Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
XVI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XVI C 1520/15
Data wyroku: 2016-11-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt XVI C 1520/15

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 13 lutego 2015 r. powód Spółdzielcza Kasa(...)S.z siedzibą wG.(dalej również jako(...)z siedzibą wG.)wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, że pozwaniD. W.orazA. R.mają zapłacić na rzecz powoda solidarnie kwotę 60.872,13 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od dnia 13 lutego 2015 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu w tym kosztami zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu pozwu powód wyjaśnił, iż w ramach swojej działalności udzielił pozwanemuD. W.pożyczkę w kwocie 60 000,00 zł, na podstawie umowy z dnia 07 sierpnia 2013 r. PozwanaA. R.poręczyła spłatę pożyczki. Pożyczkobiorca, mimo zobowiązania wynikającego z umowy, nie regulował rat pożyczki w ustalonych przez strony terminach, a poręczycielA. R.informowana o stanie spłaty pożyczki, również nie uregulowała powstałych zaległości. W związku z tym powód wypowiedział umowę pożyczki z skutkiem na dzień 29 czerwca 2014 r. Odnosząc się do samego zadłużenia powód wskazał, że stanowi ono sumę następujących kwot: 57 040,28 zł tj. kapitał pożyczki, 3 831,85 zł tj. odsetki karne.(pozew k. 1-8)
W sprzeciwie od nakazu zapłaty wydanego w sprawie VI Nc-e274405/15 pozwanaA. R.wniosła o jego oddalenie w całość. Podniosła zarzut przedwczesności żądania powoda do spłaty całości zadłużenia z tytułu umowy pożyczki, z uwagi na fakt, iż wypowiedzenie umowy pożyczki w stosunku doD. W.było bezskuteczne. W uzasadnieniu pozwana wskazała, iż nie kwestionuję faktu poręczenia umowy pożyczki. Podniosła jedynie, iż powód mimo informacji z jej stron nie zaktualizował adresu pozwanegoD. W.. Ponadto, powód nie kontaktował się z pozwanymD. W.w sprawie pożyczki pod żadnym adresem, więc nie została wyczerpana procedura umowna warunkująca skuteczne wypowiedzenie umowy pożyczki pozwanemuD. W..(sprzeciw od nakazu zapłaty k. 10-16)
W odpowiedzi na sprzeciw z dnia 15 października 2015 r. (data stempla pocztowego) powód wniósł o jego oddalenie. Stwierdził, iż z uwagi na nieterminowe spłacanie pożyczki, powód dokonał wypowiedzenia umowy pożyczki, co spowodowało wymagalność całości zadłużenia wraz z odsetkami. Odnosząc się do zarzutu pozwanejA. R., powód stwierdził, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem do pozwanych były wielokrotnie kierowane wezwania do zapłaty a następnie wypowiedzenie umowy pożyczki, skutkujące wymagalnością roszczenia. W stosunku do zarzutu nie kontaktowania się z pozwanymD. W., powód wyjaśnił, iż nie może on ponosi odpowiedzialności z tytułu nieodbierania korespondencji przez pozwanych a pisma kierowane do nich były wysyłane na adresy wskazane przez pozwanych w deklaracji członkowskiej oraz umowie pożyczki.(odpowiedź na pozew k. 99-102v)
W piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2016 r. (data stempla pocztowego) pozwana ponownie wniosła o oddalenie powództwa. Stwierdziła, iż w jej przypadku nie może wystąpić odpowiedzialność z tytułu umowy poręczenia, gdyżD. W.iA. R.są małżeństwem i istnieje pomiędzy nimi ustój wspólności majątkowej a ustrój ten ma pierwszeństwo przed czynnością prawną opisaną w pozwie. Pozwana podniosła również, iż mimo istnienia solidarnej odpowiedzialności między pozwanymi, nie powinna ona odpowiadać względem powoda, gdyż to pozwanyD. W.spożytkował na swoje cele pobrane od powódki pieniądze. Pozwana podniosła również, iż za oddaleniem powództwa przemawiają zasady współżycia społecznego, gdyż została porzucona przez męża i musi sama utrzymywać dzieci pochodzące z tego małżeństwa.(pismo procesowe k. 119-120)
Na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. pozwana z ostrożności procesowej w przypadku wydania wyroku zasądzającego wniosła o rozłożenie zasądzonej kwoty na raty oraz nie obciążanie jej kosztami postępowania.(protokół rozprawy, mowy końcowe stron - k. 167)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 07 sierpnia 2013 r.(...)z siedzibą wS.zawarł zD. W.umowę pożyczki nr (...).D. W.jako swój adres zamieszkania wskazałul. (...)wR..
