Sąd Rejonowy w Olkuszu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 447/15
Data wyroku: 2016-11-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Michał Siemieniec
Słowa kluczowe: Służebność Gruntowa
Podstawa prawna: art. 189Kodeksu Postepowania Cywilnego, art. 293 § 1 Kodekcu Cywilnego

Sygn. akt: I C 447/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 listopada 2016 r.
Sąd Rejonowy w Olkuszu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Michał Siemieniec

Protokolant:

sekretarka Weronika Chmiest

po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 r. w Olkuszu na rozprawie
sprawy z powództwaA. W. (1),M. W.
przeciwkoH. L.
o zapłatę

I
ustala, że służebność przejazdu, przechodu i przegonu przezdziałkę numer (...)wO., dla której prowadzona jestKsięga Wieczysta (...), ustanowiona na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości oznaczonej numeremdziałki (...)wO., dla której prowadzona jestKsięga Wieczysta (...)oraz służebność przechodu i przejazdu przezdziałkę numer (...)wO., dla której prowadzona jestKsięga Wieczysta (...), pasem o szerokości trzy metry, biegnącym ze wschodu na zachód ustanowiona na rzecz każdoczesnych właścicieli i posiadaczy nieruchomości oznaczonej numeremdziałki (...)wO., dla której prowadzona jestKsięga Wieczysta (...), wygasły z dniem 1 stycznia 2008 roku;

II
zasądza od pozwanejH. L.na rzecz powodówA. W. (1)iM. W.łącznie kwotę 564,00 (pięćset sześćdziesiąt cztery 00/100) złotych tytułem kosztów procesu.

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 8 maja 2015 r., skierowanym przeciwko pozwanejH. L., powodowieA. W. (1)iM. W.domagali się ustalenia, że z dniem 1 stycznia 2008 r. wygasły: 1) nieodpłatna służebność przechodu i przejazdu przezdziałkę nr (...)(objętąksięgą wieczystą (...)), a stanowiącą drogę pasem o szerokości trzy metry, biegnącym ze wschodu na zachód, na rzecz każdoczesnego właściciela i posiadaczadziałki nr (...)(objętejksięgą wieczystą (...)) – ustanowiona aktem notarialnym sporządzonym w Państwowym Biurze Notarialnym wO.z dnia 1 października 1984 r. za rep. A Nr 2487/1984; 2) służebność przejazdu, przechodu i przegonu przezdziałkę nr (...)(obecnie stanowiącądziałki nr (...), objęteksięgą wieczystą (...)), na rzecz każdoczesnych właścicielidziałki nr (...)(objętejksięgą wieczystą (...)) – ustanowiona aktem notarialnym z dnia 5 września 1989 r. za rep. A nr 2574/89. Ponadto powodowie wnosili o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów procesu zgodnie ze złożonym spisem.
W uzasadnieniu żądania pozwu, jego autor wyjaśnił, że w dniu 1 października 1984 r. umową zniesienia współwłasności, darowizny i sprzedaży ustanowiona została nieodpłatna służebność przechodu i przejazdu przezdziałkę nr (...)pasem o szerokości trzy metry, biegnącym ze wschodu na zachód, na rzecz każdoczesnego właściciela i posiadaczadziałki nr (...). W dniu 5 września 1989 r. ustanowiona została służebność przejazdu, przechodu i przegonu przezdziałkę nr (...)na rzecz każdoczesnych właścicielidziałki nr (...). Ustanowione prawa służebności w zasadzie nie były wykonywane od dat ich ustanowienia, dodatkowo od 1998 r., tj. od dnia wybudowania trwałego ogrodzenia rozgraniczającego nieruchomość władnącą od obciążonej ustała fizyczna możliwość korzystania z przejścia i przejazdu przez działki obciążone. Podstawą prawną żądania był przepisart. 293 § 1 kc.
Pozwana konsekwentnie domagała się oddalenia powództwa, przyznając, że faktycznie nie korzysta z służebności, dojeżdżając do własnej nieruchomości innym szlakiem, ale twierdząc przy tym, że w przyszłości może powstać konieczność korzystania z służebności.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

