Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 10/17
Data wyroku: 2017-04-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Jarząbek
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 27 i 28 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VII U 10/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 kwietnia 2017 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Małgorzata Jarząbek
Protokolant: sekr. sądowy Monika Bąk - Rokicka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. w Warszawie
sprawyJ. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o emeryturę
na skutek odwołaniaJ. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 23 listopada 2016 r. znak:(...)
- oddala odwołanie.
Sygn. akt VII U 10/17

UZASADNIENIE
W dniu 14 grudnia 2016 r. (data prezentaty w ZUS)

J. C.
złożyłza pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziału wW.odwołanieod decyzji ww. organu rentowego z dnia 23 listopada 2016 r. znak:(...).W uzasadnieniu odwołaniaJ. C.wskazał, że czuje się pokrzywdzony przez organ rentowy, gdyż posiada staż pracy w wymiarze 6 lat, a ponadto jest w trakcie załatwiania dokumentacji.
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 2 stycznia 2017 r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołaniaJ. C.na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ rentowy powołał się na treśćart. 27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwskazując, że odwołujący nie spełnia warunku do uzyskania emeryturyw postaci odpowiedniego stażu pracy.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
OdwołującyJ. C.urodził się w dniu (...)wM.(akta ZUS – okoliczność bezsporna).
Na przełomie lipca 1968 r. i września 1971 r. odwołujący przebywał w Zakładzie Karnym weW.. Przebywając w Zakładzie Karnym odwołujący pracował w okresach od 18 lipca 1968 r. do 6 listopada 1968 r., od 13 lutym 1969 r. do 7 września 1971 r. orazod 8 września 1971 r. do 16 września 1971 r. w charakterze pracownika fizycznego(zaświadczenie o wykonywaniu pracy k. 9 a.r.).
W okresie od dnia 13 grudnia 1973 r. do 27 lutego 1975 r. oraz od czerwca 1985 r.do czerwca 1987 r. odwołujący był zatrudniony wZakładach (...)wM.na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ładowacza(zaświadczenie z UM wS.k. 10 a.r., karty ewidencji zarobków k. 12,13 i 15 a.r.).
W dniu 18 listopada 2016 r.J. C.złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę. Do wniosku ubezpieczony załączył kwestionariusz zawierający informacje dotyczące okresów składkowych i nieskładkowych oraz załącznikina ich potwierdzenie(wniosek o emeryturę z załącznikami k. 1-15 a.s.).
Po rozpoznaniu ww. wnioski Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wydał w dniu 23 listopada 2016 r. skarżoną decyzję znak:(...)na mocy odmówiłJ. C.prawa do emerytury wskazując, że nie udowodnił okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego co najmniej 20 lat. Jednocześnie organ rentowy przyjął za udowodnione okresy składkowe w wymiarze 6 lat, 1 miesiąc i 7 dni
    (skarżona decyzja ZUS z 23.11.2016 r. k. 17 a.r.).

W dniu 14 grudnia 2016 r.J. C.złożył odwołanie od powyższej decyzji inicjując tym samym niniejsze postępowanie(odwołanie k. 2 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dowodów z dokumentów załączonych do akt sprawy, w szczególności akt organu rentowego. Zebrane przezSąd dowody nie budziły zastrzeżeń co do ich wiarygodności i nie były kwestionowane przez strony, wobec czego Sąd dał im wiarę w całości.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieJ. C.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
(...)Oddziału wW.z dnia 23 listopada 2016 r. znak:(...)było niezasadne i podlegało oddaleniu.
Spór w niniejszej sprawie koncentrował się wokół prawa odwołującego do emerytury. Kwestie prawa do emerytury zostały uregulowane wustawie z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 887). Ustawa ta przewiduje dwa sposoby obliczania wysokości emerytur, uzależniając ten sposób od daty urodzenia ubezpieczonego. Dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. prawodo emerytury przysługuje po osiągnięciu wieku emerytalnego i wykazaniu się odpowiednim stażem ubezpieczeniowym (tzw. stary system emerytalny). Z kolei osoby urodzonepo 31 grudnia 1948 r. nabywają prawo do emerytury na zasadzie tzw. nowego systemu emerytalnego, tj. w chwili osiągnięcia wieku emerytalnego.
PonieważJ. C.jest osobąurodzoną w dniu (...), a więc przed dniem 1 stycznia 1949 r., rozważania co do kwestii jego prawa do emerytury powinnabyć rozpatrywana na podstawie przepisów art. 27 i 28 ustawy o emeryturach i rentach. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 3 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym przed dniem1 stycznia 1949 r. przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki:

1
osiągnęli wiek emerytalny określony w ust. 2 albo 3,

2
mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 27a.

