Sąd Rejonowy w Zambrowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 431/15
Data wyroku: 2017-01-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marta Kołakowska
Słowa kluczowe: Zasiedzenie

Sygn. akt I Ns 431/15

POSTANOWIENIE
Dnia 25 stycznia 2017 r.
Sąd Rejonowy w Zambrowie I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący – SSR Marta Kołakowska
Protokolant – Danuta Sawicka
po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. w Zambrowie
na posiedzeniu jawnym
sprawy z wnioskuM. S.
z udziałemW. S.
o zasiedzenie
postanawia:

I
oddalić wniosek;

II
stwierdzić, iż koszty sądowe w sprawie ponosi w całości wnioskodawcaM. S., zaś szczegółowe ich wyliczenie pozostawia referendarzowi sądowemu;

III
stwierdza, że zainteresowani pozostałe koszty związane ze swoim udziałem w sprawie ponoszą we własnym zakresie.

Sygn. akt I Ns 431/15

UZASADNIENIE
WnioskodawcaM. S.reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o stwierdzenie, że nabył przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2014 roku własność niezabudowanej nieruchomości rolnej o wymiarach ok. 7 metrów od strony drogi wzdłużdziałki nr (...)schodzącej w dół dodziałki nr (...), gdzie szerokość pasa zasiedzianego gruntu wynosi 5 metrów i długości ok. 800 metrów położonej wR., stanowiącej część działki onumerze geodezyjnym (...), jako władający posiadacz samoistny w dobrej wierze.
Uczestniczka postępowaniaW. S., również reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o oddalenie wniosku. Podała, że wielokrotnie kwestionowała działania wnioskodawcy na jej gruncie. W 2015 roku odbyło się okazanie punktów granicznych, w którym wnioskodawca brał udział i nie kwestionował wskazań geodety.
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
Działka oznaczona nr geodezyjnym(...), położona wR., stanowi własnośćW. S.. Działka ta graniczy zdziałkami oznaczonymi numerami (...), stanowiącymi własnośćM. S..M. S.posiada częśćdziałki nr (...)w pasie, znajdującym się pomiędzy punktami 1, 2, 3, 4, 5, 33-2, nakreślonymi przez biegłego geodetęJ. T.w opinii sporządzonej w niniejszym postępowaniu, o pow. 0,1324 ha. Zna właściciela działki, której cześć zajął dla własnych potrzeb. Około 14 lat temu dokonał nasadzenia na tym pasie drzew.
Powyższe ustalono w oparciu o: odpis z księgi wieczystej (k. 10-21), mapę (k. 22, 23-25, 69-70, 76), wykaz (k. 26), zdjęcia (k. 34), kopię umowy (k. 67-68), zeznania świadków: -A. D.(k. 37),W. D.(k. 37-37v),J. M.(k. 37v),S. P.(k. 37v),J. B.(k. 37v),S. S. (1)(k. 55),K. S. (1)(k. 55-55v),J. U.(k. 55v.),K. D. (1)(k. 55v-56),M. G. (1)(k. 56- 56v),J. S. (1)(k. 71v-72v),Z. K.(k. 73),K. W.(k. 73-73v),R. J.(k. 73v.),C. M.(k. 73v),B. K.(k. 73v-74),Z. P. (1)(k. 85v),K. S. (2)(k. 118), opinię pisemną biegłegoJ. T.(k. 104-106), opinię pisemną biegłegoT. C.(k. 134-143, 160-161), pismo(...) SA(k. 82), protokół oględzin (k. 93 – 94), akta Sądu Rejonowego w Zambrowie I C 408/15, akt KW(...)
