Sąd Okręgowy w Łodzi
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 959/16
Data wyroku: 2017-02-08 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt V Ka 959/16

UZASADNIENIE
K. R. (1)został oskarżony o to, że:
I. w dniu 15 listopada 2003 r. wŁ.przyulicy (...)działając wspólnie i w porozumieniu zP. K. (1), skazanym prawomocnie za ten czyn wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi Wydział IV Karny w sprawie o sygn. akt IV K 1040/13 oraz osobami, co do których materiały wyłączono do odrębnego postępowania, dokonał kradzieży z włamaniem do kiosku typu „szczęki” w ten sposób, że po uprzednim odcięciu kabłąka w dwóch kłódkach dostał się do wnętrza kiosku, skąd zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci wyrobów pończoszniczych wartości 600 zł na szkodęU. K., tj. o czyn zart. 279 § 1 kk;
II. w okresie od 18 czerwca 2004 roku do 19 czerwca 2004 roku wŁ.przyulicy (...), działając wspólnie i w porozumieniu zP. K. (1), skazanym prawomocnie za ten czyn wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi Wydział IV Karny w sprawie o sygn. akt IV K 1040/13 oraz osobami, co do których materiały wyłączono do odrębnego postępowania, dokonał kradzieży z włamaniem do sklepu w ten sposób, że po uprzednim wybiciu dwóch szyb wystawowych dostał się do jego wnętrza, skąd zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci artykułów przemysłowych wartości 322,72 zł na szkodę(...), tj. o czyn zart. 279 § 1 kk;
III. w okresie od maja 2003 roku do 18 września 2003 roku wŁ.przyulicy (...), działając wspólnie i w porozumieniu zP. K. (1), skazanym prawomocnie za ten czyn wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi Wydział IV Karny w sprawie o sygn. akt IV K 1040/13 dokonał kradzieży z włamaniem do garażu typu blaszak w ten sposób, że po odgięciu ściany bocznej garażu dostał się do jego wnętrza, skąd zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci roweru górskiego koloru żółtego o wartości 500 zł na szkodęZ. J., tj. o czyn zart. 279 § 1 kk;
IV. w okresie od 15 lutego 2000 roku do 16 lutego 2000 roku wŁ.przyulicy (...)działając wspólnie i w porozumieniu zP. K. (1), skazanym prawomocnie za ten czyn wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi Wydział IV Karny w sprawie o sygn. akt IV K 1040/13 oraz osobami, co do których materiały wyłączono do odrębnego postępowania, dokonał kradzieży z włamaniem do kiosku spożywczego w ten sposób, że po uprzednim podważeniu drzwi wejściowych dostał się do jego wnętrza, skąd zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci artykułów spożywczych wartości 184 zł na szkodęM. G. (1), tj. o czyn zart. 279 § 1 kk;
V. w okresie od 28 czerwca 2001 roku do 29 czerwca 2001 roku wŁ.przyulicy (...)działając wspólnie i w porozumieniu zP. K. (1), skazanym prawomocnie za ten czyn wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi Wydział IV Karny w sprawie o sygn. akt IV K 1040/13 oraz osobami, co do których materiały wyłączono do odrębnego postępowania, dokonał kradzieży z włamaniem do kiosku w ten sposób, że po uprzednim wyważeniu dwóch zamków w drzwiach dostał się do jego wnętrza, skąd zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci papierosów różnych marek wartości 16.654,93 zł na szkodęJ. S.iTowarzystwa (...) S.A., tj. o czyn zart. 279 § 1 kk;
VI. w okresie od 18 sierpnia 2001 roku do 19 sierpnia 2001 roku wŁ.przyulicy (...), działając wspólnie i w porozumieniu zP. K. (1), skazanym prawomocnie za ten czyn wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi Wydział IV Karny w sprawie o sygn. akt IV K 1040/13 oraz osobami, co do których materiały wyłączono do odrębnego postępowania, dokonał kradzieży z włamaniem do sklepu spożywczego w ten sposób, że po uprzednim wybiciu szyby wystawowej dostał się do jego wnętrza między oknem wystawowym, a kratą zamontowaną wewnątrz sklepu, skąd zabrał w celu przywłaszczenia mienie w zasięgu ręki w postaci napojów na łączną kwotę 172,21 zł na szkodę(...), tj. o czyn zart. 279 § 1 kk;
VII. w okresie od 8 września 2001 roku do 9 września 2001 roku wŁ.przyulicy (...), działając wspólnie i w porozumieniu zP. K. (1), skazanym prawomocnie za ten czyn wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi Wydział IV Karny w sprawie o sygn. akt IV K 1040/13 oraz osobami, co do których materiały wyłączono do odrębnego postępowania, dokonał kradzieży z włamaniem do księgarni w ten sposób, że po uprzednim wybiciu szyby wystawowej dostał się do wnętrza księgarni między oknem wystawowym, a kratą zamontowaną wewnątrz księgarni, skąd zabrał w celu przywłaszczenia mienie w zasięgu ręki w postaci dwudziestu książek różnych autorów wartości 417,60 zł na szkodę(...) Sp. z o.o., tj. o czyn zart. 279 § 1 kk;
VIII. w dniu 10 października 2001 roku wŁ.przyulicy (...), działając wspólnie i w porozumieniu zP. K. (1), skazanym prawomocnie za ten czyn wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi Wydział IV Karny w sprawie o sygn. akt IV K 1040/13 oraz osobą, co do której materiały wyłączono do odrębnego postępowania, dokonał kradzieży z włamaniem do sklepu spożywczego w ten sposób, że po uprzednim wybiciu szyby wystawowej dostał się do jego wnętrza między oknem wystawowym, a kratą zamontowaną wewnątrz sklepu, skąd zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci napojów i chipsów wartości 100 zł na szkodę(...), tj. o czyn zart. 279 § 1 kk.
T. S.został oskarżony o to, że:
XII. w dniu 16 lipca 2012 r. wŁ.przyulicy (...)działając wspólnie i w porozumieniu zP. K. (1), skazanym prawomocnie za ten czyn wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi Wydział IV Karny w sprawie o sygn. akt IV K 1040/13, będąc uprzednio karanym za umyślne przestępstwo podobne i w ciągu 5 lat po odbyciu za nie kary w wymiarze co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności, dokonał uszkodzenia mienia w ten sposób, że podpalił drewniany dom wyrządzając szkody na łączną wartość 7.000 zł na szkodęF.G.iK. J., tj. o czyn zart. 288 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk.
Wyrokiem z dnia 23 marca 2016 r. wydanym w sprawie o sygnaturze IV K 291/15 Sąd Rejonowy dla Łodzi–Widzewa w Łodzi:

1
uznał oskarżonegoK. R. (1)za winnego dokonania zarzucanych mu czynów opisanych wpkt I i III, z których każdy wyczerpuje dyspozycjęart. 279 § 1 kki przyjmując, że stanowią one ciąg przestępstw zart. 91 § 1 kkna podstawieart. 279 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkskazał oskarżonego na karę 1 roku pozbawienia wolności;

2
uznał oskarżonegoK. R. (1)za winnego dokonania zarzucanego mu czynu opisanego wpkt IIi na podstawieart. 279 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkskazał oskarżonego na karę 1 roku pozbawienia wolności;

3
uznał oskarżonegoK. R. (1)za winnego dokonania zarzucanego mu czynu opisanego wpkt IVi na podstawieart. 279 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkskazał oskarżonego na karę 1 roku pozbawienia wolności;

4
uznał oskarżonegoK. R. (1)za winnego dokonania zarzucanych mu czynów opisanych wpkt V, VI, VII i VIII, z których każdy wyczerpuje dyspozycjęart. 279 § 1 kki przyjmując, że stanowią one ciąg przestępstw zart. 91 § 1 kkna podstawieart. 279 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkskazał oskarżonego na karę 1 roku pozbawienia wolności;

5
na podstawieart. 85 kk,art. 86 § 1 kkw zw. zart. 91 § 2 kkw zw. zart. 4 § 1 kkza zbiegające się przestępstwa i ciągi przestępstw orzekł wobec oskarżonegoK. R. (1)karę łączną 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności;

6
na podstawieart. 69 § 1 kk,art. 70 § 1 pkt 1 kkiart. 73 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkwykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemuK. R. (1)na okres 5 lat próby i oddał oskarżonego pod dozór kuratora;

7
uznał oskarżonegoT. S.za winnego dokonania zarzucanego mu czynu opisanego wpkt XIIwyczerpującego dyspozycjęart. 288 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kki na podstawieart. 288 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkskazał oskarżonego na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

8
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. B.kwotę 1.136,52 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemuK. R. (1);

9
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. K. (2)kwotę 1.033,20 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemuT. S.;

10
zwolnił oskarżonych od kosztów sądowych obciążając nimi Skarb Państwa.

