Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 420/17
Data wyroku: 2017-11-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Zalewska-Statuch, Joanna Składowska, Barbara Bojakowska
Podstawa prawna: art. 189 kpc

Sygn. akt I Ca 420/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 listopada 2017 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSO Elżbieta Zalewska-Statuch
Sędziowie SSO Joanna Składowska
SSO Barbara Bojakowska
Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2017 roku w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z powództwaE. C.
przeciwkoInstytutowi (...)wK.
z udziałem(...) Towarzystwa (...)wG.
o ustalenie
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu
z dnia 6 czerwca 2017 roku, sygnatura akt I C 553/16

1
oddala apelację;

2
zasądza od powódkiE. C.na rzecz pozwanegoInstytutu (...)wK.900 (dziewięćset) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji.

Sygn. akt I Ca 420/17

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Łasku, oddalił powództwoE. C.skierowane przeciwkoInstytutowi (...)wK.o ustalenie istnienia stosunku prawnego (pkt 1), zasądziłod powódki na rzecz pozwanego kwotę 3092,54 zł tytułem zwrotu kosztów procesu(pkt 2) oraz nakazał pobrać od powódki na rzecz Skarbu Państwa – Sądu RejonowegowW.kwotę 1011,31 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych (pkt 3).

Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski:
D. D.będąc posiadaczem czterech koni rasy huculskiej przystąpiłado Programu(...)((...)), w ramach którego miała otrzymywać płatności dotacyjne z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na hodowlę koni.
Warunkiem otrzymywania płatności dotacyjnych było uczestniczenie jej koni hodowlanych w programie ochrony zasobów genetycznych zwierząt.
Dla realizacji tego obowiązkuD. D.w dniu 10 lipca 2013 roku zawarłaz pozwanymumowę nr (...)o przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych koni.
W ramach tego programuD. D.zgłosiła 4 klacze. Na podstawie tej umowyD. D.zobowiązała się do utrzymywania klaczy rasy huculskiej w liczbie 3 zgodnie z załączonym corocznie wykazem klaczy, corocznego przedstawienia doInstytutu (...)klaczy oraz Wykazu klaczy rezerwowych do kwalifikacji na dany roku, niezwłocznego informowania o wszystkich zmianach w stadzie zwierząt, stanowienia klaczy objętych programem ogierami spełniającymi warunki programu w celu uzyskania i odchowu czysto rasowego materiału hodowlanego, zapewnienia odpowiednich warunków utrzymaniai pielęgnacji koni.
Instytut na podstawie w/w umowy zobowiązał się do ostatecznej kwalifikacji zwierząt do uczestniczenia w programie ochrony zasobów genetycznych, potwierdzenia wykazudla potrzeb realizacji(...), przekazywania do właściwych podmiotów informacji niezbędnych do przyznania hodowcy/posiadaczowi zwierząt płatności rolnośrodowiskowej.
Umowa powyższa została zawarta na czas nieokreślony i mogła być rozwiązanaze skutkiem natychmiastowym w przypadku nie wypełnienia warunków przez jedną ze stron umowy. Również niezłożenie wykazu klaczy w danym roku przez posiadacza koni objętych programem ochrony zasobów genetycznych koni, skutkowało rozwiązaniem umowy.
Na podstawie w/w umowy Instytut przeprowadził kompleksową ocenę możliwości uczestniczenia czterech klaczy huculskichD. D.w programie ochrony zasobów genetycznych, aD. D.zobowiązała się je utrzymywać w miejscowośćB.woj.(...).
NastępnieD. D.złożyła wniosek do(...)o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej załączając do wniosku wykaz klaczy potwierdzony przez Instytut.D. D.otrzymywała dopłaty do koni. Wniosek o dopłaty złożony do(...)w 2014 roku na rok 2015D. D.złożyła w ustawowym terminie, załączając wykaz koni potwierdzony przezInstytut (...)wK..
Załączony przezD. D.wykaz został przez nią wypełniony w dniu 19 lutego 2014 roku, następnie potwierdzony przez(...) Związek (...)wK.w dniu 19 lutego 2014 roku i zatwierdzony przezInstytut (...)wK.w dniu28 kwietnia 2014 roku.
W trakcie uczestnictwa w programie ochrony zasobów genetycznych konii w programie rolnośrodowiskowymD. D.z powodów osobistych postanowiła sprzedać cztery konieE. C..
Cztery umowy sprzedaży czterech koni rasy huculskiejE. C.iD. D.podpisały w dniu 6 maja 2014 roku.
D. D.przekazała powódce umowę o ochronę zasobów genetycznych podpisaną z Instytutem oraz wykaz klaczy sporządzony przezD. D.i potwierdzony przez(...)wK.iInstytut (...)wK..D. D.iE. C.nie poinformowały o sprzedaży koniInstytut (...)wK..
