Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACo 73/17
Data wyroku: 2017-11-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Joanna Naczyńska
Słowa kluczowe: Stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego
Podstawa prawna: art. 1214 kpc, art. 788 § 1 kpc

Sygn. akt I ACo 73/17

POSTANOWIENIE
Dnia 14 listopada 2017 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący : SSA Joanna Naczyńska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 listopada 2017 r.
sprawy z wniosku wierzyciela(...) Spółki JawnejwŁ.
przeciwko dłużnikowiP. R. (1)(R.)
o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego
postanawia:

1
oddalić wniosek;

2
zasądzić od wnioskodawcy na rzecz dłużnika 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych z tytułu kosztów postępowania.

SSA Joanna Naczyńska

UZASADNIENIE
(...) spółka jawnawŁ.wniosła o stwierdzenie wykonalności wyroku Sądu Polubownego wB.z 10 maja 2006r., sygn. akt 27/03/06, gdzie jako arbiter orzekał radca prawnyP. B.poprzez nadanie temu wyrokowi klauzuli wykonalności na rzecz wnioskodawczyni i przeciwkoP. R. (1)i o zasądzenie kosztów postępowania. Wywodziła, że nabyła wierzytelność stwierdzoną wymienionym wyrokiem w drodze cesji, aP. R. (2)jest spadkobiercą dłużnikaL. R..
DłużnikP. R. (2)wniósł o oddalenie wniosku na tej podstawie, że roszczenie stwierdzone wyrokiem Sądu Polubownego uległo przedawnieniu i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania klauzulowego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Wyrokiem z 10 maja 2006 roku Sąd Polubowny wB.w osobie radcy prawnegoP. B.zasądził od pozwanegoL. R.na rzecz powoda(...) sp. z o.o.wB.20.145,24zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od 21 marca 2006r., a także kwotę 170,80zł z tytułu kosztów postępowania.
Z akt arbitrażowych o sygn. 27/03/06, a także z informacji uzyskanej w Sądzie Rejonowym wB.wynika, że postanowieniem z 17 sierpnia 2006r. Sąd Rejonowy wB.nadał klauzulę wykonalności wyrokowi Sądu Polubownego z 10 maja 2006 r., stwierdzając tym samym jego wykonalność zgodnie z ówcześnie obowiązującymart. 1214 § 2 k.p.c.Oznacza to, że w myślart. 1212 k.p.c.wyrok Sądu Polubownego z 10 maja 2006r. został już wprowadzony do polskiego porządku prawnego. Z kolei, z dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę (karta 13-22) wynika, że na skutek przelewu wierzytelności dokonanego 30 grudnia 2015r. pomiędzy(...) spółką z ograniczona odpowiedzialnościąz siedzibą wB.(wcześniej działająca pod nazwą:(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) a(...) Spółką jawnąz siedzibą wŁ., wierzytelność stwierdzona wyżej wymienionym wyrokiem Sądu Polubownego z 10 maja 2006 r. przeszła na wnioskodawcę. Zaś postanowieniem z 5 grudnia 2012r. Sąd Rejonowy wS., II Ns 1853/11 stwierdził, że spadek po dłużnikuL. R.na podstawie ustawy nabył w całości jego synP. R. (2).
Zatem już po wydaniu pierwotnemu wierzycielowi tytułu wykonawczego uprawnienie z niego wynikające przeszło na wnioskodawcę, a w obowiązki dotychczasowego dłużnika wstąpił uczestnikP. R. (2). W takiej sytuacji, jeżeli stwierdzony w tytule egzekucyjnym obowiązek lub uprawnienie przeszły na inną osobę, co do zasady sąd nadaje klauzulę wykonalności przeciwko lub na rzecz tej osoby w warunkach określonych wart. 788 k.p.c.Nie stoi temu na przeszkodzie uprzednie nadanie klauzuli wykonalności na rzecz lub przeciwko stronom wymienionym w tytule egzekucyjnym. Po przejściu uprawnień lub obowiązków stwierdzonych tytułem i nadaniu klauzuli wykonalności na rzecz lub przeciwko nabywcy, powstaje nowy tytuł wykonawczy stanowiący podstawę egzekucji przeciwko lub na rzecz nowych stron wymienionych w klauzuli wykonalności.
W rozpatrywanej jednakże sprawie, w odpowiedzi na wezwanie do niego skierowane, wnioskodawca w piśmie procesowym z 25 sierpnia 2017r. (karta 31), jednoznacznie określił żądanie wskazując, że domaga się stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego z 10 maja 2017r., gdzie jako arbiter orzekał radca prawnyP. B.(sygn. akt 27/03/06). Wnioskodawca zwrócił uwagę, że pomimo przejścia uprawnień po wydaniu takiego wyroku, nie można mu nadać klauzuli na rzecz następcy prawnego w trybieart. 788 k.p.c., bowiem wyrok sądu polubownego wskutek zmiany treściart. 777 § 1 k.p.c.nie posiada już przymiotu tytułu egzekucyjnego.
