Sąd Okręgowy w Częstochowie
VI Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Cz 522/17
Data wyroku: 2017-05-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Hanna Morejska, Henryka Szwyngel, Agnieszka Polak
Słowa kluczowe: Zawieszenie postępowania cywilnego
Podstawa prawna: art. 176 §1 pkt 6 kpc i art 182 kpc

VICz 522/17

POSTANOWIENIE
Dnia 18 maja 2017 r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSO Agnieszka Polak
Sędziowie:   SSO Henryka Szwyngel
SSO Hanna Morejska spr.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2017 r.
sprawy z wnioskuJ. P.
z udziałemB. I.,C. K.,I. N.,M. P.,S. (...),M. Ś.,B. T.

o zasiedzenie
na skutek zażalenia wnioskodawczyniJ. P.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 30 marca 2017r.
sygn. akt II Ns 5284/15
postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie o tyle że uchylić w części dotyczącej umorzenia postępowania o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości oznaczonych jakdziałki (...)i oddalić zażalenie w pozostałej części .

UZASADNIENIE
Zaskrżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Częstochowie umorzył postępowanie w sprawie z wnioskuJ. P.o zasiedzenie nieruchomości , gdyż postanowieniem z dnia 17 marca 2016 wydanym na posiedzeniu niejawnym zawieszone zostało postępowanie z mocyart. 177 par.1 pkt6 kpc, to jest z powodu nie wykonanie zarządzenia sądu i nie złożenia informacji z Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA wW.o miejscu zameldowaniaM. P.ponieważ w ciągu roku od zawieszenia postępowania skuteczny wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony , postępowanie w sprawie umorzono z mocyart. 182 kpc.
Na postanowieni to zażalenie złożyła wnioskodawczyni zarzucając naruszenie przepisów postępowania ;

1
Art. 177 § 1 pkt 6) k.p.c.w związku zart. 182 § 1 k.p.c.w związku zart. 126 § 2 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.w związku zart. 25 k.c.w związku zart. 8 pkt 14 ustawy o ewidencji ludnościprzez przyjęcie że podstawą zawieszenia postępowania stanowi niewskazanie przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie adresu zameldowania uczestnika postępowania, podczas gdy podstawą zawieszenia postępowania stanowi niewskazanie przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie adresu zamieszkania uczestnika.

