Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 769/16
Data wyroku: 2016-10-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Baran, Andrzej Struzik, Paweł Rygiel
Słowa kluczowe: Powództwo Przeciwegzekucyjne
Podstawa prawna: art. 840 § 1 p.2 kpc

Sygn. akt I  ACa 769/16
I ACz 1103/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 października 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Andrzej Struzik

Sędziowie:

SSA Paweł Rygiel
SSA Barbara Baran (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Katarzyna Wilczura

po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwa(...) spółki komandytowejwK.
przeciwkoW. K.
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego
na skutek apelacji strony powodowej
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 23 grudnia 2015 r. sygn. akt I C 1108/14 oraz zażalenia pozwanego od postanowienia w przedmiocie kosztów zawartego w punkcie IV powyższego wyroku
1. zmienia postanowienie zawarte w punkcie IV zaskarżonego wyroku w ten sposób, że kwotę 8 064,24 zł zastępuje kwotą 15 264,24 zł (piętnaście tysięcy dwieście sześćdziesiąt cztery złote dwadzieścia cztery grosze);
2. oddala apelację;
3. zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 21 672 zł(dwadzieścia jeden tysięcy sześćset siedemdziesiąt dwa złote) tytułem kosztów postępowania odwoławczego.
SSA Paweł Rygiel SSA Andrzej Struzik SSA Barbara Baran
Sygn. akt I ACa 769/16
I ACz 1103/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Kielcach, rozpoznając połączone do wspólnego rozpoznania sprawy I C 1108/14 oraz I C 1403/14 oddalił powództwo(...) spółki komandytowejwK.przeciwkoW. K.o pozbawienie tytułów wykonawczych wykonalności, zasądzając od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 8064,24 zł tytułem kosztów procesu. Sąd nakazał także ściągnięcie od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Kielcach kwoty 230 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych i zwrócił pozwanemu niewykorzystaną kwotę 169,76 zł zaliczki.
Sąd ustalił, że w dniu 23 grudnia 2008 r. pomiędzy pozwanym jako wydzierżawiającym aE. G. (1)iI. C.jako dzierżawcą została zawarta umowa dzierżawy nieruchomości gruntowej o pow. 1,74 ha, składającej się zdziałek nr (...), zabudowanej budynkiem wraz z pomieszczeniem gospodarczym, położonej w obrębieM.I. Umowa została zawarta na czas do dnia 12 grudnia 2038 r. W umowie ustalono, że wydanie nieruchomości dzierżawcy nastąpi w dniu podpisania przez obie strony niniejszej umowy a wydzierżawiający będzie płacił dzierżawcy czynsz w wysokości 1 000 zł miesięcznie.
W dniu 6 czerwca 2013 r. notariuszA. K.sporządził projekt umowy sprzedaży między pozwanym a powodową spółką. Zgodnie z projektemW. K.miał sprzedać z majątku osobistego prawo własności do zabudowanej nieruchomości położonej w woj.(...), w obrębieM., stanowiącejdziałki ewidencyjne o nr (...)o łącznym obszarze 17 400 m2za cenę 530 000 zł spółce podfirmą (...) Spółka komandytowaz siedzibą wK., która to cena zostanie zapłacona gotówką do rąk sprzedającego w dwóch częściach: 100 000 zł w terminie do 13 czerwca 2013 r. i 430 000 zł w terminie do 31 grudnia 2013 r. – z tym, że w przypadku niewykonania przez sprzedającego zobowiązania, o którym mowa w §(...)kupująca ma prawo dokonać zapłaty tej drugiej części umówionej ceny najpierw na konto wierzyciela(...) S.A.wW.Oddział 1 wK.w celu spłaty wierzytelności pieniężnej zabezpieczonej hipoteką umowną zwykłą i umowną kaucyjną, a pozostałą część umówionej ceny sprzedaży dopiero na rachunek bankowy sprzedającego.
W dniu 13 czerwca 2013 r. przed notariuszemP. S.za numerem Rep. A(...)między pozwanym a powodową spółką została zawarta umowa przedwstępna sprzedaży, zgodnie z którą pozwany zobowiązał się do dnia 8 stycznia 2014 r. sprzedać stronie powodowej za cenę 700 000 zł zabudowaną nieruchomość, oznaczoną jakodziałki numer (...)o powierzchni łącznie 1 ha 7400 m2położone wM., a przedstawicielkaspółki (...)zobowiązała się nieruchomość tę do 8 stycznia 2014 r. za cenę 700 000 zł kupić dla tej spółki. W umowie ustalono, że zapłata ceny nastąpi w 10 równych ratach po 70 000 zł każda, płatnych po zawarciu przyrzeczonej umowy, w terminie do 30 kwietnia 2014 r.; zapłata ceny ma nastąpić na należący do sprzedającego rachunek bankowy, zaś wydanie w posiadanie nieruchomości spółce nastąpi w dniu zawarcia umowy sprzedaży przyrzeczonej niniejszym aktem. Jednocześnie obecni przed notariuszemI. C.iE. G. (1)orazW. K.zgodnie oświadczyli, że zmieniają umowę dzierżawy przedmiotowej nieruchomości z dnia 23 grudnia 2008 r. w ten sposób, że umowa dzierżawy wygasa z dniem zawarcia umowy sprzedaży przyrzeczonej niniejszym aktem.
W dniu 12 września 2013 r. między powodem a pozwanym doszło do podpisania umowy o pracę na czas nieokreślony. Zgodnie z umową pozwany od 12 września 2013 r. został zatrudniony na pełny etat na stanowisku dyrektora d/s handlowych z wynagrodzeniem miesięcznym 7 500 zł brutto plus kwartalna premia uznaniowa do wysokości 200 % wynagrodzenia za osiągnięte wyniki sprzedaży. Była to umowa fikcyjna, zawarta w celu uwiarygodnienia osoby pozwanego wobec banku, którego pozwany był dłużnikiem. W rzeczywistościW. K.nie świadczył pracy na rzecz powodowej spółki. Pozwany podpisał pismo o treści: „W. K.(...)-(...) M.M.25(...) Spółka Komandytowawm. Proszę o rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron z dniem…”.
