Sąd Rejonowy w Inowrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 972/10
Data wyroku: 2016-03-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Alicja Lisiecka
Słowa kluczowe: Dział Spadku
Podstawa prawna: art. 212 § 2 i 3 k.c w zw. z art. 1035 k.c.

Sygn. akt: I Ns 972/10

POSTANOWIENIE
Dnia 30 marca 2016 r.
Sąd Rejonowy w Inowrocławiu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Alicja Lisiecka

Protokolant:

staż. Daria Bednarek

po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. w Inowrocławiu na rozprawie
sprawy z wnioskuK. W.
z udziałemS. W. (1),S. W. (2)iM. S.
o dział spadku
postanawia:

1
ustalić, że w skład spadku poJ. W. (1)zmarłym w dniu 10 stycznia 1995r. wI., ostatnio na stałe zamieszkałym wK.wchodzi prawo własności nieruchomości rolnej o powierzchni 0,8800 ha,działka ewidencyjna nr (...)położona wG., gminaK., dla której Sąd Rejonowy w Inowrocławiu prowadziksięgę wieczystą Kw nr (...)o wartości 60.430,18 zł (sześćdziesiąt tysięcy czterysta trzydzieści złotych 18/100);

2
dokonać działu spadku poJ. W. (1)zmarłym w dniu 10 stycznia 1995r. wI., ostatnio na stałe zamieszkałym wK., opisanego w punkcie 1 (pierwszym) niniejszego postanowienia w ten sposób, że prawo własności nieruchomości rolnej o powierzchni 0,8800 ha,działka ewidencyjna nr (...)położonej wG., gminaK., dla której Sąd Rejonowy w Inowrocławiu prowadziksięgę wieczystą Kw nr (...)przyznać na wyłączną własność wnioskodawcyK. W.;

3
zasądzić od wnioskodawcyK. W.na rzecz uczestników postepowania:S. W. (1),M. S.iS. W. (2)kwoty po 13.809,12 zł (trzynaście tysięcy osiemset dziewięć złotych 12/100) tytułem spłaty udziałów uczestników postepowania w spadku poJ. W. (1), płatne jednorazowo w terminie 2 (dwóch) miesięcy od momentu uprawomocnienia się niniejszego postanowienia, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie opóźnienia płatności wyżej wymienionych kwot;

4
kosztami sądowymi, od uiszczenia których zwolniony był wnioskodawcaK. W.obciążyć Skarb Państwa;

5
nakazać pobrać od uczestniczkiM. S.na rzecz Skarbu Państwa – Kasy Sądu Rejonowego w Inowrocławiu kwotę 1.574,18 zł (jeden tysiąc pięćset siedemdziesiąt cztery złote 18/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych wyłożonych tymczasowo w sprawie przez Skarb Państwa;

6
zwrócić wnioskodawcyK. W.ze Skarbu Państwa – Kasy Sądu Rejonowego w Inowrocławiu kwotę 530,00 zł (pięćset trzydzieści złotych 00/100) tytułem nadpłaconej opłaty od wniosku i zaliczki w sprawie;

7
uznać, że wnioskodawca i uczestnicy postępowania ponoszą we własnym zakresie pozostałe koszty postępowania związane z ich udziałem w sprawie.

