Sąd Okręgowy w Rzeszowie
VI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VI Gz 44/16
Data wyroku: 2016-02-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Renata Bober, Andrzej Borucki, Anna Walus – Rząsa
Podstawa prawna: art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych

Sygn. akt VI Gz 44/16

POSTANOWIENIE

Dnia 29 lutego 2016 r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki
Sędziowie: SO Renata Bober (spr.)
SO Anna Walus – Rząsa
Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Krztoń
po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. w Rzeszowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwŚ.
przeciwkoL.S. C.deS.yR. A.wM., Oddział w Polsce z siedzibą wW.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt V GC 1679/15
postanawia: oddalić zażalenie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym sprawę.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Rzeszowie stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu dla miasta stołecznego Warszawy wW..
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powód pozwem dochodzi zwrotu kosztów pojazdu zastępczego. Na uzasadnienie właściwości miejscowej powód wskazał, że ustalił ją zgodnie zart. 34 kpcw zw. zart. 454 kcoraz 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, skoro siedziba powoda jak i miejsce spełnienia świadczenia pieniężnego pozwanej (rachunek bankowy powoda) są wR.. W sprawie został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.
Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o przekazanie sprawy do sądu właściwego miejscowo dla strony pozwanej wskazując, że sporne roszczenie nie wynika z umowy, lecz z ustawy, stron nie łączy żaden stosunek umowny, a powód w sprawie nie jest ani poszkodowanym ani uprawnionym z umową ubezpieczenia.
Mając na uwadze powyższe oraz cytując treść art. 20 ustawy z dnia 22.05.2013r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (DZ.U. z 2003 r. nr 124, poz. 1152 z późn zm. ) Sąd Rejonowy w Rzeszowie przyjął, że w sprawie nie zachodzą przesłanki właściwości miejscowej tego Sądu i uzasadniona w sprawie jest właściwość ogólna, czyli określana ze względu na siedzibę pozwanego. Umowa cesji wierzytelności nie zmieniła bowiem podstawy dochodzonego roszczenia i sytuacji prawnej cesjonariusza, który w związku z cesją stał się jedynie wierzycielem – beneficjentem świadczenia wynikającego z umowy łączącej sprawcę szkody (ubezpieczającego) z ubezpieczycielem. Powód nie jest więc ani poszkodowanym, ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia, a powód nie może powoływać się na właściwość wynikającą z miejsca jego siedziby jeżeli jednocześnie właściwość ta nie wynika z miejsca zamieszkania lub siedziby cedenta, który był poszkodowany.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył powód, zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie V Wydziałowi Gospodarczemu do dalszego prowadzenia, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
W uzasadnieniu powód zarzucił, że w wyniku zawartej z poszkodowanym umowy cesji wierzytelności wstąpił w miejsce uprawnionego stając się wierzycielem, a w razie przelewu wierzytelności pieniężnej zapłata należności powinna być dokonana w miejscu zamieszkania lub w siedzibie cesjonariusza. Jeżeli dłużnik nie spełnia świadczenia dobrowolnie, wierzyciel może wytoczyć powództwo o zapłatę należności przed sąd właściwości ogólnej albo przed sąd właściwy wg przepisów o właściwości przemiennej, a zasady te obowiązują również w sytuacji, gdy zmiana miejsca spełnienia świadczenia jest konsekwencją zmiany osoby wierzyciela wskutek zawartej umowy cesji wierzytelności. Powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w orzeczeniach o sygn. akt III CZP 81/01 z 14.02.2002r., III CKN 346/01 z 26.09.2002r., III CZP 17/05 z 21.04.2006r., III CZP 69/12 z 16.01.2012r., jak też na postanowienie tut. Sądu Okręgowego wydane w sprawie VI Gz 28/14, powód wskazał, iż możliwości powoływania się na właściwość przemienną sądu wynikającej z art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) nie wyłącza okoliczność, że powód jest cesjonariuszem wierzytelności przysługującej uprzednio wobec pozwanego cedentowi, który nie uczestniczy w sporze. Podstawą dochodzonego przeciwko pozwanemu roszczenia nie jest bowiem umowa przelewu wierzytelności na rzecz powoda, gdyż z chwilą dokonania tej cesji nastąpił tylko skutek w postaci nabycia przez następcę prawnego przysługującej wcześniej cedentowi wierzytelności wobec jego dłużnika. Zmienia się więc jedynie osoba wierzyciela, ale nie zmienia się charakter roszczenia o zapłatę wobec dłużnika, celem zaspokojenia wierzytelności przysługującej już nowemu wierzycielowi.