Umowa została zawarta na okres od 07 sierpnia 2013 r. do 05 sierpnia 2023 r.(pkt. 4 umowy)
W myśl pkt. 5 umowy całkowita kwota kredytu (pożyczki) wyniosła 60 000,00 zł.
Pożyczka była oprocentowana według zmiennej stopy procentowej ustalonej przez Zarząd Kasy wynoszącej w dniu zawarcia umowy 13% w skali roku. Zmiana rocznej stopy procentowej następowała raz na kwartał kalendarzowy, w przypadku podwyższenia lub obniżenia stopy procentowej kredytu lombardowego ustalanej przez NBP i w zakresie, w jakim wysokość tej stopy uległa zmianie w okresie obowiązywania niniejszej umowy.(pkt. 7 umowy)
Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosiła 19,26 % a całkowita kwota do zapłaty w dniu zawarcia przedmiotowej umowy wynosiła 117.284,49 zł.(pkt. 12 umowy)
Jak stanowił pkt. 13 umowy pożyczkobiorca był zobowiązany do spłaty pożyczki wraz z należnościami odsetkowymi do dnia 05 sierpnia 2023 r. Spłata pożyczki miała następować w ratach miesięcznych płatnych bez wezwania w terminach i kwotach wskazanych w harmonogramie spłaty pożyczki, który stanowił załącznik nr 2 do umowy.
Roczna stopa oprocentowania zadłużenia przeterminowanego wynosiła czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP, na dzień zawarcia umowy wynosiła ona 16%.(pkt. 21 umowy)
Od niespłaconego w całości lub części kapitału, od dnia wniesienia powództwa od całości zadłużenia, pobierane są odsetki wg stopy procentowej o jakiej mowa w pkt. 21 umowy.(pkt. 23 umowy)
Zgodnie z pkt. 31 umowy(...)z siedzibą wS.zastrzegł sobie prawo do wypowiedzenia umowy z 30-dniowym terminem wypowiedzenia i postawienia po upływie okresu wypowiedzenia całej pożyczki wraz z odsetkami w stan natychmiastowej wymagalności w przypadku stwierdzenia, że warunki udzielenia pożyczki nie zostały dotrzymane, a także w przypadku, gdy pożyczkobiorca nie zapłacił w terminach określonych w umowie pełnych rat pożyczki za co najmniej dwa okresy płatności po uprzednim wezwaniu listem poleconym do zapłaty zaległych rat w terminie nie krótszym niż 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy.