SSR Alicja Lisiecka
Sygn. akt I Ns 972/10

UZASADNIENIE
WnioskodawcaK. W.we wniosku z dnia 14 listopada 2010r. domagał się dokonania działu spadku po swoim ojcuJ. W. (1), zmarłym w dniu 10 stycznia 1995r. wI.i ostatnio na stałe zamieszkałym wK..
Jako uczestników postępowania wnioskodawca wskazał swoje rodzeństwo-S. W. (1)iM. S.oraz swojego bratankaS. W. (2), syna nieżyjącego brata wnioskodawcy-J. W. (2). Wnioskodawca wyjaśnił, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 29 maja 2008r., sygn. akt I Ns 199/08, spadek poJ. W. (1), zmarłym w dniu 10 stycznia 1995r. wI., ostatnio na stałe zamieszkałym wK., na podstawie ustawy nabyły dzieci: wnioskodawcaK. W., uczestnicy postępowania-S. W. (1)iM. S.orazJ. W. (2)- każde z nich w ¼ części spadku, natomiast spadek po zmarłym w dniu 30 listopada 2006r. wK.i ostatnio na stałe zamieszkałym wK.J. W. (2), co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 8 czerwca 2010r.,wydanego sprawie o sygn. akt I Ns 187/10, na podstawie ustawy nabył w całości syn- uczestnikS. W. (2).
W uzasadnieniu swojego wniosku wnioskodawcaK. W.podał, że w skład spadku poJ. W. (1)wchodzi prawo własności niezabudowanej nieruchomość rolnej o powierzchni 0,8800ha,działka ewidencyjna nr (...), położonej wG., gminaK., dla której Sąd Rejonowy w Inowrocławiu prowadziksięgę wieczystą Kw nr (...)o wartości 24.843,85zł. Wnioskodawca podkreślił, że w roku 1998 przejął posiadanie przedmiotowej nieruchomości od brataJ. W. (2), gdyż ten zaprzestał regulować należny od niej podatek rolny, doprowadzając tym samym do powstania zaległości podatkowych w stosunku do GminyK.. Wnioskodawca powstałe zadłużenie podatkowe w 1999r. w całości uregulował, po czym od tego momentu sam, z własnych środków, płacił wymagany podatek rolny. Z tego tytułu, w latach 1999-2010, wnioskodawca poniósł wydatki na łączną kwotę 1.234,87zł. i zażądał ich rozliczenia w niniejszym postępowaniu. Dodatkowo wnioskodawca wniósł o rozliczenie poniesionych przez niego w latach 1999-2010 kosztów związanych z wykonywaniem niezbędnych zabiegów agrotechnicznych, które gwarantowały utrzymanie przedmiotowej nieruchomości w wymaganej kulturze rolnej. Mając powyższe na względzie, wnioskodawcaK. W.zażądał, aby Sąd przeprowadzając dział spadku poJ. W. (1), przyznał przedmiotową nieruchomości na jego wyłączną własność, z obowiązkiem dokonania przez wnioskodawcę na rzecz uczestników postępowania stosownych spłat z tytułu ich udziałów w spadku poJ. W. (1), po uprzednim rozliczeniu i uwzględnieniu poniesionych przezK. W.wyżej podanych wydatków na przedmiotową nieruchomość.
UczestnikS. W. (2), przesłuchany w ramach pomocy sądowej przed Sądem Rejonowym w Aleksandrowie Kujawskim, na posiedzeniu w dniu 27 września 2012r., sygn. akt I Cps 7/12(k.99), opowiedział się za podziałem fizycznym nieruchomości rolnej opisanej we wniosku, zaś w części dotyczącej rozliczenia poniesionych przez wnioskodawcę wydatków na nieruchomość uczestnik oświadczył, iż powinny się one skompensować z uzyskanymi w tym samym okresie czasu przez wnioskodawcę korzyściami w postaci pobieranego przezK. W.czynszu dzierżawnego. W toku postępowania uczestnikS. W. (2)dwukrotnie zmienił stanowisko w sprawie- na rozprawie w dniu 3 marca 2016r. (k.356) oświadczył, iż satysfakcjonowałby go wariant, zgodnie z którym przedmiotowa nieruchomość rolna przyznana zostałaby na wyłączną własność wnioskodawcy, uczestnicy zaś, w tymS. W. (2), otrzymaliby odK. W.spłaty w kwocie po 13.809,12zł., płatne jednorazowo, w terminie 2 miesięcy od momentu uprawomocnienia się postanowienia Sądu wydanego w analizowanej sprawie o dział spadku. W/wym. wysokość spłaty uwzględnia już poniesione przez wnioskodawcę wydatki na przedmiotową nieruchomość w postaci uregulowanych przezK. W.zaległości podatkowych oraz poniesionych przez wnioskodawcę ciężarów związanych z jej rekultywacją. Na rozprawie w dniu 30 marca 2016r. uczestnikS. W. (2)kolejny raz zmienił stanowisko w sprawie i zażądał, aby podlegająca działowi nieruchomość została w całości przyznana na jego wyłączną własność, ze spłatami na rzecz wnioskodawcy i pozostałych uczestników postępowania.S. W. (2)wskazał, że zaprezentowana zmiana stanowiska wynika ze zmiany jego sytuacji finansowej- uczestnik od stycznia 2016r. do lutego 2017r. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę wSpichlerzu (...)wW., gdzie jako pracownik gospodarczy zarabia średnio 3.000,00zł-3.500,00zł. netto miesięcznie. Choć nie ma żadnych oszczędności, ma natomiast na utrzymaniu troje małoletnich dzieci w wieku 8, 7 i 4 lata, a żona uczestnika pracuje jedynie dorywczo, z czego uzyskuje kwotę 800,00zł. miesięcznie,S. W. (2)uważa, że przy pomocy teściowej będzie w stanie w terminie 2 miesięcy od momentu uprawomocnienia postanowienia Sądu w przedmiocie działu spadku, spłacić pozostałych spadkobiercówJ. W. (1). Z oświadczenia uczestnika wynika, że on i jego teściowa –emerytka mają wspólnie zdolność kredytową do kwoty 100.000,00zł. i to właśnie środki pieniężne uzyskane w drodze kredytu bankowego udzielonego uczestnikowi i jego teściowej pozwoliłybyS. W. (2)spłacić wnioskodawcę i pozostałych uczestników z tytułu ich udziałów w spadku poJ. W. (1). Uczestnik podał, że przedmiotową działkę chciałby uprawiać. Nie jest on wprawdzie właścicielem ani posiadaczem innych nieruchomości rolnych i nie skończył Technikum Rolniczego, ale cały czas uczestnik pracuje w rolnictwie i ma dostęp do sprzętu rolniczego, co – w jego ocenie- powinno przemawiać za przyznaniem przedmiotowej nieruchomości przez Sąd na własnośćS. W. (2).
UczestnikS. W. (1)przez znaczną część niniejszego postępowania działowego w ogóle nie wykazywał nim żadnego zainteresowania i nawet na piśmie nie zaprezentował własnego stanowiska w sprawie. Dopiero na rozprawie w dniu 30 marca 2016r. uczestnik wskazał, że nie jest w stanie dojść do jakiegokolwiek porozumienia ze swoim bratem wnioskodawcą i dlatego też opowiedział się za przyznaniem przedmiotowej nieruchomości naG.na własność uczestnikaS. W. (2)i otrzymaniem od uczestnika stosownej spłaty z tytułu swojego udziału w spadku po ojcuJ. W. (1). UczestnikS. W. (1)oświadczył, że sam nie jest zainteresowany otrzymaniem przedmiotowej działki w naturze(k. 370).
Zamieszkała w Niemczech uczestniczka postępowaniaM. S.wniosła o dokonanie działu spadku poJ. W. (1)poprzez przyznanie opisywanej wyżej nieruchomości rolnej na jej wyłączną własność wraz z obowiązkiem dokonania spłat na rzecz pozostałych uczestników postępowania, swoją argumentację przedstawiając szczegółowo w piśmie z dnia 9 grudnia 2012r.(k.242-246).