W dniu 13 maja 2014 roku do Biura Powiatowego(...)wW.powódka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej po przeniesieniu posiadania stada zwierząt ras lokalnych.
E. C.oświadczyła, że w dniu 6 maja 2014 roku przejęła w posiadanie stado zwierząt odD. D., w odniesieniu do których było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe i złożyła zobowiązanie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach(...)na lata 2007-2013 zakresie stada zwierząt ras lokalnych po przekazującejD. D..
Do wnioskuE. C.dołączyła cztery umowy kupna sprzedaży czterech klaczy rasy huculskiej odD. D.oraz wykaz koni potwierdzony przezInstytut (...)wK.na nazwiskoD. D.potwierdzony przez(...) Związek (...)wK.w dniu 19 lutego 2014 roku i zatwierdzony przezInstytut (...)wK.w dniu 28 kwietnia 2014 roku.
D. D.wypełniła dokumenty do(...)wŁ.dotyczące zbycia 4 klaczy na rzeczE. C.wskazując jako datę sprzedaży koni dzień 29 czerwca 2014 roku.
E. C.zgłosiła nabycie koni w(...)wŁ., które zastało odnotowane przez Związek w dniu 9 lipca 2014 roku. Data 9 lipca 2014 roku w rejestrach(...)wŁ.figurowała jak data zdarzenia - sprzedaży koni.
W dniu 21 października 2014 roku Kierownik Powiatowego Biura(...)wW.przyznałE. C.płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 6000 zł z tytułu zachowania zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwietj. 4 klaczy rasy huculskiej nabytych odD. D..
E. C.zamierzała dalej wystąpić z wnioskiem o przyznanie płatnościw ramach programu rolnośrodowiskowego na rok 2015.
E. C.pismem z dnia 19 stycznia 2015 roku wezwała pozwanegodo zaprzestania naruszeń prawa oraz do zatwierdzenia wykazu klaczy zakwalifikowanychdo programu ochrony zasobów genetycznych klaczy huculskich, stanowiących własnośćE. C.zgodnie ze stanem faktycznym na 2015 rok.
W odpowiedzi na wezwanie pozwany poinformował powódkę, iż jako podmiot upoważniony do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych zwierząt, w 2014 roku nie zawierał zE. C.umowy o przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych koni rasy huculskiej.
W związku z powyższymE. C.nie była i nie jest uczestnikiem programu ochrony zasobów genetycznych, stąd nie może kontynuować uczestnictwa w programie ochrony w 2015 roku.
Instytut poinformował, iż zgodnie z rozporządzaniem w sprawie szczegółowych warunków i tryby przyznania pomocy finansowej w ramach działania Programu rolnośrodowiskowego objętego PRO W na lata 2007-2013 rolnik może realizować program rolnośrodowiskowy „Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierzątw rolnictwie", w którym mogą uczestniczyć zwierzęta będące w jego posiadaniu zakwalifikowane na dokumencie sporządzonym przez(...), obejmującym oświadczenie tego rolnika, podmiotu prowadzącego księgi hodowlane (w przypadku koni- (...))oraz podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji w zakresie ochrony zasobów genetycznych zwierząt. Oświadczenie takie jest wymagane każdorazowo, zarówno przy składaniu pierwszego lub kolejnego wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej,a także przy dodawaniu nowych pakietów oraz przy przejmowaniu zobowiązani rolnośrodowiskowego.
Na skutek pisma powódki z dnia 19 stycznia 2015 roku pozwany próbował potwierdzić informacje o dokonanym zakupie klaczy przezE. C.odD. D.. W tym celu wystosował pismo do(...)wŁ., w którym podał, iż w związkuz otrzymaniem przez Instytut wykazem klaczy rasy huculskiej o wprowadzeniu/ zakwalifikowaniu do programu ochrony zasobów genetycznych w ramach zastąpienia klaczy Peluszka na klacz Wichura wystawionego naE. C.i potwierdzonego przez(...)wŁ.,E. C.nie występowała do Instytutu z wnioskiem o objecie programem ochrony stada koni huculskich będących w jej posiadaniu, dlatego też Instytut nie zawierał zE. C.umowy o przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych koni rasy huculskiej. W związku z powyższym Instytut wskazał, iżE. C., ani będące w jej posiadaniu nie uczestniczy w realizowaniu programu ochrony zasobów genetycznych i nie ma podstaw do dokonania zastąpienia w ramach programu ochrony. Instytut zwrócił się do(...)wŁ.do wyjaśnienia na jakiej podstawie(...)wŁ.potwierdził wykaz zastąpienia klaczy, zwłaszcza żeE. C.nie miała kwalifikowanego głównego wykazu klaczy, na podstawie którego byłaby możliwość podpisania umowy o ochronie zasobów genetycznych i dokonania obecnego zastąpienia klaczy.
