Sąd Okręgowy w Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 609/16
Data wyroku: 2017-08-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Bajak

Sygn. akt I C 609/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 sierpnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jacek Bajak

Protokolant:

sekretarz sądowy Monika Górczak

po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2017 r. w Warszawie
na rozprawie sprawy z powództwaL. K.
przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie(...)
o zapłatę

I
zasądza od Skarbu Państwa – Wojewody(...)na rzeczL. K.kwotę 295 667 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt siedem złotych) z odsetkami ustawowymi od dnia31 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty;

II
zasądza od Skarbu Państwa – Wojewody(...)na rzeczL. K.kwotę 26 964,13 zł (dwadzieścia sześć tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt cztery złote i 13/100) tytułem zwrotu kosztów procesu.

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 28 kwietnia 2016 rokuL. K.domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa – Wojewody(...)na rzeczL. K.200 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wyrokowania do dnia zapłaty oraz zasądzenie od Skarbu Państwa – Wojewody(...)na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów postępowania według norm przepisanych.
Powód w uzasadnieniu pozwu wskazywał, iż dochodzone roszczenie związane jest z nieruchomością(...)położoną wW.przyul. (...). Do 1945 roku nieruchomość stanowiła własnośćH. W., następnie została przejęta na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 roku, a w drodze kolejnych umów i spadkobrania udział w roszczeniach do tej nieruchomości przynależny jest powodowi. W 2013 roku nieruchomość została wydania użytkowanie wieczyste następcom prawnym przedwojennych właścicieli (w tym powodowi), za wyjątkiemlokali nr (...), które zostały sprzedane dotychczasowym lokatorom w latach 1977-1988. Dochodzone roszczenie odpowiada udziałowi powoda w wartości rynkowej sprzedanych lokali według stanu z dat ich sprzedaży (pozew – k. 2-5).
W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa – Wojewoda(...)zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa kosztów postępowania, w tym na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany podniósł zarzut braku legitymacji procesowej czynnej, zarzut przedawnienia roszczeń powoda w stosunku do pozwanego Skarbu Państwa, nieudowodnienie istnienia i rozmiaru szkody (odpowiedź na pozew – k. 66-74).
W ostatecznym stanowisku powód rozszerzył powództwo do kwoty 295 667 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wyrokowania do dnia zapłaty i zasądzenie kosztów postępowania od pozwanego na rzecz powoda (pismo procesowe – k. 228, protokół – k. 231, nagranie: 00:25:23-00:26:34).
Pozwany ostatecznie podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na pozew, tj. oddalenie powództwa w całości, także w zakresie rozszerzonego powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa od powoda na rzecz pozwanego (protokół – k. 232, nagranie: 00:28:43-00:29:58).

    Sąd ustalił następujący stan faktyczny:nieruchomość(...)położona wW.przyul. (...), dla której prowadzona byłaksięga wieczysta nr (...)–(...)została objęta działaniemdekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy(Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279 ze zm.) (zaświadczenie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, X Wydział Ksiąg Wieczystych nr(...)– k. 9-10).
Zgodnie z treściąksięgi wieczystej nr (...)–(...)w dziale II wykazu wpisem jawnym z dnia 4 kwietnia 1939 roku ujawniona byłaH. W.jako właściciel nieruchomości położonej przyul. (...)o pow. 1007,80 m(

