Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1249/16
Data wyroku: 2017-01-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Łanowy-Klimek
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. aktVIII U 1249/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 stycznia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jolanta Łanowy - Klimek

Protokolant:

Małgorzata Skirło

po rozpoznaniu w dniu24 stycznia 2017 r. w Gliwicach
sprawyJ. B.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. B.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia21 czerwca 2016  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemuJ. B.prawo do emerytury od maja 2016 r.
(-) SSO Jolanta Łanowy – Klimek
Sygn. akt. VIII U 1249/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 czerwca 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuJ. B.prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat. Powołując się naart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorgan rentowy wskazał, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach a jedynie 14 lat, 1 miesiąc i 25 dni takiej pracy. ZUS wskazał nadto, ze do pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu zatrudnienia wHucie (...)wB.z uwagi na brak świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do spornego świadczenia. Podniósł, iż pracę w szczególnych warunkach wykonywał w okresie zatrudnienia wHucie (...)wB.jednak z uwagi na fakt, iż zakład pracy nie istnieje, nie jest on w stanie przedłożyć świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił:
UbezpieczonyJ. B.się(...). Wiek 60 lat osiągnął(...).
W dniu 31 maja 2016r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 czerwca 2016r.(...) OddziałwZ.odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat, z uwagi na brak wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych.
ZUS przyjął, iż ubezpieczony na dzień(...). posiada 26 lat, 2 miesiące i 7 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu 14 lat, 1 miesiąc i 25 dni.
Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu zatrudnienia wHucie (...)wB.od 25 listopada 1974r. do 31 sierpnia 1978r.
Sąd ustalił, iż ubezpieczonyJ. B.w okresie od 25 listopada 1974r. do 31 sierpnia 1978r. był zatrudniony wHucie (...)wB.na stanowisku murarza. W tym czasie, w okresie od 29 października 1975r. do 17 października 1977r. odbywał zasadniczą służbę wojskową, do pracy powrócił z dniem 1 listopada 1977r.
W świadectwie pracy z dnia 7 września 1978r. pracodawca wskazał, iż ubezpieczony pracował jako murarz oraz murarz pieców przemysłowych.
Huta (...)wB.uległa likwidacji. Pracodawca nie wystawił ubezpieczonemu świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Sąd ustalił, iż w okresie spornym od 25 listopada 1974r. do 31 sierpnia 1978r., za wyjątkiem okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej ubezpieczony pracował na stanowisku murarza w brygadzie murarskiej na wydziale stalowni przy remoncie i naprawach pieców martenowskich. Pieców martenowskich było kilka. Praca murarzy polegała na oczyszczeniu spustów z pieca martenowskiego oraz na wymurowaniu sklepienia pieców. Odwołujący pracował przy rynnach spustowych z pieca, kadziach stalowniczych oraz gorących naprawach pieców. Wszystkie prace wykonywane były podczas ruchu zakładu. Piec nie był wygaszany. Praca odbywała się w wysokiej temperaturze. Ubezpieczony otrzymywał posiłki regeneracyjne, napoje oraz urlopy zdrowotne.
Taka pracę wykonywał ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zarówno przed wojskiem jak i po odbyciu zasadniczej służby wojskowej. Nie był kierowany do innych prac.
Razem z odwołującym wHucie (...)wB.w okresie spornym pracowali świadkowieJ. K.iM. P.. ŚwiadekJ. K.pracował w latach 1965-1995 na stanowisku ślusarza a potem brygadzisty. Pracował w innej brygadzie ale na tej samej zmianie co odwołujący. ŚwiadekM. P.pracował w latach 1971 – 2002 jako ślusarz urządzeń - pieców martenowskich.
Sąd ustalił, iż ubezpieczony legitymuje na dzień 1 stycznia 1999r. okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 26 lat, 2 miesiące i 7 dni. Bezsporne było, że ubezpieczony ukończył 60 lat życia i nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego (k.9), zeznań świadkówJ. K.(zapis elektroniczny protokołu rozprawy z dnia 24 stycznia 2017r. min. 6.39 i n. k.24) iM. P.(zapis elektroniczny protokołu rozprawy z dnia 24 stycznia 2017r. min. 15.59 i n. k.24) oraz przesłuchania odwołującego (zapis elektroniczny protokołu rozprawy z dnia 24 stycznia 2017r. min. 21.14 i n. k.24).
Odnośnie rodzaju pracy wykonywanej przez ubezpieczonego Sąd dał wiarę jego twierdzeniom, które zostały potwierdzone przez zeznania świadków. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym w spornym okresie zatrudnienia, posiadają zatem szczegółową wiedzę na temat miejsca i charakteru wykonywanej przez odwołującego pracy. Zeznania świadków pokrywają się z twierdzeniami ubezpieczonego, nadto znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji osobowej ubezpieczonego.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j. Dz. U. z 2016r., poz. 887 ze zm.) w powiązaniu z§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat
2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym
co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z kolei zgodnie z treściąart. 184 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

