Sąd Okręgowy w Koninie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 130/17
Data wyroku: 2017-06-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Wilczewska

Sygn. akt II Ka 130/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 czerwca 2017r.
Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący : SSO Agata Wilczewska
Protokolant : st. sekr. sąd. Irena Bąk
przy udziale st. insp. pracyB. P.z PIP wP.OddziałwK.
po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017r.
sprawyR. A.
obwinionego zart.281pkt 3 kodeksu pracy
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionego
od wyroku Sądu Rejonowego w Turku
z dnia 3 lutego 2017r. sygn. akt II W 430/15

I
Uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art.45§1k.w. w zw.z art.5§1pkt 4k.p.w. i art.6 ustawy z dnia 23.03.17r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Poz. 966) umarza postępowanie wobec obwinionegoR. A.o zarzucane mu wykroczenie z art.281pkt3k.p.

II
Kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

Agata Wilczewska
Sygn. akt: II Ka 130/17

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 3 lutego 2017 r. Sąd Rejonowy w Turku, sygn. akt II W 430/15, obwinionegoR. A.uznał za winnego tego, że będąc osobą działającą w imieniu pracodawcy w Urzędzie Miejskim wT.przyul. (...),(...)-(...) T., odpowiedzialną za wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w/w urzędu, wbrew zakazowi w dniu 7 kwietnia 2015 r. rozwiązał za trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia, umowę o pracę zawartą zW. T. (1)– korzystającym z ochrony pracownikiem imiennie wskazanym przez(...) Organizację (...)przy Starostwie Powiatowym wT., bez zgody zarządu organizacji związkowej, naruszającw sposób rażący przepisy prawa pracy tj. popełnienia wykroczenia zart. 281 pkt. 3 k.p.i za to na podstawieart. 281 pkt. 3 k.p.wymierzył mu karę grzywny w kwocie 2.500 zł.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca obwinionegoR. A.zaskarżając go w całości. Na podstawieart. 438 pkt. 1, 2 i 3 k.p.k.w zw.zart. 109 § 2 k.p.w.orzeczeniu zarzucił:

1
naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść wyroku, a mianowicieart. 39 § 1 k.p.w.i170 § 1 k.p.k.w zw. zart. 39 § 2 k.p.w.poprzez oddalenie wniosków obrony o:

-

zobowiązanie Komisji(...)przy Starostwie PowiatowymwT.do przedłożenia kwartalnej informacji o liczbie członków za ostatni kwartał 2014 roku i I kwartał 2015 roku wraz z potwierdzeniem wpływu ww. pism do Urzędu Miejskiego wT., ww. wniosek dowodowy został złożony w celu wykazania niespełnienia przez(...)przy Starostwie Powiatowym wT.wymogu z art. 25 1 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, a co za tym idzie brak obowiązku uzyskania zgody związku na wypowiedzenie umowy o pracęW. T.niewadliwości czynnościz zakresu prawa pracy podjętych przez obwinionego;

zobowiązanie Komisji(...)przy Starostwie PowiatowymwT.do przedłożenia oryginału deklaracji członkowskiejW. T. (1), gdyż poświadczone za zgodność z oryginałem kopie występowaływ dwóch różnych wersjach, co podważa autentyczność oryginału;

zobowiązanie Komisji(...)przy Starostwie PowiatowymwT.do przedłożenia rejestrów deklaracji członków związku i oryginału wszystkich deklaracji członkowskich z lat 2014 - 2016 oraz uchwały 03/15z uwagi na wątpliwości co do rzetelności prowadzonego rejestru uchwałi danych zawartych w protokołach posiedzeń i dokumentach do nich załączonych, w tym deklaracji członkowskich;

zobowiązanie Komisji(...)przy Starostwie PowiatowymwT.do przedłożenia wyciągu z konta bankowego związku od marca 2015 roku do końca września 2015 roku z uwagi na rozbieżność twierdzeń w tym zakresie świadkówJ. W. (1)iW. T. (1);

jak wskazał obrońca w/w wnioski dowodowe zostały złożone na okoliczność ustalenia, czyW. T. (1)faktycznie został członkiem związku i czy mógł korzystać z ochrony związkowej, a tym samym czy wypowiedzenie mu umowy o pracę przez obwinionego było bezprawne i czy ewentualnie bezprawność ta miała charakter rażącego naruszenia przepisów prawa;

