Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 106/17
Data wyroku: 2017-04-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Kościarz, Iwona Podwójniak, Barbara Bojakowska
Słowa kluczowe: Odszkodowanie, Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445 § 1 kc, art. 444 § 1 kc, art. 189 kpc

Sygn. akt I Ca 106/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 kwietnia 2017 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSO Barbara Bojakowska
Sędziowie: SSO Iwona Podwójniak
SSR del. Magdalena Kościarz
Protokolant: st. sekr. sąd. Iwona Bartel
po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 roku w Sieradzu
na rozprawie sprawy
z powództwaA. W.przeciwko(...) S.A.V.(...)
wW.
o zadośćuczynienie, odszkodowanie i ustalenie
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku
z dnia 7 listopada 2016 roku, sygn. akt I C 582/14

I
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2 w ten sposób, że oddala powództwo o ustalenie;

II
zasądza od powódkiA. W.na rzecz pozwanego(...) S.A.V.(...)wW.kwotę 165,00 zł (sto sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I Ca 106/17

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 listopada 2016 roku Sąd Rejonowy w Łasku w sprawie z powództwaA. W.przeciwko(...) S.A.V.lnsurance(...)wW.zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 35 000 zł tytułem zadośćuczynienia, kwotę 704,72 zł tytułem odszkodowania, obie należności ze stosownymi odsetkami ustawowymi (pkt 1), ustalił, że pozwany(...) S.A.wW.ponosi na przyszłość odpowiedzialność za skutki wypadku, któremu uległa powódkaA. W.w dniu 23 lipca 2013 roku (pkt 2), oddalił powództwo w pozostałej części (pkt 3) oraz orzekł o kosztach procesu i kosztach sądowych (pkt 4 i 5).
Rozstrzygnięcie zapadło po następujących ustaleniach i wnioskach.
W dniu 23 lipca 2013 roku powódka była uczestnikiem wypadku drogowego, którego sprawcą był kierowca samochodu ubezpieczonego od odpowiedzialności cywilnej u pozwanego.
Powódka nosiła but gipsowy na prawej stopie przez tydzień, a następnie opaskę uciskową na prawej stopie przez około 3 miesiące. Powódka przez 3 miesiące nosiła też kołnierz ortopedyczny. Powódka nadal odczuwa bóle głowy i szyi, drętwienie rąk, sztywność w prawym stawie skokowym. Z uwagi na lęki przed jazdą samochodem, powróciła do kierowania samochodem dopiero w marcu 2014 roku. W wypadku powódka zgubiła telefon komórkowymarki N. (...)L., uszkodzeniu uległy jej buty, spódnica, bluzka, zegarek i torebka.
Łączny koszt lekuC., opaski uciskowej stawu skokowego, kołnierza ortopedycznego i kul łokciowych wyniósł 111,72 zł.
Na skutek wypadku powódkaA. W.odniosła obrażenia głowy, kręgosłupa szyjnego i prawego stawu skokowego. Doznała organicznego uszkodzenia prawego płata czołowego mózgu oraz uszkodzenia korzonków nerwowych w odcinku szyjnym po stronie prawej. Stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu powódki wynosi odpowiednio 30 % i 7 %. W okresie pierwszych 3. miesięcy po urazie dolegliwości bólowe głowy, bóle korzonkowe i drętwienie w odcinku szyjnym mogły być znaczne, następnie zmniejszały się i obecnie są niewielkie. Z uwagi na uszkodzenie płata czołowego mózgu u powódki występuje męczliwość umysłowa i lekkie obniżenie koncentracji. Powódka nie może dźwigać bardzo ciężkich przedmiotów ani pracować umysłowo w wymiarze przekraczającym standardowy etat zatrudnienia. Powódka nie wymagała i nie wymaga pomocy osób trzecich. Zaburzenia neurasteniczne, które zgłasza powódka, ich charakter i natężenie, nie powodują dezorganizacji jej życia społecznego, ich natężenie jest mniejsze niż 5 %. Po wypadku u powódki występuje nadmierna męczliwość psychofizyczna, drażliwość i nadmierna irytacja.
