Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 490/17
Data wyroku: 2017-09-07 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Renata Gąsior
Słowa kluczowe: Renta rolnicza
Podstawa prawna: art 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt VII U 490/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 września 2017 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący  SSO Renata Gąsior
Protokolant  Małgorzata Nakielska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. w Warszawie
sprawyJ. T.
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o podjęcie wypłaty części uzupełniającej rentę rolniczą
na skutek odwołaniaJ. T.
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 7 marca 2017 r., znak:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 7 marca 2017 r., znak:(...)w ten sposób, że przyznaje odwołującejJ. T.prawo do wypłaty renty rolniczej z uwzględnieniem 100% części uzupełniającej świadczenia poczynając od dnia 1 marca 2017 r.

UZASADNIENIE

    Dnia 27 marca 2017 r.J. T.złożyła do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie,za pośrednictwem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, odwołanie od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 7 marca 2017 r., znak:(...), odmawiającej jej prawa do części uzupełniającej renty rolniczej. W uzasadnieniu wskazała, że wbrew twierdzeniom organu rentowego nie prowadzi działalności rolniczej, bowiem nie pozwala jej na to obecny stan zdrowia. Ponadto dodała, że zrezygnowała z dopłat rolniczych, a z gospodarstwa nie uzyskuje żadnych dochodów. Z tych względów wniosła o zmianę powyższej decyzji poprzez przyznanie jej świadczenia w pełnej wysokości
    (odwołanie z dnia 27 marca 2017 r., k. 2-4 a.s.).

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu podniósł, że wstrzymał wypłatę części uzupełniającej renty w 100% na podstawieart.28 ust.3 i 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 277 ze zm.). Stwierdził bowiem, żeJ. T.jest właścicielką gospodarstwa rolnego i w związku z tym prowadzi działalność rolniczą(odpowiedź na odwołanie z dnia 25 kwietnia 2017 r., k. 7-8 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
OdwołującaJ. T.,ur. (...), jest właścicielką gospodarstwa rolnego położonego we wsiW., gminaC.. Odwołująca, mieszka na gospodarstwie wraz z mężem i 17-letnim synem. Na gospodarstwo składają się grunty orne, łąki, pastwiska i las. W skład gospodarstwa wschodzą również: budynek gospodarczy, stodoła, garaż, wiata, szopa oraz dom. Gospodarstwo obecnie nie posiada inwentarza żywego (wypis z rejestru gruntów, k. 26 a.s., wypis z kartoteki budynków, k. 26 a.s., zeznania odwołującej k. 28-29 a.s.).
W dniu 19 września 2013 r. odwołująca złożyła w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosek o rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy. W przedmiotowym wniosku wskazała, że jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,56 ha(wniosek i rentę rolniczą, k. 1-2 a.r.).
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia 30 października 2013 r. przyznano odwołującej prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. Przyznane świadczenie zostało podjęte w części składowej, natomiast część uzupełniająca renty została zawieszona w 100 %, z uwagi na niezaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej (decyzja z dnia 30 października 2013 r., k. 54-55 a.r.).
Dnia 1 marca 2017 r. odwołująca złożyła w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosek o zmianę decyzji z dnia 30 października 2013 r. poprzez podjęcie wypłaty części uzupełniającej. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że z uwagi na stan zdrowia zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego i tym samym, od 1 stycznia 2017 r. nie osiąga z tego tytułu żadnego dochodu(wniosek z dnia 1 marca 2017 r., k. 79 a.r.).
Rozpoznając powyższy wniosek organ rentowy wydał w dniu 7 marca 2017 r. decyzję znak:(...), którą odmówiłJ. T.prawa do części uzupełniającej renty rolniczej. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że odwołująca pozostaje właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,15 ha+0,41 ha las, co w konsekwencji uniemożliwia podjęcie wypłaty części uzupełniającej renty
     ( decyzja z dnia 7 marca 2017 r., k.81 a.r.).

