Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 72/17
Data wyroku: 2017-05-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Filipiak, Gwidon Jaworski, Marcin Schoenborn
Słowa kluczowe: Przestępstwo przeciwko mieniu
Podstawa prawna: art. 286§1 kk w zw. z art. 294§1 kk

Sygn. akt: II AKa 72/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 maja 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Gwidon Jaworski

Sędziowie

SSA Piotr Filipiak (spr.)
SSO del. Marcin Schoenborn

Protokolant

Agnieszka Przewoźnik

przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Katowicach Tomasza Tadli

po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. sprawy

1
Z. A.s.A.iW.,ur. (...)wZ.

oskarżonego zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 12 kk

2
J. L.s.S.iA.,ur. (...)wS.

oskarżonego zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kk

3
T. L.c.J.iJ.,ur. (...)wC.

oskarżonej zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kk
na skutek apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego(...) S.A.i obrońcy oskarżonychJ. L.iT. L.
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 22 lutego 2016 roku
sygn. akt V K 10/05

1
uchyla zaskarżony wyrok w zakresie braku rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o orzeczenie wobec oskarżonegoZ. A.obowiązku naprawienia szkody, złożonego w trybieart. 46§1 kkprzez(...) S.A.z siedzibą wW.obecnie(...) S.A.i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania;

2
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zwalnia oskarżonychT. L.iJ. L.od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.

