Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 145/16
Data wyroku: 2016-11-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paulina Wawrzynkiewicz, Małgorzata Balcerak-Tkacz, Elżbieta Gajewska
Słowa kluczowe: Weksel

Sygn. akt IV Ca 145/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący  SSO Paulina Wawrzynkiewicz (spr.)
Sędziowie  SO Małgorzata Balcerak-Tkacz
SO Elżbieta Gajewska
Protokolant  protokolant sądowy-stażysta Magdalena Wierzchowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. w Warszawie
sprawy z powództwa(...)Sp z o.o. wW.

przeciwkoM. D.iK. D.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanych
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt I C 1162/14

1
oddala apelację;

2
zasądza solidarnie odM. D.iK. D.na rzecz(...)Sp z o.o. wW.kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym.

Małgorzata Balcerak – Tkacz  Paulina Wawrzynkiewicz Elżbieta Gajewska

Sygn. akt IV Ca 145/16

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie wyrokiem z dnia 31 marca 2015r., sygn. akt I C 1162/14 utrzymał w całości nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wydany przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie w dniu 5 czerwca 2013r., pod sygnaturą I Nc 6306/13.
W apelacji pozwani zaskarżyli wyrok w całości, wnosząc o uchylenie nakazu zapłaty w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie uchylenie nakazu zapłaty i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych solidarnie kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Pozwani sformułowali zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj.:

a
art. 61 § 1 k.c.w zw. zart. 70913k.c.w zw. zart. 58 § 1 k.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż nie było ważnej zgodyM. D.na późniejsze odwołanie oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy leasingu z dnia 4 lutego 2008r., a zgody takiej nie stanowiło porozumienie z 15 lutego 2008r., które mogło być jedynie uznane za odnowienie długu wymagalnego, a nie za kontynuację rozwiązanej jużumowy nr (...), a zapis taki jest nieważny;

b
art. 358 § 1 k.c.a contrario w związku zart. 354 § 1 k.c.i pominięcie, że walutą umowy leasingu i walutą weksla powinien być frank szwajcarski i wierzyciel nie miał wyboru waluty weksla, lecz jedynie dłużnik , który nie był ograniczony zapisem umownym w tej mierze, a bez wyboru taką walutą był nadal frank szwajcarski i nawet nie ustalono wysokości ani daty kursu, a tym bardziej wysokości roszczenia we frankach szwajcarskich, gdyż strony dokonały takiego wyboru w umowie;

c
art. 118 k.c.w zw. zart. 554 § 1 k.c.w zw. zart. 70917w zw. zart. 586 k.c.i pominięcie faktu, że weksel w dniu 1 lutego 2011r. wypełniono po upływie dwuletniego terminu przedawnienia dla stosunku podstawowego dotyczącego stosunku prawnego tj. umowy leasingu między podmiotami gospodarczymi, a takimi były powódka i pozwana, ale wystarczy że takim podmiotem jest strona dochodzącą roszczenia uzasadniającego stosowanie przepisów o sprzedaży ratalnej;

d
art. 7091k.c.w zw. zart. 70915k.c.w zw. zart. 70917k.c.poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zasadnie naliczono kwotę szacunkowej wartości przedmiotu leasingu jak i samo prawo do zwrotu jego równowartości i to bez względu na czas trwania umowy, skoro przedmiot leasingu zwrócono.

W ocenie skarżącego naruszone zostały również przepisy prawa procesowego poprzez:

a
całkowite pominięcie w treści uzasadnienia wyroku polegającego na stanowisku Sądu co do zarzutu naruszenia przez powodaart. 70913(po sprostowaniu omyłki pisarskiej tj. wpisanegoart. 70911k.c.) polegającego na zaniechaniu przez powoda udzielenia dodatkowego terminu pozwanej do spłaty zaległej należności na rzecz powódki jako warunku wypowiedzenia umowy leasingu;

b
brak wyjaśnienia w treści uzasadnienia wyroku przyczyn, dla których Sąd pominął datę 4 lutego 2008r. tj. wypowiedzenia umowy jako datę jej zakończenia oraz dlaczego uznał, że umowa leasingu wygasła 31 grudnia 2008r., chociaż nie była wykonywana od początku 2008r. i wypowiedziana;

c
brak wyjaśnienia w uzasadnieniu sprzeczności w ustaleniach Sądu co do skutków porozumienia między pozwanąM. D., a powódką w przedmiocie kontynuacji umowy leasingu po jej wypowiedzeniu, skoro umowa nie była już wykonywana, a pozwana postawiła przedmiot umowy do dyspozycji powódki;

d
brak wyjaśnienia w uzasadnieniu jaki był skutek dla wymagalności roszczeń powódki cofnięcia przez nią oświadczenia o wypowiedzenia oraz czy było ono skuteczne i ważne;

