Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1143/15
Data wyroku: 2016-04-20 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Stachurska
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia Społeczne
Podstawa prawna: art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VII U 1143/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 kwietnia 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska
Protokolant:  Urszula Kalinowska
po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 r. w Warszawie
sprawyA. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
z udziałemG. D.
na skutek odwołaniaA. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 22 maja 2015 r. znak: UBS/RO/1836/2015
- zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, żeA. P.jako pracownik u płatnika składekG. D.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 17 listopada 2014 roku do dnia 16 lutego 2015 roku.

UZASADNIENIE
W dniu 24 czerwca 2015r.A. P.złożył za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziału wW.pismo zatytułowane „skarga” na decyzję w/w organu rentowego z dnia 22 maja 2015r., nr(...), zarzucając skarżonej decyzji błędną ocenę stanu faktycznego i naciąganie przepisów prawa. Odwołujący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i ustalenie, że z tytułu choroby spowodowanej zawałem serca przysługują mu świadczenia chorobowe.
W uzasadnieniu odwołaniaA. P.nie zgodził się ze stanowiskiem organu rentowego, zgodnie z którym zawarcie przez niego umowy o pracę w dniu 17 listopada 2014r. było czynnością pozorną, mającą na celu wyłudzenie świadczeń z tytułu zasiłku chorobowego. Wskazał, że zawał serca jest zdarzeniem nieprzewidywalnym i nagłym, nie można go zaplanować, a tym bardziej ustalić jego daty dokładnie na trzeci dzień po zatrudnieniu. Zwrócił również uwagę, że wcześniej był bezrobotny i szukał pracy, którą wreszcie znalazł, a nieprzewidziane zdarzenie chorobowe uniemożliwiło jej świadczenie. Ponadto odwołujący podkreślił, że stał się pracownikiem już w dniu 17 listopada 2014r. i nie rozumie wywodów organu rentowego dotyczących jego sytuacji, określając je jako „naciągane”(odwołanie z dnia 24.06.2015r., k. 2 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 23 lipca 2015r. (data prezentaty na biurze podawczym)Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wniósło oddalenia odwołania na podstawieart. 47714k.p.c.
Uzasadniając swoje stanowisko organ rentowy zaznaczył, żeA. P., zgłoszony do ubezpieczeń społecznych od dnia 17 listopada 2014r. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na okres próbny do dnia 16 lutego 2015r.u płatnikaG. D.na stanowisku magazyniera, w wymiarze pełnego etatu, z wynagrodzeniem 1.680,00 złotych brutto, faktycznie nie rozpoczął wykonywania pracy, a od dnia 19 listopada 2014r. stał się niezdolny do pracy. Z uwagi na bardzo krótki okres zatrudnienia odwołującego, wynoszący zaledwie 2 dni, Zakład wszczął postępowanie wyjaśniające. W jego toku strony nie przedstawiły dowodów świadczących o faktycznym wykonywaniu pracy przez odwołującego. Do pisemnych wyjaśnień dołączono umowę o pracę na czas próbny, kartę szkolenia wstępnego w zakresie BHP, dokument zgłoszeniowy ZUS ZUA, nie przedstawiono natomiast zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego zdolność do wykonywania pracy. Z zeznań świadka – osoby współpracującej z płatnikiem składek – wynika, że wiedziała o poszukiwaniach pracownika przezG. D.i mimo dużej liczby chętnych tylkoA. P.zdecydował się na świadczenie pracy. Świadek nie był jednak w stanie powiedzieć, czy odwołującego skierowano na badania lekarskie dopuszczające do pracy na powierzonym stanowisku. Ponadto organ rentowy ustalił, żeA. P.jest jedyną osobą jaką kiedykolwiek zatrudnił płatnik, co w ocenie Zakładu świadczy o tym, że pracownik na tym stanowisku nie był potrzebny. Organ rentowy wskazał również, że odwołujący przed zgłoszeniem go do ubezpieczeń z w/w tytułu, nie podlegał ubezpieczeniu z innego tytułu.