W dniu 9 lutego 2015 rokuE. C.zgłosiła się do(...)wŁ.z wykazem klaczy do zastąpienia (klaczy Peluszka na klacz Wichura). Zgłoszenie zastąpienia w dniu 9 lutego 2015 roku zostało potwierdzone przez pracownika(...)wŁ.A. K..
W dniu 16 lutego 2015 rokuE. C.złożyła w(...)wŁ.wykaz klaczy zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych (klaczeP.,P., Wichura i Fasola), który został potwierdzony przez pracownika(...)wŁ.A. K.w dniu 16 lutego 2015 roku.
Pismem z dnia 23 lutego 2015 roku(...)wŁ.poinformował pozwanego,iż wykaz zastąpienia klaczy z dnia 9 lutego 2015 roku został sporządzony przez pracownika(...)wŁ.A. K.na podstawie informacji uzyskanych bezpośrednio odE. C.oraz danych zawartych w Centralnym Rejestrze Koniowatych(...) Związku (...)wW..
Jak podał(...)wŁ.,E. C.oznajmiła, iż wypełniając dokumentyw 2014 roku w biurze(...)wK.ustaliła, ze wszystko jest w porządku i sprawa jest wyjaśniona w kwestii udziału klaczy w programieD. D..(...)wŁ.poinformował, iżE. C.składając wykaz klaczy w(...)wW.w dniu 14 maja 2014 roku twierdziła, że uzyskała informację, że wykaz został zaakceptowany przez(...), pomimo iż widniało nazwisko na wykazieD. D.jako osoby uczestniczącej w programie.(...)wŁ.wyjaśnił ponadto, iż klaczeP.,P., Fasola i Peluszka są własnościąE. C.od dnia 9 lipca 2014 roku ( data kupna koni to 29 czerwca 2014, a zgłoszenia do(...)w celu rejestracji koni to 9 lipca 2014 roku).
Na podstawie tego zgłoszenia dokonano zmiany posiadacza w Centralnym Rejestrze Koniowatych.(...)wŁ.wyjaśnił dalej, iż pracownikA. K.założył, iż zgłoszone przezE. C.konie nabyte odD. D., uczestniczą obecniew programie na nazwiskoE. C.. W związku z powyższym po sprawdzeniu wszystkich danych dotyczących koni przystąpił do sporządzenia wykazu zastąpieniai potwierdził sporządzony wykaz.A. K.nie sprawdził, czy istnieje umowa podpisana z Instytutem wK.odnośnie uczestnictwa w programie ochrony zasobów genetycznych klaczy przezE. C.. Założył, iżE. C.ma wszystkie sprawy z Instytutem uregulowane.
Po uzyskaniu informacji z(...)wŁ.,Instytut (...)wK.poinformował w marcu 2015 rokuE. C., iż nie wystąpiła ona do pozwanegoz wnioskiem o przystąpienie i objecie programem ochrony zasobów genetycznych klaczy będących w jej posiadaniu. Instytut nie podpisywał umowy o realizację programu ochrony, ani nie potwierdzał żadnego dokumentu wystawionego naE. C.dotyczą koni będących w jej posiadaniu w zakresie uczestnictwa w programie ochrony. Instytut poinformował powódkę, iż tym samym ona i jej stado koni nie było i nie jest uczestnikiem programu ochrony zasobów genetycznych i nie może kontynuować uczestnictwa w programie ochrony na 2015 rok.
Pismem z dnia 6 marca 2015 roku(...)wŁ.poinformował powódkę,iż na skutek pismaInstytutu (...)wK.z dnia 17 lutego 2015 roku, z którego wynika, iż powódka nie występowała do Instytut z wnioskiem o objęcie programem ochrony stada koni huculskich będących w jej posiadaniu i nie podpisała z Instytutem umowyo ochronie zasobów genetycznych- (...)wŁ.nie miał podstaw do sporządzenia wykazu klaczy zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych koni rasy huculskiej według stanu na dzień 15 marca 2015 i dokument sporządzony przezA. K.w dniu 16 lutego 2015 roku nie może być przekazany do Instytut do dalszej kwalifikacji.
Pismem z dnia 6 marca 2015 rokuInstytut (...)wK.poinformowałD. D.o rozwiązaniu ze skutkiem natychmiastowym umowynr ZK/.(...)-12 o przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych koni huculskich w związku z niepoinformowaniem przezD. D.Instytutu o zbyciu w dniu 29 czerwca 2014 roku klaczy na rzeczE. C..
Instytut poinformowałD. D., iż w związku z zawartą w/w umowąD. D.była zobowiązana do niezwłocznego poinformowania Instytutu o wszelkich zmianach w stadzie. W związku z powyższym od dnia zbycia 4 klaczy nie są one objęte programem ochrony zasobów genetycznych ani uD. D., ani uE. C..
