Sąd Rejonowy w Kielcach
VIII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: VIII C 1646/15
Data wyroku: 2017-02-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Kierkowska
Słowa kluczowe: Posiadanie
Podstawa prawna: art.344§1 k.c.

Sygn. akt VIII C 1646/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 lutego 2017 roku
Sąd Rejonowy w Kielcach VIII Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Agnieszka Kierkowska
Protokolant   st. sek. sąd. Aneta Ramiączek
po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 roku w Kielcach
na rozprawie
sprawy z powództwaP. P. (1)
przeciwkoH. G.,M. G. (1),A. S.,Ł. S.
o naruszenie posiadania

I
nakazuje pozwanymH. G.iM. G. (1), aby przywróciliP. P. (1)posiadanie pasa gruntu stanowiącego część działki onumerze ewidencyjnym (...), położonej wK.przyul. (...)o długości 50,80 m i powierzchni 30 m2w granicach zaznaczonych punktami 1-2-4-6a-6b-10-1 na szkicu sytuacyjnym biegłego geodetyJ. K.oraz by usunęli płot postawiony na odcinku określonym na tym szkicu przez punkty 1-6b o długości 50,80 m;

II
nakazuje pozwanymA. S.iŁ. S., aby przywróciliP. P. (1)posiadanie pasa gruntu stanowiącego część działki onumerze ewidencyjnym (...), położonej wK.przyul. (...)o długości 4,20 m i powierzchni 1 m2, w granicach zaznaczonych punktami 6a-6b-8-6a na szkicu sytuacyjnym biegłego geodetyJ. K.oraz by usunęli płot postawiony na odcinku określonym na tym szkicu przez punkty 6b-8 o długości 4,20 m;

III
oddala powództwo w pozostałej części;

IV
nakazuje ściągnąć od pozwanychM. G. (1),H. G.,A. S.,Ł. S.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kielcach kwotę po 48,75 zł (czterdzieści osiem złotych i siedemdziesiąt pięć groszy) od każdego z nich tytułem nie uiszczonych kosztów sądowych;

V
zasądza od pozwanychM. G. (1),H. G.,A. S.,Ł. S.na rzeczP. P. (1)kwoty po 93,25 zł (dziewięćdziesiąt trzy złote i dwadzieścia pięć groszy) od każdego z nich tytułem kosztów procesu.

SSR Agnieszka Kierkowska
Sygn. akt: VIII C 1646/15

UZASADNIENIE
W pozwie złożonym w dniu 17.11.2015 r. powódP. P. (1)zawarł żądanie nakazania pozwanymH. G.iM. G. (1)by przywrócili mu posiadanie pasa gruntu stanowiącego około 1/3 drogi dojazdowej dodziałki nr (...)położonej wK.w ten sposób by usunęli płot ustawiony 21.03.2015 r. i później, który zawęża istniejący przejazd na całej długości drogi. Domagał się również nakazania tym pozwanym by zaniechali naruszeń posiadania drogi dojazdowej o szerokości 3 m dodziałki numer (...)położonej wK.oraz nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Na uzasadnienie tych żądań powód podał, że w 1992 roku nabyłdziałkę numer (...)z zabudowaniami wraz z prawem przejazdu i przechodu podziałce (...). Wtedy od działki pozwanychdziałkę (...)oddzielał płot drewniany. Powód od 1995 roku był w posiadaniu pasa gruntu o długości 44 metry i szerokości 3 metry, wytyczonego jako droga przez właścicielkędziałki (...)M. K. (1)od płotu pozwanych. W dniu 21.03.2015 r. pozwani przesunęli swoje ogrodzenie w taki sposób, że zwęzili tę drogę dojazdową, co ogranicza powodowi i jego rodzinie korzystanie z dojazdu do własnej posesji.
