Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 305/15
Data wyroku: 2016-02-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Wojciechowski
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 32 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r o emeryturach irentach z FUS ( lekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.)

Sygn. akt VU 305/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 lutego 2016 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSR del. Marcin Wojciechowski
Protokolant Cezary Jarocki
po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuB. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaB. M.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 13 marca 2015r. sygn.(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyB. M.prawo do emerytury od dnia(...)2015 roku.
Sygn. akt VU 305/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 13 marca 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwT.odmówił wnioskodawcyB. M.prawa do emeryturyz uwagi na fakt, iż nie osiągnął on przewidzianego wieku, tj. 60 lat oraz nie udowodnił 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach.
W odwołaniu z dnia 24 marca 2015 roku wnioskodawcaB. M.wniósło zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu wniósło zaliczenie do szczególnego stażu pracy okresu zatrudnienia w(...) S. A.wB.po 1992 roku.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.wniósł o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
B. M.,urodzony dnia (...), złożył w dniu 23 lutego 2015 roku wniosek o przyznanie emerytury. Wnioskodawca nie przystąpił on do otwartego funduszu emerytalnego.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-6 akt o emeryturę)
Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący 26 lat, 8 miesiąc i 21 dni, w tym 11 lat, 4 miesiące i 6 dni stażu w szczególnych warunkach. Do stażu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył wnioskodawcy okres pracy od dnia 21 sierpnia 1981 roku do dnia 31 grudnia 1992 roku na stanowisku monter wodno-kanalizacyjny wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...) S.AwB..
(dowód: decyzja z dnia 13 marca 2015 roku k. 17 akt o emeryturę)
W okresie od 4 maja 1978 roku do 31 grudnia 1992 roku wnioskodawcaB. M.był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wB.w charakterze montera wodno-kanalizacyjnego.
Z dniem 1 grudnia 1992 roku Przedsiębiorstwo przekształciło się w Spółkę Akcyjną pod nazwą(...)wB..
Przedsiębiorstwo Budownictwa (...)wB.oraz(...) S. A.wB.zajmowało się wykonywaniem usług budowlanych w zakresie budowania instalacji: wodnych, deszczowych i kanalizacyjnych na rzecz innych przedsiębiorstw.
Z dniem 1 stycznia 1993 roku nowy pracodawca wnioskodawcy(...) S. A.wB.zmienił nazwę zajmowanego przez niego stanowiska z montera instalacji wodno-kanalizacyjnych na wykwalifikowanego pracownika budowlanego. Mimo zmiany nazwy stanowiska pracy charakter wykonywanej przez wnioskodawcę pracy nie uległ zmianie.
Przez cały okres zatrudnienia, tj. do dnia 24 maja 2004 roku, zarówno wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wB.jak i w(...) Spółce AkcyjnejwB.wnioskodawca wykonywał prace jako monter wodno-kanalizacyjny w głębokich wykopach. Wnioskodawca w całym spornym okresie kładł rury wodociągowe, sieci kanalizacyjne, deszczowe i instalacje sanitarne . Praca wykonywana była we wkopie o głębokości od 1,5 metra do 5 metrów. Była to praca w trudnych, szkodliwych warunkach tj.: na głębokości, w wilgoci i błocie. Wnioskodawca pracował w takim charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy do dnia 24 maja 2004 roku.
( dowód: legitymacja ubezpieczeniowa wnioskodawcy – k.8-11 akt o emeryturę, świadectwo pracy z dnia 24 maja 2004 roku k.12 akt o emeryturę, zeznania świadkaM. K.protokół z rozprawy z dnia 22 lutego 2016 roku nagranie od minuty 2:56 do minuty 6:13 k. 27v, zeznania świadkaR. K.protokół z rozprawy z dnia 22 lutego 2016 roku nagranie od minuty 6:13 do minuty 9:46 k. 27v, zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 22 lutego 2016 roku nagranie od minuty 9:46 do minuty 11:56 k. 27v)
W wystawionym wnioskodawcy świadectwie z dnia 24 maja 2004 r. pracodawca zaświadczył, że w okresie od 21 sierpnia 1981 roku do 31 grudnia 1992 roku w roku wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace polegające na robotach wodno-kanalizacyjnych oraz budowie rurociągów w głębokich wykopach na stanowisku montera wodno-kanalizacyjnego, wymienione w wykazie A Dział V poz. 1 pkt 6 załącznik 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 roku .
(dowód: świadectwo pracy z dnia 24 maja 2004 roku k.12 akt o emeryturę)

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie doart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2015, poz. 748 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało rozpoznaćw aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).
W przedmiotowej sprawie kwestią sporną między stronami było to, czy wnioskodawca posiada wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, ukończył 60 lat i nie jest członkiem OFE.
Prawidłowe rozumienie pojęcia pracy w szczególnych warunkach nie jest możliwe bez wnikliwej analizyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Z zestawienia § 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynika, że pracą w szczególnych warunkach jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tego aktu. Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale, tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Odnośnie oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu zważyć należy, iż okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy.