Na skutek wnioskuE. C.skierowanego do Ministerstwa Rolnictwai(...)wW.o przeprowadzenie kontroli w siedzibie Instytutu wK.w sprawieE. C., pismem z dnia 21 kwietnia 2015 roku Minister wskazał,iż brak jest podstaw prawnych do przeprowadzania kontroli wInstytucie (...)wK.w sprawie wydawania przez Instytut opinii w indywidulanej sprawie administracyjnejE. C.dotyczącej przyznania je płatności rolnośrodowiskowej przed organami(...).
Pismem z dnia 3 lipca 2015 roku Instytut poinformował powódkę, iż powódkaw obowiązującym terminie nie zwróciła się do Instytutu o uzyskanie potwierdzonego wykazu klaczy zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych koni rasy huculskiej wystawionego na jej nazwisko i spowodowało to brak podstaw do podpisania z nią umowyo realizacji programu ochrony. Jednocześnie Instytut poinformował powódkę, iż wykaz klaczy wystawiony w dniu 16 lutego 2015 roku, został dostarczony do instytutu w dniu5 maja 2015 roku tj. po obowiązujących terminach kwalifikacji klaczy do programu ochronyi nie ma podstaw do podpisania umowy o realizację programu ochrony przezE. C., datowanej na dzień 13 maja 2014 roku.
W dniu 30 grudnia 2015 rokuE. C.skierowała do pozwanego wnioseko objęcie programem ochrony klaczy zamieszczonych na wykazie z 16 lutego 2015 roku, potwierdzonym przez pracownika(...)wŁ.w dniu 16 lutego 2015 roku.
Sąd, powołując się naart. 189 k.p.c.stwierdził, że interes prawny w żądaniu ustalenia stosunku prawnego należy rozumieć jako potrzebę wprowadzenia jasności co do konkretnego stosunku prawnego lub prawa - w celu ochrony przed grożącym naruszeniem sfery uprawnień powoda, zaś interes prawny istnieje, gdy została zagrożona sfera prawna powoda ze strony pozwanego, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa.
Sąd stwierdził, iż program ochrony zasobów genetycznych zwierząt nie jest tożsamyz Programem(...)((...)), wskazując, iż programy te różnią się celami, założeniami i podstawą prawną.
Następnie Sąd wskazał na podstawę prawną funkcjonowania pozwanego Instytutuwskazując, do czego został powołany oraz na jego obowiązki z tym związane.
Zwrócono przy tym uwagę, że Instytut realizując programy ochrony zasobów genetycznych określa warunki kwalifikacji, gdzie bierze się pod uwagę ocenę samego zwierzęcia pod względem rodowodowym i pokrojowym oraz warunki przyrodnicze ocenianego ośrodka, warunki stajenne, warunki paszowe, formy użytkowania, możliwość zapewnienia prawidłowej opieki i nadzoru nad zwierzęciem. Ocena poprzedzająca zakwalifikowanie do programu jest kompleksowa. Na jej podstawie można podjąć decyzje czy w określonych warunkach środowiskowych możliwa jest realizacja programu ochrony. Wyrazem zakwalifikowania konia do programu ochrony zasobów genetycznych jest podpis upoważnionego pracownika instytutu na wykazie zwierząt. Wcześniej taki wykaz sporządza hodowca, a(...) Związek (...)jako podmiot który prowadzi księgę zwierząt weryfikuje prawdziwość danych dotyczących zwierząt podanych przez hodowcęi następnie przekazuje go do Instytutu.
Wskazano także, iż w trakcie realizacji programów ochrony zasobów genetycznych koni można mówić o zatwierdzeniu wykazu klaczy zakwalifikowanych, do programu:
- pierwszym, który stanowi warunek rozpoczęcia realizacji programu; w tym przypadku obowiązuje termin nadsyłania zgłoszeń hodowców do programu ochrony od dnia 1 listopada do 31 grudnia każdego roku;
- corocznym, potwierdzającym uczestnictwo koni w danym roku w programie; w tym przypadku obowiązuje termin nadsyłania zgłoszeń hodowców do programu ochrony od dnia 1 stycznia do 28 lutego każdego roku;
- wyjątkowym, w sytuacji takich jak śmierć hodowcy lub inny przypadek wymagający przekazania stada zwierząt innemu hodowcy lub zastąpienia zwierzęcia w razie jego padnięcia.
Sąd stwierdził ponadto, że program ochrony zasobów genetycznych zwierząti program rozwoju obszaru rolnych nie są tożsame to jednak są wzajemnie od siebie zależne, gdyż zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem(...) Funduszu Rolnegona rzecz(...)O.W.w ramach(...)na lata 2007 - 2013 właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w zakresie płatności rolnośrodowiskowej jest kierownik biura powiatowego(...). Kierownik biura powiatowego(...)przy rozpatrywaniu wniosku rolnika i wydawaniu decyzji administracyjnej w sprawach przyznawania płatności rolnośrodowiskowej w zakresie pakietu 7 - Zachowania zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie, jest związany przepisami rozporządzeni Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Program rolnośrodowiskowy objętego(...)na lata 2007 - 2013.
