Sąd Okręgowy w Łodzi
XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
Sygnatura akt: XIII Ga 731/15
Data wyroku: 2016-03-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SO Mariola Szczepańska, SSO Marzena Eichstaedt, SR (del.) Maria Pągowska-Bancer (ref.)
Podstawa prawna: art. 385 k.p.c.

Sygn. akt XIII Ga 731 / 15

UZASADNIENIE

    Zaskarżonym wyrokiemz dnia 7 kwietnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Płocku , V Wydział Gospodarczy zasądził od pozwanej(...)– spółki jawnej wM.na rzecz powoda(...)Spółki Akcyjnej wG.kwotę 19.540,70 zł z ustawowymi odsetkami od kwot :
- 1.178,48 zł od dnia 24 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty ,
- 7.410,96 zł od dnia 20 grudnia 2011 roku do dnia zapłaty ,
- 1.467,11 zł od dnia 22 grudnia 2012 roku do dnia zapłaty ,
- 2.438,15 zł od dnia 21 marca 2012 roku do dnia zapłaty ,
- 6.110,80 zł od dnia 21 lutego 2012 roku do dnia zapłaty ,
- 298,93 zł od dnia 21 października 2013 roku do dnia zapłaty ,
- 396,81 zł od dnia 21 października 2013 roku do dnia zapłaty ,
- 239,46 zł od dnia 21 października 2013 roku do dnia zapłaty ,
oraz kwotę 2.662,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu , w tym kwotę 2.417,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał , że :
w pozwie z dnia 21.10.2013 roku powód wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 19.540,70 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztów procesu , podając iż swoje roszczenie wywodzi z umów sprzedaży energii zawartych z pozwaną spółką. Żądana w pozwie kwota to należność z tytułu dostarczonej przez powoda ( lub jego poprzedników prawnych ) energii elektrycznej. Wezwania do zapłaty okazały się bezskuteczne. W dniu 24.01.2014 roku Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie w sprawie VI Nc – e 2429004 / 13 wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym , uwzględniający żądania pozwu w całości. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów procesu według norm przepisanych. Podniosła zarzut braku legitymacji czynnej powoda , ponieważ nie wykazał on , zdaniem pozwanej , przejścia następstwa prawnego z(...) SA, z którym pozwana zawarła umowy wskazane w pozwie. Nadto pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczenia oraz nieudowodnienia roszczenia. Wskazała , że kwestionuje moc urzędową dokumentów załączonych do pozwu. Podała , że powód nie przedstawił dowodów potwierdzających fakt złożenia zamówienia na świadczenie usług. Postanowieniem z dnia 25.02.2014 roku Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu przez pozwaną i utratę mocy nakazu zapłaty w całości oraz przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Płocku. W toku procesu przed Sądem Rejonowym w Płocku strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.
Sąd Rejonowy ustalił :
pozwana zawarła z poprzednikiem prawnym powoda –(...)SA wP.następujące umowy sprzedaży energii :
- w dniu 24.06.2003 roku nr(...),
- w dniu 23.06.2003 roku nr(...),
- w dniu 23.06.2003 oku nr(...),
- w dniu 23.06.2003 roku nr(...).
Na ich podstawie powód ( jego poprzednik prawny ) zobowiązał się do dostarczania energii elektrycznej , a pozwana do jej odbioru i zapłaty powodowi należności według stawek opłat i cen zatwierdzonych przez Prezesa URE , zgodnie zprawem energetycznym. Umowy zawarto na czas nieoznaczony. Powódka wywiązała się z umowy , dostarczając energię elektryczną. Za dostarczoną energię powódka wystawiła pozwanej faktury VAT nr :
-(...)z dnia 30.11.2011 r. na kwotę 7.410,96 zł z terminem płatności w dniu 19.12.2011 r. ,
-(...)z dnia 31.01.2012 r. na kwotę 6.110,80 zł z terminem płatności w dniu 20.02.2012 r. ,
-(...)z dnia 29.02.2012 r. na kwotę 2.438,15 zł z terminem płatności w dniu 20.03.2012 r. ,
-(...)z dnia 31.03.2012 na kwotę 1.178,48 zł z terminem płatności w dniu 23.04.2012 r. ,
-(...)z dnia 30.11.2012 r. na kwotę 1.467,11 zł z terminem płatności w dniu 21.12.2012 r.
Nadto powódka wystawiła pozwanej noty odsetkowe :
- w dniu 24.10.2011 r. nr(...)na kwotę 239,46 zł z terminem płatności 2 dniu 7.11.2011 r. ,
- w dniu 31.12.2011 r. nr(...)na kwotę 396,81 zł z terminem płatności w dniu 20.01.2012 r. ,
