Sąd Okręgowy w Olsztynie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1616/16
Data wyroku: 2017-01-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Rafał Jerka

Sygn. akt IV U 1616/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 stycznia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Rafał Jerka

Protokolant:

st. sekr. sądowy Katarzyna Krajewska

po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2017 r. w Olsztynie
na rozprawie
sprawyA. D.
przy udziale zainteresowanego(...) Sp. z o.o.Spółka komandytowa
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na umowę zlecenia
na skutek odwołaniaA. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
z dnia 21 lipca 2016 r. nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję i stwierdza, żeA. D.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek(...) Sp. z o.o.Spółka komandytowa podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.
/-/SSO R. Jerka
IV U 1616/16

UZASADNIENIE
Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.z dnia 21 lipca 2016 r. nr(...)stwierdził, iż wnioskodawczyniA. D.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia wFirmie (...) sp. z.o.o.s.k. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016. W uzasadnieniu wskazano, iż skoro ubezpieczona nie świadczyła pracy na rzecz zainteresowanego w spornym okresie i nie otrzymała w związku z tym żadnego wynagrodzenia to nie mogła z tego tytułu podlegać ubezpieczeniu. W ocenie organu podleganie ubezpieczeniu wynika „z prawdziwego zatrudnienia a nie z samego faktu zawarcia umowy zlecenia„
W odwołaniu od tejże decyzji ubezpieczonaA. D.wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie iż w spornym okresie podlegała ubezpieczeniu. W uzasadnieniu wskazała, iż w okresie od 1.04.2015 r. do 31.12.2015 r. zatrudniona była na podstawie umowy zlecenia zAgencją Pracy (...)zgodnie z którą wykonywała czynności wFirmie (...)wO.na stanowisku konsultanta d.s. obsługi klienta. Od dnia 16.11.2015 r. wymieniona przebywała na zwolnieniu lekarskim związanym z przebiegiem ciąży. W związku z problemami finansowymi pracodawcy ( upadłość ) wszyscy zleceniobiorcy otrzymali propozycje podpisania nowych umów zleceń z innymi podmiotemfirmą (...) Sp. z o.o.Spółka komandytowa na wykonywanie tożsamych prac. Na ten krok zdecydowała się ubezpieczona podpisując w dniu 22.12.2015 r. umowę zlecenia na okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016 r. Umowy tej nie zrealizowała z uwagi na przedłużającą się niezdolność do pracy. Zakwestionowana umowa zlecenia była ważna w związku z tym nie ma podstaw do ustalenia iż nie podlega bezpieczeniu.
Płatnik składek w odpowiedzi na odwołanie zajął tożsame stanowisko jak organ rentowy.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonaA. D.w okresie od 1.04.2015 r. do 31.12.2015 r. zatrudniona była na podstawie umowy zlecenia zAgencją Pracy (...)zgodnie z którą wykonywała czynności wFirmie (...)wO.na stanowisku konsultanta d.s. obsługi klienta. Od dnia 16.11.2015 r. wymieniona przebywała na zwolnieniu lekarskim związanym z przebiegiem ciąży.
W związku z problemami finansowymiAgencji Pracy (...)( upadłość ) wszyscy zleceniobiorcy otrzymali propozycje podpisania nowych umów zleceń z innymi podmiotemfirmą (...) Sp. z o.o.Spółka komandytowa na wykonywanie tożsamych prac.
W dniu 22.12.2015 r. ubezpieczona podpisała z nową firmą umowę zlecenia na okres od 1.01.2016 r. do 30.06.2016 r. W dniu jej podpisania oraz w dalszych okresachA. D.liczyła, iż będzie świadczyła pracę zleconą jej w ramach zawartej umowy zlecenia lecz stan jej zdrowia potwierdzony kolejnymi co miesięcznymi wizytami lekarskimi uniemożliwił jej realizację tegoż obowiązku.
( dowód: dokumenty k. 8 – 13, zeznania świadkaK. S.k. 49v – 50, zeznania ubezpieczonej k. 49, 50 ) akta ZUS )
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonej w ocenie Sądu Okręgowego zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o SysUbSpołU obowiązek ubezpieczenia emerytalnego i rentowych obejmuje m.in. osoby wykonujące umowę zlecenia (art. 750 k.c). Dodatkowo w myśl art.. 13 ust 2 tejże ustawy osoby takie podlegają temu ubezpieczeniuod dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