Wskazane wyżej okoliczności, zdaniem organu rentowego, dają podstawydo stwierdzenia, że umowa o pracę zawarta pomiędzy odwołującym a płatnikiem składek została zawarta jedynie dla pozoru w rozumieniuart. 83 k.c.w zw. zart. 300 k.p.i z naruszeniem zasad współżycia społecznego w rozumieniuart. 58 § 2 k.c.w zw. zart. 300 k.p., jedynie w celu uzyskania świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.Z tych względów Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że skarżona decyzja, stwierdzająca, żeA. P.nie podlega od dnia 17 listopada 2014r. ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnikaG. D., została wydana prawidłowo(odpowiedź na odwołanie z 23 lipca 2015r., k. 3-4 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
G. D.od 2012 roku prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...). W ramach prowadzonej działalności gospodarczej zajmuje się renowacją i naprawą oraz sprzedażą używanego sprzętu chłodniczego. W prowadzeniu firmy zainteresowanemu wedle możliwości pomagała jego żona,A. D., która zajmowała się sprawami związanymi z prowadzeniem dokumentacji firmy, reklamą, procesem realizacji faktur czy też dostarczaniem dokumentów do księgowej zainteresowanegoJ. P., prowadzącejbiuro (...). Działalność gospodarcza stanowiła jedyny dochód rodzinyG. D.– żona zainteresowanego, oprócz nieregularnej pomocy mężowi w pracy, nie pracowała, gdyż zajmowała się opieką nad dziećmi(zeznaniaA. D.– płyta cd z nagraniem rozprawy z 09.11.2015r. k. 36 minuty 00:16:05-00:29:41).
Przychody uzyskane przezA. P.w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą wyniosły: za 2013 rok – 371.662 zł, a za rok 2014 – 399.064,50 zł(PIT-28 za 2013r., k. 67 – 68 a.s., PIT-28 za 2014r., k. 69 – 71 a.s.).
W sierpniu 2014r. żona zainteresowanego urodziła trzecie dziecko. Ze względu na konieczność powrotu do pełni sił po porodzie oraz z uwagi na sprawowanie opieki nad trójką dzieci,A. D.nie była w stanie pomagać mężowi w takim stopniu jak wcześniej, w związku z czym jej dotychczasowy udział w czynnościach związanych z prowadzeniem firmy przez zainteresowanego uległ stanowczemu ograniczeniu. Z tej też przyczynyG. D.zaczął poszukiwać pracownika do wykonywania części jego obowiązków wfirmie (...). Oferty zatrudnienia były zamieszczane przez żonę zainteresowanego w internecie, na portalach(...)oraz(...)
    (zeznaniaA. D.– płyta cd z nagraniem rozprawy z 09.11.2015r. k. 36 minuty 00:16:05-00:29:41).

A. P.w okresie od 1 lutego 2014r. do 17 listopada 2014r. był osobą bezrobotną. Nie zarejestrował się w urzędzie pracy. Wcześniej był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania umowy agencyjnej w okresie od 14 października 2013r. do 1 lutego 2014r.(dane o zgłoszeniachA. P.– nieoznaczona karta a.r., dowódz przesłuchaniaA. P.minuty 00:30:00-00:42:30 - nagranie rozprawyz 08.01.2016r. k. 55A).
A. P.iG. D.mieszkali w sąsiedztwie i znali sięz widzenia. W listopadzie 2014 rokuG. D.wraz z żoną mieszkali w domujej rodziców, położonym przyul. (...). Wówczas odwołujący mieszkał w domu pod numerem 11B położonym przy tej samej ulicy, dwa domy dalej. Ponadto żonaG. D., jest spokrewniona z konkubinąA. P., paniąJ., która jest siostrą jej matki(dowód z przesłuchania:G. D.- minuty 00:42:51-00:57:43,A. P.minuty 00:30:00-00:42:30 - nagranie rozprawyz 08.01.2016r. k. 55A).
Około tygodnia przed 17 listopada 2014r.G. D.kontaktował się telefonicznie zA. P.z pytaniem, czy nie byłby zainteresowany pracąw jego firmie jako magazynier. W dniu 14 listopada 2014r. doszło również do spotkania pomiędzy odwołującym a zainteresowanym, w trakcie którego wstępnie omówili warunki zatrudnienia. Przygotowanie umowy o pracę zA. P.zleconoJ. P., żona zainteresowanego przekazała jej wszystkie potrzebne informacje(informacje przekazane przezG. D.k. 35 a.s., dowód z przesłuchania:G. D.- minuty 00:42:51-00:57:43,A. P.minuty 00:30:00-00:42:30, zeznania świadkaJ. P.minuty 00:14:45-00:24:32 - nagranie rozprawy z 08.01.2016r. k. 55A).