Pożyczkobiorca zobowiązał się do informowania(...)z siedzibą wS.o każdej zmianie danych osobowych: imienia, nazwiska, nr PESEL oraz o zmianie adresu, w tym adresu korespondencyjnego zgodnie z § 63 Regulaminu.(pkt. 34 umowy)
Poręczycielem wyżej opisanej umowy pożyczki jestA. R., żonaD. W..(dowód: umowa k. 42-44v)
Zgodnie z harmonogramem spłatD. W.zobowiązany był do spłacenia pożyczki w 120 ratach miesięcznych płatnych do 5 każdego miesiąca, zaczynając od 05 września 2013 r. Wysokość raty była określona na kwotę 910,54 zł, z czego 15,00 zł to składka członkowska a reszta spłata pożyczki. Ostatnia rata miała wynieść 910,23 zł.(dowód: k. 59-60)
D. W.nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku spłacania rat kredytu. W związku z tym pismem z dnia 19 lutego 2014 r. został wezwany do zapłaty kwoty 521,06 zł tj. kwoty przeterminowanego zadłużenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania oraz pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. został wezwany do zapłaty kwoty 2089,97 zł tj. kwoty przeterminowanego zadłużenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Oba wezwania zostały wysłane na adresN.47,R..(dowód: wezwanie wraz z dowodem nadania k. 61-63, wezwanie wraz z dowodem nadania k. 64-66)
Pismem z dnia 19 maja 2014 r.(...)z siedzibą wS.wypowiedziałD. W.umowę pożyczki z zachowaniem 30 dniowego terminu wypowiedzenia. Na dzień 19 maja 2014 r. łączna wysokość przeterminowanego zadłużenia wynosiła 2 555,17 zł. Wypowiedzenie zostało wysłane na adresul. (...),R.. Było dwukrotnie awizowane i zostało zwrócone do nadawcy.(dowód: wypowiedzenie k. 47-48)
Pismem z dnia 19 maja 2014 r.(...)z siedzibą wS.poinformowałK. R., iż wypowiedziałD. W.umowę pożyczki nr (...)z dnia 07 sierpnia 2013 r.(dowód: zawiadomienie k. 49)
Na dzień 13 lutego 2015 r. zadłużenieD. W.wobec(...)z siedzibą wS.wyniosło 60 872,13 zł. Powyższa kwota składa się z: 57 040,28 zł tytułem kapitału pożyczki oraz 3 831,85 zł tytułem odsetek.(dowód: raport spłat k. 55)
K. R.jest w trakcie rozwodu zD. W.. Posiada ona z tego małżeństwa dwójkę dzieci:W. W.orazK. W.. Wyrokiem częściowym z dnia 21 października 2014 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ wW.w sprawie V RC 1089/13 zasądził odD. W.alimenty na rzecz jego dzieci alimenty za okres od dnia 22 listopada 2013 r. do dnia 20 października 2014 r. w łącznej kwocie 1 100 zł miesięcznie oraz za ten sam okres alimenty na rzeczA. R.w kwocie 200,00 zł miesięcznie. ObecnieK. R.pozostaje bez pracy. Utrzymuję się z alimentów oraz zasiłku rodzinnego. Jej dochód miesięczny to ok. 1 600,00 zł. Ponadto, pomaga jej rodzina.K. W.ma autyzm, aW. W.cierpi na problemy ortopedyczne, alergię oraz jaskrę.K. W.ma 4,5 roku i pozostaje pod opieka matki.K. R.na leki wydaje ok. 350,00 zł miesięcznie. Mieszka ona w hotelu policyjnym, z którego będzie musiała się wyprowadzić w momencie orzeczenia rozwodu.K. R.przy pomocy rodziny dokonywała spłat zaciągniętej przez mężaD. W.pożyczki.(dowód: protokół k. 86-90, odpis wyroku k. 121-121v, zeznaniaD. W.k. 129-129v, zeznaniaA. R.k. 164-166)
A. R.kontaktowała się z oddziałem(...)z siedzibą wS.w celu podania aktualnego adresuD. W.. Pracownice oddziału, powołując się na wewnętrzne procedury(...)odmówiły wprowadzenia do systemu nowego adresu zamieszkania pożyczkobiorcy, wskazując, że powinien on osobiście poinformować o nowym adresie zamieszkania.(dowód: zeznaniaA. U.k. 140-140v, zeznaniaK. Z.k. 140v)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych w jego opisie, złożonych przez strony postępowania dokumentów, których prawdziwość nie budziła wątpliwości. Sąd badając te dokumenty z urzędu, nie dopatrzył się w nich niczego, co uzasadniałoby powzięcie jakichkolwiek wątpliwości, co do ich wiarygodności i mocy dowodowej.
Przy ustalaniu stanu faktycznego Sądu również oparł się na zeznaniach przesłuchiwanej w charakterze strony pozwanejA. R.. Zeznania te zasługują na wiarę, albowiem są spójne, rzeczowe i logiczne, jak również nie są wewnętrznie sprzeczne, dlatego też Sąd dał im wiarę w całości. Podobnie ocenił Sąd zeznania świadków:D. W.,A. U.orazK. Z..
