Sąd Apelacyjny w Krakowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 785/15
Data wyroku: 2016-04-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożena Lichota, Monika Kowalska, Natalia Lipińska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art.184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 785/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 kwietnia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Monika Kowalska (spr.)

Sędziowie:

SSA Bożena Lichota
SSO del. Natalia Lipińska

Protokolant:

st. sekr. sądowy Ewa Dubis

po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. w Krakowie
sprawy z wnioskuH. P.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wT.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji wnioskodawcyH. P.
od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 24 marca 2015 r. sygn. akt IV U 1641/14

o d d a l a apelację.
Sygn. akt III AUa 785/15

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z dnia 24 marca 2015 r. oddalił odwołanieH. P.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wT.z dnia 7 listopada 2014 r., którą organ rentowy odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury w wieku obniżonym, uzasadniając to tym, że wnioskodawca nie udokumentował 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, a jedynie 6 lat, 2 miesiące i 25 dni takiej pracy.
Sąd Okręgowy wskazał jako okoliczności bezsporne, że wnioskodawcaH. P.,ur. (...), na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymuje się stażem ubezpieczeniowym wynoszącym ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, z czego organ rentowy uznał za udowodniony okres pracyw szczególnych warunkach wynoszący 6 lat, 2 miesiące i 25 dni (przypadający od3 marca 1972 r. do 14 października 1972 r. i od 15 listopada 1981 r. do 26 czerwca 1987 r.).H. P.nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego,a w dniu 28 sierpnia 2014 r. złożył wniosek o emeryturę. Sąd Okręgowy ustalił, że od 11 czerwca 1973 r. do 14 listopada 1981 r. wnioskodawca był zatrudniony w Usługowej Spółdzielni(...)wT.na stanowisku monter wodno-kanalizacyjny w wymiarze pełnego etatu. Pracując na tym stanowisku wykonywał wszystkie prace doprowadzające i rozprowadzające instalacje na zewnątrz i wewnątrz budynków np. prace na terenie budynkówZakładów (...)wT.. Prace na zewnątrz budynków prowadzone w głębokich wykopach nie były przez niego wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Od 15 listopada 1981 r. do 21 marca 1994 r. wnioskodawca był zatrudniony wSpółdzielni Pracy (...)wŁ.w pełnym wymiarze czasu pracy. Na stanowisku magazyniera pracował od 15 listopada 1981 r. do 26 czerwca 1987 r. i okres ten został mu zaliczony do stażu pracy w szczególnych warunkach, od dnia 2 stycznia 1989 r. pracował na stanowisku kierownika magazynu, a od dnia 1 lutego 1993 r. do końca zatrudnienia pracował jako sprzedawca środków ochrony roślin. Jako kierownik magazynu głównego pracę wykonywał w oddzielnym pomieszczeniu na terenie magazynu, podlegało mu 3 pracowników, nie miał sekretarki, sam prowadził całą dokumentację magazynu. Zajmował się przyjmowaniem towaru.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca nie legitymuje się co najmniej 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach,a w konsekwencji nie spełnia wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie emerytury w wieku obniżonym wynikających zart. 184w zw. zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychi w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze. Sąd I instancji podniósł, że w sprawie konieczne było wyjaśnienie – w oparciu o zeznania świadków, zeznania wnioskodawcy, świadectwa pracy i dokumentację pracowniczą – charakteru pracy świadczonej przez wnioskodawcę w okresach: od 11 czerwca 1973 r. do 14 listopada 1981 r. na stanowisku monter wodno-kanalizacyjny i od 2 stycznia 1989 r. do 21 marca 1994 r. na stanowisku kierownika magazynu i sprzedawcy środków ochrony roślin. Wskazał, że przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43) zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiastw rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowaniao świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia (§ 4 ust. 3). W myśl § 21 ust. 1, 4 i 5 powołanego rozporządzenia, środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakteri stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Natomiast w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych takie ograniczenia dowodowe nie obowiązują. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd prawny, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy (patrz: uchwała z dnia 27 maja 1985 r. III UZP 5/85). W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyr. SN z dnia 2 lutego 1996 r. II URN 3/95 OSNP 1996/16/239). Opierając się na zeznaniach świadków, zeznaniach wnioskodawcy, świadectwie pracy i dokumentacji pracowniczej, Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca w spornych okresach, poza okresem zatrudnienia na stanowisku sprzedawcy środków ochrony roślin, nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach. W okresie od 11 czerwca 1973 r. do 14 listopada 1981 r. był on zatrudniony w Usługowej Spółdzielni(...)wT.na stanowisku monter wodno-kanalizacyjny. Istotne jest, że prowadząc na zewnątrz budynków prace w głębokich wykopach, nie wykonywał ich stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, co sprzeciwia się uwzględnieniu tego okresu jako okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, o jakiej mowa w załączniku do cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze - wykaz A dział V poz. 1, tj. roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach. Co do zatrudnienia wnioskodawcy wSpółdzielni Pracy (...), Sąd I instancji uznał, że praca w szczególnych warunkach była wykonywana przez wnioskodawcę na stanowisku sprzedawcy środków ochrony roślin od dnia 1 lutego 1993 r. do dnia 21 marca 1994 r. (wykaz A dział IV poz. 40). Nie ma zaś podstaw do uznania za pracę w szczególnych warunkach pracy świadczonej na stanowisku kierownika magazynu w okresie od 2 stycznia 1989 r. do 31 stycznia 1993 r., ponieważ jako kierownik magazynu głównego, wnioskodawca pracę wykonywał w kantorku na terenie magazynu, podlegało mu 3 pracowników, nie miał sekretarki, sam prowadził dokumentację magazynu, zajmował się przyjmowaniem towaru, a zatem nie można uznać, że jego praca polegała tylko na nadzorowaniu magazynierów czy pracowników robotniczych. Nosiła ona cechy pracy umysłowej, na co wskazuje posiadanie samodzielnego pomieszczenia biurowego i samodzielne prowadzenie dokumentacji magazynu. Owszem odwołujący sprawdzał jak wykonywali pracę pracownicy magazynu, ale nie miało to charakter ciągłego nadzoru i „patrzenia na ręce” w trakcie pracy. Sąd I instancji wskazał, że Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt III AUa 1473/13 wyjaśnił, że nie jest dopuszczalne uwzględnianie do okresów pracy w szczególnych warunkach innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika. Od tej reguły istnieją odstępstwa. Pierwsze z nich dotyczy sytuacji, kiedy inne równocześnie wykonywane prace stanowią integralną część (immanentną cechę) większej całości dającej się zakwalifikować pod określoną pozycję załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Drugie odstępstwo dotyczy przypadków, kiedy czynności wykonywane w warunkach nienarażających na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia mają charakter incydentalny, krótkotrwały, uboczny.W ocenie Sądu nie można uznać, że zadania administracyjne wynikające z zakresu czynności wnioskodawcy jako kierownika magazynu, z uwagi na ich szerokie spektrum, miały charakter incydentalny, krótkotrwały, uboczny. Dlatego też brak jest podstaw do uznania tego okresu zatrudnienia wnioskodawcy jako pracy w warunkach szczególnych. Podsumowując Sąd Okręgowy stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał, mimo ciążącego na nim zgodnie zart. 6 k.c.obowiązku, co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, a zatem nie spełnia on wszystkich przesłanek niezbędnych do uzyskania emerytury w wieku obniżonym na zasadzieart. 184w zw. zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