Z regulacji tej wynika, iż tytuł ubezpieczenia ( np. umowa zlecenia ) determinuje fakt podleganiu ubezpieczeniu społecznemu. Innymi słowy „upadek „ , „zakwestionowanie „ tytułu ubezpieczenia skutkuje brakiem podlegania ubezpieczeniu.
W niniejszej sprawie argumentacja organu rentowego jest uproszczona i niezrozumiała a sprowadza się do tezy, iż tytuł ubezpieczenia jest nieważny ( ? ) z uwagi na brak realizacji przez ubezpieczoną obowiązków wynikających z zawartej umowy zlecenia. Dodatkowo organ rentowy nie wskazuje też podstawy prawnej w oparciu o którą twierdzi iż źródła umowa jest nieważna ( pozorność ? , pierwotna niemożliwość świadczenia ?, niezgodność z prawem ? )
W tej kwestii przypomnieć należy, iż zawarta umowa cywilno – prawna ( umowa zlecenia ) może zostać uznana za nieważną w ściśle oznaczonych wypadkach np. w sytuacji stwierdzenia jej sprzeczności z ustawą, zasadami współżycia społecznego bądź ustalenia, iż zmierza ona do obejście ustawy (art. 58 § 1 i § 2 k.c.por. też wyrok SN z dnia 27 czerwca 2013 r. I UK 10/13 ). Do tego samego skutku prowadzi ustalenie jej pozorności (art. 83 § 1 k.c.), bądź stwierdzenie innych wad oświadczenia woli (art. 84 k.c.i następne ). Nadto stwierdzenie pierwotnej niemożności świadczenia (art. 387 k.c.) też skutkuje nieważnością. Ze względu na zawartą w zaskarżonej decyzji argumentację wydaje się, iż organ rentowy wiąże nieważność umowy zlecenia instytucją pozorności (art. 83 § 1 k.c.)
Należy przypomnieć, iż sam stwierdzenie braku wypełniania przez jedną ze stron treści jej obowiązków wynikającej z zawartej umowy w powiązaniuz innymi okolicznościamimoże świadczyć o pozorności zawartej umowy (art. 83 § 1 k.c.). Z tym że trzeba pamiętać, iż pozorność umowy wzajemnej w rozumieniuart. 83 § 1 k.c.występuje wówczas, gdy strony umowy, składając oświadczenia woli, nie zamierzają osiągnąć skutków, jakie prawo wiąże z wykonywaniem tej umowy, a więc w sytuacji, gdy przy składaniu oświadczeń woliobie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie zlecenia , jako zleceniobiorca nie będzie świadczyć pracy, a osoba wskazana, jako zleceniodawca nie będzie korzystać z jej pracy.
W realiach niniejszej sprawy zwrócić należy uwagę iż w dniu podpisania umowy zlecenia w dniu 22.12.2015 r. zarówno ubezpieczonaA. D.jak i zleceniodawca zamierzały realizować obowiązki wynikającej z umowy zlecenia (A. D.miała zamiar świadczyć pracę a(...) Sp. z o.o.Spółka komandytowa zapewniać front robót oraz wypłacać jej wynagrodzenie ). Dodatkowo jak wynika z nie kwestionowanych zeznań ubezpieczonej w dniu podpisania umowy liczyła ona na to że będzie mogła podjąć ona podjąć pracę i nie mogła wówczas przewidzieć iż stan jej związany z zagrożoną ciążą będzie skutkował tym, iż zawartej umowy w ogóle nie zrealizuje. Sam fakt, iżA. D.w spornym okresie otrzymywała zwolnienia lekarskie w przedziale miesięcznym dowodzi, iż w dniu podpisania umowy nie mogła posiadać wiedzy o tym, iż nie będzie miała możliwości realizacji umowy w całym okresie na jaki została zawarta.
Nadto należy podkreślić, gdyby sam fakt braku realizacji umowy ( zlecenia, pracy, nakładczej itp. ) z uwagi na przeszkody związane ze stanem zdrowia wykonawcy miałyby skutkować nieważnością tytułu ubezpieczenia ( umowy zlecenia, umowy o pracę, umowę o pracę nakładczą itp. ) to pod znakiem zapytania stałby cel i sensowność utrzymania instytucji ubezpieczenia ( dobrowolnego bądź obowiązkowego ) chorobowego. Przecież właśnie ubezpieczenie chorobowe „ chroni „ wykonawcę ( pracownika, zleceniobiorcę ) przed ryzykiem niemożności zarobkowania ( utraty dochodu ) ze względu na stan chorobowy, czego niniejsza sprawa jest klasycznym przykładem.
Zwrócić należy też uwagę na to, iż ochrona osób ubezpieczonych z tytułu umowy zlecenia rozciąga się zgodnie z art.. 13 ust 2 ustawy o  SysUbSpołU nie od „ daty podjęcia pracy „ ale „od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania„co tylko potwierdza prawidłowość przyjętego poglądu.
Mając na uwadze powyższe Sąd w oparciu o powołane regulacje zmienił zaskarżoną decyzję i stwierdził, żeA. D.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek(...) Sp. z o.o.Spółka komandytowa podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.
/-/ SSO Rafał Jerka