Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 707/15
Data wyroku: 2016-10-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Rutkowska
Słowa kluczowe: Spółdzielnia mieszkaniowa
Podstawa prawna: ustawa prawo spółdzielcze

Sygn. akt I C 707/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
dnia 5 października 2016 roku
Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. I Wydział Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Jolanta Rutkowska
Protokolant: stażysta Natalia Bilicka
po rozpoznaniu w dniu 5 października 2016 roku w Gorzowie Wlkp.
na rozprawie
sprawy z powództwaB. B. (1),Ł. B.
przeciwkoSpółdzielni Mieszkaniowej (...)„ wG.
o uchylenie uchwał

I
uchyla uchwałę numer(...)podjętą w dniu 24.04.2015 r. przez Radę NadzorcząSpółdzielni Mieszkaniowej (...)„ wykluczającąB. B. (1)zeSpółdzielni Mieszkaniowej (...)„ wG.;

II
uchyla uchwałę numer(...)podjętą w dniu 24.04.2015 r. przez Radę NadzorcząSpółdzielni Mieszkaniowej (...)„ wykluczającąŁ. B.zeSpółdzielni Mieszkaniowej (...)„ wG.;

III
zasądza od pozwanej na rzecz powodów solidarnie kwotę 597 zł tytułem kosztów procesu;

IV
nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 38,00 zł tytułem brakujących kosztów sądowych.

SSO Jolanta Rutkowska

UZASADNIENIE

    PowodowieB. B. (1)iŁ. B.wnieśli pozew przeciwko pozwanejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)„ wG.o uchylenie uchwał nr(...)i(...)Rady Nadzorczej pozwanejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)z dnia 24.04.2015 r. wykluczających powodów ze spółdzielni. W uzasadnieniu powodowie wskazali, że zajmują lokal mieszkalny w budynku spółdzielni. W dniu 24.04.2015 r. Rada Nadzorcza podjęła uchwałę o wykluczeniu powodów , bowiem uporczywie uchylają się od opłat i wydatków związanych z utrzymaniem lokalu przyul. (...). Pomiędzy stronami istnieje spór sądowy przed Sądem Rejonowym w GorzowieW.. o zapłatę kwoty związanej z utrzymaniem lokalu dochodzonej przez pozwanego od powodów.
Zdaniem powodów uchwały winny zostać uchylone również z przyczyn naruszenia procedury w ich uchwaleniu jak i braku uprawnień Rady Nadzorczej do podejmowania uchwał. Do chwili obecnej w spółdzielni nie uchwalono regulaminu pracy Rady Nadzorczej. W ocenie powodów Rada Nadzorcza nie może podejmować skutecznie uchwał, albowiem nie jest określony ani tryb obradowania ani tryb podejmowania uchwał. Z uwagi na przekroczoną ilość osób powołanych do składu Rady Nadzorczej w stosunku do liczby wskazanej w statucie należy uznać, że dwie osoby są powołane bezskutecznie. Uchwały zostały powzięte również z naruszeniem przepisów określonych w statucie spółdzielni. Jak wynika z pisma z dnia 24.04.2015 r. przewodniczącego Rady Nadzorczej posiedzenie na którym podjęto uchwały nie było zwołane przez przewodniczącego Rady Nadzorczej. Powodowie nie zostali skutecznie zawiadomieni o terminie posiedzenia Rady Nadzorczej na której podjęto zaskarżone uchwały.B.iŁ. B.o terminie posiedzenia zostali powiadomieni pismem datowanym na dzień 27.03.2015 r., w dniu 04.05.2015 r. czyli już po dacie podjęcia zaskarżonych uchwał. Strona powodowa zwróciła się do pozwanej o wydanie im protokołu z posiedzenia na którym zapadły zaskarżone uchwały. Pozwana odmówiła ich wydania. Zaskarżone uchwały zostały podjęte z naruszeniem wewnętrznych przepisów Spółdzielni(k. 2 - 4).