    2)na mocy aktu nr(...)z dnia 15 marca 1939 roku, zatwierdzonego orzeczeniem z dnia 4 kwietnia 1939 roku. W dniu 21 czerwca 1946 rokuH. W.sprzedała całą należącą do niej nieruchomośćJ.iS.małżonkomB.w równych niepodzielnych częściach (zaświadczenie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, X Wydział Ksiąg Wieczystych nr(...)– k. 9-10).
W 1947 roku została rozpoczęta budowa budynku na ww. nieruchomości przezJ.iS.małżonkówB.. W dniu 17 maja 1947 roku Wydział Inspekcji Budowlanej Zarządu Miejskiego(...) W.wydał pozwolenie na budowę na ww. nieruchomości (decyzja Prezydenta(...) W.nr(...)– k. 16-19).
W dniu 2 listopada 1947 rokuE. B., używający imieniaS.darował swojej żonieJ. B.całą należącą do niego niepodzielną połowę nieruchomości nr(...)-(...)w pełnym składzie i ze wszelkimi przynależnościami (akt notarialny Rep. nr(...)– k. 11-11v).
W dniu 4 sierpnia 1948 rokuJ. B.działająca przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła wniosek w trybie art. 7 dekrety z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze(...) W.o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej wW.przyul. (...), nr hip.(...)-(...), KW nr(...)(decyzja Prezydenta(...) W.nr(...)– k. 16-19).
W dniu 19 września 1949 rokuJ. B.sprzedałaA.iZ. W.małżonkomK.ogół swoich praw do 5/6 niepodzielnych części nieruchomości nr(...)-(...)oraz własność 5/6 niepodzielnych części budynku wznoszonego na powyższej nieruchomości w pełnym składzie ze wszystkimi przynależnościami (akt notarialny Rep. nr(...)– k. 12-13).
Prezydent(...) W.orzeczeniem administracyjnym z dnia 8 stycznia 1950 roku znak(...)odmówiłS. B.i dotychczasowej właścicielceJ. B.oraz nabywcom 5/6 części prawJ. A.iZ.małżonkomK.prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej wW.przyul. (...), nr hip.(...)-(...). Ministerstwo Budownictwa decyzją z dnia 21 lutego 1950 roku, znak L.dz.(...)oddaliło odwołanie wniesione przez stronę od orzeczenia z dnia 8 stycznia 1950 roku Prezydenta(...) W.oraz zatwierdziło zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia 27 lipca 1959 roku znak(...)Ministerstwo Gospodarki Komunalnej uchyliło decyzję Ministerstwa Budownictwa z dnia 21 lutego 1950 roku oraz decyzję Prezydenta(...) W.z dnia 8 stycznia 1950 roku (decyzja Prezydenta(...) W.nr(...)– k. 16-19).
Promesą z dnia 28 lutego 1950 roku Zarząd Miejski w(...) W.przydzielił budynek położony przyul. (...)do wykończenia prac budowlanych(...), co zostało potwierdzone przez Prezydium Rady Narodowej w(...) W.Wydział Inspekcji Budowlanej Dzielnicy(...)pozwoleniem na użytkowanie budynku mieszkalnego położonego przyul. (...)z dnia 5 lutego 1951 roku. Budynek mieszkalny posadowiony na nieruchomości położonej przyul. (...)wybudowany został w części ze środków byłych właścicieli (70,78%), a w części ze środków(...)(29,22%) (decyzja Prezydenta(...) W.nr(...)– k. 16-19).
Spadek poZ. W. z d. W., zmarłej w dniu 15 sierpnia 1984 roku wW., nabyli na mocy ustawy jej mążA. K.oraz jej synowieL. K.orazR. K.w 1/3 części każdy z nich (postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli z dnia 9 listopada 2006 roku, sygn. akt I Ns 1296/06 – k. 14).
Spadek poA. K., zmarłym w dniu 16 listopada 1988 roku wW., nabyli na podstawie ustawy jego synowie:L. K.orazR. K.po 1/2 części każdy z nich (postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Pragi w Warszawie z dnia 1 grudnia 2004, sygn. akt I Ns 749/97 – k. 15).
Decyzją Prezydenta(...) W.nr(...)z dnia 27 czerwca 2013 roku na 99 lat ustanowione zostało prawo użytkowania wieczystego w udziale 0,6506 do zabudowanego gruntu o pow. 206 m(