e
brak wyjaśnienia w uzasadnieniu, dlaczego wbrew treści umowy leasingu z 14 listopada 2015r. Sąd uznał za prawidłowo wbrew zarzutom pozwanych jako podstawę wypełnienia weksla, a więc istnienie stosunku podstawowego tzw. szacunkowa wartość przedmiotu leasingu choć w dniu 1 lutego 2011r. znana była wartość odebranego, sprzedanego sprzętu;

f
obrazęart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c.poprzez dowolne przyjęcie w zawiadomieniu o uzupełnieniu weksla z szacunkowej wartości przedmiotu leasingu na 26425,73 zł, choć znana była wartość zbycia i wartość rynkowa kopiarek oraz kwoty 2872,15 zł jako rzekomej sumy kosztów windykacji i rzekomych odsetek bez podania w jakiej dacie została ona ustalona oraz bez faktury za windykację, a mimo zarzutów pozwanych w tym zakresie;

g
obrazęart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 229 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c.i dowolne przyjęcie przez Sąd, że oświadczenie powódki i porozumienie powódki z pozwaną z 15 grudnia 2008r. wiąże pozwanego choć nie wyjaśniono, czy był o tym zawiadomiony, czemu pozwany konsekwentnie zaprzeczał, gdyż był zawiadomiony dopiero o wypełnieniu weksla;

