Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACo 67/17
Data wyroku: 2017-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Tomasz Ślęzak
Słowa kluczowe: Stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego
Podstawa prawna: art. 1214 kpc, art. 788 § 1 kpc

Sygn. akt I ACo 67/17

POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący : SSA Tomasz Ślęzak
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2017 r.
sprawy z wniosku wierzyciela(...) Spółka Jawnaz siedzibą wŁ.
przeciwko dłużnikomA. Ś.iG. Ś.
o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego
p o s t a n a w i a :
oddalić wniosek.
Sygn. akt I ACo 67/17

UZASADNIENIE
Wierzyciel(...)wŁ.wniósł o stwierdzenie wykonalności wyroku Sądu Polubownego z dnia 2 marca 2006 r., sygnatura akt 23/01/06, gdzie jako arbiter orzekał radca prawnyP. B.poprzez nadanie klauzuli wykonalności na swoją rzecz oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wierzyciel wskazał, że nabył wierzytelność stwierdzoną wymienionym wyrokiem w drodze cesji.
DłużnicyA. Ś.iG. Ś.w terminie wynikającym zart. 1213 § 2 k.p.c.nie przedstawili stanowiska w sprawie.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Wyrokiem z dnia 2 marca 2006 roku Sąd Polubowny wB.w osobie radcy prawnegoP. B.zasądził solidarnie od pozwanychA. Ś.iG. Ś.na rzecz powoda(...) sp. z o.o.wB.kwotę 10.030,18 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 10 stycznia 2006 r., a także kwotę 170,80 zł z tytułu kosztów postępowania.
Z akt arbitrażowych o sygn. 23/01/06, a także z informacji uzyskanej w Sądzie Rejonowym wB.wynika, że w dniu 17 maja 2006 r. Sąd Rejonowy wB.nadał klauzulę wykonalności wyrokowi Sądu Polubownego z dnia 2 marca 2006 r., stwierdzając tym samym jego wykonalność zgodnie z ówcześnie obowiązującymart. 1214 § 2 k.p.c.Oznacza to, że w myślart. 1212 k.p.c.wyrok Sądu Polubownego z dnia 2 marca 2006r. został już wprowadzony do polskiego porządku prawnego. Z kolei, z dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę (karta 7-17) wynika, że na skutek przelewu wierzytelności dokonanego w dniu 30 grudnia 2015 r. pomiędzy(...) spółką z ograniczona odpowiedzialnościąz siedzibą wB.(wcześniej działająca pod nazwą:(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) a(...) Spółką jawnąz siedzibą wŁ., wierzytelność stwierdzona wyżej wymienionym wyrokiem Sądu Polubownego z dnia 2 marca 2006 roku przeszła na wnioskodawcę.
Mamy zatem do czynienia z przejściem uprawnień po wydaniu pierwotnemu wierzycielowi tytułu wykonawczego. W takiej sytuacji, jeżeli stwierdzony w tytule egzekucyjnym obowiązek lub uprawnienie przeszły na inną osobę, co do zasady sąd nadaje klauzulę wykonalności przeciwko lub na rzecz tej osoby w warunkach określonych wart. 788 k.p.c.Nie stoi temu na przeszkodzie uprzednie nadanie klauzuli wykonalności na rzecz lub przeciwko stronom wymienionym w tytule egzekucyjnym. Po przejściu uprawnień lub obowiązków stwierdzonych tytułem i nadaniu klauzuli wykonalności na rzecz lub przeciwko nabywcy, powstaje nowy tytuł wykonawczy stanowiący podstawę egzekucji przeciwko lub na rzecz nowych stron wymienionych w klauzuli wykonalności.
Zauważyć jednak należy, że w okolicznościach tej sprawy, w odpowiedzi na wezwanie do niego skierowane, wnioskodawca w piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2017 r. (karta 24 akt), jednoznacznie określił żądanie wskazując, że domaga się stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego z dnia 26 czerwca 2017 r., gdzie jako arbiter orzekał radca prawnyP. B.(sygn. akt 23/01/06). Wnioskodawca zwrócił uwagę, że pomimo przejścia uprawnień po wydaniu takiego wyroku, nie można mu nadać klauzuli na rzecz następcy prawnego w trybieart. 788 k.p.c., bowiem wyrok sądu polubownego wskutek zmiany treściart. 777 § 1 k.p.c.nie posiada już przymiotu tytułu egzekucyjnego.