W dniu 4 października 2013 r. pozwany zwrócił się z oficjalną prośbą do powodowej spółki o wypłacenie zaliczki w kwocie 10 000 zł a-konto wynagrodzenia za kolejne miesiące w związku z umową o pracę z 12 września 2013 r. Powodowa spółka na prośbę pozwanego, po rozmowach prowadzonych przy udziale adw.M. B.w dniu 7 października 2013 r. przelała na wskazane przez pozwanego konto w banku, w którym był zadłużony, kwotę 10000 zł jako wpłatę uwierzytelniającą.
Prawomocnym wyrokiem z 31 stycznia 2013 r. Sąd Rejonowy dla m. st.W.wW.sygn. akt III K 1086/11 uznał oskarżonegoW. K.za winnego popełnienia w okresie od 18 kwietnia do 3 października 2009 r. dwunastu czynów, stanowiących występek zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.iart. 286 § 1 k.k., przy czym uznał, że oskarżony działał w ciągu przestępstw określonym wart. 91 § 1 k.k.i za to wymierzył mu karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i karę grzywny oraz nałożył na oskarżonego obowiązek naprawienia szkody w całości przez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych:(...) S.A.wW.kwoty 9 822,30 zł, na rzeczS.(...)A.L.wW.kwoty 4 466 zł, na rzeczA.(...)S.A. wW.kwoty 4 329 zł w terminie 2 lat od uprawomocnienia się orzeczenia. Nie był to pierwszy wyrok karny skazujący pozwanego.
Aktem notarialnym z 8 stycznia 2014 r. sporządzonym przed notariuszemP. S.w Kancelarii Notarialnej wK.za numerem Rep. A(...)S. J., działający w imieniu i na rzecz pozwanego sprzedał stronie powodowej zbudowaną nieruchomość oznaczoną jakodziałki numer (...)o powierzchni łącznie 1 ha 7 400 m2położone wM.za cenę 700 000 zł. Strony zgodnie wyraziły zgodę na to, że cena zostanie zapłacona w 10 ratach po 70 000 zł każda aB. S.w imieniu reprezentowanej przez siebiespółki (...)zobowiązała się raty te zapłacić w dniach 9 stycznia 2014 r., 31 stycznia 2014 r., 17 lutego 2014 r., 28 lutego 2014 r., 21 marca 2014 r., 31 marca 2014 r., 8 kwietnia 2014 r., 18 kwietnia 2014 r., 29 kwietnia 2014 r. i 30 kwietnia 2014 r. i oświadczyła, że w przedmiocie zapłaty poszczególnych części ceny w podanych wyżej kwotach i terminach, poddaje się w imieniu spółki rygorom egzekucji na podstawieart. 777 § 1 pkt 4 k.p.c.– co do każdej z tych kwot z osobna. W akcie ustalono także, że zapłata wszystkich części ceny ma nastąpić na należący do sprzedającegoW. K.rachunek bankowy o wskazanym numerze i oświadczono, że wydanie przedmiotowej(...) spółce (...)następuje w dniu sporządzenia aktu, tj. 8 stycznia 2014 r. Na rachunku bankowym pozwanego o wskazanym numerze w okresie od 1 stycznia do 31 stycznia 2014 r. nie ciążyły zajęcia egzekucyjne.
Zgodnie z umową pierwsza rata została przelana na konto pozwanego w dniu 9 stycznia 2014 r.
NastępnieE. G. (1)na podstawie ustnej umowy zatrudniłM. O. (1)w celu ochrony czynności, którą planował na dzień 14 stycznia 2014 r., oraz w celu ochrony gotówki przewożonej zK.doZ., którą zamierzał wypłacić z banku. Za sugestiąM. O. (1)E. G. (1)zatrudnił dodatkowo firmę ochroniarską. W dniu 13 stycznia 2014 r.M. O. (1)pojechał doZ.w celu obserwacji mieszkania naul. (...), w którym miał znajdować się pozwany. Po obserwacji stwierdził, że pozwany jest sam w swoim mieszkaniu, o czym poinformował telefonicznieE. G. (1)oraz przekazał mu informację, że nie ustalił podejrzanych osób czy samochodów w okolicy.
Następnego dnia, tj. 14 stycznia 2014 r. doZ.w godzinach wczesnorannych udali się pracownicy wynajętej firmy ochroniarskiej w osobachD. Z.iP. P. (1), gdzie na miejscu prowadzili obserwację mieszkania i osoby pozwanego. Jednocześnie drugim samochodem doZ.na zlecenieE. G. (1)pojechał w charakterze kierowcyJ. M. (1), który miał za zadanie przywieźć doK.M. O. (1), co też wykonał. WK.wyżej wymienieni podjechali podbank (...)naul. (...), gdzie już czekałE. G. (1). W trójkę weszli do banku, gdzie pracownica banku wypłaciłaE. G. (1)z konta powodowej spółki kwotę 550 000 zł w gotówce. Pieniądze teE. G. (1)włożył do teczki typu dyplomatka i z powrotem, razem zE. G. (1), we trzech pojechali doZ.. Około godz. 19 zaparkowali auto pod blokiem, w którym przebywał pozwany,J. M. (1)został na parkingu aE. G. (1)iM. O. (1)udali się w stronę budynku;E. G. (1)zabrał ze sobą teczkę z pieniędzmi. Na parkingu było także auto z pracownikami wynajętej uprzednio firmy ochroniarskiej.
E. G. (1)z teczką w ręce wszedł do klatki schodowej, w której znajdowało się mieszkanie zajmowane przez pozwanego aM. O. (1)został na dziedzińcu. Za kilka minut z klatki wyszedłE. G. (1), bez teczki. PowiedziałM. O. (1), że transakcja została dokonana i że otrzymał pokwitowanie na pozostawioną gotówkę. Wyżej wymienieni nadal stali pod budynkiem, gdy po chwili z klatki wyszedł pozwany, z torbą na ramieniu, rozmawiając przez telefon z byłym szwagremR. C.. Pozwany nie podszedł do żadnego z mężczyzn, gdy zobaczył natomiast dwa zaparkowane auta, zbliżył się do nich, obserwując osoby w nich siedzące i patrząc na marki i numery rejestracyjne pojazdów. Następnie pozwany udał się do pensjonatu, gdzie spędził noc. Do mieszkania wrócił dopiero na drugi dzień, gdzie przyjechał do niego na jego prośbę zW.R. C., gdyż pozwany powiedział mu, że czuje się przestraszony całą tą sytuacją.