Podano także, iż podobne przepisy obowiązują obecnie w ramach działania Programu rolnośrodowiskowego objętego(...)na lata 2014 – 2020. Przepisy rozporządzeń wykonawczych określają zasady przyznawania pomocy finansowej i razem z przepisami ustawy o(...) Funduszu Rolnymna rzecz(...)O.(...)w ramach(...), rozporządzeń unijnych oraz przepisówkodeksu postępowań administracyjnegoregulują zasady postępowania między rolnikiem, a kierownikiem biura powiatowego(...)jako organem upoważnionym do wydania decyzji w sprawie. Elementem łączącym dwie instytucie ((...)iInstytut (...)wK.) jest wypełnione oświadczenieo wykazie zwierząt zakwalifikowanych do programu zasobów genetycznych ras lokalnych, które składane jest przez rolnika wraz z wnioskiem na formularzu udostępnionym przez(...)zgodnie z § 24 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Program rolnośrodowiskowy objętego(...)na lata2007-2013 oraz obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 18 marca 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Działanie rolnego - środowiskowo - klimatyczne" objętego(...)na lata 2014-2020. Oświadczenie o wykazie zwierząt zakwalifikowanychdo programu zasobów genetycznych ras stanowi kopię dokumentu sporządzonegona formularzu udostępnianym przez(...)obejmującego oświadczenia rolnika, podmiotu prowadzącego księgi hodowlane ((...)) oraz podmiotu upoważnionego do realizacjilub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych (Instytutu (...)wK.).
Sąd podał kolejno, że warunkiem otrzymywania dopłat na konie jest utrzymywanie wpisanych do księgi hodowlanej klaczy objętych programem ochrony zasobów genetycznych. Okoliczność tę(...)weryfikuję poprzez nałożenie na hodowcę obowiązku przedstawienia wykazu koni zawierającego potwierdzenie zakwalifikowania koni do programu ochrony zasobów genetycznych, dokonane przez upoważnionego pracownika Instytutu. I w takim zakresie uczestnik programu rolnośrodowiskowego(...)musi spełnić wymogi określonew programie ochrony zasobów genetycznych.
Przenosząc powyższe na rzecz grunt niniejszej sprawy Sąd zauważył, że pracownicy Powiatowego Biura(...)wW.przyjęli wniosek o dopłaty rolnośrodowiskowe w ramach programu ochrony zasobów genetycznych koni złożony przezE. C., pomimo iż do wniosku został załączony wykaz koni sporządzony na nazwiskoD. D., co powoduje, że wydana decyzja(...)o przyznani płatności rolnośrodowiskowejE. C.nie stanowi potwierdzenia spełnienia warunków ochrony zasobów genetycznych koni.
W tych warunkach, według Sądu, powódka nie może żądać ustalenia istnienia między nią, a pozwanym Instytutem umowy o przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych koni z dnia 10 lipca 2013 roku, zawartej poprzednio przez Instytut zD. D., ani też żądać zobowiązania pozwanego do potwierdzenia wykazu klaczy z dnia9 lutego 2015 roku - zwierząt zastąpionych oraz wykazu klaczy zakwalifikowanychdo programu ochrony zasobów genetycznych rasy huculskiej z dnia 16 lutego 2015 roku.
W ocenie Sądu, żądanie powódki zgłoszone w pozwie prowadziłoby do obejścia przepisów związanych z funkcjonowaniem i celem dla jakiego został powołanyInstytut (...)wK..
Sąd zwrócił uwagę, iż zgodnie zrozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 czerwca 2008 rokuInstytut ma realizować i koordynować działania w zakresie ochrony zasobów genetycznych zwierząt. Realizacja tego obowiązku może odbywać się tylkoi wyłącznie poprzez umowy o przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych zwierząt, zawieranej przez Instytut z hodowcą/posiadaczem zwierząt.Na podstawie tylko takiej umowy Instytut jest w stanie realizować swoje ustawowe obowiązki nałożone na niego przez Ministra Rolnictwa. Hodowca/posiadacz konia podpisując taka umowę z Instytutem zobowiązuje się m.in. do informowania Instytutu o utrzymywania klaczy zgodnie z wykazem. Niezwłocznego informowania o wszelkich zmianach w stadzie zwierząt, stanowienia klaczy objętych programem ogierami spełniającymi warunki programu itd.
Sąd stwierdził, że na podstawie takiej umowy Instytut jest w stanie koordynowaći realizować program ochrony zasobów genetycznych koni czyli m.in. przekazywać właściwym organom- (...)informacji niezbędnych do przyznawania hodowcy/posiadacza koni płatności rolnośrodowiskowej w ramach programu(...). Na postawie umowy zawartej z posiadaczem/hodowcom koni Instytut jest w stanie realizować także obowiązek polegający na informowaniu właściwego miejscowo powiatowego lekarza weterynariio liczbie i miejscu utrzymywania zwierząt gospodarskich objętych ochrona zasobów genetycznych. ( art. 28 ust. 4 pkt. 2 ustawy o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich).