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego powód w pełni udowodnił fakt zawarcia umowy pożyczki zD. W.oraz fakt poręczenia tejże umowy przez pozwaną.
Zgodnie zart. 720 § 1 i 2 k.c.przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej.
Źródłem odpowiedzialności pozwanej jestart. 876 § 1 i 2 k.c.w myśl którego, przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Oświadczenie poręczyciela powinno być pod rygorem nieważności złożone na piśmie.
Stronami umowy poręczenia są poręczyciel i wierzyciel. Niezbędnymi elementami umowy są oświadczenia stron ujawniające w sposób dostateczny wolę poręczyciela do zobowiązania się względem wierzyciela, że wykona on określone zobowiązanie, gdyby dłużnik główny go nie wykonał. (G.Z.,Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna,LEX, 2014)
Umowa pożyczki, która opiewała na kwotę 60.000,00 zł została zawarta w formie pisemnej. To samo tyczy się umowy poręczenia zawartej między powodem a pozwaną. Skoro, jak zostało wykazane w stanie faktycznym,D. W.nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku zaktualizowaniu uległa odpowiedzialność pozwanej z tytułu poręczenia.
Zarzuty jakie podniosła pozwana w toku postępowania w ocenie Sądu okazały się bezzasadne. Pierwszy zarzut dotyczący przedwczesności powództwa, który miał być uzasadniony faktem wysłania wypowiedzenia umowy pożyczki na niewłaściwy adres pożyczkobiorcy jest bezpodstawny. Zgodnie zart. 61 § 1 k.c.oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Powód wszelką korespondencję wysyłaną doD. W.kierował na adres wskazany w umowie jako adres zamieszkania. Należy więc uznać, żeD. W.miał możliwość zapoznania się z treścią tej korespondencji, a więc i z treścią oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy pożyczki. Jeżeli zmienił on adres zamieszkania powinien on poinformować o tym powoda. Ten obowiązek nie wynika tylko z treści łączącego go stosunku, ale również należy go wyprowadzić zart. 354 § 1 k.c.Dłużnik jest zobowiązanym do pewnego rodzaju lojalności względem wierzyciela i w przypadku umowy pożyczki zawartej na okres 10 lat, powinien informować wierzyciela o zmianie adresu korespondencyjnego. W konsekwencji należy stwierdzić, że oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy pożyczki zostało skutecznie złożone pożyczkobiorcy, a w związku z tym, że pozwana nie wykazała że spłacała w terminie wszystkie z wymagalnych rat pożyczki, do spłaty których zobowiązany był pożyczkobiorca – tj. nie wykazała, że nie było podstaw do wypowiedzenia umowy pożyczki na podstawie pkt. 31 umowy pożyczki, należy stwierdzić, że(...)skutecznie wypowiedział umowę pożyczki w stosunku doD. W.. W tym miejscu należy zauważyć, że pracownicy oddziału(...)-u do którego zwróciła się pozwana mieli prawo do odmowy ujawnienia w systemie kasy oszczędnościowej nowego adresu korespondencyjnegoD. W.w przypadku, gdy on sam nie składa tego typu oświadczenia, ani też nie udzielił pozwanej pełnomocnictwa do złożenia tegoż oświadczenia. Omawiana zasada odmowy zmiany adresu jest podyktowana ochroną pożyczkobiorcy przed ewentualnym świadomym wprowadzeniem w błąd przez osobą trzecią mającym na celu uniemożliwienie komunikacji pomiędzy stronami umowy.
Drugi zarzut, w myśl którego ze względu na fakt, iżD. W.oraz pozwana są małżeństwem, w którym obowiązuje ustrój wspólności majątkowej i z tego tytuł nie może ona ponosić odpowiedzialności, należy również uznać za bezzasadny. Przede wszystkim należy wskazać, iż źródłem odpowiedzialności pozwanej jestart. 876 § 1 i 2 k.c.Należy również zwrócić uwagę na treśćart. 30 § 1 k.r.i.o.zgodnie, z którym oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny.
