Sąd Rejonowy w Olsztynie
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 13/17
Data wyroku: 2017-06-26 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Teza: zmiany w zakresie usprawiedliwionych potrzeb małoletniego i ich wpływ na wysokość obowiązku alimentacyjnego

Sygn. akt. III RC 13/17

UZASADNIENIE
PowodowieM. K. (1)orazF. K.domagali się podwyższenia przysługujących im alimentów z kwot odpowiednio po 400 zł i po 350 zł miesięcznie na każdego z nich do kwot po 500,- zł miesięcznie na każdego z nich. Domagali się również zasądzenia od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych.
( k. 2, 22-24, )
PozwanyGrzegorzK.odpowiadając na pozew wniósł o jego oddalenie w całości. Domagał się również zasądzenia na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Na rozprawie w dniu 19 czerwca 2017r pozwany uznał powództwo o podwyższenie alimentów do kwoty po 50,- zł na każde z dzieci.
( k. 13 – 16, 72 )
Sąd ustalił stan faktyczny
Pozwany jest ojcem powodów. Wyrokiem z dnia 2 października 2012r Sąd Okręgowy w Olsztynie w sprawie VI RC 703/01 rozwiązał małżeństwo rodziców powodów. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi powoda powierzono matce ograniczając władzę ojca do prawa współdecydowania o istotnych sprawach dzieci. Sąd zasądził również od pozwanego na rzecz powodów alimenty w kwotach po 400,zł miesięcznie na rzeczM. K. (1)oraz po 350,- zł miesięcznie na rzeczF. K..
Powodowie mają obecnie 17 i 12 lat, są zdrowi rozwijają się prawidłowo. Starszy z powodów uczy się w technikum – zdał do II klasy, a młodszy zdał do 7 klasy szkoły podstawowej. Małoletni nie uczęszczają na dodatkowe odpłatne zajęcia. Małoletni jedzą obiady w szkole – w miesiącach kwiecień – czerwiec 2017r przedstawicielka ustawowa powodów wydała na ten cel łącznie 347,20 zł. MałoletniF.od września 2017r będzie uczęszczał do klasy sportowej i trenował piłkę ręczną – matka będzie musiała ponieść wydatki za zakup dla niego niezbędnego sprzętu sportowego oraz strojów.
Przedstawicielka ustawowa powodów pracuje w Mc’donalds(...)z.o.o. – jest zastępcą kierownika jednej z restauracji wO.. Jej miesięczne wynagrodzenie wynosi prawie 3.000,- zł netto.
Powodowie z matką mieszkają u jej rodziców wK.. Przedstawicielka ustawowa powodów wspólnie ze swoim partnerem kupili w ostatnim czasie mieszkanie wO.o pow. 41 m2– w czasie wakacji planuje się tam przeprowadzić. Przedstawicielka ustawowa powoda była w stanie zaciągnąć kredyt na zakup mieszkania tylko dzięki pomocy partnera – nie planują wspólnego zamieszkiwania.
Małoletni powódM. K. (1)w poprzednie wakacje oraz w tym roku będzie pracował miesiąc w Mc’donaldzie.
Pozwany pracuje jako kierowca samochodu – od 12 lat w tej samej firmie. Z złożonego przez niego zaświadczenia wynika, że zarabia 2000,- zł brutto – 1.469 zł netto miesięcznie. Pozwany wozi pasażerów na trasie zO.na lotnisko wW., czasami wozi również pracownikówfirmy (...). Pozwany regularnie opłaca alimenty. Pozwany w kwietniu 2016r pożyczył od siostry oraz jej męża kwotę 15.000,- zł, którą przeznaczył częściowo na spłatę zobowiązań wobec byłej żony oraz na utrzymanie dzieci. Pozwany spłaca pożyczkę w ratach po 300,- zł miesięcznie – termin spłaty przypada na sierpień 2021r. Pozwany sporadycznie dokłada się do kosztów utrzymania mieszkania jakie zajmuje razem z matką.