    PozwanaSpółdzielnia Mieszkaniowa (...)wG.wniosła o oddalenie powództwaŁ. B.iB. B. (1).
W uzasadnieniu pozwana wskazała, ze spór w sprawie X C 2281/14 powstał nie ma gruncie sporu o wysokość należnych spółdzielni opłat, lecz z tego powodu, że powodowie nie kwestionując wysokości opłat, nie poczuwali się do płacenia i nie uiszczali opłat. Powodem niepłacenia nie jest niedbalstwo, lecz świadome uchylanie się od opłat związanych z lokalem. Pozwana nie zgodziła się z twierdzeniem o bezskuteczności i nieprawidłowości wyboru składu Rady Nadzorczej gdyż jej członkowie zostali powołani gdy obowiązywał statut przewidujący liczbę od 5 do 7 członków Rady Nadzorczej. Powodowie mieli wiedzę o terminie i przedmiocie posiedzenia Rady Nadzorczej , które zostało zwołane na dzień 14.04.2015 r..K. B.ojciec powodaŁ. B.był przewodniczącym Rady Nadzorczej. Pismem z dnia 14.11.2014 r. Zarząd Spółdzielni zwrócił się doK. B.o zwołanie posiedzenia celem rozpatrzenia spraw wykluczeń ze spółdzielni w związku z zaległościami w opłatach. Przewodniczący który wyprowadził się z mieszkania będącego w zasobach spółdzielni, w żaden sposób od listopada 2014 r. nie reagował na wielokrotne prośby zarządu, pozostawiając je bez odpowiedzi. Posiedzenie rady zgodnie ze statutem może zwołać zastępca przewodniczącego, tak jak w tym przypadku, wobec nieobecności przewodniczącego. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, żeK. B.sam jest dłużnikiem Spółdzielni. Na mocny wyroku Sądu Rejonowego w GorzowieW.. X Wydział Cywilny sygn. akt X C 2113/14 z dnia 13.04.2015 r. zobowiązany jest do zapłaty na rzecz pozwanej kwoty 26.682,54 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 16.10.2014 r. tytułem należności głównej. Mając wiedzę o przedmiocie posiedzenia Rady Nadzorczej nie wykonywał on obowiązków przewodniczącego, by chronić swoje interesy i zapobiec wykluczeniu ze spółdzielni zarówno siebie jak i członków rodziny. Wobec nieobecności przewodniczącego zarząd zawnioskował pismem z dnia 27.03.2015r. o zwołanie posiedzenia Rady Nadzorczej do wiceprzewodniczącej rady –L. P.. Skład Rady Nadzorczej został wybrany zgodnie z brzmieniem obowiązującego wówczas statutu Spółdzielni Mieszkaniowej. Nie uchwalono regulaminu Rady Nadzorczej, nie stanowi to jednak przeszkody do podejmowania przez ten organ uchwał. Rada Nadzorcza działa na zasadach określonych wart. 44-46 ustawy z dnia 16 września 1982 r.,prawo spółdzielcze,ustawy o spółdzielniach mieszkaniowychoraz statutuSpółdzielni Mieszkaniowej (...).K. B.odebrał zawiadomienie o posiedzeniu Rady Nadzorczej w dniu 22.04.2015 r. i wysłał sms do wiceprzewodniczącejL. P.z którego treści wynika, że przekazywał informację o terminie posiedzenia zainteresowanym osobom. Do kręgu tego z pewnością należy zaliczyć syna –Ł. B.iB. B. (1). Uznać należy, że powodowie mieli wiedzę o terminie i przedmiocie posiedzenia Rady Nadzorczej, a wobec tego mieli możliwość złożenia wyjaśnień. Powodowie świadomie nie odebrali korespondencji dotyczącej posiedzenia i uznać należy, że nie chcieli skorzystać z przysługującego im uprawnienia do złożenia na tym posiedzeniu wyjaśnień. Powodowie w sposób zawiniony nie wykonywali ciążących na nich wobec pozwanej obowiązków, co było przyczyną podjęcia uchwał o wykluczeniu których uchylenia niesłusznie się domagają. Powodom znana jest wysokość zadłużenia. Powodowie nie zareagowali w żaden sposób na wezwanie do zapłaty z lipca 2014 r. ,nie kontaktowali się ze spółdzielnią w tej sprawie celem uregulowania zadłużenia. Wielomiesięczne zadłużenie powodów, uporczywe nieregulowanie zobowiązań wskazuje na umyślne nieprzestrzeganie postanowień statutu. Trudno wobec tego przyjąć, aby złożone na posiedzeniu Rady Nadzorczej wyjaśnienia mogły wpłynąć w jakikolwiek sposób na zmianę decyzji w sprawie wykluczenia ze spółdzielni(k. 64 - 70).
Pismem z dnia 23.10.2015 r. powodowie podtrzymali stanowisko zawarte w pozwie(k. 121-122).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny :

B. B. (1)zostało przydzielone spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego położonego przyul. (...)wG., znajdujące się w zasobachSpółdzielni Mieszkaniowej (...).B. B. (1)wraz z byłym mężemK. B.od początku byli członkami pozwanej spółdzielni. W 2003 r.B.iK. B.dokonali zamiany lokali. Zamieszkali w lokalu mieszkalnym położonym przyulicy (...)wG.znajdującym się także w zasobachSpółdzielni Mieszkaniowej (...). W dniu 14 lipca 2006 r.B. B. (1)iK. B.darowali synowiŁ. B.wkład mieszkaniowy związany z przysługującym im spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego położonego przyulicy (...)wG..Ł. B.został przyjęty w poczet członkówSM (...).B.iK. B.zobowiązali się w imieniu małoletniego synaŁ.do uiszczania opłat związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego położonego przyulicy (...). Od 2009 r. istniało zadłużenie w związku z korzystaniem z mieszkania położonego przyulicy (...). W dniu 30 czerwca 2013 roku pomiędzySpółdzielnią Mieszkaniową (...),Ł. B.iK. B.została zawarta umowa przejęcia długu. Z treści umowy wynika, że zadłużenie z tytułu opłat za okres od 1 lipca 2010 roku do 30 czerwca 2013 roku wynosi 37.745,37 zł. .K. B.przejął dług synaŁ. B.jednocześnie zobowiązał się do uregulowania zadłużenia w 25 ratach płatnych od lipca 2013 roku.K. B.nie wywiązał się z porozumienia zawartego ze Spółdzielnią Mieszkaniową.
dowód:akta lokalu znajdujące się w kopercie na końcu I tomu akt zeznania świadkaK. B.– k. 222-223;
przesłuchanie powódki – k. 265-266;
W 2014 r. były mąż powódkiK. B.został członkiem Rady Nadzorczej pozwanej spółdzielni oraz został wybrany przez członków Rady Nadzorczej jej przewodniczącym. Jak wynika z § 47 statutu SM Rada NadzorczaSpółdzielni Mieszkaniowej (...)składa się z 5 członków. Kadencja członków Rady Nadzorczej wynosi trzy lata. Nie został uchwalony regulamin Rady Nadzorczej określający jej wewnętrzną strukturę. W dniu podjęcia zaskarżonych uchwał Rada Nadzorcza składała się z 7 członków tj.L. P.,M. K.,D. C.,R. P.,D. K.,K. B.,A. G..
W listopadzie 2014 r. prezes zarządu SpółdzielniD. J.zwróciła się do przewodniczącego Rady Nadzorczej –K. B.o zwołanie posiedzenia rady w celu rozpoznania wniosków dotyczących wykluczenia członków ze spółdzielni. Przewodniczący nie zwołał posiedzenia . W piśmie z dnia 27.03.2015 r. prezes zarządu SM zwrócił się do zastępcy przewodniczącegoL. P.o zwołanie posiedzenia RN w sprawie wykluczenia członków SM. Zastępca przewodniczącego rady nadzorczejL. P.wyznaczyła termin posiedzenia rady nadzorczej na dzień 24 kwietnia 2015 r.
dowód:pismo z dnia 14.11.2014 r. wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 73 - 75; pismo z dnia 27.03.2015 r. – k. 76;
odpis KRS – k. 40 - 43;

    zeznania świadkaL. P.– k. 147 - 148;       statutSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wG.. k. 9 - 39; zeznania świadkaD. C.– k. 148 - 149;

