Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 911/15
Data wyroku: 2017-07-10 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Kazimierz Firlej
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kodeksu cywilnego

Sygn. akt I Ns 911/15

POSTANOWIENIE
Dnia 10 lipca 2017 roku
Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSR Kazimierz Firlej
Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Boczek
po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 roku w Suchej Beskidzkiej na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. G. (1)iM. G. (1)
z udziałemA. G.,M. G. (2),M. G. (3)i Gminy MiejskiejJ.
o zasiedzenie
p o s t a n a w i a:

1
stwierdzić, żeJ. G. (1)synJ.iH.iM. G. (1)córkaA.iA., nabyli przez zasiedzenie z dniem 26 października 2012 roku, na prawach wspólności ustawowej, prawo własnościdziałki nr (...), o pow. 0,1890 ha, położonej wJ., jedn. rej.(...), obręb(...)J., dla której Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...);

2
nakazać pobrać od wnioskodawcówJ. G. (1)iM. G. (1), solidarnie, na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej kwotę 834,73 zł (osiemset trzydzieści cztery 73/100 złotych) z tytułu wydatków wyłożonych ze Skarbu Państwa na opinię biegłego geodety;

3
stwierdzić, że każdy uczestnik ponosi pozostałe koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

UZASADNIENIE
postanowienia Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej
z dnia 10 lipca 2017 r., sygn. akt I Ns 911/15
Wnioskiem z dnia 13 października 2015 r. (k. 3) wnioskodawcyJ. G. (1)iM. G. (1), działając przez pełnomocnika (pełnomocnictwo k. 14), wnieśli o stwierdzenie, że z dniem 26 października 2012 r. nabyli na prawach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej przez zasiedzenie własność nieruchomości składającej się z działki o nr ewid.(...), o łącznej pow. 0,1890 ha, położonej wJ., objętejksięgą wieczystą nr (...)oraz o zasądzenie solidarnie od uczestników na rzecz wnioskodawców kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że mieszkają w domu zlokalizowanym na działce o nr ewid.(...), objętejksięgą wieczystą nr (...), który należał do rodzicówJ. G. (1), a po ich śmierci stanowi własność jego rodzeństwa oraz jego dzieci. Wykonując władztwo nad swoją nieruchomością rodzinaG.posiadała również samoistnie działkę stanowiącą przedmiot wniosku. Początkowo władztwo było wykonywane przez ojca wnioskodawcy, a po jego śmierci w dniu 25 października 1982 r., faktyczne samoistne władztwo nad nieruchomością przejął wnioskodawca, który od zawarcia związku małżeńskiego w dniu 1 czerwca 1985 r., sprawuje je wraz z wnioskodawczyniąM. G. (1).Działka nr (...)pozostaje ogrodzona i zagospodarowana łącznie zdziałką nr (...). Dotychczasowe władanie przez wnioskodawców przedmiotową działką nie było kwestionowane.
W odpowiedzi na wniosek z dnia 4 grudnia 2015 r. (k. 53) uczestnicyM. G. (3),A. G.iM. G. (2), działając przez pełnomocnika (pełnomocnictwo k. 95), wnieśli o oddalenie wniosku oraz zasądzenie od wnioskodawców na rzecz uczestników kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uczestnicy zakwestionowali samoistne posiadanie wnioskodawców od dnia 25 października 1982 r., wskazując, że faktycznym posiadaczem nieruchomości byłJ. M., który w dniu 18 czerwca 1997 r. darował swój udział w wysokości(...)częściJ. L.iM. G. (2). W tym samym dniuJ. L.odkupił udziały w nieruchomości od pozostałych współwłaścicieli.J. L.iM. G. (2)nie użytkowali realnie działki, ale ujawniali oni swoje posiadanie przez dokonywanie różnego rodzaju czynności prawnych związanych z nieruchomością, takich jak regulowanie podatku rolnego.J. L.prowadził z wnioskodawcą rozmowy na temat odkupienia od niego przedmiotowej działki. Aktem notarialnym z dnia 28 lipca 2015 r.działkę nr (...), nabyliA. G.iM. G. (3).A. G.wezwał wnioskodawcę do wydania mu nieruchomości.
Uczestnik Gmina MiejskaJ.w odpowiedzi na wniosek z dnia 10 grudnia 2015 r. (k. 97) wniósł o oddalenie wniosku o zasiedzenie częścidziałki nr (...)o pow. odpowiadającej udziałowi MiastaJ.w ww. nieruchomości, na której w świetle obowiązującego miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego MiastaJ.uchwalonego w 2006 r. naniesiona jest droga gminna.
