Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 31/17
Data wyroku: 2017-05-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Leder, Hanna Wnękowska, Ewa Jethon
Słowa kluczowe: Umorzenie postępowania
Podstawa prawna: art. 439 § 1 p. 9 k.p.k.

Sygn. akt II AKa 31/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 maja 2017r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Jerzy Leder (sprawozdawca)
Sędziowie: SA – Hanna Wnękowska
SA – Ewa Jethon
Protokolant: – sekr. sąd. Łukasz Jachowicz
przy udziale Prokuratora Leszka Woźniaka
po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r.
sprawyA. S. (1)
oskarżonego zart. 280 § 2w zw. zart. 158 § 1w zw. zart. 278 § 5w zw. zart. 278 § 1w zw. zart. 11§. 2 w zw. zart. 64 § 1 k.k.
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 2 listopada 2016 r. sygn. akt XVIII K 14/15

1
Uchyla wyrok w całości i na podstawieart. 439 § 1 pkt 9w zw. zart. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.umarza postępowanie karne wobec oskarżonegoA. S. (1),

2
Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. K. (1),

Kancelaria Adwokacka wW.– 600 zł plus 23 % podatku VAT za obronę z urzędu oskarżonegoA. S. (1)w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym,

3
Kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

A. S. (1)został oskarżony o to, że w dniu 19 czerwca 2011 r. wP., woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu zM. K. (2)brał udział w pobiciuT. S.oraz używając wobec niego przemocy w postaci: uderzania rękami po głowie i ciele oraz kopania nogami, przewrócenia na ziemię, przytrzymywania, dociskania nogą twarzy do ziemi, przy posłużeniu się kastetem, będącym niebezpiecznym przedmiotem, dokonał na jego szkodę kradzieży telefonu komórkowegomarki N. (...)o wartości 500 zł, łańcuszka srebrnego o wartości 20 zł, pieniędzy w kwocie nie mniej niż 50 zł, na łączną kwotę nie mniej niż 570 zł oraz karty bankomatowej(...) Banku (...) SA., a także spowodował u ww. pokrzywdzonego obrażenia ciała w postaci wylewów podskórnych i otarć naskórka twarzy, wylewu w okolicy prawego oczodołu, rany tłuczonej okolicy ciemieniowej prawej, podbiegnięć krwawych i otarć naskórka okolicy lewego ramienia, łokcia i barku prawego oraz złamania kości nosa z przemieszczeniem, skutkujących u niego naruszeniem czynności narządu ciała na okres powyżej siedmiu dni w rozumieniuart. 157 § 1 k.k., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu kary co najmniej sześciu miesięcy pozbawienia wolności, będąc uprzednio skazanym za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 158 § 1 k.k.i w zw. zart. 278 § 5 k.k.w zw. zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i w zw. zart. 64 § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2014r. w sprawie XVIII K 75/13 Sąd Okręgowy w Warszawie uniewinnił oskarżonegoA. S. (2)od dokonania zarzucanego mu czynu, a kosztami w tym zakresie obciążono Skarb Państwa.
Apelację od tego wyroku w stosunku do oskarżonegoA. S. (1)wniósł prokurator.
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. akt II AKa 446/14 uchylił zaskarżony wyrok Sądu w stosunku do oskarżonegoA. S. (1)i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 02 listopada 2016 r., sygn. akt XVIII K 14/15 Sąd Okręgowy w Warszawie uniewinnił oskarżonegoA. S. (1)od popełnienia zarzuconego mu czynu, tj. przestępstwa zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 158 § 1 k.k.i w zw. zart. 278 § 5 k.k.w zw. zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i w zw. zart. 64 § 1 k.k.; uznając, iż brak jest jednoznacznych dowodów na to, że oskarżonyA. S. (1)brał udział w rozboju dokonanym naT. S.. Nadto Sąd rozstrzygnął o kosztach przedmiotowego postępowania – zasądzając od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. K. (1), Kancelaria Adwokacka wW.kwotę 1.771,20 zł, w tym podatek VAT - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu w postępowaniu sądowym; a kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.