W piśmie procesowym z dnia 21.07.2016 r. powódP. P. (1)wniósł o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanychA. S.iŁ. S.. Zmodyfikował żądanie pozwu, domagając się nakazania pozwanymH. G.iM. G. (1)aby przywrócili mu posiadanie pasa gruntu o długości 50,80 m i powierzchni 30 m2stanowiącego część drogi dojazdowej dodziałki nr (...)położonej wK.przyul. (...), w ten sposób by wydali powodowi pas gruntu należący dodziałki (...)położonej wK.przyul. (...), w granicach zaznaczonych punktami 1-2-4-6a-6b-10-1 o powierzchni 30 m2, usunęli płot postawiony w dniu 21.03.2015 r. i następnych dniach na długości określonej przez punkty 1-6b o długości 50,80 m zawężający przejazd na całej długości drogi do posesji powoda i jego rodziny i w ten sposób utrudniający dojazd, postawienie płotu w miejscu dotychczasowym tj. sprzed naruszeń na linii oznaczonej punktami 2-4-6a – zgodnie ze sporządzonym przez biegłego szkicem z oględzin. Ponadto domagał się nakazania pozwanymA. S.iŁ. S., aby przywrócili mu posiadanie pasa gruntu o długości 4,20 m i powierzchni 1 m2stanowiącego część drogi wjazdowej dodziałki nr (...)położonej wK.przyul. (...), w ten sposób by wydali powodowi pas gruntu należący dodziałki (...)położonej wK.przyul. (...), w granicach zaznaczonych punktami 6a-6b-8-6a o powierzchni 1 m2, usunęli płot postawiony w dniu 6.11.2015 r. i następnych dniach na długości określonej przez punkty 6b-8 o długości 4,20 m zawężający przejazd od granicydziałki (...)do pomieszczeń gospodarczych powoda i w ten sposób utrudniający wjazd na posesję, postawienie płotu w miejscu dotychczasowym tj. sprzed naruszeń na linii oznaczonej punktami 6a-8 – zgodnie ze sporządzonym przez biegłego szkicem z oględzin.
PozwaniH. G.iM. G. (1)w odpowiedzi na pozew z dnia 28.01.2016 r. (k.28-29) wnieśli o oddalenie powództwa, zarzucając, że służebność drogi koniecznej została ustanowiona zachodnim skrajemdziałek (...), ale nie na rzecz działki powoda o numerze 680, że powodowi znany był stan prawny i przebieg granic, co potwierdził w protokole przyjęcia granic z 2015 roku. Zaprzeczyli, by wyrażali zgodę na naruszenie ich praw własności oraz by naruszyli posiadanie powoda. Powód swobodnie korzysta z istniejącego dojazdu.
PozwaniA. S.iŁ. S.w odpowiedzi na pozew z dnia 30.08.2016 r. (k.138-139) wnieśli o oddalenie powództwa. Zarzucili, że powodowi nie przysługuje żadne prawo do posiadania ich nieruchomości w takim zakresie jakiego dotyczy żądanie przywrócenia posiadania. Powód nie posiadał ich nieruchomości, teren w tym rejonie był porośnięty roślinnością, a wejście do budynku gospodarczego powoda znajdowało się z innej strony, nie od strony płotu. Powód odmówił współpracy przy grodzeniu nieruchomości i jakiegokolwiek porozumienia, próbuje uzyskać dla siebie grunt, który nie jest jego własnością. Pozwani zarzucili, że żądanie powoda jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż przez nieruchomośćA. S.idziałkę (...)biegnie służebność przejazdu i przechodu oraz położenia przyłączy wodnych, kanalizacyjnych i gazowych do inwestycji rozpoczętej nadziałce (...). Jest to jedyna droga dojazdowa doulicy (...).
