Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 1127/16
Data wyroku: 2017-03-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Pijańska

Sygnatura akt XII C 1127/16

WYROK ZAOCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 marca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilnyw składzie:
Przewodniczący:SSO Ewa Pijańska
Protokolant:St. sekr. sąd. Iwona Zawodna-Ratajczak
po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. w Poznaniu
na rozprawie
sprawy z powództwaM. K.,P.(...)
przeciwkoT. P.,P.(...)
- o zapłatę

1
Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 44 283,91 (czterdzieści cztery tysiące dwieście osiemdziesiąt trzy 91/100) złote wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:

a
od kwoty 41 490 złotych od dnia 24 lipca 2013 roku do dnia zapłaty,

b
od kwoty 1 588,51 złotych od dnia 8 października 2013 roku do dnia zapłaty

c
od kwoty 1 205,40 złotych od dnia 4 października 2016 roku do dnia zapłaty.

1
W pozostałym zakresie powództwo oddala.

2
Wyrokowi w punkcie 1 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

3
Koszty procesu rozdziela stosunkowo, obciążając nimi powoda i pozwanego po połowie, pozostawiając szczegółowe wyliczenie tych kosztów referendarzowi sądowemu.

SSO Ewa Pijańska

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 14 marca 2016 r. powódM. K.wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanegoT. P.kwoty 88.049,29 zł, a w tym kwot:

⚫

525,30 zł za honorarium notariusza z tytułu umowyspółki (...) Sp. z o.o.– z odsetkami od dnia 23 maja 2013 r. do dnia zapłaty,

154,22 zł za wysyłkę próbek siana z odsetkami od dnia 28 maja 2013 r do dnia zapłaty,

138,99 za 3 pieczątki dla(...) Sp. z o.o.od dnia 7 czerwca 2013 r. do dnia zapłaty,

170 zł za rejestrację(...) Sp. z o.o.do VAT-R w Urzędzie Skarbowym od dnia 12 czerwca 2013 r. do dnia zapłaty,

600 zł za wniosek o rejestracje(...) Sp. z o.o.w KRS i ogłoszenie w Monitorze z odsetkami od dnia 14 czerwca 2013 r. do dnia zapłaty,

55,60 zł za usługę gastronomiczną wL.wraz z odsetkami od dnia 23 lipca 2013 r. do dnia zapłaty,

282,90 zł za obsługę prawną radcy prawnegoB. N.postępowania karnego wobec pozwanego w sprawie oszustwa na szkodę powoda z odsetkami od dnia 23 września 2014 r. do dnia zapłaty,

492 zł za obsługę prawną radcy prawnegoB. N.postępowania karnego wobec pozwanego w sprawie oszustwa na szkodę powoda z odsetkami od dnia 17 listopada 2014 r. do dnia zapłaty,

430,50 zł za obsługę prawną radcy prawnegoB. N.postępowania karnego wobec pozwanego w sprawie oszustwa na szkodę powoda z odsetkami od dnia 23 grudnia 2014 r. do dnia zapłaty,

550 zł za spłatę pierwszej raty kredytu zaciągniętego na rzecz pozwanego w(...)Bank z odsetkami od dnia 25 lipca 2013 r. do dnia zapłaty,

586,24 zł za spłatę pierwszej raty kredytu zaciągniętego na rzecz pozwanego w(...)Agricole Bank z odsetkami od dnia 25 lipca 2013 r. do dnia zapłaty,

41 zł za spłatę raty kredytu zaciągniętego na rzecz pozwanego w(...)z odsetkami od dnia 20 sierpnia 2013 r. do dnia zapłaty,

17 zł za opłatę skarbową od pełnomocnictwa dla biura rachunkowego(...)do dnia 14 czerwca 2013 r. do dnia zapłaty,

11.656,87 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 24 lipca 2013 r. do dnia zapłaty za kwotę przekazaną ozwanemu w gotówce przez powoda ze środków własnych,

29.808 zł z ustawowymi odsetkami od kwot 965,68 zł liczonymi od wskazanych w pozwie szczegółowo dat do dnia zapłaty – za spłatę kredytu konsolidacyjnego wA.Banku zaciągniętego na rzecz pozwanego

