Sąd Okręgowy w Poznaniu
III Wydział Karny
Sygnatura akt: III K 62/17
Data wyroku: 2017-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Mirosława Krugiołka, Karolina Siwierska, Hanna Jakubowska
Słowa kluczowe: Usiłowanie, Przestępstwo przeciwko dokumentom, Nadzwyczajne złagodzenie kary, Oszustwo, Fałszerstwo (przepisy ogólne)
Podstawa prawna: art. 310 § 1 i 2 kk, art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 4 § 1 kk

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 maja 2017 roku
Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział III Karny w składzie:

Przewodnicząca: SSO Karolina Siwierska (spr.)

Ławnicy:   Mirosława Krugiołka, Hanna Jakubowska
Protokolant:  st. prot. sąd. Anita Sobczak
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu Michała Moczyńskiego
po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2017r.
sprawy:

1
J. T.c.H.iJ.zd. Mądry,ur. (...)wP.

oskarżonej o to, że

I
w okresie od co najmniej 2012 r. do 3 grudnia 2014 r. wP.i w innych miejscowościach województwa(...)działając w krótkich odstępstwach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej podrobiła i wprowadziła do obiegu dokument uprawniający do otrzymania pieniędzy w postaci weksla poprzez zadrukowanie kartki papieru, opatrzonej autentycznym podpisemM. M. (2)zapisami o treści

    Weksel,(...)stanowiącymi jego rzekome wypełnienie a następnie w okresie od dnia 4 grudnia 2012 r. do dnia 2 czerwca 2015 r. działając wspólnie i w porozumieniu zM. F.użyła go, po uprzednim przeniesieniu na drodze pozornego indosu na rzecz tej ostatniej, w trakcie postępowania nakazowego prowadzonego pod sygnaturą I NC 188/15 przed Sądem Okręgowym w Poznaniu usiłując doprowadzićG. M.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w znacznych rozmiarach w kwocie 400.000,00 zł poprzez wprowadzenia w błąd przewodniczącej składu orzekającego w tej sprawie, co do braku możliwości kwestionowania stosunku podstawowego wystawcy weksla i remitenta oraz zasadności nienależnego roszczenia wynikającego ze złożonego w Sądzie Okręgowym w Poznaniu opisanego powyżej weksla, lecz zamiaru swojego nie osiągnęła z uwagi na złożenie przez pokrzywdzonego zarzutów przeciwko nakazowi zapłaty w postępowaniu nakazowym a następnie zawiadomienia o przestępstwie,

tj. o czyn zart. 310 § 1 i 2 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kki w zw. zart. 12 kk

2
M. F.zd.T., c.S.iA.zd.K.,ur. (...)wP.,

oskarżonej o to, że:

II
w okresie od 3 grudnia 2014 r. do dnia 2 czerwca 2015 r. wP.i w innych miejscowościach województwa(...)działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wspólnie i w porozumieniu zJ. T.przyjęła w drodze pozornego indosu podrobiony rzez tą ostatnią weksel własny na kwotę 400.000,00 zł wystawiony rzekomo przezM. M. (2)na rzecz swojej siostryJ. T.a następnie wprowadziła go do obiegu kierują pozew z tego weksla i w trakcie postępowania nakazowego prowadzonego pod sygnaturą I Nc 188/15 przed Sądem Okręgowym w Poznaniu usiłowała doprowadzićG. M.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w znacznych rozmiarach w kwocie 400.000,00 zł poprzez wprowadzenia przewodniczącej składu orzekającego w tej sprawie w błąd, co do braku możliwości kwestionowania stosunku podstawowego wystawcy weksla i remitenta oraz zasadności nienależnego roszczenia wynikającego ze złożonego w Sądzie Okręgowym w Poznaniu opisanego powyżej weksla, lecz zamiary swojego nie osiągnęła z uwagi na złożenie przez pokrzywdzoną zarzutów przeciwko nakazowi zapłaty w postępowaniu nakazowym a następnie zawiadomienia o przestępstwie

tj. o czyn zart. 310 § 2 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kki w zw. zart. 12 kk