W myśl art. 184 ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013r. tj. w dacie złożenia wniosku oraz wydania zaskarżonej decyzji – emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 – letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy uwzględnił mu jedynie 14 lat 1 miesiąc i 25 dni takiej pracy.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony legitymuje się wymaganym 15 – letnim okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem do takiej pracy należało zaliczyć mu sporny okres pracy wHucie (...)wB.od 25 listopada 1974r. do 31 sierpnia 1978r. Jak bowiem wynika z materiału dowodowego, w okresie spornym – z przerwą na odbycie służby wojskowej od 29 października 1975r. do 31 października 1977r. –  odwołujący pracował na stanowisku murarza i murarza pieców przemysłowych i stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy remoncie i naprawach pieców martenowskich. Była to praca polegająca na oczyszczeniu spustów z pieca martenowskiego oraz na wymurowaniu sklepienia pieców, wykonywana podczas ruchu zakładu. Odbywała się w wysokiej temperaturze, gdyż piece nie były wygaszane. Taka pracę wykonywał ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy i nie był kierowany do innych prac.
Wykonywane przez ubezpieczonego prace murarskie przy naprawie na gorąco pieców przemysłowych, sklepień paleniskowych w parowozach i żeliwiaków wymienione zostały w wykazie A, dział XIV, poz. 10, stanowiącym załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
Bez znaczenia jest, że ubezpieczony nie przedłożył za okres sporny świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków potwierdzającym taki charakter jego pracy, uznając te dowody za spójne logiczne i wzajemnie się uzupełniające. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym w spornym okresie zatrudnienia i posiadają wiedzę o charakterze jego pracy.
Dodatkowo Sąd wskazuje, iż zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych podlega także okres odbywania zasadniczej służby wojskowej.
Sąd zwraca uwagę, iż odbywanie zasadniczej służby wojskowej regulowane było przezustawę z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 827). Zgodnie z treścią art. 108 ust. 1 tej ustawy obowiązującego w okresie od 29 listopada 1967r. do 31 grudnia 1974r.(w brzmieniu pierwotnym) i po zmianie od 1 stycznia 1975r. (w brzmieniu do 5 sierpnia 1979r.) – a zatem w okresie obywania zasadniczej służby wojskowej przez odwołującego – okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby, albo w tej samej gałęzi pracy.
Na podstawie art. 108 ust. 4 w/w ustawy wydane zostałoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968r.w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin(Dz. U. Nr 44, poz. 318). Rozporządzenie to obowiązywało do 31 sierpnia 1979r. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia żołnierzowi, który podjął zatrudnienie stosownie do zasad określonych w § 2-4 (tj. w terminie 30 dni od dnia zwolnienia ze służby wojskowej zgłosił powrót do zakładu pracy), wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie.
Treść powyższych przepisów wskazuje, że skoro czas odbywania służby wojskowej w warunkach określonych w tych przepisach, wlicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie, to okres ten należy zaliczyć do pracy w warunkach szczególnych w rozumieniurozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.). Do odbywania zasadniczej służby wojskowej należy bowiem stosować przepisy w brzmieniu obowiązującym w okresie jej odbywania. Takie stanowisko potwierdza Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 9 marca 2010r. I UK 333/09 (LEX 585739) oraz w wyroku z 25 lutego 2010 r. II UK 219/09 (LEX nr 590248), a także uchwała Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 16 października 2013r. sygn. II UZP 6/13 (OSNP 2014/3/42), zaś Sąd orzekający prezentowane stanowisko w pełni podziela.
W sprawie niniejszej ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową w okresie zatrudnienia wHucie (...)wB.(od 29 października 1975r. do 17 października 1977r.), gdzie przed odbywaniem służby wojskowej wykonywał pracę w warunkach szczególnych, zaś po zwolnieniu ze służby, do pracy u tego samego pracodawcy powrócił w terminie 30 dni od zakończenia odbywania służby (od 1 listopada 1977r.) i nadal wykonywał pracę w warunkach szczególnych.
W konsekwencji powyższych rozważań należało uznać, że ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 –letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Kwestia posiadania przez ubezpieczonego ponad 25 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego nie była przedmiotem sporu. Nie było także sporne, iż odwołujący nie jest członkiem OFE i na dzień wydania zaskarżonej decyzji ukończył wymagany wiek 60 lat.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od maja 2016r. tj. od miesiąca złożenia wniosku.
(-)SSO Jolanta Łanowy – Klimek