej kontroli zachowań przez oskarżonego.W odniesieniu do zarzucanego mu czynu, powierzchownie rozumie zakaz jazdy pod wpływem alkoholu. Z powodu nieumiejętności odraczania gratyfikacji potrzeb, sugestywności, skłonności do ulegania wpływom – ma znaczne trudności, aby powstrzymać się przed zachowaniem, które mu się zarzuca. Stwierdzone u oskarżonego upośledzenie umysłowe stanowi przeszkodę aby odbywał karę pozbawienia wolności. Sytuacja izolacji mogłaby u niego skutkować lękiem i doprowadzić do dekompensacji stanu psychicznego. Jego poczytalność w toku postępowania karnego budzi wątpliwości. W aktualnym stanie psychicznym nie zachodzi wysokie ryzyko popełnienia przez niego czynu zabronionego związanego z jego upośledzeniem umysłowym.
Zgodnie zart. 31 § 2 kkjeżeli w czasie popełnienia przestępstwa zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowana postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.
W realiach niniejszej sprawy Sąd skorzystał z tej instytucji gdyżG. S.w czasie popełnienia zarzucanego mu czynu miał ograniczoną w znacznym stopniu zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem z powodu upośledzenia umysłowego.
Czyn opisany w treściart. 178a § 1 kkzagrożony jest karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Zgodnie natomiast zart. 60 § 7 kkjeżeli czyn zagrożony jest więcej niż jedną z kar wymienionych wart. 32 pkt 1-3 kk, nadzwyczajne złagodzenie kary polega na odstąpieniu od wymierzenia kary i orzeczeniu między innymi środka karnego wymienionego wart. 39 pkt 2-3, 7 i 8 kk.
Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy jedynym właściwym rozstrzygnięciem było skorzystanie z instytucji opisanej wart. 31 § 2 kkw zw. zart. 60 § 7 kk. Oskarżonemu nie można byłoby wymierzyć kary pozbawienia wolności. Orzeczenie kary grzywny już na obecnym etapie wskazuje, że byłoby nieskuteczne, gdyżG. S.utrzymuje się z niewysokiej renty a co za tym idzie już na tą chwilę można stwierdzić, że egzekucja grzywny byłaby nieskuteczna. Co najwyżej grzywnę za oskarżonego uiściłaby jego matka ale to wiązałoby się w konsekwencji w prostej linii z ukaraniemB. S.za czyn którego to nie ona jest sprawcą. Zdaniem Sądu na obecnym etapie można już ustalić, iż także kara ograniczenia wolności w praktyce nie mogłaby być wykonana, gdyż oskarżonemu należałoby znaleźć pracę, której mogłoby sprostać co najwyżej 10 letnie dziecko.
Niezależnie jednak od powyższego orzeczenie kary grzywny albo kary ograniczenia wolności nie osiągnęłoby celu zapobiegawczego i wychowawczego wobec oskarżonego.G. S.pomimo nawet ewentualnego wykonania kary i tak nie zrozumiałby obowiązujących norm społecznych i prawnych. Zdaniem Sądu co najwyżej w bardzo ograniczonym zakresie rozumiałby karę którą odbywa i jej cel. Ponadto w bardzo ograniczonym zakresie rozumiałby sytuację społeczną w której się znalazł. Dlatego teżw ocenie Sądu wymierzanie kary, która nie spełnia swoich celów byłoby niczym nieuzasadnionym swoistym rewanżem społeczeństwa na człowieku, który z racji upośledzenia umysłowego ma bardzo ograniczoną możliwość zrozumienia obowiązujących norm, które trzeba przestrzegać. Ponadto trzeba mieć też na uwadze duże spustoszenie emocjonalne jakie kara wywołałaby uG. S.. Charakteryzuje się on bowiem emocjonalnością porównywalną do dziecka w wieku 9-10 lat. Tym samym na gruncie emocjonalnym, doszłoby do sytuacji takiej jak wymierzenie kary grzywny lub ograniczenia wolności kilkuletniemu dziecku.
Niezależnie jednak od powyższego, w szczególności w kontekście tego, że oskarżony ma bardzo ograniczoną możliwość zrozumienia obowiązujących norm, które trzeba przestrzegać, zdaniem Sądu należyG. S.wyeliminować z możliwości prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, tym bardziej, że z powodu nieumiejętności odraczania gratyfikacji potrzeb, sugestywności, skłonności do ulegania wpływom – ma znaczne trudności, aby powstrzymać się przed zachowaniem, które mu się zarzuca. Dlatego też musi on dostać wyraźny, prosty i czytelny przekaz, iż nie wolno mu prowadzić pojazdów mechanicznych. Taki zakaz jest jedyną dolegliwością, która ma szansę na odniesienie jakiegokolwiek skutku, choć jednocześnie trzeba pamiętać, że bardzo ograniczoną. Przypomnieć bowiem należy, że w odniesieniu do zarzucanego mu czynu, jedynie powierzchownie rozumie (ale jednak rozumie) zakaz jazdy pod wpływem alkoholu. Tym samym można mieć nadzieję, że również zrozumie generalny zakaz jazdy pojazdem mechanicznym. Tym samym celem zapewnienia bezpieczeństwa społeczeństwu, zasadnym jest orzeczenie wobec oskarżonego zakazu prowadzenia pojazdów, tym bardziej, że zgodniezart. 60 § 7 kknadzwyczajne złagodzenie kary polega dodatkowo na orzeczeniu środka karnego wymienionego wart. 39 pkt 2-3, 7-8 kk, Ze wskazanych tutaj środków, mając na uwadze charakter czynu którego dopuścił sięG. S.zasadnym jest orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów oraz świadczenia pieniężnego.
Dlatego też na podstawieart. 42 § 2 kkw zw. zart. 60 § 7 kkSąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, w ruchu lądowym na okres 3 lat. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, jest w stanie nietrzeźwości istnieje obligatoryjność orzeczenia tego środka karnego na okres co najmniej 3 lat. Określając czas trwania tego środka, Sąd kierował się stopniem społecznej szkodliwości czynu oraz stopniem winy sprawcy. Jak to już zostało podniesione stopień społecznej szkodliwości czynu należy ocenić jako wyższym niż znikomy. Natomiast stopień winy był obniżony z uwagi na działanie sprawcy w stanie znacznego ograniczenia poczytalności. Dlatego też w ocenie Sądu nie byłoby adekwatnym do zachowania oskarżonego i okoliczności sprawy orzeczenie tego środka karnego na dłuższy okres. Tym bardziej, iżG. S.nigdy wcześniej nie popełnił przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Zdaniem Sądu czas, na który orzeczono przedmiotowy środek karny spełni swoja rolę w zakresie prewencji szczególnej i ogólnej. Pozwoli na uświadomienie społeczeństwu, iż prowadzenie pojazdów w stanie nietrzeźwości jest nieopłacalne. Zachowanie takie spotyka się z surową oceną organów wymiaru sprawiedliwości.
Jak stanowiart. 43a § 2 kkw razie skazania sprawcy między innymi za przestępstwo określone wart. 178a § 1 kksąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione wart. 39 pkt 7na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5.000 do wysokości 60.000 złotych. Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy trzeba jednak przy orzekaniu świadczenia pieniężnego skorzystać z regulacji wskazanejw treściart. 43a § 1 kk. Zgodnie z powołanym artykułem odstępując od wymierzenia kary, sąd może orzec świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości do 60.000 złotych. Dlatego też Sąd orzekł jak w punkcie 3 wyroku, mając dodatkowo na uwadze niewielkie dochody osiągane przez oskarżonego.