Sąd ustalił, co następuje:
W 1992 rokuP. P. (1)zakupił nieruchomość oznaczoną jakodziałka numer (...)do majątku wspólnego z żoną. Jest ona położona przyul. (...), w drugiej linii zabudowy, nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej.P. P. (1)zakupił ją z zabudowaniami mieszkalnymi i gospodarczymi, z których korzysta do chwili obecnej. Początkowo dojeżdżał do swojej nieruchomości przez podwórko sąsiadkiM. K. (1), która jest właścicielemdziałek numer (...), położonych przy samej ulicy. To podwórko sąsiaduje z posesją małżonkówH.iM. G. (1), których własnością byładziałka (...)przed podziałem. PosesjeM. K. (1)i małżonkówG.rozdzielał płot drewniany, postawiony jeszcze przez teściówM. G. (1). Przy tym płocie na podwórkuM. K. (1)była piwnica iP. P. (1)wjeżdżał przez bramęM. K. (1), jechał dalej wzdłuż płotu, omijając piwnicę, do swojej bramy wjazdowej. W orzeczeniu sądowym dotyczącym zniesienia współwłasności nieruchomości należących do rodzinyM. K. (1)została ustanowiona służebność przejazdu pasem gruntu o szerokości 3 metrów dla nieruchomości położonych dalej odulicy (...), za posesjąP. P. (1). Po zakończeniu tego postępowania nie później niż w 1995 rokuM. K. (1)wyburzyła piwnicę, pozostawiła pas o szerokości 3,20 metra od płotu sąsiadówG.i ustawiła w takiej odległości od tego płotu swoje ogrodzenie betonowe. MałżonkowieG.w późniejszym okresie wymieniali swoje ogrodzenie drewniane na betonowe, które ustawili w miejscu poprzedniego. W porozumieniu zP. P. (1)na wysokości jego komórkiM. G. (1)ustawił ogrodzenie zakupione przezP. P. (1), stanowiące przedłużenie ogrodzenia posesji małżonkówG.. Pozostawiony między ogrodzeniemM. K. (1)i ogrodzeniem małżonkówG.pas gruntu służyłP. P. (2)i jego domownikom jako droga dojazdowa do ich posesji. Korzystali z niego w sposób nieskrępowany i niezakłócony. AniM. K. (1)ani małżonkowieG.się temu nie sprzeciwiali.M. K. (1)wysypała przy pomocyP. P. (1)ten przejazd kamieniami. Wyraziła dlaP. P. (1)na piśmie zgodę na przejazd. MałżonkowieG., jak również inni sąsiedzi uważali, że dojazd przebiega po nieruchomościM. K. (1).
W 2012 rokuŁ. S.ożenił się z córkąM. A.. Młodzi małżonkowie planowali budowę domu na częścidziałki numer (...). Zlecili geodecie wytyczenie budynku na gruncie i dowiedzieli się od niego, że ogrodzenie od stronydziałki (...)nie stoi w linii granicy ewidencyjnej. Potwierdziły to pomiary geodezyjne przeprowadzone w celu wytyczenia granicdziałek (...)oraz dokonania podziału. Wskazywały one na to, że granica ewidencyjnadziałki (...)przebiega poza ogrodzeniem, w istniejącej za nim drodze dojazdowej. To oznaczało, żeP. P. (1)korzysta z dojazdu częściowo znajdującego się nie w granicach nieruchomościM. K. (1), lecz w granicach nieruchomości małżonkówH.iM. G. (1). O wynikach tych pomiarówM. G. (2)informowałP. P. (1)iM. K. (1). Nie udało im się dojść do porozumienia co do korzystania z istniejącego dojazdu między ogrodzeniami przezP. P. (1)ani co do wykupienia spornego pasa gruntu.M. G. (1)uprzedzałP. P. (1)ustnie i pisemnie, że przestawi ogrodzenie w miejsce wskazane mu przez geodetę.P. P. (1)sprzeciwiał się temu, wzywał nawet policję.
W marcu 2015 rokuM. G. (1)rozpoczął razem z zięciemŁ. S.przestawianie swojego ogrodzenia w miejsce wskazane przez geodetę jako granica jego nieruchomości. W październiku 2015 roku część swojej nieruchomości oznaczoną jakodziałka (...)małżonkowieG.przekazali córceA.i jej mężowiŁ. S.. Ogrodzeniedziałki (...), należącej doM.iH. G., zostało przesunięte o pas o powierzchni 30 m2, wyznaczony na szkicu z oględzin punktami 1-2-4-6a-6b-10-1. Ogrodzeniedziałki (...), należącej doA.iŁ. S., zostało przesunięte o pas o powierzchni 1 m2, wyznaczony na szkicu z oględzin punktami 6a-6b-8-6a. Pozostały nadziałce (...)cztery przęsła starego ogrodzenia przed budynkiem gospodarczymP. P. (1), między tym budynkiem a jego bramą wjazdową.M. G. (1)iŁ. S.ich nie usnęli, gdyż zakupił jeP. P. (1)i według nich jest to jego własność.