J. T.odwołała się od powyższej decyzji, inicjując tym samym niniejsze postępowanie sądowe(odwołanie z dnia 27 marca 2017 r., k.2-4 a.s.).
W toku postępowania Sąd ustalił, że od stycznia 2017 r. zarówno odwołująca, jak i jej mąż nie prowadzą działalności rolniczej, ani w zakresie produkcji zwierzęcej ani roślinnej. Obecnie wykorzystują jedynie przydomowy ogródek, w którym uprawiają warzywa na własne potrzeby. Oboje cierpią na szereg schorzeń. Jak wynika z dokumentacji medycznej odwołującej, występujące u niej schorzenia czynią ją niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. W szczególności w marcu 2017 r. odwołująca przeszła zawał serca i jest po dwóch koronografiach. Mąż odwołującej cierpi m.in. na chorobę zwyrodnieniowa kręgosłupa, a także nowotwór ślinianki, co również uniemożliwia mu pracę fizyczną w gospodarstwie(zaświadczenia o stanie zdrowia, k. 33-35 a.s, dokumentacja medyczna zgromadzona w aktach rentowych, k. 26-52 a.r., zeznania odwołującej złożone na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. k. 29).
W okresie od 2012 r. do 2016 r. odwołująca pobierała z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dopłaty na swoje gospodarstwo w ramach programu rolnośrodowiskowego na lata 20012-2017. Obecnie odwołująca nie pobiera dopłat, a także nie uzyskuje żadnych innych dochodów z gospodarstwa(dokumentacja z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, k. 26 a.s., zeznania odwołującej, k. 28-29 a.s.).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy, w tym w aktach rentowych, a także częściowo na podstawie zeznań odwołującej. Zdaniem Sądu powołane wyżej dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Nie były one przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z treści tych dokumentów należało uznać za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd Okręgowy uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowi wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia kończącego postępowanie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieJ. T.od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 7 marca 2017 r., znak:(...), jest zasadne i jako takie podlega uwzględnieniu.
Zgodnie zart. 28 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 277 ze zm.) wypłata renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych wust. 2-8, jeżeli rencista prowadzi działalność rolniczą, przy czym zgodnie zustępem 4powyższego przepisu uznaje się, że emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego.
Interpretacji tego przepisu należy dokonać w oparciu o art.6 pkt 3 ww. ustawy, który definiuje pojęcie prowadzenia działalności rolniczej jako działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej, rybnej i leśnej. Dopiero łączne rozpoznawanie wskazanych przepisów pozwala na prawidłową interpretację pierwszego z nich, uprawniającą organ rentowy do zawieszenia wypłaty części należnego świadczenia, o ile odwołująca posiadałaby bądź byłaby współwłaścicielką gospodarstwa rolnego, w którym w dalszym ciągu prowadziłaby działalność produkcyjną określoną w art.6 pkt 3.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (II UZP 5/04, LEX nr 106657) wskazał, że wypłata części uzupełniającej świadczenia rolnika, który będąc właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego faktycznie nie prowadzi w nim działalności rolniczej w rozumieniuart.6 pkt 3nie ulega zawieszeniu na podstawieart. 28 ust. 1 i 3w związku z ust. 4 tej ustawy. Podniósł, że porównanieustępów l i 4 art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikównie może polegać na zestawianiu pojęcia „prowadzenie (kontynuowanie) działalności zarobkowej” z pojęciem „własności lub posiadania gruntu”, gdyż są to pojęcia nieprzystawalne. Zawieszenie wypłaty świadczeń nie dotyczy osoby jedynie posiadającej majątek nieruchomy w postaci gospodarstwa rolnego, lecz tylko takiej, która prowadzi gospodarstwo rolne, które powinno przynosić i z reguły przynosi jej dochód. Posiadacz gospodarstwa rolnego, który utracił możliwość jego prowadzenia i uzyskiwania tą drogą środków utrzymania, zachowuje prawo do świadczeń w pełnej wysokości. W innym orzeczeniu Sąd Najwyższy zaakcentował, że prowadzenie działalności rolniczej w rozumieniuart.6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówoznacza prowadzenie na własny rachunek przez posiadacza gospodarstwa rolnego działalności zawodowej, związanej z tym gospodarstwem, stałej i osobistej oraz mającej charakter wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z jego prowadzeniem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2005 r., I UK 16/05, LEX nr 195530).
Podobne stanowisko zaprezentował Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 grudnia 2004 r. (III Aua 598/04, LEX nr 156782), w którym stwierdził, że zawieszenie wypłaty emerytury rolniczej nie dotyczy osoby jedynie posiadającej gospodarstwo rolne, ale tylko takiej, która gospodarstwo rolne prowadzi i gospodarstwo to przynosi jej dochód.
Wobec powyższego okoliczność, żeJ. T.jest właścicielką nieruchomości rolnej pozostaje bez znaczenia, skoro nie prowadzi na niej działalności w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej, rybnej i leśnej.
Z zeznań odwołującej, a także zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji medycznej wynika, że stan zdrowia uniemożliwia odwołującej jakąkolwiek działalność rolniczą. Również mąż odwołującej, z uwagi na zły stan zdrowia, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej.
W świetle powyższych okoliczności zdaniem Sądu niewątpliwym jest, że odwołująca zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, mimo że formalnie nadal jest właścicielką gospodarstwa rolnego. Zeznania odwołującej należy uznać za w pełni wiarygodne, są one bowiem spójne i niesprzeczne tak ze sobą, jak i z resztą materiału dowodowego, w tym dokumentacją organu rentowego z zakresu orzecznictwa lekarskiego wskazującą, że z uwagi na stan zdrowia nie jest ona w stanie pracować w gospodarstwie rolnym.
Reasumując rozważania w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy uznał, żeJ. T.nie prowadzi działalności rolniczej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawieart.47714§ 2 k.p.c., Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującej prawo do wypłaty renty rolniczej z uwzględnieniem 100% części uzupełniającej świadczenia poczynając od 1 marca 2017 r.
Odnośnie ustalenia terminu od jakiego Sąd Okręgowy przyznał odwołującej prawo do renty zastosowanie znajduje w tym zakresieart. 129 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1383 ze zm.) w zw. zart. 52 ust 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w oparciu o które świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Sąd zważył, że odwołująca złożyła wniosek o prawo do części uzupełniającej renty rolniczej 1 marca 2017 r., dlatego prawo to zostało jej przyznane od tej daty.
SSO Renata Gąsior

ZARZĄDZENIE
(...)
(...)