- w dniu 6.03.2012 r. nr(...)na kwotę 298,93 zł z terminem płatności w dniu 20.03.2012 r.
Pismem z dnia 9.01.2013 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 19.540,70 zł , które pozwana odebrała w dniu 14.01.2013 r. Okazało się ono jednak bezskuteczne.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów prywatnych , które stanowią dowód złożenia oświadczeń określonej treści przez osobę na dokumencie podpisaną (art. 245 k.p.c.). Sąd uznał je za pełnoprawny materiał dowodowy w sprawie . Pozwana nie kwestionowała prawdziwości tych dokumentów , tylko ich „ moc urzędową ”, której nie miały i nikt w toku procesu się na nią nie powoływał. Sąd oddalił wnioski dowodowe pozwanej : o przesłuchanie stron jako nieistotny dla rozstrzygnięcia w świetle dokumentów złożonych przez stronę powodową (art. 299 k.p.c.), o przesłuchanie świadków jako niemożliwy do przeprowadzenia z powodu nie wskazania ich danych umożliwiających ich wezwanie na rozprawę .
Sąd Rejonowy zważył:
zgłoszone przez powoda roszczenie zakwalifikować należało jako wynikające z łączącej strony umowy sprzedaży energii. Za sprzedaż energii powód na podstawie zawartych umów mógł zasadnie domagać się od pozwanej zapłaty na podstawieart. 555w zw. zart. 535 k.c., zgodnie z którym kupujący zobowiązany jest do zapłaty za towar ( tu : energię elektryczną ) po jego wydaniu przez sprzedawcę. Cechą istotną umowy sprzedaży energii jest ekwiwalentność świadczeń – za dostarczoną przez przedsiębiorstwo energetyczne energię odbiorca zobowiązuje się zapłacić odpowiednią cenę. Dlatego do umowy sprzedaży energii elektrycznej mają zastosowanie – obok przepisówprawa energetycznego– także przepisykodeksu cywilnegodotyczące skutków niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych . Jeżeli odbiorca energii elektrycznej nie uiszcza we właściwym terminie należności za dostarczoną zgodnie z umową energię , dopuszcza się on zwłoki w spełnieniu świadczenia jako dłużnik z umowy sprzedaży energii elektrycznej ( wyrok SN z dnia 4 marca 2004 r. , III SK 8 / 04 . OSNCP 2005 , nr 1 , poz. 14 ).
Pozwana zakwestionowała fakt zawarcia umów z powódką wskazując , że powódka nie przedstawiła „ dowodów potwierdzających fakt złożenia zamówienia na świadczenie usług telekomunikacyjnych ”.Niewątpliwie jest to omyłką , ponieważ powódka nie dochodzi należności z tytułu usług telekomunikacyjnych , tylko za sprzedaż energii elektrycznej. Należy jednak zaznaczyć , że powódka wykazała fakt zawarcia umów z pozwaną poprzez złożenie tych umów. Natomiast swoje następstwo prawne po(...)SA wP.udowodniła poprzez złożenie pełnego odpisu z KRS i powołanie się na regulacjeustawy z dnia 10.04.1997 r. prawo energetyczne.
Sąd Rejonowy nie podzielił także stanowiska pozwanej w kwestii przedawnienia roszczenia powódki. W niniejszej sprawie zastosowanie ma dwuletni termin przedawnienia na podstawieart. 555w zw. zart. 554 k.c.Pozew w niniejszej sprawie został złożony w dniu 21.10.2013 r. , natomiast najdawniej wymagalne roszczenie było w dniu 19.12.2011 r. ( z faktury ) oraz w dniu 7.11.2011 r. ( z noty odsetkowej ). Okres przedawnienia upłynąłby w stosunku do pierwszego w dniu 19.12.2013 r. , a w stosunku do drugiego w dniu 7.11.2013 r. ( czyli już po wniesieniu pozwu do sądu ). W myśli uchwały SN z dnia 26.01.2005 r. w sprawie III CZP 42 / 04 ( zasada prawna ) ustanowiony wart. 118 k.c.termin przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe stosuje się do roszczeń o odsetki za opóźnienie także wtedy , gdy roszczenie główne ulega przedawnieniu w terminie określonym wart. 554 k.c.. Roszczenie o odsetki za opóźnienie przedawnia się jednak najpóźniej z chwilą przedawnienia się roszczenia głównego.
O odsetkach orzeczono na podstawieart. 481 k.c.iart. 482 k.c.
O kosztach procesu postanowiono na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.
Apelacjęod powyższego orzeczenia złożyła pozwana, zaskarżając wyrok w całości , wnosząc o oddalenie powództwa w całości , a także o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu za obie instancje , w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Strona pozwana zarzuciła Sądowi pierwszej instancji następujące uchybienia :

