Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 581/16
Data wyroku: 2016-10-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kicman
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: : art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 887) oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).

Sygn. akt III U 581/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 października 2016 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantsekr. sądowy Jadwiga Goraś
po rozpoznaniu w dniu24 października 2016 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyJ. G.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek odwołaniaJ. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia13 lipca 2016 r.,znak:(...)

I
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyJ. G.prawo do emerytury, począwszy od 16 kwietnia 2016r.,

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.na rzecz wnioskodawcyJ. G.kwotę 488 zł (słownie złotych: czterysta osiemdziesiąt osiem) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt III U 581/16

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 24 października 2016 r.
Decyzją z dnia 13 lipca 2016 r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyJ. G.prawa do emerytury.
W podstawie prawnej organ rentowy powołał ogólnie przepisyustawyz dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015, poz. 748 ze zm.).
Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ na dzień wejściaw życie przepisów ustawy emerytalnej nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a jedynie 14 lat, 11 miesięcy i 27 dni.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 12 sierpnia 2016r. wnioskodawcaJ. G.wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji przez przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku, podnosząc, że o ile okres pracy w szczególnych warunkach został prawidłowo zliczony przez organ rentowy od 1 grudnia 1982 r. do 31 grudnia 1998 r., to wnioskodawca już z dniem 28 listopada 1982 r. pracował na stanowisku kierowcyPogotowia (...)wL., tj. z dniem, gdy dotychczasowy kierowca karetki doznał wylewu i zmarł.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażonew zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaJ. G.,urodzony (...), w dniu 17 marca 2016 r. złożył wniosek o emeryturę, zaznaczając jednocześnie, iż jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i wnosząc o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa. Do wniosku przedłożył dokumentację potwierdzającą przebieg jego zatrudnienia, w tym m.in.: świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 1 kwietnia 2014 r. potwierdzające, iż wnioskodawca w okresie od 2 lutego 1981 r. do 31 grudnia 1989 r. był zatrudniony w Wojewódzkiej Kolumnie(...)Sanitarnego i w okresie od 3 stycznia 1989 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowców samochodów uprzywilejowanych (wykaz A, dział VIII, poz. 2), świadectwo pracy z dnia 19 października 1999 r. wystawione przezWojewódzką (...)potwierdzające, iż wnioskodawca w okresie od 1 stycznia 1990 r. do nadal był zatrudniony jako noszowy i sanitariusz w zespole wyjazdowym pogotowia ratunkowego.
Ustalony przez organ rentowy wymiar okresów składkowych, nieskładkowych oraz uzupełniających wykazanych przez wnioskodawcę na dzień 1 stycznia 1999 r. wyniósł 25 lat, natomiast staż w szczególnych warunkach w wymiarze 14 lat, 11 miesięcy i 27 dni (od 3 stycznia 1983 r. do 31 grudnia 1989 r., od 1 stycznia 1990 r. do 5 maja 1992 r. oraz od 1 lipca 1992 r. do 31 grudnia 1998 r.).
Decyzją z dnia 13 lipca 2016 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury.
Dowód:
- wniosek o emeryturę z dnia 17.03.2016 r.,
- świadectwo pracy w szczególnych warunkach z dnia 1.04.2014 r.,
- świadectwo pracy z dnia 19.10.1999 r. wystawione przezWojewódzką (...)wP.,
- decyzja ZUS O/R.z dnia 13.07.2016 r.
w aktach organu rentowego.
Sąd ustalił, że wnioskodawcaJ. G.wykazał ponad 15 letni staż pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy wyłączył bowiem z tego stażu okres przebywania wnioskodawcy na zasiłkach chorobowych po dniu 14 listopada 1991 r. w ilości 10 miesięcy i 12 dni, zaliczając jedynie okres 14 lat, 11 miesięcy i 27 dni.
Nadto Sąd ustalił, iż wnioskodawcaJ. G.w okresie od dnia 2 lutego 1981 r. do 31 grudnia 1989 r. był zatrudniony w Wojewódzkiej Kolumnie(...)Sanitarnego wP.. Początkowo wnioskodawca pracował jako tzw. „skoczek”, tj. kierowca rezerwowy, a od 1 grudnia 1982 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy pogotowia ratunkowego.
Dowód:
- pismo ZUS z dnia 13.09.2016 r. – k. 15,
- zeznania świadkaM. G.– k. 24,
- przesłuchanie wnioskodawcyJ. G.– k. 24.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego oraz w aktach osobowych wnioskodawcy, których domniemanie prawdziwości wynikazart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Za wiarygodne Sąd uznał nadto dowody z zeznań świadkaM. G., który był dyrektorem(...)wP., dlatego też znał zakres obowiązków wnioskodawcy i rzeczywisty rodzaj jego pracy oraz jej warunki.