Na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 r. (k. 209) pełnomocnik wnioskodawców oraz pełnomocnik uczestnikówA. G.,M. G. (2)iM. G. (3)podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie. Z kolei pełnomocnik uczestnika Gminy MiejskiejJ.(pełnomocnictwo k. 156) wniósł o oddalenie wniosku, a w zasadzie pozostawił wniosek do rozstrzygnięcia Sądu, wskazując, że nie liczy kosztów zastępstwa prawnego.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Przedmiotem sprawy jest położona wJ.nieruchomość stanowiącadziałkę ewidencyjną o nr (...), jedn. rej.(...), o pow. 0,1890 ha, zakwalifikowana jako użytek orny, objętaksięgą wieczystą nr (...), w której jako właściciele ujawnieni pozostająM. G. (2)w 517/2304 częściach,M. G. (3)iA. G.w 1235/2304 częściach na zasadzie wspólności umownej majątkowej małżeńskiej rozszerzonej oraz Gmina MiejskaJ.w 552/2304.
Dowód: odpis zwykłyksięgi wieczystej nr (...)(k. 26-29), wypis z rejestru gruntów dla jedn. rej.(...)(k. 30), opinia z dnia 21 lutego 2017 r. (k. 179)
Działka ewid. nr(...)graniczy zdziałką nr (...), o pow. 0,2288, stanowiącą tereny mieszkaniowe i grunty orne, objętąksięgą wieczystą nr (...), w której jako właściciele wpisani sąH. G. (1)w ½ części iJ. G. (2)w ½ części.
J. G. (1)zmarł w dniu 25 października 1982 r. Spadek po nim wraz z wchodzącym w skład spadku gospodarstwem rolnym na podstawie testamentu nabyła żonaH. G. (2)w całości.
Spadek poH. G. (2)zmarłej w dniu 29 maja 2002 r. na podstawie testamentu alograficznego z dobrodziejstwem inwentarza nabyli w 4/10 częściach córkaJ. G. (3), i synJ. G. (4)oraz po 1/10 części wnuki:M. G. (4),K. G.,P. G. (1)iJ. G. (5).
Dowód: odpis zwykłyksięgi wieczystej nr (...)(k. 17-19), wypis z rejestru gruntów dla jedn. rej. G.(...)(k. 20-21), mapa ewidencyjna (k. 22), postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 10 października 1985 r., sygn. akt I Ns 172/84 (k. 23), postanowienie Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 2 kwietnia 2012 r., sygn. akt I Ns 228/11 (k. 24), odpis skrócony aktu zgonu (k. 31)
WnioskodawcyJ. G. (1)iM. G. (1)zawarli związek małżeński w dniu 1 czerwca 1985 r.
Dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa (k. 25)
W dniu 18 czerwca 1997 r.J. M., działając w imieniuZ. L., darowałJ. L.cały jej udział wynoszący 180/1152 w przedmiotowejdziałce nr (...). Z kolei swój udział w wysokości 155/1152 częściJ. M.darowałM. G. (2).
W tym samym dniu swoje udziały w przedmiotowej działceJ. L.sprzedaliA. L.(udział w wysokości 23/1152 cz.) iB. G.(udział w wysokości 23/1152 cz.).
Dowód: akt notarialny Rep. A nr(...)(k. 60-62), akt notarialny Rep. A nr(...)(k. 63-65), akt notarialny Rep. A nr(...)(k. 66-68), akt notarialny Rep. A nr(...)(k. 69-71)
W dniu 28 lipca 2015 r.J. L.sprzedał małżonkomM. G. (3)iA. G.udział wynoszący 1235/2304 części we współwłasnościdziałki nr (...).
