Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1108/16
Data wyroku: 2016-11-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Andrzejewski, Maria Sałańska-Szumakowicz, Małgorzata Gerszewska
Słowa kluczowe: Renta z tytułu niezdolności do pracy
Podstawa prawna: art. 57 FUS, art. 12 ust. 1 i 3 w zw. z art. 13 ust. 1 FUS

Sygn. akt III AUa 1108/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 listopada 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Jerzy Andrzejewski (spr.)

Sędziowie:

SA Maria Sałańska - Szumakowicz
SA Małgorzata Gerszewska

Protokolant:

stażysta Anna Kowalewska

po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016 r. w Gdańsku
sprawyM. J.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy
na skutek apelacjiM. J.
od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt V U 630/14
oddala apelację.
SSA Małgorzata Gerszewska SSA Jerzy Andrzejewski SSA Maria Sałańska - Szumakowicz
Sygn. akt III AUa 1108/16

UZASADNIENIE
M. J.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z dnia 26 maja 2014 roku odmawiającej mu przyznania prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Odwołujący wskazał, że nadal jest niezdolny do pracy, a stan jego zdrowia uległ pogorszeniu.
Pozwany organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Słupsku wyrokiem z dnia 16 maja 2016 roku oddalił odwołanie. Swoje rozstrzygnięcie Sąd ten oparł na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych.
M. J.(ur. (...), wykształcenie podstawowe, nie posiada wyuczonego zawodu) prowadził handlową działalność gospodarczą i nie pracuje od 2009 roku. Do dnia 30 kwietnia 2014 roku miał ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. W dniu 24 marca 2014 roku złożył wniosek o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Lekarz orzecznik oraz komisja lekarska ZUS stwierdzili, iż ubezpieczony jest nadal częściowo niezdolny do pracy na stale. Na tej podstawie organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.
W celu weryfikacji stanu zdrowia wnioskodawcy Sąd Okręgowy przeprowadził dowód z opinii biegłych lekarzy sądowych neurologa, kardiologa, ortopedy i diabetologa. Biegli uznali, że ubezpieczony jest nadal jedynie częściowo niezdolny do pracy. Biegły ortopeda stwierdził brak niezdolności z przyczyn ortopedycznych. Biegła diabetolog rozpoznała u ubezpieczonego cukrzyce typu 2 powikłaną makroangiopatią pod postacią choroby niedokrwiennej serca – stan po pomostowaniu tętnic wieńcowych i angioplastyce z implatacją stentu oraz polineuropatią symetryczna obwodową i uznała, że odwołujący jest nadal częściowo niezdolnym do pracy. Biegły neurolog stwierdziła, iż rozpoznane schorzenia neurologiczne polineuropatia cukrzycowao niedużym nasileniu oraz zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa nie powodują trwałej i całkowitej niezdolności ubezpieczonego do pracy, a jedynie wymagają odsunięcia ubezpieczonego od ciężkich prac fizycznych. Biegły kardiolog - w oparciu o wyniki badań ubezpieczonego,w szczególności wyniku próby wysiłkowej - stwierdził, że ubezpieczony zdolny jest do lekkich prac fizycznych. Biegły ortopeda uznał, iż schorzenia ortopedyczne nie czynią ubezpieczonego niezdolnym do pracy w okoliczności stwierdzenia dobrej wydolności narządów ruchu,w szczególności stawów biodrowych.
Sąd Okręgowy podzielił ustalenia i wniosku w/w biegłych, a biorąc pod uwagę jego kwalifikacje i możliwość wykonywania dotychczasowej pracy, uznał, że ubezpieczony jest nadal jedynie częściowo niezdolny do pracy na trwałe, albowiem na chwilę obecną może wykonywać tylko lekkie prace fizyczne z uwzględnieniem możliwości uzyskania w czasie pracy dodatkowych przerw na posiłki, a także czas i warunki na wykonywanie samodzielnej kontroli glikemii. W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł odwołujący zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w celu uzupełnienia postępowania dowodowego o opinię biegłego z zakresu medycyny pracy. Skarżący jako ewentualne żądanie zgłosił przyznanie prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności na stałe i zarzucił naruszenieart. 