Należy jednak wskazać, że z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Brak zatem takiego świadectwa lub jego zakwestionowanie przez organ rentowy, nie wyklucza dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego.
Sam fakt zatrudnienia wnioskodawcy w spornym okresie od dnia 1 stycznia 1993 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...) Spółce AkcyjnejwB.był niesporny w świetle dokumentów znajdujących się w jego aktach emerytalnych. Spornym pozostawał charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w tym okresie tj. czy była to praca wykonywana w szczególnych warunkach, czy też nie. Stało się tak dlatego, że wnioskodawca nie dysponował za ten czas świadectwem pracy w szczególnych warunkach.
Wobec powyższego na wnioskodawcy, zgodnie z treściąart. 6 k.c., spoczywał ciężar wykazania pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca sprostał temu obowiązkowi. Szczególne warunki pracy wnioskodawcy Sąd ustalił w oparciu o spójne i logiczne, a co za tym idzie wiarygodne zeznania świadków:R. W.iM. K., którzy w spornych okresach pracowali razem zB. M.na tym samym stanowisku, a zatem posiadają szczegółową wiedzę na temat jego codziennej pracy i obowiązków oraz zeznania samego wnioskodawcy. Zeznania świadków ani wnioskodawcy nie były kwestionowane przez organ rentowy. Zebrany materiał dowody w sprawie, pomimo braku akt osobowych wnioskodawcy, był wystarczający i niebudzący wątpliwości.
Analiza zeznań świadków oraz dokumentów załączonych do akt emerytalnych prowadzi do wniosku, że wnioskodawca pracował w szczególnych warunkach w całym spornym okresie swojego zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...) Spółce AkcyjnejwB., mimo iż w świadectwie pracy z tego okresu stanowisko wnioskodawcy było określane jedynie jako wykwalifikowany pracownik budowlany. Nie mniej o szczególnych warunkach pracy nie decyduje nazwa stanowiska – jak chce organ rentowy – ale rodzaj rzeczywiście wykonywanej pracy. A ta przez cały okres zatrudnienia, jak wynika z zeznań świadków i wnioskodawcy, była niezmienna i polegała na montażu instalacji zewnętrznych (rur kanalizacyjnych i wodnych ) w głębokich wykopach ziemnych. Na uwagę zasługuje fakt, że wnioskodawca taką samą pracę wykonywał także u poprzednika prawnego tj. wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wB.w okresie od 21 sierpnia 1981 roku do 31 grudnia 1992 roku i praca ta została mu zaliczona do pracy w szczególnych warunkach. Stało się tak dlatego, że za w/w okres pracodawca wystawił wnioskodawcy świadectwo pracy w szczególnych warunkach, co z kolei wiązało się z tym, że wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku montera wodno-kanalizacyjnego. Po przekształceniach własnościowych pracodawcy zmieniła się nazwa zajmowanego przez wnioskodawcę stanowiska pracy z montera wodno-kanalizacyjnego na wykwalifikowanego pracownika budowlanego. Zmiana nazwy stanowiska nie spowodowała jednak zmiany faktycznie wykonywanej przez skarżącego pracy. Pomimo zamiany stanowiska wnioskodawca w dalszym ciągu wykonywał tą samą pracę co w poprzednim okresie, gdy pracował na stanowisku montera wodno-kanalizacyjnego.
Prace wodno-kanalizacyjne wykonywane w głębokich wykopach, a takie prace wnioskodawca wykonywał w spornym okresie, są pracami w szczególnych warunkach zgodnie z wykazem A będącym załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku działem V poz. 1. Dodać należy, iż stanowisko robotnika budowlanego wykonującego stałe prace pomocnicze lub inne w głębokich wykopach wymienione jest wprost w Dziale V, poz. 8 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 roku w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych. Wobec powyższego uznać należało, że prace te były wykonywane w szczególnych warunkach, co uprawnia wnioskodawcę do wcześniejszego przejścia na emeryturę.
Po doliczeniu wnioskodawcy do uznanego przez organ rentowy stażu w szczególnych warunkach w wymiarze 11 lat, 4 miesięcy i 6 dni, okresu od dnia 1 stycznia 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku, wnioskodawca legitymuje się stażem pracy w szczególnych warunkach przekraczającym 15 lat.
Biorąc pod uwagę, iż wnioskodawca spełnił pozostałe wymagane przepisami rozporządzenia warunki tj. posiada wymagany okres zatrudnienia (25 lat), a w dniu(...)2015 roku osiągnął wiek emerytalny (60 lat) należy uznać, że wydana przez organ rentowy decyzja jest błędna, a żądanie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie.
Dlatego też na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, zmienił zaskarżoną decyzję, przyznającB. M.prawo do emerytury poczynając od dnia(...)2015 r.