1
oskarżonąJ. T.uznaje za winną popełnienia czynu opisanego wyżej wpkt. I– tj. przestępstwa zart. 310 § 1 i 2 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 kkw zw. zart. 4 § 1 kki za przestępstwo to na podstawieart. 310 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkw zw. zart. 60 § 2 i § 6 pkt 2 kkiart. 33 § 2 kkw zw. zart. 4 § 1 kkwymierza jej karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności i grzywny w wysokości 100 (stu) stawek dziennych po 75 (siedemdziesiąt pięć) zł każda

2
na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkwykonanie orzeczonej wobec oskarżonejJ. T.kary pobawienia wolności warunkowo zawiesza na okres 5 (pięciu) lat tytułem próby

3
na podstawieart. 41 § 1 kkw zw. zart. 43 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkorzeka wobec oskarżonejJ. T.środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowisk w spółkach kapitałowych przez okres 4 (czterech) lat

4
oskarżonąM. F.uznaje za winną popełnienia czynu opisanego wyżej wpkt II– tj. przestępstwa z art. zart. 310 § 2 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 kkw zw. zart. 4 § 1 kki za przestępstwo to na podstawieart. 310 § 2 kkw zw. zart. 11 § 3 kkiart. 33 § 2 kkw zw. zart. 4 § 1 kkwymierza jej karę 1 (jednego) roku i 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności i grzywny w wysokości 100 (stu) stawek dziennych po 100 (sto) zł każda

5
na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkwykonanie orzeczonej wobec oskarżonejM. F.kary pobawienia wolności warunkowo zawiesza na okres 4 (czterech) lat tytułem próby

6
na podstawieart. 316 § 1 kkorzeka przepadek dowodu rzeczowego w postaci podrobionego weksla

7
na podstawieart. 627 kpkiart. 633 kpkzasądza od oskarżonych koszty sądowe po 87,47 zł od każdej z nich, a na podstawieart. 1, art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 3 ust. 1 Ustawy z dnia 23. 06. 1973 r. o opłatach w sprawach karnychwymierza im następujące opłaty sądowe:J. T.w kwocie 1.800 zł iM. F.w kwocie 2.300 zł.

SSO Karolina Siwierska
Hanna  Jakubowska       Mirosława Krugiołka
Uzasadnienie wyroku w zakresie kary orzeczonej wobec oskarżonejJ. T..
Wyrokiem z dnia 10. 05. 2017 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu uznał oskarżonąJ. T.za winną tego że, w okresie od co najmniej 2012 r. do 3 grudnia 2014 r. wP.i w innych miejscowościach województwa(...)działając w krótkich odstępstwach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej podrobiła i wprowadziła do obiegu dokument uprawniający do otrzymania pieniędzy w postaci weksla poprzez zadrukowanie kartki papieru, opatrzonej autentycznym podpisemM. M. (2)zapisami o treści