     Apelacjęod powyższego wyroku złożył wnioskodawcaH. P., podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na nie uznaniu przez Sąd Okręgowy, że praca montera wodno-kanalizacyjnego i praca kierownika magazynu środków ochrony roślin stanowi pracę w szczególnych warunkach. Podnosząc ten zarzut apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie odwołania i przyznanie wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Apelujący podał, że z biuletynu CZSP z dnia 10 sierpnia 1983 r. wynika, iż praca montera była jednoznacznie zaliczona do pracy szkodliwej. W dziale V w poz. 8 wskazano „roboty wodno-kanalizacyjne oraz budowę rurociągów w głębokich wykopach”, a w pkt 8 podano stanowisko „montera urządzeń i instalacji wodociągowych, gazociągowych i kanalizacyjnych”. Tym samym w ocenie apelującego przepisy nie wymagały jedynie pracy w głębokich wykopach. Z powodu braku dokumentacji przerobowej nie jest obecnie możliwe ustalenie, ile godzin lub dniówek było wykonywanych w głębokich wykopach, jednak przepisy nie wymagają od montera nieustannego przebywania w wykopie. W ocenie apelującego Sąd Okręgowy dokonując oceny pracy wykonywanej w magazynie przy środkach ochrony roślin zupełnie pominął to, że do obowiązków apelującego należało przyjmowaniei wydawanie towarów, a nie ich zamawianie, ponieważ zamówieniami zajmował się Dział(...), któremu apelujący bezpośrednio podlegał jako kierownik magazynu. Ponadto praca apelującego odbywała się w magazynie,a nie w biurze, i nie różniła się od pracy pozostałych pracowników magazynowych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja okazała się nieuzasadniona, ponieważ trafnie ustalił Sąd I instancji, że wnioskodawca nie legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Wnioskodawca, jako ubezpieczonyurodzony w (...)r., ubiegał się o przyznanie emerytury w wieku obniżonym wywodząc swoje uprawnienie do takiego świadczenia z faktu wykonywania pracy montera wodno-kanalizacyjnego, kierownika magazynu i sprzedawcy środków ochrony roślin. Żądanie wnioskodawcy należało więc rozważyć w oparciu o przepisyart. 184w zw. zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(jedn. tekst: Dz. U. z 2015 r. poz. 748 ze zm., zwanej dalej „ustawą emerytalno-rentową”) i w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8 poz. 43 ze zm.). Z powyższych przepisów wynika, że przyznanie emerytury w wieku obniżonym uzależnione jest od: osiągnięcia na dzień 1 stycznia 1999 r. okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego dla mężczyzn co najmniej 25 lat, w tym co najmniej 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, nie przystąpienia do OFE i osiągnięcia wieku wynoszącego dla mężczyzn 60 lat. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji organu rentowego, odmowa przyznania emerytury podyktowana była wyłącznie nie wykazaniem przez skarżącego wymaganego stażu pracyw szczególnych warunkach. Istotne jest, że organ rentowy odmawiając skarżącemu przyznania spornego świadczenia, jednocześnie uznał za udowodniony okres pracy w szczególnych warunkach wynoszący 6 lat, 2 miesiące i 25 dni (przypadający od3 marca 1972 r. do 14 października 1972 r. i od 15 listopada 1981 r. do 26 czerwca 1987 r.). Sąd I instancji rozważając, czy skarżący legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach, przeprowadził w tym zakresie postępowanie dowodowe, w toku którego dopuścił dowód z zeznań świadkówG. B.iJ. B., z zeznań wnioskodawcy, jak równieżz dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych i w aktach administracyjnych ZUS. Sąd I instancji uznał, że dowody te nie stanowią podstawy do przyjęcia, że wnioskodawca wykazał, iż pracę w szczególnych warunkach wykonywał w ramach zatrudnienia w Usługowej Spółdzielni(...)wT.na stanowisku monter wodno-kanalizacyjny. Natomiast co do zatrudnienia wSpółdzielni Pracy (...)Sąd I instancji doszedł do przekonania, że praca w szczególnych warunkach była wykonywana w czasie zatrudnienia u tego pracodawcy wyłącznie na stanowisku sprzedawcy środków ochrony roślin, natomiast nie miało miejsca wykonywanie takiej pracy w ramach wykonywania czynności pracowniczych na stanowisku kierownika magazynu. Powyższe stanowisko Sądu I instancji co do zasady zasługuje na uwzględnienie, z tym zastrzeżeniem, że w ocenie Sądu Apelacyjnego także w przypadku pracy świadczonej na stanowisku sprzedawcy środków ochrony roślin brak jest podstaw do zakwalifikowania jej jako pracyw szczególnych warunkach.
