Sąd Rejonowy we Włocławku
V Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: V GC 371/15
Data wyroku: 2017-01-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Rażewski
Słowa kluczowe: Odpowiedzialność cywilna
Podstawa prawna: art.430 § 2 k.c., art. 822 k.c., art. 1,2,2a,7 ust.2 Ustawy z dnia 21.03.1985 o drogach publicznych, art. 1 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 1 Ustawy z dnia 20.06.1997 Prawo o ruchu drogowym
Teza: Poruszający się po drodze nie mającej statusu drogi puiblicznej zobowiązany jest zachować szczególną ostrożność jak poruszający się po drodze publicznej.

sygn. aktV GC 371 / 15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 stycznia 2017 r.
Sąd Rejonowy we Włocławku Wydział V Gospodarczy
w następującym składzie :
Przewodniczący SSR Jerzy Rażewski
Protokolant st. sekr. sąd. Anna Gawrysiak
po rozpoznaniu w dniu 04 stycznia 2017 r .we Włocławku na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółka z o.o.wG.
przeciwko(...) Spółka AkcyjnawW.
o zapłatę kwoty15 916,18 zł

I
oddala powództwo;

II
zasądza od powoda(...) Spółka z o.o.wG.na rzecz pozwanego(...) Spółka AkcyjnawW.kwotę2 417 zł(dwa tysiące czterysta siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu ;

III
zarządza zwrot na rzecz powoda(...) Spółka z o.o.wG.kwotę1043,50 zł(jeden tysiąc czterdzieści trzy złote pięćdziesiąt groszy) tytułem niewydatkowanej części zaliczki.

sygn. aktV GC 371 / 15

UZASADNIENIE
Powód(...) Spółka z o.o.wG.wniósł o zasądzenie od pozwanego(...) S.A.wW.kwoty 15 916,18 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 13.10.2014 r. oraz kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że dnia 4.09.2014 r. doszło do kolizji drogowej pojazdu markiT. (...)onr rej. (...), stanowiącego własność poszkodowanegoM. N. (1), który zgłosił szkodę u pozwanego zakładu ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia OC sprawcy kolizji.
Dnia 13.10.2014 r. poszkodowany zawarł z warsztatem(...) sp. z o.o.zlecenie naprawy, w którym ustalono przedmiot naprawy, jej zakres, oraz ( z uwagi na brak możliwości określenia kwoty za naprawę w dniu zawarcia zlecenia ) metodę sporządzenia kalkulacji kosztów naprawy, według której określona zostanie kwota końcowa za wykonanie usługi.
Warsztat zgodnie z treścią zlecenia naprawy zawartego z poszkodowanym sporządził kalkulację naprawy i przed przystąpieniem do naprawy przedłożył ją pozwanemu zakładowi ubezpieczeń. Pozwany zakład ubezpieczeń zweryfikował przedłożoną mu przez warsztat kalkulację naprawy.
Warsztat wykonując naprawę nie uwzględnił zastosowanych przez pozwany zakład ubezpieczeń potrąceń jako niezgodnych z treścią zlecenia naprawy zawartego z poszkodowanym.
W oparciu o powyższą kalkulację naprawy za wykonaną usługę warsztat wystawił FV nr(...)z dnia 2014-12-01 na kwotę 17 955.38 zł.oraz FV nr(...)z dnia 2014-11-26 na kwotę 369 zł. z uwzględnieniem stawki VAT obowiązującej w dacie wystawienia FV.
PoszkodowanyM. N. (1), w dniu 2014-10-13 zawarł umowę o przelew wierzytelności z(...) sp. z o.o., który z kolei dnia 01.12. 2014 r. zawarł umowę o powierniczy przelew wierzytelności z(...) sp. z o.o.z/s wG..
Dnia 18.09.2014 r. pozwany zakład ubezpieczeń przyznał odszkodowanie za przedmiotową szkodę w wysokości 2268,90 zł a dnia 23.09.2014 r. przyznał dopłatę do odszkodowania w kwocie 139,30 zł.
W piśmie z dnia 2015-02-06 zakład ubezpieczeń zażądał zwrotu wpłaconej kwoty odszkodowania.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że nie ponosi odpowiedzialności za skutki kolizji z dnia 4 września 2014 r.
Wskazał, że Jak wynika z treści oświadczenia o zdarzeniu drogowym z dnia 4 września 2014 r.,P. L. (1), kierujący pojazdem markiO. (...)onr rej. (...), który ubezpieczony był w zakresie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w pozwanej spółce, wyjeżdżając z drogi podporządkowanej, nie zauważył pojazduT. (...)onr rej. (...), na skutek czego uderzył w prawy przedni bok pojazduT., kierowanego przezM. N. (1).
Podkreślił jednak, że wbrew treści oświadczenia,P. L. (1)nie wyjeżdżał z drogi podporządkowanej, bowiem obydwa pojazdy znajdowały się na skrzyżowaniu równorzędnym Przedmiotowa kolizja miała miejsce na skrzyżowaniu drogi gminnej, która biegnie od stronydrogi wojewódzkiej nr (...)w kierunkudrogi krajowej nr (...). Drugą część skrzyżowania tworzy droga gruntowa stanowiąca dojazd do posesji wG.nr 53a, 53, oraz 41 - gdzie zamieszkujeP. L. (1). Drogi po których poruszali się obaj kierujący są drogami gruntowymi o szerokości 3 m. Na skrzyżowaniu tych dróg brak jakiegokolwiek oznakowania pionowego w tym informującego o pierwszeństwie przejazdu. Kierujący pojazdemO. (...)nr rej. (...)jechał od strony swojej posesji tj.G.nr 41 drogą gruntową i nie zatrzymując się wjechał na skrzyżowanie z drogą gminą również gruntową. Kierujący samochodemO.wyjechał z prawej strony względem kierującego pojazdemT. (...)nr rej. (...), który jechał od stronydrogi wojewódzkiej nr (...)w kierunkuK..
Według pozwanego, zgodnie z przepisemart. 25 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowymkierujący pojazdem, zbliżając się do skrzyżowania, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony, a jeżeli skręca w lewo - także jadącemu z kierunku przeciwnego na wprost lub skręcającemu w prawo,Sprawcą zdarzenia był zatem kierującyT. (...)panM. N. (1), który to na skrzyżowaniu mając po swojej prawej stronie pojazdO. (...), kierowany przezP. L. (1), nie ustąpił mu pierwszeństwa przejazdu.

