Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 717/16
Data wyroku: 2016-09-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Jarząbek
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art 110 a, 15 i 133 ustawy o emeryturach i rentach z fus

Sygn. akt VII U 717/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 września 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Małgorzata Jarząbek
Protokolant: sekr. sądowy Monika Bąk - Rokicka
po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. w Warszawie
sprawyB. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o przeliczenie wysokości emerytury
na skutek odwołaniaB. M.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
z dnia 15 lutego 2016 roku, znak:(...)
- oddala odwołanie.
Sygn. akt VII U 717/16

UZASADNIENIE
B. M.w dniu 5 kwietnia 2016r. wniosłaza pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II OddziałwW.do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie odwoł
anie od decyzji wymienionego organu rentowego z dnia 15 lutego 2016 r., znak:(...). Odwołująca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przeliczenie podstawy wymiaru emerytury od dnia złożenia wniosku w dniu 27 marca 2015 r., wyjaśnienie zasadności przyjęcia za podstawę wymiaru emerytury wynagrodzenia z okresu 10 lat kalendarzowych, tj. od stycznia 1997 r. do grudnia 2006 r. orazo sprawdzenie poprawności ustalenia okresu nieskładkowego w wymiarze 52 miesięcy, gdyż w jej ocenie wskazany okres powinien wynosić 53 miesiące. Ubezpieczona wskazała, że zaświadczenia potwierdzające zatrudnienie i wynagrodzenie z trzech firm złożyła w dniu 4 stycznia 2016r., co było uzupełnieniem wniosku z dnia 27 marca 2015 r. Odwołująca podniosła, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 265,04%, podczas gdy wskaźnik ten w pierwszej decyzji o przyznaniu emerytury wynosił 557,87%.B. M.stwierdziła również, że w decyzji z dnia 26 października 2004 r. uwzględniono wymiar 53 miesięcy okresów nieskładkowych do ustalenia podstawy wymiaru emerytury, natomiast w kolejnych decyzjach uległ on obniżeniu do 52 miesięcy (k. 2-3 a. s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.w odpowiedzi na odwołanie z dnia 4 maja 2016 r. wniósł o jego oddalenie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Uzasadniając swe stanowisko organ rentowy wskazał, że odwołująca we wniosku z dnia 4 stycznia 2016 r.nie wskazała okresu przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia, zatemdo jej ustalenia przyjęto wynagrodzenie, które stanowiło podstawę wymiaru składek z 10 lat kalendarzowych, tj. 1997-2006. Oddział podniósł, że w świetle przepisówustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzy ponownym ustaleniu przez organ rentowy, podwyższone świadczenie wypłaca się od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ rentowy stwierdził,że zmiana wymiaru okresów nieskładkowych wynikała z faktu,iż w decyzji przyznającej emeryturę z dnia 26 października 2014 r. zaliczono skrócony okres wypowiedzenia od dnia 1 listopada 2014 r.do dnia 30 listopada 2014 r., za który ubezpieczona przedstawiła zaświadczenie o zatrudnieniu na podstawie umowy zlecenia. Wobec powyższego Oddział dokonał przeliczenia okresów składkowych i nieskładkowych wydając decyzję z dnia 14 kwietnia 2005 r. i ustalając okresy nieskładkowe w wymiarze 52 miesięcy (k. 4 a. s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
B. M.w dniu 10 września 2004 r. złożyła wniosekdo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.o emeryturę (k. 1 a. e.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.decyzjąz dnia 26 października 2004 r., znak:(...)przyznał odwołującej prawo do emerytury. Do ustalenia wysokości emerytury przyjęto 32 latai 7 miesięcy okresów składkowych oraz 4 lata i 5 miesięcy okresów nieskładkowych. Do okresów nieskładkowych został doliczony skrócony okres wypowiedzenia przypadający od dnia 1 listopada 2014 r. do dnia 30 listopada 2014 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 557,87% (
    k. 37, 39 i 42-44 a. e.).