    2)położonego wW.przyul. (...), oznaczonego w ewidencji jakodziałka nr (...)w obrębie(...), uregulowanego wksiędze wieczystej nr (...)na rzeczL. K.– w udziale 0,271084,R. K.– w udziale 0,271084,W. B.– w udziale 0,036144,E. P.– w udziale 0,036144 orazM. F.– w udziale 0,036144 (decyzja Prezydenta(...) W.nr(...)– k. 16-19).
Decyzją Prezydenta(...) W.nr(...)z dnia 27 września 2013 roku na 99 lat ustanowione zostało prawo użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu o pow. 775 m2położonego wW.przyul. (...), oznaczonego w ewidencji jakodziałka nr (...)w obrębie(...), uregulowanego wksiędze wieczystej nr (...)na rzeczL. K.– w udziale 15/36 części,R. K.– w udziale 15/36 części,W. B.– w udziale 2/36 części,E. P.– w udziale 2/36 części, orazM. F.– w udziale 2/36 części (decyzja Prezydenta(...) W.nr(...)– k. 20-22).
W budynku przyulicy (...)wyodrębnione zostałylokale: nr (...)doksięgi wieczystej nr (...)doksięgi wieczystej nr (...)oraz doksięgi wieczystej (...)(akt notarialny z dnia 27 sierpnia 2014 roku, Rep. A nr(...)– k. 23-31).
Decyzją Naczelnika DzielnicyW.(...)Nr(...)z dnia 8 lutego 1977 r. dokonano sprzedażylokalu nr (...)o powierzchni 34,69 m(

    2)z oddaniem w użytkowanie wieczyste udziału wynoszącego 0,08 części gruntu i w dniu 14 lipca 1977 roku została zawarta stosowna umowa sprzedaży i założonaksięga wieczysta nr (...), obecnie prowadzona przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa pod nr(...)(decyzja SKO wW.z dnia 22 lipca 2015 roku, znak(...)– k. 43-44, odpis zwykłyksięgi wieczystej nr (...)– k. 45-49v).
Decyzją Naczelnika DzielnicyW.(...)(...)z dnia 9 lipca 1980 r. dokonano sprzedażylokalu nr (...)o powierzchni 81,20 m(

    2)z oddaniem w użytkowanie wieczyste udziału wynoszącego 0,1875 części gruntu i w dniu 30 czerwca 1981 roku zawarta została stosowna umowa sprzedaży i założonaksięga wieczysta nr (...), obecnie prowadzona przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa pod nr(...)(decyzja SKO wW.z dnia 22 lipca 2015 roku, znak(...)– k. 38-39, odpis zwykłyksięgi wieczystej nr (...)– k. 40-42v).
Decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu DzielnicyW.
(...)nr(...)z dnia 12 grudnia 1988 roku, dokonano sprzedażylokalu nr (...)o powierzchni 34,75 m(