27.540,67 zł za całkowitą spłatę reszty kredytu konsolidacyjnego z odsetkami bakowymi do dnia zapłaty,

15.000 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia otrzymania przez pozwanego pozwu do dnia zapłaty, jako odszkodowania za szkody poniesione w związku z oszustwem pozwanego na szkodę powoda, które naraziło powoda na szereg szkód materialnych i niematerialnych, a w tym konieczność zaciągania kolejnych kredytów i obowiązek ich spłaty, co doprowadziło ostatecznie do powstania tzw. spirali kredytowej, a pośrednio skutkowało również niemożnością inwestowania, realizowania różnych potrzeb i planów prywatnych, spowodowanie działania w stresie. Szkoda powoda polegała również na umieszczeniu jego danych w(...)iBiurze (...), co uniemożliwia powodowi zaciąganie dalszych kredytów oraz korzystanie z bezzwrotnego wsparcia unijnego.

Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, a w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że za namową pozwanego w dniu 28 maja 2013 r. wL.na podstawie aktu notarialnego rep. A nr(...)2013 r. założona została(...) Sp. z o.o.z siedzibą wL., której założycielami byli powód oraz pozwany. Przedmiotem działalności spółki miała być produkcja paszy dla gryzoni w postaci prasowanego siana i słomy. Pozwany miał być odpowiedzialny za produkcję paszy, natomiast powód za prowadzenie spraw formalno-prawnych. W związku z koniecznością poczynienia nakładów finansowych na działalność spółki powód przekazał pozwanemu 41.490 zł, a w tym zarówno środki własne i pochodzące z trzech kredytów zaciągniętych przez niego w różnych bankach. Obciążenie wynikające z wysokości poszczególnych rat było dla powoda zbyt wysokie, w związku z czym zdecydował się na zaciągnięcie kredytu konsolidacyjnego.
Pomimo próśb powoda wobec pozwanego aby ten okazał mu faktury dokumentujące nabywane na rzecz spółki dobra pozwany konsekwentnie odmawiał, odmówił również okazania dokumentu, z którego wynikałby stosunek najmu hal niezbędnych do prowadzenia działalności. Powód powziął przekonanie, iż pozwany „zdefraudował” przekazane mu pieniądze. Pismami z dnia 24 i 26 lutego 2016 r. powód zwrócił się kolejny raz do pozwanego, aby ten przedstawił dokumentację wydatków związanych z działalnością(...) Sp. z o.o., co do dziś nie nastąpiło.
Powód zaznaczył również, iż na gruncie przedstawionego stanu faktycznego toczyło się postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w Lesznie (sygnatura akt 1 Ds.(...)).
Końcowo powód wskazał, że pismem z dnia 24 września 2013 r., wezwał pozwanego do zapłaty należności jednakże wezwanie to nie odniosło oczekiwanego rezultatu, pozwany jedynie telefonicznie lub osobiście tłumaczył, iż nie ma pieniędzy, chciał nawet w zamian za należna kwotę przekazać powodowi maszynę do pakowania siana.
W piśmie procesowym z dnia 16 września 2016 r. (k. 112-113) powód, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wskazał, iż z analizy historii hipotek na nieruchomości pozwanego wynika, iż już w chwili zawierania z powodem umowyspółki (...)pozwany był bankrutem i mając tego świadomość bez skrupułów wyłudzał od powoda poważne sumy pieniędzy.
Pozwany na żadnym etapie postępowania nie ustosunkował się do twierdzeń pozwu i nie stawił się na rozprawę.
Sąd ustalił co następuje.