W czasie zatrudnienia w Usługowej Spółdzielni(...)wT.od 11 czerwca 1973 r. do 14 listopada 1981 r. skarżący zajmował stanowisko montera wodno-kanalizacyjnego, a Sąd I instancji trafnie uznał, że czynności wykonywane na tym stanowisku nie odpowiadają rodzajowi pracy w szczególnych warunkach wymienionemu w załączniku do wyżej wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – w wykazie A dziale V „W budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych” poz. 1 „Roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach”. Jak wynika z cyt. pozycji wykazu, nie chodzi tutaj o jakiekolwiek roboty wodnokanalizacyjne i budowę rurociągów, lecz tylko o takie prace, które prowadzone są „w głębokich wykopach”. Inaczej mówiąc ustawodawca uznał, że prowadzenie tego rodzaju prac „w głębokich wykopach” jest czynnikiem decydującym o ich wyjątkowej szkodliwości dla zdrowia pracownika. Trzeba mieć ponadto na względzie, że w świetle § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z cyt. przepisu wynika więc, że wykonywanie takiej pracy ma stanowić podstawowy obowiązek powierzony pracownikowi do zrealizowania. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Skarżący już w odwołaniu od decyzji organu rentowego wskazał, że wykonywał różnorodne prace, a mianowicie zarówno prace remontowe, jak i zakładanie nowych instalacji, pracując tak wewnątrz budynków, jak i na ich zewnątrz. Okoliczności te powtórzył będąc przesłuchanym w charakterze strony. Także świadekJ. B.wskazywał na to, że monterzy zatrudnieni w Usługowej Spółdzielni(...)wT.wykonywali różnorodne czynności – instalowali wodę, gaz, kanalizację, centralne ogrzewanie, wykonując swoje czynności wewnątrz i na zewnątrz budynków, jak również zajmowali się doprowadzaniem wody do budynków wiejskich. Jak podnosił świadek, zadaniem monterów było wykonanie prac ziemnych dotyczących przyłącza rur odpływowych i wodociągowych do kanalizacji miejskiej lub szamba, jak i rozprowadzenie instalacji wodno-kanalizacyjnej po całym budynku. Nie było więc tak, że skarżący przez cały czas zajmował się co do zasady wykonywaniem robót w głębokich wykopach, a tylko od czasu do czasu, dla potrzeb procesu technologicznego pewne czynności wykonywał poza wykopami. Taka argumentacja apelacji mogłaby być zasadna, tzn. sporadyczne wychodzenie z owego wykopu nie przekreślałoby zakwalifikowania takiej pracy jako pracy w szczególnych warunkach, gdyby nie to, że prace prowadzone w głębokich wykopach stanowiły tyko jeden z rodzajów prac powierzonych do wykonywania skarżącemu, co zresztą skarżący sam przyznał. Niezasadnie skarżący powołuje się na dołączoną do apelacji uchwałę nr 80 Zarządu Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy z dnia 30 czerwca 1983 r. Uchwała ta nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego. Tzw. wykazy resortowe mają charakter jedynie informacyjny, techniczno-porządkujący, uściślający (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia z dnia 25 lutego 2010 r., II UK 218/09, LEX nr 590247). Zadaniem tzw. zarządzeń resortowych było jednie doprecyzowanie treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze, tj. wskazanie konkretnych stanowisk pracy, na których wykonywane były poszczególne rodzaje prac uznanych za prace w szczególnych warunkach w załączniku A do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Co istotne, zarządzenia te nie mogą pozostawać w sprzeczności z przepisami cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. W rozporządzeniu tym ustawodawca jednoznacznie określił, że czynnikiem pozwalającym na uznanie prac wodnokanalizacyjnych i prac przy układaniu rurociągów jest wykonywanie tego rodzaju czynności „w głębokich wykopach” i w takim właśnie kontekście należy rozumieć poszczególne stanowiska pracy wymienione w powołanej przez skarżącego uchwale. Gdyby nazwa stanowiska pracy wskazanego przez skarżącego (monter urządzeń i instalacji wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych - wykaz A załącznika do uchwały, dział V poz. 1 pkt 8) miała oznaczać, jak chce tego skarżący, że praca na tym stanowisku nie musiała być wykonywana „w głębokich wykopach”, stanowiłoby to oczywiste naruszenie zakresu regulacji cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W odniesieniu do okresu zatrudnienia wnioskodawcy wSpółdzielni Pracy (...)stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach ani w czasie zatrudnienia na stanowisku kierownika magazynu (od 2 stycznia 1989 r. do 31 stycznia 1993 r.), ani na stanowisku sprzedawcy środków ochrony roślin (od 1 lutego 1993 r. do 21 marca 1994 r.). Czynności, jakie wnioskodawca wykonywał w czasie zatrudnienia na tych stanowiskach, nie mogą zostać uznane za odpowiadające rodzajom pracw szczególnych warunkach ujętym w wykazie A stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. - w dziale IV „W chemii”. Przede wszystkim zatrudniający skarżącego zakład pracy –Spółdzielni Pracy (...)