Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 903/17
Data wyroku: 2017-08-31 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Iwona Matyjas
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 13 marca 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłK. N.prawa do wcześniejszej emerytury na tej podstawie, że na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udokumentował wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy jako okres pracy w warunkach szczególnych uwzględnił wnioskodawcy okres pracy w wymiarze 3 lat, 1 miesiąca i 7 dni. Za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach organ rentowy nie uznał okresów zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.od 12 listopada 1979 r. do 31 sierpnia 1980 r., od 15 grudnia 1980 r. do 31 maja 1982 r., w(...) Przedsiębiorstwie (...)wS.od 1 czerwca 1982 r. do 30 września 1992 r., gdyż świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 1 marca 1999 r. nie zostało wystawione przez zakład pracy lecz przez podmiot nieuprawniony - Urząd Wojewódzki wŁ.Oddział (...)wS.. Wprawdzie uwierzytelnione przez archiwum kserokopie angaży z okresu od 12 listopada 1979 r. do 31 maja 1982 r. potwierdzają na jakich stanowiskach wnioskodawca był zatrudniony jednakże na ich podstawie nie można ustalić przynależności resortowej zakładu pracy, a tym samym nie można stwierdzić czy zajmowane przez wnioskodawcę stanowiska zostały wymienione w wykazie aktu resortowego i czy nazwa stanowiska odpowiada nazwie wymienionej w tym wykazie. Ponadto angaże te nie określają rodzaju wykonywanej pracy według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. Poświadczone kserokopie kart wynagrodzeń za okresy od 1 czerwca 1982 r. do 30 września 1992 r. również nie potwierdzają wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach organ rentowy nie uznał także okresu zatrudnienia wZakładzie (...)wŁ.od 1 lutego 1996 r. do 31 grudnia 1998 r., gdyż w pkt. 4 ppkt. 8 świadectwa pracy z dnia 28 lutego 2007 r. pracodawca nie określił okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach oraz jej rodzaju i zajmowanego stanowiska/decyzja k. 61-62 plik IV akt ZUS/.
W dniu 14 kwietnia 2017 r. wnioskodawca złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do emerytury. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniósł o uwzględnienie zakwestionowanych okresów zatrudnienia na stanowiska operatora spycharki. /odwołanie k. 2-7.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie przytaczając argumentację jak w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Dodatkowo organ rentowy wskazał, że wnioskodawca nie zaznaczył, że jest członkiem OFE. /odpowiedź na odwołanie k. 9-9 odw./.
Na ostatnim terminie rozprawy w dniu 11 sierpnia 2017 r. wnioskodawca poparł odwołanie. Oświadczył, że nie jest członkiem OFE. Pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania /stanowiska 00:01:13-00:01:44, 00:50:39-00:50:58, 00:54:19-00:56:34 – płyta CD k. 60/.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaK. N.,urodzony (...), wniosek o emeryturę złożył w dniu 13 stycznia 2017 r./wniosek k. 1-8 plik IV akt ZUS/.
Ubezpieczony nie jest członkiem OFE. /okoliczność bezsporna, wniosek k. 1-8 plik IV akt ZUS/.
Ogólny staż ubezpieczeniowy wnioskodawcy na dzień 1 stycznia 1999 r. wyniósł co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. /okoliczność bezsporna/.
Organ rentowy jako okres pracy w warunkach szczególnych uwzględnił wnioskodawcy okres pracy w wymiarze 3 lat, 1 miesiąca i 7 dni. /okoliczność bezsporna/
Wnioskodawca ukończył w 1976 r. Liceum Zawodowe wZespole Szkół Zawodowych nr (...)wS.w zawodzie mechanika budowy i naprawy maszyn./świadectwo dojrzałości liceum zawodowego k. 41-43 plik IV akt ZUS, kwestionariusze osobowe k. 39-39 odw., k. 34-34 odw./.
Ubezpieczony posiada uprawnienia do obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych tj. od 14 maja 1983 r. spycharek i ciągników do 200 kW, od 10 marca 2010 r. maszyn do rozkładania mieszanek bitumicznych do 8m oraz od 14 marca 2010 r. walców drogowych do 18 Ł./książka operatora k. 8-8 odw./
W okresie od 13 grudnia 1976 r. do 31 maja 1982 r. ubezpieczony był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.w pełnym wymiarze czasu pracy początkowo na stanowisku mechanika maszyn melioracyjnych, od 12 listopada 1979 r. - pomocnika operatora, a od 1 września 1980 r. - operatora. W wystawionym w dniu 17 czerwca 1982 r. świadectwie pracy pracodawca wskazał, że w czasie tego zatrudnienia ubezpieczony uzyskał uprawnienia klasy III – spych. Stosunek pracy ustał w wyniku przeniesienia służbowego – reorganizacja przedsiębiorstwa. /świadectwo pracy k. 7-7 odw. plik II akt ZUS oraz k. 5-6 plik III akt ZUS, zeznania świadkaM. M.00:23:29 - 00:33:45 – płyta CD k. 60, zeznania świadkaA. K.00:37:42-00:46:41 – płyta CD k. 60, zeznania wnioskodawcy 00:51:55 - 00:54:19 w zw. z 00:01:48- 00:15:22 - płyta CD k. 60/