W dniu 15 stycznia 2014 r. powodowa spółka wpłaciła na poczet sprawy egzekucyjnej sygn. akt Km 1331/12 prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wK.W. H.kwotę 5 257 zł.
W dniu 24 stycznia 2014 r. powód wystawił pozwanemu za okres od 12 września 2013 r. do 24 stycznia 2014 r. świadectwo pracy, w którym stwierdzono, że stosunek pracy ustał na mocy porozumienia stron (art. 30 § 1 pkt 1 k.p.) a w okresie zatrudnienia pracownik korzystał z urlopu bezpłatnego od 1 października 2013 r. do 24 stycznia 2014 r.
W dniu 30 stycznia 2014 r. notariuszV. T.prowadząca Kancelarię Notarialną wK.poświadczyła zgodność odpisu (kopii) przedmiotowego pokwitowania z dnia 14 stycznia 2014 r. z okazanym jej dokumentem.
W dniu 5 lutego 2014 r. pozwany rozmawiał z policjantką Wydziału Kryminalnego i Zastępcą Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji wZ..
Pismem z 27 lutego 2014 r. skierowanym do Prokuratury RejonowejK.– Wschód wK.(data wpływu – 7 marca 2014 r.) pozwany zawiadomił o podejrzeniu popełnienia przestępstw i wniósł o wszczęcie śledztwa w sprawie:
- przestępstwa zart. 270 § 2w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.iart. 11 § 2 k.k., przy czym wartość przywłaszczonego prawa majątkowego (wierzytelności o zapłatę ceny sprzedaży) wynosi 625 000 zł,
- przestępstwa zart. 191 § 1 k.k.– polegającego na zmuszaniu go do rezygnacji z ceny sprzedaży nieruchomości w kwocie 625 000 zł,
- przestępstwa zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., polegającego na przywłaszczeniu należnego mu wynagrodzenia za pracę za wrzesień 2013 r. od strony powodowej przez sfałszowanie jego podpisu na liście płac.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. sygn. akt 4 Ds 184/14/S.Prokurator Prokuratury RejonowejK.– Wschód wK.postanowił umorzyć śledztwo:
- w sprawie usiłowania doprowadzenia pozwanego w dniu 14 stycznia 2014 r. wK.do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem o znacznej wartości w kwocie 625 000 zł poprzez usiłowanie wprowadzenia go w błąd, iż w dniu 14 stycznia 2014 r.(...) spółka komandytowauregulowała kwotę 625 000 zł wynikającą z zakupu nieruchomości oznaczonej jakodziałki numer (...)położone wM.w gm.M.poprzez przerobienie dokumentu rozwiązania umowy o pracęW. K.z tego dnia poprzez nadpisanie potwierdzenia odbioru wskazanej kwoty i posłużenia się nim jako autentycznym, tj. o przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.iart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.– wobec braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie czynu zabronionego;
- w sprawie zmuszania groźbą bezprawną w styczniu 2014 r. wZ.W. K.do określonego działania polegającego na sprzedaży domu oraz cyklicznego przekazywania kwoty 70 000 zł na rzecz przyszłych rat wynikających z realizacji aktu notarialnego Rep. A(...)dotyczącego sprzedaży nieruchomości oznaczonej jakodziałki numer (...)położone wM.w gm.M., tj. o przestępstwo zart. 191 § 1 k.k.– wobec braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie czynu zabronionego;
- w sprawie przywłaszczenia w październiku 2013 r. wK.kwoty 3 316,76 zł wynikających z wynagrodzenia pozwanego za pracę wfirmie (...) spółka komandytowa, a przez to działania na jego szkodę, tj. o przestępstwo z 284§ 1 k.k.– wobec stwierdzenia, iż czyn nie wypełnia znamion czynu zabronionego;
- w sprawie stosowania w dniu 16 kwietnia 2014 r. wK.groźby bezprawnej w stosunku doW. K.poprzez przesłanie mu wezwania do zapłaty kwoty 159 762,20 zł wynikającej z pobranych i nierozliczonych zaliczek współce z o.o. (...)oraz kwoty 525 909,52 zł związanych ze sprzedażą bliżej nieustalonej nieruchomości w celu zmuszenia go do zaprzestania dochodzenia roszczeń wynikających z aktu notarialnego Rep. A(...), tj. o przestępstwo zart. 191 § 1 k.k.– wobec stwierdzenia, iż czyn nie wypełnia znamion czynu zabronionego.
Postanowieniem z 24 listopada 2014 r. sygn. akt III Kp 884/14 Sąd Okręgowy w Kielcach po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika pozwanego na powyższe postanowienie Prokuratora postanowił uchylić postanowienie w zakresie punktu I i zlecić Prokuratorowi przeprowadzenie czynności wskazanych w uzasadnieniu, natomiast utrzymać je co do punktów II, III i IV.
W dalszym ciągu postępowanie przygotowawcze toczyło się pod sygn. akt 4 Ds 558/14/S. Postanowieniem z 25 lutego 2015 r. Prokurator Prokuratury RejonowejK.– Wschód wK.postanowił umorzyć śledztwo w sprawie usiłowania doprowadzenia w dniu 14 stycznia 2014 r. wK.W. K.do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem o znacznej wartości w kwocie 625 000 zł poprzez usiłowanie wprowadzenia go w błąd, iż w dniu 14 stycznia 2014 r.(...) spółka komandytowauregulowała kwotę 625 000 zł wynikającą z zakupu nieruchomości oznaczonej jakodziałki numer (...)położone wM.w gm.M.poprzez przerobienie dokumentu rozwiązania umowy o pracęW. K.z tego dnia poprzez nadpisanie potwierdzenia odbioru wskazanej kwoty i posłużenia się nim jako autentycznym, tj. o przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.iart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.– wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia. Postanowienie to jest prawomocne.