Powyższe okoliczności faktyczne ustalono w oparciu o zeznania świadkówM. K. (1)(k.190-192),A. B.(k.192),H. B.(k.192-193),M. K. (2)(k.195-196),R. P.(k.196-197),M. G. (3)(k.198),W. S.(k.209-210), zeznania stron (k.53-54, 70-71, 210-212). Wszystkim tym dowodom Sąd dał wiarę w całości, gdyż w zakresie okoliczności istotnych dla sprawy były ze sobą całkowicie zbieżne, nie wykazywały żadnych sprzeczności. Sąd oparł się także na dowodzie z oględzin z udziałem biegłego geodetyJ. K.oraz sporządzonym przez tego biegłego szkicu (k.74-76, szkic k.83), gdyż przebiegu i wyników oględzin uwidocznionych na szkicu strony nie kwestionowały. Nie były również kwestionowane przez strony dowody w postaci odpisu postanowienia w sprawie 71/89 Sądu Rejonowego w Kielcach (k.8-10), mapy zasadniczej przedstawiającej nieruchomość powoda (k.12), umowy z dnia 10 listopada 1992 roku (k.13), zdjęć przedstawiających nieruchomości stron i sporny pas gruntu (k.15-22), protokołu przyjęcia granic nieruchomości z dnia 2 marca 2015 roku (k.30-36).
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycjąart. 344 § 1 k.c.przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba, że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem. Roszczenie wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. (art. 344 § 2 k.c.)
Do przesłanek sądowej ochrony posiadania – jak wynika z powołanego artykułu – należą, zatem: 1) samowolne naruszenie posiadania oraz 2) dochodzenie roszczenia w ciągu roku od chwili naruszenia. Uprawnionym do wystąpienia z roszczeniem o ochronę posiadania jest posiadacz samoistny bądź też posiadacz zależny.
W niniejszej sprawie spełnione zostały wymienione powyżej przesłanki.
Jednocześnie podnieść należy, iż zgodnie zart. 478 k.p.c.w sprawach o naruszenie posiadania sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego.
Posiadanie jest stanem faktycznym, z którego wynikają określone następstwa prawne. Z tego też względu podlega ono specjalnej ochronie. Istota i skutki posiadania uregulowane zostały przepisami prawa cywilnego materialnego. Przepisy te normują również ochronę posiadania (art. 342-344, 346-347 i 352 k.c.). Zgodnie zart. 342 k.c., nie wolno samowolnie naruszać posiadania, chociażby posiadacz był w złej wierze. Samowolnym naruszeniem posiadania jest każde obiektywnie bezprawne, niezależne od dobrej lub złej woli naruszyciela, wkroczenie w sferę faktycznego władztwa posiadacza. Naruszenie posiadania pozbawione jest cech samowoli, gdy istnieje podstawa usprawiedliwiająca to naruszenie. Okolicznościami wyłączającymi samowolę są w szczególności: a) zgoda posiadacza, b) współdziałanie odpowiedniego organu państwowego, c) upoważnienie wynikające z ustawy. Naruszenie posiadania najczęściej przejawia się w postaci fizycznego wtargnięcia w sferę władztwa posiadacza przez całkowite lub częściowe pozbawienie posiadania albo jego zakłócenie. Ochrona posiadania może być realizowana w dwojaki sposób: a) z zastosowaniem ochrony własnej, obejmującej obronę konieczną (art. 343 § 1 k.c.) i dozwoloną samopomoc (art. 343 § 2 k.c.), b) w drodze ochrony sądowej - za pomocą roszczeń posesoryjnych: o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie dalszych naruszeń (art. 344 § 1 k.c.). Ze środków ochrony własnej może korzystać każdy posiadacz, a więc zarówno posiadacz samoistny jak i posiadacz zależny.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, żeP. P. (1)jest posiadaczem i właścicielem nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym i gospodarczym oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...)położonej wK.przyul. (...). Od strony północnej pomiędzy przedmiotową nieruchomością a drogą publiczną –ulicą (...), znajduje się nieruchomość oznaczona jakodziałki ewidencyjne nr (...), należąca doM. K. (1). Od strony wschodniej z nieruchomościąM. K. (1)sąsiadujedziałka numer (...)należąca doM.iH. G., zaś z nieruchomościąP. P. (1)–działka numer (...)należąca doA.iŁ. S.. Cześć nieruchomości oznaczonej numeramidziałek (...), jak również częśćdziałki (...)stanowi pas gruntu, któryP. P. (1)od najpóźniej 1995 roku do marca 2015 roku wykorzystywał nieprzerwanie jako nieformalną drogę dojazdową od drogi publicznej do swojej posesji i jest to dla niego jedyna droga dojazdowa. Biegnie między ogrodzeniami posesjiM. K. (1)i małżonkówG.oraz małżonkówS..
