Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1743/16
Data wyroku: 2017-01-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Kołeczko-Wacławik
Słowa kluczowe: Nieważność postępowania
Podstawa prawna: art. 379 kpc

Sygn. akt III Ca 1743/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 stycznia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Teresa Kołeczko-Wacławik
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2017 r. wG.
sprawy z powództwaT. K.(K.)i (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wJ.
przeciwkoS. S. (1)
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku
z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt II C 1148/15
uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie rozprawy z dnia 5 sierpnia 2016 roku i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego.

SSO Teresa Kołeczko-Wacławik
Sygn. akt III Ca 1743/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Rybniku w sprawie z powództwaT. K.(K.)i (...) Spółka z o.o.prowadzących działalność gospodarczą podfirmą (...) S.C.zasądził od pozwanegoS. S. (2)na rzecz(...) s.c.z siedzibą wR.kwotę 8.241 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia11 lipca 2015r. do dnia 31 grudnia 2015r. oraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016r. do dnia zapłaty i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.517 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 20 września 2007r. wJ.zawarta została umowa spółki cywilnej pomiędzyT. K., a(...) Sp. z o.o.w organizacji z siedzibą wJ., pod nazwą(...) spółka cywilnawR.. W dniu 24 kwietnia 2015r. pozwanyS. S. (2)zawarł z powodem umowę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, na podstawie tej umowy pozwany zlecił powodowi dokonanie czynności zmierzających do wyszukiwania nieruchomości typu dom, położonej wR.do ceny ofertowej 550.000 zł. Powód poszukiwał dla swoich klientów ofert również w ogłoszeniach osób prywatnych, miał podpisaną umowę zŁ. H.. Powód w wykonaniu umowy przedstawił pozwanemu dwie nieruchomości, pozwany zainteresował się jedną z nich. Po miesiącu od oględzin nieruchomości i przedstawienia mu dokumentacji jej dotyczącej pozwany poinformował powoda, że rezygnuje z jej zakupu, ponieważ w jej pobliżu biegnie linia wysokiego napięcia. Powód sprawdził księgę wieczystą i okazało się, że pozwany zakupił odŁ. H.przedmiotową nieruchomość bez wiedzy i udziału powoda. Pismem z dnia 3 lipca 2015r. pełnomocnik powoda wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 8.733 zł w terminie do 10 lipca 2015r. Pozwany pismem z dnia 9 lipca 2015r. poinformował powoda, iż zgodnie z informacjami uzyskanymi od poprzedniego właściciela nieruchomościfirma (...).C nie posiada z nim umowy, w związku z czym umowa kupna w obrocie nieruchomościami została zawarta nieprawnie.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że strony łączyła umowa pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, nie ulega również wątpliwości, że powód wskazał pozwanemu odpowiednią nieruchomość, którą powód zakupił. Powód kwestionował jedynie fakt, że powód nie miał spisanej umowy z poprzednim właścicielem nieruchomości. Sąd uznał, że z zeznań powoda wynikał fakt podpisania wskazanej umowy, albowiem posiadał on klucze do nieruchomościŁ. H., ponadto dwukrotnie pokazywał on nieruchomość pozwanemu. Pozwany przedłożył oświadczenieŁ. H., że w dniu 11 czerwca 2015r. nie posiadał aktualnej umowy zawartej z powodem, nie mniej jednakŁ. H.po około miesiącu po oględzinach przedmiotowej nieruchomości poinformował powoda, że rezygnuje ze sprzedaży nieruchomości, w związku z czym 11 czerwca 2015r. nie miał podpisanej umowy z powodem. Sąd Rejonowy uznał, że powód wywiązał się ze swoich zobowiązań umownych, pozwany zatem w wyniku działań powoda, miał możliwość zawarcia przedmiotowej umowy i ostatecznie ją zawarł. W związku z powyższym powodowi należy się za dokonanie czynności wynagrodzenie ustalone przez strony w umowie. Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powoda kwotę 8. 241 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 11 lipca 2015r. tj. od dnia następnego wyznaczonego w wezwaniu do zapłaty.
Apelację od zaskarżonego wyroku wniósł pozwany zaskarżając go w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucił, że powód w dacie zawarcia z nim umowy pośrednictwa nie był uprawniony do dysponowania nieruchomością stanowiącą własnośćŁ. H., od którego nabył nieruchomość, wobec czego kwota dochodzona pozwem nie należy się powodowi, nie wykonał on bowiem żadnej czynności prawnej do której miałby umocowanie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja musiała odnieść skutek, choć na obecnym etapie postępowania nie podlegały badaniu podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, z uwagi na nieważność postępowania.
Sąd Odwoławczy dokonując kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, na podstawieart. 378 § 1 k.p.c., biorąc z urzędu pod uwagę w granicach zaskarżenia nieważność postępowania stwierdził, że niniejsze postępowanie dotknięte jest nieważnością zart. 379 pkt 2 k.p.c., w myśl którego nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 października 2013r. w sprawie o sygn. I CSK 14/13 wskazał, że zgodnie z utrwalonym w literaturze i orzecznictwie poglądem, należy uznać że w obrocie prawnym w tym w postępowaniu sądowym, spółkę cywilną można oznaczyć tylko poprzez wskazanie wszystkich wspólników. Spółka cywilna jest jednostką organizacyjną, która nie posiada zdolności prawnej, nie posiada własnej odrębnej od wspólników osobowości, a tym samym nie posiada zdolności sądowej i procesowej. (zob. uchwała 7 sędziów SN III CZP 111/95 z dnia 26 stycznia 1996 r., OSNC 1996/5/63, wyrok SN I CK 191/03 z dnia 7 listopad 2003 r.).
W niniejszym postępowaniu, mimo, że w pozwie strona powodowa została prawidłowo oznaczona, Sąd Rejonowy na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2016r. i w zaskarżonym wyroku dokonał błędnego jej oznaczenia wskazując, że sprawa toczy się z powództwa(...) spółki cywilnejz siedzibą wR.. Nie sposób przy tym uznać, że oznaczenie to stanowi oczywistą omyłkę pisarską, która podlegałaby sprostowaniu, albowiem z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia również wynika, że sąd I instancji rozpoznał sprawę z powództwa wskazanej spółki cywilnej.
Brak zdolności sądowej strony powodowej stanowi przyczynę nieważności uwzględnianą przez sąd z urzędu w postępowaniu apelacyjnym (art. 379 pkt 2 k.p.c.).
Z tego względu na zasadzieart. 386 § 2 k.p.c.Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością tj. w zakresie rozprawy z dnia 5 sierpnia 2016r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
Rozpoznając sprawę ponownie, oznaczy Sąd Rejonowy prawidłowo stronę powodową zgodne z jej oznaczeniem w pozwie i mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przy uwzględnieniu ewentualnych innych jeszcze wniosków dowodowych zgłoszonych przez strony,wyda rozstrzygnięcie.
SSO Teresa Kołeczko- Wacławik