Sąd ustalił, co następuje:

J. W. (1)zmarł w dniu 10 stycznia 1995r. wI., ostatnio na stałe przed śmiercią mieszkał wK..
(

dowód-

odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 29.05.2008r., sygn. akt I Ns 199/08– k. 4)
Sąd Rejonowy w Inowrocławiu postanowieniem z dnia 29 maja 2008r. w sprawie o sygn. akt I Ns 199/08 stwierdził, że spadek poJ. W. (1)na podstawie ustawy nabyły jego dzieci: wnioskodawcaK. W., uczestnicy postępowania-S. W. (1)iM. S.orazJ. W. (2)- każde z nich w ¼ części spadku.
(dowód-odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 29.05.2008r., sygn. akt I Ns 199/08– k. 4)
J. W. (2)zmarł w dniu 30 listopada 2006r. wK.i ostatnio na stałe zamieszkiwał wK.. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 8 czerwca 2010r.,wydanego sprawie o sygn. akt I Ns 187/10, spadek poJ. W. (2), na podstawie ustawy nabył w całości syn- uczestnikS. W. (2).
(

dowód-

odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 8.06.2010r., sygn. akt I Ns 187/10– k. 5)
SpadkodawcaJ. W. (1)w momencie zgonu był właścicielem niezabudowanej nieruchomości rolnej o powierzchni 0,8800 ha,działka ewidencyjna nr (...), położonej wG., gminaK., dla której Sąd Rejonowy w Inowrocławiu prowadziksięgę wieczystą Kw nr (...). Wcześniej nieruchomość tę wykorzystywał rolniczo, prowadził na niej uprawy burków i jęczmienia.
(