Sąd ustalił i zważył co następuje :

Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny między stronami. Dotyczy to przebiegu zdarzenia stanowiącego podstawę odpowiedzialności sprawcy szkody.
Istota sporu sprowadza się do ustalenia :
- sprawcy szkody, które to ustalenie skutkowałoby ewentualną odpowiedzialnością pozwanego ubezpieczyciela ;
- ustalenie wysokości szkody.
W niniejszej sprawie pozwany ubezpieczyciel podniósł, że toM. N. (2)( cedent ), kierującyT. (...)jest sprawcą szkody, zatem powodowi ( cesjonariuszowi ) nie należy się żadne odszkodowanie.
Odpowiedzialność samoistnego posiadacza mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody oparta jest na zasadzie ryzyka.
Jednakże stosownie doart. 436 § 2 k.c.w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych.Oznacza to, że odpowiedzialność sprawcy szkody, w przypadku zderzenia się pojazdów mechanicznych, oparta jest na zasadzie winy (art. 415 k.c.).
Przedmiotowa kolizja miała miejsce na skrzyżowaniu drogi gminnej, która biegnie od stronydrogi wojewódzkiej nr (...)w kierunkudrogi krajowej nr (...). Drugą część skrzyżowania tworzy droga gruntowa stanowiąca dojazd do posesji wG.nr 53a, 53, oraz 41 - gdzie zamieszkujeP. L. (1). Drogi po których poruszali się obaj kierujący są drogami gruntowymi o szerokości 3 m. Na skrzyżowaniu tych dróg brak jakiegokolwiek oznakowania pionowego w tym informującego o pierwszeństwie przejazdu. Kierujący pojazdemO. (...)nr rej. (...)jechał od strony swojej posesji tj.G.nr 41 drogą gruntową i nie zatrzymując się wjechał na skrzyżowanie z drogą gminą również gruntową. Kierujący samochodemO.wyjechał z prawej strony względem kierującego pojazdemT. (...)nr rej. (...), który jechał od stronydrogi wojewódzkiej nr (...)w kierunkuK.(dowód:zdjęcia satelitarne miejsca zdarzenia, k. 76v-77).
W pierwszym rzędzie zatem należało ustalić status prawny dróg po których poruszali się uczestnicy zdarzenia oraz zastosowaniein concretodo wypadku drogowego, stanowiącego o winie uczestników tego zdarzenia, przepisówustawy Prawo o ruchu drogowym.
Poza sporem pozostaje, że droga po której poruszał sięM. N.(T. (...)) ma status drogi gminnej.
Bardziej skomplikowany jest status drogi, po której poruszał sięP. L. (1)(O. (...)). Droga ta bowiem ma tylko w części status drogi gminnej.
Stosownie doart. 1, 2, 2a i 7 ust. 2 Ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych( Dz. U. 2016.1440 )drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie:
1)  drogi krajowe;
2)  drogi wojewódzkie;
3)  drogi powiatowe;
4)  drogi gminne.
1. Drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa.
2. Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy.
Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu.
Droga po której poruszał sięP. L. (1)samochodemO. (...)ma status drogi gminnej na odcinku od posesjiG.nr 41 doposesji (...), natomiast w pozostałym odcinku tj. miedzyposesją (...)a 53 a i dalej do skrzyżowania z drogą gminną ( miejscem zdarzenia ) jest niezabudowaną działką prywatną (dowód:zdjęcia satelitarne miejsca zdarzenia, k. 76v-77 ; pismo Urzędu GminyL.z dnia 12.12.2016 r., k. 551-557). Gmina nie jest właścicielem tej działki, zatem droga nie może mieć statusu drogi gminnej ( tak teżNSA w wyroku z dnia 2.06.2016 r., I OSK 179 / 16).
Reasumując,M. N.jadącyT. (...)poruszał się drogą publiczną – drogą gminną, natomiastP. L.jadącyO. (...)wyjeżdżał z drogi niepublicznej.
Prima faciewydaje się zatem, że winnym wypadku byłP. L. (1).
Zgodnie zart. 1 ust. 1 p.1 i ust 2 oraz art. 25 ust 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym( Dz. U. 2017. 128 ) [ dalej kodeks drogowy ]ustawa określa zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu.

