Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 399/17
Data wyroku: 2017-11-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Zalewska-Statuch, Iwona Podwójniak, Barbara Bojakowska
Słowa kluczowe: Ochrona środowiska
Podstawa prawna: art. 139 Ustawy Prawo Ochrony Środowiska

Sygn. akt I Ca 399/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 listopada 2017 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSO Barbara Bojakowska
Sędziowie SSO Elżbieta Zalewska-Statuch
SSO Iwona Podwójniak
Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 roku w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z powództwaA. P.iM. P.
przeciwko Skarbowi Państwa –(...) Zarządowi (...)wB.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku
z dnia 19 lica 2017 roku, sygnatura akt I C 500/17

I
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 w ten sposób, że kwotę 5922 złotych obniż a do kwoty 4722 (cztery tysiące siedemset dwadzieścia dwa) złote;

II
oddala apelację w pozostałej części;

III
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa –(...) Zarządu (...)wB.solidarnie na rzecz powodówA. P.iM. P.1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postepowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I Ca 399/17

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Łasku, zasądził od pozwanego Skarbu Państwa –(...) Zarządu (...)wB.solidarnie na rzecz powodówA. P.iM. P.kwotę 24240,25 zł z odsetkami ustawowymi liczonymi od 12 maja 2012 r. do 31 grudnia 2015 r, a od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłatyz ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz kwotę 5922 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 1 i 2).
Ponadto Sąd Rejonowy nakazał pobrać od Skarbu Państwa -(...) Zarządu (...)na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Łasku kwotę 7204,63 zł tytułem nieopłaconych wydatków.

Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w zakresie zasądzenia odsetek od kwot przyznanych powodom oraz kosztów procesu zostało oparte na następujących ustaleniachi wnioskach, których istotne elementy przedstawiały się następująco:

Powodowie wnieśli w pozwie o zasądzenie od pozwanego kwoty 10100 zł,w tym kwoty 9000 zł tytułem obniżenia wartości nieruchomości i kwoty 1100 zł tytułem kosztów dokonania robót budowlanych w celu rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego solidarnie na ich rzecz z odsetkami ustawowymi od dnia 12 maja 2012 rokudo dnia zapłaty oraz kosztami procesu według norm przepisanych.
W piśmie procesowym złożonym 7 grudnia 2016 roku, pełnomocnik powodów rozszerzył powództwo do kwoty 34340,25 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 12 maja 2012 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty, w kwocie tej mieści się odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości w wysokości 22700 zł i koszt rewitalizacji akustycznej budynku powodów w kwocie 11640,25 zł, odpis którego to pisma został doręczony pozwanemu15 grudnia 2016 roku.
Wyrokiem z 12 grudnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Łasku zasądził od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 34 340,25 zł z odsetkami ustawowymi od dnia12 maja 2012 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i z odsetkami ustawowymi za opóźnienieod dnia 01 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty.
Na skutek apelacji pozwanego Sąd Okręgowy w Sieradzu uchylił wyrokSądu I instancji w zakresie kwoty 24240,25 zł z odsetkami ustawowymi od 12 maja 2012 roku do 31 grudnia 2015 roku, a od 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty z ustawowymi odsetkami za opóźnienie i zniósł postępowanie w tej części.
Pismem z 16 maja 2017 roku pozwany przyznał, że powodom przysługuje należność w kwocie 24241 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie dnia 16 grudnia 2016 rokudo dnia zapłaty.
Na podstawieart. 129 ust. 2 i art. 136 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiskaoraz stanowiska pozwanego, który przyznał, że powodom przysługuje odszkodowaniew kwocie 24241 zł, Sąd zasądził na rzecz powodów wskazaną kwotę.
O odsetkach od zasadzonego roszczenia Sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 i 2 k.c.iart. 455 k.c., zasądzając kwotę żądania głównego z odsetkami liczonymi od dnia wskazanego w pozwie, tj. od dnia 12 maja 2012 roku, ponieważ dzień ten nastąpił po terminie wskazanym przez powodów w pisemnym wezwaniu do zapłaty skierowanym do pozwanego przed wytoczeniem powództwa i dlatego w tym dniu pozwany winien był spełnić świadczenie.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.wskazującże zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych w treści obowiązującej od 27 października 2016 roku, gdyż § 21 przewiduje, że do spraw wszczętychi niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, zaś w tym przypadku sprawa w II i ponownie w I instancji „rozpoczęła" się już po tej dacie.
Apelacjęod powyższego wyroku złożył pozwany, zaskarżając go w zakresie dotyczącym zasądzenia odsetek, zarzucając naruszenie przepisów:
-art. 481 § 1 k.c.w zw. z.art. 363 § 2 k.c.w zw. z art. 129 ust. 2 ustawy - Prawoochrony środowiska, wykładanych w świetleart. 316 § 1 k.p.c., poprzez błędnąwykładnię - polegającą na przyjęciu, że odsetki od pieniężnego świadczenia odszkodowawczego, przewidzianego w art. 129 ust. 2 ustawy - Prawo ochronyśrodowiska należą się od daty wcześniejszej niż data wyrokowania lub datydoręczenia opinii biegłego lub daty skutecznego rozszerzenia powództwa przezstronę powodową.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez orzeczenie,iż powodem przysługuje roszczenie w wysokości 24240,25 zł z ustawowymi odsetkamiza opóźnienie od dnia 16 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty i zasądzenie od powodówna rzecz pozwanego Skarbu Państwa kosztów postępowania apelacyjnego, według norm przypisanych prawem.
Apelujący zaskarżył także rozstrzygnięcie Sądu I instancji zawarte w punkcie 2 wyroku, w przedmiocie kosztów procesu, wskazując na:
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż powodom przysługuje zwrot kosztów zastępstwa za II instancję, podczas, gdy wyrok Sądu I instancji wydanypod sygn. akt I C 660/13 został uchylony i przekazany do ponownego rozpoznania na skutek apelacji pozwanego,
- błędne przyjęcie i zastosowanie stawek wynagrodzeni pełnomocnika procesowego wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 rokuw sprawie opłat za czynności radców prawnych w treści obowiązującej od dnia27 października 2016 roku , podczas gdy postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2013 roku wskutek wskazanych powyżej uchybień rozstrzygnięcie Sądu I instancjiw zakresie kosztów procesu jest błędne co do zasady i niezgodneart. 98 § 1 i 3 k.p.c.
W odpowiedzi na apelację powodowie wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenieod pozwanego na rzecz powodów solidarnie kosztów postępowania apelacyjnego, według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustalenia daty początkowej odsetek od zasądzonego roszczenia, natomiast jest zasadna jedynie w zakresie ustalenia kosztów procesu.
