Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 457/16
Data wyroku: 2017-02-02 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: w SO Arkadiusz Lisiecki, Dominika Kurpińska, Jarosław Gołębiowski

Sygn. akt II Ca 457/16 Przed sprostowaniem

POSTANOWIENIE
Dnia 2 lutego 2017 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Jarosław Gołębiowski (spr.)

Sędziowie:

SSA w SO Arkadiusz Lisiecki
SSR del. Dominika Kurpińska

Protokolant:

st. sekr. sąd. Beata Gosławska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 roku
sprawy z wnioskuE. K.
z udziałemJ. P. (1),J. S. (1)iZ. S.
o podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności
na skutek apelacji uczestnikówJ. S. (1)iJ. S. (2)
od postanowienia Sądu Rejonowego w Radomsku
z dnia 28 stycznia 2016 roku, sygn. akt I Ns 1198/09
postanawia: .

  1. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie II - drugim i III - trzecim w ten sposób, że:
- ustanowić w budynku położonym nadziałce Nr (...)wR., przyul. (...)odrębną własność:
a/ lokalu użytkowego oznaczonego numerem(...), o powierzchni użytkowej(...)m(

    2), położonego na parterze budynku,
b/ lokalu użytkowego oznaczonego numerem(...), o powierzchni użytkowej(...)m2, położonego na pierwszym piętrze budynku,
c/ lokalumieszkalnego oznaczonego numerem (...), o powierzchni użytkowej(...)m2położonego na drugim piętrze budynku,
d/ lokalu mieszkalnego, oznaczonego numerem(...), o powierzchni użytkowej(...)m(
    2)położonego na drugim piętrze budynku
- według oznaczeń przedstawionych w opinii biegłego sądowegoZ. K. (1)z dnia 23 września 2016 roku, stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia;
- dokonać podziału majątku wspólnego pomiędzy uczestnikamiE. K.iJ. P. (1)w ten sposób, że przyznać:
a/E. K.:
- lokal wyżej wymieniony oznaczony numerem(...)wraz z udziałem wynoszącym(...)we współwłasności gruntu i w częściach wspólnych budynku, które nie służą do wyłącznego korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali,
- udział wynoszący(...)część we współwłasności wyżej wymienionejdziałki numer (...)
- udział wynoszący(...)część we współwłasności wyżej wymienionejdziałki numer (...), wraz z wyposażeniem budynku na niej posadowionym,
- wierzytelność wskazaną wyżej o wartości 47.500 czterdzieści siedem tysięcy pięćset) złotych,
b/J. P. (1):
lokale:
- wyżej wymieniony oznaczony numerem(...), wraz z udziałem wynoszącym(...)we współwłasności gruntu i w częściach wspólnych budynku, które nie służą do wyłącznego korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali,
- wyżej wymieniony oznaczony numerem(...), wraz z udziałem wynoszącym(...)we współwłasności gruntu i w częściach wspólnych budynku, które nie służą do wyłącznego korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali,
- wyżej wymieniony oznaczony numerem(...)wraz z udziałem wynoszącym(...)we współwłasności gruntu i w częściach wspólnych budynku, które nie służą do wyłącznego korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali
- udział wynoszący(...)część w działce wymienionej wyżej oznaczonej numerem(...),
- udział wynoszący(...)część we współwłasności wyżej wymienionejdziałki numer (...)
- prawo korzystania z pomieszczenia zaplecza przeznaczonego na garaż znajdującego się na parterze budynku usytuowanego nadziałce (...),
- pozostawić do wspólnego korzystaniaE. K.iJ. P. (1)kotłownię usytuowaną na parterze budynku posadowionym nadziałce numer (...)
- ustanowić dla każdoczesnych właścicieli odrębnych lokali usytuowanych w budynku posadowionym nadziałce numer (...)służebność polegającą na prawie korzystania z klatki schodowej znajdującej się w budynku posadowionym nadziałce numer (...), usytuowanej przy granicy zdziałką numer (...)oraz ustanowić dla każdoczesnego właścicieladziałki numer (...)służebność polegającą na prawie korzystania z klatki schodowej znajdującej się w budynku, posadowionym nadziałce (...), usytuowanej przy granicy zdziałką (...);
2. uchylić rozstrzygnięcie dotyczące zniesienia współwłasności pomiędzyJ. S. (1)iZ. S.działki numer (...)i postępowanie w tym zakresie w obu intencjach umorzyć;
3. ustalić, iż każdy z uczestników ponosi koszty postępowania odwoławczego związane ze swoim udziałem w sprawie.
SSO Jarosław Gołębiowski
SSA w SO Arkadiusz LisieckiSSR Dominika Kurpińska
Sygn. akt II Ca 457/16 Po sprostowaniu

POSTANOWIENIE
Dnia 2 lutego 2017 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Jarosław Gołębiowski (spr.)

Sędziowie:

SSA w SO Arkadiusz Lisiecki
SSR del. Dominika Kurpińska

Protokolant:

st. sekr. sąd. Beata Gosławska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 roku
sprawy z wnioskuE. K.
z udziałemJ. P. (1),J. S. (1)iZ. S.
o podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności
na skutek apelacji uczestnikówJ. S. (1)iZ. S.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Radomsku
z dnia 28 stycznia 2016 roku, sygn. akt I Ns 1198/09
postanawia: .

  1. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie II - drugim i III - trzecim w ten sposób, że:
- ustanowić w budynku położonym nadziałce Nr (...)wR., przyul. (...)odrębną własność:
a/ lokalu użytkowego oznaczonego numerem(...), o powierzchni użytkowej(...)m(

    2), położonego na parterze budynku,
b/ lokalu użytkowego oznaczonego numerem(...)o powierzchni użytkowej(...)m(
    2), położonego na pierwszym piętrze budynku,
c/ lokalumieszkalnego oznaczonego numerem (...), o powierzchni użytkowej(...)m2położonego na drugim piętrze budynku,
d/ lokalu mieszkalnego, oznaczonego numerem(...), o powierzchni użytkowej(...)m(
    2)położonego na drugim piętrze budynku
- według oznaczeń przedstawionych w opinii biegłego sądowegoZ. K. (1)z dnia 23 września 2016 roku, stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia;
- dokonać podziału majątku wspólnego pomiędzy uczestnikamiE. K.iJ. P. (1)w ten sposób, że przyznać:
a/E. K.:
- lokal wyżej wymieniony oznaczony numerem(...)wraz z udziałem wynoszącym(...)we współwłasności gruntu i w częściach wspólnych budynku, które nie służą do wyłącznego korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali,
- udział wynoszący(...)część we współwłasności wyżej wymienionejdziałki numer (...)
- udział wynoszący(...)część we współwłasności wyżej wymienionejdziałki numer (...), wraz z wyposażeniem budynku na niej posadowionym,
- wierzytelność wskazaną wyżej o wartości 47.500 czterdzieści siedem tysięcy pięćset) złotych,
b/J. P. (1):
lokale:
- wyżej wymieniony oznaczony numerem(...)wraz z udziałem wynoszącym(...)we współwłasności gruntu i w częściach wspólnych budynku, które nie służą do wyłącznego korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali,
- wyżej wymieniony oznaczony numerem(...)wraz z udziałem wynoszącym(...)we współwłasności gruntu i w częściach wspólnych budynku, które nie służą do wyłącznego korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali,
- wyżej wymieniony oznaczony numerem(...)wraz z udziałem wynoszącym(...)we współwłasności gruntu i w częściach wspólnych budynku, które nie służą do wyłącznego korzystania przez właścicieli poszczególnych lokali
- udział wynoszący(...)część w działce wymienionej wyżej oznaczonej numerem(...),
- udział wynoszący(...)część we współwłasności wyżej wymienionejdziałki numer (...)
- prawo korzystania z pomieszczenia zaplecza przeznaczonego na garaż znajdującego się na parterze budynku usytuowanego nadziałce (...),
- pozostawić do wspólnego korzystaniaE. K.iJ. P. (1)kotłownię usytuowaną na parterze budynku posadowionym nadziałce numer (...)
- ustanowić dla każdoczesnych właścicieli odrębnych lokali usytuowanych w budynku posadowionym nadziałce numer (...)służebność polegającą na prawie korzystania z klatki schodowej znajdującej się w budynku posadowionym nadziałce numer (...), usytuowanej przy granicy zdziałką numer (...)oraz ustanowić dla każdoczesnego właścicieladziałki numer (...)służebność polegającą na prawie korzystania z klatki schodowej znajdującej się w budynku, posadowionym nadziałce (...), usytuowanej przy granicy zdziałką (...);
2. uchylić rozstrzygnięcie dotyczące zniesienia współwłasności pomiędzyJ. S. (1)iZ. S.działki numer (...)i postępowanie w tym zakresie w obu intencjach umorzyć;
3. ustalić, iż każdy z uczestników ponosi koszty postępowania odwoławczego związane ze swoim udziałem w sprawie.
SSO Jarosław Gołębiowski
SSA w SO Arkadiusz LisieckiSSR Dominika Kurpińska
Sygn. akt II Ca 457/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 roku Sąd Rejonowy w Radomsku po rozpoznaniu sprawy z wnioskuE. K.z udziałemJ. P. (1),J. S. (1),Z. S.o podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności

I
ustalił, że w skład majątku wspólnego małżonkówE. K.iJ. P. (1)wchodzą:

a
prawo własności działki oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu geodezyjnego(...)miastaR.numerem(...)o powierzchni(...)ha, położonej wR.przyul. (...), zabudowanej murowanym budynkiem handlowo - usługowo - biurowo - mieszkalnym, niepodpiwniczonym, trzykondygnacyjnym, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Radomsku prowadzona jest księga wieczysta PT 1R/(...);

b
udział w(...)we współwłasności niezabudowanej działki oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu geodezyjnego(...)miastaR.numerem(...)o powierzchni(...)ha, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Radomsku prowadzona jestksięga wieczysta (...);

c
udział w(...)we współwłasności zabudowanej działki oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu geodezyjnego(...)miastaR.numerem(...)o powierzchni(...)ha, położonej wR.przyulicy (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Radomsku prowadzona jestksięga wieczysta (...)wraz z wyposażeniem ;

d
wierzytelność z tytułu nakładu o wartości 47.500,00 zł złotych z majątku wspólnego na majątek odrębnyE. K.;

II
ustalił, żeJ.iZ.małżonkomS.przysługuje naprawach małżeńskiejwspólności ustawowej:

a
prawo własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu geodezyjnego(...)miastaR.numeremdziałki (...)o powierzchni(...)ha, położonej wR.przyul. (...), zabudowanej murowanym budynkiem handlowo - usługowo - biurowo - mieszkalnym, niepodpiwniczonym, trzykondygnacyjnym, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Radomsku prowadzona jest księga wieczysta(...)

a
prawo własności udziału w(...)we współwłasności niezabudowanej działki oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu geodezyjnego(...)miastaR.numerem(...)o powierzchni(...)ha, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Radomsku prowadzona jestksięga wieczysta (...);

III
dokonał podziału majątku dorobkowegoE. K.iJ. P. (1)z jednoczesnym zniesieniem współwłasności pomiędzyJ. S. (1)iZ. S., w ten sposób, że :

1
ustanowił odrębną własność lokali w budynku mieszczącym się na działkach oznaczonymi w ewidencji gruntów obrębu geodezyjnego(...)miastaR.numerami(...), położonymi wR.przyul. (...)w ten sposób, że :

a
lokal użytkowy o powierzchni użytkowej(...)m(

    2), usytuowany na parterze w części budynku handlowo-usługowego, położonego nadziałce (...), składającego się z sali sprzedaży, wc, kotlarza oraz kotłowni, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczony w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako(...)przyznał na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiejJ.iZ.małżonkomS.;

b
lokal użytkowy o powierzchni użytkowej(...)m2, usytuowany na pierwszym piętrze w części budynku handlowo-usługowego, położonego nadziałce (...), składającego się z czterech pokoi, dwóch wc oraz holu, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczony w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako „samodzielnylokal użytkowy nr (...)”, przyznał na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiejJ.iZ.małżonkomS.;

c
lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej(...)m2, usytuowany na drugim piętrze w części budynku handlowo-usługowego położonego nadziałce (...), składającego się z salonu, 3 pokoi, kuchni, korytarza oraz łazienki, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczony w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako „ samodzielnylokal mieszkalny nr (...)”, przyznał na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiejJ.iZ.małżonkomS.;

d
lokal użytkowy o powierzchni użytkowej(...)m(

    2), usytuowany na parterze w części budynku handlowo-usługowego, położony nadziałce (...), składającego się z sali sprzedaży, wc, korytarza oraz pomieszczenia zaplecza, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczony w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako(...), przyznał na wyłączną własnośćE. K.;

e
lokal użytkowy o powierzchni użytkowej(...)m(

    2), usytuowany na pierwszym piętrze w części budynku położonej nadziałce (...), składającego się z pięciu pokoi, wc oraz dwóch holi, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczony w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako „(...)przyznał na wyłączną własnośćJ. P. (1);

f
lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej(...)m(

    2), usytuowany na drugim piętrze w części budynku handlowo-usługowego, położonego nadziałce (...), składającego się z salonu z aneksem kuchennym, pokoju, łazienki oraz korytarza, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczonego w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako(...)oraz lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej(...)m(

    2), usytuowany na drugim piętrze składający się z salonu z aneksem kuchennym, pokoju, łazienki oraz korytarza, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczony w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako(...)przyznał na wyłączną własnośćJ. P. (1);

g
ustanowił na rzecz każdoczesnego właścicieladziałek (...)i właścicieli wyodrębnionych lokali służebność polegającą na prawie korzystania ze wspólnej ściany łączącej budynek usytuowany nadziałkach (...)oraz korzystania ze wspólnych klatek schodowych, stanowiących ciąg komunikacyjny pomiędzy wyodrębnionymi lokalami i kolejnymi piętrami;

h
kotłownię, jako część nieruchomości wspólnej znajdującą się na parterze budynku , przylokalu użytkowym numer (...)pozostawił do wspólnego korzystania i użytkowaniaE. K.iJ. P. (1);

i
hol stanowiący wspólne wejście do budynku handlowo - usługowo - biurowo - mieszkalnego, znajdujący się nadziałce (...)oraz inne części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali pozostawił do wspólnego korzystania i użytkowania właścicielom poszczególnych lokali jako nieruchomość wspólna;

j
przyznał uczestnikowiJ. P. (1)prawo najmu pomieszczenia zaplecza przeznaczonego na garaż znajdującego się w lokalu użytkowym oznaczonym numerem(...), znajdującym się na parterze do budynku handlowo - usługowo - biurowo - mieszkalnego, nadziałce (...);

2
udział w(...)części we współwłasności niezabudowanej działki opisanej w pkt I przyznał na własnośćJ. P. (1);

3
udział w(...)części we współwłasności niezabudowanej działki opisanej w pkt I b) przyznał na własnośćE. K.;