Postanowieniem z 29 marca 2014 r. Sąd Rejonowy wK.w sprawie z wniosku wierzycielaW. K.sygn. akt VII Co 269/14 nadał klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu sporządzonemu w dniu 8 stycznia 2014 r. w Kancelarii Notarialnej wK.przed notariuszemP. S.za nr Rep. A(...)przeciwko dłużnikowi(...) spółka komandytowawK.z tytułu oświadczenia o poddaniu się egzekucji w zakresie zapłaty na rzeczW. K.kwoty 280 000 zł stanowiącej raty należne na dzień 31 stycznia 2014 r., 17 lutego 2014 r., 28 lutego 2014 r. i 21 marca 2014 r. Postanowieniu temu jako natychmiast wykonalnemu została nadana klauzula wykonalności.
Na podstawie w/w tytułu wykonawczego pozwany wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do powoda. Postępowanie to było prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wW.M. J.pod sygn. akt Km 146/14. W jego toku doszło m.in. do zajęcia linii do produkcji włóknin. W sprawie tej wyegzekwowano całość należności na rzecz wierzyciela oraz koszty egzekucyjne, w związku z czym Komornik w dniu 30 kwietnia 2014 r. wydał postanowienie o kosztach postępowania egzekucyjnego i zakończył to postępowanie.
W dniu 22 kwietnia 2014 r. prokurent powodaE. G. (1)zawiadomił Prokuraturę RejonowąK.– Wschód wK.o przestępstwie, twierdząc, że pozwany żąda podwójnej zapłaty za zawarty akt notarialny podpisany w dniu 8 stycznia 2014 r. nr(...), dotyczący zakupu nieruchomości wM.przez stronę powodową. Właściwą do prowadzenia tej sprawy okazała się Prokuratura RejonowaK.– Zachód wK..
Postanowieniem z dnia 28 listopada 2014 r. sygn. akt 3 Ds. 204/14/S.Prokurator Prokuratury RejonowejK.– Zachód wK.postanowił umorzyć śledztwo w sprawie:
- doprowadzenia, działając celem osiągnięcia korzyści majątkowej, komplementariuszy i komandytariuszyspółki (...) spółka komandytowaz siedzibą wK.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 300 000 zł w okresie od 8 stycznia 2014 r. do 18 kwietnia 2014 r. wK.poprzez wprowadzenie w błąd sędziego Sądu Rejonowego wK.Wydziału VII Cywilnego co do zasadności i podstawy żądania o nadaniu klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu z dnia 8 stycznia 2014 r. numer repertorium A(...)z tytułu oświadczenia o poddaniu się egzekucji w zakresie zapłaty na rzeczW. K.ceny kupna nieruchomości objętych w/w aktem notarialnym, tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.– wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu;
- doprowadzenia, działając celem osiągnięcia korzyści majątkowej,E. G. (1)prokurentaspółki (...) spółka komandytowaz siedzibą wK.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 550 000 zł w okresie od 13 stycznia 2014 r. do 14 stycznia 2014 r. wK.poprzez wprowadzenie w błąd w/w co do zamiaru wywiązania się z umowy sprzedaży nieruchomości objętej aktem notarialnym z 8 stycznia 2014 r. numer rep. A(...)sporządzonym przed notariuszemP. S., tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.– wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu.
Postanowieniem z 6 maja 2014 r. Sąd Rejonowy wK.w sprawie z wniosku pozwanego (sygn. VII Co 456/14) nadał klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu sporządzonemu 8 stycznia 2014 r. w Kancelarii Notarialnej wK.przed notariuszemP. S.nr Rep. A(...)przeciwko dłużnikowi(...) spółka komandytowawK.z tytułu oświadczenia o poddaniu się egzekucji w zakresie zapłaty na rzeczW. K.kwoty 350 000 zł stanowiącej raty należne na dzień 31 marca 2014 r., 8 kwietnia 2014 r., 18 kwietnia 2014 r., 29 kwietnia 2014 r. oraz 30 kwietnia 2014 r. Postanowieniu temu jako natychmiast wykonalnemu została nadana klauzula wykonalności.
Na podstawie w/w tytułu wykonawczego pozwany wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do powoda. Postępowanie to było prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wW.M. J.pod sygn. akt Km 187/14. Na dzień 28 kwietnia 2015 r. do wyegzekwowania łącznie z kosztami egzekucyjnymi pozostawała kwota 404 603 zł. Na dzień 4 listopada 2015 r. do wyegzekwowania pozostawała kwota 416 682,38 zł obejmująca należność dla wierzyciela, opłatę egzekucyjną brutto i wydatki gotówkowe.
Pozwany był długotrwale jedynym wspólnikiem spółki podfirmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe (...) Sp. z o.o.wK.aż do zbycia udziałów w czerwcu 2013 r. W 2014 r. toczyły się przeciwko spółce postępowania egzekucyjne z wniosku różnych podmiotów, inni zaś wierzyciele wzywali spółkę do zapłaty pod rygorem wystąpienia na drogę sądową albo występowali z powództwami. Egzekucja prowadzona była także przeciwko pozwanemu.
Pozwany w czerwcu 2013 r. sprzedał udziały współce (...), a ten w grudniu 2013 r. odsprzedał jeE. G. (1)za cenę 3 000 zł.
W 2014 r.spółka (...) Sp. z o.o.wK.wystąpiła do Sądu Okręgowego w Kielcach przeciwkoW. K.o wydanie nakazu zapłaty co do kwoty 566 700 zł. Od wydanego nakazu zapłaty pozwany złożył zarzuty.
W dniu 26 czerwca 2015 r. Prokuratura RejonowaK.– Wschód wK.sporządziła akt oskarżenia w sprawie sygn. akt 1 Ds. 856/14/S.przeciwkoW. K.o przestępstwo zart. 297 § 1 k.k.iart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.popełnione na szkodę(...) sp. z o.o.wW..