Dowód: akt notarialny Rep. A nr(...)(k. 88-92)
J. L.płacił w latach 2006 – 2015 podatek od przedmiotowej działki.
Dowód: decyzje Burmistrza MiastaJ.z dnia: 2 lutego 2015 r. wraz z potwierdzeniem przelewu (k. 72-72/2), 27 stycznia 2014 r. (k. 73), 28 stycznia  2013 r. (k. 74), 3 lutego 2011 r. wraz z potwierdzeniem przelewu (k. 75-75/2), 9 lutego 2010 r. wraz z potwierdzeniem przelewu (k. 76-76/2), 12 lutego 2009 r. wraz z potwierdzeniem przelewu (k. 77-77/2), 11 lutego 2008 r. (k. 78), 14 lutego 2007 r. wraz z potwierdzeniem przelewu (k. 79), 9 lutego 2006 r. wraz z potwierdzeniem przelewu (k. 80), cz. zeznania uczestniczkiM. G. (2)(k. 208/2-209, czas nagrania: 00:56:51)
Działka nr (...)była użytkowana przezH. G. (2)iJ. G. (1). Ponieważ na sąsiedniejdziałce nr (...)posiadali oni budynek mieszkalny, w którym zamieszkiwali,działkę nr (...)użytkowali gospodarczo, sadząc na niej ziemniaki, siejąc zboże. Po części działki chodziły kury i kaczki.
Po śmierciJ. G. (1)działkę nr (...)w posiadanie objęli mieszkający również w we wskazanym wyżej budynku mieszkalnym wnioskodawcy. Wnioskodawcy kosili na niej trawę, odrzucali z niej śnieg, sadzili kwiaty, prowadzili ogródek warzywny.
Dowód: fotografie (k. 192-196), szkic działek (k. 197), zeznania świadkaP. M.(k. 138-138/2, czas nagrania: 00:25:37; k. 138/2-139, czas nagrania: 00:12:13), zeznania świadkaP. G. (2)(k. 138/2, czas nagrania: 01:02:34), zeznania świadkaM. S.(k. 138/2-139, czas nagrania: 01:17:52), zeznania świadkaB. B.(k. 159-159/2, czas nagrania: 00:23:39), zeznania świadkaW. S.(k. 159/2, czas nagrania: 00:47:17), zeznania świadkaJ. S. (1)(k. 160, czas nagrania: 01:01:59), zeznania świadkaW. M.(k. 160-160/2, czas nagrania: 01:15:49), zeznania świadkaJ. S. (2)(k. 160/2-161, czas nagrania: 01:28:10), zeznania wnioskodawcyJ. G. (1)(k. 207/2-208, czas nagrania: 00:03:06), zeznania wnioskodawczyniM. G. (1)(k. 208, czas nagrania: 00:32:56), cz. zeznania świadkaJ. L.(k. 140-140/2, czas nagrania: 02:15:38), cz. zeznania uczestniczkiM. G. (2)(k. 208/2-209, czas nagrania: 00:56:51)
Działka nr (...)była ogrodzona wraz z należącą do wnioskodawcówdziałką nr (...). Początkowo był to płot drewniany, potem wnioskodawca wykonał ogrodzenie siatkowe. Od stronyul. (...)znajdowała się drewniana brama, zamykana na kłódkę, wykonana jeszcze przez rodziców wnioskodawcy.
Dowód: zeznania świadkaP. M.(k. 138-138/2, czas nagrania: 00:25:37; k. 138/2-139, czas nagrania: 00:12:13), zeznania świadkaP. G. (2)(k. 138/2, czas nagrania: 01:02:34), zeznania świadkaB. B.(k. 159-159/2, czas nagrania: 00:23:39), zeznania świadkaW. S.(k. 159/2, czas nagrania: 00:47:17), zeznania świadkaJ. S. (1)(k. 160, czas nagrania: 01:01:59), zeznania świadkaJ. S. (2)(k. 160/2-161, czas nagrania: 01:28:10), cz. zeznania świadkaJ. M.(k. 139-139/2, czas nagrania: 01:36:29), cz. zeznania świadkaJ. L.(k. 140-140/2, czas nagrania: 02:15:38), zeznania wnioskodawcyJ. G. (1)(k. 207/2-208, czas nagrania: 00:03:06), zeznania wnioskodawczyniM. G. (1)(k. 208, czas nagrania: 00:32:56)
Przedmiotowa działka była przedzielona płotem, który odgradzał od podwórka część uprawną, aby nie przechodziły na nią kury.