    Weksel,(...)stanowiącymi jego rzekome wypełnienie a następnie w okresie od dnia 4 grudnia 2012 r. do dnia 2 czerwca 2015 r. działając wspólnie i w porozumieniu zM. F.użyła go, po uprzednim przeniesieniu na drodze pozornego indosu na rzecz tej ostatniej, w trakcie postępowania nakazowego prowadzonego pod sygnaturą I NC 188/15 przed Sądem Okręgowym w Poznaniu usiłując doprowadzićG. M.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w znacznych rozmiarach w kwocie 400.000,00 zł poprzez wprowadzenia w błąd przewodniczącej składu orzekającego w tej sprawie, co do braku możliwości kwestionowania stosunku podstawowego wystawcy weksla i remitenta oraz zasadności nienależnego roszczenia wynikającego ze złożonego w Sądzie Okręgowym w Poznaniu opisanego powyżej weksla, lecz zamiaru swojego nie osiągnęła z uwagi na złożenie przez pokrzywdzonego zarzutów przeciwko nakazowi zapłaty w postępowaniu nakazowym a następnie zawiadomienia o przestępstwie - tj. przestępstwa zart. 310 § 1 i 2 kkiart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 kkw zw. zart. 4 § 1 kki za przestępstwo to na podstawieart. 310 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkw zw. zart. 60 § 2 i § 6 pkt 2 kkiart. 33 § 2 kkw zw. zart. 4 § 1 kkwymierzył jej karę 2 lat pozbawienia wolności i grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 75 zł każda. Ponadto Sąd warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności na okres 5 lat tytułem próby, orzekł wobec niej środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowisk w spółkach kapitałowych przez okres 4 lat i obciążył ją kosztami postępowania.
Na wstępie dalszych rozważań dotyczących wymierzonej oskarżonej kary należy zaznaczyć, że w przedmiotowej sprawie doszło do sytuacji, o jakiej mowa wart. 4 § 1 kk, a zatem, że w czasie popełnienia przez oskarżoną przypisanego jej czynu obowiązywała ustawa karna inna niż w czasie orzekania. Zgodnie z regułą wyrażoną w ww. przepisie w takiej sytuacji należy stosować ustawę uprzednio obowiązującą, jeżeli jest ona względniejsza dla sprawcy. Sąd analizując sprawę pod tym kątem doszedł do wniosku, że ustawą względniejszą dla oskarżonej jest ustawa obowiązująca w czasie popełnienia przez nią przestępstwa, albowiem przewidywała ona możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawianie wolności do dwóch lat. Tymczasem na dzień orzekaniaart. 69 § 1 kkprzewidywał jedynie możliwość warunkowego zawieszenia orzeczonej kary pozbawienia wolności nie przekraczającej roku, co w przedmiotowej sprawie wiązałoby się z koniecznością wymierzenia oskarżonej bezwzględnej kary pozbawienia wolności.
Uznając winęJ. T.za udowodnioną, Sąd wymierzył jej karę dwóch lat pozbawienia wolności. Sąd kierował się przy tym dyrektywą zawartą wart. 53 k.k.Przepis ten stanowi, że sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę, bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Sąd uwzględnił również rozmiar przestępczego działania oskarżonej, wysokość zamierzonej szkody oraz całokształt okoliczności łagodzących i obciążających. Ustalając wysokość stawek dziennych grzywny Sąd miał na uwadze sytuację majątkową oskarżonej i jej możliwości zarobkowe.
Jako okoliczności łagodzące Sąd uznał przyznanie się oskarżonej do popełnienia zarzucanego jej czynu, wyrażenie żalu i skruchy, dobrą opinię w miejscu zamieszkania oraz jej dotychczasową niekaralność. Oskarżona pomimo dojrzałego wieku nie wchodziła wcześniej w konflikty z prawem i prowadziła uregulowany tryb życia zgodny z obowiązującymi normami społecznymi.
W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że zarzucane oskarżonej przestępstwo określone wart. 310 § 1 kkzagrożone jest karą od pięciu lat pozbawienia wolności. Zważywszy jednak na wskazane powyżej okoliczności o charakterze łagodzącym Sąd uznał, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa i na podstawieart. 60 § 2 kkzastosował wobec oskarżonej dobrodziejstwo nadzwyczajnego złagodzenia kary. W ww. przepisie zawarty jest otwarty, pozostawiony do zindywidualizowanej oceny sądu katalog przesłanek zastosowania tej instytucji (ustawodawca używa zwrotu „w szczególności”). W doktrynie wskazuje się, że„w tym przypadku najważniejsza jest postawa sprawcy świadcząca o braku jego zdemoralizowania, czy zdemoralizowaniu w stopniu niewielkim i zdawanie sobie sprawy z naganności postępowania.”(Kodeks karny. Komentarz, pod red. prof. dr hab. Ryszarda Stefańskiego, 2014). Postawa oskarżonej zarówno przed popełnieniem przypisanego jej czynu, wyrażająca się w zgodnym z obowiązującym porządkiem prawnym trybie życia, jak również w czasie postępowania sądowego, podczas którego przyznała się do winy i wyraziła skruchę, wskazuje na to, że nie jest ona osobą zdemoralizowaną i zasługuje na dobrodziejstwo nadzwyczajnego złagodzenia kary.