W dniu 17 listopada 2014r.A. P.zawarł zG. D.(...)wW.umowę o pracę na okres próbny od dnia 17 listopada 2014r. do 16 lutego 2015r. Zgodniez postanowieniami umowyA. P.został zatrudniony na stanowisko magazyniera na pełny etat, za miesięcznym wynagrodzeniem brutto w kwocie 1.680,00 złotych. Jako termin rozpoczęcia pracy wskazano dzień 17 listopada 2014r. Praca miała być świadczona w siedzibiefirmy (...)przyul. (...)wW., gdzie znajdowało się biuro i magazyn(umowa o pracę z dnia 17 listopada 2014r. – nieoznaczona karta a.r.).
Po zawarciu umowy, jeszcze tego samego dnia,A. P.odbył szkolenie wstępne z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Przeprowadzenie szkolenia zostało zlecone przezfirmę (...), która jest instruktorem w zakresie BHPi udziela szkoleń w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez jej męża. W dniu17 listopada 2014r.I. K.przeprowadzała szkolenie jeszcze w innej firmie(zeznaniaI. K.–płyta cd z nagraniem rozprawy z 08.01.2016r. k. 55A minuty 00:05:35 – 00:13:10, karta szkolenia wstępnego w dziedzinie BHP – nieoznaczona karta a.r.).
Po odbyciu szkoleniaG. D.przygotowywałA. P.do pracy i instruował go w zakresie obowiązków jakie miał wykonywać. Pierwszegodnia instruktaż trwał około 3 godzin i po tym czasieA. P.skończył pracę(dowód z przesłuchaniaG. D.- nagranie rozprawy z 08.01.2016r.k. 55A minuty 00:42:51-00:57:43)
Zakres obowiązkówA. P.obejmował naprawę urządzeń, załadunek oraz rozładunek samochodów, kontrolowanie stanu magazynu, obsługę klienta, przygotowywanie przesyłek oraz porządkowanie magazynu.A. P.miał pracować w godzinach od 8:00 do 16:00(odpowiedź na pismo nr(...)oraz odpowiedź na pismo nr(...)– nieoznaczone karty a.r.).
Następnego dnia, 18 listopada 2014r., odwołujący pracował w biurzefirmy (...)w godzinach od 8:00 do 16:00. W tym czasieG. D.w dalszym ciągu przygotowywałA. P.do pracy na stanowisku magazyniera w swojej firmie. W trakcie pracyA. P.zwracałG. D.uwagę, że źle się czuje, ale nie przerwał pracy(dowód z przesłuchania:G. D.- minuty 00:42:51-00:57:43,A. P.00:30:00-00:42:30 - nagranie rozprawy z 08.01.2016r. k. 55A).
Rano dnia 19 listopada 2014r.A. P.poczuł ból w klatce piersioweji w związku z tym pojechał do szpitala. Został przyjęty w trybie nagłym na oddziałInstytutu (...)S. W.o godzinie 10:22. W trakcie przyjęcia do szpitala u odwołującego rozpoznano zawał mięśnia sercowego(...)ściany dolnej. Odwołujący był reanimowany, zastosowano intubację mechaniczne wspomaganie oddechu. Następnie odwołujący został przeniesiony do pracowni hemodynamiki i poddany leczeniuP. (...)z implantacją stentu uwalniającego lek. W czasie dalszej hospitalizacji odwołujący był poddany typowemu leczeniu farmakologicznemu i znajdował się pod obserwacją kardiologiczną. Zanotowano stopniową poprawę stanu ogólnego. Odwołujący został wypisany ze szpitala w dniu 27 listopada 2014r. w stanie ogólnym dobrym, zalecono m. in. dalsze leczenie farmakologiczne, przeprowadzenie badań kontrolnych oraz regularny wysiłek fizyczny(dowód z przesłuchaniaA. P., dokumentacja medycznaA. P.– historia choroby, karta informacyjna, Indywidualna Karta Opieki Pielęgniarskiej, wypis pacjenta – koperta k. 46 a.s.).
W dniu przyjęcia na oddziałInstytutu (...)złożył pisemne oświadczenie, w którym wskazał, że nie jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnymw rozumieniuustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Odwołujący złożył powyższe oświadczenie, gdyż nie posiadał orientacji odnośnie tego czy podlega ubezpieczeniom czy nie. Jednocześnie dokument zgłoszeniowy ZUS ZUA został złożony przez księgową zainteresowanegoJ. P.przy pomocy oprogramowania „Płatnik” w dniu 19 listopada 2014r. o godzinie 14:05
    (oświadczenie z dnia 19.11.2014r. koperta k. 46 a.s., informacja o przyjęciu zgłoszenia k. 57 a.s., zeznania świadkaJ. P.)