Małoletni powodowie praktycznie codziennie po szkole odwiedzają ojca i jego matkę i przebywają tam do wieczora kiedy wracają do domu autobusem. Małoletni stołują się u babci i ojca – babka małoletnichA. K.stara się dogadzać wnukom, spełniać ich zachcianki kulinarne. Sporadycznie przekazuje im drobne kwoty na ich wydatki. Również pozwany sporadycznie przekazuje synom drobne kwoty na ich potrzeby. Wydatki związane z zakupem żywności ponosi przeważnie babka małoletnich, siostra ojca -H. K., a w mniejszym stopniu sam pozwany. Małoletni spędzają u ojca i babki każdy weekend, również w wakacje często przebywają u babki. Bardzo sporadycznie zdarza się, że małoletni nocują u ojca i babci w ciągu tygodnia. Pozwany w czasie, gdy małoletni u niego przebywają na miarę swoich możliwości stara się zapewnić im dodatkowe atrakcje, na święta oraz urodziny stara się im dawać prezenty. W ostatnim czasie z uwagi na pogarszający się stan zdrowia babki powodów, to siostra pozwanegoH.przejęła większość obowiązków związanych z dbaniem o bratanków, a przede wszystkim z ich żywieniem; to ona ponosi większość związanych z tym wydatków..
Małoletni od ciotkiH.i jej męża otrzymują prezenty a sporadycznie również pieniądze na ich potrzeby. Ciotka z mężem przed kilkoma laty kupili chłopcom komputer na raty, rower, przekazali im teżP., które używali kiedyś ich synowie. Przedmioty te pozostają w mieszkaniu ojca – małoletni korzystają z nich w czasie kiedy tam przebywają.
Matka pozwanegoA. K.ma 74 lata, cierpi na chorobę Alzheimera – utrzymuje się z emerytury w wysokości około 1.200 zł.
( bezsporne, akta sprawy VI RC 703/12, zaświadczenie k. 25; rachunki, faktury, paragony k.26-44; informacja o dochodach pozwanego k. 46, zaświadczenie o zarobkach przedstawicielki ustawowej powodów k. 47, zaświadczenie o zarobkach pozwanego k. 48, 68; zeznania świadkaR. S.k. 50; umowa pożyczki k. 69-70, zaświadczenie lekarskie k. 71; zeznania świadków:M. K. (2)k. 72-73;J. K.k. 73;H. K.k. 73-74;W. K.k. 74; dowód z przesłuchania stron k. 75 )
Sąd zważył, co następuje
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie częściowo.
Zgodnie z treściąart. 138 kriow raziezmiany stosunkówmożna żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd badał zatem jedynie, czy doszło do takiej zmiany stosunków, które uzasadniają ukształtowanie tego obowiązku w inny sposób – zwiększenie bądź pozostawienie go na dotychczasowym poziomie.
Przez zmianę stosunków rozumieć należy zmianę sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej każdej ze stron. Do zmiany sytuacji majątkowej dochodzi w szczególności w przypadku zmiany dochodów stron, przesunięć w ich majątku; zwiększenia się bądź zmniejszenia koniecznych wydatków i kosztów utrzymania; uzyskania nowych możliwości zarobkowania bądź też w przypadku utraty dotychczasowych. Zmiana sytuacji osobistej i rodzinnej będzie miała miejsce w szczególności w przypadku zmiany stanu zdrowia stron wpływającego na ich możliwości zarobkowe oraz wydatki, jak również w przypadku zwiększenia się bądź zmniejszenia liczby osób pozostających na ich utrzymaniu. Sąd bada przy tym zawsze, czy przedstawione powyżej procesy zaszły po stronie zarówno zobowiązanego jak i uprawnionego. Przedmiotem badania jest okres od ostatniego wyroku, ugody bądź umowy ustalającej wysokość alimentów.
Niezależnie od powyższego Sąd zawsze bierze pod uwagę treść przepisuart. 135 § 1 kriozgodnie, z którą wysokość alimentów zależy od usprawiedliwionych potrzeb małoletniego jak również możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do ich płacenia.
W ocenie Sądu w okresie od ostatnich 5 lat doszło do istotnych zmian w zakresie usprawiedliwionych potrzeb małoletnich powodów. Małoletni znajdują się w okresie szybkiego wzrostu i rozwoju, co wiąże się koniecznością częstszej wymiany ich garderoby, zakupem środków czystości i higienicznych. Małoletni potrzebują większej ilości urozmaiconego pożywienia. Małoletni kontynuują naukę co również wiąże się z wydatkami na dojazdy do szkoły, pomoce szkolne, dodatkowe wyjścia, ubezpieczenie i składki. W tym samym czasie zwiększyły się również obiektywne wydatki związane z utrzymaniem, czego najbardziej obiektywnym wyrazem jest wskaźnik wzrostu cen towarów i usług, który indeksowany corocznie wyniósł w omawianym okresie co najmniej 10 %.
