Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Gz 33/17
Data wyroku: 2017-04-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Artur Fornal
Słowa kluczowe: Pomoc prawna z urzędu
Podstawa prawna: art. 117 § 5 kpc

Sygn. akt VIII Gz 33/17

POSTANOWIENIE
Dnia 5 kwietnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, VIII Wydział Gospodarczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Artur Fornal
po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuŁ. N.
o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sprawy o ogłoszenie upadłości
na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia16 lutego 2017 r., sygn. akt XV GUo 2/17
p o s t a n a w i a:
oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2017 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zwolnił wnioskodawcę w całości od kosztów sądowych w sprawie jaka ma być wytoczona z jego wniosku – jako dłużnika – o ogłoszenie upadłości „konsumenckiej”, oddalił natomiast jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Sąd pierwszej instancji podkreślił w uzasadnieniu, że nie ma podstaw do uznania, aby udział adwokata lub radcy prawnego był potrzebny w sprawie. Oceniając charakter przedmiotowej sprawy Sąd ten zwrócił uwagę, że zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym nie jest ona zbyt skomplikowana, wnioskodawca zaś wykazał się dotychczas zdolnością do jasnego i zrozumiałego przedstawienia swojego stanowiska, gdy chodzi o jego sytuację majątkową (co będzie już stanowić istotną część treści wniosku o ogłoszenie jego upadłości). Zdaniem Sądu upadłościowego nie jest on osobą nieporadną, a także w podeszłym wieku (35 lat), nie cierpi również za zaburzenia psychiczne, a w odpowiedzi na zarządzenie Sądu przedłożył prawidłowo oświadczenie o stanie majątkowym. Nadto uczestnik składając wniosek o ogłoszenie upadłości korzystał będzie ze stosownego formularza, ułatwiającego wskazanie stosownych informacji, a w przypadku ewentualnych braków takiego wniosku Sad wezwie o ich uzupełnienie.
Zażalenie na powyższe postanowienie, w części dotyczącej odmowy ustanowienia z urzędu pełnomocnika, złożył wnioskodawca domagając się jego zmiany i uwzględnienia wniosku. Powołał się przy tym na zawartą tam argumentację z której wynika, że nie wie jak dobrze sporządzić wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, a ustanowiony w tym celu radca prawny, na opłacenie którego nie ma środków, przygotuje taki wniosek fachowo.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie wnioskodawcy nie było uzasadnione.
Sąd upadłościowy prawidłowo zważył, że nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki ustanowienia z urzędu fachowego pełnomocnika o których mowa wart. 117 § 5 k.p.c.
W myśl zawartej tam regulacji sąd uwzględni wniosek o ustanowienie z urzędu takiego pełnomocnika, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. Przyjmuje się, iż sytuacja taka zachodzi wówczas, gdy strona (uczestnik postępowania) domagająca się ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie jest w stanie sama poprowadzić swych spraw przed sądem, czyli innymi słowy, gdy jest nieporadna życiowo lub z innych względów (np. zdrowotnych) niezdolna do kompetentnego działania w sprawie, albo sprawa jest na tyle skomplikowana faktycznie lub prawnie, że tylko pomoc dobrze przygotowanego prawnika może zapewnić stronie należyte jej prowadzenie.
Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z 2 marca 2005 r., III CK 533/04 (LEX nr 197647) potrzeba udziału w sprawie adwokata lub radcy prawnego może zachodzić wtedy, gdy nieporadność strony prowadzi do tego, że przy faktycznym lub prawnym skomplikowaniu sprawy nie jest ona w stanie wykorzystać prawnych możliwości prawidłowego jej prowadzenia. Przyjmuje się w związku z tym, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinno mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, zasługujących na szczególne uwzględnienie, takie zaś, w ocenie Sądu odwoławczego, nie zachodzą w niniejszej sprawie.
Należy zgodzić się z Sądem Rejonowym, że przedmiotowe postępowanie nie może być uznane za skomplikowane, uczestnik zaś samodzielnie i w sposób jasny formułuje – jak dotychczas – swoje stanowisko w sprawie. W szczególności trzeba zwrócić uwagę, że na wezwanie Sądu wnioskodawca przedłożył w terminie prawidłowo wypełniony formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (zob. k. 6 – 13 akt sprawy). Taki sposób działania wskazuje, w ocenie Sądu Okręgowego, na wiedzę i świadomość uczestnika co do podejmowanych czynności, co przesądza o tym, że przynajmniej na obecnym etapie postępowania nie jest mu niezbędna pomoc profesjonalnego pełnomocnika.
Zauważyć przy tym trzeba, że także i sam wniosek o ogłoszenie upadłości „konsumenckiej” dłużnik obowiązany będzie złożyć na właściwym formularzu (art. 4912ust. 3 i 6 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe; tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 2717 ze zm. - dalej jako „pr. upadł.”), którego wzór określony został przez Ministra Sprawiedliwości w rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 2276). Formalnie poprawne złożenie przedmiotowego wniosku polegać zatem będzie na jego wypełnieniu - zgodnie z pouczeniem zawartym na wstępie wzoru formularza. Przypomnieć również trzeba, że w razie uzasadnionej potrzeby sąd może udzielać uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego niezbędnych pouczeń, co do czynności procesowych (art. 5 k.p.c.w zw. z art. 35 i art. 4912ust. 1 pr. upadł.).
Z tych względów zażalenie należało oddalić, na podstawieart. 385 k.p.c.w zw.zart. 397 § 2 k.p.c., a także w zw. z art. 35 i art. 4912ust. 1 pr. upadł.