    2)z oddaniem w użytkowanie wieczyste udziału wynoszącego 0,0819 części gruntu i w dniu 10 kwietnia 1989 roku została zawarta stosowna umowa sprzedaży i założonaksięga wieczysta nr (...), obecnie prowadzona przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa pod nr(...)(decyzja SKO wW.z dnia 18 lutego 2015 roku, Sygn.(...)– k. 32-33, odpis zwykłyksięgi wieczystej nr (...)– k. 34-37v).
Decyzją z dnia 22 lipca 2015 roku, znak(...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze wW.stwierdziło, że decyzja Naczelnika DzielnicyW.(...)Nr(...)z dnia 8 lutego 1977 r., orzekająca o sprzedażylokalu nr (...)w budynku położonym wW.przyul. (...), została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności z powodu wywołania przez tę decyzję nieodwracalnych skutków (decyzja SKO wW.z dnia 22 lipca 2015 roku, znak(...)– k. 43-44).
Decyzją z dnia 22 lipca 2015 roku, znak(...)Samorządowe Kolegium Odwoławcze wW.stwierdziło, że decyzja Naczelnika DzielnicyW.(...)(...)z dnia 9 lipca 1980 r., orzekająca o sprzedażylokalu nr (...)w budynku położonym wW.przyul. (...), została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności z powodu wywołania przez tę decyzję nieodwracalnych skutków (decyzja SKO wW.z dnia 22 lipca 2015 roku, znak(...)– k. 38-39).
Decyzją z dnia 18 lutego 2015 roku, znak(...)Samorządowe Kolegium Odwoławcze wW.stwierdziło, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu DzielnicyW.(...)nr(...)z dnia 12 grudnia 1988 r. o sprzedażylokalu nr (...)przyul. (...)wW.o sprzedażylokalu nr (...)przyul. (...)wW.wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste część gruntu przynależą do lokalu, została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności z powodu wywołania przez tę decyzję nieodwracalnych skutków prawnych (decyzja SKO wW.z dnia 18 lutego 2015 roku, Sygn.(...)– k. 32-33).
Wartość prawa użytkowania wieczystego gruntu, tj. 0,3494 częścidziałki nr (...)z obrębu(...), przynależnego dolokali nr (...)położonych w budynku przyul. (...)wynosi 125 274 zł. Wartość lokali według cen aktualnych z uwzględnieniem szczególnego trybu najmu i stanu na dzień 28 lutego 1950 roku, tj. na dzień udzielenia promesy(...)wynosi 709 600 zł (opinia uzupełniająca biegłego z zakresu wyceny nieruchomości mgrS. O.– k. 152-197).
Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, a także na podstawie opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości mgrS. O..
Sąd dał wiarę załączonym do akt sprawy dokumentom, jako że zawarte w nich informacje tworzyły spójny obraz stanu faktycznego, a żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności.
W odniesieniu do opinii biegłegoO.należało wskazać, iż biegły sporządził pierwotnie opinię w oparciu o postanowienie dowodowe z dnia 11 sierpnia 2016 roku, zgodnie z którym zadaniem biegłego było sporządzenie opinii na okoliczność wartości ustalenia prawa własnościlokali mieszkalnych nr (...)wraz z udziałami w prawie użytkowania wieczystego gruntu przyul. (...)wW.według stanu tych lokali na daty decyzji sprzedaży tych lokali a według cen dzisiejszych. Opinia biegłego sporządzona według tych wytycznych była spójna, logiczna, a nade wszystko sporządzona przez biegłego dysponującego odpowiednim warsztatem umiejętności i doświadczeniem zawodowym w dziedzinie wyceny nieruchomości. Powodem dopuszczenia opinii uzupełniającej były więc nie tyle zastrzeżenia natury merytorycznej, co korekta tezy dowodowej zakreślonej w postanowieniu Sądu wydanego w oparciu o inicjatywę dowodową strony powodowej.
W opinii uzupełniającej biegły dokonał wyliczenia wartości prawa własności lokali i udziału w prawie użytkowania wieczystego z uwzględnieniem obciążenia szczególnym prawem najmu oraz w stanie technicznym z dnia sprzedaży lokali oraz z dnia 28 lutego 1950 roku, kiedy to poprzednicy prawni powoda zostali faktycznie pozbawieni wpływu na stan techniczny przedmiotowych lokali. Opinia sporządzona przez biegłego w sposób przejrzysty, fachowy i czytelny prezentowała odpowiedzi na pytanie zawarte w tezie dowodowej postawionej przez Sąd. Wnioski wyprowadzone przez biegłego oparte zostały na wnikliwej analizie i poparte stosownymi wyliczeniami. Do uwag sformułowanych przez stronę pozwaną, a dotyczących sposobu ustalenia stawek najmu oraz przyjętej przez biegłego metodologii ustalenia wartości obciążenia przedmiotowych lokali zostały w ocenie Sądu dostatecznie wyjaśnione w toku ustnych wyjaśnień złożonych przez biegłego na terminie rozprawy w dniu 21 sierpnia 2017 roku. Z powyższych względów Sąd przyjął opinię biegłego w całości za wiarygodną, a wnioski wyprowadzone przez biegłego Sąd podzielił w całości i przyjął za własne.