Sąd Okręgowy uznał, że powództwo o pozbawienie tytułów wykonawczych wykonalności nie jest zasadne. Przytoczywszyart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.sąd wskazał, że zgodnie z utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie stanowiskiem powództwo przeciwegzekucyjne może być realizowane tylko pod warunkiem, że istnieje potencjalna możliwość wykonania tytułu wykonawczego. Żądanie pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności nie może być jednak skutecznie złożone po wyegzekwowaniu należności w całości. W wypadku takim jednak dłużnik może domagać się zwrotu wyegzekwowanego świadczenia i ewentualnie naprawienia wyrządzonej szkody. Jeżeli doszło do tego w toku procesu, powód (dłużnik) może zmienić odpowiednio powództwo.
Jak wynika z zaświadczenia Komornika Sądowego z 28 kwietnia 2015 r. o dokonanych wpłatach, w sprawie sygn. akt Km 146/14 wyegzekwowano na rzecz wierzyciela całość należności oraz koszty egzekucyjne, sprawa ta została zakończona wskutek uregulowania należności, w związku z czym Komornik w dniu 30 kwietnia 2014 r. wydał postanowienie o kosztach postępowania egzekucyjnego i zakończył postępowanie egzekucyjne. Omawiana sprawa egzekucyjna była prowadzona w oparciu o akt notarialny, któremu nadano klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z 29 marca 2014 r. sygn. akt VII Co 269/14. Z powyższych względów powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności wniesione w dniu 23 kwietnia 2014 r. nie mogło zostać uwzględnione.
Niezasadne jest także powództwo wniesione w dniu 30 maja 2014 r., lecz z innych powodów. W ocenie Sądu powodowa spółka nie zdołała wykazać, iż rzeczywiście w dniu 14 stycznia 2014 r. kwota 550 000 zł została przekazana pozwanemu przezE. G. (1). Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika niewątpliwie, iżE. G. (1)z konta powodowej spółki w dniu 14 stycznia 2014 r. wypłacił gotówkę w kwocie 550 000 zł, że spółka posiadała środki w takiej kwocie, żeE. G. (1)zaangażował łącznie cztery osoby w celu „ochrony transakcji i przewożonej gotówki”. Co znamienne jednak, mimo podejmowania takich, słusznych zresztą z uwagi na wielkość sumy pieniężnej, przemyślanych starannie środków ostrożności,E. G. (1)– mimo że miał przy sobie wZ.czterech mężczyzn do dyspozycji – nie skorzystał z obecności ani jednego z nich w celu poświadczenia, że gotówka w kwocie 550 000 zł faktycznie została przekazana pozwanemu. Z zeznań świadków wynika bowiem jedynie, żeE. G. (1)z teczką, w której znajdowała się gotówka pobrana uprzednio z banku, wszedł do klatki schodowej budynku, w którym znajdowało się mieszkanie zajmowane wówczas przez pozwanego, i wyszedł stamtąd po paru minutach bez teczki. Co stało się w międzyczasie – tego nikt nie jest w stanie potwierdzić, zatem nie ma dowodu, żeE. G. (1)faktycznie przekazał pieniądze pozwanemu. Dokument z dnia 14 stycznia 2014 r. mający być pokwitowaniem, nie stanowi takiego dowodu, bowiem z opinii grafologicznej wynika, że jego części powstawały w wyniku przynajmniej dwóch odmiennych przebiegów drukarskich w różnym czasie i nie jest możliwe określenie chronologii powstania tekstu. Okoliczność, że na spornym dokumencie znajduje się podpis faktycznie złożony przez pozwanego, jest zrozumiała, jeśli weźmie się pod uwagę, że umowa o pracę między stronami była fikcyjna, zawarta w celu poprawienia sytuacji wizerunkowej pozwanego wobec banku, w którym był zadłużony. Powodowa firma chciała się w jakiś sposób zabezpieczyć przed ewentualnie negatywnymi konsekwencjami fikcyjnego zatrudnienia poprzez zażądanie podpisania dokumentu z wnioskiem o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron.
E. G. (1)działał jako prokurent powodowej spółki, której skomplikowana forma prawna prowadzonej działalności (spółka komandytowa) świadczy, że jej prokurent musi być osobą zorientowaną i świadomą ważności podejmowanych czynności, zatem wręczenie tak pokaźnej ilości gotówki bez obecności świadków, bez zażądania uprzedniego pokwitowania, jest dla Sądu zupełnie niezrozumiałe i nielogiczne.E. G. (1)zeznał, że wręczył pieniądze pozwanemu, nie zażądał od niego żadnego pokwitowania i to sam pozwany miał mu powiedzieć już po otrzymaniu gotówki, żeby poczekał na klatce schodowej na pokwitowanie, co więcejE. G. (1)stwierdził wręcz, że „nie zastanawiał się nad tym czy może nie otrzymać żadnego pokwitowania, wręczając pieniądze”.
Niewątpliwie sam pozwany nie jawi się jako osoba kryształowa w swej uczciwości, czego dowodzi okoliczność skazywania go za popełnianie przestępstw, jednakże powyższe nie może przesądzać o rozstrzygnięciu niniejszej sprawy, bowiem to na powodowej spółce spoczywał ciężar dowodu faktu (zapłaty gotówki), z którego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne –a temu obowiązkowi powód nie sprostał. Na marginesie zauważył Sąd, że działania strony powodowej również nie zawsze zasługiwały na aprobatę – pomijając nawet zawarcie fikcyjnej umowy o pracę z pozwanym, to w momencie czynności związanych z przygotowaniem umowy przedwstępnej kupna nieruchomości podejmowanych u notariuszaK.oficjalne uzgodnienia stron przyszłej umowy w zakresie ceny były inne od tych uzgadnianych rzeczywiście (co do ceny za nieruchomość ujawnionej w akcie w relacji do ceny rzeczywistej i zapłacenia różnicy „pod stołem”). Również w przypadku przedmiotowej umowy sprzedaży z 8 stycznia 2014 r. wg słów prokurenta powoda odnośnie zapłaty kwoty 550 000 zł gotówką strony miały postąpić wbrew zapisom aktu notarialnego, który w §(...)przewidywał, że zapłata wszystkich określonych wyżej części ceny ma nastąpić na należący do sprzedającegoW. K.rachunek bankowy. Sąd nie znalazł powodów, dla których miałby honorować tego typu działania, niezrozumiałe dla wymiaru sprawiedliwości.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.