Ze względów opisanych powyżej, Sąd w pkt. I sentencji wyroku zasądził od pozwanej całą dochodzoną kwotę tj. 60.872,13 zł. Należy zauważyć, że pozwana nie kwestionowała wysokości kwoty należności główniej niespłaconej pożyczki, ani też kwoty naliczonych odsetek, ich wysokości ani też terminu wymagalności.
Podstawę rozstrzygnięcia o odsetkach stanowiłart. 481 § 1 i 2 k.c.co do należności głównej i 482k.c.w zakresie skapitalizowanych odsetek. Sąd uwzględnił przy tym zmianę z dniem 1 stycznia 2016 roku brzmieniaart. 481 k.c.wprowadzoną ustawą z dnia 9 października 2015 roku o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015, poz. 1830). W związku z powyższym przy uwzględnieniu treściart. 481 § 22i § 22k.c.za okres od dnia 1 stycznia 2016 roku zastrzegł, iż wysokość zasądzonych umownych odsetek nie może przekroczyć wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie.
W pkt. II sentencji wyroku Sąd przychylił się do wniosku pozwanej i na podstawieart. 320 k.p.c.zasądzoną kwotę rozłożył na 66 rat, przy czym 65 kolejnych rat w kwocie 936,49 zł, a rata nr 66 obejmująca odsetki umowne w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym od należności głównej od dnia 15 lutego 2015 r. do dnia 28 października 2016 r., tj. do daty wyrokowania, płatne do 10 każdego miesiąca, począwszy od 10 listopada 2016 r.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek przemawiający za rozłożeniem zapłaty na raty zasądzonego świadczenia. Za szczególnie uzasadniony wypadek należy bowiem uznać sytuację, kiedy ze względu na stan majątkowy i rodzinny jednorazowe, niezwłoczne spełnienie zasądzonego świadczenia przez pozwanego byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione albo narażałoby jego lub jego bliskich na niepowetowane szkody (por. A. Jakubecki w: H. Dolecki red., T. Wiśniewski /red./, I. Gromska-Szuster, A. Jakubecki, J. Klimkowicz, K. Knoppek, G. Misiurek, P. Pogonowski, T. Zembrzuski, T. Żyznowski,Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1-366, wyd. II. LEX 2013, komentarz do art. 320 k.p.c.).
Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w pkt. II sentencji wyroku przede wszystkim, wskazać należy, iż pozwana opiekuję się dwójką chorych małoletnich dzieci, których koszt leczenia to ok. 350,00 zł miesięcznie. Pozwana utrzymuje się jedynie z alimentów, pomocy państwa oraz rodzinny. Obecnie uiszcza ok. ponad 1000 zł czynszu za pokój policyjny, a gdy wyrok rozwodowy stanie się prawomocny będzie musiała wyprowadzić się z hotelu policyjnego i ponieść koszty wynajęcia pokoju, czy też mieszkania.
W ocenie tut. Sądu ważny jest też fakt, że pozwana przy wsparciu rodzinny dokonywała częściowej spłaty pożyczki. Należy więc uznać, iż istnieje realne szanse na wywiązanie się pozwanej z ratalnej spłaty zadłużenia.
W pkt. III sentencji wyroku Sąd, z uwagi na trudną sytuację materialną pozwanej opisanej powyżej zasądził, od pozwanej, jako strony przegranej, na podstawieart. 102 k.p.c.tylko część kosztów procesu tj. kwotę 761 zł, którą powód uiścił tytułem opłaty od pozwu.
W pkt. IV sentencji wyroku, Sąd na podstawie powyższegoart. 102 k.p.c.nie obciążył pozwanej kosztami zastępstwa procesowego poniesionymi przez powoda.
Również ze względu na sytuację materialną pozwanej Sąd w pkt. V sentencji wyroku nieuiszczoną przez stronę powodową część opłaty od pozwu przejął na rachunek Skarbu Państwa.
Z/
(...)