1
obrazę przepisów prawa procesowegotj.

a
naruszenieart. 232 k.p.c.poprzez niesłuszne przerzucenie ciężaru dowodu na stronę pozwaną i przyjęcie , że to pozwana powinna przedstawić dowody na okoliczność braku zobowiązania , podczas gdy nie można wymagać od strony wykazywania faktów negatywnych , lecz to powód powinien udowodnić zasadność powództwa i wykazać , że wydał towar,

b
naruszenie przepisuart. 233 § 1 k.p.c.poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny , niewszechstronny , bowiem powód nie przedstawił dowodów potwierdzających fakt złożenia zamówienia na sprzedaż energii elektrycznej , co wskazuje że do zawarcia umowy w ogóle nie doszło , nie powstał więc żaden stosunek zobowiązaniowy,

c
art. 217 § 1 k.p.c.w zw. zart. 227 § 1 k.p.c.w zw. zart. 299 k.p.c.poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie stron , mimo że dowód ten powinien być przeprowadzony;

2
naruszenie prawa materialnego, tj.

a
art. 6 k.c.poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przerzucenie ciężaru dowodu na stronę pozwaną , pomimo nieudowodnienia swych twierdzeń i zasadności powództwa przez powoda.

W odpowiedzi na apelacjępowódka wniosła o oddalenie apelacji , podnosząc niezasadność zarzutów apelacyjnych.
Sąd Okręgowy zważył , co następuje :
apelacja pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie .
Zarzuty apelacyjne należy uznać za bezzasadne.
W szczególności nie doszło do naruszeniaart. 232 k.p.c., albowiem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika , iż Sąd I instancji obarczył pozwaną dowodem na okoliczność faktów negatywnych. W myślart. 232 zd. 1 k.p.c.strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów , z których wywodzą skutki prawne.
Wbrew zarzutom pozwanej spółki , powód przedstawił dowody wskazujące na zasadność jego roszczeń.
Powód złożył umowy sprzedaży energii elektrycznej , podpisane przez osoby uprawnione do reprezentowania stron. W umowie określono prawa i obowiązki stron w związku ze sprzedażą energii elektrycznej i jej przesyłem do miejsc dostarczenia.
Sprzedawca zobowiązał się do dostarczania energii elektrycznej , a odbiorca do jej odbioru i zapłaty należności określonych na podstawie cen i stawek zatwierdzonych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki , zgodnie zustawą prawo energetyczne, w Taryfie dla Energii Elektrycznej.
Energia była dostarczana do obiektów pozwanej spółki (M.,ul. (...),ul. (...)).
Rozliczenia za sprzedaną energię elektryczną dokonywane były na podstawie wskazań licznika i odbywały się co dwa miesiące. Pozwany jako odbiorca zobowiązany był wnosić należność za energię elektryczną w wysokości i terminie określonym w fakturze. Postanowiono , iż termin ten nie może być krótszy niż 7 dni od daty wystawienia faktury. Postanowiono , iż sprzedawcy przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie we wniesieniu należności za energię.
Powód przedstawił także dokumentację związaną z odczytami liczników ( historia raportów z odczytów licznika zainstalowanego u strony pozwanej ) , faktury VAT z tytułu opłat za dostarczanie energii elektrycznej wraz ze szczegółowymi rozliczeniami oraz noty odsetkowe. Do pozwu załączono nadto wezwanie przedsądowe do zapłaty wraz z potwierdzeniem odbioru.
Zaoferowane przez powoda dokumenty udowodniły dochodzone roszczenie w sposób nie budzący wątpliwości. Powód wskazał więc dowody dla stwierdzenia faktów , z których wywodził skutki prawne (art. 232 k.p.c.). Natomiast pozwany nie podważył skutecznie twierdzeń i dowodów powoda , jego zarzuty należy ocenić jako gołosłowne.