Powyższy wyrok zaskarżyli w całości obrońcy odpowiednio w zakresie dotyczącym oskarżonegoK. R. (1)i oskarżonegoT. S..
Obrońca oskarżonegoK. R. (1)na podstawieart. 427 § 2 kpkw zw. zart. 438 pkt 2 i pkt 3 kpkzarzucił:
- obrazę przepisów postępowania, tj.art. 2 § 2 kpk,art. 4 kpk,art. 7 kpk,art. 74 § 1 kpkw zw. zart. 410 kpkorazart. 424 kpkw zakresie mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającą na:

1
dowolnej, a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego prowadzącej do nieuprawnionego przypisania przez Sąd I instancji waloru prawdziwości zeznaniom świadkaP. K. (1)podczas, gdy prawidłowa ocena dowodów nie upoważniała do przyjęcia takiego ustalenia, bowiem zeznania te były sprzeczne z konsekwentnymi, spójnymi i jednolitymi wyjaśnieniami oskarżonychK. R., T,S.orazD. M.oraz co najważniejsze nie znalazły potwierdzenia w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym;

2
odmówienie wiary wyjaśnieniom oskarżonych, którzy w sposób konsekwentny wskazywali, że nigdy nie popełnili przestępstw wskazanych przez świadkaP. K. (1), a oskarżonyK. R. (1)dodatkowo podkreślał, że zna świadka jedynie z widzenia i nieuzasadnionym uznaniu, że jest to taktyka obrończa, a oskarżeni powinni dostarczyć dowodu na swoją niewinność (uzasadnienie wyroku s. 8);

3
bezkrytycznej i dowolnej ocenie dowodu z pomówień świadkaP. K.który składając wyjaśnienia oraz zeznania (w zależności od roli procesowej) w postępowaniu przygotowawczym nie był w stanie odnieść się do nich w postępowaniu przed Sądem ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, że „wszystko potwierdza” nie udzielając praktycznie żadnych odpowiedzi na pytania tak Sądu, jak i stron postępowania, co uniemożliwiło ich należytą weryfikację w związku z wyłaniającymi się na ich tle wątpliwościami i niejasnościami, co z kolei skutkowało błędną oceną przez Sąd dowodów zarówno w płaszczyźnie faktycznej, jak i logicznej, gdyż zgodnie z obowiązującymi zasadami weryfikacji tego dowodu, nie można mu dać wiary w świetle stanowiska judykatury, bez ich wcześniejszego wnikliwego sprawdzenia i porównania z innymi dowodami w sprawie;

4
bezkrytycznym nadaniu przymiotu wiarygodności zeznaniom świadkaP. K. (1)pomimo, że jego przeszłość kryminalna i fakt, że dzięki obciążeniu innych osób uzyskał karę pozbawienia wolności w znacznie niższym wymiarze jednoznacznie świadczą o tym, że świadekP. K.składając zeznania kierował się osobistą korzyścią, co podważa wartość jego zeznań;

5
nieuzasadnionym uznaniu, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci zeznań świadków –U. K.,M. G. (2),Z. J.,K. J.,F.G.,D. B.,M. G. (1),J. S.,G. K.,R. K.orazR. P.oraz fakt rozpoznania oskarżonego przez świadkaP. K.na tablicy poglądowej stanowią dowód współsprawstwa zarzucanych oskarżonemu czynów pomimo, że żaden ze świadków nie widział oskarżonego na miejscu przestępstw, zaś świadekP. K. (1)mieszkał w pobliżu oskarżonegoK. R.i znał go z widzenia, co umożliwiło mu rozpoznanie oskarżonego;