4
udział w(...)części we współwłasności niezabudowanej działki opisanej wpkt IIb) pozostawił we współwłasności naprawach małżeńskiejwspólności ustawowejJ.iZ.małżonkówS.;

5
udział w(...)części we współwłasności zabudowanej działki, szczegółowo opisanej w pkt I c) wraz z wyposażeniem przyznał na własnośćE. K.;

6
prawo do wierzytelności opisanej w pkt I d) przyznał na własnośćE. K.;

7
nie orzekać o spłatach i dopłatach między stronami;

8
ustalił, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego:
Małżeńska wspólność ustawowa pomiędzyE. K.orazJ. P. (1)powstała na skutek zawarcia związku małżeńskiego w dniu 08.07.1978r., a ustała na skutek orzeczenia rozwodu tego małżeństwa, wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 15.10.2003r.
E. K.iJ. P. (1)nie zawierali umów małżeńskich majątkowych, a w trakcie trwania małżeństwa nie została zniesiona między nimi ustawowa wspólność małżeńska.
Na prawach wspólności ustawowejE. K.iJ. P. (1)przysługiwało :

a
prawo własności działki oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu geodezyjnego(...)miastaR.numerem(...)o powierzchni(...)ha, położonej wR.przyul. (...), zabudowanej murowanym budynkiem handlowo - usługowo - biurowo - mieszkalnym, niepodpiwniczonym, trzykondygnacyjnym, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Radomsku prowadzona jestksięga wieczysta (...);

b
udział w(...)we współwłasności niezabudowanej działki oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu geodezyjnego(...)miastaR.numerem(...)o powierzchni(...)ha, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Radomsku prowadzona jestksięga wieczysta (...);

c
udział we współwłasności zabudowanej działki oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu geodezyjnego(...)miastaR.numerem(...)o powierzchni(...)ha, położonej wR.przyulicy (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Radomsku prowadzona jestksięga wieczysta (...)wraz z wyposażeniem ;

d
wierzytelność z tytułu nakładu o wartości 47.500,00 zł złotych z majątku wspólnego na majątek odrębnyE. K.;

Pozostały udział we współwłasności działki oznaczonej w ewidencji gruntów numerem(...)o powierzchni(...)ha, położonej wR.przyulicy (...)stanowi składnik majątku odrębnegoE. K..
J.iZ.małżonkomS.przysługuje naprawach małżeńskiejwspólności ustawowej:

a
prawo własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu geodezyjnego(...)miastaR.numeremdziałki (...)o powierzchni(...)ha, położonej wR.przyul. (...), zabudowanej murowanym budynkiem handlowo - usługowo - biurowo - mieszkalnym, niepodpiwniczonym, trzykondygnacyjnym, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Radomsku prowadzona jestksięga wieczysta (...);

b
prawo własności udziału w(...)we współwłasności niezabudowanej działki oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu geodezyjnego(...)miastaR.numerem(...)o powierzchni(...)ha, dla której w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Radomsku prowadzona jestksięga wieczysta (...).

W toku postępowania wnioskodawczym wykonała prace adaptacyjne w części budynku położonej nadziałce (...), polegające na:

-

zamontowaniu oddzielnego pieca wraz z całym opomiarowaniem gazowym, który ogrzewa tylko i wyłącznie część parterową, wraz z rozdzieleniem instalacji centralnego ogrzewania;

wstawieniu w kotłowni w miejsce istniejącego okna drzwi wejściowych oraz zamurowaniu drzwi prowadzących z garażu na parterze do kotłowni;

rozdzieleniu instalacji wodnej i założeniu odrębnego opomiarowania tej instalacji dla pomieszczenia na parterze;

rozdzieleniu instalacji wodociągowej poprzez wykorzystanie obecnej instalacji oraz rozszerzenie umowy na dostawę wody i odprowadzenie ścieków n« kolejnego odbiorcę.

Koszty prac adaptacyjnych w łącznej kwocie 17.993,39 zł w całości poniosła wnioskodawczym.
Wykonane przez wnioskodawczynię prace adaptacyjne pozwalają na wyodrębnienie z budynku położonego nadziałce gruntu nr (...)oraz budynku położonego na działce gruntu(...)czterech odrębnych nieruchomości lokalowych użytkowych oraz trzech odrębnych nieruchomości lokalowych mieszkalnych tj.:

-

lokalu użytkowego o powierzchni użytkowej(...)m2, usytuowanego na parterze w części budynku położonej nadziałce (...), składającego się z sali sprzedaży, wc oraz korytarza, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej;

wyodrębnienie lokalu użytkowego o powierzchni użytkowej(...)m2, usytuowanego na parterze w części budynku położonej nadziałce (...), składającego się z sali sprzedaży, wc, korytarza oraz garażu, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej;

wyodrębnienie lokalu użytkowego o powierzchni użytkowej(...)m2, usytuowanego na pierwszym piętrze w części budynku położonej nadziałce (...), składającego się z czterech pokoi, dwóch wc oraz hollu, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej;

wyodrębnienie lokalu użytkowego o powierzchni użytkowej(...)m2, usytuowanego na pierwszym piętrze w części budynku położonej nadziałce (...), składającego się z pięciu pokoi, wc oraz dwóch holi, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej;

wyodrębnienie lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej(...)m;, usytuowanego na drugim piętrze w części budynku położonej nadziałce (...), składającego się z salonu z aneksem kuchennym, pokoju, łazienki oraz korytarza, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej;

wyodrębnienie lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej(...)m2, usytuowanego na drugim piętrze w części budynku położonej nadziałce (...), składającego się z salonu z aneksem kuchennym, pokoju, łazienki oraz korytarza, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej;

wyodrębnienie lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej(...)mm2, usytuowanego na drugim piętrze w części budynku położonej nadziałce (...), składającego się z salonu, 3 pokoi, kuchni, korytarza oraz łazienki, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej.