Istotnie, po wejściu w życieustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 172, poz. 1804) wyroki sądu polubownego oraz ugody przed nim zawarte należały do grupy tytułów egzekucyjnych, gdyż były wymienione wart. 777 § 1 pkt 2 k.p.c.Ustawą z 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw(Dz.U. Nr 233, poz. 1381) przepis ten został skreślony. Takie zakwalifikowanie omawianych aktów pozostawało bowiem w sprzeczności zart. 1212 § 1 k.p.c.W obecnym stanie prawnym zatem, nadający się do wykonania w drodze egzekucji wyrok sądu polubownego lub ugoda przed nim zawarta nie stanowią tytułu egzekucyjnego. Zgodnie zart. 1214 k.p.c., akty te, po stwierdzeniu ich wykonalności przez sąd państwowy, stają się tytułami wykonawczymi. Stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej, które nadają się do wykonania w drodze egzekucji odbywa się poprzez nadanie im klauzuli wykonalności (art. 1214 § 2 k.p.c.). Wydanie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności nie oznacza jednak, że dochodzi do nadania tej klauzuli tytułowi egzekucyjnemu.
Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 września 2016 r., III CZP 40/16 postępowanie o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody zawartej przed tym sądem, w tym także wyroku sądu polubownego wydanego w Polsce lub ugody zawartej przed tym sądem w Polsce, pełni funkcję wykraczającą poza funkcję postępowania klauzulowego, gdyż z jednej strony powoduje, że wyrok ten lub ugoda uzyskują moc prawną na równi z wyrokiem sądu państwowego lub ugody zawartej przed takim sądem (art. 1212 § 1 k.p.c.), a z drugiej strony prowadzi do powstania tytułu wykonawczego z pominięciem "etapu" tytułu egzekucyjnego (art. 1214 § 2zd. drugie w zw. zart. 776zd. drugiek.p.c.).
Należy zatem uznać, że stwierdzenie wykonalności stanowi akt jurysdykcyjny wywołujący podwójny skutek. Czynność ta oznacza przyznanie wyrokowi lub ugodzie skuteczności równej analogicznym aktom wydanym w postępowaniu przed sądem państwowym, poprzedzonej jednak kontrolą sądu czy nie zachodzą przesłanki odmowy uznania albo stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej określone wart. 1214 § 3 k.p.c., a ponadto powoduje powstanie tytułu wykonawczego.
Złożony charakter tej czynności poddaje w wątpliwość ponowne stwierdzenie wykonalności na rzecz osoby trzeciej, na którą wierzyciel przeniósł wierzytelność już po uzyskaniu tytułu wykonawczego. Sprzeczna z wykładnią celowościowąart. 1214 k.p.c.byłaby bowiem ponowna weryfikacja przez sąd powszechny wyroku sądu polubownego w sytuacji, gdy taka ocena została już dokonana, a wyrok został wprowadzony do krajowego porządku prawnego. Przepisy o uznaniu i stwierdzeniu wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej (tytuł VIII) zamieszczone wczęści piątej kodeksu postępowania cywilnegonie zawierają natomiast regulacji, która umożliwiałby uzyskanie klauzuli wykonalności przez cesjonariusza w miejsce zbywcy wierzytelności, który uzyskał już tytuł wykonawczy na swoją rzecz. Brak jest podstaw, aby w rozpatrywanej sytuacji zastosować odpowiednioart. 788 k.p.c., który nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego uzależnia od istnienia tytułu egzekucyjnego, takim zaś w związku z uchyleniemart. 777 § 1 pkt 2 k.p.c., wnioskodawca nie może dysponować do czasu stwierdzenia wykonalności wyroku polubownego w trybieart. 1213 i nast. k.p.c.Dlatego też stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego poprzez nadanie klauzuli wykonalności na korzyść pierwotnego wierzyciela, wyłącza możliwość nadania klauzuli na rzecz osoby trzeciej, na którą wierzyciel wymieniony w tytule wykonawczym przeniósł wierzytelność (art. 509 k.c.).
Z tych względów wniosek o stwierdzenie wykonalności wyroku Sądu Polubownego z dnia 2 marca 2006 r. został oddalony.