-art. 5 kpkpoprzez nieuwzględnienie wytycznych interpretacyjnych płynących z zasady „in dubio pro reo”, w szczególności poprzez zdeprecjonowanie faktu, iż poza pomówieniami świadkaP. K. (1)brak jakichkolwiek dowodów mogących wskazywać na zasadność zarzutów stawianych oskarżonemuK. R. (1)– nie ujawniono bowiem ani osób, które miałyby rzekomo być świadkami czynów zabronionych popełnianych przezK. R., co w oczywisty sposób przesądza o braku podstaw do uznania postawionych oskarżonemu zarzutów za zasadne;
co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na nieuzasadnionym uznaniu, że oskarżonyK. R. (1)współdziałał ze świadkiemP. K. (1)podczas dokonywania czynów zabronionych wskazanych w akcie oskarżenia mimo, że w rzeczywistościK. R. (1)nawet nie zna świadkaP. K..
W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie kary łącznej orzeczonej w pkt 5 zaskarżonego wyroku i zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonegoK. R. (1)od zarzucanych mu czynów oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu w postępowaniu przed Sądem II instancji z urzędu według norm prawem przepisanych, ewentualnie wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Obrońca oskarżonegoT. S.na podstawieart. 427 § 1 i 2 kpkorazart. 438 pkt 2 i 3 kpkzarzucił:

I
obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie obrazę:

1
art. 5 kpkpoprzez skazanie oskarżonego na podstawie wyłącznie dowodu z zeznań świadkaP. K. (1)– wobec braku innych dowodów wskazujących na winę oskarżonegoT. S.;

2
art. 4 kpk,art. 7 kpkorazart. 410 kpk,art. 424 § 1 pkt 1 kpkpoprzez oparcie rozstrzygnięcia na mało wnikliwej ocenie materiału dowodowego, pominięciu szeregu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz niezachowanie przy dokonywaniu tej oceny obiektywizmu, przejawiających się w:

- uznaniu za wiarygodne zeznań świadkaP. K. (1)w zakresie, w jakim opisywał on udział i rolę oskarżonegoT. S., podczas gdy twierdzenia świadka w tym zakresie nie znajdują żadnego potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a precyzyjny czas czynu zabronionego został ustalony w oparciu o zeznania pokrzywdzonych świadków, a nie świadkaP. K. (1);
- uznaniu za wiarygodne zeznań świadkaP. K. (1)w zakresie, w jakim opisywał on udziałT. S., z uwagi na rozpoznanie przez świadka wizerunku oskarżonego na tablicy poglądowej jako tego, który wspólnie z nim dokonał przestępstwa w 2012 r. w sytuacji, gdy z wyjaśnień oskarżonego wynika, że obaj znali się od dawna, co świadczyło o tym, że świadek z łatwością mógł go rozpoznać;
- niepoddaniu zeznań świadkaP. K. (1)w zakresie, w jakim opisywał on udział i rolę oskarżonegoT. S.w popełnieniu przestępstwa opisanego w pkt XII aktu oskarżenia szczegółowej, ponadprzeciętnej analizie w sytuacji, gdy zeznaniaP. K. (1)w tym zakresie stanowiły jedyny obciążający oskarżonego dowód w sprawie;
- uznaniu za wiarygodne zeznań świadkaP. K. (1)w sytuacji, gdy istniało duże prawdopodobieństwo, że świadek dążąc do uniknięcia kary ujawniając innego współsprawcę mógł liczyć na poprawę sytuacji procesowej w sprawie o sygn. akt IV K 1040/13;

3
art. 7 kpkpoprzez naruszenie zasady swobodnej oceny tych dowodów polegający na:

- odmowie wiarygodności wyjaśnień oskarżonego w zakresie dotyczącym relacji ze świadkiemP. K. (1), motywów działania świadka w sytuacji, gdy oskarżony wyjaśnił, że zawsze jeżeli faktycznie popełniał przestępstwo, przyznawał się do niego;
- przyjęciu wyłącznie w oparciu o jedyny obciążający oskarżonego dowód z zeznań świadkaP. K. (1)pomimo, że istnienie jednego dowodu, z pomówienia, jako nieweryfikowalnego nie pozwala na uznanie winy oskarżonego w oparciu o jego treść;

