Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 654/16
Data wyroku: 2017-03-02 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Pilarczyk, Janusz Roszewski, Wojciech Vogt

Sygn. akt II Ca 654/16

POSTANOWIENIE
Dnia 2 marca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Wojciech Vogt (spr.)

Sędziowie:

SSO Janusz Roszewski
SSO Małgorzata Pilarczyk

Protokolant:

st. sekr. sąd. Jolanta Bąk

po rozpoznaniu w dniu 02 marca 2017r. w Kaliszu
na rozprawie
sprawy z wnioskuE. Z.iM. Z. (1)
z udziałem(...) Sp. z o.o.z siedzibą wS.,S. Z.
o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o odrzuceniu spadku poM. Z. (2)
na skutek apelacji uczestnika postępowania(...) Sp. z o.o.z siedzibą wS.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Krotoszynie
z dnia 20 września 2016r. sygn. akt I Ns 344/16
p o s t a n a w i a:

1
zmienić zaskarżone postanowienie i oddalić wniosekE. Z.iM. Z. (1)o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku poM. Z. (2),

2
nie obciążać wnioskodawców kosztami postępowania.

SSO Małgorzata Pilarczyk SSO Wojciech Vogt   SSO Janusz Roszewski
II Ca 654/16

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniE. Z.w dniu 17.05.2016 r. wniosła o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku poM. Z. (2)i przyjęcie takiego oświadczenia. Z wnioskiem podobnej treści wystąpiłM. Z. (1). Sprawy te połączone zostały w oparciu oart. 219 kpcdo łącznego prowadzenia rozstrzygnięcia, gdyż są ze sobą w związku i mogły zostać objęte jednym wnioskiem. Sprawa toczyła się z udziałem „(...)Spółkaz o.o. wS., która jest wierzycielem zmarłegoM. Z. (2)i jego synaS. Z..
Sąd Rejonowy w Krotoszyniepostanowieniem z dnia 20 września 2016 r. zatwierdził uchylenie się:

1
E. Z.córkiJ.iM.– żony spadkodawcy

2
M. Z. (1)synaM.iE.- syna spadkodawcy

od skutków prawnych niezłożenia w ustawowym terminie oświadczenia spadkowego po zmarłym w dniu 13 lipca 2013 r. wK., mającym ostatnie miejsce pobytu weW.,M. Z. (2).
Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach:
SpadkodawcaM. Z. (2)zmarł 13.07.2013 r. W tutejszym Sądzie za sygnaturą I Ns 267/16 z wniosku(...) Sp. z o.o.wS., która jest wierzycielem zmarłego, toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Spadkobiercami ustawowymiM. Z. (2)są jego żonaE. Z.i synowieM. Z. (1)iS. Z.. W toku postępowania spadkowego złożyli wniosek o przyjęcie oświadczeń o odrzuceniu spadku mimo upływu przepisanego terminu. Podali, że wcześniej nie wiedzieli o długach pozostawionych przez spadkodawcę. WniosekS. Z.został jednak zwrócony z uwagi na nieusunięcie w terminie braków formalnych.
Przeciwko spadkodawcy w dniu 23.12.2010 r. wydany został przez Sąd Rejonowy w Lublinie XVI Wydział Cywilny nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Powodem była(...)S.wG.. Nakaz ten został zaopatrzony klauzulą wykonalności w dniu 11.02.2011 r. Wierzytelność ta była przedmiotem obrotu i ostatecznie w dniu 29.09.2015 r. nabyła ją „(...)Spółkaz o.o. wS..
Spadkodawca do śmierci mieszkał z żonąE.. Małżonkowie utrzymywali się z jego renty w wysokości 700 zł miesięcznie. SynM.nie mieszkał z rodzicami od 2006/2007 roku ale pomagał rodzicom materialnie i w opiece nad nimi. O długach spadkowych wnioskodawcy dowiedzieli się dopiero przy okazji postępowania spadkowego. Dlatego dopiero teraz chcą złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku i wnieśli o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Sąd ocenił, że wnioskodawcy działali pod wpływem błędu wynikającego z faktu, że nie wiedzieli wcześniej o długach spadkodawcy. Uwzględnił więc wniosek.
Apelacjęod tego rozstrzygnięcia złożył uczestnik postepowania(...) sp. z o.o.wS.. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania przez dowolną ocenę dowodów i naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwa interpretacjęart. 1019 k.c.
Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosków.
Wniosła również o przeprowadzenie dowodu:

1
z nakazu zapłaty,

2
zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z dnia 10.3.2011 r.,

3
postanowienia o umorzeniu egzekucji,

4
pisma z dnia z dnia 12.12.014 r. kierowanego do wnioskodawczyni.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja zasługuje na uwzględnienie.
Rację ma skarżący, że Sąd I instancji przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów przyjmując, że wnioskodawczyni mieszkając ze spadkodawcą i prowadząc z nim wspólne gospodarstwo domowe nie wiedziała o długach męża lub nie mogła się o nich dowiedzieć przy zachowaniu należytej staranności.
W związku z tym Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
SpadkodawcaM. Z. (2)zmarł(...)r. W tutejszym Sądzie za sygnaturą I Ns 267/16 z wniosku(...) Sp. z o.o.wS., która jest wierzycielem zmarłego, toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Spadkobiercami ustawowymiM. Z. (2)są jego żonaE. Z.i synowieM. Z. (1)iS. Z.. W toku postępowania spadkowego złożyli wniosek o przyjęcie oświadczeń o odrzuceniu spadku mimo upływu przepisanego terminu. Podali, że wcześniej nie wiedzieli o długach pozostawionych przez spadkodawcę. WniosekS. Z.został jednak zwrócony z uwagi na nieusunięcie w terminie braków formalnych.
Przeciwko spadkodawcy w dniu 23.12.2010 r. wydany został przez Sąd Rejonowy w Lublinie XVI Wydział Cywilny nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Powodem była(...)S.wG.. Nakaz ten został zaopatrzony klauzulą wykonalności w dniu 11.02.2011 r. Wierzytelność ta była przedmiotem obrotu i ostatecznie w dniu 29.09.2015 r. nabyła ją(...)Spółkaz o.o. wS..
Spadkodawca do śmierci mieszkał z żonąE.. Małżonkowie utrzymywali się z jego renty w wysokości 700 zł miesięcznie. SynM.nie mieszkał z rodzicami od 2006/2007 roku ale pomagał rodzicom materialnie i w opiece nad nimi. O długach spadkowych wnioskodawcy wiedzieli.
Sąd Okręgowy nie dał wiary zeznaniom wnioskodawców , że dowiedzieli się o długu spadkodawcy dopiero przy okazji postępowania spadkowego. Nie działali więc pod wpływem błędu i dlatego ich wniosek o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku nie jest zasadny.
Należy podkreślić, że żona spadkodawcy jak i jego syn byli z sobą w poprawnych relacjach. Żona opiekowała się mężem i utrzymywała się z jego niewielkiej renty.S.wspomagał ojca finansowo i opiekował się nim w chorobie. Doświadczenie życiowe wskazuje, że w takich sytuacjach najbliższe osoby wiedzą o zobowiązaniach kredytowych swoich krewnych.
Tym bardziej, że na adres spadkodawcy przychodziła korespondencja dotycząca tych zobowiązań. Także żona spadkodawcy zastała zawiadomiona o długu męża w dniu 12 grudnia 2014 r.
Dowód:

1
pismo kierowane doE. Z.z dnia 12.12.2014 r.

2
zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 22 marca 2011r.

3
postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji z dnia 15 lipca 2011 r.

Wnioskodawcy więc wiedzieli wcześniej o długu lub mogli się o nim przy zachowaniu należytej staranności dowiedzieć. (por. orzeczenie SN z dnia 22 listopada 2013 r., III CZP 77/13
Mając powyższe na uwadze należało, zgodnie zart. 386 k.p.c., orzec jak w sentencji postanowienia. Sąd nie obciążył wnioskodawców kosztami postępowania z uwagi na ich trudną sytuację majątkowa i życiową.

  Małgorzata Pilarczyk Wojciech Vogt Janusz Roszewski