Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 564/17
Data wyroku: 2017-04-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lena Jachimowska, Krystyna Merker, Jolanta Ansion

Sygn. akt III AUa 564/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 kwietnia 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Jolanta Ansion (spr.)

Sędziowie

SSA Krystyna Merker
SSA Lena Jachimowska

Protokolant

Michał Eksterowicz

po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaJ. T.(J. T.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach
z dnia 25 stycznia 2017 r. sygn. akt XI U 1623/16

zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.
/-/SSA L.Jachimowska /-/SSA J.Ansion /-/SSA K.Merker

Sędzia   Przewodniczący   Sędzia
Sygn. akt III AUa 564/17

UZASADNIENIE
Organ rentowy decyzją z dnia 11.07.2016r. odmówiłJ. T.przyznania prawa do emerytury wcześniejszej z uwagi na brak15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczony wniósł o zaliczenie do stażu pracyw szczególnych warunkach okresu służby wojskowej od 26.04.1979r. do 14.04.1981r.
Organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25.01.2017r., sygn. akt XI U 1623/16, Sąd Okręgowy w Katowicach zmienił decyzję organu rentowego z dnia 11.07.2016r.i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 3.11.2016r., oddalając odwołanie w pozostałej części.
Sąd I instancji ustalił, że odwołujący w dniu 6.07.2016r. złożył wnioseko przyznanie prawa do emerytury w związku z wykonywaniem prac w szczególnych warunkach. Na dzień 1.01.1999r. odwołujący udowodnił staż pracy wynoszący27 lat, 2 miesiące i 7 dni, w tym, zdaniem organu rentowego, 13 lat, 11 miesięcyi 12 dni okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Odwołujący60 lat ukończył (...), nie przystąpił do OFE, a jego ogólny staż pracy wynosi 33 lata.
Odwołujący do wniosku o rentę dołączył świadectwo wykonywania pracw szczególnych warunkach wystawione przezPrzedsiębiorstwo (...) S.A.dnia 30.09.1998r., z którego wynika, że pracę elektromontera instalacji i urządzeń elektrycznych wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresach od 17.06.1974r. do 24.04.1979r. i od 15.05.1981r. do 11.02.1990r.
Organ rentowy do stażu pracy odwołującego w szczególnych warunkach zaliczył sporne okresy oraz okres odbywania zasadniczej służby wojskowejod 25.04.1979r. do 31.08.1979r., powołując się na uchwałę 7 Sędziów z dnia 16.10.2013r., w sprawie II UZP 6/13.
Odwołujący służbę wojskową odbywał w okresie od kwietnia 1979r.do kwietnia 1981r. Zarówno przed odbywaniem służby, jak też po jej odbyciu, podjął tą samą pracę w(...) S.A.na stanowisku elektromontera.
Odwołujący pracował przy montażu sieci elektrycznej na powierzchnii pod ziemią.
Powołując treść regulacjiart. 108 ustawy z 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Sąd Okręgowy wskazał,że warunkiem zaliczenia okresu odbytej służby wojskowej do okresu zatrudnieniajest zachowanie terminów i zgłoszenie swojego powrotu do zakładu pracy w celu podjęcia zatrudnienia w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia ze służby. Uchwała SN z dnia 16.10.2013r., w sprawie II UZP 6/13, stanowi, że czas zasadniczej służby wojskowej odbytej w okresie obowiązywaniaart. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21.11.1967r.o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowejzalicza się -na warunkach wynikających z tego przepisu - do okresu pracy wymaganegodo nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że w sprawie zaliczenia okresu zasadniczej służby wojskowejdo okresu pracy w szczególnych warunkach, orzecznictwo SN w tej kwestii nie jest jednolite, lecz zdaje się przeważać stanowisko korzystne dla ubezpieczonych. Oznacza to, że okres służby wojskowej jest nie tylko okresem służby w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale także okresem pracy w szczególnych warunkach, w rozumieniu § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6.04.2006r., w sprawie III UK 5/06, trafnie wskazał na wynikający zart. 85 ust. 1 Konstytucji, obowiązek obywatela polskiego obrony ojczyzny, stwierdzając nadto, że zart. 2 i 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, wynika zakaz ustanawiania takich regulacji ustawodawczych lub dokonywania takich wykładni przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które dopuszczałyby jakiekolwiek pokrzywdzenie obywatela z powodu wykonywania publicznego obowiązku obrony ojczyzny. W związku z powyższym, zostały spełnione przez odwołującego warunki powrotu do poprzedniego zatrudnienia i zostaje zachowana tzw. ciągłość pracy,a okres zasadniczej służby wojskowej jest okresem zatrudnienia na takich samych warunkach, jak przed powołaniem do służby.
Uwzględniając powyższe, Sąd I instancji uznał, że cały okres odbywaniaprzez odwołującego zasadniczej służby wojskowej należy zaliczyć do stażu pracyw szczególnych warunkach.
W konsekwencji, odwołujący spełnia wszystkie przesłanki wymagane art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i dlatego Sąd przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 3.11.2016r., natomiast oddalił odwołanie za okres wcześniejszy.
Z tych przyczyn, Sąd Okręgowy na mocyart. 47714§ 1 i 2 k.p.c.orzekł,jak w sentencji zaskarżonego orzeczenia.
Apelację od wyroku wniósł organ rentowy.
Apelujący zarzucił:
- naruszenieart. 233 § 1 k.p.c., poprzez wyprowadzenie z zebranego materiału dowodowego wniosków sprzecznych z zasadami logicznego rozumowaniai doświadczeniem życiowym, poprzez uznanie, że okres odbywania służby wojskowej w okresie od 1.09.1979r. do 14.04.1981r. należy zaliczyć do okresu pracy w szczególnych warunkach;
- błędną ocenę stanu faktycznego sprawy, polegającą na zaliczeniu ubezpieczonemu do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu odbywania służby wojskowej od 1.09.1979r. do 14.04.1981r., co skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 w zw. z art. 184 ustawy emerytalnej.
Wskazując na powyższe zarzuty, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części objętej pkt 1 wyroku i oddalenie odwołania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Organ rentowy podniósł, że na podstawie art. 108 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP zostało wydanerozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22.11.1968r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin, które obowiązywało do dnia 31.08.1979r. Zdaniem skarżącego, sporny okres przypadający po dniu 31.08.1979r. nie może być zaliczony do okresu pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej, a w konsekwencji, ubezpieczony nie spełnił jednej z koniecznych przesłanek z art. 184 ust. 1 ustawy emerytalnej do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego jest uzasadniona i spowodowała zmianę zaskarżonego orzeczenia.
W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymagało, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnymna podstawieart. 184 i 32 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016r., poz. 887 j.t.),a w szczególności, czy legitymuje się 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniu tej ustawy.
Okoliczności sporne sprowadzały się do ustalenia, czy okres służby wojskowej odbytej przez ubezpieczonego od 1.09.1979r. do 14.04.1981r. powinien zostać zaliczony do pracy w warunkach szczególnych.
Trafnym okazał się zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowyart. 233 § 1 k.p.c., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że okres służby wojskowej od 1.09.1979r.do 14.04.1981r. podlega zaliczeniu do okresu pracy w szczególnych warunkach.
Zasadnym wobec powyższego okazał się także zarzut sprzeczności istotnych motywów rozstrzygnięcia ze stanem faktycznym sprawy i zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Konsekwencją powyższego stało się błędne zastosowanie prawa materialnego przez Sąd I instancji
Do oceny określonego stanu faktycznego należy stosować przepisy obowiązujące w czasie realizacji tego stanu faktycznego. Zatem, dla kwalifikacji okresu służby wojskowej, należy stosować przepisy obowiązujące w dacie odbywania tej służby.
Uszło uwadze Sądu I instancji, że z dniem 6.08.1979r. nastąpiła zmiana zapisu art. 108 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, który z tą datą nie przewiduje możliwości zaliczenia czasu odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej do okresu zatrudnienia i w konsekwencji do okresu pracy w szczególnych warunkach.
Nadto, jak trafnie podnosił organ rentowy, wydane na podstawie art. 108 ust. 4 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym do 5.08.1979r.rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22.11.1968r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin(Dz. U. z 1968r., nr 44, poz. 318) obowiązywało do 31.08.1979r. Z dniem1.09.1979. weszło w życierozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7.09.1979r.w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i osób spełniających zastępczo obowiązek służby wojskowej oraz członków ich rodzin(Dz. U. z 1979r., nr 21,poz. 125) - § 4 tego rozporządzenia nie przewiduje możliwości zaliczenia okresu odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem.
W konsekwencji, prawidłowo organ rentowy zaliczył ubezpieczonemudo okresu pracy w szczególnych warunkach okres odbywania służby wojskowejod 25.04.1979r. do 31.08.1979r. na podstawieart. 108 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu obowiązującym do dnia5.08.1979r. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.01.1975r.), czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wlicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanychz tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby. W uchwale składu 7 sędziów z dnia 16.10.2013r., sygn. akt II UZP 6/13, Lex nr 1385939,Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że: „Czas zasadniczej służby wojskowejodbytej w okresie obowiązywaniaart. 108 ust. 1ustawy z dnia 21.11.1967r.o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej(Dz. U. nr 44, poz. 220, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.1974r.) zalicza się -na warunkach wynikających z tego przepisu - do okresu pracy wymaganegodo nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym (art. 184w związkuzart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz. U. z 2009r. nr 153, poz. 1227 ze zm.)”.
W świetle przedstawionych okoliczności, ubezpieczony nie spełnił wszystkich przesłanek uprawniających do emerytury, bowiem nie udowodnił 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach.
Z tych przyczyn, Sąd Apelacyjny na mocyart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.
/-/SSA L.Jachimowska /-/SSA J.Ansion /-/SSA K.Merker

Sędzia Przewodniczący Sędzia
JR