Sąd zważył, co następuje:Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Wbrew stanowisku prezentowanemu przez pozwanego w odpowiedzi na pozew roszczenie powoda nie było związane ze szkodą związaną z zaniechaniem rozpoznania wniosku dekretowego, a wywodzone było ze szkody wywołanej decyzjami administracyjnymi dotyczącymi sprzedażylokali nr (...), wydanymi w sytuacji, gdy decyzje z 1950 roku pierwotnie rozstrzygające wniosek dekretowy poprzedników prawnych powoda zostały uchylone decyzją z dnia 27 lipca 1959 roku i wniosek dekretowy pozostawał w istocie rzeczy nierozpoznany.
Stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wW., iż decyzje dotyczące sprzedażylokali nr (...)wydane zostały z naruszeniem prawa otworzyło drogę powodowi, jako następcy prawnemu przeddekretowych właścicieli nieruchomości położonej wW.przyul. (...)dochodzenie odszkodowania. Roszczenie strony powodowej zostało oparte o treśćart. 160 k.p.a.w zw. z art. 5 ustawy z dnia 19 lipca 2004 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych ustaw. (Dz. U. nr 162, poz. 1692). Z uwagi na to, iż wadliwe decyzje administracyjne zostały wydane przed wejściem w życie ww. ustawy uchylającejart. 160 k.p.a., a decyzja nadzorcza zapadła już po nadejściu tej daty, w sprawie ma zastosowanieart. 160 k.p.a.z wyłączeniem przepisów uzależniających dochodzenie odszkodowania na drodze sądowej od uprzedniego wyczerpania trybu administracyjnego (por. uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 roku, sygn. akt III CZP 112/10).
Przepisart. 160 k.p.a.w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 sierpnia 2004 roku stanowił w§ 1że stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisuart. 156 § 1albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie. Z kolei§ 2tego przepisu stanowił, że do odszkodowania stosuje się przepisyKodeksu cywilnegoz wyłączeniem art. 418 tego Kodeksu. Wedle§ 3 art. 160 k.p.a.odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisuart. 156 § 1 k.p.a., chyba że winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie ponosi inna strona postępowania dotyczącego tej decyzji; w tym ostatnim przypadku roszczenie o odszkodowanie służy w stosunku do strony winnej powstania tych okoliczności. Zgodnie natomiast z§ 6 art. 160 k.p.a.roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisuart. 156 § 1albo decyzja, w której organ stwierdził, w myślart. 158 § 2 k.p.a., że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisuart. 156 § 1 k.p.a.
Pomimo zastrzeżeń strony pozwanej legitymacja czynna powodaL. K.nie budziła wątpliwości Sądu. Przedłożone dokumenty w sposób jednoznaczny pozwalały na ustalenie następstwa prawnego po przeddekretowych właścicielach przedmiotowej nieruchomości, których to prawa do nieruchomości zostały przeniesione czy to w drodze umów sprzedaży, darowizny, czy też w drodze sukcesji uniwersalnej w wyniku spadkobrania. Z tychże dokumentów wynika bezsprzecznie, iż powód jest dysponentem 5/12 części praw do nieruchomości budynkowej położonej wW.,ul. (...)oraz odpowiedniej części prawa użytkowania wieczystego na której to nieruchomości posadowiony jest ww. budynek. Na marginesie Sąd zaznacza, iż legitymacja czynna powoda na etapie postępowania administracyjnego przez Prezydentem(...) W.kwestionowana.
Stanowiący podstawę prawną zgłoszonego roszczeniaart. 160 § 1 k.p.a.stanowi samodzielną, wyłączną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę będącą następstwem wydania decyzji rażąco naruszającej prawo lub nieważnej. Wiąże ono jednakże Sąd o tyle tylko, o ile stanowi wypełnienie podstawowej przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej przewidzianej wart. 160 § 1 k.p.a.Nie przesądza natomiast w sposób wiążący dla sądu o istnieniu normalnego związku przyczynowego pomiędzy wadliwą decyzją a dochodzoną szkodą.
Przepisart. 160 k.p.a.nie zawiera żadnej regulacji dotyczącej przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną, odsyłając w tym zakresie do przepisówkodeksu cywilnego. Z uwagi na publicznoprawny charakter decyzji administracyjnych i organów je wydających istotne znaczenie dla określenia przesłanek tej odpowiedzialności ma przepisart. 417 k.c.. Ponadto w zakresie określenia rozmiaru szkody i związku przyczynowego między wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej, a szkodą zastosowanie znajdują także przepisyart. 361 – 363 k.c.Powyższe determinuje również zakres faktów, które obowiązana jest udowodnić strona domagająca się odszkodowania z tego tytułu.
Warunkiem uwzględnienia roszczenia było wykazanie istnienia związku przyczynowo-skutkowego w rozumieniuart. 361 § 1 k.c.Zgodnie zart. 361 § 1 k.c.zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W niniejszej sprawie strona powodowa była zobowiązana była do wykazania normalnego związku przyczynowego pomiędzy wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej a powstaniem szkody w majątku powodów.
Zgodnie z ugruntowanym poglądem w orzecznictwie Sądu Najwyższego normalny związek przyczynowy - w rozumieniuart. 361 § 1 k.c.- między określonym zdarzeniem a szkodą zachodzi wówczas, gdy w danym układzie stosunków i warunków oraz w zwyczajnym biegu rzeczy, bez zaistnienia szczególnych okoliczności, szkoda jest normalnym następstwem tego rodzaju zdarzeń. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2002 roku, sygn. akt I CKN 1215/00).
Ponadto stwierdzić należy, iż fakt, że decyzja administracyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa, przesądza o bezprawności i winie funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 maja 1985 r., II CR 121/85, OSNC 1986, nr 4, poz. 53). Na stronie powodowej ciążył obowiązek wykazania pozostałych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, a zatem powstania szkody (i jej rozmiarów) oraz istnienia normalnego związku przyczynowego pomiędzy ową szkodą, a zdarzeniem, które ją wywołało.
Na tle okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, iż przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej zostały spełnione. Z ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd wynika, iż w dacie wydania decyzji o sprzedaży lokali, tj. od dnia 8 lutego 1977 roku do dnia 12 grudnia 1988 roku wniosek złożony w trybieart. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawypozostawał nierozpoznany. Decyzje z 1950 roku oddalające wniosek poprzedników prawnych powoda zostały uchylone decyzją z 1959 roku. W świetle powyższego należy wskazać, że o ile na podstawie art. 1 dekretu własność gruntów przechodziła z dniem wejścia w życie dekretu z mocy prawa na własność gminy(...) W., to zgodnie z art. 5 dekretu do czasu rozpoznania wniosku dekretowego własność budynku pozostawała przy dotychczasowych właścicielach i ich następcach prawnych. Dopiero prawomocne oddalenie wniosku dekretowego, skutkowało w myśl art. 8 dekretu pozbawieniem dotychczasowych właścicieli własności budynku i otwierałoby powstanie po stronie gminy(...) W.prawo do dysponowania nieruchomością, bądź też lokalami wydzielonymi z przedmiotowej nieruchomości budynkowej.
Należało wskazać, iż poprzednicy prawni powoda wobec nierozpoznania wniosku dekretowego przez właściwy organ nie utracili własności budynku położonego wW.przyul. (...),(...) W.nie nabyło własności budynku, a to wykluczało możliwość dysponowanialokalami nr (...)w ramach gospodarki mieniem komunalnym. Wniosek powyższy wynika również z treści uzasadnień decyzji SKO wW.stwierdzających wydanie decyzji o sprzedaży lokali z naruszeniem prawa. Z uwagi na powyższe nie budzi wątpliwości, iż wydanie sprzecznych prawem decyzji „lokalowych” doprowadziło do pomniejszenia w sposób nieuprawnionych majątku stanowiącego własność poprzedników prawnych powoda, a tym samym spowodowało szkodę w majątku powoda.