Przepisy ustawy stosuje się również do ruchu odbywającego się poza miejscami wymienionymi w ust. 1 pkt. 1, w zakresie koniecznym dla uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa osób.

Kierujący pojazdem, zbliżając się do skrzyżowania, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony, a jeżeli skręca w lewo - także jadącemu z kierunku przeciwnego na wprost lub skręcającemu w prawo.
W okolicznościach niniejszej sprawyM. N.( jadącyT. (...)), poruszając się drogą gminną, dojechał do skrzyżowania z inną drogą, z której wyjeżdżał inny pojazd (O. (...)) skręcając w lewo. W sytuacji, gdyby status dróg był równorzędny ( drogi publiczne ) winaM. N.nie budziłaby żadnych wątpliwości.
Tymczasem jak wspomniano wyżej, droga z której wyjeżdżałP. L.kierującyO. (...), nie była (de iure) droga publiczną .
Należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czyP. N.całkowicie zwolniony był z zachowania szczególnej ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony, pomimo prawnego statusu dróg ( tym bardziej, gdy obydwaj uczestnicy w chwili zdarzenia nie zdawali sobie sprawy z ich statusu ) ?
Nawet gdyby przyjąć, żeM. N.znał status prawny dogi z jego prawej strony, to nie zwalniało go z zachowania szczególnej ostrożności, gdy zbliżał się skrzyżowania.
Drogi bowiem, po których poruszali się obydwaj uczestnicy wypadku są drogami ogólnie dostępnymi, zwłaszcza droga, po której poruszał sięO. (...)i nie ma żadnych ograniczeń co do wjazdu i wyjazdu z niej i po krótkim odcinku między zabudowaniamiG.53a a 53 przechodzi w drogę publiczną – drogę gminną. Dojazd zaś do zabudowań(...)a i 53 odbywa się właśnie z tej drogi. Wyjazd zatem do drogi, po której poruszał sięM. N.nie jest w żadnej mierze wyjazdem z zabudowań.
Jak zacytowano wyżejprzepisy ustawy stosuje się również do ruchu odbywającego się poza miejscami wymienionymi w ust. 1 pkt. 1[ m. in. na drogach publicznych ], w zakresie koniecznym dla uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa osób.
Przepis ten zatem należy odnosić wprost do sytuacji drogowej w niniejszej sprawie.
Poruszający się drogą gminnąM. N.zbliżając się do skrzyżowania z drogę ogólnie dostępną winien zachować szczególną ostrożność, tym bardziej, że skrzyżowanie obejmowało drogę z jego prawej strony, a przy żadnej z dróg nie było żadnego oznakowania pionowego. Taki obowiązek wynika nie tylko wprost z przepisu art. 1 ust. 2 i 25 ust. 1 Kodeksu drogowego (przepisy ustawy stosuje się również do ruchu odbywającego się poza miejscami wymienionymi w ust. 1 pkt. 1, w zakresie koniecznym dla uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa osób. Kierujący pojazdem, zbliżając się do skrzyżowania, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony) ale również z najbardziej elementarnych zasad zachowania ostrożności wymaganej od każdego kierowcy, gdy zbliża się do miejsca, w którym może dość do sytuacji niebezpiecznej, konfliktowej czy zagrożenia bezpieczeństwa innych osób ( por. orzecznictwo SN [ w sytuacji poruszania się pojazdów na terenach zamkniętych, całkowicie prywatnych bez styczności z drogami publicznymi ] –wyrok SN z dnia 02.02.1998 r., III KKN 353 / 96, Legalis nr 101277 ; postanowienie SN z dnia 12.02.2001 r., IV KKN 477 / 97, Legalis 345404).
Rozważając powyższe należy uznać, że toM. N. (2), kierującyT. (...)ponosi całkowitą odpowiedzialność za spowodowanie wypadku nie ustępując pierwszeństwa przejazdu pojazdowi poruszającego się z jego prawej strony (O. (...)), zatem nie przysługuje mu żadne odszkodowanie, a następnie cesjonariuszowi – powodowi.
W tej sytuacji, na podstawie ar. 436§ 2 k.c.w zw. zart. 822 k.c.a contrario, Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono po myśliart. 98 §1 i 3 k.p.c.
Pozwany poniósł koszty :
- 2 400 zł z tytułu wynagrodzenia radcy prawnego ;
- 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
O zwrocie niewydatkowanej części zaliczki orzeczono na podstawie art. 84 uoksc.