Wartość rzeczy osobistych powódki utraconych i uszkodzonych podczas wypadku wynosi 763 zł.
Pozwany wypłacił powódce 5 000 zł tytułem zadośćuczynienia, 112 zł tytułem kosztów opieki, 170 zł tytułem rzeczy utraconych i uszkodzonych w wypadku.
Sąd wskazał, że na podstawieart. 445 § 1 k.c.odpowiednią kwotą zadośćuczynienia jest kwota 40 000 zł. Sąd wziął pod uwagę stopień krzywdy, której doznała powódka, który to stopień wyraża się m.in. w procentowym długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, wynoszącym w sumie 37 %. Z uwagi na to, że pozwany wypłacił już powódce 5 000 zł, zasądzono kwotę 35 000 zł.
Odszkodowanie na podstawieart. 444 § 1 k.c.obejmuje kwotę 111,72 zł tytułem kosztów lekarstw i sprzętu medycznego oraz kwotę 593 zł tytułem wartości rzeczy osobistych powódki utraconych i zniszczonych podczas wypadku, która uwzględnia kwotę 170 zł wypłaconą przed wytoczeniem powództwa.
Sąd oddalił powództwo w zakresie żądania zasądzenia kosztów opieki osób trzecich i kosztów dojazdu do placówek zdrowia, z uwagi na nieudowodnienie tychże.
Następnie Sąd wskazał, że na podstawieart.189 k.p.c.ustalił, że pozwany ponosi na przyszłość odpowiedzialność za skutki wypadku, któremu uległa powódka w dniu 23 lipca 2013 roku.
Z uwagi na to, że powództwo uwzględniono prawie w całości, na podstawieart.100 zd. 2 k.p.c.zasądzono od pozwanego na rzecz powódki koszty procesu, a pozwanego obciążono w całości wydatkami, które Skarb Państwa poniósł na wynagrodzenie biegłych.
Apelacje złożył pozwany. Wyrok zaskarżył w części tj. w pkt 2., w którym Sąd ustalił odpowiedzialność pozwanego na przyszłość za skutki wypadku, któremu uległa powódka w dniu 23 lipca 2013 roku. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:art. 189 k.p.c.poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do ustalenia odpowiedzialności pozwanego za skutki wypadku mogące się ujawnić u powódki w przyszłości, podczas gdy z opinii biegłych: psychiatry, neurologa i ortopedy wynika, że stan powódki nie uległ i nie ulegnie pogorszeniu a także pomimo braku wykazania przez powódkę interesu prawnego w celu dochodzenia takiej ochrony.
Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 2 poprzez oddalenie żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego za skutki wypadku mogące powstać w przyszłości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu drugiej instancji, według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył:
Apelacja jest uzasadniona.
Nie podlega kwestii, że podstawę żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego za skutki zdarzenia w postaci dalszej szkody na osobie powódki, która to szkoda może ujawnić się w przyszłości, stanowi przepisart. 189 k.p.c.Zgodnie z nim, powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny należy rozumieć jako potrzebę uregulowania określonej sytuacji z punktu widzenia ochrony prawnych interesów danego podmiotu.
W sprawach o świadczenie w procesach o szkodę na osobie, istnienie interesu prawnego uzasadniającego podjęcie rozstrzygnięcia o ustaleniu odpowiedzialności na przyszłość uzasadniane było dwoma argumentami; mianowicie wskazywano, że takie rozstrzygnięcie niweczy negatywne skutki upływu terminu przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody na osobie wcześniej niż szkoda taka się ujawniła, a ponadto przeciwdziała trudnościom dowodowym powodowanym upływem czasu między wystąpieniem zdarzenia wywołującego szkodę a dochodzeniem jej naprawienia (tak Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 kwietnia 1970 roku w sprawie III CZP 34/69).