Od 26 października 1977 r. do 16 października 1979 r. wnioskodawca odbywał zasadniczą służbę wojskową. Z dniem 26 października 1977 r. został zwolniony z pracy celem odbycia służby./książeczka wojskowa k. 4-4 odw. plik II akt ZUS oraz k. 7-8 plik III akt ZUS, zeznania wnioskodawcy 00:51:55 - 00:54:19 w zw. z 00:01:48- 00:15:22 - płyta CD k. 60 /
Zgodnie z zachowaną dokumentacja osobową w tym umową o pracę i angażami wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.wnioskodawca zajmował kolejno stanowiska:
- od 13 grudnia 1976 r. mechanika maszyn melioracyjnych (w karcie obiegowej wskazany jako pomocnik operatora)
- od 12 listopada 1979 r. pomocnika maszynisty (po odbyciu zasadniczej służby wojskowej),
- od 1 stycznia 1980 r. pomocnika operatora (dotychczas wskazany w angażu jako pomocnik operatora)
- od 1 września 1980 r. mechanika maszyn melioracyjnych (dotychczas wskazany w angażu jako operator)
- od 1 października 1980 r. montera maszyn (dotychczas wskazany w angażu jako pomocnik operatora)
- od 15 grudnia 1980 r. pomocnika operatora (dotychczas wskazany w angażu jako monter maszyn)
- od 1 stycznia 1981 r. operatora/karta obiegowa zmian w stosunku pracy (zwolnienia) k. 23-24 plik III akt ZUS, umowa o pracę k. 25-26 plik III akt ZUS, angaże k. 31, 19-20, 29, 21-22, 27 plik III akt ZUS, wniosek o przyjęcie do pracy po odbyciu służby wojskowej k. 31 plik III akt ZUS/
Zgodnie z kwestionariuszami osobowymi wnioskodawca w powyższym zakładzie zajmował stanowisko operatora. /kwestionariusze osobowe k. 39-39 odw., 34-34 odw.
Przedsiębiorstwo (...)wŁ.zajmowało się wykonywaniem usług dla(...) Przedsiębiorstwa (...)wS., które posiadało jedynie środki na budowę, nie dysponowało natomiast sprzętem. /zeznania świadkaM. M.00:23:29 - 00:33:45 – płyta CD k. 60, zeznania świadkaA. K.00:37:42-00:46:41 – płyta CD k. 60, zeznania wnioskodawcy 00:51:55 - 00:54:19 w zw. z 00:01:48- 00:15:22 - płyta CD k. 60/
Przez cały okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.(z przerwą spowodowaną odbywaniem służby wojskowej) wnioskodawca wykonywał pracę mechanika budowy i naprawy maszyn, od wiosny 1977 r. pomocnika operatora spycharki, a po uzyskaniu uprawnień - operatora spycharki. Na stanowisku pomocnika operatora spycharki wnioskodawca uczył się początkowo obsługi spycharki od operatora spycharki, przy czym po powrocie z wojska samodzielnie obsługiwał spycharkę. Jako pomocnik operatora a następnie operator pracował na spycharce radzieckiej typu staliniec. Maszyna jeździła, kopała i spychała ziemię. Przemieszczała ziemię na określoną odległość. Wnioskodawca pracował przy robotach ziemnych (wykopie zbiorników wodnych, stawów rybnych, nasypach). Zdarzała się sytuacja, że w związku z generalnym remontem sprzętu raz przez okres dwóch miesięcy wnioskodawca wykonywał jako mechanik prace w warsztacie, gdzie zajmował się naprawą sprzętu - ciężkich maszyn budowlanych. Prace te wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie miał urlopów bezpłatnych ani okresów oddelegowywania do innych prac. /zeznania świadkaM. M.00:23:29 - 00:33:45 – płyta CD k. 60, zeznania świadkaA. K.00:37:42-00:46:41 – płyta CD k. 60, zeznania wnioskodawcy 00:51:55 - 00:54:19 w zw. z 00:01:48- 00:15:22, 00:17:58- 00:20:29 - płyta CD k. 60/
Kurs operatora spycharki wnioskodawca rozpoczął przed skierowaniem go do wojska, a ukończył po powrocie z wojska - jesienią 1980 r., uzyskując uprawnienia III klasy. /zeznania świadkaM. M.00:23:29 - 00:33:45 – płyta CD k. 60, zeznania świadkaA. K.00:37:42-00:46:41 – płyta CD k. 60, zeznania wnioskodawcy 00:51:55 - 00:54:19 w zw. z 00:01:48- 00:15:22 - płyta CD k. 60/
Od 1 czerwca 1982 r. do 30 września 1992 r. wnioskodawca był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)wS.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora. W wystawionym w dniu 21 września 1992 r. świadectwie pracy pracodawca wskazał, że w czasie tego zatrudnienia ubezpieczony uzyskał uprawnienia maszynisty ciężkich maszyn budowlanych i drogowych. Stosunek pracy ustał w związku z likwidacją zakładu. /świadectwo pracy k. 23-23 odw., k. 8-8 odw. plik II akt ZUS oraz k. 9-10 plik III akt ZUS, rozwiązanie umowy o pracę k. 24,zeznania wnioskodawcy 00:51:55 - 00:54:19 w zw. z 00:01:48- 00:15:22 - płyta CD k. 60/
Zgodnie z zachowaną dokumentacja osobową w tym umową o pracę i angażami w(...) Przedsiębiorstwie (...)wS.wnioskodawca zajmował stanowisko operatora./karta obiegowa zmian w stosunku pracy (zwolnienia) k. 25-25 odw., umowa o pracę k. 43-43 odw., angaże k. 42, 40, 38, 26-33, pismo pracodawcy w sprawie nagrody k. 41, kwestionariusze osobowe k. 39-39 odw., 34-34 odw., karty wynagrodzeń za lata 1982-1992 k. 44-54 odw. oraz k. 11 plik II akt ZUS/
Zgodnie z zakresem obowiązków i odpowiedzialności z dnia 24 października 1986 r. na stanowisku operatora do wnioskodawcy należało m.in.:

1
wykonywanie zadań produkcyjnych zleconych przez kierownika budowy lub majstra,

2
codzienne wypełnianie raportu pracy i przedstawianie kierownikowi budowy do zatwierdzenia,

3
dbanie o sprawny stan techniczny maszyn a w przypadku awarii zgłaszanie kierownikowi lub do bazy sprzętu w celu jej usunięcia,

4
przed przystąpieniem do maszyny sprawdzić czyn nie jest pozostawiona na biegu,

5
wykonywanie codziennej obsługi technicznej w następującym zakresie:

a
obsługę OTO należy wykonać w zależności od warunków eksploatacji w miejscu stałej lub okresowej pracy maszyny,

b
czynności porządkowe i zdawczo-odbiorcze przed rozpoczęciem pracy obejmują: sprawdzenie czystości, usunięcie śladów opadów atmosferycznych, rozlanego paliwa i smarów przede wszystkim z pomostów i stopni, oczyszczenie stanowiska pracy maszynisty, sprawdzenie stanu i uzupełnienie paliwa w zbiornikach silników spalinowych i oleju w zbiornikach centralnego smarowania, smaru w punktach smarowych, sprawdzenie stanu izolacji przewodów doprowadzających prąd do silników głównych, zacisków na silnikach i zabezpieczeń, sprawdzenie stanu płynu chłodzącego oraz szczelności kurków spustowych tego płynu,