dowód-

wypis zksięgi wieczystej Kw nr (...)-k. 6, przesłuchanie wnioskodawcyK. W.-k. 369v.)
Po śmierciJ. W. (1)jego spadkobiercy nie przeprowadzili działu spadku po nim. Zgodnie ustalili, że przedmiotową działkę rolną o powierzchni 0,8800 ha, położoną wG., w całości w posiadanie obejmieJ. W. (2), działkę tę będzie uprawiał, pobierał pożytki oraz regulował wymagane podatki i daniny publiczno-prawne. W tym czasie uczestniczkaM. S.od 10 lat mieszkała w Niemczech, uczestnikS. W. (1)mieszkał wK., gdzie prowadził prywatny warsztat, zaś wnioskodawcaK. W.mieszkał wK.i zajmował się prowadzeniem 4-hektarowego gospodarstwa rolnego.

(bezsporne)

Wbrew wcześniejszym ustaleniom, przez trzy lata użytkowania przedmiotowej nieruchomości rolnej,J. W. (2)nie dokonywał płatności wymaganego podatku rolnego. Powstałą z tego tytułu zaległość w sierpniu 1999r. zapłacił wnioskodawcaK. W.. On też od 1999r. na bieżąco regulował podatek rolny od nieruchomości położonej wG.. W sumie w okresie od 1999r.do 2010r. wnioskodawca zapłacił z tytułu podatku rolnego od przedmiotowej nieruchomości kwotę 1.234,87zł.

(dowód

-przesłuchanie wnioskodawcyK. W.-k. 369v., przesłuchanie uczestnikaS. W. (1)-k.370, dowodyKPoraz decyzje w sprawie podatku rolnego-k.8-28)
ProblemyJ. W. (2)z alkoholem, wątpliwej jakości uprawy, brak regulowania przezJ. W. (2)podatku rolnego, powstanie wspomnianego wyżej zadłużenia, spłacenie tego zadłużenia przez wnioskodawcę, spowodowały, iżK. W.w 1999r. przejął od brataJ. W. (2)posiadanie przedmiotowej nieruchomości rolnej. Stan ten trwa po dziś dzień.

(dowód

-przesłuchanie wnioskodawcyK. W.-k. 369v.)
Od 1999r. do 2010r. wnioskodawcaK. W.poniósł niezbędne wydatki związane z utrzymaniem i rekultywacją przedmiotowej nieruchomości rolnej na łączną kwotę 3.958,83zł. Na wydatki te złożył się koszt jednorazowej orki, dokonanie raz w roku oprysku działki herbicydemR.oraz wykonywany dwukrotnie w ciągu w roku zabieg kultywatorowania.
Od roku 2010 przedmiotowa nieruchomość rolna nie jest uprawiana, nie są też wykonywane na niej żadne prace porządkowe i rekultywacyjne.

(dowód-

pisemna opinia biegłego sądowego z dziedziny rolnictwaT. K.z dnia 16.08.2014r.-k. 197-204, przesłuchanie wnioskodawcyK. W.-k. 369v.)
Nieruchomość rolna o powierzchni 0,8800 ha,działka ewidencyjna nr (...), położona wG., gminaK., dla której Sąd Rejonowy w Inowrocławiu prowadziksięgę wieczystą Kw nr (...), wyczerpuje cały spadek poJ. W. (1)i ma wartość 60.430,18zł.
(dowód-pisemna opinia biegłego sądowego z dziedziny rolnictwaT. K.z dnia 15.05.2015r-k. 274-285)
Podział fizyczny przedmiotowej nieruchomości nie jest możliwy. Mimo iż położona ona jest na terenie podmiejskim, między dwiema drogami dojazdowymi, w sąsiedztwie nowopowstałych domów jednorodzinnych w zabudowie wolnostojącej, brak jest możliwości przekształcenia dzielonej działki ornej o powierzchni 0,8800ha w obszar budowlany, a następnie jej podział na cztery równe działki budowlane. Stoi temu na przeszkodzie wysoka - II i III-klasa bonitacyjna przedmiotowego gruntu oraz ustawowy brak możliwości przeprowadzenia procedury wydania decyzji o warunkach zabudowy dla innych celów niż rolniczy lub rolno- spożywczy dla gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas od I do III.
(dowód-pisemna opinia biegłego sądowego z dziedziny rolnictwaT. K.z dnia 15.05.2015r-k. 274-285)
WnioskodawcaK. W.ma 67 lat. Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 4 ha, położonego w oddalonej o kilka kilometrów odI.miejscowościK., które obecnie znajduje się w dzierżawie. Dysponuje wszystkimi maszynami rolniczymi niezbędnymi do wykonywania upraw. Od 2010r., tj. od momentu, kiedy zdecydował się dokonać działu spadku po ojcuJ. W. (1)na drodze niniejszego postępowania sądowego, na przedmiotowej nieruchomości położonej wG.nie wykonuje żadnych prac porządkowych ani rekultywacyjnych. Nie zastanawiał się jeszcze, w jaki sposób wykorzystywać będzie dzieloną działkę, kiedy Sąd przyzna mu ją na wyłączną własność. Gospodarstwo domoweK. W.prowadzi wraz z żoną, oboje utrzymują się z emerytury – wnioskodawca otrzymuje emeryturę w wysokości 1.700,00zł. netto miesięcznie, jego żona – w wysokości 1.100,00zł. netto miesięcznie. Wnioskodawca jest finansowo przygotowany na to, aby w terminie 2 miesięcy od momentu uprawomocnienia się postanowienia Sądu w przedmiocie działu spadku poJ. W. (1)dokonać spłat na rzecz uczestników postępowania.
(