Apelację od powyższego wyroku wniosła strona powodowa, domagając się jego zmiany i uwzględnienia powództwa oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów procesu za obie instancje. Wnosiła także o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
W apelacji zarzucono naruszenie:

⚫

art. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na:

- odmowie wiarygodności dowodowi z dokumentu z dnia 14 stycznia 2014 r. zawierającego pokwitowanie odbioru gotówki przez pozwanego,
- odmowie wiarogodności zeznaniom świadkaE. G. (2)co do faktu przekazania pozwanemu kwoty 550 000 zł,
- pominięciu okoliczności spotkania pozwanego iE. G. (1)w dniu 14 stycznia 2014 r., częściowym pominięciu zeznań świadkówJ. M.,M. O., D.Z.iP. P.a w konsekwencji przyjęciu, że nie doszło do zapłaty kwoty 550 000 zł,
- uznaniu zeznań świadkaM. K.za niewiarygodne w części dotyczącej niepodpisania przez pozwanego wraz z umową o pracę rzekomego dokumentu in blanco, dotyczącego rozwiązania umowy o pracę,
- wyprowadzeniu z zeznań świadkaL. S.oraz z opinii grafologicznejW. S.błędnych wniosków,
- braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonania jego oceny z pominięciem postanowienia Prokuratora z dnia 30 czerwca 2014 r. wraz z uzasadnieniem, a w tym okoliczności dotyczących zawartości dysków twardych komputerów powodowej firmy,

⚫

art. 231 k.p.c.przez przyjęcie za nieustalony faktu zapłaty pozwanemu kwoty 550 000 zł w dniu 14 stycznia 2014 r., mimo wystarczających podstaw w materiale dowodowym,

art. 232 k.p.c.przez przyjęcie, że strona powodowa nie wykazała, iż w dniu 14 stycznia 2014 r. doszło do zapłaty pozwanemu kwoty 550 000 zł,

art. 316 § 1 k.p.c.przez błędne ustalenie, że nie doszło do wygaśnięcia zobowiązania powoda do zapłaty ceny, podczas gdy stało się to w dniu 14 stycznia 2014 r.,

art. 328 § 2 k.p.c.prze częściowo wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, polegające na pominięciu obowiązku wskazania przez sąd, na jakich dowodach oparł swe rozstrzygnięcie i dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności.

Strona powodowa domagała się nadto dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości położonej wZ.przyul. (...)na okoliczność braku możliwości ukrycia przezE. G. (1)lub przekazania przezeń osobie trzeciej teczki z pieniędzmi w kwocie 550 000 zł. Na wypadek ewentualnego nieuwzględnienia tego wniosku strona powodowa wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, w tym przeprowadzenia tego dowodu przez sąd I instancji.
W uzasadnieniu apelacji strona powodowa rozwinęła powyższe zarzuty, podkreślając, że ocena dowodów została dokonana dowolnie. Podkreślono długotrwałą znajomość pozwanego iE. G. (1), co powodowało brak konieczności zachowania środków ostrożności w postaci obecności osób trzecich przy zdarzeniu z 14 stycznia 2014 r. (wręczenie pieniędzy pozwanemu). Nadto wobec prawidłowego ustalenia dojściaE. G.z gotówką do mieszkania pozwanego, a następnie wyjścia bez gotówki należało zastosować domniemanie faktyczne, polegające na uznaniu, że doszło do zapłaty pozwanemu kwoty 550 000 zł. W apelacji podkreślono także fakty, które zdaniem apelującej strony powodowej przemawiały za przyjęciem jej wersji zdarzeń, a to: wynajęcie agencji ochrony nie w celu zabezpieczenia samego spotkania, lecz transportu gotówki i miejsca dokonania transakcji, gdyby zaś gotówka nie miała być przekazana pozwanemu, to zbędna była jej wypłata z banku, zabranie jej na spotkanie z pozwanym i zawarcie umowy z firmą detektywistyczną. Zakwestionowano także ustalenia dotyczące dokumentu in blanco o rozwiązaniu umowy o pracę. Podniesiono, że pozwany oraz wnioskowani przezeń świadkowie byli wielokrotnie skazywani, co powinno się przełożyć na negatywną ocenę ich zeznań.
W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko podkreślając, że skoroE. G.ma tak złe mniemanie o uczciwości pozwanego to niepotrzebnie utrzymywał z pozwanym tak zażyłą znajomość. Nadto pozwany zwrócił uwagę na sprzeczność twierdzeń o zaufaniuE. G.do pozwanego przy jednoczesnym angażowaniu detektywów dla zapewnienia sobie bezpieczeństwa oraz na brak wskazania, jakE. G.zamierzał udokumentować w księgach firmy poważną transakcję przekazania pozwanemu kwoty 550 000 zł, skoro nawet nie oczekiwał od pozwanego pokwitowania. Wobec faktów ustalonych przez sąd oraz braku wyjaśnienia ze strony powodowej całego szeregu niejasności nie było możliwym zastosowanie domniemania faktycznego, o jakim mowa w apelacji, zaś wersja przedstawiana przezE. G.jest niewiarygodna.
Zażalenie na zawarte w punkcie IV wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów procesu wniósł pozwany. Zarzucił, że kwota, jaką zasądził na jego rzecz sąd nie uwzględnia kwoty 7200 zł z tytułu zastępstwa procesowego. Sąd bowiem wydał wyrok w dwu połączonych sprawach, zatem należało zasądzić koszty w wysokości dwóch stawek minimalnych. Nawet gdyby sąd uznał, że wynagrodzenie mogłoby być – stosownie do poglądów wyrażonych w orzecznictwie – obniżone, to z pewnością obniżenie nie może prowadzić do zasądzenia jednej stawki minimalnej – a tak się stało. Domagał się także zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zarzuty strony powodowej dotyczą jedynie naruszeń natury procesowej i sprowadzają się w istocie do zakwestionowania oceny dowodów oraz ustaleń faktycznych, poczynionych przez sąd I instancji.
