Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi
XVIII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XVIII C 1880/16
Data wyroku: 2016-07-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Kurosz
Słowa kluczowe: Zasady Współżycia Społecznego
Podstawa prawna: art. 5 k.c.
Teza: Żądanie zapłaty od osoby dotkniętej znacznym upośledzeniem umysłowym, ofiary przemocy domowej i przestępstwa zgwałcenia – w związku z należnościami dotyczącymi lokalu – w którym według twierdzeń pozwu miała zamieszkiwać pozwana – wraz z osobami z kręgu rodzinnego, od których doznała przemocy – jest w sposób oczywisty sprzeczne z zasadą zabraniającą podwójnej wiktymizacji ofiary.

Sygnatura akt XVIII C 1880/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
(...), dnia 06 lipca 2016 r.
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XVIII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:SSR Krzysztof Kurosz
Protokolant:Magdalena Skonieczka
po rozpoznaniu w dniu 06 lipca 2016 r. w Łodzi na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółdzielnia Mieszkaniowaz siedzibą wŁ.
przeciwkoJ. K. (1)
- o zapłatę 3 566,96 zł
oddala powództwo.
sygn. akt XVIII C 1880/16

UZASADNIENIE
W dniu 24 kwietnia 2015 r.Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)wŁ.wniosła o zasądzenie solidarnie odV.K.,J. K. (2)iJ. K. (1)kwoty 3.566,96 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż pozwani jako osoby którym albo przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu albo też w nim zamieszkują jako osoby pełnoletnie zobowiązani są do uiszczenia comiesięcznych opłat, które nie były wnoszone na konto spółdzielni. W związku z użytkowaniem lokalu powstała za okres od 1 sierpnia 2014 r. do 31 marca 2015 r. zaległość w wysokości 3.566,96 zł.
(pozew k. 5-10)
W dniu 22 września 2015 r. został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.
(nakaz zapłaty k. 37)
Sprzeciw od nakazu zapłaty wniósł jedynie przedstawiciel ustawowyJ. K. (1), podnosząc, iżJ. K. (1)jest całkowicie ubezwłasnowolniona z powodu niepełnosprawności intelektualnej i nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Jej matka –J. K. (1)nie dbała o nią, nadużywała alkoholu, co spowodowało umieszczeniemJ. K. (1)w(...)od dnia 30 czerwca 2015 r. Przedstawiciel ustawowy pozwanej powołał się na sprzeczność żądania z zasadami współżycia społecznego by niepełnosprawna osoba, nie mogąca samodzielnie egzystować – odpowiadała za dugi swojej rodziny.
(sprzeciw od nakazu zapłaty k. 44 - 48)
Strona powodowa podtrzymała powództwo wobecJ. K. (1), nie składając wniosków dowodowych oraz podnosząc, iż odpowiedzialnośćJ. K. (1)wynika jedynie z faktu, iż zamieszkiwała wlokalu nr (...), położonym wL.przyul. (...)w okresie od 1 sierpnia 2014 roku do 31 marca 2015 roku.
(pismo k. 69 – 70).
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
J. K. (1)została w wieku 21 lat, postanowieniem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 22 grudnia 2008 r., ubezwłasnowolniona całkowicie.
/postanowienie k. 49/
Postanowieniem z dnia 20 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi zwolniłJ. K. (1)z funkcji opiekuna prawnegoJ. K. (1)i obowiązki te powierzyłI. L..
/postanowienie k. 50/
J. K. (1)została przyjęta do Domu Pomocy Społecznej wL.w dniu 30 czerwca 2015 r. na skutek decyzji MOPS wŁ..
/pismo k. 51/
J. K. (1)jest w ograniczonym kontakcie werbalno – logicznym. Ma upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym a iloraz inteligencji na poziomie 49 punktów. Badanie psychologiczne ujawniło uJ. K. (1)niedojrzały sposób funkcjonowania społecznego.
/opinia psychologiczna wydana w trakcie pobytu w(...)wL.k. 54 – 55/
W dniu 11 lutego 2016 r. wydano wobecJ. K. (1)orzeczenie o zaliczeniu jej do znacznego stopnia niepełnosprawności – na stałe.