c
czynności przeglądowe obejmują: sprawdzenie szczelności i i prawidłowości działania układów paliwowych, pneumatycznych, hydraulicznych, elektrycznych i zabezpieczających, sprawdzenie przegubów, połączeń i mechanizmów przenoszenia mocy oraz bezpieczników i ograniczników, sprawdzenie i ewentualne uzupełnianie brakujących nakrętek oraz zabezpieczeń połączeń śrubowych, sprawdzenie działania świateł zewnętrznych i wewnętrznych, sygnału dźwiękowego i wycieraczek szyb,

a
czynności porządkowe i zdawczo-odbiorcze po zakończeniu pracy obejmują: usunięcie zanieczyszczeń powstałych w czasie pracy maszyny i oczyszczenie osprzętów roboczych, uzupełnienie stanu paliwa i smarów, a przy napędach elektrycznych – sprawdzenie bezpieczników (wkładek), zabezpieczenie układów chłodzących w silnikach spalinowych w okresie zimowym, zwrócenie karty pracy i rozliczenia wykonanych zadań oraz zawiadomienie służb obsługowo – naprawczych o zauważonych nieprawidłowościach,

6
w czasie dłuższych postojów technologicznych w ciągu dnia pracy wyłączyć silnik w celu oszczędności zużycia paliwa,

7
w czasie pracy maszyny należy zwracać uwagę na pracę poszczególnych zespołów i podzespołów oraz części mających wpływ na bezpieczeństwo pracy.