Należy podkreślić , iż wszelkie dowody związane z dochodzonym roszczeniem zostały zgłoszone przez powoda już w pozwie w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Dowody te , w formie „ papierowej ” zostały złożone w Sądzie Rejonowym w Płocku , do którego przekazano sprawę po skutecznym wniesieniu sprzeciwu.
Niezasadny jest także zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.
Zgodnie z tym przepisem Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania , na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału .
W zakresie zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.zważyć należy :
zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.może być uwzględniony jedynie wówczas, gdyby wykazano , że dowody zostały ocenione w sposób rażąco wadliwy , sprzeczny z zasadami logiki bądź doświadczenia życiowego .
( tak : postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12.01.2006 r. , II CK 335 / 05 , MP 2006 / 3 / 115 ).
Tymczasem pozwany uzasadnił zarzut poprzez wskazanie , iż powód nie przedstawił dowodów potwierdzających fakt złożenia zamówienia na sprzedaż energii elektrycznej , co zdaniem pozwanego , wskazuje że do zawarcia umowy w ogóle nie doszło.
Jak wcześniej podnoszono , powód złożył umowy , z których w sposób nie budzący wątpliwości wynika zobowiązanie powoda do dostarczania energii elektrycznej na rzecz odbiorcy ( pozwanego ), przy czym świadczenie sprzedawcy ( powoda ) polegało na pozostawieniu do dyspozycji odbiorcy w miejscu dostarczania (M.,ul. (...),M.,ul. (...)) dowolnej ilości energii elektrycznej o uzgodnionych parametrach. Stosunek zobowiązaniowy pomiędzy stronami został ostatecznie uregulowany wprost w umowie , nie wymaga dla swej ważności dodatkowego dokumentu w postaci zamówienia.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisówart. 217 § 1 k.p.c.w zw. zart. 227 § 1 k.p.c.i w zw. zart. 299 k.p.c.W ocenie apelującego Sąd oddalił wniosek dowodowy o przesłuchanie stron , mimo że w świetle sprawy dowód ten powinien być przeprowadzony.
Należy zauważyć , że pozwany wniósł o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron na okoliczność braku zawarcia umowy pomiędzy powodem a pozwaną. Sąd Rejonowy oddalił ten wniosek jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle dokumentów złożonych przez powoda , a w szczególności umów sprzedaży energii elektrycznej zawartych pomiędzy(...)SA wP.a pozwaną spółką oraz odpisu pełnego z KRS powoda. Legitymacja procesowa powoda została wykazana poprzez złożenie pełnego odpisu z KRS i powołanie się na regulacjeustawy z dnia 10.04.1997 r. prawo energetyczne, wykazujące następstwo prawne powoda po(...)SA wP..
Zgromadzony materiał dowodowy w postaci dokumentów pozwolił ustalić fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ( zawarcie umowy przez strony , następstwo prawne powoda ) , stąd też dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron było zbędne. W szczególności należy wskazać , iż pozwany nie zakwestionował przedstawionych umów , tak więc dowód z przesłuchania stron na okoliczność braku zawarcia umowy nie znajdował żadnego uzasadnienia w okolicznościach sprawy.
Zarzut naruszeniaart. 6 k.c.należało ocenić jako bezzasadny , a to z tej przyczyny, iż dokumenty złożone przez powoda udowodniły jego roszczenia co do zasady i co do wysokości ; ciężar dowodu nie został przerzucony na pozwaną spółkę.
W aspekcie przedstawionych argumentów i rozważań , apelacja strony pozwanej jako oparta na bezzasadnych zarzutach została oddalona na podstawieart. 385 k.p.c.