Towarzystwo (...)w zaświadczeniu z dnia 31 marca 2005 r. wskazało, że odwołująca była zatrudniona w tym podmiocie w 2004 r. na podstawie umowy zlecenia od dnia 1 października 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. W wyżej wymienionym okresie ubezpieczona nie przebywała na zasiłkach chorobowych oraz na urlopach bezpłatnych, a z tytułu wykonywania umowy zlecenia zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne (k. 61 a. e.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.w oparciu o powyższy dokument dokonał przeliczenia emerytury, wydając decyzjęz dnia 14 kwietnia 2005 r., znak:(...). Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy uwzględnił wymiar 32 lat i 10 miesięcy okresów składkowych oraz 4 lata i 4 miesiące okresów nieskładkowych(
    k. 59-60 a. e.).
B. M.w dniu 27 marca 2015 r. złożyła wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.o ponowne ustalenie wysokości świadczenia emerytalno-rentowego (k. 317 a. e.).
Organ rentowy przeliczył emeryturę ubezpieczonej wydając decyzję z dnia 2 kwietnia 2015 r., znak:(...)(k. 325-328 a. e.).
Następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.w piśmie z dnia 20 kwietnia 2015 r. poinformował odwołującą, że w celu przeliczenia podstawy wymiaru emerytury należy złożyć zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i wynagrodzenie – RP-7 (k. 331 a. e.).
Odwołująca w dniu 4 stycznia 2016 r. złożyła zaświadczenieo zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 17 lipca 2015 r. wystawione przez(...) S.A.oraz z dnia 26 listopada 2015 r. i z dnia 2 grudnia 2015 r. wystawione przez(...) S.A.Jednocześnie ubezpieczona wniosła o przeliczenie emerytury w oparciu oart. 110a ustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(k. 333-353 a. e.).
Ostatecznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych II OddziałwW.po rozpoznaniu wnioskuB. M.z dnia 4 stycznia 2016 r., wydał zaskarżoną decyzję z dnia 15 lutego 2016 r., znak:(...)o przeliczeniu emerytury. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto podstawę wymiaru składek z 10 lat kalendarzowych, tj. od stycznia 1997 r. do grudnia 2006 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 265,04% i został ograniczonydo 250%, ponieważ nie mógł przekraczać tej wysokości. Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy uwzględnił 42 lata i 2 miesiące okresów składkowych oraz 4 lata i 4 miesiące okresów nieskładkowych. Ponownego ustalenia wysokości emerytury dokonano na podstawieart. 110a ustawy emerytalnej (k. 361 a. e.).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach rentowych. Dokumenty przedłożone przez strony niniejszego postępowania stanowiły obiektywny oraz w pełni wiarygodny materiał dowodowy, ponadto nie były kwestionowane przez żadną ze stron. W tym stanie rzeczy,w ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieB. M.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z dnia 15 lutego 2016 r., znak:(...)jest niezasadne i podlega oddaleniu.
Kwestia sporna w niniejszym postępowaniu dotyczyła prawidłowości przeliczenia emerytury odwołującej, dokonanego przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji z dnia 15 lutego 2016 r.
Aby powyższą kwestię rozstrzygnąć, należało dokonać wykładni przepisówustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 r., poz. 748 j. t.), zwanej dalej ,,ustawą’’, gdyż ustalenia stanu faktycznego były niekwestionowane przez strony procesu.
Art. 110a ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15, z uwzględnieniem art. 110 ust. 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia,a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lubna ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiegow okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę,z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176.
W świetle art. 110 ust. 3 ustawy, okres ostatnich 20 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1, obejmuje okres przypadający bezpośrednio przed rokiem, w którym zgłoszono wnioseko ponowne ustalenie wysokości świadczenia, z uwzględnieniem art. 176.
Jak stanowi art. 15 ust. 4 ustawy, w celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty:
1) oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych;
2)oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu;
3)oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty, oraz
4)mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art. 19.
W myśl art. 15 ust. 5 i 6 ustawy, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie może być wyższy niż 250%. Na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składkina ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.
