Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 270/16
Data wyroku: 2017-05-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wioletta Jodłowska-Nowicka

Sygn. akt VI U 270/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 maja 2017 r.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR Wioletta Jodłowska - Nowicka

Protokolant:

Łukasz Michaluk

po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. w Warszawie
sprawyR. S.
przeciwko Szefowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wP.
o jednorazowe odszkodowanie przysługujące w razie wypadków lub chorób pozostających w związku ze służbą wojskową
na skutek odwołaniaR. S.
od decyzji z dnia 16 maja 2016 roku nr znak:(...)
oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
W dniu 27 czerwca 2016 r. wpłynęło odwołanieR. S.od decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wP.z dnia 16 maja 2016 r.(...)w przedmiocie odmowy prawa do odszkodowania oraz uznania urazu w postaci udaru niedokrwiennego mózgu jakiego doznał w dniu 15 grudnia 2009 r. wykonując obowiązki służbowe na terenie ZarząduOrganizacji (...)– P1S.Generalnego WP za wypadek przy pracy(odwołanie k. 1-4v).
W uzasadnieniu odwołujący się podniósł, że organ rentowy niesłusznie i bezpodstawnie przyjął, że zdarzenie z dnia 15 grudnia 2009 r. nie jest wypadkiem przy pracy, nie przesłuchując nawet świadka płkL. M.czy też samego odwołującego i uznając, że po pierwsze przełożony nie wszczął jeszcze w 2009 r. wymaganego prawem postępowania powypadkowego oraz że brak jest przyczyny zewnętrznej zdarzenia. Odwołujący się powołał przy tym orzecznictwo SN (wyrok SN z dnia 29 stycznia 1997 r. sygn. akt II UKN 70/96), w którym Sąd Najwyższy wyraził przekonanie, że nadmierny wysiłek fizyczny podczas pracy, który z największym prawdopodobieństwem wespół z samoistnym ciśnieniem tętniczym wywołał u pracownika udar mózgu stanowi przyczynę zewnętrzną wypadku przy pracy. W zakresie powyższego wskazał ponadto, że w okresie bezpośrednio poprzedzającym udar pracował ciężko, a wykonywane przez niego czynności nie były standardowe. Był przemęczony pracą i niewyspany. Podniósł ponadto, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie w pełni odpowiada zaistniałym faktom, zawiera szereg nieścisłości dotyczących przebiegu i skutków zdarzenia(odwołanie k. 1-4v).
W odpowiedzi na odwołanie Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wP.wniósł o oddalenie odwołania oraz o zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych(odpowiedź na pozew k. 7).
W uzasadnieniu Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wP.wskazał, że przełożony nie wszczął postępowania powypadkowego, a pisemny meldunek został złożony dopiero w dniu(...)r. Ponadto wskazał, że udar nie był spowodowany przyczyną zewnętrzną, ale był następstwem hipercholesterolemii oraz zwężenia światła tętnic szyjnych i dlatego nie wyczerpuje znamion wypadku przy pracy, co potwierdzenie znajduje w dokumentacji medycznej. Dalej podniósł, że służba wojskowa, zwłaszcza na wyższych szczeblach cechuje się różnorodnością i zmiennością wykonywanych zadań, niekiedy kampanijnością i wymuszonym okolicznościami pośpiechem w działaniu, a także intensywność pracy wymagająca zwiększonego niekiedy do maksimum wysiłku fizycznego i psychicznego. Taką służbę wybrał odwołujący się a warunki jej pełnienia nie powinny być zaskoczeniem. Podniósł ponadto, że nie wykonał zaleceń lekarskich oszczędzającego trybu życia decydując się nadal pełnić służbę wojskową mimo, że jak twierdził odbywała się w tak ciężkich warunkach fizycznych i psychicznych(odpowiedź na pozew k. 7-8).
W toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w niezmienionym kształcie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 15 grudnia 2009 r. odwołujący sięR. S., jak co dzień, stawił się do pracy. Czuł się dobrze. Około godziny 15:30 odwołujący się otrzymał informację od adiutanta Szefa ZarząduOrganizacji i (...)– P1 o wezwaniu(...). Następnie zgodnie z ustaleniami z przełożonymi wydał podległemu oficerowiZ. O.polecenie pozostania do godziny 15:30 oraz zobowiązał oficera do przygotowania się do wykonywania zadań z obszaru profesjonalizacji Sił Zbrojnych. Sam przystąpił do przygotowywania się do wykonywania nowych zadań służbowych
    .W trakcie rozmowy z podwładnym nagle stał się blady, ale stwierdził, że na pewno coś mu zaszkodziło na śniadanie
    (zeznania świadkaZ. O.k.44v-45 e –protokół (...)(...)pismo odwołującego się k.7 – akt rentowych; pismo odwołującego się do Szefa Zarządu – k. 30 akt rentowych; oświadczenie poszkodowanego – k.45 akt osobowych).