Po zmianie stanu prawnego wynikającego z wprowadzenia przepisuart. 4421k.p.c., tj. z dniem 10 sierpnia 2007 roku, który to przepis ma zastosowanie w niniejszej sprawie (roszczenie powódki powstało po dniu wejścia w życie ustawy) wyeliminowane zostało niebezpieczeństwo upływu terminu przedawnienia roszczenia. Zgodnie bowiem z regulacją przepisu§ 3 art. 4421k.c.w razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawnienia. Powyższe oznacza, że nie istnieje żadne ograniczenie czasu, w jakim może ujawnić się szkoda – wzgląd na zapobieżenie upływowi terminu przedawnienia stracił zatem jakiekolwiek racje.
W ocenie sądu okręgowego nie ma również wystarczających podstaw dla drugiego argumentu, mianowicie zapobieżenie trudnościom dowodowym w przypadku prowadzenia procesu wiele lat po zdarzeniu. Takie racje nie są wystarczającym argumentem za przyjęciem istnienia interesu prawnego. Sama zasada odpowiedzialności pozwanego za szkodę została prawomocnie i ostatecznie przesądzona w niniejszym procesie. Przyjęta w prawomocnym wyroku podstawa odpowiedzialności – jako przesłanka rozstrzygnięcia – wiąże sąd przy rozpoznawaniu ewentualnych kolejnych roszczeń powódki w zakresie szkody na osobie wynikających ze zdarzenia komunikacyjnego z jej udziałem. W ewentualnym przyszłym procesie o dalsze roszczenia z tego samego stosunku prawnego, sąd nie może odmiennie orzec o zasadzie odpowiedzialności pozwanego. Ewentualne przyszłe szkody – ponad prawomocnie zasądzone – należy bowiem kwalifikować jako dalszą część świadczenia z tego samego stosunku prawnego (tak Sąd Najwyższy m.in. w uchwale z dnia 29 marca 1994 roku w sprawie III CZP 29/94, Lex nr 84472). Natomiast zawsze – niezależnie od przesądzenia odpowiedzialności na przyszłość – dochodzący naprawienia szkody i tak musi wykazać fakt wystąpienia tej nowej szkody, jej wielkość i związek przyczynowy ze zdarzeniem, za którego skutki odpowiada pozwany. Wykazanie tych okoliczności odnosi się do sytuacji z daty wystąpienia z roszczeniem, a nie do sytuacji zaprzeszłej – z daty zdarzenia. W takich okolicznościach wzgląd na trudności dowodowe całkowicie odpada. Strona może uzyskać zatem pełną ochronę prawną w drodze powództwa o świadczenie, co wyklucza istnienie interesu prawnego jako koniecznej podstawy powództwa o ustalenie.
W niniejszej sprawie nie zachodzi zatem rzeczywista potrzeba ochrony sfery prawnej powódki. Ocena skonkretyzowanych okoliczności tej sprawy, w tym przede wszystkim w świetle opinii biegłych, uprawnia do wnioskowania, że brak jest tez wskazania odnoszącego się do prawdopodobieństwa wystąpienia u powódki jakichkolwiek nieokreślonych jeszcze i nieujawnionych schorzeń jako następstw wypadku.
Powyższe uzasadnia zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa o ustalenie odpowiedzialności pozwanego za skutki wypadku mogące ujawnić się u powódki w przyszłości, o czym orzeczono na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.
Wobec wyniku apelacji, koszty postępowania odwoławczego obciążają przegrywającą powódkę – stosownie do przepisuart. 98 k.p.c.Koszty te stanowią: opłata od apelacji w wysokości 30 zł oraz koszty zastępstwa prawnego w wysokości 135 zł – stosownie do przepisu§ 2 pkt 2w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych – Dz. U. 2015.1804.