Na wstępie przypomnieć należy ugruntowane w orzecznictwie i doktrynie stanowisko, iż ocena wiarygodności i mocy dowodów jest podstawowym zadaniem sądu orzekającego, wyrażającym istotę sądzenia, czyli rozstrzygania kwestii spornych w warunkach niezawisłości, na podstawie własnego przekonania sędziego przy uwzględnieniu całokształtu zebranego materiału (tak m.in. orz. SN z 16 lutego 1996 r., II CRN 173/95). W orzeczeniu z 10 czerwca 1999 r. (sygn. II UKN 685/98) Sąd Najwyższy stwierdził, że normy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Przez moc dowodową rozumie się siłę przekonania, jaką uzyskał sąd wskutek przeprowadzenia określonych dowodów o istnieniu lub nieistnieniu faktu, którego on dotyczy. Sąd, oceniając wiarogodność, decyduje o tym, czy określony środek dowodowy, ze względu na jego indywidualne cechy i obiektywne okoliczności, zasługuje na wiarę, czy też nie.
Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sądart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie wystarcza przekonanie strony o innej, niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (tak SN m.in. w orz. z 6 listopada 1998 r., II CKN 4/98, z 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/2000, z 5 sierpnia 1999 r., II UKN 76/99, Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku I ACa 1395/15 z 11 marca 2016 r.). Konieczne jest zatem dla skuteczności takiego zarzutu wykazanie wyżej wspomnianych uchybień przy użyciu argumentów jurydycznych. W konsekwencji samo zaprezentowanie odmiennego stanu faktycznego, wynikającego z własnego przekonania o wspomnianej wyżej wadze dowodów jest niewystarczające.
W przypadku zaś osobowych źródeł dowodowych, przy ocenie których istotne znaczenie ma bezpośredni wydźwięk zeznań złożonych przed składem orzekającym, sąd odwoławczy ma ograniczone możliwości ingerencji w dokonane na podstawie tych dowodów ustalenia faktyczne. Zmiana ustaleń nastąpić może zupełnie wyjątkowo, w razie oczywistej błędności oceny materiału mającego jednoznaczną wymowę (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2003 r., IV CK 183/02, LEX nr 164006).
Zdaniem Sądu Apelacyjnego w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy właściwie ocenił dowody i prawidłowo ustalił stan faktyczny. Ustalenia te zostały przez Sąd Apelacyjny przyjęte za własne i stały się podstawą czynionych rozważań.
Rozważając zarzuty oparte na treściart. 233 § 1 k.p.c.można to uczynić w połączeniu z zarzutem naruszeniaart. 328 § 2 k.p.c.Co do podnoszonej wadliwości uzasadnienia zaznaczyć należy, że wadliwość taka, aby mogła stanowić podstawę do skutecznego podniesienia zarzutu naruszeniaart. 328 § 2 k.p.c.musiałaby być na tyle istotna, by uniemożliwić Sądowi Apelacyjnemu przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Sąd Okręgowy czyniąc ustalenia faktyczne przywoływał konkretne dowody w odniesieniu do poszczególnych ustaleń. Takie wskazanie na konkretne dowody – nie zbiorczo, lecz w odniesieniu do poszczególnych faktów – pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, na jakich dowodach Sąd I instancji się oparł. Przeprowadził także Sąd Okręgowy rozumowanie i przedstawił argumenty, wskazujące na to, z jakich względów nie daje wiary oferowanym przez stronę powodową dowodom na najistotniejszą z punktu widzenia żądania pozwu okoliczność w postaci zapłacenia pozwanemu w dniu 14 stycznia 2014 r. całości ceny gotówką. Sąd wyczerpująco odniósł się do opisu przebiegu zdarzeń z 14 stycznia 2014 r., część z nich uznał za wiarygodne (pobranie pieniędzy z konta spółki, wyjazd doZ., czynności agencji detektywistycznej), jednakże słusznie przyjął, że to, co miałoby stanowić o wygaśnięciu zobowiązania, czyli dokonanie zapłaty pozwanemu gotówką przezE. G. (1), pozostało niewykazane. Podkreślane przez sąd okoliczności czyniące nieudowodnionym fakt rzekomej zapłaty, tj. brak świadków samej czynności, nieprzywiązywanie przezE. G. (1)wagi do pokwitowania tak znacznej sumy, niekonsekwencja co do powziętych środków ostrożności (które nie rozciągały się już na drogęE. G.z pieniędzmi od wejścia do klatki schodowej) stanowią o tym, że fakt zapłaty pozwanemu nie został przez stronę powodową wykazany.
Nie doszło także do naruszeniaart. 231 k.p.c.Ustalenia poczynione przez Sąd nie pozwalają na poczynienie domniemania, o jakim pisze apelująca. Zastosowanie domniemania faktycznego jest możliwe wówczas, gdy dla wniosku domniemania nie ma innych hipotez konkurencyjnych i wniosek nie budzi wątpliwości z uwagi na starannie zebrane dowody. Nie można bowiem przyjąć prawidłowego domniemania faktycznego bez ustalenia faktów stanowiących jego logiczne przesłanki. Tymczasem w niniejszej sprawie istnieje szereg wątpliwości bądź okoliczności niewykazanych, związanych z rzekomym domaganiem się przez pozwanego zapłaty w gotówce, motywacją działaniaE. G., o których była mowa wyżej; niejednoznaczne są także relacje między pozwanym aE. G.i ich wzajemne stosunki, które raz opisywane są jako przyjacielskie i pełne zaufania, raz zaś jako wymagające – właśnie z uwagi na brak zaufania – podejmowania różnych czynności, zabezpieczających interesy którejś z tych osób. Zresztą wbrew stwierdzeniu, zawartemu w apelacji (k. 635), Sąd Okręgowy bynajmniej nie poczynił ustalenia (które według apelującego miałoby być punktem wyjścia dla czynienia domniemania), iżE. G. (1)doszedł z gotówką do mieszkania pozwanego a następnie wyszedł już bez niej. Sąd ustalił bowiem jedynie to, żeE. G. (1)z teczką w ręce wszedł do klatki schodowej a za kilka minut wyszedł z tej klatki bez teczki. Sąd podkreślał przy tym właśnie tę kwestię, że nie wiadomo, co stało się w okresie od wejścia przezE. G.do klatki schodowej do wyjścia z niej.