Na wstępie należy wskazać, że przesłanki zasiedzenia są regulowane w przepisieart. 172 k.c.Art. 172 k.c.w§ 1stanowi, że posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Zaś§ 2mówi, iż po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Z powyższego przepisu wynika zatem, że podstawową przesłanką zasiedzenia jest posiadanie samoistne. Posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel. W przypadku zasiedzenia nieruchomości będzie to posiadanie samoistne nie poparte jeszcze tytułem (prawem) własności do konkretnej nieruchomości. Stan posiadania współtworzą fizyczny element (corpus) władania rzeczą oraz intelektualny element zamiaru (animus) władania rzeczą dla siebie (animus rem sibi habendi). W przypadku posiadania samoistnego mamy na uwadzeanimus domini(posiadacz samoistny włada rzeczą „jak właściciel”). Praktycznie zaś wypada kierować się - przy ustalaniu charakteru posiadania - manifestowanym na zewnątrz wobec otoczenia zachowaniem posiadacza. (tak Komentarz do KC, E. Gniewek, Zakamycze 2001). Samoistnym posiadaczem nieruchomości w rozumieniuart. 172 k.c.jest ten, który nią włada jak właściciel (art. 336 k.c.), a więc wykonuje uprawnienia składające się na treść prawa. W sprawie uczestniczka postępowania kwestionowała przede wszystkim przesłankę samoistności posiadania pasadziałki nr (...)przez wnioskodawcę. Ustalenia poczynione przez Sąd wskazują jednak, że wykreślony przez biegłego w opinii pisemnej złożonej w sprawie, pasdziałki nr (...), znajduje się w posiadaniu samoistnym wnioskodawcy, a stan taki utrzymuje się do dnia dzisiejszego. Jednak nie została w sprawie spełniona przesłanka czasokresu posiadania, skutkującego nabyciem własności, o czym niżej. Przesłuchani w sprawie świadkowie, powołani przez wnioskodawcę potwierdzili, że sporna działka znajdowała się w jego posiadaniu. ŚwiadekA. D.– szwagier wnioskodawcy (k. 37) wskazał, że kilkukrotnie pomagał wnioskodawcy w pielęgnacji lasu, znajdującego się na nieruchomości. Pierwszej pielęgnacji dokonywali około 10 lat temu, nikt się wówczas do nich nie zgłaszał, ostatnią pielęgnację przeprowadzili w 2015 roku. Świadek podał, żeW. S.widzi po raz pierwszy. Według wiedzy świadka,M. S.drzewa na spornym pasie sadził w 1994 roku, ale nie był przy tym obecny. Świadek podał, że wie o tym, że od 2015 roku uczestniczka postępowania zaczęła rościć sobie prawa do działki. Teść wnioskodawcyW. D.(k. 37-37v) wskazał, że jego zięć zasadził las w 1994 roku, pomagał mu później przy czyszczeniu lasu. PaniąW. S.pierwszy raz zobaczył w sądzie, nigdy wcześniej na działce jej nie widział. Świadek podał, że panS.był traktowany jak właściciel działki, przekazał ją mu ojciec, nigdy nikt się temu nie sprzeciwiał. Wnioskodawca dbał o działkę, świadek pomagał mu dokonywać przycinki drzew. ŚwiadekJ. M.(k. 37v) również wskazał, że pomagał wnioskodawcy dokonywać przycinki drzew. PaniS.na działce nie widział, nie wiedział również, że są jakieś spory odnośnie działki. ŚwiadekS. P.(k. 37v) wskazał, że około 20 lat temu wykonywał na prośbę panaS.bruzdy na tym polu, paniS.tam wówczas nie było, nie interesował się kto jest właścicielem działki. ŚwiadekJ. B.