Sąd Apelacyjny w Katowicach
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACz 276/17
Data wyroku: 2017-03-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Janusz Kiercz, Katarzyna Żymełka, Aleksandra Janas
Słowa kluczowe: Odrzucenie pozwu
Podstawa prawna: art. 199 § 1 kpc

Sygn. akt V ACz 276/17

POSTANOWIENIE
Dnia 24 marca 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach, Wydział V Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSA  Janusz Kiercz
Sędziowie:   SA Aleksandra Janas (spr.)
SO (del.) Katarzyna Żymełka
po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r. w Katowicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa GminyP.
przeciwko(...)wT.

o zapłatę
na skutek zażalenia pozwanego
na postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach
z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt XII C 257/16
postanawia: oddalić zażalenie, pozostawiając Sądowi Okręgowemu w Gliwicach rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym sprawęw instancji.
SSO (del.) Katarzyna Żymełka SSA Janusz Kiercz SSA Aleksandra Janas
Sygn. akt V ACz 276/17

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił wniosek pozwanego o odrzucenie pozwu na podstawieart. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.wskazując, że sporyw sprawie o sygnaturze akt I C 237/14 i w niniejszej sprawie nie są „o to samo roszczenie”, gdyż różni je podstawa faktyczna roszczeń.
Pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez odrzucenie pozwu oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zarzucił naruszenieart. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.przez błędną wykładnię powołanego przepisu, które to uchybienie skutkowało odmową odrzucenia pozwu z uwagi na uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż sprawa o to samo roszczenie nie toczy się już pomiędzy stronami przed Sądem Okręgowym w Gliwicach Wydział I Cywilny o sygn. akt I C 237/14. Podniósł również uchybienieart. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.w zw. zart. 410 § 1 k.c.poprzez błędną wykładnię pierwszego z powołanych przepisów i przez błędne zastosowanie drugiego z powołanych przepisów, które to uchybienie skutkowało odmową odrzucenia pozwu z uwagi na uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż sprawa o to samo roszczenie nie toczy się już pomiędzy stronami i uznanie, iż sprawa tocząca się przed Sądem Okręgowym w Gliwicach Wydział I Cywilny o sygn. akt I C 237/14 nie jest sprawą tożsamą ze sprawą niniejszą w sytuacji, gdy objęte pozwem roszczenie nie dotyczy tylko podstawy z tytułu żądania zwrotu świadczenia nienależnego a nadto w sytuacji, gdy nie odpadła w sposób ostateczny i trwały podstawa prawna do zapłaty kwoty, której żądania zwrotu dochodzi powód.
W odpowiedzi na zażalenie powódka wniosła o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.sąd odrzuci pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.
W sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Gliwicach pod sygn. akt I C 237/14 pozwany dochodzi zapłaty części straty(...)wT.(dalej:(...)) z lat 1993-2007, na podstawieart. 353(
    1 )k.c.w związku z § 41 statutu(...). Proces ten toczy się nadal na skutek uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 21 września 2011 r. zasądzającego należność na rzecz(...).
W niniejszym postępowaniu powódka domaga się zwrotu świadczenia, którego podstawa prawna odpadła, gdyż uchylenie lub zmiana prawomocnego wyroku sprawia, że spełnione na jego podstawie świadczenie jest nienależne w rozumieniu przepisówk.c.–art. 410 i nast.Na poparcie swojego stanowiska powołała szereg orzeczeń Sądu Najwyższegoi innych sądów. Wskazała ponadto, że domaga się zwrotu jedynie części roszczenia, a tow zakresie kwoty zapłaconych pozwanemu odsetek w wysokości 200.000 zł.
Z kolei skarżąca stoi na odmiennym stanowisku, mianowicie w jej ocenie nie doszło jeszcze do trwałego i ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy I C 237/14. Powołała się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2011 r. (V CSK 332/10) z którego wynika, żew przypadku spełnienia świadczenia na podstawie orzeczenia sądowego, nieprawomocnego lub prawomocnego, następnie uchylonego, nie dochodzi do powstania roszczenia, jeżeli sprawa jest nadal w toku. Dopiero prawomocne zakończenie sprawy i oddalenie powództwa oznacza odpadnięcie podstawy wzbogacenia wobec braku tytułu prawnego wzbogacenia.
Powyższe sprzeczne ze sobą poglądy dotyczą jednakże kwestii zasadności samego roszczenia, która dopiero będzie przedmiotem oceny Sądu Okręgowego w toku postępowania. Ewentualna niezasadność takiego roszczenia z przyczyn materialnoprawnych nie stanowi jednak przeszkody w wystąpieniu z powództwem. Taką przeszkodę stanowiłaby tożsamość faktyczna obu roszczeń, która jednak w niniejszej sprawie nie występuje.
Trafnie wskazuje przy tym powódka, że jedynie w sytuacji, gdyby powódkaw niniejszej sprawie wystąpiła o ustalenie nieistnienia zobowiązania do pokrycia straty można byłoby rozważać tożsamość roszczeń procesowych, jako w istocie opartych na tej samej podstawie faktycznej i prawnej. Jednakże w niniejszej sprawie powódka nie dochodzi ustalenia nieistnienia roszczeń objętych pozwem w sprawie o sygn. akt I C 237/14, lecz innych roszczeń, to jest roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia.
Skarżący podnosi, że roszczenie powódki nie dotyczy tylko podstawy z tytułu żądania zwrotu świadczenia nienależnego. Powodowa Gmina w piśmie z dnia 10 października 2016 r. doprecyzowując swoje stanowisko w sprawie podniosła twierdzenia i zarzuty związanez zarzutem potrącenia rozpoznawanym w sprawie toczącej się przed Sądem OkręgowymwG.(sygn. akt I C 237/14) wskazując, iż jest to jej stanowisko ewentualnew niniejszej sprawie a na zasadność swoich twierdzeń przedstawiła szereg dowodów, w tym nawet dowód z opinii biegłego sądowego. Jednakże procesowy zarzut potrącenia nie jest formą dochodzenia roszczeń, lecz środkiem obrony pozwanego. Z tego względu nie wywołuje w zakresie roszczenia nim objętego ani stanu sprawy w toku ani też powagi rzeczy osądzonej (por. wyrok SN z 20 grudnia 2006 r. IV CSK 299/06).
W kontekście powyższych wywodów nie sposób przyjąć za skarżącą, że jeśliby Sąd Okręgowy rozpoznał niniejszą sprawę i nakazał zwrot uiszczonej przez stronę powodową na rzecz pozwanego kwoty, wówczas podjąłby się rozpoznania roszczenia objętego sprawą uprzednio zawisłą przed Sądem, a to sprawą o sygn. akt I C 237/14. Podstawy obydwu roszczeń są bowiem różne i każde z nich może być dochodzone w odrębnym postępowaniu.
Z przedstawionych względów zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na mocyart. 108 § 1 k.p.c.
SSO(del.) Katrzyna Żymełka SSA Janusz Kiercz SSA Aleksandra Janas