Po upływie okresu próbnego, na który była zawarta umowa o pracę, aniG. D., aniA. P.nie byli zainteresowani dalszą współpracą. Po tym dniu zainteresowany w dalszym ciągu szukał pracownika i zamieszczał ogłoszenia w internecie. W 2015 roku zatrudniał jeszcze dwóch pracowników; pierwszy zrezygnowałpo przepracowaniu około 1,5 miesiąca(zeznaniaA. D.– płyta cd z nagraniem rozprawy z 09.11.2015r., k. 36 minuty 00:16:05-00:29:41, dowód z przesłuchania:G. D.- minuty 00:42:51-00:57:43,A. P.00:30:00-00:42:30 - nagranie rozprawy z 08.01.2016r., k. 55A).
W dniu 22 maja 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.wydałdecyzję nr (...), mocą której stwierdził, że odwołującyA. P.jako pracownik u płatnika składekG. D.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemuw okresie od 17 listopada 2014r. do 16 lutego 2015r.(decyzja ZUS z 22.05.2015r.– nieoznaczona karta a.r.).
W dniu 24 czerwca 2015r. odwołujący złożył odwołanie od powyższej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, inicjując tym samym niniejsze postępowanie(odwołanieA. P.k. 2-3 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w skład którego wchodziły dowody z powołanych dokumentów, dowody z przesłuchania odwołującegoA. P.i zainteresowanegoG. D.oraz dowody z zeznań świadkówA. D.,J. P.iI. K..
Dowody z dokumentów zostały ocenione jako wiarygodne, gdyż korespondowałyze sobą oraz z osobowymi źródłami dowodowymi i tworzyły spójny stan faktyczny.Co istotne, strony, w tym organ rentowy, nie kwestionowały ich autentyczności i zgodnościz rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z tych dokumentów, należało uznać za udowodnione.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówJ. P.iI. K.w całości, gdyż informacje z nich płynące były zbieżne ze sobą oraz z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Ponadto w ocenie Sądu zeznania świadków były w pełni obiektywne, co wynikało przede wszystkim z ich treści oraz z faktu,że świadków i zainteresowanego łączyły jedynie więzi zawodowe.
Za w pełni wiarygodne Sąd ocenił również zeznania świadekA. D..Co prawda świadek jest żoną zainteresowanego, co może nasuwać wątpliwościco do obiektywności zeznań, jednakże w przypadku niniejszej sprawy, mając na uwadze sposób składania zeznań przez świadka, takich wątpliwości Sąd nie powziął.A. D.w sposób jasny i stosunkowo precyzyjny przedstawiła posiadane informacje dotyczące kwestii zatrudnienia odwołującego. W szczególności Sąd miał na uwadze fakt, że sam zainteresowany wielokrotnie w toku przesłuchania na rozprawie w dniu 8 stycznia 2016r. wskazywał, że wszelkimi kwestiami związanymi z ogłaszaniem ofert pracy oraz prowadzeniem dokumentacji zajmowała się jego żona, co w dużej mierze zostało potwierdzono tak przez nią, jak i przez pozostałych świadków składających zeznaniaw sprawie.
Sąd dał wiarę zeznaniomA. P.jedynie w takim zakresie, w jakim informacje płynące z jego zeznań znajdywały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Za takie informacje Sąd uznał przede wszystkim okoliczności prowadzenia rozmów w sprawie pracy, pokrewieństwa konkubiny odwołującego z żoną zainteresowanego, świadczenia pracy na rzecz firmy zainteresowanego, a także okoliczności doznania zawału serca w dniu 19 listopada 2014r. Zeznania odwołującego w pozostałym zakresie nasuwały wątpliwości co do ich waloru dowodowego, były bowiem zdawkowe, sam odwołujący często zasłaniał się niepamięcią, jak również niektóre z jego zeznań były wzajemnie ze sobą sprzeczne. Przykładem powyższego były zeznania odwołującego w zakresie powzięcia informacji o poszukiwaniu pracownika przezG. D.; z jednej strony odwołujący podał informacyjnie, że znalazł ofertę firmy zainteresowanego na portalu internetowym, później natomiast zeznał, że oferta została znaleziona przez jego konkubinę.
