Sąd Rejonowy w Nowym Targu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 876/16
Data wyroku: 2016-10-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Przemysław Mościcki
Słowa kluczowe: Stwierdzenie Nabycia Spadku
Podstawa prawna: art 950,945k.c.

Sygn. akt: I Ns 876/16

POSTANOWIENIE
Dnia 14 października 2016 r.
Sąd Rejonowy w Nowym Targu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSR Przemysław Mościcki
Protokolant: protokolant sądowyH. K.
po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. w Nowym Targu
na rozprawie
sprawy z wnioskuA. Ś.
z udziałemK. S.
o stwierdzenie nabycia spadku poJ. W.

postanawia

I
stwierdzić, że spadek poJ. W., c.A.iT., zmarłej w dniu 13 listopada 2015 r. wG.a ostatnio stale zamieszkałej wN.na podstawie testamentu notarialnego z dnia 23 maja 2001 r. sporządzonego przed notariuszem wN.W. C., Rep. A nr(...)nabyła w całości córkaA. Ś.;

II
orzec, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie oraz nakazać ściągnąć od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nowym Targu kwotę 5 zł (pięć złotych) tytułem wydatków.

Sygn. akt I Ns 876/16

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 14 października 2016 r.
WnioskodawczyniA. Ś.domagała się stwierdzenia, że nabyła w całości spadek po matceJ. W., zmarłej w dniu 13 listopada 2015 r. wG., ostatnio stale zamieszkałej wN.- na podstawie testamentu notarialnego z dnia 23 maja 2001 r.
W odpowiedzi na wniosek (k. 12-16) uczestniczkaK. S.wniosłao ustalenie, że przedmiotowy testament jest nieważny a nabycie spadku następuje według ustawowego porządku dziedziczenia. Uczestnika wskazała, że przedmiotowy testament jest nieważny gdyż nie operuje pełnymi danymi osobowymi, które pozwalałyby identyfikować osoby w nim wskazane. Nadto opisała swoje subiektywne odczucia dotyczące woli testatorki oraz stosunków i relacji rodzinnych pomiędzy niąa wnioskodawczynią i spadkodawczynią. Uczestniczka zakwestionowała przesłanki jej wydziedziczenia.
Swoje argumenty uczestniczka obszernie powtórzyła w piśmie z 3.10.2016 r. (k. 40-43).
Na rozprawie poprzedzającej wydanie postanowienia w dniu 14 października 2016 r. uczestniczka wniosła o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawyz pominięciem testamentu. Co istotne, wskazała, że gdyby nie postanowienie zawarte w testamencie dotyczące wydziedziczenia, to testamentu by nie kwestionowała.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
J. W.zmarła w dniu 13 listopada 2015 r. wG., ostatnio stale zamieszkiwała wN.. Spadkodawczyni pozostawała raz w związku małżeńskim, zmarła jako wdowa. Posiadała dwoje dzieci: córki,A. Ś.iK. S..J. W.nie posiadała dzieci pozamałżeńskich, ani przysposobionych. Żaden ze spadkobiercówJ. W.nie zrzekł się dziedziczenia po niej, ani nie odrzucił spadku, nikt nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. Poza wnioskodawczynią i uczestniczka nie ma innych osób uprawnionych do dziedziczenia poJ. W.na mocy ustawy.
dowód: odpis skrócony aktu zgonu - k. 5, odpis skrócony aktu urodzeniak. 6, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 7, zapewnienie spadkowe wnioskodawczyniA. Ś.- k. 44, zeznania uczestniczki:K. S.k. 44-45.
J. W.sporządziła w dniu 23 maja 2001 r. przed notariuszemW. C.w Kancelarii Notarialnej wN., rep. A nr 2461/2001 testament w formie aktu notarialnego. W § 1 testamentu spadkodawczyni oświadczyła, że do całości spadku powołuje swoją córkęA. Ś.. W § 2 spadkodawczyni oświadczyła, że „wydziedzicza swoją drugą córkęK. S., gdyż jest niewdzięczna, nie interesowała się nią w czasie jej długiej choroby, znieważała ją słownie, ubliżała jej wraz ze swoim mężem i dziećmi za co została prawomocne osądzona, utrudnia jej korzystanie ze wspólnych urządzeń w budynku, w którym razem mieszkają i nawet w tych sprawach interweniowała kilkakrotnie policja”.
dowód: testament k. 32.
UczestniczkaK. S.nosi tylko jedno imię,(...)nie jest jej drugim imieniem, niemniej w domu tak często była nazywana również przez matkę.
przyznanie uczestniczki – k. 45.
Spadkodawczyni nie leczyła się psychiatrycznie, nie miała zaburzeń psychicznych. Pozostawała z córką uczestniczkąK. S.w konflikcie.
przyznanie uczestniczki – k. 45 oraz treść odpowiedzi na wniosek.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowodyz dokumentów w postaci aktów stanu cywilnego, testamentu, zapewnienie wnioskodawczyniA. Ś.i zeznania uczestniczkiK. S..
Pozostałe wymienione wyżej okoliczności nie wymagały dowodu, albowiem zostały przyznane przez uczestniczkę (art. 229 k.p.c.).
Istotne jest, że zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestniczka nie znały okoliczności, w których spadkodawczyni sporządziła przedmiotowy testament.
Sąd zważył, co następuje:
W myślart. 922 § 1 k.c.prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodząz chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisówprawa spadkowego.
Stosownie do treściart. 926 § 1 k.c.powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
Zgodnie zart. 959 k.c.spadkodawca może powołać do całości lub części spadku jedną lub kilka osób.