zeznania świadkaA. G.– k. 220 - 222;
zeznania świadkaK. B.– k. 222-223;     przesłuchanie pozwanej – k 278-279
Pismami z dnia 27.03.2015 r. powodowie jak iK. B.zostali poinformowani, że w dniu 24.04.2015 r. zaplanowano posiedzenie Rady Nadzorczej podczas którego zostanie rozpatrzona sprawa wykluczenia ich ze spółdzielni mieszkaniowej. Powodowie pisma odebrali 04.05.2015 r., natomiastK. B.w dniu 22.04.2015 r. W dniu posiedzeniaL. P.otrzymała odK. B.informację telefoniczną oraz wiadomość sms, w których poinformował, że nie będzie mógł uczestniczyć w posiedzeniu z powodu obowiązków zawodowych. Wskazał również, że wie że nikt z zainteresowanych osób nie otrzymał zawiadomienia o toczącym się postępowaniu i nie będzie mógł złożyć wyjaśnień przed RN. Ponadto przed rozpoczęciem posiedzenia rady nadzorczej osoba upoważniona przezK. B.złożyła w jego imieniu dwa pisma skierowane doSM (...), w którychK. B.informuje min. o przyczynach swojej nieobecności.
dowód:pisma z dnia 27.03.2015 r. wraz z potwierdzeniami odbioru – k. 45, 46, 80 - 94; wiadomość tekstowa sms – k. 88; pismo z dnia 24.04.2015 r. – k. 44; zeznania świadkaL. P.– k. 147 - 148; zeznania świadkaK. B.– k. 222-223; zeznania świadkaA. G.– k. 220 - 222;
przesłuchanie powódki – k. 265-266;
pisma z dnia 27.03.2015 r. – k. 77, 78-79;
W dniu 24.04.2015 r. odbyło się posiedzenie Rady Nadzorczej. Porządek obrad obejmował: podjęcie uchwał w sprawie wykluczenia członków ze spółdzielni, podjęcie uchwał w sprawie wykreślenia członków ze spółdzielni, uchwalenie regulaminu przeprowadzania przetargów na ustanawianie prawa odrębnej własności lokalu. W posiedzeniu Rady Nadzorczej w dniu 24.04.2015 roku wzięli udział:L. P.– zastępca przewodniczącego Rady Nadzorczej,M. K.,D. C.,R. P.iD. K.. W posiedzeniu nie brał udziałuK. B.iA. G..L. P.na posiedzeniu RN w dniu 24.04.2015 r. przedstawiła zaległości członków spółdzielni. Poinformowała również o wysokości zadłużenia powodów wobec spółdzielni. Uchwałą nr(...)RN Spółdzielni Mieszkaniowej odwołanoK. B.z funkcji przewodniczącego RN oraz podjęto uchwałę o powierzeniuL. P.funkcji przewodniczącego rady nadzorczej.
dowód:

     protokół posiedzenia rady nadzorczejSpółdzielni (...)wG.. z dnia 24.04.2015 r. – k . 95 – 99;

Uchwałą nr(...)Rada NadzorczaSpółdzielni Mieszkaniowej (...)na posiedzeniu w dniu 24.04.2015 r. wykluczono ze spółdzielniB. B. (1)Natomiast uchwałą nr(...)wykluczono ze spółdzielni mieszkaniowejŁ. B.Pismami z dnia 06.05.2016 r. powodowie zostali poinformowani o podjętych uchwałach wraz z pouczeniami. Korespondencję powodowie odebrali w dniu 22.05.2015 r. .
dowód:uchwała nr(...)Rady NadzorczejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)z dnia 24.04.2015 r. wraz z wykazem należności i potwierdzeniem odbioru– k. 7, 105 - 109;
uchwała nr(...)Rady NadzorczejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)z dnia 24.04.2015 r. wraz z wykazem należności i potwierdzeniem odbioru– k. 8, 100 – 104;
Pismami z dnia 12.05.2015 r. powodowie poinformowali Zarząd i Radę Nadzorczą Spółdzielni Mieszkaniowej, że pismo z dnia 27.03.2015 r. otrzymali 04.05.2015 r., a więc 10 dni po posiedzeniu Rady Nadzorczej. Wskazali, że zostali całkowicie pozbawieni przysługującego im prawa do złożenia wyjaśnień. Poinformowali także, że w okresie od 22.04.2015 r. do dnia 12.05.2015 r. na rachunek spółdzielni dokonali wpłaty łącznie 4.574,61 zł. .
dowód:pisma z dnia 12.05.2015 r. – k. 49,50;
Zgodnie z § 54 statutu SM posiedzenie Rady Nadzorczej zwołuje przewodniczący Rady Nadzorczej lub w razie jego nieobecności zastępca przewodniczącego.
Z treści § 23 ust. 1 statutuSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wG.W.. wynika, że wykluczenie lub wykreślenie członka z rejestru dokonuje Rada Nadzorcza na wniosek Zarządu po uprzednim wysłuchaniu wyjaśnień zainteresowanego członka. Natomiast treść ust. 2 stanowi, że zarząd zobowiązany jest zawiadomić zainteresowanego członka o terminie posiedzenia Rady Nadzorczej, na którym ma być rozpatrywana sprawa jego wykluczenia lub wykreślenia. Zawiadomienie powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed terminem posiedzenia i zawierać informacje o prawie członka do złożenia wyjaśnień oraz pouczenie, że w razie nieprzybycia Rada Nadzorcza rozpatrzy wniosek bez jego udziału. Zawiadomienie zwrócone na skutek niezgłoszenia przez członka zmiany podanego przez niego adresu ma moc prawną doręczenia.
dowód:

     statutSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wG.k. 9 – 39;