Podobnie jak powyżej Sąd ocenił dowód z przesłuchaniaG. D., również dając wiarę jego zeznaniom jedynie w takim zakresie, w jakim znalazły potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Za takie Sąd uznał zeznania zainteresowanego w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej przez zainteresowanego, poszukiwania pracowników, prowadzenia rozmów w sprawie pracy, zawarcia umowy o pracę zA. P., odbycia przez odwołującego szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, przygotowywania odwołującego do świadczenia pracy, pokrewieństwa konkubiny odwołującego z żoną zainteresowanego, świadczenia pracy na rzecz firmy zainteresowanego, zatrudnienia pracowników po lutym 2015r. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że w pozostałym zakresie zainteresowany uchylał się od odpowiedzi zasłaniając się niepamięcią lub też wskazując, że daną kwestią nie zajmuje się on, lecz jego żona.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieA. P.do decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziału wW.z dnia 22 maja 2015r., nr(...), było zasadnei zasługiwało na uwzględnienie.
Spór pomiędzy odwołującymA. P.a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych koncentrował się wokół stanowiska organu rentowego, zgodnie z którym odwołujący oraz zainteresowany zawarli umowę o pracę o charakterze pozornym, jedyniew celu uzyskania przezA. P.świadczeń pieniężnych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z powyższym przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie, czy umowa o pracę zawarta w dniu 30 czerwca 2013r. stanowiła ważną i skuteczną umowę o pracę, czy też, zgodnie z twierdzeniem organu rentowego, umowę tę zawarto jedynie dla pozoru, w związku z czym nie wywołała ona i nie wywołuje skutków w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia.
W kontekście powyższego Sąd zwraca uwagę na powszechnie przyjęte stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 8 lipca 2009r.(sygn. akt I UK 43/09),zgodnie z którym pozorność umowy o pracę ma miejsce nie tylko wówczas, gdy mimo jej zawarcia praca w ogóle nie jest świadczona, ale również wtedy, gdy jest faktycznie świadczona, lecz na innej podstawie niż umowa o pracę. W każdym przypadku decydujące znaczenie ma treść umowy i okoliczności faktyczne jej wykonywania.A contrariodo powyższej tezy umowa o pracę nie nosi cech pozorności w sytuacji, gdy praca jest świadczona,a więc gdy działania pracownika na rzecz pracodawcy spełniają przesłanki określonewart. 22 k.p.
Wobec powyższych ustaleń Sąd uznał za konieczne rozważenie, czy stosunek prawny łączącyA. P.iG. D., prowadzącego działalność gospodarczą(...)z siedzibą wW., rzeczywiście spełniał ustawowe wymogi uznania go za stosunek pracy w warunkach określonych wart. 22 § 1 k.p., a więc czy stosunek prawny powstały pomiędzy odwołującym i zainteresowanym nosił konstytutywne cechy stosunku pracy, w szczególności, czyA. P.osobiście świadczył pracę podporządkowaną (pod kierownictwem) pracodawcy w sposób ciągły, odpłatny oraz na rzecz i ryzyko pracodawcy. Dokonanie powyższych ustaleń było konieczne z perspektywy możliwości objęcia odwołującego obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi: emerytalnym, rentowymi, chorobowym oraz wypadkowym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.
Przystępując zatem do oceny prawnej przedmiotu sporu, w pierwszej kolejności podnieść należy, że dokonywana przez organ rentowy kontrola zgłoszeń do ubezpieczenia oraz prawidłowości i rzetelności obliczenia składki oznacza przyznanie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych kompetencji do badania samego tytułu ubezpieczenia wynikającego z zawarcia umowy o pracę, a zatem badania również ważności takiej umowy(por. postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2013r., III AUa 1039/12 oraz z dnia 25 września 2012r., III AUa 398/12).
Jednym z przejawów realizowania się stosunku pracy na tle interesu publicznego jest obowiązkowe uczestnictwo pracownika w systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodniez treściąart. 6 ust. 1 pkt. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt. 1 ustawy z dnia13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2013r. poz. 1442 ze zm.),obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalno-rentowemu, chorobowemui wypadkowemu podlegają pracownicy w okresie od nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniemust. 2 i 2a (art. 8 ust. 1 ustawy emerytalnej).