W marcu 2015 roku pozwani przestawili swoje ogrodzenie w ten sposób, że trwale pozbawili powodaP. P. (1)możliwości posiadania pasa gruntu stanowiącego częśćdziałki numer (...), o powierzchni 30 m2, wyznaczoną na szkicu z oględzin punktami 1-2-4-6a-6b-10-1 oraz częśćdziałki numer (...), o powierzchni 1 m2, wyznaczoną na szkicu z oględzin punktami 6a-6b-8-6a.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była okoliczność, czy pozwaniM. G. (1)iH. G.orazA. S.iŁ. S.mieli prawo przesunąć bez zgodyP. P. (1)istniejące ogrodzenie, czy też wykonując te prace dokonali bezprawnego naruszenia posiadania powoda.
Jak wynika z poczynionych ustaleń faktycznych zakres posiadania przez strony nieruchomości oznaczonych jakodziałki (...)oraz jakodziałki nr (...)do marca 2015 roku odbiegał przebiegu granic ewidencyjnych tych działek ustalonych w wyniku pomiarów z 2015 roku. PowódP. P. (1)posiadał jako drogę dojazdową do swojej posesji częśćdziałek numer (...), położoną poza ogrodzeniemM. K. (1)oraz przylegający do nich pas gruntudziałki numer (...), o powierzchni 30 m2, wyznaczony na szkicu z oględzin punktami 1-2-4-6a-6b-10-1 oraz częśćdziałki numer (...), o powierzchni 1 m2, wyznaczony na szkicu z oględzin punktami 6a-6b-8-6a.
Posiadanie jest kategorią ściśle związaną z władztwem faktycznym nad rzeczą. Władztwo to (corpus) stanowi związek posiadacza z rzeczą. Związek ten musi być faktyczny, czyli zapewniać posiadaczowi możliwość wpływu na rzecz przy użyciu bezpośrednich środków fizycznych. Wystarczy sama możliwość sprawowania faktycznej władzy nad rzeczą. Trudno bowiem wymagać, by posiadacz w każdej chwili zachowywał fizyczny kontakt z rzeczą. (zob. A. Unicki, glosa do wyroku SN z 03.06.1966r., II CRN 270/66, OSN 1967, nr 9 poz. 160). Posiadanie jest stanem faktycznym przejawiającym się we władztwie nad rzeczą (corpus), jednak takim władztwie, które jest wyrazem woli posiadania (animus). Element woli jest dodatkowym czynnikiem, który charakteryzuje posiadanie, za czym przemawia fakt, iż wyodrębnia się posiadanie od dzierżenia oraz że istnieje możliwość nabycia posiadania w drodzetraditio brevi manu(art. 351 k.c.) lubconstitutio possesorium(art. 349 k.c.), gdzie czynnik woli pełni decydującą rolę w akcie nabycia posiadania.
P. P. (1)nie tylko wykonywał faktyczne władztwo spornym pasem gruntu, lecz nadto towarzyszyła temu władaniu wola korzystania z tego gruntu tak jakby miał do tego prawo. To władanie nie było skrępowane, ograniczone wolą innych osób czy względami grzeczności. Miał możność wykonywać je w każdym czasie w sposób niezakłócony i tak też czynił, podobnie jak jego domownicy, goście czy inne osoby bywające na nieruchomości powoda.