/zakres obowiązków i odpowiedzialności k. 35-37/
Kurs maszynistów ciężkich maszyn budowlanych i drogowych o specjalności spycharka wnioskodawca ukończył w 1983 r., uzyskując uprawnienia na spycharkę II stopnia tj. maszyn o wyższej mocy./zeznania wnioskodawcy 00:51:55 - 00:54:19 w zw. z 00:01:48- 00:15:22 - płyta CD k. 60/
Na stanowisku operatora spycharki wnioskodawca wykonywał te same obowiązki co w poprzednim zakładzie, przez nowy zakład został przejęty wraz z innymi pracownikami i sprzętem (około 15 spycharek) w wyniku reorganizacji przedsiębiorstwa. Prace te wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy – co najmniej 8 godzin dziennie. /zeznania świadkaM. M.00:23:29 - 00:33:45 – płyta CD k. 60,zeznania świadkaA. K.00:37:42-00:46:41, 00:46:41- 00:54:24 – płyta CD k. 60, zeznania wnioskodawcy 00:51:55 - 00:54:19 w zw. z 00:01:48- 00:15:22 - płyta CD k. 60/
Urząd Wojewódzki wŁ.Oddział (...)wS.w dniu 1 marca 1999 r. wystawił wnioskodawcy świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym zaświadczył, iż wnioskodawca był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)–R.Oddział wŁ.w okresie od 13 grudnia 1976 r. do 31 maja 1982 r. oraz w(...) Przedsiębiorstwie (...)wS.w okresie od 1 czerwca 1982 r. do 30 września 1992 r. i w w/w okresach w okresach od 12 listopada 1979 r. do 31 sierpnia 1980 r., od 15 grudnia 1980 r. do 31 maja 1982 r. oraz od 1 czerwca 1982 r. do 30 września 1992 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych na stanowisku pomocnika maszynisty, pomocy operatora, operatora wymienionym w wykazie A Dziale V pkt. 3 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. /Dz. U. Nr 8 poz. 43/. Powyższe świadectwo wystawione na podstawie akt osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia u tego pracodawcy/świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach k. 23 plik IV akt ZUS oraz k. 21/.
Od 1 października 1992 r. do 31 grudnia 1994 r. wnioskodawca był pracownikiemZakładu (...)wS.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora spycharki/świadectwo pracy k. 9-9 odw. plik II akt ZUS oraz k. 11-12 plik III akt ZUS, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu k. 12 plik II akt ZUS/.
Kolejno wZakładzie (...)i spółka (s.c.) wŁ.(uprzednia nazwaZakład (...)wS.) wnioskodawca był zatrudniony w okresie od 9 stycznia 1995 r. do 31 grudnia 1995 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora spycharki/świadectwo pracy k. 6-6 odw. plik II akt ZUS oraz k. 13-14 plik III akt ZUS, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu k. 12 plik II akt ZUS, załącznik k. 13 – 13 odw. plik II akt ZUS/.
Zakład (...) s.c.wŁ.w dniu 21 lutego 2009 r. wystawił wnioskodawcy zaświadczenie o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych, w którym zaświadczył, iż wnioskodawca był zatrudniony wZakładzie (...)i spółka w okresach od 1 października 1992 r. do 31 grudnia 1994 r., od 9 stycznia 1995 r. do 31 grudnia 1995 r. i w tych okresach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych wymienioną w wykazie A Dziale V pkt. 3 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. /Dz. U. Nr 8 poz. 43/ w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze/świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach k. 31 plik IV akt ZUS/.
Następnie wZakładzie (...) s.c.wŁ.(uprzednia nazwaZakład (...)i spółka wŁ.) wnioskodawca był zatrudniony w okresie od 1 lutego 1996 r. do 28 lutego 2007 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora spycharki. W wystawionym w dniu 28 lutego 2007 r. świadectwie pracyZakład (...) s.c.wŁ.wskazał, że wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymienioną w wykazie A dziale V p. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r./świadectwo pracy k. 15 plik III akt ZUS oraz k. 21 plik IV akt ZUS, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu k. 12 plik II akt ZUS, załącznik k. 13 – 13 odw. plik II akt ZUS/.
Zgodnie z umową o pracę z dnia 1 lutego 1996 r. wZakładzie (...)wŁ.wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku operatora spycharki/umowa o pracę k. 5-5 odw. plik IV akt ZUS/
Przez cały okres zatrudnienia wZakładzie (...)wS.,Zakładzie (...)i spółka (s.c.) wŁ.a następnieZakładzie (...) s.c.wŁ.wnioskodawca wykonywał pracę maszynisty - operatora spycharki. Zakłady te zostały stworzone przez 5 kierowników upadłego przedsiębiorstwa i zajmowały się wykonywaniem usług melioracyjnych na rzecz różnych podmiotów. Wnioskodawca wykonywał te same czynności co dotychczas w poprzednich zakładach. Pracował na spycharce przy zasypach rurociągów, wykopach stawów rybnych i rowów, rekultywacjach gruntów. Prace te wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy. W sezonie letnim pracował w godzinach od 6.00-7.00 do 18.00 – 19.00 a czasem dłużej. W sezonie jesienno – zimowym pracował po 8 godzin na dobę. Zimą pracowano głównie przy wykopach stawów. Nie miał okresów przestoju, urlopów bezpłatnych ani oddelegowywania do innych prac /zeznania świadkaM. M.00:23:29 - 00:33:45 – płyta CD k. 60, zeznania świadkaA. K.00:37:42-00:46:41 – płyta CD k. 60, zeznania wnioskodawcy 00:51:55 - 00:54:19 w zw. z 00:15:22 - 00:17:58, 00:17:58- 00:20:29 - płyta CD k. 60/
Co do zasady ubezpieczony był przypisany do jednej spycharki. W przypadku konieczności naprawy spycharki wnioskodawca korzystał w zastępstwie z innej spycharki /zeznania świadkaM. M.00:33:45-00:37:42 – płyta CD k. 60, zeznania świadkaA. K.00:46:41 – 00:50:24 – płyta CD k. 60/
W powyższym okresie zatrudnienia wZakładzie (...)wS.,Zakładzie (...)i spółka (s.c.) wŁ.a następnieZakładzie (...) s.c.wŁ.wnioskodawca otrzymywał zimą posiłki regeneracyjne, a latem napoje. /zeznania świadkaM. M.00:33:45-00:37:42 – płyta CD k. 60, zeznania świadkaA. K.00:37:42-00:46:41 – płyta CD k. 60, zeznania wnioskodawcy 00:51:55 - 00:54:19 w zw. z 00:15:22 - 00:17:58- płyta CD k. 60/
Od 5 marca 2007 r. wnioskodawca jest zatrudniony w(...) Spółka Akcyjnaw pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora sprzętu./zaświadczenie o zatrudnieniu k. 33 plik IV akt ZUS/.
Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał na podstawie dokumentów zawartych w aktach organu rentowego i załączonych do akt sprawy, których wiarygodność nie była przez strony kwestionowana, oraz zeznania odwołującego się i zgłoszonych przez niego świadkówM. M.iA. K..
Zeznania świadków Sąd ocenił jako wiarygodne, gdyż są ze sobą spójne i korespondują z zeznaniami wnioskodawcy. Nadto świadkowie ci w spornym okresie byli zatrudnieni jako kierownicy budów w(...) Przedsiębiorstwie (...)wS.a następnie byli wspólnikamiZakładu (...) s.c.wŁ..