Przed Sądem Rejonowym w GorzowieW.. toczy się sprawa z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej przeciwko powodom o zapłatę kwoty 13.000 zł. .
Inni członkowie spółdzielni również mieli zadłużenia. Realizowali zawarte z pozwaną porozumienia, wobec tego nie były kierowane wnioski o podjęcie uchwały o ich wykluczeniu. Powódka nie zwracała się do pozwanej o rozłożenie zadłużenia na raty. Jesienią 2013 r.K. B.wyprowadził się z mieszkania należącego do zasobów Spółdzielni. Obecnie w lokalu mieszka powódka wraz z synemŁ.i przyjacielem. Powodowie pozostają w konflikcie z pozwaną.K. B.złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa na rzeczSM (...). Prokuratura Rejonowa w Gorzowie umorzyła postępowanie.
dowód:zeznania świadkaM. A.– k. 146 - 147; zeznania świadkaD. C.– k. 148 - 149;
przesłuchanie powódki – k. 265-266;
opinia – karta 153- 161
postanowienie o umorzeniu śledztwa – k. 162-172;     zeznania świadkaK. B.– k. 222-223;

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo jest uzasadnione.
Na początku należy zaakcentować, że zgodnie z treściąart. 35 § 5 ustawy prawo spółdzielczetryb zwoływania posiedzeń organów (także rady nadzorczej) oraz sposób i warunki podejmowania uchwał przez te organy określa statut lub przewidziane w nim regulaminy tych organów. Walne Zgromadzenie Spółdzielni nie uchwaliło regulaminu funkcjonowania Rady Nadzorczej określającego min. wewnętrzną strukturę RN, zakres jej działania, tryb obradowania i podejmowania uchwał, wobec czego zastosowanie w sprawie działania Rady Nadzorczej mają postanowienia statutu.
Posiedzenie Rady NadzorczejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)„ wG.W.., które odbyło się 24 kwietnia 2015 r. zostało zwołane przez zastępcę przewodniczącego Rady Nadzorczej –L. P., a nie przewodniczącego –K. B.. W ocenie SąduL. P.była osobą uprawnioną do zwołania posiedzenia, bowiemK. B.nie wywiązał się z obowiązku przewodniczącego Rady Nadzorczej, jakim jest zwołanie Rady na wniosek Zarządu. Prezes zarządu pozwanej w listopadzie 2014 r. zwrócił się do przewodniczącego RN o zwołanie posiedzenia Rady Nadzorczej, na którym miały być rozpoznane wnioski dotyczące min. wykluczenia członków spółdzielni. Przewodniczący Rady NadzorczejK. B.nie zwołał posiedzenia. Zgodnie ze statutem spółdzielni posiedzenia Rady Nadzorczej zwołuje przewodniczący Rady lub w razie jego nieobecności zastępca przewodniczącego min. na wniosek Zarządu w terminie 4 tygodni od dnia zgłoszenia wniosku (§ 54 statutu). Wobec faktu, żeK. B.pełniący funkcję przewodniczącego Rady nie zwołał posiedzenia na wniosek (listopad 2014 r.) prezesa zarządu w wyznaczonym terminie,D. J.była uprawniona do wystąpienia z wnioskiem (marzec 2015 r.) o zwołanie posiedzenia do zastępcy przewodniczącego, a ten miał prawo zwołać zebranie rady.
Powodowie wnieśli o uchylenie uchwał nr(...)i(...)Rady NadzorczejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wG.z dnia 24.04.2015 r. wykluczających ich ze Spółdzielni Mieszkaniowej.
Każdy członek spółdzielni lub zarząd może wytoczyć powództwo o uchylenie uchwały. Jednakże prawo zaskarżenia uchwały w sprawie wykluczenia albo wykreślenia członka przysługuje wyłącznie członkowi wykluczonemu albo wykreślonemu (art.42 § 4 ustawy prawo spółdzielcze).Powodowie byli uprawnieni do wytoczenia powództwa. Pozew został złożony w przewidzianym terminie. Jeżeli organem właściwym w sprawie wykluczenia członka ze spółdzielni jest zgodnie z postanowieniami statutu, rada nadzorcza, członek spółdzielni ma prawo zaskarżyć uchwałę rady nadzorczej do sądu w terminie sześciu tygodni od dnia doręczenia członkowi uchwały z uzasadnieniem (art. 24 § 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. prawo spółdzielcze).Wykluczenie staje się skuteczne z chwilą doręczenia członkowi zawiadomienia o wykluczeniu wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o trybie i terminie wniesienia odwołania (§ 24 statutu). Doręczenie powodom odpisu uchwał numer(...)i(...)wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o trybie i terminie odwołania nastąpiło w dniu 22 maja 2015 r.(k. 103,104,107,108).Termin sześciotygodniowy zaskarżenia uchwał do sądu upływał z dniem 3 .07. 2015 r. Powodowie wnieśli pozew w dniu 30.06.2015 r..