Zgodnie z treściąart. 342 k.p.c.nie wolno naruszać samowolnie posiadania, chociażby posiadacz był w złej wierze. Przepis ten zawiera generalny, bezwzględny zakaz samowolnego naruszania cudzego posiadania, chociażby posiadacz był w złej wierze. W razie naruszenia tego zakazu następuje uruchomienie właściwych środków ochrony (zob.art. 343-344 k.c.). Ustawodawca jednoznacznie zapewnia ochronę każdego posiadania; w dobrej i złej wierze, popartego tytułem prawnym i bez tytułu prawnego, nabytego niewadliwie i w sposób wadliwy. Kieruje się zasadą, że każde posiadanie stanowi wartość godną ochrony, równocześnie zaś dąży do wyeliminowania groźnej dla porządku prawnego samowoli. Sformułowany w powyższym przepisie zakaz ma również pod względem podmiotowym charakter generalny. Obowiązuje zatem każdego, zarówno osoby trzecie, jak i osoby uprawnione. Zatem ani właściciel, ani inne osoby uprawnione do posiadania rzeczy (z tytułu stosunku prawnorzeczowego lub obligacyjnego) nie mogą samowolnie naruszać (odbierać) cudzego posiadania wykonywanego bez tytułu prawnego. Zakaz samowolnego naruszania posiadania obowiązuje także w stosunku pomiędzy współposiadaczami oraz w stosunku pomiędzy posiadaczem samoistnym i zależnym.
Istotna dla sprawy pozostaje zatem okoliczność, iż sporny pas gruntuP. P. (1)do marca 2015 roku wykorzystywał jako nieformalną drogę dojazdową od drogi publicznej do stanowiącej jego własność nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...). Nie ma znaczenia dla sprawy czy powódP. P. (1)ma jakikolwiek tytuł prawny wynikający ze stosunku prawnorzeczowego (tj. prawo własności lub ograniczoneprawo rzeczowe) albo stosunku obligacyjnego (tj. przykładowo dzierżawa, użyczenie) do takiego korzystania ze spornego pasa gruntu. Nie ma również znaczenia czy takowy tytuł prawny mają pozwani. Istotne dla sprawy jest natomiast, że pozwaniH. G.iM. G. (1)orazA. S.iŁ. S.w okresie od marca 2015 roku przestawili ogrodzenie swoich posesji w ten sposób, że trwale pozbawiliP. P. (1)możliwości posiadania spornego pasa gruntu. Został on fizycznie przyłączony, przygrodzony przez pozwanych do ich posesji, tj.działek (...).
Bezprzedmiotowe były podnoszone w odpowiedzi na pozew kwestie dotyczące przebiegu granic ewidencyjnych między nieruchomościami pozwanych idziałkami (...), należącymi doM. K. (1). Zakres kognicji Sądu rozpoznającego powództwo w sprawie o ochronę naruszonego posiadania jest bowiem bardzo wąski. Zgodnie zart. 478 k.p.c.w sprawach o naruszenie posiadania sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego. Przepisart. 478 k.p.c.ogranicza zakres rozpoznania sprawy przez sąd wyłącznie do ustalenia ostatniego stanu posiadania i faktu jego naruszenia. Niedopuszczalność badania prawa pozwanego (np. prawa własności do rzeczy) doznaje jedynie ograniczenia wynikającego zart. 344 § 1 zdanie drugie k.c., zezwalającego na wzięcie przez sąd pod uwagę w postępowaniu posesoryjnym prawomocnego orzeczenia sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego, stwierdzającego zgodność z prawem stanu posiadania powstałego na skutek naruszenia (przyjmuje się, że sąd może brać pod uwagę tylko orzeczenia wydane po dokonanym naruszeniu posiadania). Zasadą nie doznającą wyjątków jest drugi zakaz: badania dobrej wiary pozwanego.
Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że nie zostało wydane żadne prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego, stwierdzające zgodność z prawem stanu posiadania powstałego na skutek naruszenia przez pozwanych posiadania powoda.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że spełnione zostały przesłanki sądowej ochrony posiadania, wobec czego Sąd uznając powództwo za zasadne na podstawieart. 344 § 1 k.c.nakazał pozwanym, by przywrócili powodowi posiadanie spornego pasa gruntu. Powództwo zostało oddalone w zakresie żądania ustawienia ogrodzenia w poprzednim miejscu, gdyż ochrona posesoryjna nie daje podstaw do żądania, aby naruszający przywrócił poprzedni stan rzeczy. Można tego żądać jedynie wówczas, gdy zmiany są odwracalne i gdy jest to niezbędne dla samego przywrócenia władztwa nad rzeczą lub do zagwarantowania posiadaczowi dalszego wykonywania tego władztwa. W przedmiotowej sprawie dla przywrócenia powodowi posiadania spornego pasa gruntu niezbędne jest usunięcie ogrodzenia pozwanych z miejsca, w którym aktualnie jest ono posadowione, natomiast nie jest niezbędne, by stanęło ono ponownie w poprzednim miejscu. Może być bowiem ustawione w zupełnie innym miejscu poza spornym pasem gruntu, którego dotyczy przywrócenie posiadania. Sąd nie uznał także za zasadne żądania nakazania pozwanym zaprzestania naruszeń. Jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń powód został wyzuty z posiadania spornego pasa gruntu, opisanego w punkcie I sentencji wyroku, zatem ochrona jego posiadania realizuje się przez nakazanie przywrócenia posiadania. Zakaz dokonywania naruszeń można orzec wówczas, gdy posiadanie zostaje zakłócone, ale posiadacz nie został go pozbawiony.
Nie było trafne powoływanie się przez pozwanych naart. 5 k.c.Przepis ten stanowi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. PowódP. P. (1)posiadał część nieruchomości pozwanych w postaci drogi dojazdowej w sposób niezakłócony od wielu lat, zostało to zakwestionowane dopiero po roku 2012. Jego postępowanie polegające na korzystaniu z przejazdu nie zmierzało do wyzucia pozwanych z własności gruntu, podobnie jak i jego żądanie ochrony posiadania ku temu nie zmierza. Niewątpliwie naruszenie przez pozwanych posiadania doprowadziło do zwężenia (na szerokość poniżej 3 m) dojazdu do nieruchomości powoda. Nie ma nic sprzecznego z jakimikolwiek zasadami współżycia społecznego w tym, że powód pragnie odzyskać utracone posiadanie, by mieć zapewniony dojazd do swojej nieruchomości taki jak dawniej. Zachowania pozwanych polegającego na samowolnym przesunięciu ogrodzenia nic nie może usprawiedliwiać w świetleart. 342 k.c.przewidującego zakaz samowolnego naruszania posiadania. Wiedząc o tym, że powód faktycznie włada nieruchomością, która stanowi ich własność, nie zdecydowali się na podjęcie kroków prawem przewidzianych dla ochrony własności, lecz na sprzeczne z prawem naruszenie posiadania. Muszą się zatem liczyć z konsekwencjami takiej decyzji.
W oparciu o przepisart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. z 2005r. , Nr 167, poz. 1398 z póź. zm.) nakazano ściągnąć od pozwanychM. G. (1),H. G.,A. S.,Ł. S.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kielcach kwotę po 48,75 zł od każdego z nich tytułem nie uiszczonych kosztów sądowych wyłożonych tymczasowo w niniejszej sprawie przez Skarb Państwa z tytułu przyznanego biegłemu geodecieJ. K.wynagrodzenia za udział w oględzinach oraz opracowanie szkicu.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c., który stanowi, że strona przegrywająca proces obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty celowego dochodzenia praw lub celowej obrony, w tym wynagrodzenie pełnomocnika fachowego strony. Koszty procesu, które poniósł powód wynoszą łącznie 373 zł i obejmują:
- 200 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu,
- 156 zł tytułem wynagrodzenia adwokata będącego pełnomocnikiem powoda (co stanowi stawkę minimalną zgodnie z § 7 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu -Dz. U. z 2002r, Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.),
- 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Taką też kwotę zasądzono tytułem kosztów procesu łącznie od pozwanychM. G. (1),H. G.,A. S.,Ł. S.tj. po 93,25 zł od każdego z nich na rzecz powodaP. P. (1), który wygrał niniejszą sprawę niemal w całości.