Po powrocie Szefa Zarządu odwołujący się został wezwany na kolejną w tym dniu odprawę zadaniową. Pierwsze gwałtowne objawy urazu odczuł około 17:00 na korytarzu(...)zaraz po wejściu do gabinetu Szefa Zarządu gen.A. W.. Poczuł się źle, wystąpił niedowład prawej strony ciała, trudności z mówieniem, zaplątanie myśli, osłabienie siły mięśniowej i drętwienie części twarzy udał się do pomieszczenia podwładnegoZ. O.nie będąc świadomym, że jest to udar. Objawy nie ustępowałaby, komunikacją publiczną udał się do domu i poszedł spać(oświadczenie poszkodowanego – k.45 akt osobowych).
W okresie poprzedzającym zdarzenie odwołujący czuł się przemęczony, pracował po godzinach bowiem nastąpiła kumulacja zadań, realizowane były dodatkowe przedsięwzięcia służbowe(oświadczenie poszkodowanego – k.45 akt osobowych; protokół powypadkowy k.6- akt rentowych).
W dniu następnym tj.(...)r. stan zdrowia odwołującego się nie pozwalał na wyjazd do pracy. Razem z żoną udał się do lekarza rodzinnego. Odwołujący się nie dał rady skontaktować się z przełożonymi. O swoim stanie zdrowia oraz o tym, że udaje się z małżonką do lekarza poinformowałL. M. (2), który po przybyciu na miejsce służby poinformował przełożonych szefa Zarządu(...)oraz jego zastępcę(oświadczenie k. 5).
Lekarz rodzinny skierował odwołującego się do Wojskowego Instytutu Medycznego wW.. W szpitalu w trybie pilnym wykonano tomografię komputerowa, którego wynik był jednoznaczny – udar niedokrwienny mózgu „ognisko o charakterze naczyniopochodnym średnica około 10 mm w istocie białej około komorowej po lewej stronie, bez zmian w usg tętnic szyjnych i kręgowych”, niedowład połowiczny prawostronny, dyzartria. W trakcie pobytu rozpoznano u odwołującego się nadciśnienie tętnicze i hipercholesterolemię. W badaniu USG tętnic domózgowych wykonane w trakcie hospitalizacji nie wykazały istotnych zwężeń tętnic szyjnych, ale wykazały obecność przyściennych zmian miażdżycowych w tętnicach domózgowych. Włączono leczenie farmakologiczne(dokumentacja medyczna k.18 i k.19 – akt rentowych).
Odwołujący się do czasu zdarzenia nie leczył się przewlekle z powodu schorzeń układu krążenia, ale w trakcie pobytu w klinice neurologicznej rozpoznano u niego nadciśnienie tętnicze i hipercholesterolemię jako przyczynę wystąpienia udaru. Wypisany został z zaleceniami systematycznego przyjmowania leków obniżających ciśnienie krwi. Brak było podstaw na podstawie dokumentacji medycznej ze szpitala aby przyjąć, że była to jednorazowa zwyżka ciśnienia spowodowana stresem w pracy. Włączono odwołującemu się także leki obniżające cholesterol. Ze szpitala został wypisany w dniu 24 grudnia 2009 r. z zaleceniami oszczędzającego trybu życia. Kontynuował leczenie rehabilitacyjne, a następnie powrócił do pracy na dotychczasowym stanowisku(dokumentacja medyczna k.18 i k.19 – akt rentowych).
W 2014 r. przeszedł badania okresowe, w wyniku których orzeczono brak przeciwskazań na stanowisku Szefa Wojewódzkiego(dokumentacja medyczna – akta rentowe)
Udar niedokrwienny lewej półkuli mózgu był spowodowany przyczyną wewnętrzną tkwiącą w organizmie odwołującego się, schorzeniami samoistnymi tj. nadciśnieniem tętniczym i hipercholesterolemią nie leczonymi do czasu zachorowania w 2009 r. i nie nosi znamion wypadku przy pracy z uwagi na znak nagłej przyczyny zewnętrznej(opinia biegłego k. 58).
Rozkazem nr(...)
S.(...)z dnia 22 października 2015r. w sprawach dotyczących szefów WSzW powołano komisję powypadkową w celu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku zaistniałego w dniu(...)r.

    (rozkaz k.8 – akt rentowych).

W związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie wypadku odwołującego się zwrócono się do kierownika(...)o wydanie opinii biegłego w sprawie odwołującego się, u którego stwierdzono udar niedokrwienny. W opinii neurologicznej specjalista neurolog wskazał, że udaru mózgu jakiego doznał odwołujący się nie można uznać jako wypadku bowiem jego wystąpienie wiąże się z obciążeniem organizmu nadciśnieniem tętniczym i hypercholesterolemią(opinia – k.17 akt rentowych).
Protokół powypadkowy sporządzony został dopiero w dniu(...)r.(protokół powypadkowy k.6- akt rentowych).W dniu 21 marca 2016 r. odwołujący się wniósł zastrzeżeniado protokołu (zastrzeżenia k. 22-26).
Decyzją Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wP.z dnia 16 maja 2016 r(...)odmówiono odwołującemu się prawa do odszkodowania oraz uznania urazu w postaci udaru niedokrwiennego mózgu jakiego doznał w dniu 15 grudnia 2009 r. wykonując obowiązki służbowe na terenie ZarząduOrganizacji (...)– P1S.(...)za wypadek przy pracy
    (odwołanie k. 1-4v).

Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sądowych i aktach rentowych w zakresie opisanym powyżej z przywołaniem odpowiednich kart akt sprawy, a także na podstawie znajdujących się w aktach sprawy opinii sądowo-lekarskiej biegłego neurologa k. 58 i opinii uzupełniającej k.98 jak również na podstawie zeznań świadkaZ. O.k.44v-45 e –protokół (...)
(...)oraz odwołującego sięR. S.k. 25 e –protokół (...)(...)
Sąd zważył co następuje:
Odwołanie jako nieuzasadnione nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi ustawa o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową tj. z dnia 10 stycznia 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 213) oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej z dnia tj. z dnia 21 maja 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 1083).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 świadczenia odszkodowawcze określone w ustawie przysługują żołnierzowi, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie, zwanego dalej „wypadkiem”, albo wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, zwanej dalej „chorobą”, jak również żołnierzowi, który poniósł szkodę majątkową wskutek wypadku, a także rodzinie żołnierza, który zmarł wskutek wypadku lub choroby.
Zgodnie z art. 5 pkt 1-5 ustawy za wypadek uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które zaszło podczas lub w związku
1) z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych;
2) z wykonywaniem czynności w interesie służby wojskowej, nawet bez polecenia przełożonych;
3) z ratowaniem ludzi z grożącego niebezpieczeństwa albo ratowaniem mienia przed zniszczeniem lub zagarnięciem;
4) z udziałem w pościgu lub ujęciu osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa albo ochroną innych osób przed napaścią;
5) z odbywaniem drogi do miejsca i z miejsca wykonywania czynności określonych w pkt 1 i 2
Zgodnie z art.10 ustawy żołnierzowi, który wskutek wypadku albo choroby doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie.
Zgodnie z art. 15 ust 1 jednorazowe odszkodowanie przysługuje, jeżeli żołnierz:
1) doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku w ciągu trzech lat od dnia wypadku;
2) doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby nie później niż w ciągu trzech lat od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej;
3) zmarł wskutek : a) wypadku w ciągu trzech lat od dnia wypadku lub b) choroby w ciągu trzech lat od dnia ustalenia uszczerbku na zdrowiu wskutek tej choroby.
W niniejszym postępowaniu odwołujący odwołał się od decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wP.z dnia 16 maja 2016 r.(...)w przedmiocie odmowy prawa do odszkodowania oraz uznania urazu w postaci udaru niedokrwiennego mózgu jakiego doznał w dniu(...)r. wykonując obowiązki służbowe na terenie ZarząduOrganizacji (...)– P1S.(...)za wypadek przy pracy.
Stan faktyczny był w zasadzie niesporny. W kontekście prawnym organ rentowy Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wP.decyzją z dnia 16 maja 2016 r.(...)odmówił odwołującemu się prawa do odszkodowania uznając, że zdarzenie nie wypełnia wszystkich znamion uznania za wypadek przy pełnieniu służby wojskowej bowiem brak jest przyczyny zewnętrznej zdarzenia.
Z uwagi na fakt, ze rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wymagało wiedzy specjalistycznej postanowieniem z dnia 24 października 2016 r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza neurologa w celu ustalenia czy odwołujący sięR. S.w wyniku zdarzenia z dnia(...)r. doznał naruszenia sprawności organizmu powodującego stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu, a jeżeli tak to w jakim stopniu procentowym, czy też naruszenie to zostało wywołane przyczyną wewnętrzną tkwiąca w organizmie odwołującego się(postanowienie - protokół k.45).