-

zobowiązanie Komisji(...)przy Starostwie PowiatowymwT.do przedłożenia dokumentów, z których wynikałoby, dlaczegoW. T. (1)wystąpił do(...)przy Starostwie Powiatowym wT.o objęcie szczególną ochroną, co miało istotne znaczenie w kwestii ustalenia, dlaczegoW. T. (1)został objęty szczególną ochroną, gdyż zeznania świadków:W. T. (1),J. W. (1),B. K. (1),H. K.iH. Z.są w tym zakresie odmienne, a mają istotne znaczenie w kwestii ustalenia, czy udzielonaW. T.szczególna ochrona miała związek z wykonywaniem praw związkowych, a jeśli nie, że została udzielona dla pozoru, co od początku podnosił obwiniony;

potwierdzenia wpływu do Urzędu Miejskiego wT.uchwały Komisji(...)przy Starostwie Powiatowym wT.nr 06/15 z dnia 10.03.2015 roku, na co powoływał się świadekJ. W. (1), a czemu zaprzeczał obwiniony, a także z uwagi na fakt, iż w ocenie obwinionego brak doręczenia w/w uchwały stanowił brak formalny umożliwiający mu wypowiedzenie umowy o pracęW. T.;

2
błąd w ustaleniach faktycznych, wynikający:

a
z niepełności postępowania dowodowego (błąd braku), spowodowanego oddaleniem wniosków dowodowych obrony i nie przeprowadzenia dowoduz dokumentów:

-

kwartalnej informacji o liczbie członków za ostatni kwartał 2014 roku i I kwartał 2015 roku wraz z potwierdzeniem wpływu w/w pism do Urzędu Miejskiego wT., przez co Sąd I instancji nie ustalił, czy(...)przy Starostwie Powiatowym wT.było organizacją reprezentatywną i czy obwiniony miał obowiązek uzyskania zgody(...)przy Starostwie Powiatowym wT.na wypowiedzenie umowy o pracęW. T.;

oryginału deklaracji członkowskiejW. T. (1), gdyż autentyczność deklaracji poświadczonej za zgodność z oryginałem była kwestionowana, a dokument ten stanowił podstawę ochrony związkowej świadkaW. T., przez co wadliwe są ustalenia Sądu I instancji w kwestii członkostwaW. T.w związku zawodowym, a co za tym idzie uznanie winy obwinionego za zarzucany mu czyn;

rejestrów deklaracji członków związku i oryginału wszystkich deklaracji członkowskich z lat 2014 - 2016 oraz uchwały 03/15 z uwagi na wątpliwości co do rzetelności prowadzonego rejestru uchwał i danych zawartych w protokołach posiedzeń i dokumentach do nich załączonych, w tym deklaracji członkowskich, przez co wadliwe są ustalenia Sądu I instancji w kwestii członkostwaW. T.w związku zawodowym,a co za tym idzie uznanie winy obwinionego za zarzucany mu czyn;

wyciągu z konta bankowego związku od marca 2015 roku do końca września 2015 roku z uwagi na rozbieżność twierdzeń w tym zakresie świadkówJ. W. (1)iW. T. (1), przez co wadliwe są ustalenia Sądu I instancji w kwestii członkostwaW. T.w związku zawodowym, a co za tym idzie uznanie winy obwinionego za zarzucany mu czyn;