4
art. 7 kpkw zw. zart. 4 kpkw zw. zart. 410 kpkpoprzez dokonanie oceny wyjaśnień oskarżonegoT. S.w sposób niepełny, jednostronny, bez rozważenia wszystkich okoliczności wynikających z treści wyjaśnień oskarżonego, a także w oderwaniu od wymowy pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a zatem z istotnym naruszeniem przesłanek zasady swobodnej oceny dowodów;

II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, będących wynikiem w/w uchybień procesowych, a polegających na przypisaniu oskarżonemuT. S.popełnienia zarzucanego mu czynu i przyjęciu, że oskarżonyT. S.w dniu 16 lipca 2012 r. dokonał uszkodzenia mienia w ten sposób, że podpalił drewniany dom w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał do tego podstaw w świetle poważnych wątpliwości w zeznaniach świadka obciążającego oskarżonego.
W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonegoT. S.od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów obrońca oskarżonegoT. S.zaskarżył wyrok w części dotyczącej kary na korzyść oskarżonego.
Na podstawieart. 427 § 1 i 2 kpkorazart. 438 pkt 4 kpkobrońca zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary w postaci 6 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności, podczas gdy stopień społecznej szkodliwości czynu zabronionego przypisanego oskarżonemu, stopień jego zawinienia, a także wzgląd na cele zapobiegawcze i wychowawcze, jakie kara powinna osiągnąć w stosunku do skazanego oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa uzasadniają wymierzenie kary łagodniejszej.
Jednocześnie obrońca wniósł o przyznanie kosztów udzielonej oskarżonemu obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym oświadczając, iż koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonegoK. R. (1), a także apelacja obrońcy oskarżonegoT. S.są zasadne i w wyniku kontroli instancyjnej wywołanej ich wniesieniem koniecznym stało się dokonanie zmiany zaskarżonego wyroku.
Na wstępie zastrzec należy, iż pomimo tego, że oskarżeniK. R. (1)iT. S.stali w niniejszej sprawie pod zarzutem popełnienia różnych, nie pozostających ze sobą w jakimkolwiek związku przestępstw, ze względu na charakter zarzutów podnoszonych przez obrońców i rodzaj stwierdzonych uchybień, jakich dopuścił się Sąd I instancji, celowym jest łączne omówienie zarzutów apelacji obrońców, z ewentualnymi odrębnymi rozważaniami odnoszącymi się do apelacji obrońcy konkretnego oskarżonego.
Rację mają skarżący podnosząc, iż Sąd Rejonowy dla Łodzi–Widzewa w Łodzi oparł rozstrzygnięcie w sprawie w istocie wyłącznie na zeznaniach świadkaP. K. (1), który był współsprawcą wszystkich czynów zarzucanych oskarżonymK. R. (1)iT. S.i w innym postępowaniu prowadzonym przed Sądem Rejonowym dla Łodzi-Widzewa w Łodzi pod sygn. IV K 1040/13 został za nie prawomocnie skazany. Pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy posłużył Sądowimeritiwyłącznie do ustalenia sposobu popełnienia przestępstw zarzucanych oskarżonym, ustalenia wartości wyrządzonych szkód oraz pozwolił na precyzyjniejsze ustalenie czasu popełnienia tychże przestępstw. Oczywistym jest, że dowód z zeznań świadkaP. K. (1), stanowiący tzw. dowód z pomówienia, mógł stanowić podstawę ustaleń Sądu i w konsekwencji podstawę wyroku skazującego, ale w tego rodzaju sytuacji procesowej – jak przyjmuje się w orzecznictwie – dowód ten powinien być badany szczególnie wnikliwie, z jednoczesnym rozważeniem, czy istnieją dowody potwierdzające choćby pośrednio wersję przedstawianą przez pomawiającego (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 lutego 1970 r., sygn. IV KR 249/69, OSNKW 1970, nr 4-5, poz. 46). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem tego rodzaju dowód powinien podlegać ocenie ze „szczególną wnikliwością”, „z całą ostrożnością”, „nader ostrożnie” i dla przyjęcia pomówienia za podstawę ustaleń faktycznych trzeba, aby wyjaśnienia te (w tym wypadku zeznania) były nie tylko logiczne, konsekwentne, ale również wsparte innymi dowodami, które bezpośrednio lub choćby pośrednio potwierdziłyby wyjaśnienia pomawiającego (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 listopada 2007r., sygn. WA 45/07, OSNwSK 2007, poz. 2584). Sąd I instancji dokonując analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, nie poczynił jednak tego rodzaju szczególnie wnikliwej i ostrożnej oceny zeznań świadkaP. K. (1). Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisuart. 7 kpkwówczas, gdy: a) jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy; b) stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego; c) jest wyczerpująco i logicznie – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego – umotywowane w uzasadnieniu wyroku (tak: Sąd Najwyższy w wyroku składu 7 sędziów z dnia 9 listopada 1990 r., sygn. WRN 149/90, OSNKW 1991, Nr 7-9, poz. 41, czy też w wyroku z dnia 3 września 1998 r., sygn. V KKN 104/98, Prokuratura i Prawo 1999, wkładka do z. 2, poz. 6). W niniejszej sprawie zabrakło oceny zeznań świadkaP. K. (1), która mogłaby zostać uznana za rezultat rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonych, a wyraz dokonanej oceny zeznań wskazanego świadka w uzasadnieniu wyroku nie daje się pogodzić z zasadami prawidłowego rozumowania i wskazaniami doświadczenia życiowego. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, żeP. K. (1)złożył swoje zeznania (początkowo wyjaśnienia) znajdując się w specyficznej sytuacji procesowej, tj. będąc tymczasowo aresztowanym i podejrzanym o popełnienie szeregu przestępstw, dzięki czemu – jak sam przyznał podczas przesłuchania przed Sądem (k. 584) – uzyskał łagodniejszy wymiar kary, gdyż skorzystał z dobrodziejstwaart. 60 § 3 kk. Ponadto, składając w roku 2013 wyjaśnienia w charakterze podejrzanego, w którychP. K. (1)zaczął ujawniać czyny, jakich miał dopuścić się wspólnie z oskarżonymK. R. (1), a zatem po upływie 9-13 lat od ich popełnienia, potrafił w miarę precyzyjnie opisać poszczególne czyny, jakich wówczas się dopuścił, a wraz z nim – jak twierdził – miał je popełnićK. R. (1). Natomiast podczas przesłuchania na rozprawie w lutym 2016 r., a zatem po upływie 3 lat od podania w/w informacji,P. K. (1)w zasadzie niczego nie pamiętał i nie był w stanie podać żadnych szczegółów dotyczących przestępstw, których wraz z nim miał dopuścić sięK. R. (1). Stwierdził nawet wprost, że są to zbyt odległe zdarzenia, aby pamiętał szczegóły. Taka postawa świadka podczas składania zeznań w postępowaniu sądowym rodzi uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności wcześniejszych depozycji świadka i sprawia, że jego zeznania (wyjaśnienia) składane na etapie postępowania przygotowawczego są niemożliwe do zweryfikowania. Tym bardziej, że zeznaniaP. K. (1)nie są poparte żadnym innym dowodem, gdyż przesłuchani w niniejszej sprawie pokrzywdzeni nie wnieśli jakichkolwiek okoliczności dla ustalenia sprawstwa oskarżonychK. R. (1)iT. S.w odniesieniu do czynów zarzucanych każdemu z nich.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że Sądowi Rejonowemu przy dokonywaniu oceny zeznań świadkaP. K. (1)umknęło to, że nawet składając zeznania (wyjaśnienia) w postępowaniu przygotowawczym, które podtrzymał następnie w toku rozprawy głównej, świadek nie był precyzyjny i konsekwentny w opisie czynów, których wspólnie z nim mieli dopuścić się oskarżeni. Przesłuchiwany po raz pierwszy na te okoliczności w dniu 19 kwietnia 2013 r.P. K. (1)podał, że kradzieży z włamaniem do kiosków położonych na targowisku przyul. (...)wŁ.wspólnie z różnymi osobami popełnił nawet około 60 (k. 11), a podczas kolejnego przesłuchania w dniu 12 lipca 2013 r. podał, że włamań tych było około 30 (k. 29). Już choćby z tego względu, przy pozostałym materiale dowodowym, nie sposób zweryfikować i ustalić, które z tychże włamań miały zostać popełnione wspólnie z