(k. 37v-38) wskazał, że las widzi z okien swojego domu, mieszka około 100 metrów od niego. Wskazał, że las zasadził i opiekował się nim panS., wszyscy sąsiedzi uważają go za właściciela działki. W lipcu 2015 roku widział, że na działce był geodeta, ale nie wiedział po co, nie wiedział również że toczy się jakiś spór o tę działkę. Żona wnioskodawcyJ. S. (2)(k. 71v-73) w swoich obszernych zeznaniach wskazała, że w 1971 roku dziadkowie jej męża przepisali nieruchomość na jego rodziców. Granica cały czas przebiegała w tym miejscu gdzie jest obecnie i nie było roszczeń co do przebiegu granicy. Teściowie świadka jakiś czas użytkowali nieruchomość jako pole, później był to nieużytek, zaś w 1994 roku zasadzono tam las. Od momentu posadzenia lasu do 2015 rokuW. S.nie kwestionował przebiegu granicy. Później chciała sprzedać nieruchomość i od tego momentu zaczęły się problemy. Geodeta na działce nie był w lipcu 2015 roku tylko w czerwcu, zaś nieruchomość została sprzedana panuB.a nie panuW., jak jest wpisane w protokole. Świadek dodała ponadto, że jej mąż ponosił koszty przekwalifikowania działki rolnej w leśną. Było to w sierpniu 2015 roku, a paniS.domagała się od nich zwrotu podatku, jaki rzekomo płaciła za działkę, chociaż za grunty V i VI klasy nie płaci się podatków. Świadek wskazała, że jej mąż miał wiele telefonów od pełnomocnika paniS., który chciał zaproponować porozumienie. Żona wnioskodawcy wskazała ponadto, że nie wie jak wyglądała miedza przed zasadzeniem lasu, samo zasadzeniu odbywało się w porozumieniu z leśnikiem, który wydawał sadzonki. Po dokonaniu okazania znaków granicznych przez geodetę wnioskodawca nie otrzymał protokołu. Podpisał się pod protokołem, bo myślał, że podpisuje tylko potwierdzenie, że geodeta był na miejscu. Mąż nigdy nie zobowiązywał się usunąć drzew. Na działce nie były wcześniej wycinane drzewa, nie były również wycinane przed położeniem kabla telekomunikacyjnego.
W sprawie przesłuchano również świadków zawnioskowanych przez uczestniczkę postępowania, którzy z kolei wskazywali, że działka stanowiła własnośćW. S..S. S. (1)– teść uczestniczki (k. 55) wskazał, że wie o tym, że granica działki została przekroczona. Kiedyś na działce była miedza, która została zaorana. Synowa Świadka zakupiła działkę w 1989 roku, od 1995-1996 roku zwracała ustnie uwagę panuS., że to jej działka. Strony spierały się o granicę, zaś w 2015 roku miało miejsce okazanie znaków granicznych. PanS.miał usunąć las w ciągu 2 tygodni, ale tego nie zrobił. Świadek podał, że panS.był obecny w czasie okazania znaków granicznych i niczego nie kwestionował.K. S. (1)(k. 55-55v) wskazał, że pierwszy raz na działce był jeszcze przed jej zakupem pod koniec lat 80-tych. Później pomagał bratu siać zboże. Podał, że kiedyś była tam miedza, słupki graniczne, brat mówił mu, że las zasadzono przekraczając miedzę.J. U.