W myśl z ust. 3 pkt 2 ww. ustawy wiek emerytalny dla mężczyzn urodzonych w okresie od dnia 1 stycznia 1948 r. do dnia 31 marca 1948 r. wynosi co najmniej 65 lat i 1 miesiąc.
Zgodnie zaś z treścią art. 28 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli okresu składkowego i nieskładkowego,o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 2, przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki:

1
osiągnęli wiek emerytalny, o którym mowa w art. 27 ust. 2 i 3;

2
mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 15 lat dla kobieti co najmniej 20 lat dla mężczyzn.

Bezspornym jest, żeJ. C.z dniem 17 marca 2013 r. osiągnął wiek emerytalny wskazany w art. 27 ust. 3 pkt 2 ustawy emerytalnej. Kwestią sporną pozostaje, czy odwołujący legitymuje się wymaganym treścią powyższych przepisów stażem pracy.
Szczegółowy tryb postępowania w sprawach ustalania prawa do świadczeń pieniężnych przewidzianych w ustawie emerytalnej został określony wrozporządzeniu Ministra Pracyi Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenie emerytalno-rentowe(Dz. U. z 2011 r. nr 237, poz. 1412). Stosownie do przepisu § 10 ust. 1 powyższego rozporządzenia, osoba ubiegająca się o emeryturę powinna przedstawić dokumenty stwierdzające okresy zatrudnienia uzasadniające prawo do świadczeń oraz ich wysokość. Z kolei zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokumentna podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodulub uposażenia. Natomiast w myśl § 22 ust. 1 rozporządzenia jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowyo pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności:

1
legitymacja ubezpieczeniowa;

2
legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę,wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownikaw czasie trwania zatrudnienia.