W tym miejscu należy dodać, że w sprawie oprócz okoliczności łagodzących istniały również okoliczności o charakterze obciążającym, które nie uszły uwadze Sądu. Należy do nich fakt, że oskarżona działała w zamiarze bezpośrednim, a mienie które usiłowała wyłudzić było znacznych rozmiarów. Zważyć jednak należy, że do niekorzystnego rozporządzenia majątkiem w niniejszej sprawie nie doszło i ostatecznie pokrzywdzona nie poniosła żadnej szkody majątkowej.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu orzeczona wobec oskarżonej kara 2 lat pozbawienia wolności jest karą sprawiedliwą oraz adekwatną do stopnia jej zawinienia i społecznej szkodliwości czynu, którego się dopuściła. Na marginesie należy dodać, że o taką karę dla oskarżonej wnosił zarówno oskarżyciel publiczny, jak i pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej.
Na podstawieart. 69 § 1 k.k.iart. 70 § 1 pkt. 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności Sąd warunkowo zawiesił na okres 5 lat tytułem próby. W doktrynie przyjmuje się, że:„główną przesłankę merytoryczną wyraża wart. 69 § 1 KKzwrot "jeżeli jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa". Takie sformułowanie tej podstawy oznacza, że przesłanka szczególnoprewencyjna jest w wypadku podejmowania decyzji o tym czy zastosować warunkowe zawieszenie wykonania kary przesłanką główną i pierwszoplanową. W języku prawniczym określa się ją zwykle mianem pozytywnej (dodatniej) prognozy kryminologicznej.”(Kodeks karny. Komentarz, pod red. prof. dr hab. Ryszarda Stefańskiego, 2014). Znajduje to również swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie np. w wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2002 r., sygn. II AKA 552/02, który stwierdził że „na warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary zasługują jedynie sprawcy, co do których istnieje pozytywna prognoza resocjalizacyjna na przyszłość. Dotychczasowa postawa i sposób życia muszą zatem wskazywać na to, że mimo niewykonania kary zostaną osiągnięte cele kary, a w szczególności sprawca nie powróci ponownie na drogę przestępstwa",jak również w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 marca 2009 r., sygn. II AKA 42/09, zdaniem którego „Przesłanką decydującą o tym, czy kara ma być orzeczona w postaci bezwzględnej, czy też z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jest ocena, w jakiej postaci kara ta osiągnie cele wobec sprawcy przestępstwa, a więc rozstrzygnięcie to musi znajdować uzasadnienie w pozytywnej lub negatywnej prognozie kryminologicznej.”.
Z uwagi na wskazane powyżej okoliczności łagodzące, zdaniem Sądu wobec oskarżonej można przyjąć pozytywną prognozę kryminologiczną. Oskarżona nie była dotychczas karana sądownie, prowadzi ustabilizowany tryb życia i cieszy się dobrą opinią w miejscu zamieszkania. Niewątpliwie czyn, którego się dopuściła miał charakter incydentalny i w ocenie Sądu oskarżona nie popełni ponownie przestępstwa. W tej sytuacji umieszczanie jej w zakładzie karnym byłoby niecelowe i stanowiłoby nadmierną represję karną. W celu zweryfikowania przyjętej wobec oskarżonej pozytywnej prognozy kryminologicznej Sąd zawiesił wykonanie orzeczonej wobec niej kary pozbawienia wolności na maksymalnie długi okres próby. W sytuacji, gdy oskarżona swoim dalszym postepowaniem pokaże, iż z przedmiotowej sprawy nie wyciągnęła żadnych wniosków na przyszłość, będzie istniała możliwość zarządzenia wobec niej wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności.
W celu zwiększenia dolegliwości skazania Sąd za celowe i konieczne uznał wymierzenie oskarżonej kary grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 75 zł każda. Jej uiszczenie będzie dla oskarżonej z jednej strony dostatecznie dolegliwe, a z drugiej możliwe do zrealizowania. Konieczność uiszczenia grzywny będzie miała dodatkowo walor wychowawczy jako dolegliwość o charakterze finansowym poniesiona w związku z próbą poprawy sytuacji finansowej oskarżonej poprzez działania przestępcze.
Kolejną dolegliwością, która w ocenie Sądu będzie mieć charakter wychowawczy, jest orzeczony wobec oskarżonej zakaz zajmowania stanowisk w spółkach kapitałowych przez okres 4 lat.
Sąd obciążył oskarżoną kosztami sądowymi i zobowiązał ją do uiszczenia opłaty sądowej z uwagi na fakt, iż nie zaszły żadne szczególne okoliczności związane z sytuacją majątkową oskarżonej, które wymagałyby zwolnienia jej z tego obowiązku.
SSO Karolina Siwierska