oskarżonymK. R. (1)i dlaczego akurat te 3 czyny popełnione w tym miejscu, które zostały zarzucone przez oskarżyciela publicznego i przypisane w wyroku Sądu I instancji. Podobnie rzecz się ma z czynami polegającymi na kradzieżach z włamaniem do sklepu spożywczego należącego do(...)położonego przyulicy (...)wŁ., odnośnie którychP. K. (1)podał, że włamywał się tam wielokrotnie z różnymi osobami w latach 1999-2003 (k. 12 i 29). Sąd I instancji nie wskazał, na jakiej podstawie uznał, że akurat tych 3 kradzieży z włamaniem do wymienionego sklepu razem zP. K. (1)miał dopuścić się oskarżonyK. R. (1). Natomiast odnośnie kradzieży z włamaniem do księgarni położonej przyulicy (...)wŁ.P. K. (1)podczas eksperymentu procesowego w dniu 24 kwietnia 2013 r. wskazał, że był to tylko jeden raz, prawdopodobnie w roku 2003 (k. 13v), natomiast podczas przesłuchania w dniu 12 lipca 2013 r. podał, że robił to wielokrotnie (k. 29), żeby przy kolejnym przesłuchaniu w dniu 24 września 2013 r. stwierdzić, że było to kilka razy (k. 37). Sąd I instancji dokonując oceny zeznańP. K. (1)i przypisującK. R. (1)popełnienie czynu polegającego na kradzieży z włamaniem do wskazanej księgarni w okresie od 8 września 2001 r. do 9 września 2001 r. wspólnie i w porozumieniu zP. K. (1)oraz z innymi osobami, co do których materiały wyłączono do odrębnego postępowania, w ogóle pominął opisany brak konsekwencji w relacjach świadka składanych podczas kolejnych czynności procesowych, choć dowód z zeznań świadka był jedyną podstawą faktyczną poczynionych ustaleń prowadzących do uznania sprawstwaK. R. (1)w zakresie zarzucanych mu czynów.
Natomiast w odniesieniu do czynu zarzucanego oskarżonemuT. S.i przypisanemu ostatecznie zaskarżonym wyrokiem podnieść należy, iż Sąd Rejonowy przy ocenie zeznańP. K. (1)pominął istotną okoliczność, iż świadek podał bardzo mało szczegółów dotyczących roli oskarżonego w popełnieniu tego czynu. Podczas eksperymentu procesowego przeprowadzonego w dniu 24 kwietnia 2013 r. ograniczył się bowiem wyłącznie do stwierdzenia, iż wraz zT. S.podpalili opuszczony budynek mieszkalny, a przed podpaleniem zabrali z budynku odkurzacz i mikrofalówkę (k. 15). Zauważyć przy tym należy, że czyn ten, w odróżnieniu do przestępstw zarzucanych oskarżonemuK. R. (1), miał miejsce stosunkowo krótko przed podaniem tych okoliczności przezP. K. (1)– w lipcu 2012 r., a zatem zaledwie 9 miesięcy wcześniej, lecz mimo tego został przezP. K. (1)omówiony równie skrótowo, jak czyny popełniane 8-12 lat wcześniej. Podczas rozprawy w dniu 8 lutego 2016 r. świadek nie doprecyzował bliżej okoliczności popełnienia czynu wskazując jedynie „weszliśmy na posesję, podpaliliśmy i wyszliśmy”. Dodał ponadto, że było to między godziną 9 a 12 rano (k. 584). Tymczasem z raportu Straży Pożarnej wynika, że pożarem objęta była jedynie wersalka znajdująca się w jednym z pomieszczeń budynku (k. 38-39). Sąd I instancji bezkrytycznie oceniając zeznaniaP. K. (1)przyjął jednak, że został wówczas podpalony budynek. PonadtoP. K. (1)twierdził, że przed podpaleniem mieli wraz z oskarżonymT. S.wynieść z budynku odkurzacz i kuchenkę mikrofalową, jednakże właściciel rzeczy znajdujących się w budynku nie wspominał o tym, aby z budynku cokolwiek zginęło (k. 99). Sąd Rejonowy dokonując oceny zeznańP. K. (1)nie miał jednak na uwadze wskazanych rozbieżności w zeznaniach świadka z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym, choć – uwzględniając datę popełnienia czynu polegającego na uszkodzenia mienia poprzez podpalenie drewnianego domu w relacji do daty składania na ten temat wyjaśnień oraz zeznań – oczekiwać należało znacznie większej precyzji i szczegółowości w wypowiedzi świadka oraz spójności jego relacji z wymową innych dowodów.