Tym samym, według Sądu, Instytut nie może dokonać zastąpienia (jednego zwierzęcia innym), ani żadnej innej czynności u właściciela stada, (np. potwierdzenia wykazu sporządzonego na innego posiadacza/hodowcę), z którym nie ma podpisanej umowyo przystąpieniu realizacji programu ochrony zasobów genetycznych. Specyfiką programu ochrony zasobów genetycznych zwierząt jest ich kwalifikacja do programu w konkretnych warunkach utrzymania (w konkretnej miejscowości, w stajni u konkretnego rolnika).
Skoro zatem,D. D.nie poinformowała Instytutu o sprzedaży koni i nie zrobiła tego równieżE. C., mimo że klacze były wcześniej zakwalifikowanedo programu ochrony u innego właściciela i w innej siedzibie stada, to zdaniem Sadu, Instytut wobec braku informacji o zmianie właściciela, miejsca pobytu zwierząt oraz warunkówich utrzymania, został pobawiony możliwości koordynowania uczestnictwa tych zwierzątw programie ochrony.
Dlatego też, w ocenie Sądu powództwo podlega oddaleniu, albowiem w świetle przytoczonych przepisów prawa powódka nie może wstąpić w miejsceD. D.w stosunek umowny łączący Instytut zD. D., polegającego na przystąpieniudo realizacji programu ochrony zasobów genetycznych koni z dnia 10 lipca 2013 roku(nr umowy nr ZK/.(...)-12).
Sąd podał także, że potwierdzenie wykazu hodowcy koni przez Instytut jest obowiązkiem wynikającym ściśle z umowy o przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych tylko wobec strony takiej umowy; umowa taka nie przewidywała możliwości przeniesienia praw i obowiązków z niej wynikających na osobę trzecią.
Według Sądu, posiadacz/hodowca koni, który chce uczestniczyć w programie rolnośrodowiskowym w ramach(...)po raz pierwszy musi zawrzeć indywidualną umowę z Instytutem wK.o przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych i złożyć wykaz koni do Instytutu w terminie od dnia 1 listopada do 31 grudnia każdego roku; w przypadku kontynowania programu rolnośrodowiskowego musi corocznie potwierdzać uczestnictwo koni w danym roku w programie i nadsyłać wykazy koni od dnia1 stycznia do 28 lutego każdego roku. W obu przypadkach posiadacz/hodowca koni musi mieć zawartą umowę z Instytutem o przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych koni.
W ocenie Sądu powódka nie ma interesu prawnego we wstąpieniu w stosunek prawny tj. umowę o przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych koniw miejsceD. D., nie ma również interesu prawnego do żądania potwierdzenia złożonego wykazu koni na jej nazwisko, gdyż w obu tych sytuacjach sfera prawna powódki nie została zagrożona na skutek zachowania strony pozwanej.
Według Sądu, to na skutek uchybienia obowiązkom wynikającym z umowyo przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych koni przezD. D.oraz uchybieniom terminom zgłoszenia kupna koni przez powódkę do Instytutu, prawa powódki zostały naruszona (w postaci wstrzymania wypłaty dopłat rolnośrodowiskowych). Naruszenie tych praw powódki nie jest jednak wynikiem zachowania pozwanego Instytutu.
O kosztach postepowanie orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.
Apelacjęod powyższego orzeczenia złożyła powódka, która wniosła o uchylenie wyroku w całości i uznanie powództwa w całości zgodnie z jego treścią, jaka została złożona, w Sądzie Rejonowym w Wieluniu w niniejszej sprawie oraz zasądzenie od pozwanegona jej rzecz kosztów procesu, pobranie od pozwanego nieuiszczone koszty sądowe, a także pobranie i zasądzenie od pozwanego kosztów postepowania odwoławczego.
Apelująca wniosła także o: powołanie na świadka Paniąadw. A. Ś.i dr. nauk pr.M. K.na okoliczność składania fałszywych zeznań przez PanaT. G., przed Sądem pierwszej instancji; zobowiązanie pozwanegodo przekazania całej korespondencji, e-mailowej, listownej, jaka była prowadzona pomiędzy, nim a(...) Związkiem (...)wŁ., na temat powódki; zobowiązanie(...) Związku (...)wŁ., o przekazanie całej korespondencji,e-mailowej, listownej, jaka była prowadzona pomiędzy,(...) Związkiem (...)wŁ., a pozwanym, na temat powódki; dopuszczenie dowoduz nagrania pomiędzy potencjalnym hodowcą, a pracownikiemInstytutu (...)na okoliczność ustalenia „.procedury postępowania w chwili przejęcia zobowiązana przez innego hodowcę; wezwanie w charakterze świadka pracownikaInstytutu (...)na okoliczność rozpoznania przez nią własnego głosu nagranego z przeprowadzonej rozmowy telefonicznej, pomiędzy nią, a hodowcą.