Dowód: zeznania świadkaB. B.(k. 159-159/2, czas nagrania: 00:23:39), zeznania świadkaW. S.(k. 159/2, czas nagrania: 00:47:17), zeznania wnioskodawcyJ. G. (1)(k. 207/2-208, czas nagrania: 00:03:06), zeznania wnioskodawczyniM. G. (1)(k. 208, czas nagrania: 00:32:56)
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadkówJ. M.,M. M.,J. L.i uczestniczkiM. G. (2)w zakresie w jakim twierdzili, że przedmiotowa nieruchomość pozostawał w posiadaniuS. M.od 1975 r. i była przez rodzinęM.używana rolniczo. Sąd odmówił waloru wiarygodności zeznaniom świadkówM. M.iJ. L.dotyczącym tego, że wnioskodawcy przedmiot sprawy dzierżawili, jak również zeznaniomJ. L.,S.S. S. (2), w zakresie w jakim zeznali, że od 1997 r.J. L.zaczął zajmować się działką zM. G. (2), i pozostawała ona w ich posiadaniu. Sąd nie dał również wiary świadkowiM. K., w zakresie w jakim twierdził, że w 1998 r. od stronyul. (...)na działkę nie prowadziło ogrodzenie.
Zeznań wymienionych świadków we wskazanym zakresie nie potwierdził bowiem pozostały zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym zeznania świadkówP. M.,P. G. (2),M. S.,B. B.,W. S.,J. S. (1),W. M.oraz wnioskodawców. Zeznaniom tych świadków Sąd dał wiarę w całości, mając na uwadze, że byli osobami obcymi dla stron, niezainteresowanymi wynikiem niniejszego postępowania, jak również czerpiącymi wiedzę na temat przedmiotu sprawy z własnych obserwacji. I tak:P. M.mieszkał w pobliżu przedmiotu sprawy od urodzenia w 1957 r., podobnie jak iP. G. (2)urodzona w (...)r.,M. S.urodzony w (...)r.,B. B.urodzona w (...)r. iW. S.urodzony w (...)r. Niedaleko oddziałki nr (...)mieszkali również od 1975 r.J. S. (1), od 1962 r.W. M.i od 1988 r.J. S. (2).
Odmawiając wiarygodności zeznaniom świadkówJ. M.iM. M.Sąd miał na uwadze, że mieszkają oni w odległości około 3 km od przedmiotowej działki.M. M.zeznała, że wiadomości na temat przedmiotu sprawy ma od czasu poznania męża, tj. od 23 lat temu. Z koleiJ. L.przyznał, że gdyJ. M.przekazał mu udział w działce to jej nie odebrał, gdyż dokładnie nie orientował się do jej położenia. Następnie nie wprowadził fizycznie w posiadanie działkiA. G.iM. G. (3), przy czym osoby te wiedziały, że działka jest w rękach wnioskodawców. Co do świadkaM. K., to jak wynika z jego zeznań, informacje podawane przez niego nie stanowiły jego własnej wiedzy, lecz jedynie powtórzenie informacji uzyskanych odJ. L.. Z koleiM. G. (2)zeznała, że o tym, żeJ. M.użytkował przedmiotową działkę wie od niego.
Sąd nie poczynił ustaleń dotyczących okoliczności dzierżawienia przezJ.iH. G. (2)działek odS. M., bowiem przesłuchiwani w sprawie świadkowie nie byli tego w stanie jednoznacznie stwierdzić. Jednocześnie nawet gdyby przyjąć, żeH. G. (2)dzierżawiła przedmiotową działkę, to na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w żaden sposób nie można było przyjąć, że działkę dzierżawili wnioskodawcy.
Sąd zważył co następuje:
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Zasiedzenie polega na nabyciu przez osobę nieuprawnioną prawa podmiotowego z mocy samego prawa i jest konsekwencją długotrwałego faktycznego wykonywania tego prawa. Nabycie własności w drodze zasiedzenia uzależnione zostało zgodnie zart. 172 k.c.od spełnienia dwóch podstawowych przesłanek: władania nieruchomością jako posiadacz samoistny oraz upływu ustawowego terminu zasiedzenia. Konieczną przesłanką zasiedzenia udziału w prawie własności jest samoistne posiadanie, którego ustawową definicję zawieraart. 336 k.c., stosownie do którego posiadanie ma charakter posiadania samoistnego, jeżeli posiadacz włada rzeczą jak właściciel, a więc wykonuje wszelkie uprawnienia składające się na treść prawa własności we własnym imieniu i na własny rachunek. O tym, czy posiadanie ma charakter posiadania samoistnego, decydują okoliczności faktyczne o charakterze przede wszystkim zewnętrznym (zachowanie się posiadacza względem przedmiotu posiadania dostrzegalne dla innych osób, np. zagospodarowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem).Artykuł 339 k.c.przewiduje, domniemanie, że ten kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym, z koleiart. 340 k.c.domniemanie ciągłości posiadania.
