Sąd Okręgowy w Poznaniu
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 1040/16
Data wyroku: 2016-11-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Czarnecka
Słowa kluczowe: Opłaty
Podstawa prawna: art. 4 ust. 7 i 7^1^ ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 listopada 2016 roku
Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Anna Czarnecka
po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2016 roku
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaSpółdzielni Mieszkaniowej (...)z siedzibą wP.
przeciwkoK. B. (1)iK. B. (2)

o zapłatę
na skutek apelacji pozwanych
od punktu 2. i 4. wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2016 roku
w sprawie o sygnaturze akt: XII C 1087/15

I
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 2. w ten sposób, że w zakresie nim objętym oddala powództwo;

II
oddala apelację w pozostałym zakresie;

III
zasądza od powódki na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 90 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

SSO Anna Czarnecka

UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym dnia 19 czerwca 2015 r.Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)z siedzibą wP.domagała się zasądzenia na jej rzecz solidarnie od pozwanychK. B. (1)iK. B. (2)kwoty 3.036,08 złotych tytułem zaległych kosztów związanych z korzystaniem ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego za okres od lutego 2015 r. do czerwca 2015 r. wraz z ustawowymi odsetkami od kwot:
- 601,06 zł od dnia 16 lutego 2015r. do dnia zapłaty,
- 601,06 zł o d dnia 17 marca 2015r. do dnia zapłaty
- 601,06 zł od dnia 16 kwietnia 2015r. do dnia zapłaty,
- 616,45 zł od dnia 16 maja 2015r. do dnia zapłaty,
- 616,45 zł od dnia 16 czerwca 2015r. do dnia zapłaty,
a także zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
W dniu 5 października 2015r. wpłynęło do Sądu pismo powódki z dnia 2 października 2015r. w treści którego powódka w związku z dokonaną wpłatą cofnęła pozew w części dotyczącej kwoty 2.749,35 zł i zrzekła się w tym zakresie roszczenia. Powódka podtrzymała powództwo co do kwoty 286,73 zł tytułem pozostałej należności głównej oraz odsetek ustawowych od kwot:
- 601,06 zł od dnia 16 lutego 2015r. do dnia 21 lipca 2015r,
- 601,06 zł o d dnia 17 marca 2015r. do dnia 21 lipca 2015r.,
- 601,06 zł od dnia 16 kwietnia 2015r. do dnia 21 lipca 2015r.,
- 616,45 zł od dnia 16 maja 2015r. do dnia 21 lipca 2015r.,
- 578,28 zł od dnia 22 lipca 2015r. do dnia 10 sierpnia 2015r.,
- 128,28 zł od dnia 11 sierpnia 2015r. do dnia 18 września 2015r.,
- 616,45 zł od dnia 16 czerwca 2015r. do dnia 18 września 2015r,
- 286,73 zł od dnia 19 września 2015r. do dnia zapłaty.
oraz podtrzymała roszczenie w zakresie kosztów procesu.
W piśmie z dnia 9 listopada 2015r. powódka cofnęła pozew w części dotyczącej należności głównej i w tym zakresie zrzekła się roszczenia, podtrzymując roszczenie w zakresie odsetek ustawowych od kwot wskazanych w piśmie z dnia 2 października 2015 r. z tym, że od kwoty 286,73 zł od dnia 19 września 2015 r. do dnia 15 października 2015 r.
Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu:w punkcie 1. - umorzył postępowanie o zapłatę kwoty 3.036,08 zł; w punkcie 2. - zasądził od pozwanychK. B. (1)iK. B. (2)solidarnie na rzecz powódkiSpółdzielni Mieszkaniowej (...)z siedzibą wP.odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie od kwot:
- 601,06 zł od dnia 16 lutego 2015 r. do dnia 21 lipca 2015 r.,
- 601,06 zł od dnia 17 marca 2015 r. do dnia 21 lipca 2015 r.,
- 601,06 zł od dnia 16 kwietnia 2015 r. do dnia 21 lipca 2015 r.,
- 616,45 zł od dnia 16 maja 2015 r. do dnia 21 lipca 2015 r.,
- 570, 28 zł od dnia 22 lipca 2015 r. do dnia 10 sierpnia 2015 r.,
- 120,28 zł od dnia 11 sierpnia 2015 r. do dnia 18 września 2015 r.,
- 616,45 zł od dnia 16 czerwca 2015 r. do dnia 18 września 2015 r.,