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownikaza wynagrodzeniem (art. 22 § 1 k.p.). W ujęciuart. 22 § 1 k.p.stosunek pracy to relacja prawna łącząca pracodawcę i pracownika, na której treść składają się wzajemne prawai obowiązki. Zgodnie z treścią powołanego przepisu zasadniczym elementem konstrukcyjnym stosunku pracy jest zobowiązanie pracownika do wykonywania pracy pod kierownictwem pracodawcy w czasie i miejscu przez niego wyznaczonym za wynagrodzeniem. Swoistość stosunku pracy wyraża się w jego cechach, które odróżniają go od stosunków cywilnoprawnych, a także zwyczajowej, okazjonalnej pomocy członków najbliższej rodziny świadczonej na rzecz określonego przedsiębiorcy, w ramach których świadczona jest praca. Do tych właściwości stosunku pracy należą: dobrowolność zobowiązania, zarobkowy charakter stosunku pracy, osobisty charakter świadczenia pracy oraz podporządkowanie pracownika co do miejsca, czasu i sposoby wykonywania pracy, wyrażające się również w możliwości wydawania pracownikowi poleceń dotyczących pracy.
W rozpoznawanej sprawie organ rentowy wskazywał, że brak jest dowodów potwierdzających faktyczne rozpoczęcie świadczenia pracy przezA. P.na rzeczG. D.. Ponadto organ rentowy podkreślił, że pomiędzy podpisaniem umowy o pracę w dniu 17 listopada 2014r. a zaistnieniem zdarzenia,w wyniku którego odwołujący stał się niezdolny do pracy minęły zaledwie dwa dni,co pogłębiło wątpliwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodnie zart. 83 § 1 k.c., na który powołał się organ rentowy, nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Pozorność umowy wyraża się w braku zamiaru wywołania skutków prawnych przy jednoczesnym zamiarze stworzenia okoliczności mających na celu zmylenie osób trzecich. Nieważność spowodowaną pozornością czynności prawnej należy odróżnić od nieważności czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy czy sprzecznej z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 1 i 2 k.c.), o której również wspomina organ rentowy. Czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu jej treści, które z formalnego punktu widzenia nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez ustawę zakazane. Pojęcia obejścia prawa i pozorności są sobie znaczeniowo bliskie i niejednokrotnie pokrywają się. Ustalenie, czy umowa zmierzado obejścia prawa, czy jest pozorna wymaga poczynienia konkretnych ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności jej zawarcia, celu jaki strony zamierzały osiągnąć, charakteru wykonywanej pracy i zachowania koniecznego elementu stosunku pracy, jakim jest wykonywanie pracy podporządkowanej

    (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1995r.,I PZP 7/95, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1997r., I PKN 276/97).Czynność prawna może być również sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, przez które rozumie sięna ogół obowiązujące w stosunkach między ludźmi reguły postępowania, które za podstawę mają uzasadnienie ocenne, a nie prawne. Odwołują się one do powszechnie uznawanychw całym społeczeństwie lub w danej grupie społecznej wartości i ocen właściwego, przyzwoitego, rzetelnego, lojalnego czy uczciwego zachowania. Zasady te obejmują nie tylko reguły moralne, lecz także obyczajowe

    (por. np. Z. Radwański (w:) System prawa prywatnego,t. 2, 2002, s. 240 i n.; M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2008, s. 327).

W ustalonym przez Sąd stanie faktycznym nie jest uzasadniony zarzut zawarcia przez odwołującego i zainteresowanego umowy pozornej (art. 83 § 1 k.c.). O pozorności danej umowy decydują okoliczności wskazane wart. 83 § 1 k.c., które występować muszą w czasie składania przez strony oświadczeń woli. W judykaturze przyjmuje się, iż wady oświadczenia woli dotykające umowy o pracę, nawet powodujące nieważność, nie skutkują w sferze prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W tych stosunkach prawną doniosłość ma jedynie zamiar obejścia prawa przez fikcyjne (pozorne) zawarcie umowy, czyli takie, które nie wiąże się ze świadczeniem pracy, a dokonanie zgłoszeniado ubezpieczenia następuje pod pozorem zatrudnienia. Jeżeli zatem po zawarciu umowyo pracę pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca świadczenie to przyjmował, to nie można mówić o pozorności złożonych oświadczeń woli przy zawarciu umowy o pracę(tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 października 2005r., I UK 32/05).