W dniu 1 października 1984 r. została zawarta w formie aktu notarialnego umowa zniesienia współwłasności, darowizny i sprzedaży warunkowej pomiędzyW. B.,K. P.,Z. K.,J. P.,D. P.,M. W.,A. W. (1). W § 3 umowy ustanowiono nieodpłatną służebność przechodu i przejazdu przezdziałkę nr (...), stanowiącą drogę, pasem o szerokości trzy metry, biegnącym ze wschodu na zachód, na rzecz każdoczesnego właściciela i posiadaczadziałki nr (...).
[dowód: wypis aktu notarialnego sporządzonego w(...)wO., nr rep. A 2487/1984, k. 7-8]
W dniu 5 września 1989 r. w formie aktu notarialnego została zawarta umowa oddania w użytkowanie wieczyste przez Skarb PaństwaA.iM.małżonkomW.działek onumerach ewidencyjnych (...)wO.. RównocześnieM.iA. W. (2)ustanowili służebność przejazdu, przechodu i przegonu przezdziałkę nr (...)na rzecz każdoczesnego właściciela i posiadaczadziałki nr (...).
[dowód: wypis aktu notarialnego sporządzonego przed notariuszemM. L., nr rep. A 2574/1989, k. 6-7 akt księgi wieczystej KR1O/00023721/1]
Umową z dnia 19 września 1996 r.Z. K.sprzedałaJ.iH.małżonkomL.niezabudowaną nieruchomość oznaczoną numeremdziałki (...)wO..
[dowód: wypis aktu notarialnego sporządzonego przed notariuszemJ. K., nr rep. A 1943/96, k. 8-9 akt księgi wieczystej KR1O/00017308/5]
Umową majątkową małżeńską z dnia 12 lipca 2000 r.H.iJ.małżonkowieL.wyłączyli obowiązującą ich majątkową wspólność ustawową i wprowadzili w stosunkach majątkowych w małżeństwie rozdzielność majątkową.
[dowód: wypis aktu notarialnego sporządzonego przed notariuszemS. P., nr rep. A 5197/2000, k. 27 akt księgi wieczystej KR1O/00017308/5]
W dniu 14 lipca 2000 r.H. L.iJ. L.zawarli umowę o podział majątku dorobkowego. W drodze podziału majątku nieruchomość oznaczona numerem ewidencyjnymdziałki (...)wO.wraz z całym składnikiem budowalnym stała się wyłączną własnościąH. L..
[dowód: wypis aktu notarialnego sporządzonego przed notariuszemS. P., nr rep. A 5355/2000, k. 28-29 akt księgi wieczystej KR1O/00017308/5]
Umową z dnia 19 maja 2006 r.J. P.,D. P.,M. W.,A. W. (1)dokonali zniesienia współwłasności nieruchomości położonej wO., objętejksięgą wieczystą KW nr (...)w ten sposób, żedziałki ewidencyjne (...)stały się wyłączną współwłasnościąM.iA.małżonkówW..
[dowód: wypis aktu notarialnego sporządzonego przed notariuszemI. S., nr rep. A 3340/2006, k. 60-62 akt księgi wieczystej KR1O/00003578/7]
Od 2001 roku obszar działki oznaczonej dotychczasnumerem ewidencyjnym (...)wO.objęły nowo utworzone działki onumerach ewidencyjnych (...).
[dowód: wykaz zmian gruntowych, k. 38]
Umową z dnia 3 kwietnia 2007 r. GminaO.sprzedała dotychczasowym użytkownikom wieczystymM.iA.małżonkomW.nieruchomość położoną wO., składającą się z działek onumerach ewidencyjnych (...).
[dowód: wypis aktu notarialnego sporządzonego przed notariuszemB. C., nr rep. A 1913/2007, k. 9-10]
Od bliżej nieustalonej daty, przypadającej nie później niż 1 stycznia 1998 roku właściciele i posiadacze nieruchomości oznaczonej numeremdziałki (...)nie korzystali w żaden sposób z przechodu, przejazdu, bądź przegonu pasem gruntu położonym nadziałkach (...).
[dowody: przesłuchanieM. W., protokół rozprawy z dnia 14 listopada 2016 r. rejestracja od 00:07:08, przesłuchanieA. W. (1), protokół rozprawy z dnia 14 listopada 2016 r. rejestracja od 00:09:45, przesłuchanie pozwanejH. L., protokół rozprawy z dnia 14 listopada 2016 r. rejestracja od 00:16:19]
Obecnie ze względu na istniejące trwałe ogrodzenie nieruchomości powodów nasadzenia drzew, krzewów i usytuowanie garażu na pasie gruntu obciążonym służebnością nie ma możliwości przejazdu, przechodu ani przegonu tym pasem.
[dowód: oględziny nieruchomości, protokół k. 88-93]
Dla nieruchomości oznaczonej numerami działek:(...),(...),(...),(...)wO.prowadzona jestksięga wieczysta (...). W dziale II-Własność, w charakterze współwłaścicieli na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej, wpisani sąA. W. (1)iM. W.. W dziale III księgi wieczystej wpisane jest ograniczoneprawo rzeczowe„prawo przejazdu, przechodu i przegonu przezdziałkę nr (...)na rzecz każdoczesnych właścicielidziałki nr (...)”.
[dowód: odpis zksięgi wieczystej (...), k. 16]
Dla nieruchomości oznaczonej numerami działek:(...),(...),(...)wO.prowadzona jestksięga wieczysta (...). W dziale II-Własność, w charakterze współwłaścicieli na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej, wpisani sąA. W. (1)iM. W.. W dziale III księgi wieczystej wpisane jest ograniczoneprawo rzeczowe„służebność przechodu i przejazdu przezdziałkę nr (...)o pow. 49 m2pasem 3 m szerokim biegnącym ze wschodu na zachód na rzecz każdoczesnego właściciela i posiadaczadziałki nr (...).
[dowód: odpis zksięgi wieczystej (...), k. 17]
Dla nieruchomości oznaczonej numeremdziałki (...)wO.prowadzona jestksięga wieczysta (...). W dziale I-SP tej księgi wpisane są: „związane z własnościądziałki nr (...)prawo przechodu i przejazdu pasem 3 m szerokim, biegnącym ze wschodu na zachód przezdziałkę nr (...)o pow. 49 m2, objętąksięgą wieczystą KW (...)”, „ związane z własnościądziałki nr (...)prawo przejazdu, przechodu i przegonu przezdziałkę nr (...), objętąksięgą wieczystą KW (...)”. W dziale II – Własność, w charakterze właściciela wpisana jestH. L..
[dowód: odpis zksięgi wieczystej (...), k. 15]
Powyższe okoliczności faktyczne ustalono przede wszystkim w oparciu o dokumenty w postaci wypisów aktów notarialnych i odpisów z ksiąg wieczystych, które nie były kwestionowane i nie budziły wątpliwości. Ponadto uwzględniono wzajemnie zbieżne wyjaśnienia obu stron, złożone w toku przesłuchania oraz wyniki oględzin nieruchomości stron, pozwalające na stwierdzenie obecnego stanu faktycznego w terenie.