Nie pominął także Sąd oceny dokumentu w postaci pokwitowania. Z oceną tą także należy się zgodzić. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. V ACa 865/15, materialna moc dowodowa dokumentu prywatnego zależy od jego treści merytorycznej, i o tej materialnej mocy dowodowej rozstrzyga sąd według ogólnych zasad oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.). Podobnie jak w wypadku innych dowodów, sąd ocenia, czy dowód ten ze względu na jego indywidualne cechy i okoliczności obiektywne zasługuje na wiarę, czy nie. Wynikiem tej oceny jest przyznanie lub odmówienie dowodowi z dokumentu waloru wiarygodności, ze stosownymi konsekwencjami w zakresie jego znaczenia dla ustalenia podstawy faktycznej orzeczenia. Pogląd ten należy podzielić, ze zwróceniem uwagi, że nieodnalezienie w komputerach powodowej spółki pliku zawierającego określone treści dokumentu (precyzowane w apelacji) w żadnym wypadku nie czyni wiarygodnym przedkładanego „pokwitowania”. Wszystkie wątpliwości podniesione przez sąd I instancji a prowadzące do zakwestionowania mocy tego dokumentu należy podzielić, biorąc pod uwagę także i to, że kwota gotówki, wpisana w „pokwitowaniu” nie odpowiada kwocie, o którejE. G. (1)zeznawał jako wręczonej pozwanemu w dniu 14 stycznia 2014 r. (w obydwu pozwach zresztą twierdzono, że w dniu 14 stycznia 2014 r. zapłacono pozwanemu kwotę 625 000 zł, nie zaś 550 000 zł, o jakich później w toku procesu mówiłE. G.). Nie jest przy tym rzeczą sądu ustalanie, kiedy i w jakich okolicznościach naniesione zostały treści, jakie ostatecznie zawiera oferowany przez stronę powodową dokument. Wystarczające jest bowiem stwierdzenie, iż nie jest on wiarygodnym potwierdzeniem zapłaty przezE. G. (1)spornej kwoty pozwanemu i nie może być uznany za dowód, iż do takiej zapłaty doszło.
Ciężar dowodu w zakresie wykazania, że strona powodowa zapłaciła pozwanemu całość ceny za nabycie nieruchomości i że stało się to w dniu 14 stycznia 2014 r. spoczywał w niniejszym procesie na stronie powodowej. Obowiązkowi temu strona powodowa nie sprostała. Nie jest bowiem wystarczające wykazanie przebiegu zdarzeń w takim zakresie, w jakim stronie powodowej się to udało, bez wykazania faktu najistotniejszego, tj. zapłacenia pozwanemu przedmiotowej kwoty.
Dowód z oględzin, oferowany przez stronę powodową w postępowaniu apelacyjnym, jest spóźniony i w oparciu oart. 381 § 1 k.p.c.podlega oddaleniu. Dowód z testamentu, oferowany w apelacji jest nieprzydatny dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wobec braku innych zarzutów, niż te zmierzające do zakwestionowania ustaleń i oceny dowodów, należy jedynie stwierdzić, że rozważania Sądu I instancji poczynione na tleart. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.są prawidłowe, nie ma zatem potrzeby powtarzania ich w tym miejscu. Podzielić należy pogląd Sądu, iż żądanie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego nie może być skutecznie złożone po wyegzekwowaniu należności, zaś jeśli do wyegzekwowania doszło w tracie procesu, to możliwa jest zmiana żądania. W sprawie, w której egzekucja przeciwko stronie powodowej toczyła się pod sygnaturą Km 146/14 wyegzekwowano należność i postępowanie egzekucyjne umorzono, powództwo zatem – zarejestrowane z chwilą wpływu jako sprawa I C 1108/14 – już z tego względu zasadnie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy.
Słuszna jest także argumentacja Sądu Okręgowego, podniesiona w uzasadnieniu wyroku odnośnie drugiej, połączonej do wspólnego rozpoznania sprawy. Tu bowiem decydujące znaczenie miał brak wykazania przez stronę powodową, by doszło do zapłaty przez stronę powodową całości ceny, jaką umówiono za zbywaną przez pozwanego nieruchomość. Skoro nie wykazano, by doszło do zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie wygasło, powództwo należało oddalić.
Apelacja strony powodowej jako bezzasadna uległa zatem oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.
Zażalenie pozwanego okazało się zasadne. Istotnie wyrok, jaki zapadł przed Sądem Okręgowym, dotyczył dwu połączonych do wspólnego rozpoznania spraw. W każdej z nich wartość przedmiotu sporu uzasadniała zastosowanie stawki minimalnej wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 7 200 zł. W każdej z połączonych spraw pozwany ustanowił pełnomocnika, ten zaś sporządził osobne odpowiedzi na pozew i reprezentował pozwanego w toku procesu. Zwrócić należy uwagę, że połączenie spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia nie pozbawia tych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że pozostają one nadal samodzielnymi sprawami. Połączenie spraw podobne jest do sytuacji współuczestnictwa formalnego. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt I CZ 164/11, w konsekwencji zwrot kosztów przysługuje stronie odrębnie w każdej z połączonych spraw. Stanowisko to jest akceptowane przez Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie, zatem zaskarżone postanowienie na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.uległo zmianie w ten sposób, że kwota zasądzona w nim została powiększona o kwotę 7 200 zł., stanowiącą wynagrodzenie w drugiej z połączonych a objętych wspólnym rozstrzygnięciem spraw.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart. 98 § 1w zw. zart. 391 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Zważywszy, że rozstrzygane są dwie połączone sprawy, co do wysokości wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego należało zastosować te same zasady, jak w odniesieniu do wynagrodzenia za I instancję (zgodnie z argumentacją przedstawioną powyżej w ramach rozpoznania zażalenia). Na koszty postępowania w obecnej instancji składa się zatem wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego, obliczone stosownie do treści § 2 p. 7 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. oraz opłata uiszczona od zażalenia. Sąd Apelacyjny stanął też na stanowisku, że wynagrodzenie to pochłania koszty wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym, zatem osobnych kwot z tego tytułu – mimo uwzględnienia zażalenia pozwanego na koszty procesu przed sądem I instancji – nie zasądzono.
SSA Paweł Rygiel    SSA Andrzej Struzik  SSA Barbara Baran