Sąd Rejonowy w Gorlicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 193/16
Data wyroku: 2016-12-06 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wojciech Langer
Słowa kluczowe: Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
Podstawa prawna: 203 kpc

Sygn. akt: I C 193/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 grudnia 2016 r.
Sąd Rejonowy w Gorlicach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Wojciech Langer

Protokolant:

st. sekr. sądowy Beata Tokarska

po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. w Gorlicach
sprawy z powództwaI. P.,S. P.,W. W. (1)
przeciwko Skarbowi Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe NadleśnictwoG.
Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym

I
Umarza postępowanie w zakresiedziałki ewidencyjnej nr (...)położonej wG.,

II
Powództwo w pozostałym zakresie oddala,

III
Zasądza od powodówI. P.,S. P.,W. W. (1), na rzecz strony pozwanej Skarbu Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, NadleśnictwoG., kwotę 4.817 zł (cztery tysiące osiemset siedemnaście) tytułem zwrotu kosztów procesu,

IV
Zasądza od Skarbu Państwa – Kasa Sądu Rejonowego w Gorlicach na rzecz powodówI. P.,S. P.,W. W. (1)kwotę 25 zł tytułem zwrotu opłaty od cofniętej części pozwu.

SSR Wojciech Langer
Sygn. akt I C 193/16

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 6 grudnia 2016r.
PowódkiI. P.,S. P.iW. W. (2)wniosły przeciwko Skarbowi Państwa– (...)Lasom Państwowym NadleśnictwuG.pozew, w którym domagały się uzgodnienia z rzeczywistym stanem prawnymksięgi wieczystej (...), w której dziale II wpisana jest jako właściciel strona pozwana, poprzez:

1
podziałdziałki ewidencyjnej nr (...), położonej wG., na nową działkę, która konfiguracją i powierzchnią odpowiadać będzie dawnym parcelom gruntowym nr(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...)cz.(...)(objętychL.(...)) o łącznej powierzchni(...)oraz odłączenie tak powstałej działki z wymienionej wyżej księgi wieczystej i założenie dla niej nowej księgi wieczystej,

2
podziałdziałki ewidencyjnej nr (...), położonej wG., na nową działkę, która konfiguracją i powierzchnią odpowiadać będzie dawnym parcelom gruntowym nr cz.(...),(...),(...),(...)cz.(...)(objętychL.
(...)) o łącznej powierzchni(...)ha oraz odłączenie tak powstałej działki z wymienionej wyżej księgi wieczystej i założenie dla niej nowej księgi wieczystej,

3
podziałdziałki ewidencyjnej nr (...), położonej wG., na nową działkę, która konfiguracją i powierzchnią odpowiadać będzie dawnym parcelom gruntowym nr cz.(...)i(...)(objętychL.
(...)) o łącznej powierzchni(...)ha oraz odłączenie tak powstałej działki z wymienionej wyżej księgi wieczystej i założenie dla niej nowej księgi wieczystej,

4
wpisanie w dziale II nowo założonej księgi wieczystej w miejsce strony pozwanej powódekI. P.w 1/3 części,S. P.w 1/3 części iW. W. (1)w 1/3 części.

Powódki domagały się także zasądzenia kosztów. W uzasadnieniu pozwu podano, że nieruchomości objęte żądaniem były w przeszłości własnością poprzedniczki prawnej powódekA. S.(po pierwszym mężuC.) z domuM.,(...)te obecnie objęte sąksięgą wieczystą (...), w której w dziale II wskazano Skarb Państwa, w zarządzie(...)Lasów Państwowych NadleśnictwoG..A. S.(po pierwszym mężuC.) z domuM.została pozbawiona ich własności na podstawie orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wG.z dnia 3 grudnia 1955r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonych w miejscowościG., nie została ona jednak wymieniona w tym orzeczeniu, tym samym ich przejęcie przez stronę pozwaną odbyło się z rażącym naruszeniem prawa. Pełnomocnik podniósł, że oświadczenie o zrzeczeniu się roszczenia złożone w sprawie I C 29/08 jest nieważne w myślart. 58 § 1 kc, powołano się przy tym na charakter ksiąg wieczystych i roszczenia o uzgodnienie rzeczywistego stanu prawnego oraz na brak umocowania pełnomocnika powódek w sprawie I C 29/08 do podejmowania czynności rozporządzających ich prawem własności.
Powódki cofnęły pozew w zakresiedziałki nr (...), precyzując, że chodzi o odłączeniedziałek nr (...)powstałej z podziałudziałki 241 oraz nr (...)powstałej z podziałudziałki nr (...).Strona pozwana Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne NadleśnictwoG.wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu pozwu podano, że przed(...)Sadem toczyło się z powództwaI. P.,S. P.iW. W. (1)postepowanie I C 29/08 o uzgodnienie treściksięgi wieczystej nr (...).(...)obejmujące między innymidziałki (...), po wdaniu się w spór przez stronę pozwaną w tamtej sprawie, powódki cofnęły pozew i zrzekły się roszczenia, postępowanie zaś zostało umorzone postanowieniem z dnia 10 lipca 2008r. Roszczenia w obu sprawach są tożsame, zaś na skutek zrzeczenia się roszczenia w sprawie I C 29/08 uległo ono wygaśnięciu i jako nieuzasadnione materialnoprawnie winno zostać oddalone w niniejszym postępowaniu.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie przedstawiał się następująco.