Należy podkreślić, że w postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi wart. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 4778i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przepisart. 473 § 1 k.p.c.stanowi, że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza, że fakty,od których uzależnione jest prawo do emerytury i renty oraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie obowiązują ograniczenia dotyczące środków dowodowych pozwalających na stwierdzenie okresów zatrudnienia lub wysokości zarobków czy dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty przewidziane wrozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 października 2011 r.(por. przykładowo wyroki Sądu Najwyższego:z 7 grudnia 2006 r., I UK 179/06; z dnia 08 sierpnia 2006 r., I UK 27/06; z dnia 14 czerwca 2006 r., I UK 115/06).Konkluzją powyższego jest stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeńlub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wKodeksie postępowania cywilnego(zob. wyrok Sądu Najwyższegoz 2 lutego 1996 r., II URN 3/95).
Zgodnie zart. 6 k.c.ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zgodnie z zasadą kontradyktoryjności ciężar dowodu spoczywana stronach postępowania cywilnego. To one, a nie sąd, są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność z jego wynik(por. wyrok Sądu Najwyższego z 17 grudnia 1996 r., I CKU 45/96). Obowiązująca w procesie cywilnym zasada kontradyktoryjności nie obliguje sądu do bezwzględnego poszukiwania prawdy obiektywnej. Ciężar dostarczenia w postępowaniu sądowym materiału procesowego spoczywa, co do zasady, na stronach(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 27 maja 2008 r. ACa 175/08). Przepisart. 232 k.p.c.stanowi, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Przenosząc tą regułę na grunt niniejszej sprawy należy przyjąć, że jeśli strona odwołująca się od decyzji organu rentowego, w której organ na podstawie przeprowadzonego postępowania kontrolnego dokonał ustaleń niekorzystnych dla wnioskodawcy, zaprzecza twierdzeniom wyrażonym przez ten organ w skarżonej decyzji, to powinna w postępowaniu przed sądem odwoławczym nie tylko podważyć trafność poczynionych w ten sposób ustaleń dotyczących podleganiu ubezpieczeniom społecznym, lecz także wskazać okoliczności i fakty znajdujące oparcie w materiale dowodowym, z których byłoby możliwe wyprowadzenie wniosków i twierdzeń zgodnych ze stanowiskiem strony odwołującej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało uznać, że skoro odwołujący kwestionował skarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie ustalenia ogólnego stażu pracy na potrzeby ustalenia jego prawa do emerytury i twierdził,że organ rentowy winien był ustalić jego staż pracy w innym niż to wskazano w skarżonej decyzji, to na odwołującym spoczywał ciężar udowodnienia, że legitymuje się stażem pracy w wymiarze wyższym niż kwestionowany. Tymczasem odwołujący nie przedstawił w toku postępowania żadnych okoliczności mogących prowadzić do stwierdzenia, że skarżona decyzja ZUS została wydana w sposób niezgodny z prawem bądź rzeczywistym stanem faktycznym. Odwołujący nie wskazał na czym miałyby polegać nieprawidłowości skarżonej decyzji, a swoją argumentację ograniczał w zasadzie do stwierdzenia, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca.
Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadziła do wniosku, zgodnie z którym kwestionowana przez odwołującego decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych została wydana w sposób prawidłowy. Odwołujący załączył do wnioskuo emeryturę dokumenty potwierdzające okresy wykonywania przez niego pracy w Zakładzie Karnym weW.orazZakładach (...)wM.w postaci zaświadczenia z Urzędu Miejskiego wS.oraz kart wynagrodzeń otrzymywanych przez odwołującego na przełomie lat 1985 – 1987 i oprócz tej dokumentacji nie przedłożył innych dowodów. Organ rentowy obliczył staż pracy odwołującego w oparciu o przedłożone przez niego dokumenty i na ich podstawie ustalił, że legitymuje się łącznym okresem składkowym w wymiarze 6 lat, 1 miesiąca i 7 dni. W zainicjowanym wnioskiem odwołującego postępowaniu w przedmiocie prawa do emerytury organ rentowy nie dysponował żadnymi innymi dokumentami, na podstawie których mógłby poczynić ustalenia co do realnego stażu pracy odwołującego. Z tych też względów Sąd Okręgowy uznał,że oparciu o dostępny materiał dowodowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie miał możliwości wydania decyzji o innej treści, niż decyzja zaskarżona.
W toku postępowania odwołujący powoływał się na fakt poszukiwania dokumentacji celem wykazania dodatkowych okresów zatrudnienia, jednakże z perspektywy istoty sporuw niniejszej sprawie kwestia ta nie ma znaczenia. Przedmiotem rozważań sądu ubezpieczeń społecznych jest bowiem merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji organu rentowego na dzień jej wydania; oznacza to, że Sąd Okręgowy mógłby ewentualnie badać sytuację, w której przykładowo organ rentowy nie uwzględniłby któregoś z okresów składkowych bądź nieskładkowych. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca na tle niniejszej sprawy, gdyż organ rentowy uwzględnił wszystkie te okresy zatrudnienia odwołującego, które wynikająz przedłożonych przez niego dokumentów. Skoro odwołujący nie przedstawił organowi rentowemu dokumentacji potwierdzającej inne okresy zatrudnienia niż te, które zostaływ skarżonej decyzji uwzględnione, to nie można temu organowi czynić zarzutu,że nie analizował możliwości ich zaliczenia na poczet stażu pracy w związku z dochodzonym przez odwołującego prawem do emerytury. Na marginesie Sąd Okręgowy zaznacza,że wydanie przez ZUS skarżonej decyzji odmownej w przedmiocie przyznania odwołującemu prawa do emerytury nie uniemożliwia ubiegania się przez niego o to świadczeniew przyszłości. Odnalezienie przez odwołującego dokumentacji, z której wynikałyby inne okresy składkowe lub nieskładkowe i przedłożenie ich organowi rentowemu z ponownym wnioskiem o emeryturę będzie skutkować ponownym rozpatrzeniem przez ZUS kwestii prawa odwołującego do emerytury i w przypadku stwierdzenia, że odwołujący spełnia przesłanki określone wustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, może skutkować przyznaniem świadczenia emerytalnego.
Nie sposób również uznać za zasadne wątpliwości odwołującego co do konieczności spełnienia określonych warunków do nabycia prawa do emerytury. Warunki te w sposób jednoznaczny wynikają z treści cytowanego wyżej przepis art. 27 ustawy emerytalnej a ich spełnienie jest konieczne do uzyskania prawa do świadczenia emerytalnego. Wyjątkowo ustawodawca umożliwił na podstawie art. 28 ustawy emerytalnej nabycie prawa do emerytury osobom, które nie osiągnęły okresu składkowego i nieskładkowego, przy czym zgodniez treścią tego przepisu osoby te wciąż są zobligowane do wykazania stażu pracy w wymiarze 20 lat w przypadku mężczyzn i 15 lat w przypadku kobiet.Ustawa o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnie przewiduje natomiast możliwości nabycia prawa do świadczenia emerytalnego przez osoby, które nie spełniają warunku posiadania odpowiedniego stażu pracy, a twierdzenia odwołującego w tym zakresie wyrażone w piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2017 r. nie znajdują żadnych podstaw na tle przepisów regulujących prawo do emerytury.
Podsumowując, odwołujący nie udowodnił posiadania co najmniej 25 lub 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, tym samym nie spełnił wymogu posiadania stażu pracy w wymiarze określonym odpowiednio wart. 27 ust. 1 pkt 2 lub art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Niespełnienie przez odwołującego powyższych przesłanek prowadziło do wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgodnej z przepisami ww. ustawy decyzji odmawiającej przyznania mu prawa do wnioskowanego świadczenia emerytalnego.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, Sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanieJ. C., nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia.