Sąd Rejonowy w Świdnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1978/15
Data wyroku: 2017-01-31 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Halina Grzybowska

Sygn. akt I Ns 1978/15

POSTANOWIENIE
Dnia 31 stycznia 2017r.
Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilnyw składzie następującym:
Przewodniczący SSR Halina Grzybowska
Protokolant Magdalena Tobiasz
po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017r. w Świdnicy
na rozprawie
sprawy z wnioskuG. C.
przy uczestnictwieH. C.,Ł. H.,T. H.,D. L.,K. P. (1)
o zniesienie współwłasności
postanowił:
I. ustalić, że przedmiotem współwłasności wnioskodawcy i uczestników postępowania jest nieruchomość rolna, której współwłaścicielami są:
- wnioskodawcaG. C.w 1/3 części
- uczestniczkaD. L.w 1/3 części
- uczestniczkaK. P. (1)w 1/12 części
- uczestniczkaT. H.w 1/12 części
- uczestniczkaH. C.w 1/12 części
- uczestnikŁ. H.w 1/12 części ,
położona wP., objętaksięgą wieczystą (...)o łącznej wartości 150.000 zł (sto pięćdziesiąt tysięcy złotych), składająca się:
- zdziałki nr (...)o pow. 0,17 ha zabudowanej budynkiem mieszkalnymi zabudowaniami gospodarczymi o wartości 90.000 zł;
- z działki rolnej niezabudowanej nr 155 o pow. 0,48 ha o wartości 20.000 zł;
- z działki rolnej niezabudowanej nr 571 o pow.1,10 ha o wartości 40.000 zł;
II. dokonać częściowego zniesienia współwłasności nieruchomości, opisanejw punkcie I w ten sposób, że:
1. przyznać wnioskodawcyG. C.na wyłączną własnośćdziałkę gruntu nr (...)o wartości 20.000 zł (dwadzieścia tysięcy złotych);
2. przyznaćdziałki nr (...)o łącznej wartości 130.000 zł (sto trzydzieści tysięcy złotych) na współwłasność:
D. L.w udziale ½;
uczestnikomH. C.,Ł. H.,T. H.iK. P. (1)– w udziałach po 1/8 części;
bez obowiązku wzajemnych dopłat;
III. nakazać uczestnikom postępowania, by wydali wnioskodawcydziałkę nr (...), opisaną w punkcie I –szym;
IV. rozstrzygnięcie o kosztach pozostawić referendarzowi sądowemu wg zasady,że koszty sądowe ponoszą stosownie do swoich udziałów we współwłasności, zaś pozostałe koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, ponoszą we własnym zakresie.
Sygn.akt I Ns 1978/15

UZASADNIENIE
WnioskodawcaG. C.jako współwłaściciel w 1/3 części nieruchomości domagał się zniesienia współwłasności  nieruchomości położonej wP., objętejksięgą wieczystą (...)- o wartości 210 000 zł, składającej się :
a)  zdziałki nr (...)o pow.0,17 ha( wartości 30 000 zl )
zabudowanej budynkiemmieszkalnym (...)–kondygnacyjnym  o pow.135m2 ( wartości100 000 zł) ,budynkiem produkcyjnym usługowym i gospodarczym dla rolnictwa o pow. zabudowy 37 m2( wartości10.000 zł) ibudynkiem produkcyjnym usługowym i gospodarczym dla rolnictwa o pow. zabudowy  66m2( wartości10.000 zł)
b) zdziałki gruntu nr (...)o pow 0,48 ha o wartości20 000 zł
c ) zdziałki gruntu nr (...)o pow.1,10 ha wartości40 000 zł
w t e n sposób, aby  :
1. przyznaćwnioskodawcydziałkę nr (...)o wartości 20 000 zł
2.przyznać  uczestnikom  postępowania na współwłasność :działkę nr (...)w.  w 150 000 zł i nr(...)o pow.1,10 ha wartości 40 000 zł w udziałach :
1. dotychczasowej współwłaścicielce w 1/3 częściD. L.–  w 4/8 częściach
2. dotychczasowej współwłaścicielce w 1/12 częściK. P. (1)w  1/8 części
3. dotychczasowemu współwłaścicielowi w 1/12Ł. H.-  1/8 części
4. dotychczasowej współwłaścicielce w 1/12T. H.– w  1/8 częsci
5. dotychczasowej współwłaścicielce w 1/12H. H.1/8
lub w II wa rianci e   :
1. przyznaćwnioskodawcydziałkę nr (...)o wartości 20 000 zł
2. przyznać pozostałym uczestnikom postępowania na współwłasność :działkę nr (...)w.  o wartości  150 000 zł i nr(...)o pow.1,10 ha wartości 40 000 zł  w udziałach :
D. L.- 1/3  budynku mieszkalnego i dz.231 + ½ wdziałce (...)
K. P. (1)1/12 budynku mieszkalnego i dz.231
Ł. H.1/12 budynku mieszkalnego i dz.231
T. H.– 1/12 budynku mieszkalnego i dz.231
H. C.1/12 budynku mieszkalnego i dz.231
- bez obowiązku spłat czy dopłat .
W uzasadnieniu żądania podał, ze nie zamieszkuje w nieruchomości zabudowanej, w której mieszka większość uczestników, ani nie korzysta z gruntów rolnych.
Uczestniczka postępowaniaH. C.poparła wniosek   w wariancie I-szym .
Uczestnicy postępowania  :D. L.,K. P. (1),Ł. H.iT. H.ostatecznie wnieśli oddalenie wniosku, postulując  pozostanie  przy  aktualnym stanie posiadania .
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Nieruchomość położona  wP., objętaksięgą wieczystą (...)- składająca się :
a) zdziałki nr (...)o pow.0,17 ha)zabudowanej budynkiemmieszkalnym (...)–kondygnacyjnym o pow.135m2 , budynkiem produkcyjnym usługowym i gospodarczym o pow. zabudowy 37 m2,budynkiem gospodarczym o pow. zabudowy 66m2
b) zdziałki  rolnej niezabudowanejnr 155o pow 0,48 ha
c ) zdziałki rolnej niezabudowanejnr 571o pow.1,10 ha
stanowi współwłasność :
w ½ części wnioskodawcy
w 1/3 częściD. L.–
w 1/12 częściK. P. (1)
w 1/12 częściŁ. H.
w 1/12 częściT. H.
w 1/12  częściH. H.

dowód: odpis księgi wie c zy s tej   k. 7  , mapy k. 13-15 .

Łączna wartość całej nieruchomości wynosi 150 000 zł,
w tym :działki siedliskowej nr (...)– 90.000 zł,
działki  rolnej niezabudowanej  nr 155 – 20 000 zł,
działki  rolnej niezabudowanej  nr 571 – 40 000 zł( NIESPORNE ).
Wszyscy uczestnicy postępowania są spokrewnieni lub spowinowaceni z pierwotnym właścicielemK. C.. Wnioskodawca nigdy nie korzystał  i nie korzysta i nie jest w posiadaniu  żadnej z części  w/w nieruchomości odkąd stał się jej współwłaścicielem na podstawie umowy darowizny w 2015 roku zawartej pomiędzy nim a ojcem  ( Niesporne ) .
W zabudowaniach nadziałce siedliskowej nr (...)zamieszkują  i korzystają zgodnie z pomieszczeń gospodarczych :D. L., która  ze swoja rodzina zajmuje ok. połowy pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych oraz uczestniczkaT. H.z córkąK. P. (2), jej mężem  i 2 córkami , które zajmują także około połowę  pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych. Aktualnie nie mieszkają w tej nieruchomości  dzieciT. H.:Ł. H.iH. C..  Grunty rolne od ok. 2006 roku  wydzierżawiaD. L.osobom trzecim  za czynsz roczny 1 100 zł. Z czynszu  dzierżawnego opłaca świadczenia publicznoprawne od całej nieruchomości

Dowód : zez n ania uczestniczekD. L..T. H.,K.P szczolińskiej iŁ. H.złożone  na rozprawie w dniu  31 stycznia 2017 roku .

UczestniczkaD. L.mieszka z mężem. Otrzymuje rentę w kwocie 100 zł miesięcznie . Jej mąż  pracuje i zarabia 2 700 – 2800 zł miesięcznie. Mają zadłużenia wobec KRUS  i(...)-u na łączną kwotę  ok. 12 000 zł, oszczędności nie posiadają

Dowód: zez n ania uczestniczkiD. L.j.w.

UczestnikaT. H.jest wdową, otrzymuje rentę w kwocie 2 100 zł miesięcznie, ma zadłużenie ok. 1500 – 200 zł z tytułu kredytu zaciągniętego m.in na remont elewacji . Nie posiada oszczędności. Obecnie  zajmuje pomieszczenia mieszkalne na parterze budynku mieszkalnego zaadaptowane i wyremontowane przez jej SynaŁ. H., który  już tam nie mieszka

Dowód : zez n ania uczestniczkiT. H.i uczestnikaŁ. H.ć ko  j.w.

UczestniczkaK. P. (1)pracuje i zarabia ok.1800 zł, a jej małżonek podobnie, obydwoje mają zajęcia komornicze, pozostało im do spłaty ok. 4 000 zł, maja córki w wieku 11 lat

Dowód: zeznania uczestniczkiK. P. (1)k. 170 .

Z aktualnych współwłaścicieli nieruchomości grunty rolne  stanowiące współwłasność  uprawiała jedynie uczestniczkaD. L., która z uwagi na stan zdrowia przestala je uprawiać ok.10 lat temu .
Pozostali  uczestnicy nie maja kwalifikacji teoretycznych ani praktycznych do prowadzenia gospodarstwa rolnego (NIESPORNE. ).
Pomiędzy wnioskodawcą  a uczestnikami postępowania istnieje konflikt od czasu, gdy wnioskodawca zaczął domagać się  zniesienia współwłasności (Niesporne).
Powyższe ustalenia zastały poczynione na podstawie w/w  opisanych dokumentów urzędowych, a także na podstawie zeznań uczestników postępowania i okoliczności bezspornych, które w ocenie sądu w zakresie poczynionych wyżej ustaleń nie budzą wątpliwości .

Sąd zważył.
Zgodnie z treścią przepisuart. 210 zd. 1 Kodeksu cywilnegokażdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Przepisart. 211 Kodeksu cywilnegostanowi, że każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości, a stosownie do przepisuart. 212 § 2 k.c.rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli albo sprzedana stosownie do przepisówkodeksu postępowania cywilnego.
W postępowaniu o zniesienie współwłasności stosownie do treści przepisuart. 618§ 1 Kodeksu postępowania cywilnego, sąd rozstrzyga także spory o prawo żądania zniesienia współwłasności i o prawo własności, jak również wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. Przy czym wzajemne roszczenia z tytułu posiadania rzeczy rozpatrywane są na podstawieart. 207 Kodeksu cywilnegow brzmieniu: pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną.
Ponadto w razie sądowego zniesienia współwłasności w myślart. 212 § 3 zd. 1 Kodeksu cywilnegojeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia.
Podstawowym sposobem zniesienia współwłasności preferowanym przez ustawodawcę jest podział fizyczny rzeczy wspólnej, jako najbardziej sprawiedliwy i pożądany. Dlatego też, jeżeli zniesienie współwłasności następuje z mocy orzeczenia sądu, sąd powinien przede wszystkim brać pod uwagę ten sposób wyjścia ze współwłasności, chyba że współwłaściciele żądają przyznania rzeczy wspólnej jednemu z nich w zamian za spłaty albo sprzedaży stosownie do przepisówKodeksu postępowania cywilnego, co potwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2001 r. (V CKN 1436/00).
Całokształt zebranego w sprawie materiału procesowego wskazuje, że wobec opozycji większości uczestników  postępowania co do samego żądania  zniesienia współwłasności najbardziej  pożądane i sprawiedliwe jest częściowe zniesienia współwłasności wg wariantu I –szego   żądania wniosku , tj. przez częściowy   podział fizyczny nieruchomości  ,a to z uwagi na ostry konflikt wnioskodawcy z pozostałymi uczestnikami postepowania ( z wyjątkiemH. C.reprezentowanej przez kuratora ) . Taki też sposób zniesienia popierał kurator uczestniczkiH. C.. Przyznanie wnioskodawcy działki rolnej niezabudowanej nr 155   z jednej  strony zaspokoi  żądanie  wnioskodawcy zniesienia współwłasności , a z drugiej strony nie spowoduje  żadnego uszczerbku dla uczestników postępowania, w tym obowiązku dopłaty, a nadto i przede wszystkim usunie konflikt pomiędzy współwłaścicielami .   Należy zauważyć, że żaden z uczestników postępowania nie uprawiadziałki rolnej nr (...), podobnie jak i pozostałych gruntów. Wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości w udziale 1/3 ,a zatem przy wartości całej nieruchomości na kwotę 150 000 zł, w razie zasądzenia na jego rzecz spłaty powinna ona wynieść 50 000 zł.  Żadnego z uczestników postępowania nie stać na spłatę wnioskodawcy ,a jeśli żadne z nich nie uprawiadziałki nr (...), to  tym bardziej żądanie wnioskodawcy przyznania mu tej działki o wartości o wiele niższej niż wartość  jego udziału  w żaden sposób nie będzie krzywdzące dla pozostałych uczestników postępowania, którzy nadal pozostaną we współwłasności działki siedliskowej idziałki rolnej nr (...)oraz  przy dotychczasowym bezkonfliktowym sposobie korzystania . Bezzasadne były także zarzuty uczestniczkiK. P. (1), że po takim zniesieniu współwłasności wnioskodawca może rościć pretensje do pomieszczeń mieszkalnych na działce zabudowanej po swoich krewnych, albowiem z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o  zniesieniu współwłasności wygasną jakiekolwiek roszczenia wnioskodawcy odnośnie tej nieruchomości , stosownie do treści przepisuart. 618 §3 k.p.c., w tym również takie, które nie były zgłoszone w tym postępowaniu  .
Dlatego też na podstawie cyt. wyżej przepisów orzeczono jak w pkt. II sentencji postanowienia.
Koszty  postępowania sąd pozostawił  do wyliczenia referendarzowi sądowemu  na podstawie  przepisuart. 108 §1 k.p.c.wg zasady  ,że koszty sądowe uczestnicy ponoszą wg swoich  udziałów  we współwłasności, natomiast koszty związane  wyłącznie ze swoim udziałem w sprawie ponoszą  we własnym zakresie, na podstawie przepisuart. 520 § 1 i 2 k, p. c.