SSO del. Marcin Schoenborn SSA Gwidon Jaworski  SSA Piotr Filipiak
II AKa 72/17

UZASADNIENIE
sporządzone, stosownie do dyspozycjiart. 457 § 2 kpk, z urzędu w zakresie, w jakim zaskarżony wyrok został uchylony i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 22.02.2016r., sygn.. akt V K 10/15, Sąd Okręgowy w Katowicach uznał oskarżonegoZ. A.za winnego popełnienia występków kwalifikowanych zart. 286 § 1 kkiart. 294 § 1 kk, składających się na ciąg przestępstw w rozumieniuart. 91 § 1 kki za to, na mocyart. 294 § 1 kkprzy zast.art. 91 § 1 kkiart. 33 § 2 kkw brzmieniu obowiązującym przed 01.07.2015r. w zw. zart. 4 § 1 kk, wymierzył mu jedną karę 1 roku pozbawienia wolności oraz jedną karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych (punkt 1 wyroku).
Na mocyart. 46 § 1 kkorzekł wobec oskarżonegoZ. A.środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody na rzecz(...) S.A.wŁ.w całości, poprzez zapłatę kwoty 2.440.000 złotych oraz na rzecz(...) Ltd Sp. z o.o.wW.w całości, poprzez zapłatę kwoty 3.050.000 złotych (punkt 2 wyroku).
Uznał oskarżonegoZ. A.za winnego popełnienia występków kwalifikowanych zart. 271 § 1 i 3 kkw zw. zart. 296 § 2 kkiart. 271 § 1 i 3 kkw zw. zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 296 § 2 kkprzy zast.art. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 kk, składających się na ciąg przestępstw w rozumieniuart. 91 § 1 kki za to, na mocyart. 296 § 2 kkprzy zast.art. 11 § 3 kkiart. 91 § 1 kkiart. 33 § 2 kkw brzmieniu obowiązującym przed 01.07.2015r. w zw. zart. 4 § 1 kk, wymierzył mu jedną karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz jedną karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych (punkt 3 wyroku).
Uznał oskarżonegoZ. A.za winnego popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa zart. 18 § 1 kkw zw. zart. 271 § 1 i 3 kkw zw. zart. 12 kki za to, na mocyart. 271 § 3 kkiart. 33 § 2 kk, wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych (punkt 4 wyroku).
Uznał oskarżonegoZ. A.za winnego popełnienia występków kwalifikowanych zart. 271 § 1 i 3 kkw zw. zart. 12 kki zart. 271 § 1 i 3 kk, składających się na ciąg przestępstw w rozumieniuart. 91 § 1 kki za to, na mocyart. 271 § 3 kkprzy zast.art. 91 § 1 kkiart. 33 § 2 kkw brzmieniu obowiązującym przed 01.07.2015r. w zw. zart. 4 § 1 kk, wymierzył mu jedną karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz jedną karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych (punkt 5 wyroku).
Uznał oskarżonegoZ. A.za winnego popełnienia czynu wyczerpującego znamiona występku zart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkprzy zast.art. 11 § 2 kki za to, na mocyart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkiart. 33 § 2 kk, wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych (punkt 6 wyroku).
Uznał oskarżonegoZ. A.za winnego popełnienia występków kwalifikowanych zart. 271 § 1 i 3 kkiart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkprzy zast.art. 11 § 2 kk, składających się na ciąg przestępstw w rozumieniuart. 91 § 1 kki za to, na mocyart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkprzy zast.art. 91 § 1 kkiart. 33 § 2 kkw brzmieniu obowiązującym przed 01.07.2015r. w zw. zart. 4 § 1 kk, wymierzył mu jedną karę 1 roku pozbawienia wolności oraz jedną karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych (punkt 7 wyroku).
Uznał oskarżonegoZ. A.za winnego popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa zart. 271 § 1 i 3 kkiart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kki za to, na mocyart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkiart. 33 § 2 kkw brzmieniu obowiązującym przed 01.07.2015r. w zw. zart. 4 § 1 kk, wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych (punkt 8 wyroku).
Uznał oskarżonegoZ. A.za winnego popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa zart. 271 § 1 i 3 kkiart. 297 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kki za to, na mocyart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkiart. 33 § 2 kk, wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych (punkt 9 wyroku).
Uznał oskarżonegoZ. A.za winnego popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kki za to, na mocyart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkiart. 33 § 2 kk, wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych (punkt 10 wyroku).
Na mocyart. 91 § 2 kkiart. 86 § 1 i 2 kkw brzmieniu obowiązującym przed 01.07.2015r. w zw. zart. 4 § 1 kk, w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności i grzywny orzeczonych wobec oskarżonegoZ. A., orzekł karę łączną 2 lat pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wysokości 200 stawek dziennych przy przyjęciu, że jedna stawka dzienna wynosi 10 złotych (punkt 11 wyroku).
Na mocyart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 pkt. 1 kkw brzmieniu obowiązującym przed 01.07.2015r. w zw. zart. 4 § 1 kk, wykonanie kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonegoZ. A.warunkowo zawiesił na okres próby 5 lat (punkt 12 wyroku).