Wykluczenie członka ze spółdzielni może nastąpić w wypadku, gdy z jego winy umyślnej lub z powodu rażącego niedbalstwa dalsze pozostawanie w spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu spółdzielni lub dobrymi obyczajami. Statut określa przyczyny wykluczenia. Wykluczenia albo wykreślenia może dokonać, stosownie do postanowień statutu, rada nadzorcza albo walne zgromadzenie spółdzielni. Organ, do którego kompetencji należy podejmowanie uchwał w sprawie wykluczenia albo wykreślenia, ma obowiązek wysłuchać wyjaśnień zainteresowanego członka spółdzielni (art. 24 § 2, 4 ustawy z dnia 16 września 1982 r . prawo spółdzielcze).
Do zakresu działania Rady NadzorczejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wG.należy min. podejmowanie uchwał w sprawie pozbawienia członkostwa przez wykluczenie lub wykreślenie z rejestru członków Spółdzielni (§ 52 pkt 12 statutu).
Wykluczenie członka ze spółdzielni może nastąpić w przypadku gdy z jego winy dalsze pozostawanie w spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu lub zasadami współżycia społecznego. Natomiast podstawę wykluczenia może stanowić w szczególności niewpłacenie w terminie wpisowego lub zadeklarowanego udziału, zaleganie z zapłatą opłat i wydatków związanych z utrzymaniem lokalu, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości oraz w innych kosztach zarządu za co najmniej trzy okresy płatności, niepłacenie w ustalonym terminie wymaganego wkładu mieszkaniowego lub budowlanego, systematyczne niewypełnianie obowiązków statutowych lub poważne naruszenie postanowień statutu, regulaminów lub innych uchwał organów spółdzielni ( § 20 statutu).
Jak wynika z uchwał nr(...)i(...)Rady Nadzorczej z dnia 24.04.2015 r. powodowie zostali wykluczeni zeSpółdzielni Mieszkaniowej (...)w związku z uporczywym łamaniem zapisów § 20 ust. 2 i 4 statutu spółdzielni tj. uchylania się od obowiązku uiszczania opłat i wydatków związanych z utrzymaniem lokalu przyul. (...)w którym zamieszkują, w tym opłat za zużycie wody, a także centralne ogrzewanie. Ponadto powodowie uchylają się od spłaty kredytu związanego z lokalem. Jak wskazano nie uiszczają również bieżących opłat.
Powódka potwierdziła, że ma zobowiązanie wobec pozwanej, jednak oczekuje jego rzetelnego wyliczenia. Obecnie powódka reguluje opłaty na bieżąco.
Zgodnie z treścią § 23 ust. 1 statutuSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wG.wykluczenie lub wykreślenie członka z rejestru dokonuje Rada Nadzorcza na wniosek Zarządu po uprzednim wysłuchaniu wyjaśnień zainteresowanego członka. Natomiast treść ust. 2 stanowi, że zarząd zobowiązany jest zawiadomić zainteresowanego członka o terminie posiedzenia Rady Nadzorczej, na którym ma być rozpatrywana sprawa jego wykluczenia lub wykreślenia. Zawiadomienie powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed terminem posiedzenia i zawierać informacje o prawie członka do złożenia wyjaśnień oraz pouczenie, że w razie nieprzybycia Rada Nadzorcza rozpatrzy wniosek bez jego udziału.
Powodowie zostali poinformowani o terminie posiedzenia Rady Nadzorczej pozwanej wyznaczonym na dzień 24.04.2015 r. .Korespondencję odebrali w dniu 04.05.2015 r. tj. 10 dni po posiedzeniu. Jak stanowi statut spółdzielni o terminie posiedzenia na którym ma być rozpatrywana sprawa wykluczenia zawiadomienie powinno zostać doręczone co najmniej na 7 dni przed terminem posiedzenia.