h
sprzeczność ustaleń Sądu z zebranym materiałem dowodowym poprzez przyjęcie prawidłowości złożenia poręczenia przez pozwanego na odwrocie weksla bez wskazania, że za wystawcę tego weksla i mimo zaprzeczenia pozwanego oraz braku dowodów, a także pominięcie iż powódka nie złożyła dowodu na okoliczność prawidłowego doręczenia pozwanej przy zawieraniu umowy lub do czasu jej podpisania przez przedstawicieli leasingodawcy załącznika w postanowienia ogólnych warunków leasingu, co miało wpływ na wykonanie umowy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanych nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że Sąd Okręgowy w pełni podziela ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy dokonane przez Sąd Rejonowy oraz ich ocenę prawną. Wbrew zarzutom apelacji Sąd I instancji dokonał prawidłowej i rzetelnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie. Wyprowadzone na jego podstawie wnioski są zgodne z zasadą prawidłowej oceny dowodów oraz doświadczeniem życiowym. Z treściart. 233 kpcwynika, iż Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Przepis powyższy stanowi wyraz zasady swobodnej oceny dowodów. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i spójne, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawało się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w wypadku gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (wyrok SN z 27.09.2002, II CKN 817/00). W ocenie Sądu Okręgowego, w apelacji nie wskazano żadnych konkretnych uchybień, których dopuścił się rzekomo Sąd Rejonowy rozpoznając niniejszą sprawę. Apelacja pozwanych zawiera jedynie polemikę z trafnym rozstrzygnięciem Sądu I instancji, zmierzającą w istocie do wykazania odmiennego stanowiska korzystnego dla skarżących.
W ocenie Sądu Okręgowego zarzut naruszeniaart. 61 § 1 k.c.w zw. zart. 70913k.c.w zw. zart. 58 § 1 k.c.nie zasługuje na uwzględnienie. Brak podstaw do uznania, iż porozumienie z dnia 15 lutego 2008r. zawarte pomiędzy powodem, a pozwanąM. D.stanowiło odnowienie długu wymagalnego. Z treści tego porozumienia wynika, iż korzystający (czyli pozwana) pokrył zaległości rat leasingowych oraz zwrócił się do finansującego z wnioskiem o kontynuowanie umowy leasingu, która została rozwiązana przez finansującego (pkt C). W § 1 zawarto oświadczenie pozwanej, z którego wynika, iż pozwana wyraża zgodę na cofnięcie przez finansującego oświadczenia z dnia 4 lutego 2008r. o rozwiązaniu umowy leasingu. Natomiast w § 3 strony postanowiły kontynuować umowę leasingu i przestrzegać jej postanowień. Zdaniem Sądu Okręgowego, kwestionowanie przez skarżących porozumienia z dnia 4 lutego 2008r., nie może odnieść zamierzonego skutku, bowiem strony umowy zaakceptowały jego treść, a tym samym uznały wypowiedzenie za prawidłowe i skuteczne do dnia zawarcia porozumienia. Z treści porozumienia wynika jednoznacznie, iż pozwana zaakceptowała postanowienia zawarte w porozumieniu i wyraziła zgodę na kontynuowanie umowy leasingu. PozwanaM. D.podpisała się pod porozumieniem, a więc należy przyjąć, iż zaakceptowała jego treść. Po podpisaniu porozumienia umowa była kontynuowana i zakończyła się zgodnie z harmonogramem tj. w dniu 31 grudnia 2008r.
Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, iż roszczenie powoda ze stosunku podstawowego nie było przedawnione w dacie uzupełnienia weksla. Zgodnie zart. 103 i 104 ust. 1oraz w zw. zart. 70 ustawy Prawo weksloweroszczenie wekslowe przeciwko wystawcy weksla własnego przedawniają się z upływem 3 lat od dnia płatności. Wskazać należy, iż roszczenie z weksla i roszczenie ze stosunku podstawowego – w niniejszej sprawie umowy leasingu, są dwoma odrębnymi roszczeniami opartymi na różnych podstawach faktycznych i prawnych. W niniejszej sprawie powód oparł żądanie na wekslu i nie odwoływał się do okoliczności dotyczących stosunku podstawowego. Odwołanie się, tak jak w niniejszej sprawie, przez pozwanych do stosunku podstawowego wobec dochodzonego od nich roszczenia wekslowego, prowadzi do uwzględnienia również tego stosunku w ramach oceny zasadności roszczenia wekslowego, natomiast nie prowadzi do zmiany ani podstawy faktycznej ani prawnej żądania powoda. Powyższe potwierdził Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 11 marca 2011 r., II CSK 311/10 (OSNC -ZD z 2011r., nr 3, poz. 66, Biul. SN z 2011 r., nr 7, poz. 12, M. Prawn. Z 2012 r., s.375 - 378), z dnia 7 maja 2009 r., IV CSK 549/08 i z dnia 3 czerwca 2015 r. V CSK 550/14 (nie publ.). Umowa leasingu zawarta pomiędzyM. D.prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwąPrzedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe (...), a(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.zakończyła się w dniu 31 grudnia 2008r. Słusznie przyjął zatem Sąd Rejonowy, iż roszczenie powoda ze stosunku podstawowego nie było przedawnione w dacie uzupełnienia weksla. Natomiast weksel został uzupełniony w dniu 1 lutego 2011r. tj. przed upływem trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń wynikających z weksla. Powtórzyć należy za Sądem Rejonowym, iż czym innym jest przedawnienie roszczenia ze stosunku podstawowego, a czym innym przedawnienie roszczeń wynikających z weksla. Obie instytucje różnią się istotnie między innymi, co do początku biegu przedawnienia. Termin przedawniania roszczenia ze stosunku podstawowego, zgodnie zart. 120 k.c.rozpoczyna bieg od dnia, w którym świadczenie ze stosunku podstawowego stało się wymagalne, zaś początek terminu przedawnienia roszczenia z weksla własnego wobec wystawcy liczy się od dnia płatności weksla. Tę samą zasadę stosuje się do weksli in blanco. Stąd bieg przedawnienia dochodzonego w niniejszym postępowaniu roszczenia wekslowego rozpoczął się w ocenie Sadu Okręgowego w dniu 1 lutego 2011 r. i upłynąłby z końcem dnia 1 lutego 2014 r., do czego jednak nie doszło, bowiem bieg ten uległ przerwaniu przez wytoczenie powództwa w dniu 29 maja 2013 r. (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.w zw. zart. 71ustawy Prawo wekslowe). W ocenie Sądu Okręgowego dla przedawnienia decydujące jest uzupełnienie weksla in blanco przed upływem terminu przedawnienia roszczenia podstawowego, a nie wniesienie pozwu przed upływem tego terminu.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nieważności weksla z uwagi na oznaczenie przez powoda jako waluty weksla polskich złotych, a nie franka szwajcarskiego. Zgodnie z pkt. 3 umowy leasingu strony jako walutę umowy obrały frank szwajcarski. Płatności były dokonywane przez pozwanych w złotówkach zgodnie z zaakceptowanymi i podpisanymi przez pozwaną warunkami umowy oraz ogólnymi warunkami umowy leasingu (OWUL). Zgodnie z pkt. 5.10.3 OWUL w przypadku, w którym waluta umowy będzie inna niż PLN do wszystkich przeliczeń dokonywanych na podstawie umowy leasingu stosowany będzie dla rat leasingowych i szacunkowej wartości przedmiotu leasingu kurs sprzedaży waluty umowy przez NBP z daty fakturowania (k.97). Natomiast w pkt. 5.10.5 OWUL wskazano, iż w przypadku w którym waluta umowy będzie inna niż PLN do wszystkich przeliczeń dokonywanych na podstawie umowy leasingu stosowany będzie dla kwot, o których mowa w paragrafie 12.3.2 i 12.3.3 OWUL – kurs sprzedaży Waluty Umowy Narodowego Banku Polskiego z dnia wypowiedzenia umowy leasingu przez(...) Sp. z o.o.W niniejszej sprawie powód dokonał obliczeń w oparciu o kurs sprzedaży NBP z dnia zakończenia umowy tj. 31 grudnia 2008r. W świetle powyższych rozważań należało uznać, iż powód miał prawo wpisać jako walutę weksla walutę polską, a nie franka szwajcarskiego.
Reasumując, należy uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, w pełni uzasadnione zarówno faktycznie jak i prawnie, a apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.oraz § 6 pkt 5 w zw. z§ 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Małgorzata Balcerak – Tkacz  Paulina Wawrzynkiewicz Elżbieta Gajewska