Sąd Rejonowy w Toruniu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 970/16
Data wyroku: 2016-11-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Adamczyk
Słowa kluczowe: Lokal Socjalny
Podstawa prawna: art. 791 §2i3kpc w zw. z art. 14 ust. 1 i 6 ustawy o ochronie praw lokatorów i art. 189 kpc
Teza: Domownik dłużnika, o którym mowa w art. 791 § 2 i 3 kpc, może wnieść powództwo o ustalenie prawa do lokalu socjalnego ( art. 189 kpc) . Uwzględniając powództwo Sąd wstrzymuje wykonanie eksmisji do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu takiego lokalu.

Sygn. akt:IC 970/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 listopada 2016 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Marek Adamczyk

Protokolant:

st. sekr. sądowy Katarzyna Ignaszak

po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. w Toruniu
sprawy z powództwa małoletniegoP. P.,N. O.i małoletniejA. P.
przeciwkoBankowi (...) S.A.wG., GminieŁ.
o ustalenie
I. ustala, że powodom przysługuje prawo do lokalu socjalnego i wstrzymuje wykonanie eksmisji na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z 23 czerwca 2015r., sygn. akt(...), do czasu złożenia przez GminęŁ.oferty zawarcia umowy najmu takiego lokalu;
II. nakazuje pobrać od pozwanej GminyŁ.na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Toruniu 50 zł (pięćdziesiąt złotych) tytułem opłaty od pozwu, od której zwolnieni byli powodowie.
Sygn. akt: I C 970/16