dowód-

przesłuchanie wnioskodawcyK. W.-k. 369v-370.)
Uczestniczka postępowaniaM. S.ma 68 lat. Od 1985r. mieszka i pracuje w Niemczech. Z bratem wnioskodawcą nie utrzymuje kontaktów, z bratem – uczestnikiemS. W. (1)kontakty te są sporadyczne.

(dowód-

przesłuchanie wnioskodawcyK. W.-k. 369v.-370, przesłuchanie uczestnikaS. W. (1)-k. 370)
UczestnikS. W. (1)ma 63 lata, z zawodu jest elektromonterem, obecnie mieszka wI.. Od lat pozostaje w konflikcie z bratem – wnioskodawcąK. W.. Nie jest zainteresowany otrzymaniem w naturze wchodzącej w skład spadku poJ. W. (1)działki o powierzchni 0,8800ha położonej wG.. Interesuje go otrzymanie stosownej spłaty z tytułu jego udziału w przedmiotowej nieruchomości.

(dowód-

przesłuchanie uczestnikaS. W. (1)-k. 370)
UczestnikS. W. (2)ma 29 lat. Początkowo zainteresowany był podziałem fizycznym przedmiotowej nieruchomości rolnej, następnie otrzymaniem od wnioskodawcy stosownej spłaty w wysokości 13.809,12zł., płatnej jednorazowo w terminie 2 miesięcy od momentu uprawomocnienia się postanowienia Sądu w przedmiocie działu spadku poJ. W. (1), ostatecznie zaś wystąpił o przyznanie nieruchomości o powierzchni 0,8800ha położonej wG.na swoją wyłączną własność, ze spłatami na rzecz pozostałych uczestników postępowania. Zamierza przedmiotową działkę uprawić. Nie ma żadnych oszczędności. Od stycznia 2016r. do lutego 2017r.S. W. (2)jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę wSpichlerzu (...)wW., gdzie jako pracownik gospodarczy zarabia średnio 3.000,00zł-3.500,00zł. netto miesięcznie. Ma na utrzymaniu troje małoletnich dzieci w wieku 8, 7 i 4 lata, na które otrzymuje zasiłek rodzinny w łącznej wysokości 415,00zł. miesięcznie. Żona uczestnika pracuje dorywczo, z prac dorywczych jest w stanie zarobić 800,00zł. miesięcznie. Środki pieniężne przeznaczone na dokonanie spłat pozostałych uczestników postępowania uczestnik planuje zdobyć posiłkując się kredytem bankowym. Sam wprawdzie nie ma zdolności kredytowej, ale – jak zapewnia- zdolność tę do kwoty 100.000,00zł. ma wspólnie z teściową-emerytką. Uczestnik 6 lat temu pożyczył od wnioskodawcy „na życie” 500,00zł. i do dnia dzisiejszego kwoty tejK. W.nie oddał.