(k. 55v) podał z kolei, że na działce był, kiedy została zakupiona, była wtedy wyraźnie widoczna granica między działkami. Około 1996-1997 roku miedzy już nie było, był zrobiony jakiś zasiew. Powiedział o tymS., którzy wskazali, że to widzieli i będą interweniować. Świadek wskazał, że wie o tym, żeW. S.w 2015 roku interweniowała w sprawie znaków granicznych.K. D. (2)zeznała, że była na działce paniS.02 i 09 lipca 2015 roku. 02 lipca 2015 roku koleżanka była w urzędzie gminy, w prokuraturze, w nadleśnictwie, w urzędzie miasta, u geodety w związku z problemami, jakie wynikły z działką. Konflikt o działkę trwa od 20 lat, a zaostrzył się w 2015, roku kiedy zaczęto sprzedawać ziemię pod budowę drogi. W dniu 09 lipca 2015 roku geodeta wytyczył granicę działek, był wtedy obecny panS.z żoną, teść paniW. S., w sumie było około 10 osób. PanS.powiedział, że wiedział, że jego ojciec wyszedł poza granice działki, ale był zaskoczony, że aż tak bardzo. PanS.zobowiązał się usunąć drzewa, chciał załagodzić konflikt. ŚwiadekM. G. (1)(k. 56-56v) podał, że o konflikcie między stronami słyszał już dawno. Na działce był już pod koniec lat 80-tych. Pomagał ją uprawiać. Wtedy była tam miedza i słupki graniczne. W połowie lat dziewięćdziesiątych widział, że było zaorane na polu państwaS.i przygotowane do sadzenia lasu. Świadek wskazał, że wie o tym, że zwracano się do wnioskodawcy, żeby to usunął, ale nigdy tego nie zrobił. Słyszał o tym od paniS.. ŚwiadekM. G. (2)(k. 56v) wskazała, że nigdy na tej działce nie była, nie wie zbyt wiele o konflikcie. Pracuje wU. G.wR., paniS.była u niej, chciała się dowiedzieć o wycince drzew na działce. Świadek wskazała ponadto, że wniosek o zezwolenie na wycinkę drzew ani od paniS.ani od panaS.nie wpłynął. Według zeznań świadkaZ. K.(k. 73) rodzice wnioskodawcy sadzili drzewa na działce. Dom świadka znajduje się około 500 metrów od jej podwórka, rodzina wnioskodawcy dbała o ten las, świadek chodziła tam na grzyby, zawsze wszystko było posprzątane i przycięte. PaniS.na ten działce świadek nigdy nie widziała, poznała ją dopiero, gdy zaczęły się spory o działkę a więc jesienią 2015 roku. ŚwiadekK. W.(k. 73-73v) wskazał, że interesował się, kto posadził las na działce, ale konfliktami stron się nie interesował, widział, że las był pielęgnowany. Świadek nie był w stanie powiedzieć, gdzie przebiegała granica przed posadzeniem lasu. ŚwiadekR. J.(k. 73v) podał, że niewiele pamięta odnośnie sprawy, mogło tak być, że od niego kupowano sadzonki na las, przy samym sadzeniu nie był, bo był to las prywatny. Przed posadzeniem lasu właściciel powinien zgłosić zmianę rodzaju użytkowania ziemi. ŚwiadekC. M.(k. 73v) brał udział w sadzeniu lasu na prośbę ojca wnioskodawcy. Nie był w stanie nic powiedzieć o przebiegu granicy. ŚwiadekB. K.(k. 73v-74) w swoich zeznaniach wskazał, że nabył częśćdziałki numer (...)odM. S.. Był obecny przy wytyczaniu granicy. PaniS.chciała powtórzenia czynności mówiąc, że świadek przekupił geodetę. Pierwszego dnia prac koparka uszkodziła słupek graniczny, w związku z czym miał problemy. Podał, że paniS.doniosła na niego na Policję, ponadto wyganiała go z działki, mówiła że zniszczył jej działkę, oskarżyła go o kradzież drewna. ŚwiadekZ. P. (2)(k. 85v) wskazał, że nic mu nie wiadomo w sprawie, na działce był 25 lat temu, później już tam nie był. Z zeznańK. S. (2)(k. 118) wynika, że zarówno uczestniczka, jak i świadek, zdawali sobie sprawę z przekroczenia granicy. Świadek potwierdził też zasadzenie drzew przez wnioskodawcę. Sąd dał wiarę zeznaniom wszystkich powyższych świadków. Przekazują oni informacje o faktach, zdarzeniach, w których uczestniczyli, a także własne spostrzeżenia.