A. S.(po pierwszym mężuC.) z domuM., córkaM.iM.była właścicielką gruntów położonych w miejscowościG.objętych lwh(...), złożonych z parcel gruntowych(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...)cz.(...)(stanowią obecnie częśćdziałki ewidencyjnej nr (...)o powierzchni(...)ha), cz.(...)
(...),(...),(...)cz.(...)(stanowią obecnie częścidziałki ewidencyjnej nr (...)o powierzchni(...)ha, oznaczona na mapie z projektem podziału sporządzonej przezJ. S.w dniu 4 kwietnia 2016r. jakodziałka (...)o pow.(...)ha) oraz cz.(...)i(...)(stanowią obecnie częśćdziałki ewidencyjnej nr (...)o powierzchni(...)ha, oznaczona na mapie z projektem podziału sporządzonej przezJ. S.w dniu 4 kwietnia 2016r. jakodziałka (...)o pow.(...)ha).Działki ewidencyjne nr (...)objęte sąksięgą wieczystą nr (...), w jej dziale drugim wpisany jako właściciel jest Skarb Państw Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe NadleśnictwoG.. Podstawą tego wpisu w zakresie opisanych wyżej gruntów jest orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wG.z 3 grudnia 1955r. (L.RL.IV/6/12/9/54) w sprawie przejęcie na własność Państwa nieruchomości ziemskich położonych w gromadzieG., powiatuG.. Jako podstawę prawną tego orzeczenia wskazano: art. 1 i 3 dekretu o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR oraz dekretu o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa(...),(...),(...)i(...). W orzeczeniu tym nie została wymienionaA. S.(po pierwszym mężuC.) z domuM..
Okoliczności bezsporne.
A. S.(po pierwszym mężuC.) z domuM.zmarła w dniu 10 maja 1998r. Jej spadkobierczyniami są córkiI. P.,S. P.iW. W. (1), każda po 1/3.
Okoliczności bezsporne.
I. P.,S. P.iW. W. (1), reprezentowane przez radcę prawnegoW. K., wniosły 8 stycznia 2008r. przeciwko Skarbowi Państwa – Lasom Państwowych NadleśnictwuG.i Skarbowi Państwa – Agencji Nieruchomości Rolnych pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Żądanie obejmowało między innymi księgę nr(...)idziałki (...)położone wG., poprzez wpisanie powódek w miejsce pozwanego Skarbu Państwa. W uzasadnieniu pozwu powołano się na brak wymienienia poprzedników prawnych powódek w opisanym wyżej orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wG.z dnia 3 grudnia 1955r. Sprawa ta została zarejestrowana w Sądzie Rejonowym w Gorlicach pod sygn. I C 29/08. Skarb Państwa Lasy Państwowe NadleśnictwoG.był w tej sprawie reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, która wnosiła o oddalenie powództwa. Na rozprawie w dniu 9 maja 2008r., na której obecni byli pełnomocnicy stron oraz powódki, pełnomocnik powódek cofnął powództwo. Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa w piśmie z dnia 14 maja 2008r. oświadczyła, że wyraża zgodę na cofnięcie powództwa pod warunkiem zrzeczenia się roszczenia. Pełnomocnik powódek w piśmie z dnia 1 lipca 2008r. oświadczył, że powódki zrzekają się roszczenia co do Skarbu Państwa Lasów Państwowych NadleśnictwaG., zaś co do Skarbu Państwa Agencji Nieruchomości Rolnych cofa pozew bez zrzeczenie się roszczenia. Sąd Rejonowy w Gorlicach prawomocnym postanowieniem z dnia 10 lipca 2008r. umorzył postepowanie.
Okoliczności bezsporne.
Powyższe okoliczności miały charakter bezsporny, choć inna była już ich ocena prawna, o czym poniżej.
Sąd zważył co następuje.
W związku z cofnięciem powództwa, w zakresie żądania odnoszącego się dodziałki ewidencyjnej nr (...)położonej wG.należało umorzyć postępowania. Cofniecie nastąpiło przed rozpoczęciem rozprawy, zgodnie zart. 203 § 1 kpcdla jego skuteczności nie była więc potrzebna zgodna strony pozwanej. W tym zakresie zwrócono powódkom kwotę 25 zł tytułem opłaty od cofniętej części pozwu.
Przedmiotem merytorycznego rozpoznania jest więc żądanie w zakresie odnoszącym się do częścidziałek ewidencyjnych nr (...), które odpowiadajądziałkom (...)zgodnie z projektem podziału sporządzonym przez geodetęJ. S.w dniu 4 kwietnia 2016r., przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez StarostęG.w dniu 25 maja 2016r., pod nr P.(...).2016.1670. Nie ulega wątpliwości, że żądanie to jest tożsame z żądaniem jakie wytoczyły powódki Skarbowi Państwa– (...)Lasy Państwowe NadleśnictwoŁ.w sprawie I C 29/08, które zakończyło się umorzeniem, na skutek cofnięcia pozwu i zrzeczenia się roszczenia przez powódki.