(dowód-

przesłuchanie wnioskodawcyK. W.-k. 369v., przesłuchanie uczestnikaS. W. (2)-k. 370v)
Ustalony wyżej stan faktyczny w gruncie rzeczy był między uczestnikami bezsporny.
Zaprezentowane przez wnioskodawcę dowody z dokumentów w postaci dowodów kasowych(...)oraz decyzji administracyjnych w sprawie wymiaru podatku rolnego za lata 1999-2010 nie wzbudziły żadnych zastrzeżeń Sądu, uczestnicy także ich nie kwestionowali.
Sąd - i uczestnicy postępowania również- nie znaleźli powodów, aby podważyć wiarygodność wniosków zawartych w dwóch pisemnych opiniach biegłego sądowego z dziedziny rolnictwaT. K.- opinii z dnia 16 sierpnia 2014r. i z dnia 15 maja 2015r. Obie opinie sporządzone zostały przez fachowca, biegłego sądowego posiadającego specjalistyczną wiedzę z dziedziny rolnictwa, jego wywody i wnioski merytoryczne są - zdaniem Sądu- rzeczowe, przedstawione w sposób kategoryczny, wyczerpujący, jasny i przejrzysty, co z kolei pozwoliło Sądowi odpowiednio zweryfikować żądania zgłaszane w sprawie przez uczestników postępowania.
Sąd dopuścił również dowód z przesłuchania wnioskodawcyK. W.oraz uczestnikówS. W. (1)iS. W. (2)przede wszystkim po to, by ustalić sytuację majątkową zainteresowanych. Wobec faktu zamieszkiwania uczestniczkiM. S.poza granicami Polski, Sąd pominął dowód z jej przesłuchania, gdyż fakty istotne w sprawie – w ocenie Sądu –zostały już ustalone w drodze dowodów z dokumentów, opinii biegłego sądowego z dziedziny rolnictwa oraz dzięki przesłuchaniu w charakterze uczestnikówK. W.,S. W. (1)orazS. W. (2). Przesłuchując uczestników Sąd miał na uwadze specyfikę przeprowadzanego dowodu, zwłaszcza, iż zainteresowani gotowi się kreślić taki obraz stanu faktycznego sprawy, aby był on dla nich jak najbardziej korzystny.

Sąd zważył, co następuje:

W myślart. 1035 k.c.jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisówtytułu VIII księgi czwartej Kodeksu cywilnego(art. 1035-1046 k.c.), zaś zgodnie zart. 688 k.p.c.– do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności (art. 617-625 k.p.c.).Art. 684 k.p.c.przewiduje, że skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd, natomiast sposoby wyjścia ze współwłasności regulująart. 211-212 k.c.Kolejne przepisy -art.213-218 k.c.- dotyczą zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego.
Przedmiotem niniejszego postępowania była tylko i wyłącznie niezabudowana nieruchomość rolna o powierzchni 0,8800 ha,działka ewidencyjna nr (...), położona wG., gminaK., objęta księgą wieczystą Sądu Rejonowego w Inowrocławiu Kw nr(...). Sąd przyjął, że wartość przedmiotu postępowania według stanu na dzień otwarcia spadku poJ. W. (1)oraz według cen obowiązujących w chwili orzekania w przedmiocie działu spadku po nim wynosi 60.430,18zł. i dokonując ustaleń w tym zakresie oparł się na wyliczeniach zawartych w pisemnej opinii powołanego w sprawie biegłego sądowego z dziedziny rolnictwaT. K.i-zgodnie z art. 684k.p.c.- orzekł jak w punkcie 1 postanowienia.
W punkcie 2 postanowienia Sąd dokonał działu spadku poJ. W. (1). Mając na uwadze, iż przedmiotem postępowania jest nieruchomość rolna w rozumieniuart. 461k.c., nie zaś gospodarstwo rolne zdefiniowane wart.553k.c., Sąd dokonując działu spadku kierował się treściąart. 211-212 k.c.W myślart. 211 k.c.każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej. Ten tzw. podział fizyczny rzeczy ma pierwszeństwo, o ile nie jest on sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo o ile nie pociąga za sobą istotnej zmiany rzeczy lub znacznego zmniejszenia jej wartości. W analizowanej sprawie, posiłkując się dowodem z pisemnej opinii biegłego sądowego z dziedziny rolnictwa, Sąd ustalił, iż podział fizyczny nieruchomości rolnej o powierzchni 0.8800ha położonej wG.jest niemożliwy. Uczestnicy postępowania próbowali wprawdzie polemizować z wnioskami biegłego rolnikaT. K., jednak biegły w swojej ustnej uzupełniającej opinii wyrażonej na rozprawie w dniu 3 marca 2016r.(k. 354-356) wszelkie wątpliwości zainteresowanych podziałem fizycznym przedmiotowej działki rozwiał i stanowisko swoje w powyższym zakresie szczegółowo i wyczerpująco uzasadnił. Tym samym- zdaniem Sądu – zbyteczne stało się oczekiwanie na administracyjną decyzję o warunkach częściowej zabudowy przedmiotowej nieruchomości, o którą rzekomo pod koniec grudnia 2015r.występował uczestnikS. W. (1), a o co wnioskowała uczestniczkaM. S.. W ocenie Sądu wniosek powyższy zmierzał jedynie do niezasadnego przedłużenia i tak toczącego się 5,5 roku postępowania, gdyż decyzja hipotetycznie dopuszczająca możliwość częściowej zabudowy dzielonej działki w linii dotychczasowej zabudowy nie determinowałaby możliwości jej fizycznego podziału. Biegły w sposób kategoryczny i jasny wyjaśnił, iż na przedmiotowej działce można byłoby wybudować dom w linii dotychczasowej zabudowy, tyle tylko że grunt ten funkcjonowałby wówczas jako tzw. siedlisko, w żadnym wypadku nie mógłby jednak zostać fizycznie podzielony.
Przyjmując zatem, iż zgłoszona do podziału nieruchomość rolna nie daje się podzielić fizycznie, Sąd –mając na uwadze treśćart. 212§2 k.c.-uznał, iż powinna być ona w całości przyznana jednemu ze współspadkobiercówJ. W. (1). W ocenie Sądu współspadkobiercą tym powinien zostać wnioskodawcaK. W.. Decydując, komu spośród uczestników postępowania przyznać na wyłączną własność działkę wG., Sąd uwzględnił fakt, że spadkowa nieruchomość od 1998r. do chwili obecnej znajduje się w posiadaniu wnioskodawcy, który jako jedyny wykazał nią jakiekolwiek zainteresowanie w czasie, kiedy działaniaJ. W. (2)nie dawały gwarancji należytego jej prowadzenia oraz doprowadziły do powstania zadłużenia podatkowego. Nie może – w ocenie Sądu – znikać z pola widzenia okoliczność, iżK. W.w latach 1999-2010, w miarę swoich chęci i możliwości, wykonywał na przedmiotowej nieruchomości prace porządkowe i rekultywacyjne związane z utrzymaniem gruntu w należytej kulturze rolnej i poniósł związane z tym wydatki. Uregulował także zadłużenie podatkowe, do powstania którego przyczynił sięJ. W. (2), po czym zadbał o to, by w kolejnych latach podatek rolny od przedmiotowej nieruchomości był na bieżąco i w terminach uiszczany. W tym samym czasie pozostali uczestnicy postępowania nie wykazywali zainteresowania sporną działką i w związku z tym zupełnie niezrozumiałe jest żądanie zgłoszone przez uczestniczkęM. S.w toku niniejszego postępowania, aby nieruchomość tę Sąd przyznał na jej wyłączną własność. Abstrahując zupełnie od tego, iż wniosek powyższy nie został w toku całego postępowania przez uczestniczkę przekonywująco uzasadniony, podkreślić należy, iżM. S.od 1985r. mieszka w Niemczech, nie utrzymuje kontaktów z bratem wnioskodawcą, a z bratem – uczestnikiemS. W. (1)kontakt ten jest raczej sporadyczny. Uczestniczka postępuje tak, iż nawet ustanowiony przez nią do sprawy pełnomocnik miał problemy, aby nawiązać z uczestniczką kontakt i przedstawić Sądowi jej konkretne stanowisko w sprawie. W związku z powyższym wniosek uczestniczki, aby to jej przyznana została na wyłączną własność przedmiotowa nieruchomość rolna nie zasługiwał- w ocenie Sądu- na uwzględnienie.