dokumentów, z których wynikałoby, dlaczegoW. T. (1)wystąpił do(...)przy Starostwie PowiatowymwT.o objęcie szczególną ochroną, co miało istotne znaczeniew kwestii ustalenia, dlaczegoW. T. (1)został objęty szczególną ochroną, z uwagi na rozbieżność zeznań świadków w tym zakresie:W. T. (1),J. W. (1),B. K. (1),H. K.iH. Z., przy jednoczesnym podzieleniu przez Sąd I instancji poglądu, że działalność związkowa nie może być pretekstem do nieuzasadnionego uprzywilejowania pracownika w sferach niedotyczących sprawowania przez niego funkcji, a co w ocenie obwinionego miało miejsce w przypadku świadkaW. T.i spowodowało podjęcie przez obwinionego decyzji o wypowiedzeniu mu umowy o pracę wbrew stanowisku(...)przy Starostwie Powiatowym wT.;

potwierdzenia wpływu do Urzędu Miejskiego wT.uchwały Komisji(...)przy Starostwie Powiatowym wT.nr 06/15 z dnia 10.03.2015 roku, na co powoływał się świadekJ. W. (1), a czemu zaprzeczał obwiniony, a co miało wpływ na podjęcie przez obwinionego decyzji o wypowiedzeniuW. T.umowy o pracę wbrew stanowisku(...)przy Starostwie Powiatowym wT.;

nierozważenie motywów, jakimi kierował się obwiniony przy podjęciu decyzji o wypowiedzeniu świadkowiW. T.umowy o pracę wbrew stanowisku(...)przy Starostwie Powiatowym wT.;

pominięcie zeznań świadkaJ. W. (1)złożonychw sprawie sygn. akt 1 Ds. 98.2016 Prokuratury Rejonowej w Turku,z których wynika, iż po uchwaleniu uchwał świadekJ. W.nadawał im samodzielnie ostateczny kształt, co przeczy przyjętej przez Sąd I instancji ocenie, że uchwały(...)przy Starostwie Powiatowym wT.stanowią akty organu kolegialnego;

b
przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (błąd dowolności):

-

poprzez przyjęcie, że obwiniony w dniu 07.04.2015 roku miał wiedzę, iż świadekW. T.został skutecznie objęty ochroną związkową, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy, a w szczególności wyjaśnień obwinionego i jego argumentacji zaprezentowanej przed Sądem Rejonowym Koninie w sprawie sygn. akt IVP 141/15 i następnie w postępowaniu odwoławczym obwiniony kwestionował skuteczność objęcia ochroną związkową świadkaW. T.;

uznaniu za wiarygodne zeznań świadków:W. T. (1),J. W. (1),H. K.,B. K. (1),H. Z.,B. K. (2)w kwestii objęcia szczególną ochronąW. T. (1), podczas gdy zeznania te wskazują na istotne rozbieżności co do przyczyn objęciaW. T.ochroną i kwestii opłacania składek członkowskich, które są istotne z punktu widzenia ustalenia członkostwaW. T.w związku;

3
z ostrożności procesowej – w razie nie uwzględnienia przez Sąd odwoławczy w/w zarzutów, obrońca wskazał także obrazę przepisów prawa materialnego tj.:

-

art. 25 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych(Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze. zm.) poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy z przepisu tego wynika obowiązek nałożony organizację związkową dotyczący przekazywania pracodawcy kwartalnej informacji o łącznej liczbie członków tej organizacji, w tym o liczbie członków, w tym członków będących pracownikami lub osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą u pracodawcy objętego działaniem tej organizacji, który nie został spełniony przez(...), co z kolei spowodowało, że niewadliwe są czynności podjęte przez obwinionego w związkuz wypowiedzeniem umowy o pracęW. T., w związku z czym nie ponosi winy za rażące naruszenie przepisów prawa pracy przy okazji wykonywania tych czynności;

statutu(...), z którego nie wynika upoważnienie do jednoosobowej reprezentacji Komisji(...)przez przewodniczącegoJ. W. (1)i jednoosobowego podpisywania uchwał Komisji(...), a także nadawania ostatecznego kształtu uchwał Komisji(...)przez jej przewodniczącegoJ. W. (1);