Granicadziałki (...)idziałki (...)biegnie przez środek klatek schodowych, co powoduje iż wyodrębnienie lokali w części budynku usytuowanej na działceE. K.iT.P.możliwe jest wyłącznie przy potraktowaniu budynku położonego na obu działkach jako jednej nieruchomości. Na karcie 1294 tom VII biegłyK.stwierdził, że po wykonaniu prac adaptacyjnych przez wnioskodawczynie, przy obecny stanie budynku położonego na działce gruntu(...), z uwagi na brak ściany oddzielającej go od budynku położonego nadziałce (...)oraz dwie wspólne klatki schodowe brak jest możliwości ustanowienia odrębnej własności samodzielnych lokali tylko w budynku położonym na działce gruntu(...)( czyli będącej współwłasnością byłych małżonkówP.! . Możliwość ustanowienia odrębnej własności lokali istnieje tylko w przypadku, jeżeli budynek położony na działce gruntu(...)i budynek położony na działce gruntu(...)potraktujemy jako jedna nieruchomość i z takiej nieruchomości będą wydzielane odrębne lokale. Wynika to z faktu, że segment położony na działce gruntu(...)nie stanowi oddzielnego budynku, gdyż nie jest wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi- brak ściany biegnącej od fundamentu po dach, pU granicy działki oddzielającej segment znajdujące się nadziałce gruntu nr (...),
Wartość rynkowa całej nieruchomości będącej działką oznaczoną w ewidencji gruntów numerem(...)o powierzchni(...)ha, położonej wR.przyulicy (...)wraz zabudowaniami wynosi 293.200 zł.
Wartość rynkowa nieruchomości będącej działką oznaczoną w ewidencji gruntów numerem(...)o powierzchni(...)ha, położoną wR.przyulicy (...), wraz z wybudowaną na nim częścią budynku wynosi 966.000 zł.
Wartość wyodrębnionego lokalu użytkowego o powierzchni użytkowej(...)m2, usytuowanego na parterze w części budynku położonej nadziałce (...), składającego się z sali sprzedaży, wc, korytarza oraz garażu, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, wynosi 363.600 zł.
Wartość wyodrębnionego lokalu użytkowego o powierzchni użytkowej(...)m2, usytuowanego na pierwszym piętrze w części budynku położonej nadziałce (...), składającego się z pięciu pokoi, wc oraz dwóch holi, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, wynosi 295.800 zł.
Wartość wyodrębnionego lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej(...)m2, usytuowanego na drugim piętrze w części budynku położonej nadziałce (...), składającego się z salonu z aneksem kuchennym, pokoju, łazienki oraz korytarza, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, wynosi 148.600 zł.
Wartość wyodrębnionego lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej(...)usytuowanego na drugim piętrze w części budynku położonej nadziałce (...), składającego się z salonu z aneksem kuchennym, pokoju, łazienki oraz korytarza, z, który tu związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, wynosi 158.000 zł.
W czasie trwania małżeństwaE. K.iJ. P. (1)poczynili z majątku wspólnego nakład na budynek usytuowany nadziałce nr (...), położony wR.naul. (...)o wartości 47.500 zł.
Stan faktyczny niniejszej sprawy w części pozostawał bezsporny. Strony nie kwestionowały składu majątku wspólnego, który z biegiem postępowania, stosownie do prezentowanych przez nich stanowisk, ulegał stopniowemu zmniejszaniu.
Wiele spośród okoliczności sprawy wymagało wiedzy specjalnej, czego skutkiem było sporządzenie na potrzeby postępowania szeregu opinii biegłych.
W zakresie szacowania wartości składników wchodzących w skład majątku wspólnego Sąd oparł się na wnioskach operatów szacunkowych, sporządzonych przez biegłegoM. R. (1)(nieruchomości naul. (...)wR.). Uczestnicy nie składali zastrzeżeń co do treści opinii również w ocenie Sądu nie wzbudziły one wątpliwości. Nadto odzwierciedlają one aktualną sytuację panującą na rynku nieruchomości.
Celem dokonania podziału fizycznego działki części budynku znajdującej się nadziałce (...)Sąd, w oparciu o opinię biegłego z zakresu budownictwa lądowego i szacowania nieruchomościZ. K. (1), zlecił wnioskodawczym wykonanie szeregu prac adaptacyjnych. Ich wykonanie pozwoliło wyodrębnić samodzielne lokale użytkowe i mieszkalne. W zakresie wyodrębniania lokali Sąd przychylił się do wniosków wypływających z opiniiM. R. (1). W ocenie biegłego wyodrębnienie lokali w budynku położonym nadziałce (...)wiąże się z jednoczesną koniecznością ustanowienia odpowiednich służebności na klatach schodowych zlokalizowanych nad powierzchnią działkiJ.iZ. S.. Rozwiązanie to skutecznie kwestionuje fakt, iż w budynku usytuowanym nadziałce (...)nie istnieje pionowa ściana rozdzielająca obie części budynku. Słusznie zatem wskazuje biegłyZ. K. (1), iż wyodrębnienie lokali możliwe jest wyłącznie przy potraktowaniu budynku położonego nadziałkach (...)jako jedną nieruchomość. Pozwala to określić udział w części wspólnej budynku.
Z powyższych powodów opinia biegłegoZ. K. (1)jawi się jako wiarygodna, zgodna z przepisamiprawa budowlanego, fachowa, dlatego też stała się dla Sądu podstawą dla wyodrębnienia samodzielnych lokali.
Sąd Rejonowy zważył, iż rozstrzygnięcie sprawy o podział majątku wspólnego rozpocząć należy od ustalenia właściwego reżimu prawnego, który znajdzie zastosowanie dla oceny stosunków majątkowych byłych małżonków.
Obowiązujące brzmienie przepisów regulujących małżeńskie stosunki majątkowe stanowi wynik głębokiej nowelizacjiKodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dokonanej ustawą z dnia 17.06.2004r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2004.162.1691). Celami głównymi nowelizacji uczyniono: poddanie modyfikacjom ustroju ustawowego, jakim jest wspólność majątkowa, w tym w szczególności regulacji zarządu majątkiem wspólnym i odpowiedzialność tym majątkiem za długi małżonków; poszerzenie zakresu wyboru przez małżonków modelu ustroju umownego; umożliwienie małżonkom wyboru nie tylko wspólności umownej lub rozdzielności, lecz także ustroju rozdzielności z wyrównaniem dorobków na wypadek ustania małżeństwa, który to system obowiązywał pod rządem dekretu z 1946 r. Założeniem ustawodawcy było dostosowanie obowiązującej od 38 lat regulacji dotyczącej
majątkowych stosunków małżeńskich do współczesnych uwarunkowań społecznych I gospodarczych (por. Uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw -druk sejmowy nr 1566).
Art. 5 ustawy nowelizujące, będący przepisem międzyczasowym, określa generalną zasadę stosowania przepisów ustawy do stosunków w niej unormowanych, chociażby powstały przed jej wejściem w życie. Zasada ta doznaje pewnych ograniczeń - przepisy dotychczasowe stosuje się do m.in. do podziału majątku wspólnego małżonków i do zwrotu wydatków i nakładów dokonanych z majątku wspólnego na majątek osobisty lub z majątku osobistego na majątek wspólny, jeżeli wspólność majątkowa małżeńska ustala przed wejściem ustawy w życie (art. 5 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 17.06.2004r.). Przepisy regulujące stosunki majątkowe małżeńskie weszły w życie z dniem 20.01.2005r. Z zestawienia daty wejścia w życie znowelizowanych przepisów z datą ustania wspólności ustawowej wynika, że w realiach niniejszej sprawy zastosowanie znajdują przepisy obowiązujące przed dniem 20.01.2005r.
Stosownie zatem do treściart. 31 krio, w brzmieniu z daty ustania wspólności ustawowej, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca ich dorobek (wspólność ustawowa). Przedmioty majątkowe nie objęte wspólnością stanowią majątek odrębny każdego z małżonków. Dorobkiem małżonków są przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności I ustawowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (art. 32 § 1 krio).
Zgodnie zart. 42 kriood chwili ustania wspólności ustawowej stosuje się odpowiednio do majątku, który był nią objęty, przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów poniższych.Art. 43 § 1 kriowyrażał z kolei zasadę, iż oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek odrębny. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swego majątku odrębnego na majątek wspólny. Zwrotu dokonywa się przy podziale majątku wspólnego; jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny (art. 45 § 1 krio).
W sprawach nie unormowanych w artykułach poprzedzających, do podzjfllił majątku, który był objęty wspólnością ustawową, stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku (art. 46 krio).
Od strony procesowej zasadnicze znaczenie nadać należy przepisomart. 567 kpc, zgodnie z którym w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd rozstrzyga także o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym oraz o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego lub odwrotnie podlegają zwrotowi (§ 1). W razie sporu co do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym sąd może w tym przedmiocie orzec postanowieniem wstępnym (§ 2). Do postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, a zwłaszcza do odrębnego postępowania w sprawach wymienionych w paragrafie pierwszym stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku (§ 3).
Przepisy o dziale spadku, zarówno w części materialnej, jak i procesowej, przewidują dalsze odesłanie. Zgodnie bowiem zart. 1035 kc, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu. Stosownie zaś do treściart. 688 kpcdo działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, a w szczególnościart. 618 § 2 i 3 kpc.
W przepisachKodeksu cywilnegoorazKodeksu postępowania cywilnegowyróżniono trzy sposoby sądowego zniesienia współwłasności - fizyczny podział rzeczy wspólnej, przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli oraz sprzedaż rzeczy wspólnej.
Podział fizyczny jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności, preferowanym przez ustawodawcę (postanowienie SN z dnia 19.10.20Hr., II CSK 50/2011, LexPolonica nr 5157811). Sąd powinien zatem przede wszystkim brać pod uwagę ten sposób wyjścia ze współwłasności, chyba że współwłaściciele zgodnie żądają przyznania rzeczy wspólnej jednemu z nich lub jej sprzedaży. W związku z powyższym Sąd winien ustalić czy zachodzi fizyczna i prawna możliwość podziału fizycznego. Zasada podziału