W następnej kolejności podnieść należy, iż Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanego oraz przedstawionym przez niego dokumentom odnośnie wysokości osiąganych przez niego dochodów. Wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego dowodzą bowiem, że pozwany pracując w tej samej firmie jako kierowca, któremu zleca się odległe kursy i przewożenie pasażerów nie może zarabiać jedynie minimalnego wynagrodzenia przewidzianego w przepisach prawa. Pozwany ze swoim doświadczeniem i umiejętnościami z łatwością może znaleźć lepiej płatne zatrudnienie. Stąd też w przekonaniu Sądu pozwany albo nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości zarobkowych, albo zataja wysokość swoich zarobków, z których być może część dostaje w formie nieopodatkowanej i nieoskładkowanej. Również zestawienie podstawowych wydatków pozwanego i jego deklarowanych dochodów dowodzi, że jego rzeczywiste zarobki muszą być wyższe. Pozwany już obecnie płaci alimenty po 750,- zł miesięcznie, a wyraził zgodę na ich podwyższenie o 100,- zł; pozwany spłaca pożyczkę po 300,- zł miesięcznie, sporadycznie robi dzieciom prezenty i atrakcje, ponosi częściowo wydatki związane z ich wyżywieniem, utrzymuje swój samochód. Z powyższego wynika, że pozwanemu praktycznie nie pozostają żadne środki na własne utrzymanie i jest utrzymywany przez matkę oraz siostrę. Zdaniem Sądu choć okoliczności takiej nie można wykluczyć, to wszakże przede wszystkim pozwany nie zdołał jej udowodnić, a to na nim ciążył ciężar dowodu w tej mierze.
Pomimo podniesionych powyżej okoliczności zdaniem Sądu Rejonowego powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w niewielkim zakresie. Sąd uwzględnił bowiem fakt, iż niezależnie od spełniania obowiązku alimentacyjnego pozwany oraz jego rodzina są bardzo zaangażowani w utrzymanie i wychowanie małoletnich powodów. W sprawie poza sporem pozostawał fakt, iż małoletni powodowie praktycznie codziennie po szkole idą do ojca, gdzie spędzają czas do wieczora kiedy dopiero wracają do domu. Małoletni spędzają u ojca oraz jego matki każdy weekend, a także większość część wakacji. Pozwany, jego matka oraz siostra karmią małoletnich – robią im obiady, przekazują drobne kwoty na ich bieżące potrzeby, robią prezenty. Pomimo tego, że w istocie to matka i siostra pozwanego w dużym stopniu ponoszą wydatki związane z żywieniem małoletnich, zapewnieniem im atrakcji oraz prezentów to zdaniem Sądu ten wspólny wysiłek rodziny pozwanego powinien być zaliczony na poczet jego obowiązku alimentacyjnego. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że przedstawione powyżej przykłady zaangażowania pozwanego oraz jego rodziny w utrzymanie małoletnich w znacznym stopniu zmniejszają wydatki na ich utrzymanie po stronie ich przedstawicielki ustawowej. W przekonaniu Sądu wysnutym na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego rzeczywiste koszty ponoszone przez pozwanego oraz jego rodzinę na utrzymanie małoletnich w istocie są prawie dwukrotnie wyższe od płaconych przez niego już obecnie alimentów.
W konsekwencji Sądu uznał, że uzasadnione jest jedynie niewielkie podwyższenie należnych powodom alimentów – o kwotę 50 zł miesięcznie dla każdego z nich. Sąd miał przy tym na uwadze, iż ostatecznie w takim właśnie rozmiarze pozwany uznał żądania pozwu. Sąd zasądził podwyższone alimenty od dnia wniesienia powództwa uznając, że od tej daty roszczenia powodów były częściowo uzasadnione. Uwzględniając powództwo jedynie częściowo Sąd oddalił je w pozostałym zakresie.
O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.oraz art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, mając na względzie fakt, że pozwany łącznie tylko w 40 % przegrał sprawę oraz uwzględniając jego sytuację materialną , i to, że musi on obecnie jeszcze wyrównać alimenty za poprzednie 6 miesięcy
O pozostałych kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 100 k.p.c., biorąc pod uwagę w jakim zakresie każda ze stron wygrała sprawę.