Sąd zważył, co następuje.

Powództwo zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie zart. 189 kpc,powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.Na gruncie rozpoznawanego przypadku interes prawny powodów w ustaleniu wygaśnięcia służebności nie budzi wątpliwości, bowiem są oni współwłaścicielami nieruchomości obciążonych służebnościami ustanowionymi na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości należącej obecnie do pozwanej. Z kolei przechodząc do oceny zasadności żądania, należy przytoczyć treść przepisuart. 293 § 1 kc, w myśl któregosłużebność gruntowa wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesięć.Jak wyżej ustalono, kolejni właściciele nieruchomości władnącej, z całą pewnością przynajmniej od 1 stycznia 1998 r. nie wykonywali uprawnień przysługujących im z tytułu służebności przejazdu, przechodu i przegonu, ponieważ nie było faktycznie takiej możliwości (i nie ma do chwili obecnej). Właściciele nieruchomości władnącej dojeżdżali i dochodzili do swojej nieruchomości szlakiem usytuowanym po północnej stronie nieruchomości powodów, gdzie jest urządzona dogodna dla nich utwardzona droga. Z tej przyczyny sąd ustalił wygaśnięcie obu służebności z dniem 1 stycznia 2008 r.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 kpc, zasądzając od strony pozwanej na rzecz powodów łącznie kwotę 564 zł. Kwota ta obejmuje: 240 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika (§ 8 pkt. 3 rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz.U. 2013 r. poz. 461 ze zm.), 34 zł z tytułu opłat skarbowych od pełnomocnictwa, 200 zł opłaty od pozwu, 90 zł wydatków na uzyskanie odpisów z ksiąg wieczystych.
Z przedstawionych względów orzeczono jak w sentencji.
[ SSRM. S.]