(...)rzeczy wspólnej na żądanie uczestników wiąże Sąd, a ograniczeniom podlega wyłącznie w sytuacjach, w których podział taki byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub(...)gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo pociągałby za sobą istotną zmianę(...)lub znaczne zmniejszenie jej wartości (art. 211 kc).
W dalszej kolejności ustawodawca aprobuje przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli (art. 212 § 2in principiokc) za spłatą pozostałych. Ostatecznością jest zaś sprzedaż rzeczy wspólnej, stosownie do przepisówkpc(art. 212 § 2infinekc).
W trakcie postępowania o podział majątku wspólnego sąd ustala skład majątku wspólnego oraz jego wartość (art. 684 kpcw zw. zart. 567 § 3 kpc).
Postanowieniem wstępnym Sąd uznał , że podział majątku dorobkowego byłych małżonkówP.i zniesienia współwłasności z nieruchomością należącą do małżonkówS.poprzez ustanowienie odrębnej własności lokali jest usprawiedliwione. Strony i ich pełnomocnicy nie kwestionowali tego sposobu podziału majątku(...)i zniesienia współwłasności.
W tym zakresie Sąd miał na uwadze opinię sporządzoną przez biegłegoZ. K., który stwierdził, że możliwość ustanowienia odrębnej własności lokali istnieje tylko w przypadku, jeżeli budynek położony na działce gruntu(...)i budynek położony na działce gruntu(...)potraktujemy jako jedną nieruchomość i z takiej nieruchomości będą wydzielane odrębne lokale. Wynika to z faktu, że segment położony na działce gruntu(...)nie stanowi oddzielnego budynku, gdyż nie jest wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi- brak ściany biegnącej od fundamentu po dach po granicy działki oddzielającej segment znajdujące się nadziałce gruntu nr (...). W tych warunkach po wykonaniu prac adaptacyjnych przez wnioskodawczynię, przy obecny stanie budynku położonego na działce gruntu(...), z uwagi na brak ściany oddzielającej go od budynku położonego nadziałce (...)oraz dwie wspólne klatki schodowe brak jest możliwości ustanowienia odrębnej własności samodzielnych lokali tylko w budynku położonym na działce gruntu(...)( czyli będącej współwłasnością byłych małżonkówP.) .
W przedmiotowej sprawie spór między byłymi małżonkamiP.zarysował się natomiast co do sposobu podziału nieruchomości położonej przyul. (...)()a WR.. W toku postępowania udało się jednak wypracować stanowisko.
Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 rokuE. K.iJ. P. (2)ba oraz ich pełnomocnicy wnieśli o wydanie zgodnego postanowienia, w którym na rzerz wnioskodawczym przyznany zostanie lokal użytkowy znajdujący się na parterze budynku handlowo-usługowego położonego przyul. (...)nadziałce (...)udziału w nieruchomości położonejR.przyul. (...)nadziałce (...)wraz. z wierzytelnością dotyczącą nakładów na tą nieruchomość i wyposażeniem domu mieszkalnego. Na rzecz uczestnika przyznane zostaną lokale mieszkalno-usługowe znajdujące się na pierwszym i drugim piętrze budynku handlowo-usługowego znajdującego się wR.przyul. (...), które to lokale znajdują się nadziałce (...), a na rzecz małżonkówS.przyznane zostaną odrębne lokale znajdujące się w budynku handlowo-usługowym nadziałce (...). Nadto strony nie wnosiły o rozliczenie spłat i dopłat między nimi, a uczestnik oświadczył, iż nie domaga się rozliczenia czynszu od wnioskodawczyni z lokalu użytkowego położonego na parterze w budynku handlowo-usługowym na działce(...), a wnioskodawczyni oświadczyła, iż nie domaga się rozliczenia czynszu od uczestnika z lokali usługowych znajdujących się na pierwszym piętrze tegoż budynku. UczestnikJ. P. (1)wniósł o przyznanie mu prawa korzystania z zaplecza w postaci garażu znajdującego się na parterze budynku wlokalu użytkowym numer (...), a wnioskodawczyni wyraziła na to zgodę.
W ocenie Sądu podział majątku dorobkowego byłych małżonkówP.na działce gruntu oznaczonej numerem(...)i zniesienie współwłasności nieruchomości położonej nadziałce (...)należącej do małżonkówS., czyli w budynku handlowo- usługowym poprzez ustanowienie odrębnej własności lokali wydaje się najbardziej uzasadniony. Zgodny jest bowiem z preferowanym przez ustawodawcę fizycznym podziałem składnikami majątku wspólnego. Przemawiają za nim także względy ekonomiczne - na przestrzeni latE. K.wykazała się gospodarnością w zarządzaniu przedmiotowym lokalem, podejmowała skuteczne kroki w kierunku aktywnego wykorzystania powierzchni handlowej, z pozytywnym efektem przyciągali) kolejnych najemców. Sporządzone na potrzeby niniejszego postępowania opinie biegłych, w połączeniu z wykonanymi przez wnioskodawczynię pracami adaptacyjnymi pozwoliły osiągnąć lokalom w części budynku położonej nadziałce (...)status samodzielnych lokali w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24.06.1994r. (Dz.U.2000.80.903).
Celem przydzielenia wszystkim uczestnikom poszczególnych lokali konieczne było uprzednie ich wyodrębnienie.
Z tych względów Sąd ustanowił odrębną własność lokali w budynku handlowo- usługowym mieszczącym się na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów obrębu geodezyjnego(...)miastaR.numerami(...), położonymi wR.przyul. (...)w ten sposób, że :

a
lokal użytkowy o powierzchni użytkowej(...)m(

    2), usytuowany na parterze w części budynku handlowo-usługowego, położonego nadziałce (...), składającego się z sali sprzedaży, wc, korytarza oraz kotłowni, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczony w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako(...)został przyznany na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiejJ.iZ.małżonkomS.;

b
lokal użytkowy o powierzchni użytkowej(...)m2, usytuowany na pierwszym piętrze w części budynku handlowo-usługowego, położonego nadziałce (...), składającego się z czterech pokoi, dwóch wc oraz hollu, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczony w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako „ samodzielnylokal użytkowy nr (...)", został przyznany na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiejJ.iZ.małżonkomS.;

c
lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej(...)m2, usytuowany na drugim piętrze w części budynku handlowo-usługowego położonego nadziałce (...), składającego się z salonu, 3 pokoi, kuchni, korytarza oraz łazienki, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczony w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako „ samodzielnylokal mieszkalny nr (...)", został przyznany na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiejJ.iZ.małżonkomS.;

d
lokal użytkowy o powierzchni użytkowej(...)m(

    2), usytuowany na parterze w I budynku handlowo-usługowego, położony nadziałce (...), składającego się z działu sprzedaży, wc, korytarza oraz pomieszczenia zaplecza, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczony w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako(...)został przyznany na wyłączną własnośćE. K.;

e
lokal użytkowy o powierzchni użytkowej(...)m2, usytuowany na pierwszym piętrze w części budynku położonej nadziałce (...), składającego się z pięciu pokoi, wc oraz dwóch holi, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczony w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako „samodzielnylokal użytkowy nr (...)", został przyznany na wyłączną własnośćJ. P. (1);

f
lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej(...)m(
    2), usytuowany na drugim piętrze w części budynku handlowo-usługowego, położonego nadziałce (...), składającego się z salonu z aneksem kuchennym, pokoju, łazienki oraz korytarza, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczonego w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako „samodzielnylokal mieszkalny nr (...)", oraz lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej(...)m(
    2), usytuowany na drugim piętrze składający się z salonu z aneksem kuchennym, pokoju, łazienki oraz korytarza, z którym związany jest udział(...)w nieruchomości wspólnej, oznaczony w opinii biegłegoZ. K. (1)z dnia 21 września 2006 roku jako „samodzielnylokal mieszkalny nr (...)", został przyznany na wyłączną własnośćJ. P. (1).