Rozstrzygnięcie o istnieniu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy tak rozumianą szkodą, a zdarzeniem ją powodującym musi być poprzedzone oceną, czy szkoda nastąpiłaby także wtedy, gdyby zapadła decyzja zgodna z prawem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2004 r., sygn. akt II CK 433/02).
W niniejszej sprawie pozostawało bezsporne, iż poprzednicy prawni powoda złożyli skutecznie wniosek o ustanowienie własności czasowej zgodnie z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 roku. Wniosek ten do chwili wydania decyzji o sprzedaży lokali nie został rozpoznany, toteż gmina(...) W.nie miała prawa wydzielać lokali jako odrębnego przedmiotu własności albo zbywać je na rzecz podmiotów trzecich. Bezprawność decyzji została stwierdzona stosownymi orzeczeniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego wW.. Analiza uzasadnień tych decyzji prowadzi do uzasadnionego przekonania, iż gdyby działanie organu administracji nastąpiło w zgodzie z obowiązującymi przepisami, wówczas szkoda w majątku poprzedników prawnych powoda by nie wystąpiła, co uzasadnia istnienie adekwatnego związku przyczynowego w niniejszej sprawie między bezprawnym działaniem, a powstaniem szkody.
Wysokość odszkodowania została ustalona na podstawie wartości utraconego prawa własności lokali, uwzględniając obciążenie lokali obligatoryjnym prawem najmu – stosownie do żądania strony powodowej – ustalonego w opinii sporządzonej przez biegłego sądowego ds. wyceny nieruchomości.
Za podstawę obliczenia rozmiaru szkody Sąd przyjął datę 28 lutego 1950 roku jako moment, na który należało ustalić stan techniczny lokali, będący podstawą obliczenia wysokości odszkodowania. Jakkolwiek nieruchomość po tej dacie w dalszym ciągu pozostawała własnością poprzedników prawnych powoda, to jednak po wydaniu promesy na rzecz(...)zostali oni pozbawieni faktycznego wpływ na stan nieruchomości. Obliczenie wysokości szkody wymagało równocześnie uwzględnienia nakładów na nieruchomość przez władających budynkiem przed wydaniem promesy i po faktycznym przekazaniu nieruchomości w ręce(...). Z dokumentów złożonych do akt sprawy wynika, iż budynek mieszkalny posadowiony na nieruchomości położonej przyul. (...)wybudowany został w części ze środków byłych właścicieli (70,78%), a w części ze środków(...)(29,22%). Stosownie do powyższego Sąd przy ustalaniu rozmiaru szkody pomniejszył wartość utraconych przez poprzedników prawnych powoda o część wynikających z nakładów poczynionych na nieruchomość przez(...).
Reasumując powyższe Sąd dokonał obliczenia wartości prawa własności lokali i pomniejszył je stosownie do wartości nakładów dokonanych przez poprzedników prawnych powoda. Tak otrzymaną kwotę Sąd podzielił przez udział powoda w nieruchomości wynikających z załączonych do akt sprawy dokumentów. Uzyskana w ten sposób kwota 295 667 zł stanowi wartość utraconego udziału powoda w prawie własności lokali, a tym stanowi wysokość należnego odszkodowania.
Sąd zasądził ww. kwotę z odsetkami od dnia 31 sierpnia 2017 roku tj. od dnia następnego po dniu wyrokowania. Skoro bowiem zgodnie zart. 363 § 2 k.c.wysokość odszkodowania została w przedmiotowej sprawie ustalona według cen z daty wyrokowania, to odszkodowanie w takiej wysokości staje się wymagalne dopiero z datą wyroku, a zasądzenie odsetek od daty wcześniejszej skutkowałoby naruszeniemart. 481 § 1 k.c.iart. 321 § 1 k.p.c.stanowiąc orzeczenie ponad żądanie, a ponadto prowadziłoby do kompensaty uszczerbku pokrytego już przez kwotę odszkodowania ustalonego zgodnie z zasadą przewidzianą wart. 361 § 2 k.c.(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 15 lipca 2011 roku, I ACa 233/11, wyrok Sądu Najwyższego z 16 kwietnia 2009 roku, I CSK 524/08).
Mając na względzie ogół przytoczonych okoliczności Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c., przyjmując, iż powód wygrał niniejsze postępowanie w całości i w całości obciążył pozwanego obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania poniesionych w toku procesu przez powoda.