Sąd Okręgowy w Częstochowie
VI Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ca 737/17
Data wyroku: 2017-09-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Hanna Morejska
Słowa kluczowe: Kary umowne
Podstawa prawna: art. 483 § 1
Teza: Zastrzeżenie kary umownej w przypadku zobowiązań pieniężnych jest co do zasady nieważne.

Sygn. akt VI Ca 737/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 września 2017 r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący-SSO Hanna Morejska
po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. w Częstochowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) Spółki z o.o.wW.
przeciwkoM. C.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda(...) Spółki z o.o.wW.
od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Lublińcu z dnia 24 marca 2017r.
sygn. akt I C 81/17
oddala apelację.
VI Ca 737/17

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 marca 2017 Sąd Rejonowy w Lublińcu zasądził od pozwanegoM. C.na rzecz powódki(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.kwotę 960 złotych z odsetkami za opóźnienie oraz kwotę 623 złote tytułem kosztów procesu i oddalił powództwo w pozostałej części.
Sąd Rejonowy ustalił i zważył co następuje;
W dniu 20 lutego 2014 pozwanyM. C.zawarła z(...) spółką z o. o .wW.umowę pożyczki. Na jej podstawie powódka wypłaciła pozwanemu kwotę 1 200 zł. Powódka zatem słusznie dochodziła do pozwanego kwoty z tytułu kapitału niespłaconej pożyczki , 240 złotych należnej prowizji i 20 złotych za wypłatę środków a skoro pozwany przekazał 500 złotych dług obejmuje 960 złotych Natomiast powództwo zostało oddalone odnośnie zapłaty za koszty wezwań do zapłaty i zawiadomień o zaległości jako nieudowodnionych
Apelację od wyroku w części oddalającej powództwo złożyła strona powodowa zarzucając ; naruszenieart. 233 par.1 kpcpoprzez dowolną ocenę materiału dowodowego to jest dowodu z wezwań do zapłaty oraz naruszenieart. 328 par.2 kpcprzez brak wskazania dlaczego nie uwzględniono opłat za utrzymanie konta orazart. 471 kcw zw. zart. 481 par. 3 kci nieuwzględnienie kosztów poniesionych przez powoda w związku z działaniami windykacyjnym
. Dlatego powódka wnosiła o zmianę wyroku i zasądzenie spornej kwoty.
Ewentualnie uchylenie zaskrzonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi Rejonowemu
Sad Okręgowy stwierdza że apelacja nie jest zasadna z przyczyn następujących .
Roszczenie powoda dotyczyło kwoty 1097 .19 z tytułu kapitału z odsetkami , dodatkowych odsetek 46,38 złotych oraz „ opłat i prowizji z odsetkami „ - 500,35 złotych . Zgodnie bowiem z par.9 umowy a opóźnienie w spłacaniu każdej kwoty minimalnej naliczane są: za opóźnienie w spłacie kapitału – opłata za obsługę nieterminowej spłaty kapitału, opłata za utrzymanie konta zgodnie z Tabelą Opłat i za opóźnienie . Opłaty te są określone kwotowo w załączniku numer 3 do umowy .
Spór na obecnym etapie postępowania dotyczy okoliczności czy zawarte w umowie pożyczki zastrzeżenie że dłużnik w razie opóźnienia w zapłacie rat pożyczki oprócz odsetek za opóźnienia będzie zobowiązany do zapłacenia podanych w umowie i z góry określonych dodatkowych kwot określanych jako „ opłat za upomnienia i obsługę nie terminowy rat i tym samym utrzymanie konta „ stanowi zastrzeżenia kar umownych . W poglądach doktryny definiuje się karę umowna przewidzianą a wart. 483 kpcjako zastrzeżenie, wedle którego naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy pieniężnej . Kara umowna – zwana również odszkodowaniem umownym, a także karą konwencjonalną lub karą wadialną – stanowi dodatkowe zastrzeżenie umowne.
Kara umowna, wbrew swej nazwie, nie jest karą w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz sankcją cywilnoprawną na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania . Dlatego mówi się o funkcji represyjnej kary umownej, która szczególnie widoczna jest wówczas, gdy strony już przy zawieraniu umowy przewidują karę umowną przewyższającą wysokość potencjalnej szkody. ( tak A. Rzetecka – Gil komentarz Lex ) Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego kara umowna - jak wynika zart. 483 § 1 k.c.- może zostać zastrzeżona wyłącznie w odniesieniu do zobowiązania niepieniężnego. Kategoryczne brzmienieart. 483 § 1 k.c.nie pozostawia wątpliwości, że przepis ten w odnośnym zakresie ma charakter iuris cogentis. . Kara umowna jest surogatem odszkodowania za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego (art. 483 § 1 k.c.). Zastrzeżenie jej w przypadku zobowiązań pieniężnych jest co do zasady nieważne. ( tak SN sprawie IVCSK 202/08 i Sąd Apelacyjny w Białymstoku w sprawie IAca 368/05 ) Sąd Okręgowy w pełni przychyla się do tych utrwalonych poglądów. W przedmiotowej sprawie w punkcie 9 umowy zastrzeżono że w razie opóźnienia w spełnieniu świadczenia dłużnik będzie zobowiązany do wpłacania określonych z góry dodatkowych kwot , zatem mamy tu do czynienia z sankcją cywilną na wypadek niewykonania zobowiązania nie zależną od faktycznie poniesionej szkody. Dlatego należy dokonać wykładni spornych zapisów umowy .
Podstawowym rodzajem wykładni jest oczywiście wykładnia językowa
a jedną z podstawowych dyrektyw tej wykładni, dyrektywa określana
w skrócie jako sformułowanie „jeden wyraz – jedno znaczenie”. („Logika dla prawników” pod redakcją A. Malinowskiego - LexisNexis W- wa 2010 str. 266). Z powyższej wykładni wynika że faktycznie w punkcie 9 zastrzeżono zapłatę kar umownych w umowie o świadczenie pieniężne. Zatem postanowienia te są nieważne . Z mocyart. 58 kcw sprawie, w której wyłania się kwestia nieważności bezwzględnej umowy (art. 58 k.c.) sąd kwestię tę bierze z urzędu pod rozwagę jako przesłankę swego rozstrzygnięcia. ( tak SN w sprawie IICRN183/84 ) Strona powodowa nie udowodniła w jakie wysokości faktycznie poniosła szkodę na skutek wysyłania spornych wezwań czy konieczności utrzymywania konta z powodu nie terminowych spłat , czy też ich braku . Dlatego nie można mówić o naruszeniuart. 471 kcDlatego nie miała także prawa zaliczać kwoty 123,98 z wpłaconej przez pozwanego 500 złotych na poczet w/w opłat .Zatem wpłacone 500złotych winno zostać zaliczone na poczet należności z tytułu nie spłaconego kapitału i odsetek oraz opłat i prowizji w kwocie 260 . Czyli do zapłat pozostało 903 złote . Sąd zasądził 960 złotych . Zatem apelację z mocyart. 385 kpcoddalono jako bezzasadną .