Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 187/17
Data wyroku: 2017-08-09 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: M. Pawłowska-Radzimierska
Słowa kluczowe: Organ rentowy
Podstawa prawna: art.477^14^§3 kpc

Sygn. akt VIII U 187/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 1 lipca 2010 roku (znak(...)-2003) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wŁ.ponownie ustalił kapitał początkowyS. K.dzień 1 stycznia 1999 roku. Do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy organ rentowy przyjął podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1 stycznia 1989 roku do 31 grudnia 1998 roku. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 81,72% i został pomnożony przez kwotę bazową w wysokości 1.220,89 zł, w związku z czym podstawa wymiaru kapitału początkowego wyniosła 997,71 zł. Przyjęto łącznie 20 lat, 6 miesięcy i 15 dni tj. 246 miesięcy okresów składkowych oraz 10 miesięcy i 2 dni tj. 10 miesięcy okresów nieskładkowych. Wysokość 24% kwoty bazowej wyniosła 293,01 zł. Współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wyniósł 73,22%. Średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach dla osób w wieku 62 lat przyjęto w ilości 209 miesięcy. W związku z powyższym wysokość kapitału początkowego ustalona na dzień 1 stycznia 1999 roku wyniosła 101.619,98 zł.
/decyzja z dnia 1 lipca 2010 roku k. 81 - 82 akt ZUS/
W dniu 17 stycznia 2017 roku odwołanie od powyższej decyzji złożyłS. K.wnosząc o jej zmianę w części dotyczącej kapitału początkowego, poprzez przyjęcie w okresie od 30 grudnia 1978 roku do 31 października 1983 roku 5 -krotności najniższego wynagrodzenia w jgu, od któregoPHU (...)odprowadzał składki do ZUS. Wniósł o przyjęcie do ustalenia wartości kapitału początkowego w ww. okresie następujące podstawy wymiaru składki:

-

za okres od 01.01.1979r. do 31.12.1979r. kwotę 108.000,-zł

za okres od 01.01.1980r. do 31.12.1980r. kwotę 120.000,-zł

za okres od 01.01.198 lr. do 31.12.198 lr. kwotę 144.000,-zł

za okres od 01.01.1982r. do 31.08.1982r. kwotę 132.000,-zł

za okres od 01.09.1982r do 31.12.1982r. kwotę 108.000,-zł

za okres od 01.01.1983r. do 31.10.1983r. kwotę 270.000,-zł

o ile wskaźnik wysokości podstawy będzie wyższy od dotychczas wyliczonego.
W uzasadnieniu odwołania wnioskodawca wyjaśnił, że w 2010 roku otrzymał decyzję z dnia 1 lipca 2010 roku, nie wniósł od niej odwołania ponieważ nie wiedział, że istnieje możliwość zaliczenia do podstawy wyliczenia kapitału początkowego okresu zatrudnienia wPHU (...), gdzie był zatrudniony od 30 grudnia 1978 roku do 31 października 1983 roku. Pod koniec 2016 roku dowiedział się, że jego znajomemu, który w tym czasie również pracował wPHU (...)Sąd Okręgowy w Łodzi, wyrokiem z dnia 12 października 2007 roku sygn. akt VIII U 2062/06, zmienił decyzję ZUS i nakazał zaliczyć do ustalenia wartości kapitału początkowego wyższe podstawy składek. W związku z tym wystąpił do ZUS o ponowne przeliczenie podstawy kapitału początkowego z uwzględnieniem jego okresu zatrudnienia wPHU (...). Z ZUS otrzymał natomiast tylko pismo z odmowną odpowiedzią stwierdzającą, że kapitał początkowy został wyliczony prawidłowo i nie ma podstaw do zmiany decyzji.
/odwołanie wnioskodawczyni z dnia 17 stycznia 2017 roku k. 2-4/
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego odrzucenie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że w dniu 1 lipca 2010 roku organ rentowy wydał decyzję o ponownym ustalenia kapitału początkowego dla wnioskodawcy. W treści decyzji wskazano wysokość obliczonego na dzień 1 stycznia 1999 roku kapitału początkowego oraz wskazano m.in., że za okres zatrudnienia w charakterze ajenta wPHU (...)od 30 grudnia 1978 roku do 31 października 1983 roku nie przyjęto 5-krotnego najniższego wynagrodzenia w j.g.u., od którego płatnik rzekomo odprowadzał składki do ZUS, ponieważ w przedłożonych dokumentach brak jest informacji od jakiej faktycznie podstawy była odprowadzana składka na ubezpieczenia społeczne. Wnioskodawca nie przedłożył zaś ani karty wynagrodzeń, ani wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej. Z przeprowadzonej kontroli u płatnika wynikało zaś, że nie zawsze składki były odprowadzane od 5-krotności najniższego wynagrodzenia w j.g.u. Zakład zwrócił uwagę, że wnioskodawca nie skorzystał z przysługujących środków odwoławczych w terminie określonym wart. 4779§ 1 k.p.c., a zatem decyzja ta stała się prawomocna. Jak wynika bowiem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżoną decyzję wnioskodawca odebrał w dniu 7 lipca 2010 roku, a odwołanie wniesiono dopiero w dniu 15 stycznia 2016 roku. Zakład nadmienił także, że w dniu 23 listopada 2016 roku wnioskodawca złożył wniosek o uwzględnienie wynagrodzenia wPHU (...), do którego załączył ponownie te same dokumenty co przy wniosku o ustalenie wysokości kapitału początkowego z dnia 4 sierpnia 2003 roku. Pismem z dnia 12 grudnia 2016 roku organ rentowy wskazał, że w tym zakresie zajęto stanowisko w decyzji z dnia 1 lipca 2010 roku.
/odpowiedź na odwołanie k. 11 - 11v/.
Na rozprawie w dniu 6 lipca 2017 roku wnioskodawca poparł odwołanie oraz oświadczył, że ponownie zwrócił się do ZUS o przeliczenie kapitału początkowego z tego względu, że dowiedział się, iż osoby, które wykonywały taką samą pracę jak on i w tym samym okresie, miały przyjęte inne kwoty do wyliczenia kapitału początkowego. Wiedział, że ma miesiąc na odwołanie się od decyzji z lipca 2010 roku, ale na tamten moment myślał, że sprawa jest zamknięta i dlatego złożył przedmiotowy wniosek, żeby ZUS wydał decyzję, a on mógł odwołać się do Sądu.
/stanowisko wnioskodawcy e- protokół z dnia 6 lipca 2017 roku 00:00:47 - 00:04:44 oraz 00:08:51 - 00:12:07/
Pełnomocnik ZUS wniósł o odrzucenie odwołania od decyzji z dnia 1 lipca 2010 roku.
/stanowiska organu rentowego e - protokół z dnia 6 lipca 2017 roku 00:04:44 - 00:07:19/