Przepisart. 950 k.c.stanowi, że testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego. Tego rodzaju testament został złożony w niniejszej sprawie. SpadkodawczyniJ. W.sporządziła testament przed notariuszem wN.W. C.w formie aktu notarialnego. W testamencie tym spadkodawczyni do całości spadku powołała córkęA. Ś..
Należy zwrócić uwagę, że uczestniczka nie wskazała żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieważność testamentu, a wymienione wart. 945 k.c..
Przesłankami nieważności testamentu są zgodnie zart. 945 k.c.są:
1) sporządzenie testamentu w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;
2) sporządzenie testamentu pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;
3) sporządzenie testamentu pod wpływem groźby.
Na żadną z tych przesłanek nie powołała się uczestniczka, ani tym bardziej jej nie udowodniła. Zwrócić przy tym należy uwagę, że uczestniczka oświadczyła, że zasięgała porady prawnej w niniejszej sprawie (k. 45), jak również, iż przy doręczeniu jej odpisu wniosku została pouczona o prawie złożenia pisma procesowego, w którym powinna wskazać jakie fakty wskazane w uzasadnieniu wniosku kwestionuje oraz jakie dowody przedstawia na poparcie swoich twierdzeń i żądań (k. 11). Świadczy to o tym, że uczestniczka miała możliwość zgłoszenia zarówno zarzutów co do ważności testamentu opartych na treściart. 945 k.c., jak i zgłoszenia na tę okoliczność ewentualnych dowodów.
Uczestniczka nie powołała się na żadną okoliczność wymienioną wart. 945 k.c.Istnienie przesłanek wymienionych wart. 945 k.c.nie wynika zaś ani z przesłuchania wnioskodawczyni, ani uczestniczki. Należy zauważyć, że z pism procesowych uczestniczki wynika, że spadkodawczyni w dacie sporządzenia testamentu była osobą w pełni sprawną umysłowo, o czym świadczy opisywany przez uczestniczkę konflikt o nielegalne podłączenie prądu, mający miejsce w okresie od wiosny do jesieni 2001 r. (k. 15). Brak zatem jakichkolwiek podstaw do uznania nieważności testamentu na podstawieart. 945 k.c.Wydaje się przy tym, że gdyby tego rodzaju okoliczności istniały, a w szczególności gdyby istniała przesłanka wymieniona wpkt. 1 art. 945 § 1 k.c., to notariusz jako osoba zaufania publicznego odmówiłaby sporządzenia aktu notarialnego.
Należy przy tym wskazać, że na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. sama uczestniczka oświadczyła, że gdyby nie postanowienie o wydziedziczeniu jej, to nie kwestionowałaby testamentu, tj. oświadczenia zawartego w § 1 testamentu.
Nie są podstawą do stwierdzenia nieważności testamentu okoliczności, na które powołała się uczestniczka, a dotyczące niepełnych (co do wnioskodawczyni) czy też nieprawidłowych (co do uczestniczki) danych osobowych osób ujawnionych w testamencie. Przepisy dotyczące testamentów nie nakazują podania pełnych danych osobowych spadkobiercy, w szczególności nie wymagają podania numeru PESEL spadkobiercy, ani też imion jego rodziców czy adresu. Powołanie spadkobiercy jest skuteczne o ile tylko na podstawie złożonego oświadczenia możliwa jest niewątpliwa identyfikacja spadkobiercy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Skoro z § 1 testamentu wynika, że spadkodawczyni do całości spadku powołała swoją córkęA. Ś.nie identyfikacja spadkobiercy nie budzi żadnych wątpliwości.
Nie prowadzi również do stwierdzenia nieważności testamentu okoliczność, iż w § 2 testamentu spadkodawczyni użyła podwójnego imienia uczestniczki(...), zamiast(...). Tego rodzaju niedokładność sama w sobie nie jest przesłanką nieważności testamentu. Omyłka spadkodawczyni wynika przy tym zapewne z tego, iż w trakcie sporządzania przed notariuszem aktu notarialnego nie dysponowała dokumentami tożsamości uczestniczki, mogła zaś zasugerować się tym, że w domu nazywano uczestniczkę raz(...), raz(...).
Okolicznością bez znaczenia dla ważności testamentu jest to czy podstawy wydziedziczenia wymienione w § 2 testamentu faktycznie istniały. Zgodnie zart. 677 k.p.c.w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku Sąd nie bada ważności ani skuteczności przesłanek wydziedziczenia, chyba że zostałoby wykazane, że bez postanowieniu o wydziedziczeniu spadkodawca w ogóle testamentu by nie sporządził (przesłanek do stwierdzenia tej ostatniej kwestii brak). Kwestia wydziedziczenia jest istotna tylko w ewentualnym postępowaniu o zachowek, jest natomiast bez znaczenia w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. zgodnie zart. 677 k.p.c.Zgodnie z tym przepisem, przedmiotem niniejszego postępowania było jedynie ustalenie kto jest spadkobiercą i w jakiej części. Kwestia ta nie budził zaś wątpliwości w świetle niezakwestionowanego postanowienia § 1 testamentu.
Z tych względów, uznając testament za ważny, Sąd stwierdził nabycie spadku w całości na podstawie testamentu z 23 maja 2001 r. na rzecz wnioskodawczyniA. Ś..
O kosztach orzeczono zgodnie zart. 520 k.p.c., orzekając ponadto o ściągnięciu od wnioskodawczyni kwoty 5 zł tytułem wydatków wobec konieczności umieszczenia orzeczenia w Rejestrze Spadkowym.