Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 446/15
Data wyroku: 2016-03-02 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Zalewska-Statuch, Joanna Składowska, Ewelina Puchalska
Podstawa prawna: art. 97 § 2 kro

Sygn. akt I Ca 446/15

POSTANOWIENIE
Dnia 2 marca 2016 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSO Elżbieta Zalewska-Statuch
Sędziowie SO Joanna Składowska
SR del. Ewelina Puchalska
Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 roku w Sieradzu
na rozprawie sprawy
z wnioskuM. G.
z udziałemŁ. M.
o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu
z dnia 6 października 2015 roku, sygnatura akt III Nsm 298/15
postanawia:
zmienić zaskarżone postanowienie na następujące: „zezwolićM. G.matce małoletniejZ. M.,urodzonej (...)wW.na zmianę nazwiska małoletniej z(...)na(...), zastępując tym orzeczeniem zgodę ojca małoletniejŁ. M.”.
Sygn. akt I Ca 446/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 6 października 2015 roku Sąd Rejonowy w Wieluniu oddalił wniosekM. G.w sprawie z udziałemŁ. M.o rozstrzygnięcieo istotnych sprawach dziecka w razie braku porozumienia między rodzicami – zmianę nazwiska dzieckaZ. M..
Z powyższym orzeczeniem nie zgodziła się wnioskodawczyni, która zaskarżyła przedmiotowe rozstrzygnięcie w całości, zarzucając mu naruszenieart. 97 § 2 k.r.o.poprzez niepoprawną wykładnię.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że Sąd sprzecznie z ustalonym stanem faktycznym przyjął, iż matka przed wystąpieniem z wnioskiem nie wykonała czynności, które mogłyby doprowadzić do uzyskania zgody ojca dziecka na zmianę nazwiska.
Wnioskodawczyni podniosła, że podczas sporządzania aktu urodzenia nie zapytano jej, czy uznanie dziecka poczętego, nienarodzonego, miało miejsce.
Skarżąca uznała, że Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę dobra dziecka.
W konkluzji apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku w całości.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja zasługuje na uwzględnienie.
Na mocyart. 387 § 21k.p.c.Sąd Okręgowy ograniczył uzasadnienie do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, ponieważ Sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego ani nie zmienił ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego, a w apelacji nie zgłoszono zarzutów dotyczących tych ustaleń.
Należy tylko dodać, że Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, a na jego podstawie poczynił adekwatne do treści materiału dowodowego ustalenia faktyczne. Ustalenia te Sąd odwoławczy przyjmuje za własne, nie znajdując potrzeby ich ponownego szczegółowego przytaczania.
Na wstępie wypada zaznaczyć, pogłębiając rozważania Sądu pierwszej instancji,że społeczny problem nazwiska, jego ochrona, nabycie, nadanie oraz jego zmiana stanowi przedmiot prawa cywilnego i prawa administracyjnego. Prawo cywilne zalicza nazwisko do praw stanu i jako przedmiot praw osobistych każdego człowieka jest ono dobrem szczególnie chronionym.
Nazwisko wchodzi do zespołu cech charakteryzujących sytuację osobistąw społeczeństwie i rodzinie utrwaloną w aktach stanu cywilnego, których prowadzenie normuje prawo o aktach stanu cywilnego, należące do dziedziny prawa administracyjnego. Nazwisko stanowi o przynależności do danej rodziny(zob. uchwała SN z dnia 13 lipca 1987 r., III CZP 40/87, Lex nr 3399).
Należy także wskazać, że wydane w trybieart. 97 § 2 k.r.o.postanowienie zastępuje wolę rodziców. Przesłankę rozstrzygnięcia o istotnych sprawach dziecka, ze względu na szczególny charakter stosunków między rodzicami a dziećmi, stanowi dobro dziecka, decydujące w nich o stopniu staranności rodziców w wykonywaniu władzy rodzicielskiej(zob. postanowienie SN z dnia 6 czerwca 2000 r., I CKN 786/98, Lex nr 44010).