W dniu 28 maja 2013 r. wL.aktem notarialnym, sporządzonym przez notariuszaS. K., rep. A nr(...)r. założona została(...) Sp. z o.o.z siedzibą wL., której założycielami byli powód oraz pozwany. (k.33) Przedmiotem działalności spółki miała być produkcja paszy dla gryzoni w postaci prasowanego siana i słomy. Pozwany miał być odpowiedzialny za produkcję paszy, natomiast powód za prowadzenie spraw formalno-prawnych. Powód miał też wyłożyć pieniądze na uruchomienie działalności spółki. Na ten cel w okresie od 16 maja do 24 lipca 2013 roku powód przekazał pozwanemu 41.490 zł, przy czym 11 656,87 zl przekazał w gotówce z zasobów własnych, a pozostałą kwotę z kredytów i pożyczek, udzielonych przez:(...)Bank,(...)(...).
Nadto powód wydał 1 588,51 złotych na koszty związane z samym założeniem spółki, w tym opłatę notarialną.
Pozwany nie przedstawił powodowi rozliczenia otrzymanej kwoty. Nie przedstawił żadnych efektów działań, do których się zobowiązał. Mówił powodowi, że na potrzeby produkcji wynajął halę wW., co okazało się niezgodne z prawdą.
Pozwany w chwili zawierania z powodem umowy miał długi. Nieruchomość, której jest współwłaścicielem była już wówczas obciążona hipotekami i toczyło się wobec niej postępowanie egzekucyjne (k. 97-103)
W dniu 25 lipca 2013 roku powód zawarł z(...) Bank Spółka Akcyjnaumowę o kredyt konsolidacyjny w wysokości 44 506,73, przeznaczony na: spłatę jednej pożyczki w wysokości 10 884 zł, pobranej w czerwcu 2013 roku w związku z uruchomieniem działalności spółki i na cele konsumpcyjne – w wysokości 33 622,73 zł (k. 26-27).
W dniu 24 września 2013 roku powód wezwał pozwanego do zapłaty przekazanej sumy i kosztów założenia spółki.
W dniu 3 października 2013 roku powód, po bezskutecznych próbach wyegzekwowania od powoda rozliczenia przekazanej kwoty złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez pozwanego. Dochodzenie było prowadzone pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w Lesznie sygn. 1 Ds.(...).
Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2014 roku dochodzenie w tej sprawie zostało umorzone. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że podejrzany popełnił przestępstwo oszustwa zart. 286 § 1 k.k., ani przestępstwo przywłaszczenia zart. 284 § 2 k.k.(k. 273-274 akt postępowania przygotowawczego)
Na koszty związane z postępowaniem przygotowawczym powód wydał 1 205,40 zł.
Sąd ustalił opisany wyżej stan faktyczny w oparciu o twierdzenia powoda, załączone do pozwu dokumenty oraz dokumenty z akt postępowania przygotowawczego, prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Lesznie sygn. 1 Ds.(...)tj. protokołu przesłuchaniaE. K.(k. 159-160), protokołu przesłuchania podejrzanegoT. P.(k. 247- 248)) i postanowienia o umorzeniu postępowania (k.273-274).
T. P.podczas przesłuchania go w charakterze podejrzanego przyznał, że pobrał od powoda ok. 41 000 zł i z pieniędzy tych się nie rozliczył.
Zgodnie zart. 339 § 1 k.p.c.jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny. Zgodnie z § 2 tego artykułu w takim wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.
Mając na względzie powyższe Sąd poczynił opisane wyżej ustalenia, które w tym zakresie nie budziły wątpliwości Sądu.
Natomiast wątpliwości budziły twierdzenia powoda co do związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy jego aktualna sytuacją finansową, a czynem pozwanego, a na te okoliczność nie zostały powołane stosowne dowody, jak i fakty przytaczane przez powoda nie uprawniały do takich wniosków. W szczególności brak podstaw, aby wiązać czyn pozwanego z kredytem , jaki powód zaciągnął w dniu 24 lipca 2013 roku wA.(...). Środki z tego kredytu – wg twierdzeń powoda – nie zostały przekazane pozwanemu, a jedynie z kredytu wysokości 44 506,73, suma 10 884 zł została przeznaczona na spłatę jednej z pożyczek, pobranej w czerwcu 2013 roku na cele związane z uruchomieniem działalności spółki. Natomiast suma 33 622,73 zł została wypłacona powodowi na cele konsumpcyjne (k. 26-27).