Sąd za wiarygodne źródło ustaleń faktycznych uznał również dowódz przesłuchania wnioskodawcy. Zeznania te precyzują m.in. przedłożone świadectwa pracy poprzez uściślenie, jakiego rodzaju prace i na jakim stanowisku wykonywał wnioskodawca w okresie będącym przedmiotem badania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcyJ. G.zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja wydana bowiem została w oparciu o niedostateczne ustalenia faktyczne, a w konsekwencji z naruszeniem prawa.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U.z 2016 r. poz. 887), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. na dzień 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat
- dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W myśl przepisu art. 184 ust. 2 cyt. Ustawy emerytura, o której mowa powyżej, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym,za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3 zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym, niż określony w art. 27 pkt. 1 ustawy (co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2 cyt. ustawy).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32 cyt. ustawy).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny (który dla mężczyzn wynosi 60 lat), ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy (25 lat dla mężczyzn), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracyw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
Bezsporne jest, że wnioskodawcaJ. G.wykazał, iż ukończył 60 lat oraz posiada 25 lat okresów składkowych, nieskładkowychi uzupełniających. Organ rentowy przyjął również, iż wnioskodawca wykazał staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 14 lat, 11 miesięcy i 27 dni.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była zatem kwestia ustalenia, czy wnioskodawcaJ. G.przepracował co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, a okres ten przypadał przed dniem 1 stycznia 1999 r.
Na podstawie zgromadzonego materiału Sąd przyjął, że odwołanie wnioskodawcy jest zasadne, a jego żądanie co do zmiany zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując wyliczenia okresu zatrudnienia ubezpieczonegow warunkach szczególnych na potrzeby ustalenia uprawnień do emerytury Sąd wziął pod uwagę, że wnioskodawcaJ. G.posiada wystarczający okres pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy od uwzględnionych okresów niezasadnie odliczył wnioskodawcy okresy przebywania na zwolnieniach chorobowych – łącznie w ilości 10 miesięcy i 12 dni, co miało wpływ na rozstrzygnięcie.
W ocenie Sądu brak było podstaw do takiego przyjęcia, gdyż linia orzecznictwa Sądu Najwyższego daje podstawy do zaliczania do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym okresów korzystania ze zwolnień lekarskich.
W uchwale z dnia 27 listopada 2003 r., sygn. akt III UZP 10/03, Sąd Najwyższy - Izba Pracy,(...)i Spraw Publicznych stwierdził bowiem, iż do okresu pracy w szczególnych warunkach, o jakich mowa w§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), wlicza się okresy zasiłku chorobowego w czasie trwania tego stosunku pracy, przypadające po dniu wejścia w życieustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw(Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.). Stanowisko to stanowi ugruntowaną linię orzeczniczą, powielaną również w orzecznictwie sądów apelacyjnych (wyrok Sądu ApelacyjnegowŁ.z dnia 21 października 2015 r., III AUa 1373/14, wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 marca 2013 r., III AUa 79/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2012 r., III AUa 17/12).
Podobnie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2010 r., II UK 313/09, Sąd Najwyższy wskazał, iż osiągnięcie do dnia 1 stycznia 1999 r. okresu pracyw szczególnych warunkach, o którym mowa wart. 184 ust. 1 pkt 1 ustawyz dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 tej ustawy, obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.
Co prawda przepis art. 32 ust. 1a ustawy emerytalnej obowiązujeod 1 lipca 2004 r. i odnosi również skutek względem stanów prawnychi faktycznych obowiązujących przed dniem jego wejścia w życie, jednakże jak już wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie osiągnięcie do dnia 1 stycznia 1999 r. okresu pracy w szczególnych warunkach, wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Tym samym Sąd uznał, iż wnioskodawca wykazał ponad 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach przypadających na dzień 1 stycznia 1999 r. i spełnia wszelkie pozostałe przesłanki do nabycia prawa do emerytury przewidziane w przepisie art. 32 w związku z art. 184 ustawy o emeryturachi rentach z FUS.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Z powołanych względów Sąd orzekł o przyznaniu wnioskodawcy prawa do emerytury począwszy od 16 kwietnia 2016 r., tj. od daty ukończenia 60 roku życia.
Mając powyższe na uwadze, zaskarżoną decyzję należało zmienić,o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku, w oparciu o powyżej przytoczone przepisy i na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.
Kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, na podstawieart. 98 i art. 108 § 1 k.p.c.oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), orzeczono jak w punkcie II sentencji wyroku.