Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 33/15
Data wyroku: 2017-03-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Tyrka
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 477^14^2kpc

Sygn. aktVIII U 33/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 marca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grzegorz Tyrka

Protokolant:

Igor Ekert

po rozpoznaniu w dniu30 marca 2017 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawyJ. Ś.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
owysokość świadczenia
na skutek odwołaniaJ. Ś.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia21 listopada 2014 r. oraz 17 czerwca 2015 r.nr(...)
zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, że do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjmuje wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na poziomie 91,42% (dziewięćdziesiąt jeden i czterdzieści dwie setne procenta).
(-) SSO Grzegorz Tyrka
Sygn. akt VIII U 33/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 listopada 2014r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.przeliczył emeryturę ubezpieczonegoJ. Ś.(Ś.) od dnia 1 czerwca 2013r. przyjmując do wyliczenia części emeryturyna podstawieart.53 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, to jest z lat 1972, 1976, 1978 - 1983, 1991 - 1992, 1994 - 1996, 2002 - 2003, 2005, 2008, 2010 - 2012 oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru 57,19%.
Decyzją z dnia 17 czerwca 2015r. organ rentowy przeliczył świadczenie ubezpieczonego od dnia 1 marca 2013r., to jest od daty jego przyznania przyjmującdo wyliczenia części emerytury na podstawie art.53 w/w ustawy przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranychz całego okresu ubezpieczenia, to jest z lat 1972, 1976, 1978 - 1983, 1991 - 1996, 2002 -2003, 2005, 2008, 2011 - 2012 oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru 59,23%.
W odwołaniu sprecyzowanym w piśmie procesowym z dnia 24 lipca 2015r.( k.38 ) i na rozprawie w dniu 10 maja 2016r. ubezpieczony domagał się zmiany w/w decyzji przez przeliczenie świadczenia przy uwzględnieniu wynagrodzeń z lat 1984 – 1992, po uprzednim ich ustaleniu przed Sądem.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ rentowy dodał, iż do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia ubezpieczonego nie uwzględnił wynagrodzenia za lata 1984 – 1992 na podstawie przedłożonych kartotek, ponieważ wykazane w nich składniki nie zostały opisane.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia 20 sierpnia 2014r. organ rentowy wykonując prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 9 lipca 2014r. w sprawie o sygn. akt VIII U 103/14 ustalił ubezpieczonemuJ. Ś.emeryturę od dnia 1 marca 2013r.oraz obliczył jej wysokość na podstawie art.183 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z FUS, to jest emerytura stanowiła 35% emerytury obliczonejna podstawie art.53 w/w ustawy oraz 65% emerytury obliczonej na podstawie art.26 ustawy.
Decyzją zaskarżoną z dnia 21 listopada 2014r. i następnie kolejną decyzją zaskarżoną z dnia 17 czerwca 2015r. organ rentowy przeliczył świadczenie ubezpieczonego ostatecznie przyjmując:

1
do obliczenia wysokości emerytury zgodnie z art.53 ustawy:

- do ustalenia podstawy wymiaru emerytury – przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, to jest z lat 1972, 1976, 1978 - 1983, 1991 -1996, 2002 - 2003, 2005, 2008, 2011 - 2012 oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru 59,23%,
- okresy składkowe w wymiarze 34 lat, 7 miesięcy i 23 dni oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 7 miesięcy i 14 dni,
- emerytura wyniosła 1.567,30 zł

2
do obliczenia wysokości emerytury zgodnie z art.26 ustawy:

- podstawę obliczenia tej emerytury stanowi kwota kapitału początkowegoz uwzględnieniem waloryzacji kapitału początkowego zewidencjonowanego na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury: emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę:
- kwota składki zewidencjonowana na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wyniosła 48.161,72 zł,
- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wyniosła 377.925,03 zł,
- średnie dalsze trwanie życia wynosi 251,90 miesięcy,
- wyliczona kwota emerytury wyniosła 1.691,49 zł.
Ostatecznie wysokość emerytury obliczona na podstawie art.183 ustawy wyniosła 1.648,03 zł, to jest 35% emerytury obliczonej na podstawie art.53 ustawy, czyli 548,56 zł i 65% emerytury obliczonej na podstawie art.26 ustawy, czyli 1.099,47 zł.
Z uwagi na fakt, że wysokość emerytury ustalona w oparciu o art.26 ustawy okazała się wyższa niż emerytura ustalona na podstawie art.183 ustawy, organ rentowy wypłacał emeryturę ustaloną zgodnie z art.26 ustawy.
Ubezpieczony od dnia 9 sierpnia 1977r. do dnia 25 lipca 1994r. był zatrudnionywPrzedsiębiorstwie (...)wK.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku montera instalacji wod. – kan.( świadectwo pracy z dnia 15 września 1994r., akta ZUS ).
Za lata sporne 1984 – 1992 ubezpieczony przedłożył w organie rentowym kartoteki zarobkowe, które organ rentowy zakwestionował z przyczyn wskazanych powyżej.
Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2015r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego do spraw emerytur i rent na okoliczność ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury ubezpieczonego zgodnie z obowiązującymi przepisami i przy uwzględnieniu art.111 pkt 1 ust.3 ustawy, po uprzednim odtworzeniu wysokości zarobków ubezpieczonego z okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)nr 5 wK.za okres od 1984 - 1992, biorąc pod uwagę zapisy znajdujące się w aktach osobowych i płacowych ubezpieczonego z tego Przedsiębiorstwa praz przepisy UZP obowiązujące w okresie zatrudnienia.
Biegły sądowy z zakresu emerytur i rentK. S.w opinii zasadniczej z dnia 12 września 2015r. i w opinii uzupełniającej z dnia 15 stycznia 2016r. ustalił, iż dla obliczenia emerytury ubezpieczonego najkorzystniejsze jest przyjęcie wynagrodzenia z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu zatrudnienia, tj. lat:1976, 1978 -1995, 2002, gdzie wskaźnik podstawy wymiaru świadczenia wynosi 89,64%.
Biegły dokonał wyliczenia wynagrodzenia ubezpieczonego za lata spornego zatrudnienia na podstawie dokumentacji zawartej w aktach sądowych, aktach ZUS, w tymna podstawie kartotek zarobkowych, a także dokumentacji akt osobowych ubezpieczonegoz okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wK.i ustalił,iż wynagrodzenia ubezpieczonego za lata sporne wyniosły: w 1984r. – 210.883 zł, w 1985r. – 266.266 zł, w 1986r. – 302.809 zł, w 1987r. – 370.920 zł, w 1988r. – 698.912 zł, w 1989r. – 2.596.279 zł, w 1990r. – 13.241.277 zł, w 1991r. – 22.791.247 zł i w 1992r. – łącznie 33.319.800 zł.
Zastrzeżenia do opinii złożył organ rentowy podnosząc, iż biegły błędnie za grudzień 1986r. nie uwzględnił zasiłku chorobowego w kwocie 9.000 zł, za marzec 1987r. wykazał kwotę 8.332 zł zamiast 8.352 zł, w grudniu 1988r. przyjął wartość zasiłku chorobowego 7.000 zł zamiast 72.000 zł i za 1989r. dokonując błędnego podsumowania kwot przyjął za cały rok kwotę 2.596.279 zł zamiast 2.603.279 zł. Organ rentowy wniósło przeprowadzenie dodatkowej opinii w zakresie odtworzenia kwot przyjętych do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru.
Uwzględniając ten wniosek Sąd dopuścił dowód z opinii biegłej sądowej z zakresu emerytur, rent i kapitału początkowegoH. P., która w opinii z dnia 27 grudnia 2016r. po uzupełnieniu materiału dowodowego o „ Instrukcję sporządzania informacji będących odpowiednikami dokumentów Rp-7 dla byłych pracownikówPrzedsiębiorstwa (...)wK.z siedzibą:ul. (...),(...)-(...) K.” ustaliła, iż dla obliczenia emerytury ubezpieczonego najkorzystniejsze jest przyjęcie wynagrodzenia z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu zatrudnienia, tj. z lat 1976, 1978 - 1995, 2002, gdzie wskaźnik podstawy wymiaru świadczenia wynosi 91,44%.
Biegła dokonała korekty wynagrodzeń za lata 1980 i 1982 oraz ustaliła,iż wynagrodzenia ubezpieczonego za lata sporne 1984 – 1992 stanowiące podstawę wymiaru składek wyniosły: w 1984r. – 229.918 zł, w 1985r. – 267.788,70 zł, w 1986r. – 311.809 zł, w 1987r. – 381.427 zł, w 1988r. – 771.412 zł, w 1989r. – 2.536.619 zł, w 1990r. – 13.292.052 zł, w 1991r. – 23.248.844 zł, w 1992r. – 34.599.800 zł.
Odnosząc się do tej opinii organ rentowy stwierdził, iż generalnie nie kwestionuje ustalonych przez biegłą zarobków za lata sporne 1984 – 1992, a także za lata 1980 i 1982, przy czym wskazał na błędy rachunkowe biegłej w zakresie ustalonych wynagrodzeńza 1984r., gdy biegła przyjęła kwotę 229.918 zł zamiast kwoty 228.918,90 zł. Po dokonaniu korekty opinii biegłej w tym zakresie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z w/w 20 lat wyniesie 91,42%.