Doręczenie zawiadomienia o terminie posiedzenia było nieprawidłowe. Rada Nadzorcza podejmując uchwałę o wykluczeniu powodów ze Spółdzielni naruszyła przepisyustawy prawo spółdzielczeoraz statutuSM (...)„ stanowiące o tym, że w ważniejszych sprawach jak wykluczenie czy wykreślenie członka ze Spółdzielni zawiadomienie o posiedzeniu Rady Nadzorczej powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem. W niniejszej sprawie termin ten nie został zachowany. Jest to istotne uchybienie. Rada Nadzorcza na posiedzeniu w dniu 24.04.2015 r. nie powinna rozpoznawać wniosku o wykluczenie powodów . Z uwagi na istniejący między stronami konflikt uzasadnione było zapoznanie się ze stanowiskiem strony powodowej.Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)winna przestrzegać przepisów prawa. Nieprawidłowe działania Rady Nadzorczej nie zasługują na ochronę. Wykluczenie jest najcięższą konsekwencją naruszenia przepisów statutu, obowiązków członków Spółdzielni, wobec tego należy zagwarantować członkowi możliwość złożenia wyjaśnień.
Pozwana wskazała, że powodowie mieli wiedzę o terminie i przedmiocie posiedzenia odK. B., który korespondencję odebrał w dniu 22.04.2015 r. oraz, że wielomiesięczne zadłużenie powodów, uporczywe nieregulowanie zobowiązań wskazuje na umyślne nieprzestrzeganie postanowień statutu. Wobec tego trudno przyjąć, aby nawet złożone na posiedzeniu Rady wyjaśnienia mogły wpłynąć w jakikolwiek sposób na zmianę decyzji w sprawie wykluczenia ze spółdzielni. Jak zeznała świadekL. P.:„Mówił(K. B.), że odebrał zawiadomienie i że żona nie mogła odebrać zawiadomienia, bo za późno zostało doręczone awizo. Mówił, że inni zainteresowani nie będą obecni na RN, nie wymieniał nazwisk. Z rozmowy wynikało, że wiedział czego miało dotyczyć zebranie, że jego żony, syna i panaG..”Jak podał świadekK. B.nie informował byłej żony i syna o terminie posiedzenia RN i jego porządku, powyższe potwierdziła powódka(k. 265).Rada Nadzorcza podejmując tak ważną decyzję jaką jest wykluczenie członka ze spółdzielni powinna przestrzegać przepisów prawa, a więc prawidłowo zawiadomić zainteresowanych o terminie posiedzenia, jak również umożliwić złożenie wyjaśnień. W przedmiotowej sprawie § 23 statutu został naruszony. Podjęcie uchwały z naruszeniemart. 24 § 4 prawa spółdzielczegojest wystarczające do stwierdzenia, że uchwały podjęte zostały z naruszeniem ustawy, co musiało skutkować ich uchyleniem. Organ, do którego kompetencji należy podejmowanie uchwał w sprawie wykluczenia albo wykreślenia, ma obowiązek wysłuchać wyjaśnień zainteresowanego członka spółdzielni. Obowiązek wysłuchania nie ma charakteru bezwzględnego, jednakże w każdym przypadku koniecznym jest stworzenie osobie zainteresowanej realnej możliwości złożenia wyjaśnień przez organem, który jest uprawniony do decydowania o wykluczeniu. Niewystarczające jest natomiast podjęcie próby zawiadomienia osoby zainteresowanej, która takiej realnej możliwości nie stwarza (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2013r., sygn akt I ACa 882/13 ).
Mając powyższe na uwadze uznać należało, że wykluczenie powodów ze spółdzielni było nieuzasadnione co skutkowało uchyleniem uchwał nr(...)i(...).
Powodowie wskazywali również, że z uwagi na przekroczoną ilość osób powołanych do składu Rady Nadzorczej (7) w stosunku do wskazanej w statucie maksymalnej ilości osób (5) należy uznać, że dwie osoby są powołane bezskutecznie. Jak wynika z załączonego do pozwu Krajowego Rejestru Sądowego co najmniej do dnia 19.06.2015 r., a więc także w dniu podjęcia zaskarżonych uchwał (24.04.2015) w skład Rady Nadzorczej wchodziło siedem osób.
