Sąd Okręgowy w Łodzi
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Kz 573/16
Data wyroku: 2016-09-02 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Zbigniew Mierzejewski
Słowa kluczowe: Dowody
Podstawa prawna: art. 420 § 1 kpk

Sygn. akt V Kz 573/16

POSTANOWIENIE
Dnia 2 września 2016 r.
Sąd Okręgowy w Łodzi w V Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący: Sędzia S.O. Zbigniew Mierzejewski
Protokolant: sekr. sąd. Dorota Lerka
przy udziale Prokuratora Jolanty Skowrońskiej oraz pełnomocnika Urzędu Celnego I wŁ.– mł. rachmistrza celnegoP. T.
po rozpoznaniu w sprawieD. Ś.
skazanego za czyn zart. 54 § 1 k.k.s.
zażalenia Naczelnika Urzędu Celnego I wŁ.
na postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi z dnia 29 czerwca 2016 roku, sygn. akt IV K 312/16
w przedmiocie orzeczenia o dowodach rzeczowych
na podstawieart. 437 § 1 i 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 2 k.p.k.
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu dla Łodzi - Widzewa w Łodzi do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 roku, sygn. akt IV K 312/16 Sąd Rejonowy dla Łodzi - Widzewa w Łodzi nie uwzględnił wniosku Naczelnika Urzędu Celnego I wŁ.o wydanie uzupełniającego orzeczenia w przedmiocie dowodów rzeczowych uznając, że przekazane wraz z aktem oskarżenia przez oskarżyciela publicznego - Naczelnika Urzędu Celnego I wŁ.przedmioty w postaci m.in. alkoholu, odczynników do jego odkażania, urządzeń linii produkcyjnej, a także telefonów komórkowych, kamery cyfrowej i rejestratora kamery nie zostały przyjęte przez Sąd, w związku z czym nie mogą stanowić przedmiotu uzupełniającego rozstrzygnięcia w trybieart. 420 § 1 k.p.k., a nadto nie stanowią one dowodu popełnienia przestępstwa skarbowego, za które skazano oskarżonego tj. czynu zart. 54 § 1 k.k.s., a ewentualnie mogą stanowić dowód innego przestępstwa zart. 13 ustawy z dnia 2 marca 2001 r. o wyrobie spirytusu, wyrobie i rozlewie wyrobów spirytusowych oraz wytwarzaniu wyrobów tytoniowych.
Postanowienie Sądu Rejonowego zaskarżył w całości zażaleniem Naczelnik Urzędu Celnego I wŁ.wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu dla Łodzi - Widzewa w Łodzi do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Zażalenie Naczelnika Urzędu Celnego I wŁ.jest zasadne.
Osią sporu w przedmiotowej sprawie pozostają dwie kwestie:

1
problem sposobu postępowania z przedmiotami, które jako dowody rzeczowe zostały przekazane przez oskarżyciela wraz z aktem oskarżenia do Sądu;

2
problem określenia przedmiotu przestępstwa skarbowego zart. 54 § 1 k.k.s.

Odnosząc się do pierwszej z podniesionych kwestii należy stwierdzić, że wykonując czynności kontrolne w związku ze sporządzaniem i przekazywaniem do Sądu aktu oskarżenia oskarżyciel powinien dokonać oddzielenia przedmiotów prawidłowo zatrzymanych i zarazem koniecznych dla rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu od takich, które zostały wprowadzone do postępowania w sposób wadliwy oraz rzeczy, które są lub stały się zbędne dla postępowania (art. 230 k.p.k.).
Nie można wykluczyć sytuacji, w której na skutek przeoczenia przekazane pozostaną przedmioty zbędne. Sytuacja taka może powstać wówczas, gdy np. ze względu na wyłączenie do odrębnego postępowania materiałów dotyczących niektórych osób lub czynów, nie wydzielono z danej sprawy pewnych rzeczy.
Jeśli taki przedmiot figurował jako dowód rzeczowy w wykazie dołączonym do aktu oskarżenia, konieczne byłoby wydanie na posiedzeniu (art. 339 k.p.k.) postanowienia o oddaleniu wniosku dowodowego ze względu na to, iż okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k.).
Natomiast w sytuacji, w której przedmiot został przekazany do postępowania jurysdykcyjnego bez określonej funkcji procesowej, np. nie figurował jako dowód rzeczowy, taką czynność przekazania powinno się uznać za bezskuteczną.
W konsekwencji Sąd na posiedzeniu powinien uznać przekazanie określonych przedmiotów za bezskuteczne i zwrócić je oskarżycielowi (szerzej w: Krystian Markiewicz, Postępowanie z przedmiotami zajętymi na użytek procesu karnego, publikacja internetowa : arch.pg.gov.pl/upload_doc/000001059.doc).
W przedmiotowej sprawie kwestionowane dowody rzeczowe zostały prawidłowo, w sposób procesowy, zabezpieczone i przekazane wraz z aktem oskarżenia do Sądu.
Podczas wstępnej kontroli aktu oskarżenia Sąd Rejonowy nie wydał postanowienia o oddaleniu tych wniosków dowodowych, a jedynie poinformował oskarżyciela, że nie przyjmuje przekazanych dowodów rzeczowych, co należy w zaistniałej sytuacji uznać za formę wadliwą.
Jednocześnie trudno byłoby podzielić stanowisko Sądu Rejonowego, nawet w razie wydania postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych, iż w całości nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie odpowiedzialności skazanego za przestępstwo nieujawnienia przedmiotu opodatkowania w postaci produkcji wyrobów akcyzowych i narażenia w ten sposób na uszczuplenie podatku akcyzowego.
Reasumując tą część rozważań należy uznać, że na Sądzie Rejonowym ciąży obowiązek merytorycznego rozstrzygnięcia w trybieart. 420 § 1 k.p.k.o przekazanych mu wraz z aktem oskarżenia dowodach rzeczowych.
Odnosząc się natomiast do kwestii przedmiotu przestępstwa skarbowego zart. 54 § 1 k.k.s.należy uznać, iż z pewnością co najmniej w odniesieniu do zabezpieczonego alkoholu stanowi on dowód popełnienia przypisanego skazanemu przestępstwa skarbowego, gdyż gdyby tego alkoholu nie ujawniono nie mogłoby być mowy o odpowiedzialności za czyn zart. 54 § 1 k.k.s.
Sąd Rejonowy winien dokonać analizy również w zakresie pozostałych przekazanych przez oskarżyciela dowodów rzeczowych ustalając, czy jako przedmiot przestępstwa bądź przedmioty służące do jego popełnienia podlegają one przepadkowi, czy też zwrocie uprawnionemu podmiotowi.
Dla wydania prawidłowego orzeczenia w tej kwestii konieczne jest wyznaczenie posiedzenia w trybieart. 420 § 3 k.p.k., zawiadomienie o nim stron celem umożliwienia, zwłaszcza skazanemu, zajęcia stanowiska przed ewentualnym orzeczeniem przepadku przedmiotów.
Na marginesie jedynie podnieść należy, że pouczanie przez Sąd Rejonowy oskarżyciela skarbowego o konieczności powiadomienia prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa zart. 13 ustawy z dnia 2 marca 2001 r. o wyrobie spirytusu, wyrobie i rozlewie wyrobów spirytusowych oraz wytwarzaniu wyrobów tytoniowychnie jest uzasadnione wobec faktu, iż to prokurator prowadził przedmiotowe postępowanie przygotowawcze, a następnie w zakresie czynu zart. 54 § 1 k.k.s.przekazał je Naczelnikowi Urzędu Celnego I wŁ..