art. 32 ust. 1 ustawy związkowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowaniei przyjęcie, że świadekW. T.korzystał z ochrony trwałości stosunku pracy przewidzianej w tym przepisie, a także jego błędną wykładnięi nieuwzględnienie, że w sytuacji spełniającej przesłankiart. 8 k.p.ochrona ta może zostać uznana za nadużycie prawa;

art. 281 pkt 3 k.p.poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, że obwiniony w sposób rażący naruszył przepisy prawa pracy, podczas gdy szczegółowa analiza stanu faktycznego sprawy wskazuje, że obwiniony już choćby ze względu na nieprzedłożenie kwartalnych informacji, o których mowa art. 25 1 ustawy związkowej, nie miał obowiązku uzyskania zgody związku na wypowiedzenie umowy o pracęW. T., a z ostrożności procesowej,w przypadku przyjęcia stanowiska odmiennego, to obwiniony wykazał motywację uzasadniającą podjętą przez niego decyzję z zakresu prawa pracy, więc ewentualnego naruszenia prawa nie można uznać za rażące.

Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyrokui uniewinnienie obwinionego od popełniania zarzucanego mu czynu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd odwoławczy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcyR. A.okazała się celowa i doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz umorzenia postępowania. W niniejszym postępowaniu doszło bowiem do przedawnienia karalności wykroczenia zarzucanego obwinionemu, co stanowi negatywną przesłankę procesową określoną wart. 5 § 1 pkt. 4 k.p.w.
Zgodnie z art. 45 § 1 k.w. (w brzemieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r.). karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok zaś jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustajez upływem 2 lat od popełnienia czynu. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że Sąd odwoławczy nie stosował art. 45 § 1 k.w. w jego obecnym brzemieniu, a to z uwagi na treść art. 6 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 966 – zwana dalej ustawą zmieniającą). Przepis ten stanowi, że do czynów popełnionych przed dniem wejściaw życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy o przedawnieniu zawarte wustawie – Kodeks wykroczeńw brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, chyba że termin przedawnienia już upłynął. Wskazać więc trzeba, że zaskarżonym wyrokiem przypisano obwinionemu czyn wypełniający dyspozycję wykroczenia zart. 281 pkt. 3 k.p., który zgodnie z ustaleniami Sądu I instancji, został popełniony w dniu 7 kwietnia 2015 r. Termin przedawnienia karalności czynu obwinionego, przy zastosowaniuart. 45 § 1 k.w. w brzemieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r., upłynął zatem z dniem 7 kwietnia 2017 r., a więc przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Ustawa ta została bowiem ogłoszona w dniu 17 maja 2017 r., a zaczęła obowiązywać – zgodnie z art. 8 ustawy zmieniającej, 14 dni później tj. 1 czerwca 2017 r. Powyższe nakazywało Sądowi odwoławczemu stosowanie art. 45 § 1 k.w.w dotychczasowym brzemieniu, a w konsekwencji doprowadziło do uznania przedawnienia karalności czynu obwinionego.
Zgodnie zart. 5 § 1 pkt 4 k.p.w.postępowania nie wszczyna się, a wszczęte umarza się, gdy nastąpiło przedawnienie orzekania. W przypadku, gdy ujemna przesłanka procesowa określona w tym przepisie ujawni się w toku postępowania przed sądem odwoławczym, sąd ten uchyla zaskarżone orzeczenie, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w).
Korzystając z uprawnienia wynikającego zart. 436 k.p.k.w zw. zart. 109 § 2 k.p.w., Sąd Okręgowy odstąpił w tym stanie rzeczy od szczegółowego badania sprawy, albowiem byłoby to bezprzedmiotowe dla dalszego toku postępowania.
W konsekwencji Sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i na podstawieart. 45 § 1k.w. w zw. zart. 5 § 1 pkt. 4 k.p.w.i art. 6 ustawy zmieniającej, umorzył postępowanie wobec obwinionegoR. A.o zarzucane mu wykroczeniezart. 281 pkt. 3 k.p.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 118 § 2 k.p.w.
Agata Wilczewska