W świetle art. 176 ustawy, podstawę wymiaru emerytury i rentyw 1999 r. stanowi ustalona w sposób określony w art. 15 ust. 4 i 5, przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społecznew okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 19 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę,lub wniosek o ponowne ustalenie wysokości tych świadczeń.
W ocenie Sądu Okręgowego wyżej zaprezentowane przepisy prawne w sposób jasny, logiczny i zrozumiały wskazują na zasady ponownego obliczania wysokości emerytury. Zgodnie z art. 15 wnioskodawcy przysługuje prawo wyboru wyliczenia świadczenia w oparciu o 10 lat kalendarzowych wybranych z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających rok zgłoszenia wniosku. Natomiast odwołującawe wniosku z dnia 4 stycznia 2016 r. domagała się wyliczenia wysokości emerytury zgodnie z art. 110a ustawy. Ubezpieczona nie wnosiła o wyliczenie przedmiotowego świadczenia w oparciu o konkretne lata. Zatem organ rentowy miał obowiązek wyliczenia wysokości emerytury w oparciu o najkorzystniejszy wariant. ,,Żaden przepis prawa nie obliguje organu emerytalno-rentowego do wydawania decyzji ustalającej wysokość świadczenia w wielu wariantach i oczekiwanie na dokonanie wyboru przez ubezpieczonego, jednego z najbardziej korzystnych dla niego wariantów.’’ (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt III AUa 672/07).
Sąd zważył jednocześnie, że organ rentowy również obniżył wskaźnik wysokości podstawy wymiaru do 250% w oparciu o art. 110a ust. 1 w związku z art. 15 ust. 5 ustawy. Na prawidłowość dokonanej subsumpcji wskazuje również orzeczenie Sądu Apelacyjnego, zgodnie z którego treścią ,,wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia, o którym mowa w art. 110 i 111 u.e.r.f.u.s., od którego uzależniono możliwość przeliczenia świadczenia może przekraczać 250 %, a jego ograniczenie następuje dopiero kiedy następuje przeliczenie świadczenia stosownie do art. 15 ust. 5 ustawy. Przyjęcie poglądu odmiennego rażąco krzywdziłoby osoby osiągające wysokie przychody i tym samym płacące wysokie składki na ubezpieczenie społeczne, które z momentem uzyskania wskaźnika 250% nigdy nie mogłyby liczyć na przeliczenie swego świadczenia.’’ (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt III AUa 351/14). Zatem wydana decyzja w zakresie ściśle doboru zasady obliczania wysokości świadczenia została w sposób prawidłowy sporządzona.
Odnosząc się do podnoszonej przez ubezpieczoną kwestii w zakresie ustalenia okresu nieskładkowego w wymiarze 52 miesięcy, należy wskazać, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych również odpowiednio zastosował obowiązujące przepisy prawa. W decyzji z dnia 26 października 2004 r. przyznającej ubezpieczonej prawo do emerytury, organ rentowydo okresu nieskładkowego zaliczył jeden miesiąc od dnia 1 listopada do dnia 30 listopada 2014 r. stanowiący skrócony okres wypowiedzenia umowy o pracę zTowarzystwem (...). Jednak na skutek przedłożenia przez odwołującą zaświadczenia, zgodnie z którym była zatrudniona w wymienionym podmiocie na podstawie umowy zlecenia od dnia 1 października 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r, organ rentowy zaliczył ten okres do wymiaru okresów składkowych. Natomiast przepisyustawy o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznychzabraniają doliczenia jednego i tego samego okresu jednocześnie do wymiaru okresów składkowychi nieskładkowych. Mając na uwadze powyższe, organ rentowy zastosował dyspozycję art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym okresami składkowymi są okresy ubezpieczenia. Odwołująca w spornym okresie nie przebywała na zasiłkach chorobowych i urlopach bezpłatnych, a pracodawca odprowadził składki na ubezpieczenie społeczne.
Zgodnie z art. 116 ust. 5 ustawy emerytalnej, do wniosku o przyznanie świadczeń powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości, określone w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
Art. 133 ust. 1 ustawy stanowi, że w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznanelub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca,w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż:
1)od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem art. 107a ust. 3;
2)za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego.