Z powyższych dowodów wynika, że wnioskodawca, posiadając częśćdziałki nr (...), zachowywał się jak właściciel od czasu dokonania nasadzeń drzew. Ignorował uwagi właścicielki o przekroczeniu granicy, a także sam przebieg granicy, który wytyczył geodeta w 2015r. Pas, który zajmuje wnioskodawca jako posiadacz samoistny, nakreślił w swej opinii pisemnej biegły z zakresu geodezjiJ. T.(k. 105-106). Biegły, w oparciu o materiał dowodowy ze sprawy oraz po przeprowadzeniu oględzin na nieruchomości, ustalił pas gruntu objęty wnioskiem o zasiedzenie, wyznaczając go pomiędzy punktami 1, 2, 3, 4, 5, 33-2 na częścidziałki nr (...). Opinia ta jest pełna i fachowa, na jej podstawie można było poczynić ustalenia w sprawie. Władanie rzeczą dla siebie wnioskodawca okazywał także w ten sposób, że ignorował uwagi właścicielkidziałki nr (...), co do obowiązku przestrzegania przebiegu granicy jej działki. Niewątpliwie wnioskodawca zdawał sobie sprawę, że przekroczył granicędziałki (...), której właściciela znał, zatem jego posiadanie cechowało się złą wiarą. Stan taki, jak o tym już była mowa, trwał od czasu zasadzenia drzew na częścidziałki (...).
Obok posiadania, o czym już była mowa, przesłanką zasiedzenia jest upływ czasu. Do nabycia nieruchomości przez zasiedzenie konieczne jest, aby władający nieruchomością był jej posiadaczem samoistnym oraz aby posiadanie trwało przez czas określony w ustawie. Powołany powyżejart. 172 kcorazart. 176 kcłączy przepisany dla nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia upływ czasu z kwalifikacją posiadania według kryterium dobrej lub złej wiary posiadacza w chwili uzyskania przez niego posiadania. Przy ocenie, czy zachodzą warunki do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu posiadacza, że przysługuje mu takie prawo do władania rzeczą, jakie faktycznie wykazuje (wyrok SN z dnia 25.06.1968 r. III CRN 159/69; OSP 1970/10/197). Wnioskodawca, będąc w konflikcie z właścicielkądziałki nr (...), nie mógł być przekonany w sposób usprawiedliwiony, że przysługuje mu prawo do władania rzeczą. W sprawie zatem, miał zastosowanie 30 – letni okres czasu prowadzący do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Jak już wyżej była o tym mowa, posiadanie wnioskodawcy należy datować od okresu nasadzenia drzew. Miało to miejsce najwcześniej około roku 2002, zatem posiadanie trwa dopiero od 15 lat. Data ta wynika z treści opinii biegłego z zakresu leśnictwaT. C.(k. 134-143, 160-163). Biegły po zbadaniu drzewostanu na pasiedziałki nr (...)i dokonaniu pomiaru drzew tam rosnących ustalił, że wiek drzew na spornej części działki wynosi około 14 lat. Opinię tę należało ocenić jako pełną i fachową. W odpowiedzi na zarzuty, biegły podtrzymał swą opinię w całości. Z zeznań świadków wynikało, że prace związane z sadzeniem drzew miały miejsce w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Na marginesie można wskazać, że nawet przyjmując najbardziej niekorzystny dla właściciela czasokres niezakłóconego posiadania częścidziałki nr (...)przez wnioskodawcę, minął aktualnie okres dopiero 21 lat. Jak wynika z powyższego, w sprawie nie została spełniona przesłanka 30 – letniego okresu posiadania, prowadząca do nabycia własności częścidziałki nr (...)przez wnioskodawcę jako posiadacza samoistnego w złej wierze. Dlatego też wniosek należało oddalić.
O kosztach sądowych orzeczono w oparciuart. 520 § 2 kpc, biorąc pod uwagę sprzeczność interesów stron w niniejszej sprawie. W związku z tym, że to wnioskodawca nie utrzymał się ze swoimi twierdzeniami, to on poniesie w całości koszty sądowe w sprawie. Szczegółowe ich obliczenie na podstawieart. 108 kpcSąd pozostawił referendarzowi. Natomiast o kosztach poniesionych przez strony związanych z ich udziałem sprawie, Sąd orzekł na mocyart. 520 § 1 kpc, mając na względzie, że broniąc swoich racji, każda ze stron była w tym samym stopniu zainteresowana ostatecznym wyjaśnieniem przez Sąd sporu, co do stanu własności częścidziałki nr (...). Dlatego też strony swoje koszty poniosą we własnym zakresie.