Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 463/17
Data wyroku: 2017-07-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Tyrka
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 477^14^§ 2 kpc

Sygn. aktVIII U 463/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lipca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grzegorz Tyrka

Protokolant:

Igor Ekert

po rozpoznaniu w dniu6 lipca 2017 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawyJ. R.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. R.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia19 stycznia 2017  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeJ. R.prawo do emerytury, poczynając od dnia 1 stycznia 2017 roku.
(-) SSO Grzegorz Tyrka
Sygn. akt VIII U 463/17

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 stycznia 2017r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił ubezpieczonemuJ. R.(R.) prawado emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdyż ubezpieczony nie udowodnił na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganego 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a jedynie 13 lat, 5 miesięcy i 14 dni.
Organ rentowy wskazał, iż do pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił okresu zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 1 sierpnia 1980r. do dnia 31 stycznia 1987r.wPrzedsiębiorstwie (...)Inwestycje Sprzęt wK., gdyż na powyższy okres ubezpieczony nie przedstawił świadectwa pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany i przyznania prawado emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych po uprzednim zaliczeniu do takiej pracy w/w okresu zatrudnienia.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyJ. R.w dniu(...)ukończył 60 lat życia,nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, na dzień 1 stycznia 1999r. udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Wniosek o przyznanie prawa do emerytury ubezpieczony złożył w dniu 12 stycznia 2017r. i został on rozpoznany decyzją zaskarżoną omówioną na wstępie.
Ubezpieczony od dnia 21 czerwca 1978r. do dnia 31 stycznia 2007r. był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.
Przedsiębiorstwo (...)Inwestycje Sprzęt wK.w dniu 31 stycznia 2007r. sporządziło dla ubezpieczonego świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, z którego wynika, iż ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę w warunkach szczególnych na stanowisku mechanika samochodowego od dnia 21 czerwca 1978r. do dnia 31 lipca 1980r. oraz od dnia 1 lutego 1987r. do dnia 31 stycznia 2007r., wymienionym w wykazie A dziale XIV poz.16 pkt 1 wykazu stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983r. w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie(...), na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach.
Te okresy pracy przypadające do dnia 31 grudnia 1998r., po wyłączeniu z nich okresów urlopów dewizowych przypadających na lata 1988 – 1990 organ rentowy zaliczyłdo pracy w warunkach szczególnych.
Przedsiębiorstwo (...)zajmowało się produkcją konstrukcji stalowychi ich montażem. Dysponowało żurawiami, które służyły do montażu tych konstrukcji. Byłyto pojazdy samochodowe i gąsienicowe, a także stacjonarne i szynowe. W latach 1980 – 1987 takich żurawi Przedsiębiorstwo posiadało około 120, a były to żurawieK.,D.,S..
Ubezpieczony od początku zatrudnienia w Przedsiębiorstwie pracował w dziale utrzymania ruchu – dziale remontowym(...), do zadań którego należało usuwanie awarii oraz wykonywanie okresowych przeglądów sprzętu. Pracował na hali, gdzie było sześć kanałów remontowych. Generalnie przez cały okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie, w tym w okresie spornym od dnia 1 sierpnia 1980r. do dnia 31 stycznia 1987r. ubezpieczony faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę mechanika samochodowegow kanałach remontowych. Pracował przy naprawach dźwigów kołowych o udźwigu od 10 ton do 240 ton. Te dźwigi były zamontowane na nadwoziach pojazdów mechanicznych. Ubezpieczony w kanale wykonywał takie czynności jak np. naprawa skrzyni biegów, silników, wymiana olejów, smarowanie, wymiana i naprawy układu napędowego, naprawa hamulców. Pracę wykonywał tylko w kanałach remontowych, bo podwozia można było naprawiać wyłącznie z kanału ze względu na dostęp do poszczególnych podzespołów.
Początkowo w Przedsiębiorstwie ubezpieczony zajmował stanowisko mechanika samochodowego. Aby uzyskać wyższą stawkę zaszeregowania musiał mieć powierzone nowe stanowisko pracy. Stąd w 1979r. ubezpieczony otrzymał wyższą stawkę zaszeregowania i stanowisko montera naprawczego dźwigów kołowych i gąsienicowych, a z dniem 1 sierpnia 1980r. zmieniono mu stanowisko na ślusarza elementów i urządzeń ciśnieniowych i następnie również podniesiono stawkę zaszeregowania. Przez cały ten czas ubezpieczony wykonywał jednak taką samą pracę mechanika samochodowego w kanałach remontowych, w tym samym wydziale(...). Z uwagi na to, że zakład pracy dzielił się, to stworzona została nowa siatka płac i stąd od dnia 1 lutego 1987r. ubezpieczonemu powierzono stanowisko mechanika, przy czym świadczył on dalej dotychczasową pracę
Razem z ubezpieczonym pracowaliR. D.iS. S..
