Sąd Okręgowy w Warszawie
IX Wydział Karny
Sygnatura akt: IX Ka 348/16
Data wyroku: 2016-05-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Izabella Rzewuska, Anna Szymacha-Zwolińska, Agnieszka Techman

Sygn. aktIX Ka 348/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 maja 2016 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie IX Wydział Karny - Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący:SSO Izabella Rzewuska(spr.)
Sędziowie: SSO Agnieszka Techman
SSO Anna Szymacha- Zwolińska
Protokolant: sekretarz sądowy Angelika Grzymała
przy udziale Prokuratora Elżbiety Boguszewskiej
po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 r.
sprawyW. S.synaT.iJ.z domuS.
urodzonego w dniu (...)wW.
oskarżonego o czyn zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 297 § 1 kkw zb. zart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie

z dnia 20 listopada 2015 r., sygnatura akt V K 701/14

orzeka
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.
Sygn. akt. IX Ka 348/16

UZASADNIENIE
W. S.został oskarżony o to, że w dniu 8 maja 1997 roku wW., działając z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu zK. K.doprowadził(...) Bank (...)wW.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 9 572,08 zł (dziewięć tysięcy pięćset siedemdziesiąt dwa złote 08/00) w ten sposób, że zawarł w filii(...) Banku (...)wW.przyul. (...)wW.umowę numer (...)o kredyt gotówkowy przedstawiając uprzednio przez siebie podrobione dokumenty w postaci: zaświadczenia o swoim zatrudnieniu na czas nieokreślony wKlinice (...)wW.przyul. (...)na stanowisku lekarza weterynarii, a nadto zataił fakt posiadania innych zobowiązań kredytowych, wprowadzając w błąd pokrzywdzony Bank co do rzeczywistego źródła wysokości dochodu kredytobiorcy i poręczyciela oraz zamiaru i realnych możliwości wywiązania się w całości z zaciągniętego zobowiązania,
tj. o czyn zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 297 k.k.w zb. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 2015 r. o sygn. akt. V K 701/14 orzekł:

I
na podstawieart. 414 § 1 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 k.p.k.umorzył postępowanie przeciwko oskarżonemuW. S.na skutek przedawnienia karalności czynu;

II
na zasadzieart. 632 § 2 k.p.k.obciążył kosztami procesu Skarb Państwa w całości.

Apelację od wyroku złożył Prokurator Prokuratury Rejonowej Warszawa-Wola w Warszawie, zaskarżając orzeczenie w całości na niekorzyść oskarżonego i zarzucając mu:

1
obrazę przepisów postępowania, tj.art. 399 § 1 k.p.k.poprzez nieuprzedzenie stron na rozprawie o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemuW. S., podczas gdy z treści uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia jednoznacznie wynika, iż Sąd przyjął, iż zarzucane oskarżonemu przestępstwo stanowi czyn zart. 205 § 1 d.k.k.i czyn zart. 265 d.k.k.

2
obrazę przepisów postępowania, tj.art. 413 § 1 k.p.k.poprzez niewskazanie w części dyspozytywnej wyroku zastosowanych przepisów prawa stanowiących podstawę wydanego orzeczenia, podczas gdy z treści uzasadnienia jednoznacznie wynika, iż Sąd uznał, iż czyn przypisany oskarżonemu stanowiart. 205 § 1 d.k.k.iart. 265 d.k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k., co w konsekwencji skutkowało umorzeniem postępowania wobec przedawnienia karalności czynu.

Prokurator wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania w tym zakresie.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Wyrok, co do zasady jest słuszny, gdyż nastąpiło przedawnienie karalności zarzucanego oskarżonemu czynu. Jednak podstawą do umorzenia postępowania wobec przedawnienia karalności były inne przepisy niż powołał to Sąd Rejonowy w uzasadnieniu. Uzasadnienie wyroku nie było skarżone.
Należy zauważyć, że czyn zarzucany oskarżonemu został popełniony w dniu 8 maja 1997 r., a więc w czasie obowiązywaniaKodeksu karnego z 1969 r.Natomiast w chwili orzekania obowiązywałKodeks karny z 1997 r.Obowiązywanie w chwili orzekania ustawy innej niż w chwili popełnienia czynu wymaga, zgodnie z treściąart. 4 k.k., zastosowania ustawy nowej, zaś ustawę obowiązującą uprzednio stosuje się, jeżeli jest ona względniejsza dla sprawcy. Okoliczność ta nakazywała, co prawidłowo zauważył Sąd Rejonowy, dokonania analizy treści obu ustaw i zbadania, która z nich
będzie korzystniejsza wobec oskarżonego w realiach niniejszej sprawy. Zatem należy uznać, że Sąd pierwszej instancji słusznie ustalił podstawę prawną orzekania dopiero po porównaniu możliwych dla oskarżonego konsekwencji prawnokarnych wynikających z jego czynu poprzez pryzmat pozostających w stosunku konkurencji ustaw. Zasadnie w tym względnie dokonano porównania w obu kodeksach ustawowych zagrożeń karą przewidzianych za czyn przypisywany oskarżonemu. Zarzucone oskarżonemu przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.zagrożone jest obecnie karą od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności, przestępstwo zart. 270 § 1 k.k.karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5, zaś przestępstwo zart. 297 § 1 k.k.karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Natomiast zgodnie z uprzednio obowiązującymk.k.zarzucone oskarżonemu przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.stanowiło czyn zart. 205 § 1 d.k.k.i zagrożone było karą od 6 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, zaś przestępstwo zart. 270 § 1 k.k.stanowiło czyn zart. 265 d.k.k.i zagrożone było karą od 6 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.Art 297 § 1 k.k.nie posiadał swojego odpowiednika wk.k. z 1969 r.Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, iż konfrontacja granic zagrożenia pozwala w tej sprawie jednoznacznie rozstrzygnąć, że względniejsza dla oskarżonego była ustawa obowiązująca w chwili popełnienia czynu. W konsekwencji, rację należy przyznać Sadowi Rejonowemu w zakresie w jakim stwierdza on, że z uwagi na treśćart. 4 § 1 k.k.do czynu oskarżonego winien mieć zastosowanie przepisart. 205 § 1 d.k.k., gdyż przewiduje on karę łagodniejszą niżart. 286 § 1obecnegok.k.
W przedmiocie przedawnienia Prokurator zasadnie powołuje się na art. 15 art. ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 554), zgodnie z którym do czynów popełnionych przed wejściem w życieKodeksu karnego z 1997 r.stosuje się przepisy tego kodeksu o przedawnieniu i zatarciu skazania, chyba że termin przedawnienia już upłynął. Regulacja ta wprowadza bowiem zasadę bezpośredniego stosowania ustawy nowej bez względu na to, czy działa to na korzyść sprawcy czy też stanowiłoby to zaostrzenie dotychczasowych warunków przedawnienia karalności (wyrok Sądu Najwyższego z 12 listopada 2002 r., V KK 50/02, LEX nr 75459). Jeżeli przed dniem 1 września 1998 r. na podstawie dotychczasowych przepisów, tj.art. 105 i 106 k.k. z 1969 r., nie nastąpiło