W niniejszej sprawie należało zatem dokonać rozważenia, czy dla dobra dziecka lepszym rozwiązaniem byłoby uwzględnienie wniosku matki małoletniej poprzez zezwolenie na zmianę nazwiska jej córki na nazwiskoG., którego faktycznie używa od urodzenia, czy też oddalenie wnioskuM. G.o zastąpienie zgody ojca dziecka w tym zakresie, mając na uwadze skutki prawne uznania dziecka przezŁ. M..
Analizując bezsporny stan faktyczny w niniejszej sprawie, należy podkreślić, że Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na tym, że matka małoletniej nie poczyniła wystarczających kroków celem pozyskania zgody ojca dziecka na zmianę jego nazwiska,w szczególności nie zainicjowała postępowania administracyjnego o zmianę nazwiska małoletniej. Sąd zwrócił również uwagę na „zatajenie” przez skarżącą w postępowaniu przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego uznania przezŁ. M.jego córkiZ..
Trzeba więc zaznaczyć, że nie jest trafny pogląd Sądu, jakoby koniecznym dla możliwości zainicjowania postępowania sądowego było uprzednie wszczęcie postępowania administracyjnego i wzięcie w nim udziału ojca dziecka. Zdaniem Sądu odwoławczego wskazana przez wnioskodawczynię odmowaŁ. M.wyrażona w rozmowie telefonicznej, a także jego zupełnie bierne zachowanie w trakcie postępowania przed Sądem Rejonowym, a następnie przed Sądem Okręgowym w sytuacji w której uczestnikowi został doręczony odpis wniosku zawierający żądanieM. G., w którym podniosła, że ojciec małoletniej odmówił jej wyrażenia zgody na zmianę nazwiska ich dziecka. (k. 2, 5) w sposób jasny wyraża stanowisko ojca dziecka.Ł. M.milcząco przyznał wskazane we wniosku okoliczności.
W ocenie Sądu Okręgowego nie ma prawnego wymogu uprzedniego wszczęcia postępowania przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w przedmiocie zmiany nazwiska małoletniej, ponieważ stanowisko ojca dziecka może zostać zweryfikowane w trakcie postępowania sądowego.
Przechodząc do kwestii zatajenia przezM. G.uznania dziecka przezŁ. M., trzeba zaznaczyć, iż omawiana okoliczność niewątpliwie wywarła wpływ na społeczne funkcjonowanieZ. M., która faktycznie od swego urodzenia w dniu 21 sierpnia 2010 roku do 22 kwietnia 2015 roku występowała pod nazwiskiem(...). Abstrahując od motywów takiego działania matki dziecka należy wskazać, że nie może to rzutować na dobro małoletniej. Trzeba zaakcentować, że dzieckow relacjach społecznych występowało niemal 5 lat pod nazwiskiem swojej matki bez względu na motywy, które skłoniły matkę dziecka do takiej decyzji. Należy zwrócić uwagę także na to, żeM. G.faktycznie wykonywała całość władzy rodzicielskiej względem małoletniej, ponieważ ojciec w ogóle się nią nie interesował. W świetle tych założeń trzeba stwierdzić, że pozostawanie dziecka przy nazwisku ojca byłoby sztuczne oraz sprzeczne z dobrem małoletniej. Wypada dodać, że skoro ojciecZ.wcale nie uczestniczy w jej życiu, wówczas noszenie przez małoletnią nazwiska(...)jako znaku przynależności do określonej rodziny stanowi aberrację, która potencjalnie mogłaby utrudnić dziecku funkcjonowanie m.in. w środowisku przyszłych rówieśników.
Godziło się zatem stwierdzić, żeart. 97 § 2 k.r.o.przemawia za zezwoleniemM. G.na zmianę nazwiskaZ. M.z(...)na(...).
Mając na uwadze powyższe, Sąd drugiej instancji zmienił zaskarżone postanowienie na mocyart. 386 § 1w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., orzekając o tym, jak w sentencji.