Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 46/15
Data wyroku: 2016-10-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Dziwiński
Słowa kluczowe: Nakłady
Podstawa prawna: art. 226 k.c.

Sygnatura akt I C 46/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 października 2016 r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Marek Dziwiński
Protokolant: Magdalena Mastej
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. wK.
sprawy z powództwaR. N. (1)
przeciwkoP. J.,W. J.
o zapłatę

I
powództwo oddala,

II
nie obciąża powodaR. N. (1)obowiązkiem zwrotu kosztów procesu pozwanymP. J.iW. J.,

III
przyznaje adw.A. M.od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze) kwotę 2.952,00 zł (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa złote 00/100), w tym kwotę 552,00 zł stanowiącą stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Sygn. akt I C 46/15

UZASADNIENIE
PowódR. N. (1)wystąpił z pozwem przeciwkoP. J.iW. J.żądając zasądzenia solidarnie od pozwanych kwoty 36.550,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasadzenia kosztów procesu.
Uzasadniając swoje żądanie powód podał, że pozwani są małżeństwem i w 2007 roku nabyli do swojego majątku od kopalni kruszyw wD.koparkę hydraulicznąP. S.(...)za kwotę 18.000,00 zł. Podał dalej, że porozumiał się z pozwanymi, że nabędzie od nich koparkę i miała ona skompensować ich zadłużenie w stosunku do powoda. Powód wyjaśnił, że pozwany obiecał wystawi fakturę, ostatecznie jednak nie wystawił takiego dokumentu. Powód podał dalej, że był przekonany, ze jest właścicielem koparki i przystąpił do jej remontu, ponosząc nakłady w kwocie 36.550,00 zł. Powód wskazał, że w połowie 2012 roku pozwanyP. J.zawiadomił organa ścigania, oskarżając go o przywłaszczenie koparki a następnie zostało wszczęte postępowanie karne. Powód podniósł, że pismem z 9 kwietnia 2013 roku wezwał pisemnie pozwanych do zabrania koparki, by w ten sposób wykazać całkowitą bezpodstawność oskarżenia.
PozwaniP. J.iW. J.wnieśli o oddalenie powództwa wskazując, że to oni są właścicielami koparki jednak nigdy nie zlecali powodowi remontu koparki ani nie wyrażali zgody na jej remont. Podnieśli także, że kwestionują zakres rzekomych prac wykonanych przez powoda oraz koszty jakie wskazywał powód na wykonanie prac związanych z remontem.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W 2007 rokuW. J.nabyła dla swojej firmy zajmującej się usługami transportowymi koparkę hydraulicznąP.typ(...)
/dowód: faktura VAT – k – 5/
Koparką tą wykonywał pracę m.in. powódR. N. (1), który pracował dlafirmy (...), bądź jako podwykonawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczyk, bądź jako pracownik najemny. Powód i pozwani byli spowinowaceni poprzez byłą żonęR. E.N., która jest kuzynką pozwanejW. J..
/okoliczności bezsporne/
Po pewnym okresie eksploatacji koparka uległa awarii. Zajmujący się faktycznie sprawamifirmy (...)zamierzał oddać tę koparkę na złom, jednak mając zobowiązania finansowe wobec powoda, oddał mu koparkę w ramach rozliczeń, kompensując w ten sposób dług o 15.000,00 zł. Po nabyciu koparki powód dokonywał jej naprawy.
/dowód: zeznania świadkówW. W.,P. W., D.N.,L. L.,D. D., MW.złożone na rozprawie w dniu 1 czerwca 2016 r. (k – 229-233), zeznania powodaR. N.złożone na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. (k – 265-266), wyrok Sadu Rejonowego w Kamiennej Górze z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie II K 10/15/
Na posesjiR. N. (1), w hali i garażu, w ramach współpracy pomiędzyR. N. (1)i pozwanymi, były składowane i naprawiane różne rzeczy należące dofirmy (...).
/dowód: zeznania świadkówD. D.iM. W.złożone na rozprawie w dniu 1 czerwca 2016 r. (k – 232-233)/
Stosunki pomiędzy powodem i pozwanymi popsuły się. Doszło do sprawy karnej o znęcanie sięR. N. (1)nad jego żoną. Pomiędzy stronami toczyło się wiele spraw sądowych. W 2012 roku pozwanyP. J.złożył zawiadomienie o popełnieniu przezR. N. (1)przestępstwa przywłaszczenia wielu rzeczy należących doP. J.w tym m.in. koparki hydraulicznejfirmy (...).
/okoliczność bezsporna/
Gdy powódR. N. (1)dowiedział się o wszczęciu przeciwko niemu postępowania karnego, sporządził w dniu 9 kwietnia 2013 roku pismo doP. J., w którym wezwał tego ostatniego do odebrania koparki.
/dowód: pismo z 9.04. 2013 r. – k – 6/
P. J.nie odebrał tego pisma.
/dowód: zeznania powodaR. N.złożone na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. (k – 265-266)/
Sąd zważył co następuje:
Powód wystąpił z roszczeniem, dla którego podstawę prawną stanowi przepisart. 226 k.c., przewidujący odpowiednie należności dla posiadacza rzeczy od jej właściciela w związku z nakładami poczynionymi na tę rzecz.
Paradoksalnie powód wykazywał, że to on jest właścicielem koparki, która to okoliczność niweczyła podstawę jego roszczenia, pozwani natomiast także wykazywali, że są właścicielami rzeczy, który to stan mógł z kolei przesądzać o zasadności roszczenia powoda, choćby co do zasady, bez głębszego wnikania w kwestie rodzaju nakładów na rzecz, czy ich wartości. Sytuację taką determinował niewątpliwie fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko powodowi, w którym był oskarżony o przywłaszczenie koparki na szkodęP. J..