W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Wg pozwanego przytoczony przepis odnosi się niewątpliwie jedynie do poszkodowanych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, nie zaś osób na które zostały jedynie scedowanie uprawnienie dochodzenia roszczeń z nich wynikających.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie, chociaż twierdzenia zażalenia i przytoczone stanowisko Sądu Najwyższego w powołanych postanowieniach Sąd Okręgowy co do zasady podziela.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2013r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) powództwo o roszczenie wynikające z umów ubezpieczeń obowiązkowych lub obejmujące roszczenia z tytułu tych ubezpieczeń można wytoczyć bądź wg przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia.
Powyższy przepis stanowi uregulowanie szczególne (lex specialis) w zakresie właściwości miejscowej sądów dla powództw wynikających z umowy ubezpieczenia obowiązkowego. Ma to zasadnicze znaczenie dla podjęcia oceny zarzutów zażalenia. Wg Sądu Okręgowego w sprawach z powództwa wynikającego z ubezpieczenia obowiązkowego o właściwości miejscowej decyduje miejsce zamieszkania (albo siedziby) pozwanego, poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, nie zaś siedziba (miejsce zamieszkania) wierzyciela. Zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie prowadzi do zmiany sytuacji prawnej cesjonariusza, a przelew wierzytelności na rzecz powoda nie jest podstawą dochodzonego roszczenia. Z chwilą cesji następuje tylko skutek w postaci nabycia przez następcę prawnego cedenta (poszkodowanego) przysługującej mu wierzytelności wobec jego dłużnika. Zmienia się zatem jedynie osoba wierzyciela, nie ulega zaś zmianie charakter jej roszczenia o zapłatę wobec dłużnika (postanowienie SN z dnia 16.11.2012r. sygn. akt III CZP 69/12). Oznacza to, że w dalszym ciągu mamy do czynienia z roszczeniem z tytułu czynu niedozwolonego (ciągłość przedmiotowa), lecz mimo cesji nie ulega wątpliwości, że powód nie staje się poszkodowanym w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Powód może jednak korzystać z właściwości przemiennej uregulowanej w art. 20 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, jednak tylko w granicach tej regulacji. Oznacza to więc tyle, że powództwo przeciwko ubezpieczycielowi winno być dochodzone przed sądem właściwości ogólnej (wg siedziby pozwanego) lub – z powołaniem na właściwość przemienną – wg miejsca zamieszkania poszkodowanego, którym był cedent. Powód nie ma podstaw powoływać się na właściwość wynikającą z jego siedziby (miejsca zamieszkania) lub wynikającą z miejsca świadczenia zgodnego z jego siedzibą.
Zgodnie zart. 187 § 1 pkt 1 kpcpozew powinien w miarę potrzeby zawierać przytoczenie okoliczności uzasadniających właściwość sądu. W przedmiotowej sprawie powód czyniąc zadość temu obowiązkowi, dla uzasadnienia właściwości przemiennej Sądu Rejonowego w Rzeszowie, w sposób jednoznaczny powołał się na własną siedzibę – wŚ., nie zaś na miejsce zamieszkania poszkodowanego, którego zresztą w ogóle w uzasadnieniu pozwu nie wskazuje. Wbrew stanowisku powoda powołane w zażaleniu postanowienia Sądu Najwyższego nie stanowią o tym, że w przedmiotowym stanie faktycznym cesjonariusz może powoływać się na właściwość przemienną determinowaną jego siedzibą, lecz co najwyżej siedzibą (miejscem zamieszkania) poszkodowanego – czego w niniejszym przypadku jednak nie uczynił.
W tym stanie rzeczy, stwierdzając bezzasadność argumentacji zażalenia Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 kpcw związku zart. 397 § 2 kpcorzekł , jak na wstępie.