2Art. 177 § 1 pkt 6) k.p.c.w związku zart. 182 § 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.w związku zart. 510 § 2 k.p.c, przez przyjęcie że brak wskazania adresu zameldowania uczestniczki postępowania ad 7 –M. P.powoduje niemożność nadania sprawie dalszego biegu, w sytuacji gdy Sąd Rejonowy w Częstochowie winien z urzędu ustanowić kuratora dla tej uczestniczki postępowania
3..Art. 177 § 1 pkt 6) k.p.c.w związku zart. 182 § 1 k.p.c.w związku zart. 166 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c, przez zawieszenie postępowania pomimo złożenia przez wnioskodawczynię wniosku o przedłużenie terminu do złożenia danych z rejes z rejestru PESEL Centrum
4..Art. 177§:Art. 177 § 1 pkt 6) k.p.c.w związku zart. 182 § 1 k.p.c.w związku zart. 218 k.p.c. k.p.cw związku zart. 182 § 1 k.p.c.w związku zart. 218 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c, przez brak rozdzielenia postępowania w zakresie poszczególnych nieruchomości
5.Art. 182par.2 kpcpomimo zgłaszania przez wnioskodawczynię wniosków o podjęcie zawieszonego postępowania.
Sąd Okręgowy stwierdza że zażalenie jest zasadne częściowo z przyczyn następujących.
Zażalenie w istocie sprowadza się do twierdzenia, że przed umorzeniem postępowania na podstawieart. 182 § 1 k.p.c.Sąd Rejonowy miał obowiązek sprawdzenia prawidłowości postanowienia o zawieszeniu postępowania a w razie stwierdzenia, że przyczyna zawieszania nie wystąpiła , powinien był odstąpić od umorzenia postępowania (nie wydawać postanowienia o umorzeniu)
Rację ma skarżący o tyle, o ile twierdzi, że w orzecznictwie przyjmowano przez długi czas, iż o ewentualnym umorzeniu postępowania po jego zawieszeniu decydują właściwe (prawidłowe, rzeczywiste) podstawy zawieszenia, tak np. . postanowienia Sądu Najwyższego w sprawach IV CZ 185/55, I CZ 20/77, III CRN 194/74, IV PRN 4/83 , III CZP 86/84, V CKN 947/00 .
Obecnie jednak w większości orzeczeń przyjmuje się w że sąd umarza postępowanie zawieszone na zgodny wniosek stron oraz z przyczyn wskazanych wart. 177 § 1 pkt 5 i 6 k.p.c., nie badając, czy przyjęte przez sąd podstawy zawieszenia były trafne (por. postanowienia Sądu Najwyższego w sprawach II CKN 713/98,, III CK 276/02, II CK 383/03, V CK 457/05, IV CSK 342/07,
Orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym zakresie zapoczątkowane zostało postanowieniem z 17 grudnia 1998 r., II CKN 713/98, w którym krytycznie odniesiono się do wcześniejszej praktyki badania przez sąd rzeczywistej przyczyny zawieszenia przed umorzeniem postępowania. Jak wynika powołanych wyżej orzeczeń zmiana poglądów Sądu Najwyższego była następstwem zasadniczych zmian w koncepcji roli sądu w postępowaniu cywilnym, wprowadzonychustawą z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 43, poz. 189), które weszły w życie z dniem 1 lipca 1996 r. Ustawa nowelizującaKodeks postępowania cywilnegozerwała z zasadą odpowiedzialności sądu orzekającego za wynik postępowania i znacznie ograniczyła obowiązek podejmowania przez sąd działań z urzędu; jednocześnie utrwaliła zasadę dyspozycyjności stron i kontradyktoryjności procesu, odwracając dotychczasową "filozofię" procesu cywilnego. Obecnie dysponentem postępowania cywilnego są zasadniczo same strony. Na stronie spoczywa obowiązek aktywności procesowej i jej ryzykiem jest obarczone niepodejmowanie czynności procesowych mogących uchronić ją od niekorzystnych dla niej skutków ( wyrok Sądu Najwyższego z 25 marca 1998 r., II CKN 656/97, ) Zatem w obecnym stanie prawnym jak wynikało by z tych orzeczeń nie znajduje usprawiedliwienia pogląd o konieczności poszukiwania przez sąd podstawy zawieszenia innej od wskazanej w sentencji postanowienia o zawieszeniu, lub badania czy przyczyna ta nastąpiła jeżeli strony nie zaskarżyły w stosownym czasie tego postanowienia (art. 394 § 1 pkt 6 k.p.c.), kwestionując prawidłowość przyjętej przez sąd podstawy zawieszenia, ani nie zgłosiły w odpowiednim czasie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania.