Powołując się na opinię biegłegoM. R. (1)koniecznym było również ustanowienie na rzecz każdoczesnego właścicieladziałek (...)i właścicieli wyodrębnionych lokali służebność polegającą na prawie korzystania ze wspólnej ściany łączącej budynek usytuowany nadziałkach (...)oraz korzystania ze wspólnych klatek schodowych, stanowiących ciąg komunikacyjny pomiędzy wyodrębnionymi lokalami i kolejnymi piętrami.H.stanowiący wspólne wejście do budynku handlowo usługowo - biurowo - mieszkalnego, znajdujący się nadziałce (...)oraz inną części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali Sąd pozostawił do wspólnego korzystania i użytkowaniu właścicielom poszczególnych lokali jako nieruchomość wspólna.
Tymczasem zgodnie z ustaleniami poczynionymi pomiędzyE. K.iJ. P. (1)kotłownię, jako część nieruchomości wspólnej znajdującą się na parterze budynku , przylokalu użytkowym numer (...)Sąd pozostawił do ich wspólnego korzystania i użytkowania . Ponadto zgodnie z zawartym porozumieniem Sąd przyznał uczestnikowiJ. P. (1)prawo do korzystania z pomieszczenia zaplecza przeznaczonego na garaż znajdującego się w lokalu użytkowym oznaczonym numerem(...), znajdującym się na parterze do budynku handlowo - usługowo - biurowo - mieszkalnego, nadziałce (...).
Z uwagi na sposób podziału zabudowanejdziałki nr (...)Sąd zdecydował się udział w(...)części we współwłasności niezabudowanejdziałki (...)przyznać na własnośćJ. P. (1)i udział w(...)części tejże nieruchomości przyznać na własnośćE. K.. Jako działka bezpośrednio przyległa dodziałki (...), otaczająca ją z trzech stron, zapewnia swobodny dostęp do części wspólnej budynku: drzwi wejściowych na klatkę schodową odul. (...)oraz drzwi prowadzących do kotłowni. Przyznanie udziału na wyłączną własność jednego z byłych małżonków wiązałoby się z koniecznością ustanowienia dla drugiego służebności przechodu celem zagwarantowania dostępu do wyodrębnionych lokali. Za wyborem tego rozwiązania przemawia ponadto dotychczasowy sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości - na przestrzeni lat nie powstał na tym tle żaden spór, do chwili obecnej każdy z jej właścicieli współposiadał nieruchomość i korzystał z niej w zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem przez pozostałych współwłaścicieli, co odpowiada treściart. 206 kc.Okoliczności te potwierdzają powyższe rozstrzygnięcie.
Również Sąd nie dostrzegł powodów, aby odmówić przyznania udziału w zabudowanej nieruchomości położonej przyul. (...)wraz z wyposażeniem na wyłączną własnośćE. K.. Wnioskodawczyni do chwili obecnej zajmuje usytuowany na tej działce budynek. Dom zaspokaja jej potrzeby mieszkaniowe, stanowi dla niej centrum życia rodzinnego. Ponadto udział w prawie własności stanowi majątek odrębny wnioskodawczyni. Powyższe okoliczności przemawiają jednoznacznie za zasadnością przydzieleniaE. K.omawianego składnika majątku wspólnego. Również zgodnie z zawartym porozumieniem prawo do wierzytelności stanowiącej nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty wnioskodawczyni zostało przyznane na rzeczE. K..
Z uwagi na fakt, że stronyE. K.iJ. P. (1)nie wnosiły o rozliczenie spłat i dopłat między nimi Sąd w tej materii nie orzekał.
Z powyższych względów Sąd postanowił jak w sentencji.
Na podstawieart. 520 k.p.cSąd ustalił, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Apelację od powyższego postanowienia wniósł pełnomocnik uczestników zaskarżając je w całości, zarzucając mu:

1
obrazę przepisów prawa materialnego to jest:

a
art. 21 Konstytucji RPpoprzez naruszenie prawa własnościJ.iZ. S., a co za tym idzie równieżE. K.iJ. P. (1),

b
art. 211 k.c.poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności wobec ustaleń w zakresie własności działek gruntu na których posadowiony jest budynek wynika, że podział ten jest niemożliwy,

2
obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść orzeczenia to jest:

a
art. 233 § 1 k.p.c.poprzez uznanie za wiarygodną i przydatną opinię biegłegoZ. K. (1)w części dotyczącej hipotetycznego potraktowania naniesień nadziałkach (...)jako jednego budynku i potraktowania obu działek jako jednej nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności, w sytuacji gdy stan taki w rzeczywistości nie istnieje i jest on sprzeczny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym,

b
art. 321 § 1 k.p.c.poprzez orzeczenie ponad żądanie wniosku a polegające na swoistym scaleniu dwóch nieruchomości oznaczonych numeramidziałek (...)oraz przekształcenia prawa własności we współwłasność,

c
art. 328 § 2 k.p.c.poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia w sposób uniemożliwiający kontrolę prawidłowości zapadłego orzeczenia to jest poprzez brak wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej dokonania zmiany własności nieruchomości, ustalenia wartości udziałów,

3
sprzeczność istotnych ustaleń Sądu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, mający istotny wpływ na treść orzeczenia, polegający na przyjęciu, iż:

a
uczestnicy małżonkowieS.nie oponowali, aby w części budynku położonym w granicach ich działki została ustanowiona odrębna własność lokali w sytuacji, gdy z treści protokołu rozprawy z dnia 23 września 2014r. pełnomocnik uczestników oświadczył, że wyraża zgodę na wydzielenie odrębnej własności lokali ale w części byłych małżonkówP.jednak bez ingerencji w prawo własności małżonkówS.,

b
dwa segmenty można potraktować jako jeden budynek, w sytuacji gdy grunty na których posadowiono oba segmenty stanowią odrębną własność i nie są objęte współwłasnością,

c
w warunkach niniejszej sprawy, istnieje możliwość wydzielenia odrębnych własności lokali w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał ku temu podstaw,