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U z 2017 r. poz. 1383 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W myśl ust. 2 art. 184 emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Z przepisuart. 32wynika, że możliwe jest wcześniejsze przejście na emeryturę przez pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zasady przechodzenia na wcześniejsze emerytury oraz wykazy stanowisk do tego uprawniających określarozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 z późn. zm).
Według treści § 3 i 4 tego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Analiza treści wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. wskazuje, że do prac w warunkach szczególnych należą wymienione w dziale V (zatytułowanym „W budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych”) pod poz. 3 „Prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych”.
Do prac tego rodzaju należą wymienione w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty, w wykazie A dziale V poz. 3 prace maszynistów robót ziemnych na stanowisku maszynisty spycharek i ciągników gąsienicowych – pkt. 3.
Stosownie zaś do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach w nim określonych są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest - w myśl § 2 ust. 2 - świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wystawione według określonego wzoru lub świadectwo pracy, w którym zakład pracy stwierdza charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca spełnił warunki do uzyskania emerytury w zakresie wymaganego wieku (ukończone 60 lat) i ogólnego stażu pracy (co najmniej 25 lat).
Na dzień wydania skarżonej decyzji spełniał także przesłankę nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego.
Jako okres pracy w warunkach szczególnych organ rentowy uznał wnioskodawcy okres pracy w łącznym wymiarze 3 lat, 1 miesiąca i 7 dni. Spór dotyczył okresów zatrudnienia wnioskodawcy w:
-Przedsiębiorstwie (...)wŁ.od 12 listopada 1979 r. do 31 sierpnia 1980 r. i od 15 grudnia 1980 r. do 31 maja 1982 r.
- w(...) Przedsiębiorstwie (...)wS.od 1 czerwca 1982 r. do 30 września 1992 r., za które to okresy pracy nie zostało wystawione świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach przez zakład pracy, lecz przez podmiot nieuprawniony - Urząd Wojewódzki wŁ.
- wZakładzie (...)wŁ.od 1 lutego 1996 r. do 31 grudnia 1998 r., za który to okres pracy zostało wystawione świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach bez podania okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach oraz jej rodzaju i zajmowanego stanowiska.
Odnosząc się do powyższej spornej kwestii należy zwrócić uwagę na ugruntowane w judykaturze stanowisko, że regulacja § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. statuująca ograniczenia dowodowe nie ma zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym nawet zeznaniami świadków /por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 r. III UZP 5/85; uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 r. III UZP 6/84; wyrok Sądu Najwyższego z 30 marca 2000 r. II UKN 446/99, opubl. OSNAPiUS 2001, nr 18, poz. 562/.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na okoliczność rodzaju i charakteru wykonywanych przez wnioskodawcę czynności przeprowadził postępowanie dowodowe obejmujące analizę złożonej do akt sprawy dokumentacji pracowniczej oraz zeznania zgłoszonych świadków, a także zeznania samego wnioskodawcy.
Analiza dokumentacji osobowej (m.in. umowy o pracę, angaży, świadectwa pracy) wykazała, że w objętym sporem okresie od 12 listopada 1979 r. do 31 sierpnia 1980 r. i od 15 grudnia 1980 r. do 31 maja 1982 r. podczas zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.wnioskodawca zajmował stanowisko pomocnika operatora (po powrocie z wojska) a od 1 stycznia 1981 r. - operatora. W kwestionariuszach osobowych wnioskodawca podał, że we wskazanych okresach zajmował stanowisko operatora. Świadectwo pracy potwierdza natomiast uzyskanie przez ubezpieczonego w toku tego zatrudnienia uprawnień klasy III – spych.