Podzielić należy zarzuty apelacji obrońców, iż Sądmeritiz naruszeniem zasady obiektywizmu wyrażonej wart. 4 kpknadał znaczenia rozpoznaniu przezP. K. (1)wizerunków oskarżonych na okazanych mu tablicach poglądowych, co miało potwierdzać wiarygodność jego zeznań, gdy tymczasemP. K. (1)mieszkał w jednej okolicy zK. R. (1), wobec czego znał go z widzenia, aT. S.znał od dawna.
Wreszcie zwrócić należy uwagę na fakt, iż w oparciu o identyczny materiał dowodowy, na który składały się zeznania świadkaP. K. (1), Sąd Rejonowy dla Łodzi–Widzewa w Łodzi uniewinnił trzeciego oskarżonego w niniejszej sprawieD. M. (2).
Reasumując, ocenę zeznań świadkaP. K. (1)dokonaną przez Sądmeriti, uznać należy za mało wnikliwą, wręcz powierzchowną i dokonaną z pominięciem konieczności rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonych. Została ona zatem dokonana z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej wart. 7 kpk, wobec czego nie pozostaje pod ochroną prawa procesowego.
Wykazana powyżej obraza przepisów postępowania miała istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż w rezultacie skutkowała błędem w ustaleniach faktycznych i w konsekwencji przypisaniem oskarżonym popełnienia zarzucanych każdemu z nich czynów. Tymczasem w sytuacji, gdy dowód z zeznań świadkaP. K. (1)nie zasługuje na przyznanie waloru wiarygodności, w obliczu wymowy pozostałych dowodów zgromadzonych w toku niniejszego postępowania, które w żaden sposób, choćby pośredni, nie wskazują na sprawstwoK. R. (1), czy teżT. S.w zakresie zarzucanych im czynów, brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie ich popełnienia przez oskarżonych. Zauważyć przy tym należy, że wbrew zarzutom podnoszonym w apelacjach obrońców, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji zasady „in dubio pro reo” wyrażonej wart. 5 § 2 kpk, gdyż naruszenie tej zasady jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy orzekający w sprawie sąd rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych i wobec niemożności ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego. Natomiast, gdy pewne ustalenia faktyczne zależne są np. od dania wiary lub odmówienia jej wyjaśnieniom oskarżonego, nie można mówić o naruszeniu tej zasady, a ewentualne zastrzeżenia co do oceny wiarygodności konkretnego dowodu lub grupy dowodów rozstrzygane mogą być jedynie na płaszczyźnie utrzymania się przez sąd w granicach sędziowskiej swobody ocen wynikającej z treściart. 7 kpk(tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 października 2002 r., sygn. V KKN 251/01, Prok. i Pr. – wkł. 2003, nr 11, poz. 5). W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi wydając zaskarżony wyrok oparł się na dowodzie, który uznał za wiarygodny z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Nie powziął natomiast żadnych wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych, które miałby z naruszeniem zasady „in dubio pro reo” rozstrzygnąć na niekorzyść oskarżonych.
W świetle powyżej wskazanych okoliczności zgodnie zart. 437 § 1 i 2 kpkSąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przez oskarżonych zarzucanych czynów orzekł odmiennie co do istoty uniewinniając oskarżonegoK. R. (1)orazT. S.od ich popełnienia stosownie doart. 17 § 1 pkt 1 kpk.
Na podstawie § 4 ust. 1 i 3 w zw. z § 17 ust. 2 pkt 4 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801) w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714) zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. B.oraz na rzecz adw.P. K. (2)kwoty po 619,92 zł tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu odpowiednio oskarżonemuK. R. (1)i oskarżonemuT. S.w postępowaniu przed sądem II instancji. Kwota zasądzonego wynagrodzenia uwzględnia należny podatek od towarów i usług oraz stawiennictwo obrońców na rozprawie odwoławczej w dniach 17 listopada 2016 r. i 20 stycznia 2017 r.
Następstwem uniewinnienia oskarżonych od popełnienia wszystkich zarzucanych czynów było obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania za obie instancje na podstawieart. 632 pkt 2 kpk.