Treść cytowanych przepisów również w sposób jednolityi zrozumiały wskazuje sposób ustalenia daty początkowej, od której podwyższone świadczenie powinno być wypłacone. W ocenie Sądu Okręgowego, nie ma racji odwołująca twierdząc, iż wypłata przedmiotowego świadczenia w kwocie wyższej, powinna zostać wyliczona z datą zgodną z jej wnioskiem o przeliczenie emerytury. Należy zauważyć, że na skutek wniosku z dnia 27 marca 2015 r. została wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzja z dnia 2 kwietnia 2015 r., która nie została zaskarżona. Organ rentowy w piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2015 r. zwrócił się do ubezpieczonej z informacją, że w celu przeliczenia podstawy wymiaru emerytury należy złożyć zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i wynagrodzenie. W odpowiedzi odwołująca w dniu 4 stycznia 2016 r. przedstawiła dokumentację, w oparciu o którą organ rentowy dokonał przeliczenia emerytury wydając zaskarżoną decyzję. Sąd zważył, iż złożona przez ubezpieczoną w dniu 4 stycznia 2016 r. nowa dokumentacja miała bezpośredni wpływ na przeliczenie wysokości jej emerytury oraz skutkowała złożeniem nowego wniosku. Nie ma racji ubezpieczona wskazując, iż jej działanie było spowodowane uzupełnieniem wniosku z dnia 27 marca 2015 r., ponieważ organ rentowy rozpoznając ten wniosek wydał decyzję z dnia 2 kwietnia 2015 r., która nie została zaskarżona.
,,Pojęcie, jakim posłużył się ustawodawca w art. 133 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s., iż świadczenia przyznaje się do miesiąca, w którym zgłoszono wniosek należy interpretować zawsze łącznie z treścią żądania złożonego wniosku. Jeżeli zatem żądanie - dotyczy przeliczania od określonej daty, a wybór tej daty przez wnioskodawcę ma dla niego znaczenie i korzystnie wpływa na wysokość świadczenia, to nie tylko nie ma przeszkód do uwzględnienia takiego wniosku, ale rodzi się obowiązek organu rentowego w tym zakresie. Przepis art. 133 ust. 1 pkt 1 ustawy należy interpretować jako przepis ustanowiony na korzyść ubezpieczonych, tzn. gwarantujący im prawo do świadczenia od miesiąca złożenia wniosku, niezależnie od daty wydania decyzji w tym przedmiocie, jeżeli sami wyraźnie nie wskazali daty późniejszej. A zatem - nie jest możliwe przeliczenie świadczeniaz datą sprzed złożenia wniosku. Ubezpieczony, jeśli jest to dla niego korzystne może jedynie wskazać datę późniejszą przeliczenia świadczenia - po złożeniu wniosku. Natomiast świadczenie może zostać przeliczoneod daty złożenia wniosku.’’ (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt III AUa 106/14).
Ponadto, w ocenie Sądu, oprócz złożenia przedmiotowej dokumentacji, odwołująca wniosła o przeliczenie wysokości emerytury w oparciu o art. 110a ustawy, co stanowiło dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nowy wniosek do rozpoznania.
Stanowczo należy podkreślić, ze wniosek ubezpieczonej z dnia 27 marca 2015r. o ponowne ustalenie wysokości świadczenia z uwzględnieniem nowej kwoty bazowej, obowiązującej od marca 2015r. (k. 317 – 323 a.r.) został rozpoznany decyzją z dnia 2 kwietnia 2015r. w treści której znajduje się zapis, iż jest ona wydana po rozpoznaniu wniosku z dnia 27 marca 2015r. (k. 325 a.r.). Natomiast decyzja z dnia 15 lutego 2016r. znak:(...)(k. 361 a.r.) była wydana na skutek wniosku ubezpieczonej z dnia 4 stycznia 2016r. (k. 333 a.r.), dlatego nie mam możliwości uwzględnienia odwołania ubezpieczonej .
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł, jak w sentencji.