Na mocyart. 29 ustawy Prawo o adwokaturzezasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokatA. K.kwotę 10.184,40 złotych oraz na rzecz adwokataB. J.kwotę 9.446,40 złotych, tytułem zwrotu kosztów obrony z urzędu oskarżonegoZ. A.(punkt 36 wyroku).
Na mocyart. 624 § 1 kpkzwolnił oskarżonegoZ. A.od ponoszenia kosztów procesu i obciążył nimi Skarb Państwa (punkt 37 wyroku).
Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego(...) S.A.z siedzibą wW.(poprzednio(...) S.A.oraz(...) S.A.), który zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej środka karnego poprzez niesłuszne niezastosowanie wobec skazanych środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody na niekorzyść(...) S.A., zarzucając mu niesłuszne niezastosowanie środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody na podstawieart. 46 § 1 kk, w sytuacji gdy oskarżyciel posiłkowy wykazał poniesioną szkodę oraz związek przyczynowy pomiędzy popełnionym czynem przez oskarżonych a poniesioną szkodą.
Podnosząc powyższy zarzut pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec skazanych obowiązku naprawienia szkody i zapłatę solidarnie przez oskarżonych, tj.Z. A.,J. L.,T. L.,J. Ś.iP. S., kwoty 5.777.226,31 złotych wraz z ustawowymi odsetkami wskazanymi we wniosku o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody z dnia 20.01.2006r.
Na rozprawie odwoławczej pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, po zwróceniu mu uwagi na fakt, iż wniesiona apelacja została przez Sąd I instancji przyjęta w sposób prawnie skuteczny wyłącznie w takim zakresie, w jakim dotyczy ona oskarżonegoZ. A., zmodyfikował jej wniosek w ten sposób, że wniósł o zasądzenie kwoty 5.777.226,31 złotych wraz z ustawowymi odsetkami wskazanymi we wniosku o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody z dnia 20.01.2006r. od oskarżonegoZ. A..
Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego(...) S.A.okazała się skuteczna o tyle, że wobec podzielenia przez Sąd Odwoławczy co do zasady słuszności podniesionego w niej zarzutu, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie braku rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o orzeczenie wobec oskarżonegoZ. A.obowiązku naprawienia szkody, złożonego w trybieart. 46 § 1 kk, przez(...) S.Ai w tym zakresie przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.
Stwierdzić bowiem trzeba, iż rzeczywiście(...) S.A.z siedzibą wW.(obecnie(...) S.A.), złożyło w dniu 20.01.2006r. wniosek o orzeczenie, w trybieart. 46 § 1 kk, obowiązku naprawienia szkody wobec oskarżonegoZ. A.. Wstępna ocena tego wniosku przeprowadzona pod kątem spełniania wymogów formalnych wskazuje, że został on złożony w sposób prawnie skuteczny, albowiem pochodził od uprawnionego podmiotu (art. 49 § 3 kpk), jak również złożony został z zachowaniem terminu (w szczególności w świetle przepisuart. 49a kpkw brzmieniu obowiązującym w czasie złożenia wniosku). W konsekwencji, wobec dyspozycjiart. 46 § 1 kk, Sąd Okręgowy zobligowany był rzeczony wniosek rozpoznać. Tymczasem brak jakiegokolwiek odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wniosku pochodzącego od wyżej wymienionego oskarżyciela posiłkowego wskazuje na to, że w ogóle nie stanowił on przedmiotu analizy i oceny ze strony Sądu I instancji. W tych warunkach uznać trzeba, że kwestia orzeczenia obowiązku naprawienia szkody w zakresie, w jakim wnosi o to apelujący, nie stanowiła przedmiotu ustaleń Sądu I instancji, a zatem, w tym aspekcie, zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w całości, to natomiast rodzi konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w zakresie braku omawianego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
W świetle okoliczności wskazanych wyżej konieczne stało się wydanie orzeczenia o charakterze kasatoryjnym, albowiem ewentualne rozstrzygnięcie reformatoryjne, o które wnosił apelujący, godziłoby w konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności, ponadto zaś zbadania wymaga, czy aktualnie szkoda, w stosunku do której apelujący domaga się orzeczenia wobec oskarżonegoZ. A.obowiązku jej naprawienia, nie została zaspokojona chociażby w części. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem obowiązek naprawienia szkody przez oskarżonego dotyczy tylko szkody, której nie naprawiono i sąd – orzekając na podstawieart. 46 § 1 kk– musi mieć na względzie rozmiar już naprawionej szkody (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24.08.2016r., V KK 172/16, Lex nr 2122064). Zważywszy natomiast na treść żądania zawartego we wniesionym środku odwoławczym zachodzi także potrzeba rozstrzygnięcia, który z reżimów prawnych winien zostać w przedmiotowej sprawie zastosowany, przy czym w odniesieniu do tej kwestii pomocne może być stanowisko zaprezentowane przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 07.09.2016r., II AKa 203/16, Lex nr 2166428) oraz wyrażone przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 06.10.2016r., II AKa 232/16, Lex nr 2139391).
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
SSA Piotr Filipiak SSA Gwidon Jaworski SSO (del.) Marcin Schoenborn