Niezależnie od intencji stron postępowania, sąd dokonał ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy na podstawie przedstawionego materiału dowodowego.
Zeznania świadków, z których część (choćbyD. D. (2)) pracowali wfirmie (...), którą faktycznie zarządzałP. J., wskazywali na powiązania gospodarcze pomiędzy powodem i pozwanymi, potwierdzili także fakt nabycia własności koparki przez pozwanego odP. J.w ramach istniejących pomiędzy nimi rozliczeń. Nawet z zeznań świadkaM. W. (2), który wprost nie umiał się odnieść do tej kwestii wynikało, że w pomieszczeniach znajdujących się na posesjiR. N. (1), były wykonywane prace na rzeczP. J.. Świadek ten wskazywał jednak, że przedmiotową koparkę przywiózł doR. N. (1)w 2005 roku, co mogło mieć miejsce, lecz nie była ona wówczas jeszcze własnościąP. J.. Zeznania wszystkich pozostałych świadków wskazywały wprost, żeR. N. (1)stał się właścicielem koparki po wydaniu mu tej koparki przezP. J.w ramach rozliczeń powoda zfirmą (...). Zeznania tych świadków potwierdzają wersję powoda co do jego prawa własności przedmiotowej koparki. Za takim stanem rzeczy przemawia także niewątpliwy fakt wykonania przez powoda remontu tej koparki, który przywrócił jej walory użytkowe. Remont ten wymagał dużego nakładu sił i środków i powód by nie dokonywał gruntownej naprawy rzeczy, gdyby nie stanowiła jego własności. Nie zmienia tego stanu rzeczy fakt skierowania przez powoda pisma, w którym wezwałP. J.do odebrania koparki. Takie zachowanie miało na celu uniknięcie zagrożenia wynikającego z toczącego się przeciwkoR. N. (1)postępowania karnego, w którym stawał pod zarzutem przywłaszczenia koparki.
Wyżej przedstawione dowody wskazywały jednoznacznie, żeR. N. (1)jest właścicielem koparki. Do takich samych wniosków doszedł sąd karny w sprawie II K 10/15, co znalazło aprobatę także w orzeczeniu Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze w ramach rozpoznawanej apelacji. Pozwani zgłosili dowód z zeznań świadkaE. N.na okoliczność, że to oni są właścicielami koparki, lecz w sytuacji procesowej jaka występowała w niniejszej sprawie ten wniosek dowodowy podlegał oddaleniu, zwłaszcza że dowód ten nie mógł się przyczynić do wygrania przez nich sprawy.
Przy dokonanych ustaleniach i stwierdzeniu, że powód jest właścicielem koparki, nie mogło zostać uwzględnione jego roszczenie, które – jak wspomniano wyżej – przysługuje posiadaczowi przeciwko właścicielowi rzeczy. Powód dokonał nakładów na swoją rzecz i nie może domagać się zwrotu ich wartości od innego podmiotu. W takiej sytuacji sąd oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu wyceny wartości nakładów. Z tego względu powództwo powoda, które opierało się na przepisieart. 226 k.c., podlegało oddaleniu.
Powód pismem z 30.08. 2016 r. wystąpił o zmianę powództwa, żądając ustalenia, że jest właścicielem koparki, w miejsce żądania zasądzenia zwrotu nakładów.
Wprawdzie zgoda sądu nie jest potrzebna do zmiany powództwa, podlega ona jednak kontroli sądu. Zmiana taka jest dopuszczalna, gdy prowadzi do powstania nowego powództwa, oderwanego od poprzedniego, ale pozostającego z nim w związku. Za zmianę powództw nie można natomiast uważać tak daleko idącej dyspozycji powoda, ze zrzeka się on dotychczasowego żądania i zgłasza całkowicie nowe. Jeżeli bowiem nie ma żadnego związku pod względem elementów pomiędzy pierwotnym powództwem a zmienionym, to nie można już mówić o zmianie powództwa (patrz. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod redakcją prof. dra Jerzego Jodłowskiego i sędziego SN dra hab. Kazimierza Piaseckiego, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1989, str. 321, teza 2 do art. 193). Z taką niedopuszczalną zmianą powództwa mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie i sąd w związku z tym nie dopuścił do tej zmiany. Stosownie do stanowiska judykatury i orzecznictwa, w razie niedopuszczenia do zmiany powództwa sąd powinien rozpoznać pierwotne żądanie (patrz C III 701/45 z dn. 17.10.1945 r., OSN 1945 – 1946/1/20 z aprobującą glosą M. Lisiewskiego, PiP 1946/4 – 6/193).
Sprawa niniejsza miała wyjątkowy charakter i dlatego na podstawie przepisuart. 102 k.p.c.sąd nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu pozwanym kosztów procesu. Trzeba zauważyć, że powód wytoczył powództwo w wyniku reakcji na niesłuszne oskarżenie go o przywłaszczenie sobie rzeczy, chcąc w ten sposób ustrzec się przed odpowiedzialnością karną, a z drugiej strony chciał ewentualnie odzyskać pieniądze za doprowadzenie rzeczy do stanu używalności. Stanowisko pozwanych, w którym przypisywali sobie własność rzeczy, mogło wpłynąć nawet na przyznanie – przynajmniej co do zasady – racji pozwanemu, co tym bardziej przemawia za nieobciążaniem pozwanego obowiązkiem zwrotu pozwanym kosztów procesu.
Powód korzystał z pomocy pełnomocnika ustanowionego z urzędu, dlatego przyznano adwokatowiA. M.kwotę 2.952,00 zł, obejmującą także podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.