Istotnie, po wejściu w życieustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 172, poz. 1804) wyroki sądu polubownego oraz ugody przed nim zawarte należały do grupy tytułów egzekucyjnych, gdyż były wymienione wart. 777 § 1 pkt 2 k.p.c.Ustawą z 16 września 2011r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw(Dz.U. Nr 233, poz. 1381) przepis ten został skreślony. Takie zakwalifikowanie omawianych aktów pozostawało bowiem w sprzeczności zart. 1212 § 1 k.p.c.W obecnym stanie prawnym zatem, nadający się do wykonania w drodze egzekucji wyrok sądu polubownego lub ugoda przed nim zawarta nie stanowią tytułu egzekucyjnego. Zgodnie zart. 1214 k.p.c., akty te, po stwierdzeniu ich wykonalności przez sąd państwowy, stają się tytułami wykonawczymi. Stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej, które nadają się do wykonania w drodze egzekucji odbywa się poprzez nadanie im klauzuli wykonalności (art. 1214 § 2 k.p.c.). Wydanie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności nie oznacza jednak, że dochodzi do nadania tej klauzuli tytułowi egzekucyjnemu.
Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z 28 września 2016r., III CZP 40/16 postępowanie o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody zawartej przed tym sądem, w tym także wyroku sądu polubownego wydanego w Polsce lub ugody zawartej przed tym sądem w Polsce, pełni funkcję wykraczającą poza funkcję postępowania klauzulowego, gdyż z jednej strony powoduje, że wyrok ten lub ugoda uzyskują moc prawną na równi z wyrokiem sądu państwowego lub ugody zawartej przed takim sądem (art. 1212 § 1 k.p.c.), a z drugiej strony prowadzi do powstania tytułu wykonawczego z pominięciem "etapu" tytułu egzekucyjnego (art. 1214 § 2zd. drugie w zw. zart. 776zd. drugiek.p.c.).
Należy zatem uznać, że stwierdzenie wykonalności stanowi akt jurysdykcyjny wywołujący podwójny skutek. Czynność ta oznacza przyznanie wyrokowi lub ugodzie skuteczności równej analogicznym aktom wydanym w postępowaniu przed sądem państwowym, poprzedzonej jednak kontrolą sądu czy nie zachodzą przesłanki odmowy uznania albo stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej określone wart. 1214 § 3 k.p.c., a ponadto powoduje powstanie tytułu wykonawczego.
Złożony charakter tej czynności poddaje w wątpliwość ponowne stwierdzenie wykonalności na rzecz osoby trzeciej, na którą wierzyciel przeniósł wierzytelność już po uzyskaniu tytułu wykonawczego. Sprzeczna z wykładnią celowościowąart. 1214 k.p.c.byłaby bowiem ponowna weryfikacja przez sąd powszechny wyroku sądu polubownego w sytuacji, gdy taka ocena została już dokonana, a wyrok został wprowadzony do krajowego porządku prawnego. Przepisy o uznaniu i stwierdzeniu wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej (tytuł VIII) zamieszczone wczęści piątej kodeksu postępowania cywilnegonie zawierają natomiast regulacji, która umożliwiałby uzyskanie klauzuli wykonalności przez cesjonariusza w miejsce zbywcy wierzytelności, który uzyskał już tytuł wykonawczy na swoją rzecz. Brak jest zatem podstaw, aby w rozpatrywanej sytuacji zastosować odpowiednioart. 788 k.p.c., który nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego uzależnia od istnienia tytułu egzekucyjnego, takim zaś w związku z uchyleniemart. 777 § 1 pkt 2 k.p.c., wnioskodawca nie może dysponować do czasu stwierdzenia wykonalności wyroku polubownego w trybieart. 1213 i nast. k.p.c.Dlatego też stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego poprzez nadanie klauzuli wykonalności na korzyść pierwotnego wierzyciela, wyłącza możliwość nadania klauzuli na rzecz osoby trzeciej, na którą wierzyciel wymieniony w tytule wykonawczym przeniósł wierzytelność (art. 509 k.c.).
Z tych względów wniosek o stwierdzenie wykonalności wyroku Sądu Polubownego z 10 maja 2006 r. został oddalony. O kosztach postępowania Sąd Apelacyjny orzekł w oparciu oart. 98§ 1 i 3 k.p.c.w zw. z § 8 pkt. 14 w zw. z §15 ust.2, § 20 i §10 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od wnioskodawcy na rzecz uczestnika zwrot kosztów, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego w stawce minimalnej (240zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17zł).
SSA Joanna Naczyńska