Zrzeczenie się roszczenia sprawia, że zmianie ulega sytuacja prawna pozwanego, który staje się zwolniony od zobowiązania i wskutek tego nie może już w przyszłości być skutecznie przeciwko niemu wytoczone powództwo dotyczące tego roszczenia. Zrzeczenie się roszczenia oznacza rezygnację się prawa do występowania z tym samym żądaniem, opartym na tych samych okolicznościach faktycznych. Dotyczy ono roszczenia w znaczeniu procesowym. „Oznacza to niemożność skutecznego dochodzenia w przyszłości mogącego istnieć roszczenia materialno-prawnego. Zrzekając się roszczenia procesowego, powód rezygnuje bowiem ze zbadania jego zasadności w tym samym stanie faktycznym i wobec tego samego pozwanego. W razie ponownego wytoczenia powództwa o to samo roszczenie i przeciwko temu samemu dłużnikowi (pozwanemu), Sąd powinien wydać wyrok oddalający powództwo, jeżeli dłużnik powoła się na wcześniejsze cofnięcie pozwu i zrzeczenie się roszczenia przez powoda w poprzednim procesie” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2012r., II CSK 3/12, opubl. LEX nr 1224679). Zrzeczenie takie podlega przy tym ocenie Sądu, dokonywanej w ramach postępowania w toku którego zostało złożone, Sąd taki może uznać je, zgodnie zart. 203 § 4 kpc, za niedopuszczalne w sytuacji gdy jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Do złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się roszczenia jest umocowany pełnomocnik procesowy na podstawieart. 91 pkt 4 kpc.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zrzeczenie się roszczenia o uzgodnienie treści księgi wieczystej w zakresie dotyczącym częścidziałek (...)złożone w imieniu powódekI. P.,S. P.iW. W. (1)przez ich pełnomocnika w sprawie I C 29/08 było skuteczne. Pełnomocnik powódek, będący radca prawnym, miał prawo zrzec się roszczenia, gdyż był do tego umocowany na podstawieart. 91 pkt 4 kpc. Zrzeczenie to było ocenione przez Sąd, który uznał, że nie budzi ono zastrzeżeń i umorzył postępowanie. Na marginesie zaznaczyć należy, że strona pozwana to jest Skarb Państwa – Lasy Państwowe, uzależnił zgodę na cofnięcie pozwu od takiego zrzeczenia się roszczenia. Umorzenie postępowania I C 29/08, na skutek cofnięcia pozwu i zrzeczenia się roszczenia jest prawomocne, zaś kwestie związane z prawidłowością tego ostatniego nie były podnoszone przez strony w ramach środków odwoławczych. Także w toku niniejszej sprawy powódki nie wykazały, by zrzeczenie się roszczenia było sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzało do obejścia prawa. Okolicznością taką nie może być charakter roszczenia z art. 10 ustawy o księgach wieczystych oraz samych ksiąg wieczystych. Ustawodawca nie przewidział bowiem żadnego wyjątku w zakresie możliwości zrzeczenia się roszczenia w procesach o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Nie można więc domniemywać, że takie zrzeczenie jest w tej kategorii spraw wyłączone. W ocenie Sądu nie można także czynić znaku równości między zrzeczeniem się roszczenia (w znaczeniu procesowym) z czynnością rozporządzającą prawem własności powódek.
Tym samym należało uznać, że na skutek zrzeczenia się roszczenia w sprawie I C 29/08 powódki zrezygnowały z możliwości zbadania jego zasadności w tym samym stanie faktycznym i wobec tego samego pozwanego w kolejnym procesie. Zrzekły się roszczenia w znaczeniu procesowym. Nie ulega przy tym wątpliwości, że okoliczności faktyczne w sprawie I C 29/08 i w niniejszym postępowaniu są identyczne, ta sama jest też strona pozwana. Wszystko to powoduje, że strona pozwana mogła powołać się na wcześniejsze zrzeczenie się roszczenia, dlatego należało też oddalić powództwo w całości.
Stroną przegrywającą w niniejszej sprawie są więc powódki, dlatego też należało zgodnie zart. 98 kpczasądzić od nich na rzecz strony pozwanej solidarnie kwotę 4.817 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSR Wojciech Langer

G., 2 stycznia 2017r.

(urlop sędziego w dniach 27—30 grudnia 2016r.)

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
K.. 14 dni.