/orzeczenie k. 56 – 57/
J. K. (1)uzyskuje rentę socjalną w wysokości – do wypłaty – 581,51 zł.
/zaświadczenie k. 58/
AdministratorOsiedla (...)I. D.podpisała dokument, w którym oświadczyła, że wlokalu nr (...)przyul. (...)wŁ.zamieszkująV. K.,J. K. (2)iJ. K. (1). Oświadczenie to zostało opatrzone datą 24.03.2015 r.
/pismo k. 15/
J. K. (1)nie zamieszkiwała wlokalu nr (...)przyul. (...)wŁ.w okresie od 1 sierpnia 2014 r. do 31 marca 2015 r. W tym czasie przebywała wlokalu nr (...)przyul. (...)wŁ.. Mieszkanie przyul. (...)należało do babciJ. K. (1). Formalnie to matka pozwanej –J. K. (3)była jej prawnym opiekunem ale z uwagi na swój alkoholizm nie sprawowala nad pozwaną faktycznej opieki. To właśnie spowodowało zamieszkanieJ. K. (1)z babcią – w lokalu przyul. (...).
/zeznania przedstawiciela ustawowegoJ. I.L.k. 75 odw./
W okresie kiedyJ. K. (1)formalnie znajdowała się pod opieką swojej matki, doznawała przemocy ze strony członków rodziny. Była wyzywana i poniżana, była zaniedbana, głodna i zmarznięta. W 2014 roku została zgwałcona przez konkubenta siostry. W wyniku gwałtu zaszła w ciążę i urodziła dziecko.
Do bezprawnych zachowań wobecJ. K. (1)ze strony członków jej rodziny dochodziło w 2014 roku w lokalu przyul. (...). Zgwałcenie miało miejsce w marcu 2014 r. a urodzenie dziecka przezJ. K. (1)w grudniu 2014 roku.
/pismo psychologa z dnia 14 kwietnia 2015 r. k. 52, zeznania przedstawiciela ustawowegoJ. I.L.k. 75 odw./
Wezwanie przedsądowe do zapłaty opłat za lokal za okres od 1 maja 214 r. do 30 listopada 2014 r. zostało wysłane (i doręczone) jedynieV.K..
/pismo i zpo k. 16 – 17/
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie powód nie wykazał podstaw faktycznych powództwa – to jest zamieszkiwaniaJ. K. (1)wlokalu nr (...)przyul. (...)wŁ.w okresie od 1 sierpnia 2014 r. do 31 marca 2015 r. Nadto żądanie powoda było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
W sprawie nie była kwestionowana wysokość zadłużenia wynikającego z opłat – w wysokości 3.566,96 zł za okres od 1 sierpnia 2014 r. do 31 marca 2015 r.
Podstawą prawną powództwa byłart. 4 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych(Dz.U.2013.1222 j.t. zwana dalej u.s.m.). Strona powodowa wskazała, iż domaga się odJ. K. (1)opłat w związku z jej zamieszkiwaniem w lokalu. Prawo do tego lokalu przysługiwało innym osobom.
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 i 11u.s.m. oraz ust. 6.:

Art. 4.

1. Członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.
1 
1
         . Osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5.
6. Za opłaty, o których mowa w ust. 1-2 i 4, odpowiadają solidarnie z członkami spółdzielni, właścicielami lokali niebędącymi członkami spółdzielni lub osobami niebędącymi członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, osoby pełnoletnie stale z nimi zamieszkujące w lokalu, z wyjątkiem pełnoletnich zstępnych pozostających na ich utrzymaniu, a także osoby faktycznie korzystające z lokalu.
6 
1
         . Odpowiedzialność osób, o których mowa w ust. 6, ogranicza się do wysokości opłat należnych za okres ich stałego zamieszkiwania lub faktycznego korzystania z lokalu.
Przytoczone powyżej przepisy nakładają na osoby pełnoletnie, zamieszkujące w lokalu odpowiedzialność solidarną wraz z podmiotami prawa za opłaty związane z użytkowaniem lokalu.