W okresie od dnia 19 stycznia 1988r. do dnia 5 września 1990r. ubezpieczony pracował na budowie eksportowej w NRD jako mechanik i ślusarz. W tym czasienie wykonywał pracy w kanałach remontowych.
W aktach osobowych ubezpieczonego znajdują się między innymi:
- pismo z dnia 8 sierpnia 1980r. o przeszeregowaniu ubezpieczonego pracującegona wydziale(...)z dniem 1 sierpnia 1980r. na stanowisko ślusarza elementów i urządzeń ciśnieniowych i przyznanie kategorii zaszeregowania – IX ze stawką 21 zł/godz. ( wcześniej kategoria VIII i stawka zaszeregowania 18,50 zł/godz. ),
- arkusz egzaminacyjny z 1987r., z którego wynika, iż ubezpieczony wykonuje zawód mechanika przy naprawach dźwigów ciężkich; proponuje się mu stawkę zaszeregowania według kategorii X z dniem 1 luty 1987r.,
- pismo z dnia 31 stycznia 1987r. o przyznaniu ubezpieczonemu z dniem 1 lutego 1987r. kategorii zaszeregowania – X ze stawką 80 zł/godz.. na stanowisku mechanika.
/dowód z: akt ZUS, akt osobowych ubezpieczonego i świadków, zeznań świadkówR. D.,S. S.oraz zeznań ubezpieczonego/.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoJ. R.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 748 ze zm.) – zwanej dalej ustawą – ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
Zgodnie z 184 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy – tj. 1 stycznia 1999r. – osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zgodnie z art. 184 ust. 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z cytowanych norm prawnych wynika, iż odwołujący nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek:
- ukończenia wieku 60 lat,
- legitymowania się okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 1 stycznia 1999r.,
- legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 1 stycznia 1999r.,
- nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego.
W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego dla oceny, czy pracownik pracowałw szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska tylko rodzaj rzeczywiście powierzonej pracy ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2015r. sygn. akt III AUa 168/15 LEX nr 1761793 ).
UbezpieczonyJ. R.wiek emerytalny 60 lat ukończył w dniu1 stycznia 2017r., na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Spornym pozostawało, czy odwołujący na dzień 1 stycznia 1999r. posiada 15 - letni okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Zdaniem Sądu wyniki przeprowadzonego postępowania pozwoliły na stanowcze przyjęcie, że ubezpieczony w okresie spornego zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.od dnia1 sierpnia 1980r. do dnia 31 stycznia 1987r. faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymienioną w stanowiącym załącznikdo rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. wykazie A dziale XIV poz.16,to jest „ pracę w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych (… ) ”.
Ubezpieczony zajmował się wówczas naprawą żurawi i rzeczywiście wykonywał taką samą pracę, co w okresie wcześniejszym od dnia 21 czerwca 1978r. do dnia 31 lipca 1980r. i późniejszym od dnia 1 lutego 1987r., które to okresy organa rentowy zaliczyłdo pracy w warunkach szczególnych. Wprawdzie ubezpieczonemu w okresie spornym powierzono stanowisko ślusarza elementów i urządzeń ciśnieniowych, co wiązało sięz zakwalifikowaniem do wyższej stawki zaszeregowania i podwyższeniem wynagrodzenia, przy czym pracy ślusarza ubezpieczony nigdy nie świadczył, a wykonywał faktycznie dotychczasową pracę mechanika samochodowego w kanałach remontowych, w tym samym wydziale.
Ustalając to Sąd oparł się na zeznaniach świadkówR. D.iS. S., którzy byli współpracownikami ubezpieczonego i stąd niewątpliwie posiadają wiedzę co do rzeczywiście wykonywanej przez niego pracy, korelujących z nimi zeznaniach ubezpieczonego, a także powołanej w sprawie dokumentacji, w tym zawartejw aktach osobowych ubezpieczonego, tu zaś zwłaszcza opisanych wcześniej pismach z dnia 8 sierpnia 1980r. i 31 stycznia 1987r, a także arkuszu egzaminacyjnym z 1987r., które potwierdzają zeznania słuchanych w sprawie świadków i ubezpieczonego.
Bez znaczenia dla rozpoznania sprawy pozostaje fakt, że ubezpieczony nie przedłożył w organie rentowym za okres sporny świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10.03.1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21.09.1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07.12.2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Po zaliczeniu wymienionego uprzednio okresu spornego do pracy w warunkach szczególnych uznanej przez organ rentowy ( po wyłączeniu jednak okresu pracy ubezpieczonego na budowie eksportowej w NRD, gdy z przeprowadzonego postępowania wynika, że ubezpieczony nie wykonywał wówczas pracy w warunkach szczególnych ), ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. posiada wymagany co najmniej 15 – letni okres takiej pracy. Zatem spełnia wszystkie niezbędne przesłanki do przyznania dochodzonego świadczenia.
W konsekwencji powyższego, na podstawie powołanych norm prawnych orazart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 1 stycznia 2017r., to jest od miesiąca zgłoszenia wniosku ( zgodnie z art.129 ust.1 ustawy ), gdy zarazem ubezpieczony z dniem(...)ukończył również wiek emerytalny 60 lat ( art.100 ust.1 ustawy ).
(-) SSO Grzegorz Tyrka