Sąd zważył co następuje.
W ocenie Sądu opisane przez powoda działanie pozwanego, który w żaden sposób nie rozliczył się z otrzymanych pieniędzy, ani nie przedstawił wyników działań, które zobowiązał się podjąć, w sytuacji, gdy pozwany miał wówczas poważne kłopoty finansowe, należy zakwalifikować jako czyn niedozwolony zart. 415 k.c.
Postępowanie karne wobec pozwanego zostało co prawda umorzone – organ prowadzący postępowanie nie dopatrzył się cech przestępstwa, jednakże decyzja ta nie jest wiążąca w postępowaniu cywilnym.
Należy zauważyć, że w postępowaniu karnym obowiązuje zasada domniemania niewinności zart. 5 k.p.k., a w niniejszym procesie cywilnym– z uwagi na okoliczność, że pozwany nie wdał się w spór, obowiązujeart. 339 § 2 k.p.c., na podstawie którego należy przyjąć za prawdziwe nie budzące wątpliwości twierdzenia powoda. Powód konsekwentnie twierdził, że pozwany go oszukał – pobrał pieniądze, z których w żaden sposób się nie rozliczył, a – jak się później okazało – w tamtym czasie miał inne długi, a jego nieruchomość była obciążona hipotekami. Przy takich okolicznościach można wysunąć domniemanie, że pozwany od początku co nie zamierzał wywiązać się należycie z umowy spółki i nie zamierzał przeznaczyć pieniędzy na umówiony cel (art. 231 k.p.c.).
Zgodnie zart. 415 k.c.pozwany zobowiązany jest do naprawienia szkody, przy czym zgodnie zart. 361 § 1 k.c.zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
Powód domagał się odszkodowania za poniesione straty (art. 361 § 2 k.c.)
Żadnych wątpliwości nie budziło roszczenie powoda w zakresie sumy przekazanej pozwanemu, tj. 41 490 zł, kosztów założenia spółki w wysokości 1 588, 51 zł, jak i kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem przygotowawczym – w wysokości 1 205,40 zł.
O odsetkach od tych kwot orzeczono na podstawieart. 481§ 1 k.c.W ocenie Sądu pozwany pozostawał w opóźnieniu co do przywłaszczonej sumy od dnia jej otrzymania (ostatnia ratę powód wpłacił mu w dniu 24 lipca 2013 roku), co do kosztów założenia spółki – od dnia wezwania do zapłaty z dnia 24 września 2013 roku, przy przyjęciu, że doręczenie nastąpiło najpóźniej w ciągu 2 tygodni od daty pisma tj. 8 października 2013 roku, a co do kosztów prowadzenia postępowania przygotowawczego – od dnia doręczenia odpisu pozwu, gdyż w sprawie tej pozwany nie był wcześniej wzywany do zapłaty (art. 455k.c.)
W zakresie w jakim powództwo zostało uwzględnione Sąd nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności na podstawieart. 333§1 pkt 3 k.p.c.
Natomiast jak już wskazano wyżej ani z przedstawionych dowodów, ani okoliczności przytoczonych przez powoda nie wynika, by pozostałe wymienione w pozwie kwoty pozostawały w normalnym związku przyczynowym z czynem pozwanego.
Nie ma podstaw, aby przyjąć, że aktualna sytuację finansową powoda jest wyłącznie następstwem czynu pozwanego, ani też, by popadnięcie w spiralę kredytową w okolicznościach niniejszej sprawy stanowiło normalne następstwo niewywiązania się wspólnika z obowiązku uruchomienia działalności gospodarczej, której prowadzenie samo w sobie wiąże się z pewnym ryzykiem.
Z uwagi na powyższe Sąd powództwo w pozostałym zakresie oddalił, na podstawie przytoczonych wyżej przepisów.
Na podstawieart. 108§ 1 k.p.c.w zw. zart. 98 § 1 k.p.c.Sąd, mając na względzie wynik postępowania, obciążył kosztami procesu strony po połowie. Pozostawiając szczegółowe wyliczenie tych kosztów ( w tym przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu) referendarzowi sądowemu, co nastąpi po uprawomocnieniu się wyroku.
SSO Ewa Pijańska