Apelująca wskazała, że rozstrzygniecie Sądu sankcjonuje naruszenie kompetencji pomiędzy dwoma instytucjami, tj.Agencją (...),aInstytutem (...)wK., co jej zdaniem spowoduje, że pozwany może przystąpić do prób nieformalnego rozszerzenia zakresu kompetencyjnego.
Według skarżącej, dotrzymywała ona wszelkich terminów, lecz to instytutu nie chciał przyjąć wniosków tłumacząc się, że powódka niedopełnianie niezbędnych formalności proceduralnych. Ponadto, jej zdaniem, to Sąd Rejonowy w Wieluniu mylnie zinterpretował, cały materiał dowodowy nie rozumiejąc dowodów oraz nie przytaczając konkretnych przepisów na jakich podjął swą ocenę w zakresie materiału dowodowego.
W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji powódki i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja powódki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Na mocyart. 387 § 21k.p.c.Sąd Okręgowy ograniczył uzasadnienie do wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa, ponieważ Sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego ani nie zmienił ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji,
Należy tylko dodać, że Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, a na jego podstawie poczynił adekwatne do treści materiału dowodowego ustalenia faktyczne. Ustalenia te Sąd Odwoławczy przyjmuje za własne,nie znajdując potrzeby ich ponownego szczegółowego przytaczania.
Mając na uwadze treśćart. 381 k.p.c.Sąd Okręgowy oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez powódkę w apelacji, uznając je za nieprzydatne dla rozpoznania przedmiotowej sprawy i zmierzające do nadmiernego przedłużenia postępowania. Skarżąca bowiem nie wykazała w żadne sposób, iż brak wskazanych dowodów miał jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, nie wykazała również, iż potrzeba przeprowadzenia wskazywanego postępowania dowodowego wynikła dopiero na etapie postępowania drugoinstancyjnego.
Odnosząc się natomiast do merytorycznej podstawy rozstrzygnięcia, która miała miejsce w niniejszej sprawie, wskazać trzeba, iż zasadnym było stanowisko Sądu Rejonowego, że powódka nie wykazała swojego roszczenia mając na uwadzeart. 189 k.p.c.
Dla porządku przypomnieć należy, iż zgodnie zart. 189 k.p.c.powództwo o ustalenie stosunku prawnego lub prawa może być uwzględnione wtedy, gdy spełnione zostały dwie przesłanki merytoryczne do wydania żądanego rozstrzygnięcia, tj. wykazano istnienie interesu prawnego oraz wykazano prawdziwość twierdzeń powoda o tym, że dany stosunek prawny lub prawo rzeczywiście istnieje. Pierwsza z tych przesłanek warunkuje określony skutek tego powództwa, decydując o dopuszczalności badania i ustalania prawdziwości twierdzeń powoda. Interes prawny występuje wtedy, gdy zachodzi obiektywna niepewnośćco do stanu prawnego lub prawa. Wykazanie zaś istnienia drugiej z tych przesłanek decyduje o kwestii zasadności powództwa(patrz: wyrok SN z dnia 27 czerwca 2001 r., II CKN 898/00, niepubl.).
W niniejszej sprawie powódka domaga się ustalenia istnienia między nią, a pozwanym umowy o przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych koni z dnia10 lipca 2013 roku, zawartej poprzednio przez Instytut zD. D.oraz zobowiązania pozwanego do potwierdzenia wykazu klaczy z dnia 9 lutego 2015 roku - zwierząt zastąpionych oraz wykazu klaczy zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych rasy huculskiej z dnia 16 lutego 2015 roku.
Nie można przy tym podzielić zdania skarżącej, iż na skutek zawarcia umowy sprzedaży koni zD. D., weszła ona we wszystkie prawa i obowiązki poprzedniczki prawnej, co zwalniało ją z obowiązku wystąpienia przez nią samą do Instytutu z wnioskiemo objęcie programem ochrony stada koni huculskich będących w jej posiadaniu i podpisaniaz Instytutem umowy o ochronie zasobów genetycznych.
Wskazać trzeba, iż w polskim porządku prawnym brak jest instrumentu pozwalającego na przeniesienie praw i obowiązków z umowy w drodze czynności jednej tylko strony danej umowy.
Zasada wstąpienia w ogół praw i obowiązków przez nabywcę ogółuprawpoprzednika, czyli ogółuaktywówipasywów(sukcesja uniwersalna) zachodzi bowiem tylkow przypadkach w ustawie wskazanych, na przykład w wypadkach:dziedziczenia, nabycia spadku na skutek umowy -art. 1053 k.c.przekształcenia spółek handlowych na podstawiek.s.h., łączenia osób prawnych (np.art. 96 prawa spółdzielczego).