Analiza dokumentacji osobowej (m.in. umowy o pracę, angaży, świadectwa pracy, kart wynagrodzeń, zakresu obowiązków i odpowiedzialności) w kolejnym spornym okresie w(...) Przedsiębiorstwie (...)wS.od 1 czerwca 1982 r. do 30 września 1992 r. wskazuje, że wnioskodawca zajmował stanowisko operatora. Świadectwo pracy i książka operatora potwierdza uzyskanie przez ubezpieczonego w toku tego zatrudnienia uprawnień maszynisty ciężkich maszyn budowlanych i drogowych (m.in. od 14 maja 1983 r. spycharek i ciągników do 200 kW).
Również analiza dokumentacji osobowej (m.in. umowy o pracę, świadectw pracy, zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu) w ostatnim spornym okresie wZakładzie (...)wŁ.od 1 lutego 1996 r. do 31 grudnia 1998 r. wskazuje, że wnioskodawca zajmował stanowisko operatora spycharki.
Okoliczność zatrudnienia wnioskodawcy wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ., w(...) Przedsiębiorstwie (...)wS.oraz wZakładzie (...)wŁ.w charakterze operatora spycharek potwierdziły zgodne z zeznaniami wnioskodawcy zeznania świadkówM. M.iA. K.. Na ich podstawie Sąd ustalił, że przez cały sporny okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.(wykonującym usługi na rzecz(...) Przedsiębiorstwa (...)wS.), w(...) Przedsiębiorstwie (...)wS.(przez nowy zakład został przejęty wraz z innymi pracownikami i sprzętem w wyniku reorganizacji przedsiębiorstwa) oraz wZakładzie (...)wŁ.(utworzonym przez byłych kierowników budów(...) Przedsiębiorstwa (...)wS.) na budowach wnioskodawca wykonywał pracę początkowo pomocnika operatora spycharki (przy czym po powrocie z wojska już od listopada 1979 r. samodzielnie obsługiwał spycharkę, na kurs został bowiem wysłany już przed zwolnieniem do wojska) a po uzyskaniu uprawnień jesienią 1980 r. operatora spycharki. Pracował przy robotach ziemnych (wykopie zbiorników wodnych, stawów rybnych, nasypach, zasypach rurociągów, rekultywacjach gruntów). W spornym okresie zatrudnienia wZakładzie (...) s.c.wŁ.wnioskodawca otrzymywał zimą posiłki regeneracyjne a latem napoje, co do zasady ubezpieczony był przypisany do jednej spycharki, tylko w przypadku konieczności naprawy spycharki korzystał w zastępstwie z innej spycharki. Prace te wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy – co najmniej 8 godzin dziennie. Nie miał okresów przestoju, urlopów bezpłatnych ani oddelegowywania do innych prac, jedynie w toku zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.raz w związku z generalnym remontem sprzętu raz przez okres dwóch miesięcy wykonywał jako mechanik prace w warsztacie gdzie zajmował się naprawą sprzętu - ciężkich maszyn budowlanych.
W świetle tak poczynionych ustaleń, w ocenie Sądu Okręgowego, spełnione zostały przesłanki do tego, aby do okresów pracy wykonywanej w warunkach szczególnych zaliczyć wnioskodawcy całe sporne okresy zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ., w(...) Przedsiębiorstwie (...)wS.oraz wZakładzie (...)wŁ..
Wykonywana w spornym okresie przez wnioskodawcę praca operatora spycharki swoim rodzajem odpowiada pracom wymienionym w dziale V poz. 3 w załączniku do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r., a zatem jej wykonywanie uprawnia do nabycia uprawnień emerytalnych w niższym wieku emerytalnym.
Reasumując, z zebranego materiału dowodowego wynika jasno, iż wnioskodawca legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych uprawniającym do wcześniejszej ze względu na wiek emerytury.
Zgodnie zart. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychświadczenia emerytalno – rentowe wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 26 stycznia 2017 r., to jest od daty nabycia uprawnień do emerytury (daty ukończenia wieku emerytalnego).
K.W.