233 k.p.c.poprzez oparcie wyroku na opiniach biegłych a nie własnych rozważaniach. W ocenie apelującego w niniejszej sprawie koniecznym było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego specjalisty medycyny pracy, który jako jedyny jest uprawniony do oceny stanu całego organizmu.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w niniejszym postępowaniu było, czy wnioskodawca jest całkowicie niezdolny do pracy i czy ewentualnie niezdolność ta ma charakter trwały w rozumieniu przepisów art. 12 i 13 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a tym samym czy spełniła warunek nabycia prawa do renty z tego tyłu.
Sąd Apelacyjny podziela argumenty zawarte w uzasadnieniu Sądu Okręgowego i przyjmuje je za własne gdyż Sąd ten w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w oparciu o zgromadzonyw sprawie materiał dowodowy, zaś w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisuart. 233 k.p.c., nie popełnił on też błędów w rozumowaniu w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej, albowiem prawidłowo zinterpretował i zastosował odpowiednie przepisy prawa. Wskazać należy, że obowiązkiem Sądu rozstrzygającego sprawę o świadczenie uzależnione od oceny zdolności do pracy jest dopuszczenie dowodu z opinii biegłych sądowych właściwie dobranych pod kątem specjalizacji adekwatnych do oceny schorzeń eksponowanych przez wnioskodawcę. Takie dowody Sąd Okręgowy dopuścił.
Opinie zostały sporządzone przez osoby posiadające wiadomości specjalne z zakresu schorzeń na jakie cierpi wnioskodawca oraz posiadające doświadczenie zawodowe w zakresie opiniowaniu stanu zdrowia człowieka i ograniczeń wynikających z jego dysfunkcji. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie tylko biegły z zakresu medycyny pracy jest uprawniony do oceny stanu zdrowia osoby ubezpieczonej pod kątem jej możliwości zarobkowych. Biegli poszczególnych specjalności mogą i powinni samodzielnie dokonać rozpoznania schorzeń ubezpieczonego, ocenić ich stopień nasilenia i zakres ograniczeń z nich wynikających. Biegłyz zakresu medycyny pracy takich ustaleń nie powinien czynić, gdyż w swojej opinii musi się on opierać na ustaleniach i wnioskach biegłych innych specjalności. Jednocześnie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego specjalisty medycyny pracy jest uzasadnione wówczas gdy ubezpieczony posiada jakieś kwalifikacje, a specyficzne ograniczenia sprawności organizmu mogą się przekładać na możliwość lub brak możliwości wykonywania pracy na określonym stanowisku pracy. Tymczasem wnioskodawca nie posiada żadnego wyuczonego zawodu ani specjalistycznych kwalifikacji, a w toku aktywizacji zawodowej prowadził wyłącznie handlową działalność gospodarczą. Przy tego rodzaju kwalifikacjach i schorzeniach wnioskodawcy nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego specjalisty medycyny pracy, zwłaszcza, że poza sporem pozostawał fakt, że odwołujący jest częściowo niezdolny do pracy, a istota sporu sprowadzała się do oceny czy skarżący nie może wykonywać jakiejkolwiek pracy, nawet niewymagającej żadnych kwalifikacji. Poczynienie kategorycznych ustaleń w tym zakresie nie wymagało korzystania z pomocy specjalisty medycyny pracy.
Odwołujący nietrafnie zarzuca też, że Sąd I instancji swoje rozstrzygnięcie oparł wyłącznie na opiniach biegłych nie czyniąc przy tym żadnych samodzielnych ustaleń. Przypomnieć bowiem trzeba, że Sąd nie może - wbrew opinii biegłych, stwierdzającej rodzaj występujących schorzeń, stopień ich zaawansowania i nasilenia dolegliwości - oprzeć się na własnym przekonaniu, czy zasadach doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej. To że Sąd Okręgowy w całości podzielił ustalenia i wnioski biegłych sądowych nie oznacza, że bezwiednie przystał na twierdzenia biegłych. Sąd ten wskazał jakie są przesłanki uznania za osobę niezdolną do pracy, a przy ocenie zdolności zarobkowych wnioskodawcy odnosił się do jego kwalifikacji i ograniczeń sprawności organizmu określonych przez biegłych sądowych.