Apelację od ww. orzeczenia wniósł prokurator, zaskarżając wyrok na korzyść oskarżonegoA. S. (1). Powołując się na treśćart. 427 § 1 i 2 k.p.k.orazart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.prokurator zarzucił Sądowi wydanie wyroku uniewinniającego oskarżonegoA. S. (1)pomimo, że zachodzi jedna z okoliczności wyłączających postępowanie określona wart. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.w postaci śmierci oskarżonego, która to okoliczność istniała w dacie wydania zaskarżonego wyroku. Wskazując na powyższą argumentację, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania.

W dniu 27 grudnia 2016 r. do Sądu Okręgowego w Warszawie wpłynęło z Urzędu Stanu Cywilnego wP.pismo wraz z załączonym odpisem skróconym aktu zgonu o nr(...)dotyczące oskarżonegoA. S. (1).
Sąd zważył, co następuje:
Wniesiona przez prokuratora apelacja okazała się zasadna, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku oraz – wobec zaistnienia okoliczności wyłączającej ściganie - wskazanej w treściart. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.- umorzenia postępowania wobec oskarżonegoA. S. (1).
Śmierć oskarżonego- jako bezwzględna przyczyna odwoławcza (art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.) - uniemożliwia wszczęcie lub wymusza umorzenie postępowania z powodu braku strony i braku odpowiedzialnego za czyn, którego proces miał dotyczyć. Zgodnie bowiem z dyspozycjąart. 414 § 1 k.p.k.w razie stwierdzenia po rozpoczęciu przewodu sądowego okoliczności wyłączającej ściganie w postaci śmierci oskarżonego, sąd wyrokiem winien umorzyć postępowanie w sprawie. W przypadku zaistnienia tej okoliczności proces umarza się w każdym jego stadium, w którym przesłanka ta zaistnieje, a zatem także po wydaniu wyroku, przed jego uprawomocnieniem i to bez względu na to, czy mogła wywrzeć lub wywarła wpływ na treść wyroku. Uwzględnia się ją niezależnie od granic zaskarżenia i niezależnie od podniesionych zarzutów, zatem także wtedy, gdy dostrzeżono ją przy środku odwoławczym niezaskarżającym całości orzeczenia i niezależnie od tego, czy strona podniosła taki zarzut, a więc i z urzędu. W razie śmierci oskarżonego po wniesieniu środka odwoławczego przez którąkolwiek ze stron lub już w toku postępowania przed sądem odwoławczym umorzenie leży w gestii sądu odwoławczego.
Analiza akt przedmiotowej sprawy prowadzi do ustalenia, iż oskarżonyA. S. (3)zmarł w dniu 28 października 2016 r. A zatem, jak słusznie wskazał prokurator, okoliczność wyłączająca ściganie zart. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.w postaci śmierci oskarżonego istniała już w dacie wydawania wyroku przez Sąd Okręgowy w Warszawie (02 listopada 2016 r). Sąd Okręgowy, nie dysponując wiedzą o śmierci oskarżonego, uchybił przepisowiart. 414 § 1 k.p.k.i zamiast wydania orzeczenia o umorzeniu postępowania, rozpoznał sprawę merytorycznie oraz - wobec uznania - iż brak jest jednoznacznych dowodów na to, że oskarżonyA. S. (1)brał udział w rozboju dokonanym naT. S., uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu.
W dalszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z dyspozycjąart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli zachodzi jedna z okoliczności określonych wart. 17 § 1 pkt 5, 6 i 8-11 k.p.k.. Mając na względzie treść powyższego przepisu, żądanie prokuratora, postulującego wydanie rozstrzygnięcia o uchyleniu wyroku i umorzeniu postępowania – wobec śmierci oskarżonegoA. S. (1), należy ocenić jako zasadne.
Jednocześnie, Sąd Apelacyjny zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. K. (1), Kancelaria Adwokacka wW.– kwotę 600,00 zł plus 23 % podatku VAT za obronę z urzędu oskarżonegoA. S. (1)w postępowaniu odwoławczym. O kosztach wynagrodzenia obrońcy Sąd orzekł na podstawie § 17 ust. 2 pkt 5 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z dnia 18 października 2016 r.
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k., obciążając nimi Skarb Państwa.

Z powyższych względów Sąd Apelacyjny orzekł, jak w wyroku.