Na rozprawie w dniu 30 marca 2017r. pełnomocnik ubezpieczonego sprecyzował, iż domaga się ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonego przy zastosowaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 91,42%.
/ Dowód z: akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego wPrzedsiębiorstwa (...)wK., opinii biegłych sądowych z zakresu emerytur i rentK. S.orazH. P./
Sąd w pełni podzielił opinię biegłej sądowejH. P., gdyż została ona sporządzona w oparciu o fachową i specjalistyczną wiedzę, zgodnie ze zleceniem Sądu, na podstawie całokształtu zgromadzonej w sprawie dokumentacji, a także przy uwzględnieniu obowiązujących u pracodawcy przepisów płacowych. Biegła w sposób czytelny i precyzyjny dokonała obliczeń, wskazując przy tym dokładnie na jakiej podstawie dokonała poszczególnych założeń. Stąd Sąd uznał tę opinię za miarodajną w sprawie zważywszy dodatkowo, że biegła dysponowała pełniejszą dokumentacją od tej, na podstawie której opinię sporządził biegłyK. S., bo dla potrzeb wydania przez nią opinii materiał dowodowy został uzupełniony o „ Instrukcję sporządzania informacji będących odpowiednikami dokumentów Rp-7 dla byłych pracownikówPrzedsiębiorstwa (...)wK.z siedzibą:ul. (...),(...)-(...) K.”, dotyczącą opisu składników wynagrodzenia wykazywanych w kartotekach zarobkowych za lata sporne. Sąd miał na uwadze, iż zarówno ubezpieczony jak i organ rentowy ( poza korektą dotyczącą wynagrodzenia za 1984r. ) nie kwestionowali opinii biegłej.
Sąd zważył, co  
n
         astępuje:
Odwołanie ubezpieczonegoJ. Ś.zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną było, iż ubezpieczonemu przysługuje prawo do emerytury, której wysokość została obliczona w oparciu oart. 183w związku zart.53 i 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2016, poz. 887), zwanej dalej ustawą.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była wysokość tego świadczenia, gdy ubezpieczony domagał się jego przeliczenia z uwzględnieniem faktycznie uzyskiwanych zarobków z okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wK.w latach 1984 – 1992 ustalonych z uwzględnieniem kartotek zarobkowych przedłożonych w organie rentowym, które organ ten początkowo zakwestionował, bo wykazane w nich składniki wynagrodzenia nie zostały opisane.
Zgodnie z art. 15 ust 1 ustawy, podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składkina ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176.
W myśl ust. 6 na wniosek ubezpieczonego, podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.
Z kolei zgodnie z ust. 2a jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy.
Natomiast zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy, wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego:
1)z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia,
2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176,
3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty,
- a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że wariantem dla ubezpieczonego najkorzystniejszym jest obliczenie świadczenia w oparciu o zarobki z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu zatrudnienia, to jest z lat1976, 1978 - 1995, 2002, gdzie wskaźnik podstawy wymiaru świadczenia wynosi 91,42% ( po dokonaniu korekty wynagrodzenia za 1984r. i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru, zgodnie ze stanowiskiem ZUS ) i jest wyższy od dotychczas przyjętego przez organ rentowy w wysokości 59,23%.
Sąd oparł się w tym zakresie na rzetelnych i wiarygodnych ustaleniach biegłej sądowejH. P., która odtworzyła wynagrodzenie odwołującego za sporne okresy jego zatrudnienia w oparciu o kartoteki zarobkowe z tych lat, przy uwzględnieniu obowiązujących u pracodawcy przepisów. Biegła uwzględniła te składniki wynagrodzenia ubezpieczonego, które przysługiwały mu bezwarunkowo i stanowiły podstawę wymiaru składek w danym okresie.
Zasady dokonywania obliczeń przedstawione w opinii biegłej zostały omówione w sposób szczegółowy, czytelny i nie budzący wątpliwości Sądu, co czyni w pełni wiarygodnymi przedstawione wnioski. Biegła w sposób szczegółowy wyjaśniła na jakich założeniach oparła poszczególne wyliczenia i dlaczego takie założenia przyjęła. Jej opinia nie była kwestionowana przez żadną ze stron.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, że do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjął wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na poziomie 91,42%, to jest wynikający z opinii biegłej,po jego skorygowaniu w zakresie wynagrodzenia za 1984r. Sąd miał na uwadze,iż na rozprawie w dniu 30 marca 2017r. ubezpieczony sprecyzował ostatecznie, iż domaga się przeliczenia świadczenia przy uwzględnieniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru we wskazanej powyżej wysokości.
(-) SSO Grzegorz Tyrka