Opinie biegłych są wewnętrznie spójne i logiczne, a zawarte w nich wnioski końcowe prawidłowo uzasadnione, z odwołaniem do wyników badania podmiotowego, przedmiotowego. Sporządzonym opiniom nie można skutecznie postawić zarzutu dowolności. Wnioski płynącez tych opinii są kategoryczne i nie obligowały Sądu I instancji do zasięgania opinii kolejnych biegłych. Podkreślić przy tym trzeba, że przekonanie ubezpieczonego o jego inwalidztwie nie uzasadnia przeprowadzenia dowodu z opinii kolejnych biegłych lekarzy sądowych, jeżeli ocena jego stanu zdrowia, uzyskana w dotychczasowym postępowaniu dowodowym, jednoznaczniei kategorycznie wykluczyła istnienie inwalidztwa (tak też SN w wyroku z dnia 21 maja 1997 roku, II UKN 131/97 oraz z dnia 10 czerwca 1997 roku, II UKN 180/97).
Wnioskodawca w apelacji nie podniósł żadnych zarzutów, które skutkowałyby koniecznością uchylenia bądź zmiany zaskarżonego wyroku. Nie wskazał on nawet okoliczności, które mogłyby uzasadniać uzupełnienie materiału dowodowego przez Sąd Apelacyjny. Niezadowolenie stronyz konkluzji opinii biegłych sądowych jest niewystarczającego do podważenia ich ustaleń oraz wniosków. To biegli są specjalistami w zakresie diagnozowania poszczególnych schorzeń, ich zakresu i nasilenia, a subiektywne odczucia strony nie mogą zastępować fachowej oceny stanu zdrowia badanej osoby. Przedłożona przez wnioskodawcę w toku postępowania apelacyjnego dokumentacja medyczna dotyczyła stanu jego zdrowia w 2016 roku. Tymczasem podkreślić należy, że w postępowaniu odwoławczym od decyzji odmawiającej prawa do świadczenia sąd ubezpieczeń społecznych ocenia legalność decyzji według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania (wyrok SN z 20 maja 2004 roku, II UK 395/03; OSNP 2005Nr 3, poz. 43). Dlatego też decydujące znaczenie miał stan zdrowia wnioskodawcy w maju 2014 roku, a ewentualne pogorszenie stanu jego zdrowia po tej dacie nie może wpływać na ocenę zaskarżonej decyzji. Świadczenie rentowe przysługuje tylko tym ubezpieczonym, którzy obiektywnie utracili możliwości zarobkowania, a więc osobom, których schorzenia w sposób znaczący już wówczas ograniczały zdolność do wykonywania pracy.
Mając powyższe na uwadze podkreślić trzeba, że zakres i nasilenie schorzenia na jakie cierpi wnioskodawca, w okresie składania przez niego wniosku o przyznanie renty i wydania zaskarżonej decyzji, choć niewątpliwie powodowały dyskomfort w jego życiu, to jednak nie skutkowały wówczas niemożnością wykonywania jakiejkolwiek, choćby najprostszej pracy.W ocenie biegłych wnioskodawca nie może wykonywać jedynie ciężkiej pracy fizycznej. Nie ulega więc wątpliwości, iż z powodzeniem może pracować jako stróż, parkingowy, szatniarz, recepcjonista. Może też wykonywać lekkie prac budowlane czy też kierować pojazdami.W ocenie Sądu Apelacyjnego przy zachowanej ruchomości kończyn, braku istotnych niedowładów, zachowanej chwytności rąk, prawidłowym napięciu mięśniowym, zachowanej wydolności ruchowej, chodu i manualnej - przy jednoczesnym jedynie niewielkim ograniczeniu ruchomości kręgosłupa i jedynie częściowo ograniczającej zdolność do pracy dławicy piersiowej – odwołujący nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy.
Reasumując, wyrok Sądu Okręgowego odpowiada prawu, zawiera ocenę stanu zdrowia wnioskodawcy przeprowadzoną w oparciu o właściwe dla tego rodzaju spraw dowody z uwzględnieniem przesłanek z art. 12 i 13 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Skoro zaś zawarte w uzasadnieniu apelacji twierdzenia skarżącego nie wnoszą do sprawy istotnych elementów wymagających dodatkowego rozważenia, apelację należało oddalić stosownie doart. 385 k.p.c.
SSA J. Andrzejewski SSA M. Sałańska-Szumakowicz SSA M. Gerszewska