- 286,73 zł od dnia 19 września 2015 r. do dnia 15 października 2015 r.;
w punkcie 3. - oddalił powództwo w pozostałym zakresie; a w punkcie 4. - kosztami procesu obciążył solidarnie pozwanych, pozostawiając szczegółowe rozliczenie referendarzowi sądowemu, przy uwzględnieniu pojedynczej stawki wynagrodzenia pełnomocników.
Apelację od powyższego wyroku wnieśli pozwani, zaskarżając go w części, tj. co do pkt. 2 i 4.
Apelujący zarzucili naruszenie przepisów postępowaniaart. 233 § 1 k.p.c.poprzez sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów, czego konsekwencją było przyjęcie, iż byli zobowiązani do uiszczania ryczałtowej opłaty za wodę,art. 231 k.p.c.poprzez przyjęcie za ustalony fakt utraty legalizacji przez wodomierze w 2013 r.,art. 232 k.p.c.w zw. zart. 278 § 1 k.p.c.poprzez zaniechanie pozyskania wiadomości specjalnych w zakresie wyliczenia kwoty należnej powodowi, nadto zarzucili naruszenieart. 61 § 1 k.c.poprzez uznanie skuteczności oświadczenia powódki w przedmiocie wezwania pozwanych do wymiany wodomierzy. W oparciu o podniesione zarzuty apelujący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie oraz zasądzenie kosztów postępowania przed Sądem I instancji, a nadto zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Wodpowiedzi na apelacjępowódka wniosła o jej oddalenie oraz zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Zgodnie z treściąart. 50513§ 2 k.p.c.uzasadnienie wyroku zostało ograniczone do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja była częściowo zasadna, chociaż z innych względów, niż w niej podniesiono.
W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy uznał, że w zakresie koniecznym do rozpoznania apelacji Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Okręgowy przyjął jako własne (art. 382 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.). Na pełną aprobatę nie zasługiwały natomiast rozważania prawne Sądu Rejonowego.
Na wstępie Sąd Okręgowy stwierdza, że wobec cofnięcia przez powódkę powództwa ze zrzeczeniem się roszczenia co do pretensji głównej w toku postępowania pierwszoinstancyjnego i w związku z tym umorzeniem postępowania przez Sąd Rejonowy w tym zakresie, badanie zasadności roszczenia w postępowaniu apelacyjnym ograniczone było jedynie do kwestii, które miały wpływ na wymagalność roszczenia, bo od tej wymagalności zależało żądanie odsetek za opóźnienie, objęte apelacją.
Zgodnie z treściąart. 378 k.p.c.Sąd II instancji, rozpoznający sprawę na skutek apelacji, powinien wziąć pod uwagę w granicach zaskarżenia wszystkie naruszenia prawa materialnego popełnione przez Sąd I instancji niezależnie od tego, czy zostały wymienione w apelacji (por. T. Ereciński Kodeks postępowania cywilnego komentarz LexisNexis W-wa 2006 str. T. II str. 113).
W okolicznościach sprawy spór dotyczył należności za ryczałtowe zużycie wody (k. 330). Wobec tego, Sąd Okręgowy zbadał wynikające zart. 4 ust. 11, 7 i 71ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych(Dz. U. 2013, poz. 1222 ze zm.) przesłanki skuteczności zmiany wysokości opłat związanych z kosztami eksploatacji i utrzymania nieruchomości. Dostrzeżone przez Sąd Okręgowy naruszenie ww. przepisów spowodowało zmianę zaskarżonego orzeczenia.
Stosownie do treści art. 4 ust. 11cyt. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5, który dotyczy kosztów związanych z działalnością społeczną, oświatową i kulturalną prowadzoną przez spółdzielnię. Uszło uwadze Sądu Rejonowego, że obowiązkiem spółdzielni określonym w art. 4 ust. 7 i 71cyt. ustawy jest zawiadomienie osób zobowiązanych do wnoszenia opłat eksploatacyjnych o zmianie wysokości takich opłat co najmniej na 3 miesiące naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego, a w przypadku kosztów niezależnych od spółdzielni, co najmniej na 14 dni przed upływem terminu do wnoszenia opłat, ale nie później, niż ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego ten termin. W obu wypadkach zmiana wysokości opłat wymaga uzasadnienia na piśmie, a forma ta przewidziana została dla celów dowodowych (art. 73 § 1 i art. 74 § 1 k.c.). W przypadku zmiany wysokości opłat uprawniony może wystąpić do sądu o nakazanie przedstawienia kalkulacji, która powinna zawierać wskazanie sposobu obliczenia składników opłat, być rzeczowa, zrozumiała i wyczerpująca. W razie sporu, ciężar przytoczenia i wykazania okoliczności uzasadniających wysokość opłat spoczywa na spółdzielni (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2004 r., IV CSK 215/04, niepubl.).
W analizowanej sprawie - jak wynika z ustaleń faktycznych - o zmianie wysokości opłat powodowa Spółdzielnia informowała w sposób zwyczajowy poprzez dozorców (k. 305). Pozwani zaprzeczyli jednak, aby otrzymali pisemną informację o zmianie wysokości miesięcznych opłat, w tym zmianie zasady naliczania kosztów za wodę (forma ryczałtowa) oraz ich wysokości, wskazując, że ostatnią taką informację otrzymali w grudniu 2013 r. (k. 257-258). W tej sytuacji na powodowej Spółdzielni spoczywał ciężar udowodnienia, że faktycznie poinformowała pozwanych o tak istotnej zmianie wysokości opłat (art. 6 k.c.). Należało stwierdzić, że powódka tej okoliczności nie wykazała. Zaznaczyć trzeba, że skierowane do pozwanych wezwania do zapłaty z 28 listopada 2014 r., które nie przedstawiały kalkulacji opłat, a jedynie ogólnie wskazywały na zadłużenie wobec Spółdzielni, nie mogły mieć charakteru zawiadomień o zmianie wysokości opłat w rozumieniu cyt. wyżej przepisówustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Dopiero w piśmie z dnia 11 grudnia 2015 r. powódka wskazała szczegółowo, jakie należności cząstkowe składają się na miesięczne opłaty obciążające pozwanych oraz z czego wynika ich wysokość, tym niemniej nastąpiło to już po cofnięciu pozwu co do całości należności głównej.
W konsekwencji, nie oceniając, czy w okolicznościach sprawy były podstawy do zastosowania ryczałtowej formy rozliczeń za wodę, należało stwierdzić, że skoro pozwani nie zostali zawiadomieni o zmianie wysokości miesięcznych opłat pobieranych przez Spółdzielnię stosownie doart. 4 ust. 7 i 71ww.ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zatem nie pozostawali w opóźnieniu w ich zapłacie.
Z tego względu apelacja podlegała częściowemu uwzględnieniu, bez potrzeby oceny zarzutów zgłoszonych przez pozwanych i dlatego Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.jak w pkt I. sentencji.
Sąd Okręgowy oddalił natomiast apelację w części, w jakiej dotyczyła kosztów procesu przed Sądem I instancji (pkt 4 zaskarżonego wyroku). Pozwani poza wpłatami bieżącymi dokonali także jednorazowej wpłaty kwoty 1.849,35 zł po wytoczeniu postępowania, co łącznie spowodowało zaspokojenie powódki, która na skutek osiągnięcia celu wytoczeniem powództwa, cofnęła pozew i zrzekła się roszczenia co do pretensji głównej w kwocie 3.036,08 zł i postępowanie w tej części uległo umorzeniu. W konsekwencji, pozwani prawidłowo zostali uznani za przegrywających sprawę w I instancji i obciążeni kosztami tego postępowania. W powyższym zakresie apelacja podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., o czym orzeczono w pkt II. sentencji.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł w pkt III. sentencji na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.Pozwani wygrali apelację co domeritum, zatem zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy powódka winna zwrócić pozwanym poniesione przez nich koszty postępowania apelacyjnego (opłata od apelacji 30 zł) i koszty zastępstwa procesowego, które orzeczono na podstawie § 6 pkt 1 w zw. z§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tj. Dz. U. z 2013r. poz. 490).
SSO Anna Czarnecka