Podobnie na uwzględnienie nie zasługiwały –zdaniem Sądu- wnioski uczestnikówS. W. (2)iS. W. (1)o przyznanie spornej nieruchomości na wyłączną własnośćS. W. (2). Wniosek uczestnikaS. W. (1)został złożony niejako „na przekór” wnioskodawcy, podyktowany był emocjami uczestnika oraz nieukrywaną niechęcią do brata i przez to nie mógł być uwzględniony. Z kolei taki sam w treści, ale zaproponowany przez uczestnikaS. W. (2)sposób dokonania działu spadku poJ. W. (1)poprzez przyznanie przedmiotowej działki na własnośćS. W. (2)także nie mógł spotkać się z przychylnością Sądu. Uczestnik zmieniając swoje stanowisko i żądając przyznania działki na swoją własność jako zasadniczy argument podał korzystną dla niego zmianę sytuacji finansowej, a konkretnie uzyskiwanie od stycznia 2016r. wyższego wynagrodzenia za pracę, które z kolei pozwoliłoby uczestnikowi wraz z teściową zaciągnąć kredyt bankowy, dzięki któremu uczestnik dokonałby spłaty udziałów pozostałych spadkobiercówJ. W. (1). Należy w tym miejscu podkreślić, iż zaledwie trzy tygodnie wcześniej, na rozprawie w dniu 3 marca 2016r.S. W. (2)powyższego argumentu nie przywołał, oświadczył, że jest skłonny przyjąć od wnioskodawcy pieniężną spłatę swojego udziału w kwocie 13.809,12zł., w terminie zaproponowanym przezK. W.. Poza tym uczestnik –oprócz własnych twierdzeń- w żaden sposób nie wykazał dowodowo, iż jego teściowa jest skłonna wesprzeć go w działaniach zmierzających do uzyskania kredytu bankowego oraz że zarówno uczestnik, jak i jego teściowa mają zdolność kredytową do kwoty 100.000,00zł. Na chwilę obecną- w ocenie Sądu-możliwości finansowe uczestnikaS. W. (2)są wątpliwe, uczestnik nie daje gwarancji dokonania spłaty na rzecz pozostałych uczestników postępowania w rozsądnym terminie, tym bardziej, że poprawa jego sytuacji finansowej nie spowodowała, abyS. W. (2)zwrócił wnioskodawcy pożyczoną od niego kilka lat temu niewielką kwot ę 500,00zł. Mając więc powyższe na uwadze, Sąd na podstawieart. 212 §2 k.c.-orzekł jak w punkcie 2 postanowienia.
W punkcie 3 postanowienia Sąd– zgodnie zart. 212§2 i 3 k.c.w zw. zart. 1035 k.c.-zasądził od wnioskodawcyK. W.na rzecz uczestników postępowania kwoty po 13.809,12zł. tytułem spłaty ich udziałów w spadku poJ. W. (1), określając jednocześnie termin ich płatności. Ustalony przez Sąd termin zapłaty na rzecz uczestników w/wym. spłat, tj. 2 miesiące od momentu uprawomocnienia się niniejszego postanowienia – w ocenie Sądu –odpowiada deklaracji złożonej przez wnioskodawcę w powyższym przedmiocie, a ponadto uwzględnia interesy zarówno wnioskodawcy zobowiązanego do spłaty, jak i uczestników uprawnionych do otrzymania tychże spłat. W ocenie Sądu termin 2 miesięcy od momentu uprawomocnienia się niniejszego postanowienia bierze pod uwagę możliwości finansowe wnioskodawcy, który powinien liczyć się z koniecznością zaspokojenia uczestników tytułem ich udziałów w spadku poJ. W. (1)i starać się gromadzić na ten cel stosowne środki. Jednocześnie termin powyższy jest korzystny dla uczestników, gdyż gwarantuje im możliwość otrzymania spłaty jednorazowo, w wymiernej kwocie i w bardzo optymalnym czasie.
W tym miejscu należy zaznaczyć iż zasądzone od wnioskodawcy na rzecz uczestników spłaty w kwocie po 13.809,12zł. uwzględniają dokonane przez Sąd rozliczenie poniesionych przezK. W.ciężarów i wydatków związanych z rzeczą wspólną, a to zgodne zart. 207 k.c.(60.430,18zł.: 4= 15.107,55zł.- wartość udziałów współspadkobiercówJ. W. (3)w spadku po nim; 1.234,87zł.+3.958,83zł.=5.193,70zł.- wydatki i ciężary poniesione przez wnioskodawcę na rzecz wspólną: 5.193,70zł.:4= 1.298,43zł.- wysokość udziałów poszczególnych współspadkobierców w wydatkach i ciężarach poniesionych przez wnioskodawcę;15.107,55zł. - 1.298,43zł.= 13.809,12zł.- wysokość spłaty przysługującej uczestnikom postępowania od wnioskodawcy).
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punktach 4-7 postanowienia , a to zgodnie zart. 520 § 1 k.p.c.
I., dnia 13 kwietnia 2016r
SSR Alicja Lisiecka