przedawnienie, kwestię przedawnienia karalności ocenia się wedługart. 101 i 102obecnegok.k., i to także wtedy, gdy do oceny prawnej konkretnego zachowania stosuje się - z uwagi na treśćart. 4 § 1 k.k.- przepisykodeksu karnego z 1969 r., jako ustawę względniejszą (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2005 roku, II KK 52/05, OSNwSK 2005, nr 1, poz. 1870). Dodać również należy, że nakaz bezpośredniego stosowania ustawy nowej w zakresie przepisów o przedawnieniu, odnosi się zarówno do podstawowych terminów przedawnienia karalności przestępstw, unormowanych na nowo wart. 101 k.k., jak i do terminu przedawnienia wyrokowania, określonego wart. 102 k.k.(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2008 r., V KK 112/08, OSNKW 2008, nr 10, poz. 81).
W niniejszej sprawie przedawnienie karalności nie nastąpiło przed dniem 1 września 1998 r., stąd też kwestię przedawnienia należało oceniać w świetle regulacjiart. 101 i 102obecnie obowiązującegok.k.Sąd Rejonowy zatem błędnie uznał, że przedawnienia karalności nastąpiło w dniu 8 maja 2007 r., powołując się w tym zakresie na treśćart. 105 § 1 pkt 3 oraz art. 106 d.k.k.
Niemniej, należy stwierdzić, że mimo błędnego przyjęcia podstawy do obliczenia terminu przedawnienia, w dniu wydania wyroku Sądu pierwszej instancji przedawnienie karalności występku zarzucanego oskarżonemu już nastąpiło. Zgodnieart. 101 § 1 pkt 3 k.k., w brzmieniu obowiązującym w dniu 20 listopada 2015 r., tj.wdniu wyrokowania, karalność przestępstwa stanowiącego występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata, a nieprzekraczającą 5 lat, ustała, jeżeli od czasu jego popełnienia minęło 10 lat. Natomiast, zgodnie z treściąart. 102 k.k.w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania wyroku, jeżeli w wyżej wymienionym okresie wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa przedawniła się z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu. W niniejszej sprawie wszczęto postępowanie in personam w okresie 10 lat od popełnienia czynu, a zatem termin przedawnienia uległ wydłużeniu o 5 lat. Wobec powyższego, nieodzownym jest wskazanie, że przedawnienie czynu zarzucanego oskarżonemu nastąpiło w dniu 8 maja 2012 r., a więc przed wydaniem wyroku przez Sąd pierwszej instancji.
W świetle poczynionych uwag należy uznać, że drugi z podniesionych zarzutów, dotyczący obrazy przepisów postępowania, tj.art. 413 § 1 k.p.k.nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest bowiem tak jak twierdzi skarżący, że na skutek niewskazania w części dyspozytywnej wyroku zastosowanych przepisów prawa stanowiących podstawę wydanego orzeczenia, tj.art. 205 § 1 d.k.k.iart. 265 d.k.k.w zw. zart. 4 §1 k.k., doszło do umorzenia postępowania wobec przedawnienia karalności czynu. Jak dowiedziono powyżej, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował ustawę obowiązującą w chwili popełnienia czynu, a umorzenie postępowania musiało nastąpić ze względu na przedawnienie karalności, co prowadzi do wniosku, że uchybienie nie miało wpływu na treść wydanego orzeczenia.
Również apelacja Prokuratora w przedmiocie obrazyart. 399 k.p.k.jest bezzasadna. Odnośnie do zarzutu obrazyart. 399 § 1 k.p.k.w orzecznictwie wskazuje się, że niewywiązanie się przez sąd z procesowego obowiązku uprzedzenia obecnych na rozprawie stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu nie może być uznane za uchybienie, które zawsze stanowi obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść wyroku (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lutego 2002 r., V KKN 185/99, OSNKW 2002, nr 5-6, poz. 45). Konieczne jest podkreślenie, iż Prokurator ma rację, że sąd nie dopełnił obowiązku uprzedzenia obecnych na rozprawie stron o możliwości zakwalifikowania czynu według innego przepisu, dopuszczając się obrazyart. 399 § 1 k.p.k.Skarżący jednak nie wykazał, aby obraza tego przepisu mogła mieć wpływ na treść wyroku. Sąd Okręgowy również nie znalazł podstaw do uznania, że uchybienie to mogło mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia.
Na podstawieart. 636 § 1 kpkkosztami procesu w postępowaniu odwoławczym obciążono Skarb Państwa.