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyS. K.urodził się dniu (...).
/okoliczność bezsporna/
Decyzją z dnia 13 października 2004 roku (znak(...)-2003) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wŁ.ustalił kapitał początkowyS. K.na dzień 1 stycznia 1999 roku. Do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy organ rentowy przyjął podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1 stycznia 1989 roku do 31 grudnia 1998 roku. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 79,29% i został pomnożony przez kwotę bazową w wysokości 1.220,89 zł, w związku z czym podstawa wymiaru kapitału początkowego wyniosła 968,04 zł. Przyjęto łącznie 20 lat, 6 miesięcy i 15 dni tj. 246 miesięcy okresów składkowych oraz 10 miesięcy i 2 dni tj. 10 miesięcy okresów nieskładkowych. Wysokość 24% kwoty bazowej wyniosła 293,01 zł. Współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wyniósł 73,22%. Średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach dla osób w wieku 62 lat przyjęto w ilości 209 miesięcy. W związku z powyższym wysokość kapitału początkowego ustalona na dzień 1 stycznia 1999 roku wyniosła 99.929,17 zł.
/decyzja z dnia 13 października 2004 roku k. 67 akt ZUS/
Do obliczenia wskaźnika podstawy wymiaru kapitału początkowego organ rentowy przyjął następujące dochody stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne wnioskodawczyni uznając je za najkorzystniejsze dla wnioskodawczyni:
- 1989 rok – 0,00 zł;
- 1990 rok – 4.900.000,00 zł;
- 1991 rok – 13.999.967,00 zł;
- 1992 rok – 40.882.800,00 zł;
- 1993 rok – 61.364.100,00 zł;
- 1994 rok – 100.920.500,00 zł;
- 1995 rok – 6.252,36 zł;
- 1996 rok – 12.956,46 zł;
- 1997 rok – 0,00 zł;
- 1998 rok – 13.025,38 zł;
/obliczenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego – k. 71 akt ZUS/
S. K.w dniu 26 kwietnia 2010 roku złożył wniosek o ponowne przeliczenie kapitału początkowego z uwzględnieniem wynagrodzenia z 20 lat, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na okres zatrudnienia na podstawie umowy agencyjnej wPHU (...)w okresie od 30 grudnia 1978 roku do 31 października 1983 roku i przyjęcie 5 - krotność najniższego wynagrodzenia w jednostkach gospodarki uspołecznionej, od którego ww Przedsiębiorstwo odprowadzał składki ZUS.
/wniosek z dnia 26 kwietnia 2010 roku k. 74 akt ZUS/
Decyzją z dnia 1 lipca 2010 roku (znak(...)-2003) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wŁ.ponownie ustalił kapitał początkowyS. K.na dzień 1 stycznia 1999 roku. Do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy organ rentowy przyjął podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1 stycznia 1989 roku do 31 grudnia 1998 roku. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 81,72% i został pomnożony przez kwotę bazową w wysokości 1.220,89 zł, w związku z czym podstawa wymiaru kapitału początkowego wyniosła 997,71 zł. Przyjęto łącznie 20 lat, 6 miesięcy i 15 dni tj. 246 miesięcy okresów składkowych oraz 10 miesięcy i 2 dni tj. 10 miesięcy okresów nieskładkowych. Wysokość 24% kwoty bazowej wyniosła 293,01 zł. Współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego wyniósł 73,22%. Średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach dla osób w wieku 62 lat przyjęto w ilości 209 miesięcy. W związku z powyższym wysokość kapitału początkowego ustalona na dzień 1 stycznia 1999 roku wyniosła 101.619,98 zł.
/decyzja z dnia 1 lipca 2010 roku k. 81 - 82 akt ZUS/
Do obliczenia wskaźnika podstawy wymiaru kapitału początkowego organ rentowy przyjął następujące dochody stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne wnioskodawczyni uznając je za najkorzystniejsze dla wnioskodawczyni:
- 1989 rok – 0,00 zł;
- 1990 rok – 4.900.000,00 zł;
- 1991 rok – 13.999.967,00 zł;
- 1992 rok – 40.882.800,00 zł;
- 1993 rok – 61.364.100,00 zł;
- 1994 rok – 100.920.500,00 zł;
- 1995 rok – 6.252,36 zł;
- 1996 rok – 12.956,46 zł;
- 1997 rok – 1.609,00 zł;
- 1998 rok – 13.025,38 zł;
/obliczenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego – k. 84 akt ZUS/
W dniu 23 listopada 2016 rokuS. K.złożył wniosek o ponowne przeliczenie kapitału początkowego z uwzględnieniem wynagrodzenia z 20 lat, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na okres zatrudnienia na podstawie umowy agencyjnej wPHU (...)w okresie od 30 grudnia 1978 roku do 31 października 1983 roku i przyjęcie 5 - krotności najniższego wynagrodzenia w jednostkach gospodarki uspołecznionej, od którego ww Przedsiębiorstwo odprowadzało składki ZUS. Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że roszczenia innych ajentówPHU (...)wŁ.zostały uwzględnione po skierowaniu sprawy na drogę sądową i otrzymali oni wyliczenia zgodne z obowiązującymi przepisami.
/wniosek z dnia 23 listopada 26 kwietnia 2016 roku k. 86 akt ZUS/
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wŁ.pismem z dnia 12 grudnia 2016 roku poinformował wnioskodawcę, że kapitał początkowy decyzją z dnia 1 lipca 2010 roku został wyliczony prawidłowo.
/pismo z dnia 12 grudnia 2016 roku k. 90 akt ZUS/