Odnosząc się do skarżonej kwestii zasądzenie odsetek od świadczenia z tytułu odszkodowania od daty wcześniejszej niż data wyrokowania, wskazać trzeba, iż dłużnik odpowiedzialny za wyrównanie szkody pozostaje w opóźnieniu z zapłatą świadczenia bezterminowego jakim jest odszkodowanie za wyrządzoną szkodę na zasadach ogólnych,tj. od dnia wezwania go przez poszkodowanego do spełnienia świadczenia (art. 455 k.c.).Od tego momentu wierzyciel ma zatem prawo żądać odsetek ustawowych za opóźnieniena podstawieart. 481 k.c.Dotyczy to także odszkodowań dochodzonych w oparciu o przepisyart. 129 ust. 2 oraz art. 136 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Wskazać należy, iż obowiązany do wypłaty odszkodowania może pozostawać w tak rozumianym opóźnieniu obowiązku wyrównania szkody, której wysokość jest znanaw dacie wezwania, choćby została ona ustalona dopiero w okresie późniejszym, w tymw wyniku postępowania sądowego. Dłużnik popada w opóźnienie, jeśli nie spełnia świadczenia pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne, także wtedy,gdy kwestionuje istnienie lub wysokość świadczenia.
W niniejszej sprawie pozwany został wezwany do zapłaty odszkodowania pismem doręczonym już w dniu 11 kwietnia 2012 roku. Wierzyciel wyznaczył termin spełnienia świadczenia 14 dni od otrzymania pisma. Dłużnik pozostawał zatem bez wątpieniaw opóźnieniu od dnia wskazanego w pozwie, czyli od dnia 12 maja 2012 roku.
W tych warunkach nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, iż zasądzającodsetki ustawowe od tak ustalonej daty Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszeniaart. 363 § 2 k.c.
Stwierdzić bowiem trzeba, iż pozwany co najmniej od daty doręczenia mu wezwania do zapłaty miał możliwość dokonać we własnym zakresie oszacowania odszkodowaniai jego wypłaty, a nie czekać biernie na rozstrzygnięcie sądu. Zaniechanie tego obowiązku doprowadziło do konieczności wykonania stosownej kalkulacji przy pomocy biegłego sądowego. Skarżący nie przedstawił analizy na ile zaskarżone rozstrzygnięcie opartona wyliczeniu odszkodowania z niekorzyścią dla niego, tj. na ile odszkodowanie byłoby odmienne kwotowo, gdyby zostało wyliczone według cen z innej daty. Przyznanie odsetek ustawowych za okres wskazany w wyroku stanowi rekompensatę za korzystanie przez pozwanego z kapitału. Jeżeli zobowiązany nie płaci odszkodowania w terminie ustalonym zgodnie zart. 455 k.c.uprawniony nie ma możliwości czerpania korzyści z odszkodowania, jakie mu się należy już w tym terminie. Odsetki ustawowe mają przede wszystkim zapewnić swego rodzaju zryczałtowane wynagrodzenie dla wierzyciela za korzystanie ze środków pieniężnych jemu należnych przez dłużnika.
Powyższe nie jest sprzeczne z funkcją odsetek zart. 481 § 1 k.c.i nie przysparza powódkom korzyści finansowych, nieuzasadnionych zakresem zobowiązania pozwanego, określonym w przepisachart. 129 ust. 2 i art. 136 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Wbrew stanowisku apelacji, całkowicie nieuprawnionym jest wiązanie początkowej daty biegu odsetek od zasądzonej na rzecz powodów kwoty z datą 16 grudnia 2017 roku, czyli od otrzymania odpisu pisma rozszerzającego powództwo, gdyż wyrok w niniejszej sprawie nie ma charakteru konstytutywnego. Źródłem szkody dla powodów było wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania, co ograniczyło je w sposobie korzystania z nieruchomości i pogorszyło klimat akustyczny budynku.
Dlatego też, rację miał Sąd Rejonowy zasądzając kwoty odszkodowania na rzecz powodów od dnia 12 maja 2012 roku, gdyż w okolicznościach przedmiotowej sprawy,wymagalność roszczenia należy właśnie ustalić od tej daty.
Rację ma jedynie skarżący, iż orzekając o kosztach procesu, na skutek uchylenia wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, zadaniem Sądu było ustalenie kosztów zastępstwa prawnego w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wniesienia pozwu a nie w dacie uchylenia orzeczenia. Uchylenie sprawy do ponownego rozpoznania oznacza powrót do tej samej instancji, a to oznacza, że brak jest podstaw do udzielenia ochrony poglądowi Sądu Rejonowego uzewnętrznionemu w treści skarżonego rozstrzygnięcia.
W tych warunkach zasadnym było ustalenie wynagrodzenia pełnomocnikóww oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r. 490), a nie w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.) w brzmieniu obowiązujące od dnia 27 października 2016 roku, jak to błędnie uczynił Sąd Rejonowy.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony tylko w ten sposób, że obniżył zasądzoną kwotę 5922 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu do kwoty 4722 zł, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji.
Natomiast dalej idąca apelacja, jako całkowicie bezzasadna, podlegała oddaleniuna mocyart. 385 k.p.c.o czym orzeczono jak w punkcie II sentencji.
O kosztach postępowania apelacyjnego, należnych od pozwanego na rzecz powodów Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 3 wyroku, na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.iart. 391 § 1 k.p.c., tj. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, który pozwany przegrał w instancji odwoławczej w całości.
Wysokość kosztów profesjonalnego zastępstwa prawnego po stronie powodówSąd Odwoławczy ustalił w oparciu o § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.), obowiązującego w dacie wniesienia apelacji.