W rozpatrywanej sprawie, po dokonaniu ustaleń faktycznych, Sąd stwierdził, że zarzuty pozorności stosunku prawnego powstałego pomiędzyA. P.aG. D.w wyniku zawarcia umowy o pracę w dniu 17 listopada 2014r. nie znajdują uzasadnienia, a pomiędzy stronami faktycznie został zawiązany stosunek pracy. Argumentacja prezentowana przez organ rentowy zarówno w uzasadnieniu skarżonej decyzji z dnia 24 maja 2015r., jak również w odpowiedzi na odwołanie z dnia 23 lipca 2015r., w obliczu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie była wystarczająca do wykazania pozornego charakteru zatrudnieniaA. P.w okresie od 17 listopada 2014r. do 16 lutego 2015r. Jak wynika z zeznań przesłuchanych świadków i zeznań stronA. P.od daty oznaczonej w umowie o pracę jako dzień rozpoczęcia pracy był obecny w miejscu pracy. Wprawdzie jeszcze samodzielnie nie świadczył pracy, ale odbył konieczne szkolenie z zakresu bhp, które pracodawca jest zobowiązany przeprowadzić. Nadto, był wprowadzony przezG. D.w zakres obowiązków, a tego rodzaju obowiązek pracodawcy wprost wynika z przepisuart. 94 pkt 1 k.p.Stanowi on, że pracodawca jest obowiązany m.in. zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz ich podstawowymi uprawnieniami.
W ocenie Sądu argumentacja organu rentowego, zgodnie z którą skoroG. D.nigdy nie zatrudniał żadnego pracownika, to należało przyjąć, że pracownikna danym stanowisku (magazynier) nie był potrzebny, jest błędna i nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Analiza materiału dowodowego,w szczególności zeznań świadków wskazuje bowiem jednoznacznie, że po stronieA. P.iG. D.istniały realne motywy nawiązania stosunku pracy. Zainteresowany od 2012 roku prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu używanym sprzętem chłodniczym i od momentu rozpoczęcia działalności wszelkie czynności związane bezpośrednio z jej prowadzeniem – takie jak naprawa urządzeń,ich odbiór i wysyłka, obsługa klienta – wykonywał osobiście. Co prawda Sąd ustalił, że przy prowadzeniu działalności gospodarczej zainteresowanemu pomagała jego małżonkaA. D., jednakże w związku z narodzinami trzeciego dziecka w sierpniu 2014r.oraz koniecznością sprawowania opieki nad dziećmi, rola małżonkiG. D.w prowadzeniu przez niego firmy uległa ograniczeniu w praktyce jedynie do wystawiania reklam i ofert pracy na ogłoszeniowych portalach internetowych. Niewątpliwie więcG. D.miał powód do zatrudnienia pracownika,było to bowiem uzasadnione z perspektywy utrzymania dotychczasowej sprawności funkcjonowaniafirmy (...)czy też jej potencjalnego rozwoju. Nadto, wysokość przychodówG. D.z prowadzonej działalności była na tyle wysoka, że zainteresowany miał finansową możliwość, by zatrudnić pracownika. Z koleiA. P.od lutego 2014 roku pozostawał bezrobotny i szukał pracy, co stanowi oczywisty bodziec podjęcia zatrudnienia. Sąd zwrócił również uwagę na fakt, żeA. P.iG. D.mieszkali w bliskim sąsiedztwie, co również mogło stanowić powód do zatrudnienia odwołującego.
Co się tyczy natomiast faktycznego świadczenia pracy przez odwołującego,to Sąd zważył, że w krótkim okresie w jakim odwołujący faktycznie świadczył pracę nie powstały żadne wytwory jego pracy, które można by przedstawić jako dowód na realność zatrudnienia odwołującego uG. D.w spornym okresie. Okolicznośćta nie zmienia jednak faktu, że po stronie odwołującego istniała chęć oraz gotowośćdo świadczenia pracy zgodnie z zakresem obowiązków wytyczonym przez zainteresowanego, co należy traktować jak faktyczne wykonywanie pracy. W przypadku odwołującego przyjęło to formę przyjścia do pracy w dniach 17 i 18 listopada 2014r., odbycia szkolenia wstępnego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz poddania się instruktażowi stanowiskowemu prowadzonemu osobiście przez zainteresowanego. Okoliczności te zostały potwierdzone przez świadków, w szczególnościJ. P., która wskazała na fakt sporządzenia umowy o pracę w celu zatrudnieniaA. P., jak równieżI. K., która przeprowadziła wstępne szkolenie odwołującego w zakresie bhp. Świadkowie Ci byli bezstronni, a ich zeznania nie były kwestionowane przez strony postępowania.
Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że o ile zdarzenie skutkujące powstaniem po stronieA. P.niezdolności do pracy powstało praktycznie tuż po zawarciu umowy o pracę pomiędzy stronami, o tyle przyczyna powstaniatej niezdolności była w rzeczywistości trudna do przewidzenia. Odwołujący doznał bowiem rankiem 19 listopada 2014r. zawału mięśnia sercowego ściany dolnej. Schorzenie to, powszechnie kwalifikowane w mowie potocznej jako tzw. atak lub zawał serca, z natury rzeczy stanowi schorzenie nagłe i nieprzewidziane, co wynika wprost choćby z zasad doświadczenia życiowego. Rzeczą powszechnie znaną jest, że zawał serca stanowi pochodną chorób krążenia i schorzeń miażdżycowych, a prowadzenie określonego trybu życia może sprzyjać ryzyku jego wystąpienia, jednakże nie jest możliwe dokładne przewidzenie momentu jego zaistnienia. Nie sposób więc w ocenie Sądu uznać, że doznanie zawału serca zaledwie kilka dni po podjęciu zatrudnienia świadczy o pozornym charakterze stosunku pracy, skoro jest to zdarzenie, którego odwołujący nie mógł przewidzieć.
W toku postępowania nie zostało przedstawione zaświadczenie o dopuszczeniuA. P.do pracy, jednakże okoliczność ta nie świadczy o tym,że odwołujący nie został zatrudniony. Dopuszczenie do pracy bez aktualnego badania lekarskiego nie jest elementem czynności prawnej (oświadczenia woli) zawarcia umowyo pracę, a więc nie może powodować jej nieważności z powodu celu skierowanegona obejście prawa (art. 58 § 1 k.c.w zw. zart. 300 k.p.orazart. 211 pkt 5 i art. 229 k.p.)(zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2005r., II UK 275/04).Powyższa sytuacja stanowi naruszenie wzajemnych obowiązków wynikających ze stosunku pracy (wobec pracownikazart. 211 pkt 5w zw. zart. 229 k.p., a wobec pracodawcy zart. 229 § 4 k.p.) i może rodzić odpowiedzialność po stronie pracownika (w postaci możliwości nałożenia na niego kary porządkowej) lub pracodawcy (w postaci niemożności dopuszczenia nieprzebadanego pracownika do pracy), jednocześnie pozostaje jednak bez wpływu zarówno na ważność umowy o pracę, jak i kwestię podlegania ubezpieczeniom. Badania lekarskie mają jedynie na celu zabezpieczenie pracownika przed wykonywaniem takiej pracy, która może okazać się dla niego szkodliwa. Nie można więc na podstawie zarzutu zaniechania przeprowadzenia wstępnych badań lekarskich zakwestionować ważności stosunku pracy i tym samym tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym, gdyż nieprzeprowadzenie tych badań nie przesądza o istnieniu stosunku pracy.
Z kolei okoliczność, że przy przyjęciu doKliniki (...)w dniu 19 listopada 2014r.A. P.złożył oświadczenie o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym również zdaniem Sądu nie miała znaczenia dla ustalenia ważności stosunku pracy. W ocenie Sądu złożenie przez odwołującego takiej deklaracji mogło wynikać z różnych okoliczności, a prawdopodobną przyczyną był brak dostatecznego rozeznania odwołującego w kwestiach prawa ubezpieczeń społecznych oraz obowiązków ciążących na pracodawcy. Okoliczność ta nie zmienia jednak faktu, żeA. P.został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych, w tym zdrowotnych, w tym samym dniu, w którym został przyjęty do szpitala w związku z zawałem mięśnia sercowego, a więc dwa dni od momentu powstania obowiązku ubezpieczenia. Oznacza to, że zgłoszenie odwołującego do ubezpieczenia zostało zrealizowane w terminie tygodniowym, wynikającym zart. 36 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wobec powyższych okoliczności Sąd uznał, żeA. P.podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 17 listopada 2014r. do 16 lutego 2015r. jako pracownik zatrudniony u płatnika składekG. D.prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą(...)wW., co skutkowało zmianą skarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziału wW.z dnia 22 maja 2015r.na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku.

ZARZĄDZENIE
(...)