Na mocy natomiast sukcesji singularnej dochodzi do nabycia indywidualnie oznaczonego prawa bądź praw. Skuteczność nabycia rozważa się w tym przypadku oddzielnie w stosunku do każdego z przenoszonych praw (i zgodnie z regułami dotyczącymi tego prawa). Przykładem sukcesji singularnej może być sprzedaż, zamiana, darowizna(musi dotyczyć ściśle wskazanego przedmiotu).
Niespornym jest także w doktrynie, iż instytucja związana z łącznym wstąpieniemw ogół praw i obowiązków wynikających z umów wzajemnych przez osobę trzecią nie jest odrębnie uregulowana w

k.c.wobec czego przyjmuje się, że w takiej sytuacji łączne przejście praw i obowiązków jednej ze stron umowy wzajemnej na osobę trzecią może być zrealizowane tylko w sytuacji spełnienia dyspozycji przepisów regulujące instytucje przejęcia długu oraz cesji wierzytelności, a więc

art. 509 k.c.-

art. 518 k.c.i

art. 519 k.c.- 525

k.c.(por. Izabela Gil, Bartosz Ziajka, EP 2016, nr 3; Przejęcie długu, przejęcie praw i obowiązkówz umowy - zmiana strony umowy, Przemysław Drapała 2016 r. wyd. 1), przy czymw judykaturze przyjmuje się, że dopuszczalne jest przeniesienie innych praw niż wierzytelności, stosując w drodze analogii przepisy o przelewie (

art. 519 k.c.).
Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy należy wskazać, iż powódka nie powołuje się na istnienie przepisu ustawowego z mocy którego mogłaby się powoływać na następstwo prawne, ani nie wspiera swej argumentacji odpowiednim zapisem umowy - zawartejw ramach przewidzianejart. 3531kcswobody kontraktowania - zawartej zD. D.,z którego takie prawo by jej przysługiwało.
Powódka jako osoba trzecia wobecumowy (...)zawartej w dniu10 lipca 2013 roku pomiędzyD. D.a pozwanym pomimo tego, iż chciała wejśćw prawa przysługująceD. D.nie przedstawiła żadnego dowodu na to, że takie porozumienie zawarto, tj. że dokonano przelewu prawD. D.a także obowiązków pozwanego z tej umowy na jej rzecz (art. 519§ 2 pkt 2 kc.) za zgodą pozwanego, przy czym zgoda pozwanego została wyrażona w formie pisemnej, pod rygorem nieważności (art. 522 k.c.).
Materiał dowodowy na zaistnienie takich okoliczności nie został zaoferowany Sądowi a zatem prawidłową jest konstatacja, iż poprzez zawarcie czterech umów sprzedaży czterech koni rasy huculskiej doszło w dniu 6 maja 2014 roku do przeniesienia na powódkę wyłącznie prawa własności do tych koni.
Ponadto istotną okolicznością było również to, że przed wytoczeniem powództwaw tej sprawie (4 sierpnia 2015 roku) doszło do rozwiązania umowy łączącejD. D.a pozwanym na skutek jej wypowiedzenia przez pozwany Instytut, ponieważ pismem z dnia6 marca 2015 rokuInstytut (...)wK.poinformowałD. D.o rozwiązaniu ze skutkiem natychmiastowym umowy nr ZK/.(...)-12o przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych koni huculskichw związku z niepoinformowaniem przezD. D.Instytutu o zbyciu w dniu29 czerwca 2014 roku klaczy na rzeczE. C..  Prawo takie pozwanemu przysługiwało a prawidłowości tego ustalenia powódka nie negowała w apelacji.
Wobec powyższego powódka nie może skutecznie dochodzić ustalenia istnienia między nią, a pozwanym Instytutem umowy o przystąpieniu do realizacji programu ochrony zasobów genetycznych koni z dnia 10 lipca 2013 roku, zawartej poprzednio przez InstytutzD. D., ani też w wykonaniu tejże umowy żądać zobowiązania pozwanegodo potwierdzenia wykazu klaczy z dnia 9 lutego 2015 roku - zwierząt zastąpionych oraz wykazu klaczy zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych rasy huculskiej z dnia 16 lutego 2015 roku, gdyż był obowiązek pozwanego wiążący go wyłącznie w odniesieniu do strony takiej umowy.
Na marginesie przypomnieć należy, iż Sąd rozpoznaje żądanie zgłoszone przez stronę w pozwie w takim kształcie w jakim zostało ono przedstawione. Pozew został sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika na piśmie i obejmował konkretne roszczenie, którym sąd został związanym.
Mając na uwadze powyższe orzeczenie Sądu Rejonowego należy uznać za prawidłowe, co skutkuje oddaleniem apelacji jako bezzasadnej na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 2 sentencjina podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c., a zatem zgodniez zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, który powódka przegrała w instancji odwoławczej w całości.
Sąd zasądził więc od powódki na rzecz pozwanego kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym, którą to kwotę Sąd ustaliłw oparciu o § 2 pkt 4 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwościz dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych(Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).