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieS. K.okazało się uzasadnione w tym znaczeniu, że wobec jednoznacznego stanowiska skarżącego, prezentowanego zarówno w odwołaniu, jak i podczas rozprawy w dniu 6 lipca 2017 roku, stwierdzić należało, że faktycznie wnioskodawca nie odwołuje się od decyzji z dnia 1 lipca 2010 roku, a pismem z dnia 17 stycznia 2017 roku, zatytułowanym „odwołanie” złożył skargę na bezczynność organu rentowego.
Jak bowiem jasno wskazał, w dniu 23 listopada 2016 roku złożył wniosek o przeliczenie kapitału początkowego. Organ rentowy nie rozpatrzył tego wniosku, nie wydał żadnej decyzji w tym zakresie, a jedynie przesłał skarżącemu pismo z dnia 12 grudnia 2016 roku informujące (jednozdaniowo), że kapitał początkowy decyzją z dnia 1 lipca 2010 roku został prawidłowo wyliczony. W tej sytuacji odwołujący, nie znając innych możliwości, wskazał, że skarży decyzję z dnia 1 lipca 2010 roku. Jednocześnie już w piśmie zatytułowanym odwołanie podniósł powyższe okoliczności.
W związku z powyższym należało uznać, że pismo odwołującego zatytułowane „odwołanie od decyzji ZUS z dnia 1.07.2010r.” de facto jest skargą na bezczynność organu rentowego, który nie rozpoznał formalnie wniosku skarżącego o ponowne ustalenie kapitału początkowego, zawartego wprost w piśmie z dnia 23 listopada 2016 roku.
W przedstawionych okolicznościach Sąd uznał, że w sprawie zastosowanie znajduje uregulowanie zawarte wart. 47714§ 3 k.p.c, zgodnie z którym, jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ rentowy do wydania decyzji w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, lub orzeka co do istoty sprawy.
Pozwany organ rentowy, mimo złożonego przez ubezpieczonego wniosku dotyczącego ponownego ustalenia kapitału początkowego, nie wydał w tym przedmiocie decyzji, a pismo skierowane do ubezpieczonego przez pozwany organ rentowy nie może zostać uznane jako decyzja wydana w wyniku rozpatrzenia złożonego przez odwołującego wniosku.
Sąd Okręgowy w pełni podziela zarówno orzecznictwo, jak i stanowisko literatury, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej wart. 107 § 1 k.p.a.Jednakże, żeby mogły one zostać w ten sposób potraktowane muszą zawierać minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy, podanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nawet zwięzłe uzasadnienie oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji.
Przekładając powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż pismoZakładu (...)I Oddział wŁ.z dnia 12 grudnia 2016 roku ( k 90 akt ZUS), nie tylko nie zawiera nazwy „decyzja”. Pismo to nie wskazuje żadnego rozstrzygnięcia organu rentowego, żadnej podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia, nie zawiera również uzasadnienia. Tym samym, w ocenie Sądu Okręgowego, powoływane, jednozdaniowe pismo, nie może stanowić decyzji tego organu.
W ocenie Sądu Okręgowego nie może budzić żadnych wątpliwości, iż przedmiotowa kwestia sporna tj. wniosek o przeliczenie kapitału początkowego, winna zostać rozstrzygnięta przez ZUS w formie decyzji merytorycznej przeliczającej kapitał początkowy bądź odmawiającej takiego przeliczenia, od której następnie przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
W myślart. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i ich przebiegu, ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych i wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do sądu ubezpieczeń społecznych (art. 83 ust. 2 ustawy). Jest to zasada kontroli wszystkich decyzji organu rentowego w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 83 ust. 1 i 2 ustawy systemowej, odwołania od decyzji organu rentowego rozpoznaje sąd ubezpieczeń społecznych. Zatem również te przepisy wyznaczają sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniuart. 476 § 2 i 3 k.p.c.
Karygodnym, zdaniem Sądu Okręgowego, jest nierozpoznanie wniosku odwołującego w formie decyzji, do wydania której organ rentowy jest zobowiązany w takich sytuacjach, przesyłanie ponowne decyzji sprzed prawie 7 lat, bez żadnego uzasadnienia merytorycznego, a następnie wnoszenie w toku postępowania o odrzucenie odwołania wnioskodawcy, z uwagi na złożenie go po terminie. Jeżeli organ rentowy stoi na stanowisku, że wniosek skarżącego o przeliczenie kapitału początkowego jest niezasadny, winien w tym zakresie wydać konkretną decyzję odmawiającą przeliczenia, jeżeli zaś uzna wniosek za zasadny winien dokonać stosownego przeliczenia.
Wobec powyższego należało zastosować powyższy przepisart. 47714§ 3 k.p.c.i zobowiązać organ rentowy do wydania w terminie 30 dni decyzji zgodnie z wnioskiem ubezpieczonego z dnia 22 listopada 2016 roku o ponowne ustalenie kapitału początkowego.
E.W. - niezaakceptowane