W ramach niniejszego postępowania Sąd w całości podzielił stanowisko wnioskodawców. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że przedmiotowa nieruchomość po śmierciJ. G. (1)w dniu 25 października 1982 r. znalazła się w posiadaniu wnioskodawców, którzy wykorzystywali ją jako swoje podwórko i ogród, kosili trawę, sadzili kwiaty. Nikt poza wnioskodawcami nie był na tej nieruchomości widywany, jak również nikt nie zgłaszał do niej pretensji.
Samo płacenie podatku za przedmiotową działkę przezJ. L.jest tylko jedną z okoliczności, która mogłaby przemawiać za posiadaniem samoistnym, ale nie jedynym i na pewno niewystarczającym. PonadtoJ. L.iM. G. (2)przyznali, że faktycznie działkę użytkował wnioskodawca w związku z czym proponowali mu jej sprzedaż. Postępowanie dowodowe nie wykazało natomiast, abyJ. L., czy teżM. G. (2)wykonywali jakieś inne akty posiadania wobec przedmiotowej działki.
Powyższe okoliczności wskazują, iż posiadanie przedmiotowych działek przez wnioskodawców miało charakter posiadania samoistnego. Domniemania samoistności oraz ciągłości posiadania nieruchomości - wynikające zart. 339 k.c.iart. 340 k.c.– nie zostały obalone.
Drugą przesłanką, której spełnienie prowadzi do zasiedzenia nieruchomości jest upływ czasu, który w zależności od dobrej lub złej wiary posiadacza wynosi odpowiednio 20 i 30 lat.
Decydującym momentem dla oceny, czy posiadaczowi należy przypisać dobrą, czy złą wiarę, jest chwila uzyskania posiadania. Zgodnie z ugruntowanym poglądem judykatury, dobra wiara posiadacza polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że przysługuje mu takie prawo do władania rzeczą, jakie faktycznie wykonuje właściciel. Natomiast w złej wierze będzie ten, kto ma świadomość, że prawo własności danej nieruchomości mu nie przysługuje. Momentem decydującym dla oceny dobrej lub złej wiary posiadacza jest zgodnie zart. 172 k.c.chwila objęcia nieruchomości w posiadanie, a późniejsza świadomość co do osoby właściciela nieruchomości posiadacza, która mogłaby mieć wpływ na zmianę dobrej wiary na złą wiarę nie ma wpływu na sposób liczenia terminu, po którym następuje stwierdzenie zasiedzenia. Domniemanie istnienia dobrej wiary (art. 7 k.c.) może być obalone przez same okoliczności faktyczne, wskazujące w niewątpliwy sposób na istnienie złej wiary posiadacza.
W ocenie Sądu – mając na względzie zebrany w sprawie materiał dowodowy – wnioskodawcy weszli w posiadanie przedmiotowej działki w złej wierze. Musieli mieć bowiem świadomość, że obejmując w posiadanie nieruchomość nie dysponują względem niej żadnym tytułem prawnym.
Pozostawanie przezJ. G. (1)iM. G. (1)w złej wierze oznacza, iż wymagany okres do zasiedzenia przedmiotowych działek wynosił zgodnie zart. 172 § 2 k.c.30 lat. Za początek biegu terminu Sąd przyjął dzień 26 października 1982 r., tj. dzień po śmierci ojca wnioskodawcy, od którego wnioskodawcy objęli przedmiot sprawy w posiadanie. Skutkowało to ustaleniem, że z dniem 26 października 2012 r. wnioskodawcy nabyli przez zasiedzenie do majątku objętego wspólnością ustawową małżeńską prawo własności położonej wJ.nieruchomości stanowiącej działkę ewid. o nr(...), o czym Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia.
Stosownie do przepisuart. 31 § 1 k.r.o.z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. W dacie nabycia przez wnioskodawców udziałów w prawie własności nieruchomości pozostawali oni w związku małżeńskim i w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, dlatego też nabyte w drodze zasiedzenia udziały weszły do majątku wspólnego wnioskodawców.
O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w pkt 2 i 3 sentencji. Sąd nakazał pobrać od wnioskodawców solidarnie, jako zainteresowanych wynikiem postępowania, na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej kwotę 834,73 zł, która została wyłożona ze Skarbu Państwa na opinię biegłego geodety. Co do pozostałych kosztów postępowania Sąd orzekł w myślart. 520 § 1 k.p.c.