W opinii z dnia 9 stycznia 2017 r. biegły sądowy w zakresie neurologii, po przeprowadzeniu badania i szczegółowej analizy dokumentacji medycznej wskazał, że udar niedokrwienny lewej półkuli mózgu był spowodowany przyczyną wewnętrzną tkwiącą w organizmie odwołującego się, schorzeniami samoistnymi tj. nadciśnieniem tętniczym i hipercholesterolemią nie leczonymi do czasu zachorowania w 2009 r. i nie nosi znamion wypadku przy pracy z uwagi na znak nagłej przyczyny zewnętrznej(opinia biegłego k. 58).Opinie zakwestionował odwołujący się zarzucając, że biegły w sposób selektywny wykorzystał dostępne dane medyczne i zaistniałe fakty.
W opinii uzupełniającej biegła neurolog wskazała, że z dokumentacji medycznej dołączonej do akt sprawy wynika, że odwołujący się do czasu zdarzenia nie leczył się przewlekle z powodu schorzeń układu krążenia, ale w trakcie pobytu w klinice neurologicznej rozpoznano u niego nadciśnienie tętnicze i hipercholesterolemię jako przyczynę wystąpienia udaru. Wypisany został z zaleceniami systematycznego przyjmowania leków obniżających ciśnienie krwi stąd też rozpoznano u niego samoistne nadciśnienie tętnicze. Brak było podstaw na podstawie dokumentacji medycznej ze szpitala aby przyjąć, że była to jednorazowa zwyżka ciśnienia spowodowana stresem w pracy. Włączono także leki obniżające cholesterol. Zastosowane leczenie spowodowało normalizację wartości ciśnienia tętniczego oraz poziomu cholesterolu i trójglicerydów(opinia uzupełniająca k.98).
Sąd zważył, że zarówno opinia główna biegłego jak i uzupełniająca były zgodna z wymogamiart. 285 k.p.c., tj. zawierała uzasadnienie i była wyczerpująca. Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, integralnymi elementami treści każdej prawidłowo sporządzonej opinii są: sprawozdanie z dokonanych czynności i spostrzeżeń, odpowiedzi na postawione biegłemu pytania, udzielone w sposób kategoryczny, jego wnioski oraz uzasadnienie pozwalające na sprawdzenie przez sąd logicznego toku rozumowania biegłego (vide wyrok SN z dnia 15 czerwca 1970 r., I CR 224/70, LEX nr 6750; postanowienie SN z dnia 20 listopada 1973 r., I CR 646/73, LEX nr 7340, wyrok SN z dnia 7 grudnia 2011 r., II CSK 141/11, LEX nr 1110969). Kryteriami zatem oceny opinii biegłego są zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania oraz stopień staranności wyrażonych w niej wniosków (vide wyrok SA w Katowicach z dnia 7 lutego 2013r. V ACa 668/12). W ocenie Sądu opinia była logiczna i nie budziła wątpliwości z punktu widzenia metodologii, poprawności, rzetelności i prawidłowości rozumowania.
Sąd nie znalazł podstaw by kwestionować wnioski biegłego, które biegły logicznie uzasadnił i oparł na dokumentacji medycznej zgromadzonej w aktach sprawy. Podczas pobytu wKlinice (...)(...)zaraz po zdarzeniu odwołujący się przeszedł szereg badań, w których stwierdzono nadciśnienie tętnicze oraz hipercholesterolemię. Wypisany został z zaleceniami systematycznego przyjmowania leków obniżających ciśnienie krwi oraz cholesterol. Już przy przyjęciu do szpitala ciśnienie krwi odwołującego się wynosiło160/100 mg, a zatem było znacznie podwyższone, a wdrożone na stałe leki obniżające ciśnienie świadczy nie o jednorazowym incydencie, ale o nadciśnieniu tętniczym wymagającym leczenia. Wykonano także USG tętnic szyjnych, które co prawda nie uwidoczniło istotnych zaburzeń przepływu jednak wskazało na drobne przyścienne blaszki miażdżycowe w początkowych odcinkach tętnic szyjnych wewnętrznych, powodujące łagodne zwężenie światła przepływu do 10 -15 %. Podkreślić w tym miejscu należy, że udar niedokrwienny mózgu jest chorobą o nagłym początku i charakteryzuje się w przeciwieństwie do udaru krwotocznego z reguły zatkaniem światła naczynia, a nie jego przerwaniem. Rozpoznane zaś w czasie hospitalizacji nadciśnienie tętnicze i hipercholesterolemia są schorzeniami przewlekłymi i zgodnie ze zgromadzoną dokumentacją medyczną, istniały u pacjenta przed wystąpieniem udaru mimo, że czas ich trwania nie jest możliwy do określenia. Nadciśnienie tętnicze i zaburzenia gospodarki lipidowej są zaś głównymi czynnikami ryzyka wystąpienia niedokrwiennego udaru mózgu. Zdaniem więc Sądu istniał zatem bezpośredni związek między stanem zdrowia pacjenta, a wystąpienie u niego udaru mózgu, a organ rentowy prawidłowo zastosował powołane przepisy prawa, odmawiając prawa do jednorazowego odszkodowania z uwagi na brak przyczyny zewnętrznej zdarzenia.
Mając na uwadze powyższe, na podstawieart 47714§ 1 k.p.c.Sąd oddalił odwołanie jako nieuzasadnione.