Na marginesie należy również wskazać, że jak zeznawałK. B.w czerwcu 2015 r. zwołał posiedzenie rady na trakcie którego zostały uchylone wszystkie uchwały podjęte w dniu 24.04.2015 r. W ocenie sąduK. B.nie był osobą uprawnioną do zwołania posiedzenia Rady Nadzorczej w czerwcu 2015 r. albowiem w dniu 24.04.2015 r. został odwołany z funkcji przewodniczącego RN. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2016 r. wydanym w sprawie I C 1181/15 Sąd Okręgowy oddalił roszczenieK. B.o ustalenie nieistnienia uchwały nr(...)podjętej przez Radę NadzorcząSpółdzielni Mieszkaniowej (...)z dnia 24.04.2015 r. odwołującejK. B.z funkcji Przewodniczącego Rady Nadzorczej. Zgodnie ze statutem Spółdzielni posiedzenie Rady Nadzorczej zwołuje przewodniczący Rady lub w razie jego nieobecności zastępca przewodniczącego (§ 54). Posiedzenie RN w czerwcu 2015 r. zostało zwołane przez osobę nieuprawnioną, a podejmowane na tym posiedzeniu czynności nie wywołują skutków prawnych.
Analiza materiału dowodowego doprowadziła Sąd do wniosków ujętych powyżej. Stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentów, zeznań świadków, przesłuchaniaB. B. (1), przesłuchaniaD. J., akt lokalu. Przedłożonym dokumentom Sąd dał wiarę w całości. Zeznaniom świadków, przesłuchaniu powódki,D. J.sąd dał wiarę o tyle o ile są wzajemnie niesprzeczne, ewentualnie mają pokrycie w pozostałym zebranym w sprawie materiale dowodowym. Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówM. A.,L. P.,D. C.. Świadkowie mieli wiedzę o przedmiocie procesu ich zeznania są spójne, logiczne i korelują ze sobą. ŚwiadekM. A.zeznała, że lokal przyul. (...)posiada zadłużenie. Wskazała, że powódka nie prosiła o rozłożenie zadłużenia na raty, jak również, żeK. B.nie wywiązał się z zawartego z pozwaną porozumienia.L. P.podała, żeK. B.nie zwoływał zebrania RN w sprawie zaległości czynszowych i nieopłacanych opłat. Podała również, że przed posiedzeniem w dniu 24.04.2015 r.K. B.kontaktował się z nią informując min., że zarówno on jak i inni zainteresowani nie będą obecni na posiedzeniu RN. Świadek zeznała także, że został uchwalony regulamin dotyczący RN co jednak nie znajduje potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym. ŚwiadekD. C.nie zna osobiście powodów, jest członkiem RN. Zeznała, że osoby które miały być wykluczone nie regulowały zadłużenia, nie wywiązywały się również z zawartych porozumień. Jak zeznał świadekA. G.nie było problemów w kontakcie spółdzielni z przewodniczącym RN,K. B.zwrócił się pismem do prezesa o informację, w zakresie posiedzenia jednak prezes nie odpowiedział na pismo. Informacje te jak podał świadek, posiada odK. B.. Powyższe twierdzenia świadka nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym, korespondują jedynie z zeznaniamiK. B.. Dodatkowo jak zeznał świadekA. G.przyczyną wykluczenia powodów ze spółdzielni jest to, że pod koniec czerwca 2013 r. u pani prezes odbyło się spotkanie, na którym przedstawiła część sprawozdania. Świadek wraz zK. B.zadawali szereg pytań. Nie dostali jednak odpowiedzi. Sąd nie dał wiary twierdzeniom tego świadka w tym zakresie bowiem nie korelują z zeznaniami pozostałych osób. Co do zasady Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadkaK. B., poza twierdzeniami, że prezesD. J.nie odpowiedziała na kierowane przez świadka pismo do zarządu z prośbą o podanie szczegółów jakie osoby mają być wykluczone i z jakiego powodu oraz, że nie było problemów z nawiązaniem kontaktu z przewodniczącym RN. Co do zeznań stron Sąd dał im wiarę w zakresie w jakim znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków jak również w przedłożonych dokumentach.
Konsekwencją rozstrzygnięcia jest zasądzenie od pozwanej na rzecz powodów solidarnie kosztów procesu w kwocie 597 zł tj opłaty od pozwu 400 zł + 197 zł kosztów zastępstwa procesowego (art. 98 § 1 i 3 kpc).  Z tytułu brakujących kosztów sądowych sąd nakazał pobrać od pozwanej kwotę 38,00 zł. - zwrot kosztów stawiennictwa świadkaL. P.na rozprawie w dniu 20.01.2016 r. (art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
SSO Jolanta Rutkowska