UZASADNIENIE
N. O.oraz małoletniP. P.iA. P.wnieśli pozew przeciwko GminieŁ., domagając się ustalenia, iż przysługuje im prawo do lokalu socjalnego.
Postanowieniem z 21.07.2016r. ( k. 37 ) sąd wezwał do udziału w sprawie, w charakterze pozwanego,Bank (...) S.A.wG., który uznał powództwo i wniósł o nieobciążanie go kosztami procesu na podstawieart. 101 kpc( k. 51 )
Pozwana gmina nie złożyła odpowiedzi na pozew. Na rozprawie w dniu 4.11.2016r. jej pełnomocnik wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że nie dysponuje ona w tej chwili lokalami socjalnymi. ( k. 77 ).
Sąd ustalił i zważył, co następuje.
Powodowie mieszkają - wraz z matką - w domu oznaczonym nr(...), położonym wR., gminaŁ.. Nieruchomość była własnościąK. P.i jej mężaW. P., ojca małoletnich powodów. Powodowie zamieszkali w lokalu jako ich domownicy. Na wniosek pozwanego banku wszczęta została egzekucja z nieruchomości. Postanowieniem z 23.06.2015r.,(...), Sąd Rejonowy w Toruniu przysądził jej własność na rzeczBanku (...) S.A.wG.. Na podstawie tego postanowienia, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w ToruniuT. S.prowadzi egzekucję wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości.N. O.ma 20 lat. Jest całkowicie niezdolna do pracy. Utrzymuje się z renty socjalnej w kwocie ok. 650zł netto.P. P.ma 6 lat. Cierpi na przykurcz ścięgienA., koślawatość kolan i płaskostopie. Z powodu tych schorzeń jest pod stałą opieką ortopedy, neurologa i rehabilitanta.A. P.ma 13 lat. Powodowie pozostają pod opieką matkiK. P., która jest osobą bezrobotną. Poza rentą socjalnąN. O., źródłem utrzymania rodziny są alimenty w kwocie 1500zł, zasiłek rodzinny ( 220zł ) i świadczenia wychowawcze z programu 500+ ( 1000zł ).
( okoliczności bezsporne – milcząco przyznane przez pozwanych )
Sąd zważył, co następuje.
Zgodnie zart. 791 § 2 kpctytuł wykonawczy zobowiązujący do wydania nieruchomości, statku lub do opróżnienia pomieszczenia upoważnia do prowadzenia egzekucji nie tylko przeciw dłużnikowi, lecz także przeciwko jego domownikom, krewnym i innym osobom reprezentującym jego prawa. Nie wyłącza to jednak praw określonych przepisami o ochronie lokatorów oraz praw, które są skuteczne wobec wierzyciela (art. 791§ 3 kpc). Osoby, którym przysługuje prawo skuteczne wobec wierzyciela, są uprawnione do wytoczenia powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (art. 791 § 3 zd. 2 kpc). Ustawa nie określa natomiast, w jaki sposób mają być chronione prawa innych domowników, przy czym niewątpliwie chodzi o uprawnienie do uzyskania lokalu socjalnego. O uprawnieniu tym sąd orzeka co do zasady w wyroku eksmisyjnym (art. 14 ust. 1 ustawy z 21.06.2001r. o ochronie praw lokatorów…, t. jedn. Dz. U. z 2005r., nr 31, poz. 266, ze. zm., dalej powoływana jako „ustawa” ) - co w analizowanym przypadku nie wchodzi w grę. W ocenie sądu nie występuje luka w prawie, która uzasadniałaby stosowanie art. 35 ustawy w drodze analogii. Uprawnienie lokatora może być bowiem dochodzone w drodze powództwa o ustalenie (art. 189 kpc). W ocenie sądu, z chwilą wejścia w życie z ustawy z 16.09.2011r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. nr 233, poz. 1381), która nadała obecne brzmienieart. 791 kpc, utraciły aktualność wcześniej wyrażane poglądy o niedopuszczalności takiego powództwa. O tym, kto powinien być pozwanym w sprawie o ustalenie, decyduje kryterium interesu prawnego. Z tego punktu widzenia nie powinno być wątpliwości, iż powództwo powinno być wytoczone przeciwko gminie, zobowiązanej do dostarczenia lokalu. W ocenie sądu, pozwanie samej gminy nie jest jednak wystarczające. Z art. 14 ust. 6 ustawy wynika bowiem, iż orzekając o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego sąd powinien z urzędu wstrzymać wykonanie eksmisji do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu takiego lokalu. Obowiązek ten jest aktualny również w toku procesu o ustalenie, wytoczonego przez lokatora na podstawieart. 189 kpc. Prawo do uzyskania odroczenia obowiązku opuszczenia lokalu jest bowiem jednym z uprawnień, wynikających z przepisów o ochronie lokatorów, do których odsyłaart. 791 § 3 kpc. W ocenie sądu, orzeczenie o wstrzymaniu egzekucji nie może zapaść bez udziału wierzyciela, uprawnionego do żądania eksmisji. W konsekwencji należy uznać, iż w sprawie o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego, wytoczonej na podstawieart. 189 kpcw zw. zart. 791 § 3 kpc, po stronie pozwanej występuje współuczestnictwo konieczne wierzyciela oraz gminy, zobowiązanej do dostarczenia lokalu. Mając powyższe na uwadze, sąd wezwałBank (...) S.A.wG.do udziału w sprawie, w charakterze pozwanego (art. 195 § 1 i 2 kpc).
Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania z lokalu oraz sytuację materialną i rodzinną lokatorów. Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec:
1)kobiety w ciąży,
2) małoletniego, niepełnosprawnego w rozumieniu przepisówustawyz dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej(Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z późn. zm.)(23)lub ubezwłasnowolnionego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą,
3)obłożnie chorych,
4)emerytów i rencistów spełniających kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,
5)osoby posiadającej status bezrobotnego,
6)osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały
- chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany ( art. 14 ust. 4 ustawy ).
Dwoje powodów to osoby małoletnie, zaśN. O.jest osobą niepełnosprawną. Powodowie nie dysponują innym lokalem, w którym mogliby zamieszkać, a z uwagi na ich sytuację materialną nie są w stanie nająć takiego lokalu po cenach rynkowych.
Zapewnianie lokali socjalnych osobom uprawnionym jest ustawowym obowiązkiem gminy ( art. 4 ust. 2 ustawy ) i brak takich lokali w jej zasobach mieszkaniowych nie ma znaczenia z punktu widzenia dopuszczalności ustalenia przez sąd istnienia stosownego uprawnienia. Marginalnie należy zwrócić uwagę, że gmina może wykonywać swoje obowiązki także bez wykorzystania własnego zasobu mieszkaniowego ( art. 4 ust. 3 ustawy ), np. najmując potrzebny lokal od innego podmiotu i oddając go w podnajem uprawnionym.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów prawa, orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.
O kosztach sądowych, od których zwolnieni byli powodowie, sąd postanowił po myśli art. 113 ust. 1 u.k.s.c. w zw. zart. 98 § kpc, obciążając nimi wyłącznie pozwaną gminę ponieważ pozwany bank uznał przy pierwszej czynności powództwo (art. 101 kpc).