Sąd Okręgowy podzielał do tej pory pogląd, zgodnie z którym prawomocne postanowienie sądu o zawieszeniu postępowania na podstawieart. 178 k.p.c.ma wiążący charakter (art. 365 § 1 k.p.c.) co do przyczyny zawieszenia przy rozważaniu zastosowaniaart. 182 § 1 k.p.c., choćby podstawa zawieszenia została błędnie przyjęta przez sąd przy wydawaniu postanowienia o zawieszaniu postępowania. Jednak z uwagi na zmianę stanowiska Sadu Najwyższego w tym zakresie w orzeczeniu wydanym 27 sierpnia 2015 w sprawie IIICSK 171/15 zbadano zasadność wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania w dniu 17 marca 2016.
Odnośnie zarzutów zażalenia należy stwierdzić co następuje
Ad. 1 W dniu 17 lutego wezwano wnioskodawczynię do złożenia w terminie 7 dni pod rygorem zawieszenia informacji Centrum Personalizacji Dokumentów MSW i A wW.o miejscu zameldowania uczestniczki iM. P.na terenie kraju. Czyli było to „inne zarządzenie „ w rozumieniuart. 177pkt.6 kpc. Nie zaś do wskazania adresu zamieszkania jak podnosi skarżący. Zarządzenie takie było zasadne .z uwagi na treśćart. 510 kpc.
Ad. 2 W piśmiennictwie przyjmuje się że w procesie zasadą jest ustanawianie kuratora na wniosek (art. 143 i 144 § 1). Natomiast w postępowaniu nieprocesowym, stosownie do przepisu art. 510 § 2, w razie potrzeby wyznaczenia kuratora do zastępowania zainteresowanego, którego miejsce pobytu nie jest znane, następuje ono z urzędu. Jednak obowiązku działania z urzędu powoduje, że przewodniczący przed ustanowieniem kuratora powinien przeprowadzić stosowne dochodzenie w celu ustalenia miejsca pobytu osoby zainteresowanej ( tak SN z w sprawie II CKU 61/98, ) Jest rzeczą oczywista że uzyskanie danych odnośnie miejsca zameldowania z Systemu PESEL będzie podstawowym elementem tego dochodzenia .
Ad. 3/ Zarzut na obecnym etapie postępowania jest bezprzedmiotowy skoro uczestniczka do chwili obecnej czyli ponad rok od wezwania nie wykonała zarządzenia z przyczyn znanych tylko sobie
Ad .4 i Ad.5.zarzut jest zasadny z przyczyn następujących . Rozpoznając zażalenie na postanowienie Sadu Rejonowego z dnia 26 stycznia 2015 roku o zawieszeniu postępowania , Sąd Okręgowy w sprawie VICz(...), postanowieniem z dnia 5 listopada 2015 uchylił postanowieni o zawieszeniu postępowania . (k. 392 ) Sąd Okręgowy stwierdził wówczas co następuje. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014 roku Sąd Rejonowy w Częstochowie zawiesił postępowanie ponieważ w zakreślonym terminie strona nie wykonała nałożonego na nią zobowiązania i nie wskazała poprzednich właścicielidziałki numer (...)(przedI. N.) nie złożyła dla nich odpisów wniosku a złożona przez pełnomocnika wnioskodawcy mapa nie zastała sporządzona wg. zasad obowiązujących przez oznaczeniu nieruchomości w księgach wieczystych .W pierwszej kolejności nasuwają się wątpliwości czy Sad Rejonowy zobligowany był do umorzenia postępowania w całej sprawie w sytuacji gdy wnioskodawczyni wnosiła o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie trzech działek ; nr(...),nr(...)i nr(...), a postanowieniem z dnia 13 stycznia 2014 roku Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie z uwagi na niewykonanie przez wnioskodawczynię zobowiązania Sądu w zakresie wskazania poprzednich właścicieli jedyniedziałki nr (...), złożenia dla nich odpisów wniosku oraz mapy tej nieruchomości sporządzonej według zasad obowiązujących przy oznaczeniu nieruchomości w księgach wieczystych . Zatem w świetle wytycznych Sądu Okręgowego nie zachodziły przesłanki do zawieszenia , ani następnie do umorzenia postępowania w całości jedynie odnośnie wniosku o zasiedzenie nieruchomości oznaczonej jakodziałka (...), która jak wynika z pisma wnioskodawczyni z 12.01. 2014 (k. 304 ) należała przed uczestnikiemI. N.doB. T.iM. P..
Wedługart. 182 § 1 k.p.c., sąd umarza postępowanie zawieszone z mocyart. 177 par.1 pkt. 5jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu roku od daty postanowienia o zawieszeniu. Wniosek o podjęcie postępowania zatem jest zasadny odnośnie pozostałych nieruchomości oznaczonych we wniosku numerami(...)i(...)
Dlatego z mocyart. 386par.1 kpci385 kpcnależało orzec jak w sentencji