Podnosząc powyższe zarzuty apelujący wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja uczestnikówJ.iZ.małżonkówS.jest uzasadniona i musiała prowadzić do zmiany zaskarżonego postanowienia.
Jak trafnie zarzuca pełnomocnik skarżących, że postanowienie Sądu I instancji zostało wydane z rażącym naruszeniemart. 211 k.c.
Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że zniesienie współwłasności w pierwszym rzędzie winno być dokonane przez podział fizyczny rzeczy. Taki sposób wyjścia ze współwłasności jest preferowany przez ustawodawcę. Powyższe oznacza, że inny sposób zniesienia współwłasności wchodzi w grę jedynie wówczas, gdy rzecz nie daje się podzielić. Wówczas to – stosownie do okoliczności – Sąd może przyznać rzecz jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo zarządzić sprzedaż stosownie do przepisukodeksu postępowania cywilnego(por. np. orzecz. SN z 30 października 1978 roku, III CRN 214/78, z 16 listopada 1993 roku, I CRN 176/93, z 29 lipca 1998 roku III CRN 748/97, Biul. SN 1/99, str. 9 orazart. 212 k.c.).
Szczególnym sposobem zniesienia współwłasności przez podział nieruchomości jest wyjście ze współwłasności poprzez ustanowienie odrębnej własności lokali (por. np. uchwałę pełnej Izby Cywilnej z 21 grudnia 1974 roku, III CZP 31/74, OSNCP 9/75, poz. 128).
W sprawie niniejszej jest poza sporem, iżdziałka Nr (...)należała do majątku objętego wspólnością ustawowąE. K.iJ. P. (1). Niekwestyjnym jest także, że grunt ów jest zabudowany budynkiem posadowionym w tzw. zabudowie szeregowej. Zebrany w sprawie, bogaty materiał dowodowy, w szczególności w postaci opinii biegłych z zakresu budownictwa, jednoznacznie wskazywał, że podział tegoż budynku w płaszczyźnie pionowej był w ogóle niemożliwy. Płaszczyzny takiej bowiem nie ma i nie jest możliwe jej wykonanie. Nie istnieje natomiast prawna możliwość podziału budynku w poziomie (por. np. orzecz. SN z 23 lutego 1998 roku, III CRK 380/97, niepubl.).
Z podanych przyczyn Sąd Rejonowy trafnie dokonując podziału majątku wspólnegoE. K.iJ. P. (1)wyodrębnił w budynku posadowionym nadziałce Nr (...)odrębną własność lokali zarówno użytkowych, jak też mieszkalnych usytuowanych na parterze i pierwszym oraz drugim piętrze budynku.
Sąd meriti nie był natomiast uprawniony do zniesienia współwłasności działki sąsiedniej stanowiącej Nr(...)o powierzchni(...)ha należącej doJ.iZ.małżonkówS..
Sprawa o podział majątku wspólnego jest rozpoznawana w trybie postępowania nieprocesowego. Wszczęcie jego inicjuje wniosek, którego autor zakreśla granice rozpoznania przez Sąd. Wskazuje zatem przedmiot współwłasności, a więc jakich składników majątkowych postępowanie dotyczy. Sąd w tym postępowaniu nie może rozszerzyć zakresu orzekania poprzez objęcie postępowaniem innych składników niż wskazane przez wnioskodawcę i uczestnika (por. np. Postępowanie nieprocesowe Władysław Siedlecki, PWN, W-wa 1988, str. 62 i nast.). Dzieje się tak m. in. dlatego, że wniosek wszczynający postępowanie nieprocesowe zawiera żądanie wydania orzeczenia określonej treści (por. np. Kodeks postępowania cywilnego pod red. A. Góra- Błaszczykowskiej, Wydawn. C.H. Beck, W- wa 2013, t. I, teza 2 do art. 506 k.p.c., str. 1360). Lektura akt, zamieszczonych w nich protokołów oraz pism procesowych odE. K.iJ. P. (1)wskazuje, że w/w nie domagali się zniesienia współwłasnościdziałki Nr (...). W tym zakresie brak jest również żądania ze strony uczestnikówJ.iZ.małżonkówS.. Decyzję o zniesieniu wspólności w/w działki Sąd Rejonowy podjął więc z urzędu do czego nie był w ogóle uprawniony. W zaistniałej sytuacji zostały pogwałcone nie tylko przepisy prawa materialnego (art. 210 k.c.i nast.), ale także prawa procesowego (art. 617 k.p.c.i nast., art. 680 k.p.c.i nast. w zw. zart. 46 k.r.i.o.).
Z tych przyczyn nie sposób nie zgodzić się ze skarżącymi, iż w realiach niniejszej sprawy doszło również do rażącej obrazy dyspozycjiart. 21 Konstytucji RPpoprzez naruszenie ich prawa własności.
Na marginesie podnieść należy, że gdyby tak sformułowany wniosek pochodził odE. K., względnie odJ. P. (1)podlegałby on oddaleniu z uwagi na fakt, iż wnioskodawcy, który nie jest właścicielem ani też współwłaścicielemdziałki Nr (...), niemożliwym by było przypisać interes prawny w dochodzeniu takowego żądania.
Reasumując ma rację apelacja, że wydane postanowienie zostało wydane z obraząart. 321 § 1 k.p.c.poprzez orzeczenie ponad żądanie wniosku. W konsekwencji musiało to prowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w przedmiotowym zakresie i umorzenia postępowania w obu instancjach (art. 386 § 3 k.p.c.).
Jak trafnie podnosi pełnomocnik skarżących błędne i nie znajdujące podstaw faktycznych oraz prawnych jest stanowisko sądu rejonowego, który potraktowałdziałki Nr (...)oraz budynki na tych gruntach posadowione jako jedną całość. Rozstrzygnięcie Sądu doprowadziło do swoistego „scalenia” obu nieruchomości.
Jak wynika z obszernego materiału dowodowego obydwie działki mają samodzielny byt prawny. Własność każdej należy do zupełnie innych podmiotów. Obydwie nieruchomości posiadają odrębne księgi wieczyste. Potraktowanie zatem obu działek jako jedną nieruchomość było wadliwe. W tym zakresie stanowisko Sądu oparte jest na opinii biegłegoZ. K.(por. k. 883 i nast.). Wywody i wnioski tego biegłego są nie do zaakceptowania. Biegły sądowy wyraża opinię. Nie jest natomiast uprawniony do rozstrzygania zagadnień jurydycznych. Te bowiem są zastrzeżone dla sądu, który rozstrzyga o stanie prawnym nieruchomości. Oba budynki są samodzielne. Każdy posadowiony jest na innej działce. Obie nieruchomości oddzielone są od siebie granicą prawną. BiegłyZ. K.w opinii (por. k. 883 i nast.) przyznaje, że wybudowanie obu obiektów nastąpiło zgodnie z dokumentacją techniczną oraz z pozwoleniem na budowę. Budynki te nie stanowią przejawu samowoli budowlanej. Dokumentacja techniczna i wzniesienia obiektów podlegała nadzorowi władz budowlanych. Wpisy w księgach wieczystych dladziałek Nr (...)są prawomocne i kreują stan prawny dla obydwu działek.
Opinia biegłego nie przystaje zatem do stanu prawnego obu gruntów. Wnioski biegłego mają charakter czysto hipotetyczny. Słuchany na rozprawie (por. jego ustną opinię k. 920 i k. 921) biegły wyraźnie stwierdził, że jeżeli obydwa budynki potraktować jako całość, wówczas dopiero możliwym jest wyodrębnienie odrębnej własności lokali.
Takie założenie jest z góry wadliwe. Na możliwość ustanowienia odrębnej własności lokali w budynku posadowionym nadziałce Nr (...)wskazuje opinia biegłegoM. R. (1), która jest rzeczowa, wnikliwa i wewnętrznie spójna.