– nie był zakładem prowadzącym działalność w zakresie przemysłu chemicznego tj. nie zajmował się wytwarzaniem produktów opartych na bazie substancji organicznych i nieorganicznych (tj. nawozów, paliw, tworzyw sztucznych, leków, środków czystości, itp.), ani przetwórstwem chemicznym (przetwarzanie gotowych półproduktów). Jak wynika z twierdzeń skarżącego, w czasie zatrudnienia u tego pracodawcy jako kierownik magazynu zajmował się on przyjmowaniem i wydawaniem środków ochrony roślin w ilościach hurtowych, prowadził gospodarkę magazynową, w tym odpowiadał materialnie za ilość, jakość i wartość składowanych towarów oraz prowadził dokumentację magazynową. Z zeznań świadkaG. B.wynika, że w magazynie składowane były środki ochrony roślin w postaci płynnej i sproszkowanej. Wykonując obowiązki kierownika magazynu skarżący miał wydzielony na swoje potrzeby kantorek na terenie magazynu, podlegało mu3 magazynierów. Należy zauważyć, że środki ochrony roślin, które w ilościach hurtowych składowane były w magazynie Spółdzielni Pracy(...), same niewątpliwie były wytworami przemysłu chemicznegoo właściwościach szkodliwych dla zdrowia, jednak czynności związane z ich przyjmowaniem, wydawaniem i sprzedażą nie odbywały się w takim narażeniu na czynniki szkodliwe dla zdrowia, jak w przypadku pracowników zatrudnionychw przemyśle chemicznym. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie zajmował się ich wytwarzaniem, przetwarzaniem, czy pakowaniem, lecz miał do czynienia z gotowymi już i opakowanymi produktami (w postaci płynnej i sproszkowanej), wydawanymii sprzedawanymi w celu ich bezpośredniego użycia. Ponadto znacząca część obowiązków skarżącego dotyczyła prowadzenia dokumentacji magazynowej. Nie ma więc podstaw, aby kwalifikować czynności wykonywane przez skarżącego jako odpowiadające pracy w szczególnych warunkach ujętej w wykazie A dziale IV „W chemii” poz. 40 „Prace magazynowe, załadunkowe, rozładunkowe, transport oraz konfekcjonowanie surowców, półproduktów i wyrobów gotowych - pylistych, toksycznych, żrących, parzących i wybuchowych”.
Sąd Apelacyjny zwraca uwagę na to, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego, niewątpliwie szereg czynności wykonywanych przez skarżącegow ramach zatrudnienia na stanowiskach montera wodno-kanalizacyjnego, kierownika magazynu i sprzedawcy środków ochrony roślin, było czynnościami wykonywanymi w warunkach szkodliwych dla zdrowia, nie jest to jednak równoznacznez zaistnieniem warunków szczególnych uprawniających do otrzymania emeryturyw wieku obniżonym. Skarżący domagał się przyznania emerytury w wieku obniżonym, dlatego należy mieć na uwadze, że jest to świadczenie o charakterze szczególnym, przyznawane w drodze odstępstwa od obowiązującej ogół ubezpieczonych zasady powszechnego wieku emerytalnego. Z tego względu przesłanki warunkujące przyznanie tej emerytury muszą być wykładane w sposób ścisły, nie jest dopuszczalna ich rozszerzająca wykładnia. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie akcentuje, że dla uznania danego zatrudnienia za pracęw szczególnych warunkach nie ma przesądzającego znaczenia ani nazwa stanowiska pracy, ani też treść dokumentów wystawionych przez pracodawcę, istotny jest natomiast charakter faktycznie wykonywanych czynności tj. rodzaj powierzonej pracy i jej wykonywanie w warunkach określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II UK 21/10, LEX nr 619638; wyrok Sądu Najwyższegoz dnia 10 kwietnia 2014 r., II UK 395/13, LEX nr 1455235). W świetle powyższego należy więc zwrócić uwagę na to, że praca w szczególnych warunkach jest kategorią (pojęciem) prawną, która poza cechą szkodliwości musi spełniać dodatkowy warunek, a mianowicie musi być wymieniona w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. II UK 395/13 (LEX nr 1455235) Sąd Najwyższy stwierdził, że pracami w szczególnych warunkach nie są wszelkie prace wykonywane w narażeniu na kontakt z niekorzystnymi dla zdrowia pracownika czynnikami lub prace charakteryzujące się znacznym wysiłkiem fizycznym, lecz jedynie takie, które zostały wymienione w § 4-15 tego rozporządzenia i wykazach stanowiących załącznik do niego.
Reasumując, Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie wykazał co najmniej 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach, a w konsekwencji nie spełnił wszystkich przesłanek niezbędnych do przyznania emerytury w wieku obniżonym na zasadzieart. 184w zw. zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Mając na względzie, że zaskarżony wyrok jest trafny i odpowiada prawu, a wywiedziona apelacja nie zawierała usprawiedliwionych zarzutów, Sąd Apelacyjny na podstawie wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego i na zasadzieart. 385 kpcorzekł o jej oddaleniu.
Bożena Lichota Monika Kowalska Natalia Lipińska