Już w świetle przesłanki zamieszkiwania powództwo należało oddalić. Jedyny dowód jaki przedstawiła strona powodowa na okoliczność zamieszkiwania przez pozwanąJ. K. (1)w lokalu, którego dotyczy pozew – to oświadczenie administratora osiedla. Tyle, że to żaden dowód na powyższą okoliczność. Dokument pisemny zawarty w aktach sprawy (k. 15) jest dokumentem prywatnym, z którego wynika jedynie to, iżI. D.złożyła oświadczenie wiedzy o określonej treści. Ze zwykłej formy pisemnej nie wynika nawet pewność co do daty oświadczenia a co dopiero – co do treści zawartych w oświadczeniu. Co więcej – znając treść sprzeciwu – strona powodowa nie zaoferowała żadnego dowodu mającego potwierdzić tezy sformułowane w pozwie.
Całkowitemu braku dowodów, pozwana strona przeciwstawiła zaś zeznania przedstawiciela ustawowegoI.L., które układają się w spójną i logiczną całość. Wynika z nich, iż pozwana – osoba dotknięta upośledzeniami intelektualnymi, zamieszkiwała w tym okresie w zupełnie innym lokalu – należącym do jej babci. To zaś wiązało się z tym, iż matka pozwanej –J. K. (3)– nie sprawowała nad nią opieki z uwagi na alkoholizm. Dodać należy, iżI. L.jednoznacznie zeznał, iż odkąd zna tą rodzinę – to jest od listopada 2014 r. –J. K. (1)z pewnością zamieszkiwała w lokalu przyul. (...)(a nieul. (...)). W zeznaniach tych widać dużą dozę obiektywizmu. Przedstawiciel ustawowy wyraźnie podkreślił, iż co do wcześniejszego okresu – o brak zamieszkiwania wnioskuje z rozmów zJ. K. (1)oraz znanych mu urzędowo okoliczności sprawy, z których wynika, iżJ. K. (1)doznawała przemocy przez członków rodziny i została zgwałcona – właśnie w lokalu przyul. (...). Skoro zaś zaszła w ciążę w marcu 2014 r. to jest to kolejna okoliczność potwierdzająca zeznania przedstawiciela ustawowego, iż za okres objęty pozwemJ. K. (1)z pewnością nie zamieszkiwała w lokalu przyul. (...).
Nadto żądanie pozwu było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co należy podkreślić, mimo uzupełniającego znaczenia tej okoliczności w świetle braku zamieszkiwania pozwanej w lokalu, którego dotyczy pozew. Z treści art. 4 ust. 6 u.s.m. wynika, iż ustawodawca nie zezwala na solidarną odpowiedzialność osób małoletnich. Oznacza to, iż nie ma absolutnej odpowiedzialności wszystkich zajmujących lokal – znaczenie mają również okoliczności dotycząc stopnia dojrzałości osób zamieszkujących oraz gotowości odpowiedzialności za własny los. Wydaje się oczywiste, iż ustawodawca unika regulacji kazuistycznych i nie opisuje w treści przepisu wszystkich możliwych sytuacji, w których roszczenie byłoby niezasadne wobec osób całkowicie nieporadnych, pokrzywdzonych przez los. Trudno byłoby wymienić wszystkie możliwe kategorie osób w treści przepisu. Nie ulega zaś wątpliwości, iż żądanie zapłaty od osoby dotkniętej znacznym upośledzeniem umysłowym, ofiary przemocy domowej i przestępstwa zgwałcenia – w związku z należnościami dotyczącymi lokalu – w którym według twierdzeń pozwu miała zamieszkiwać pozwana – wraz z osobami z kręgu rodzinnego, od których doznała przemocy – jest w sposób oczywisty sprzeczne z zasadą zabraniającą podwójnej wiktymizacji ofiary.M.skwitować powyższą sytuację stwierdzeniem, iż ze stanowiska strony powodowej wynika w konsekwencji, iż pozwana nie dość że zgwałcona to powinna jeszcze płacić, zmniejszając dług osób z kręgu rodzinnego, które nie realizowały wobec niej swoich obowiązków.
W związku z powyższym powództwo należało oddalić w całości – jako nieudowodnione a nadto dodatkowo i uzupełniająco – jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (w oparciu oart. 5 k.c.).