Wnioski biegłegoZ. K., że nie ma możliwości podziału fizycznegodziałki Nr (...)poprzez ustanowienie odrębnej własności lokali są nie do zaakceptowania. Autor opinii stwierdził, że podział geodezyjny całego areału dokonany został niezgodnie z prawem. W tym miejscu należy podnieść, że biegły ma uprawnienia budowlane. Nie ma wiedzy specjalnej z zakresu geodezji i kartografii. Podkreślenia jednak wymaga, że geodezyjny projekt podziału został zatwierdzony decyzją Starosty Powiatu(...). Decyzja ta jest prawomocna i ostateczna. Nie podlega kontroli i jest wiążąca dla Sądu. Została ona wydana przez uprawniony organ administracyjny i w oparciu o obowiązujące przepisy postępowania administracyjnego (por. wyrok SN z 16 grudnia 2009 roku, I CSK 175/09, Legalis Nr 218234 i wyrok SN z 4 stycznia 2012 roku, III CSK 126/11, Legalis Nr 464798).
Wzruszenie tej decyzji mogło nastąpić wyłącznie w toku postępowania administracyjnego.
W piśmie z dnia 12 stycznia 2011 roku (por. 930 i k. 931) Starostwo oświadczyło, że obie działki są nieruchomościami odrębnymi. Przed wydaniem decyzji podziałowej z dnia 7 marca 1996 roku(...)obie działki stanowiły jedną nieruchomość – tj.działkę Nr (...). Lokale umiejscowione w budynku nadziałce Nr (...)mają status lokali samodzielnych i mogą stanowić odrębną własność lokalową (por. pismo k. 982).
Akceptując stanowisko wyrażone przez biegłegoM. R.dodatkowo należy podnieść, żeKodeks cywilnynie zawiera definicji budynku. Nie zawiera jej takżeustawa z dnia 24 października 1974 roku- Prawo Budowlane(Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), a przydatność dla stosunków cywilno – prawnych definicji zawartej wustawie z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane(tekst jednolity Dz.U. Nr 207, poz. 2016 z 2003 roku, ze zm.) jest wadliwa. Na podstawieart. 46 i art. 48 k.c.oraz posiłkując sięprawem budowlanymnależy uznać, że budynkiem jest obiekt budowlany, trwale związany z gruntem, stanowiący część składową nieruchomości gruntowej (art. 48 k.c.) albo odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 235 § 1 k.c.), wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiadający fundamenty oraz dach, przy czym spełnienie cechy odrębności może zostać zrealizowane także przez ustanowienie potrzebnych służebności. Budowla spełniające te warunki może być uznana za budynek (por. uchwała SN z 23 stycznia 2007 roku, III CZP 136/06, OSNC 2007, Nr 11, poz. 163, wyrok SN z 26 stycznia 2006 roku, II CK 365/05, niepubl. Postanowienie SN z 13 maja 1966 roku, III CR 103/66, OSPiKA 1967, Nr 5, poz. 110, uchwała całej izby z 15 grudnia 1969 roku, III CZP 12/69, OSNCP 1970, Nr 3, poz 39, orzecz. SN z 25 stycznia 1971 roku, I CR 5/71 i z 22 grudnia 2004 roku, II CK 262/04, niepubl.).
Kierując się powyższymi ustalenia oraz wskazówkami płynącymi z lektury judykatury należało uznać, że możliwym było ustanowienie odrębnej własności lokalu w budynku należącym doJ. P. (1)orazE. K..
Jak wynika z map geodezyjnych granica prawna pomiędzydziałkami Nr (...)przebiegała przez środek klatki schodowej oddzielającej obydwa budynki.
Aby uczynić zadość wymaganiom, o których była mowa wcześniej zaistniała konieczność ustanowienia wzajemnych służebności obydwu części klatki schodowej. Służebność ta uprawnia każdoczesnego właściciela lokalu usytuowanego w budynku nadziałce Nr (...)do korzystania z klatki schodowej mieszczącej się w budynku nadziałce Nr (...). I na odwrót.K.(...) Nr (...)/23 jest uprawniony do korzystania z części klatki schodowej w budynku nadziałce Nr (...)(por.art. 212 § 1 zd. 2 k.c.).
Wyeliminowanie z podziału / zniesienia współwłasnościdziałki Nr (...)/ należącej do uczestnikówJ.iZ.małżonkówS.zrodziło konieczność dokonania ponownej inwentaryzacji lokali w budynku położonym nadziałce Nr (...). W tym celu dopuszczony został dowód z uzupełniającej opinii biegłegoZ. K.. Dowód ten został przeprowadzony w postępowaniu apelacyjnym. Biegły na nowo oznaczył wszystkie lokale położone w tymżebudynku od numeru (...)do numeru(...). Wskazał powierzchnię poszczególnych lokali oraz przypisał do każdego z nich udział we współwłasności gruntu i w tych częściach budynku, które nie służą do wyłącznego korzystania przez poszczególnych właścicieli wyodrębnionych lokali.
Treść apelacji uczestników wskazuje co prawda, że skarżą oni całe postanowienie sądu rejonowego, jednakże uzasadnienie tego środka odwoławczego wskazuje, że jego autorzy w istocie dążyli do wyeliminowania ze współwłasnościdziałki Nr (...).
Z tych przyczyn modyfikacja zaskarżonego postanowienia w zakresiedziałki Nr (...)była ograniczona. Sprowadzała się ona do przyznania odrębnej własności lokali w w/w budynku na rzeczE. K.iJ. P. (1)w taki sposób, jak to uczynił sąd rejonowy, z tym że zostały właściwie ustalone udziały we współwłasności w działce oraz we wspólnych częściach budynku.
Zwrócić uwagę należy, że zarówno wnioskodawczyni jak też uczestnikJ. P. (1)na rozprawy apelacyjne nie stawili się. Nie ustosunkowali się do apelacji skarżących oraz stanowiska zaprezentowanego przez ich pełnomocnika podczas rozprawy apelacyjnej. Nie odnieśli się również do opinii uzupełniającej biegłegoZ. K.oraz biegłegoM. R.. Ten ostatni, przesłuchiwany podczas rozprawy apelacyjnej podał, że od ostatnio wydanej przez siebie opinii, ceny mienia nie uległy znaczącej zmianie. W tej ocenie brak było podstaw do zweryfikowania wartościdziałki Nr (...)i wartości lokali zlokalizowanych w budynku na tej nieruchomości.
Rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie było zaskarżone przez wnioskodawczynię oraz uczestnikaJ. P. (1). Nie był zatem przez nich zwalczony sposób podziału majątku wspólnego. Co więcej, jak wynika z rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie zaskarżonego postanowienia obie strony uzgodniły sposób podziału majątku wspólnego.
Z tych przyczyn lokale przyznane dla każdego z nich przez sąd rejonowy nie zostały zmienione przez Sąd odwoławczy. Zmieniła się jedynie numeracja lokali – zgodnie z nowym oznaczeniem dokonanym w ostatniej – uzupełniającej opinii biegłegoZ. K..
Zgodnie z powyższą zasadą przyznano wnioskodawczyni i uczestnikowiJ. P.udział po(...)części wdziałce Nr (...).
Zgodnie ze stanowiskiem w/w zaprezentowanym na ostatniej rozprawie przed sądem rejonowym wnioskodawczyni przyznano(...)we współwłasnościdziałki Nr (...)o powierzchni(...)na zabudowanej budynkiem mieszkalnym (czyli(...)z(...)objętej wspólnością ustawową oraz wierzytelność w wysokości 47.500 złotych.
Mając zatem na względzie przedstawione ustalenia, rozważania i powoływane w nich przepisy orzeczono jak wyżej na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania za instancję odwoławczą rozstrzygnięto na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.stosując zasadę w nim wyrażoną, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
SSO Jarosław Gołębiowski
SSA w SO Arkadiusz Lisiecki SSR Dominika Kurpińska