Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2235/15
Data wyroku: 2016-06-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Szmajduch
Słowa kluczowe: Emerytura wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z fus

Sygn. aktVIII U 2235/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Szmajduch

Protokolant:

Katarzyna Stefańczyk

po rozpoznaniu w dniu22 czerwca 2016 r. w Gliwicach
sprawyZ. G.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaZ. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia12 października 2015r.nr(...)- (...)
z dnia28 października 2015r.nr(...)- (...)

1
zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuZ. G.prawo do emerytury poczynając od 21 października 2015r.;

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz odwołującego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

(-) SSO Mariola Szmajduch

Sygn. akt. VIII U 2235/15

UZASADNIENIE
Decyzjami z dnia 12 października 2015r. i 28 października 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ., powołując się naart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2015r. poz. 748, z późn. zm.) odmówił ubezpieczonemuZ. G.prawa do emerytury w niższym wieku w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, bowiem ZUS, w drugiej z wymienionych decyzji, zaliczył mu jedynie 1 rok, 6 miesięcy i 7 dni takiej pracy.
W odwołaniach od powyższych decyzji ubezpieczony, po sprecyzowaniu w toku procesu, domagał się ich zmiany poprzez przyznanie prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Podniósł, iż pracę w warunkach szczególnych wykonywał w okresie od 28 grudnia 1974r. do 30 listopada 1988r. Nadto wskazał, iż taki charakter jego pracy wynika z zeznań świadków, o przesłuchanie których wniósł.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał, że odwołujący nie spełnia warunków do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, gdyż nie wykazał wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych. Równocześnie organ rentowy poinformował, iż nie uznał ubezpieczonemu za pracęw warunkach szczególnych okresu pracy od 28 grudnia 1974r. do 30 listopada 1988r. wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wK., ponieważ nie przedłożył on stosownego świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Dodatkowo ZUS zarzucił, że odwołujący jest członkiem OFE i dopiero z dniem 21 października 2015r. złożył wniosek o wykreślenie go z członków tych funduszy i przekazanie zgormadzonych tam środków na rzecz dochodów budżetu państwa.
Sąd Okręgowy w Gliwicach poczynił następujące ustalenia:
W dniu 10 września 2015r. ubezpieczonyZ. G.,urodzony (...)złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, zaś wnioseko wykreślenie go z jego członków i przekazanie zgormadzonych tam środków na rzecz dochodów budżetu państwa, zgłosił w dniu 21 października 2015r. Do 31 grudnia 1998r. udokumentował ponad 25 letni okres składkowy i nieskładkowy – okoliczności te były niesporne pomiędzy stronami.
Na podstawie złożonych przez ubezpieczonego świadectw pracy organ rentowy do 31 grudnia 1998r. ostatecznie uwzględnił mu 1 rok, 6 miesięcy i 7 dni okresu pracy w szczególnych warunkach, tj. zatrudnienie wKWK (...)od 1 czerwca 1973r. do 7 grudnia 1974r. Organ rentowy nie zaliczył odwołującemu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 28 grudnia 1974r. do 30 listopada 1988r. na stanowisku elektromechanika urządzeń dźwigowych, wobec nie przedłożenia przez niego za ten okres świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
W okresie od 28 grudnia 1974r. do 30 listopada 1988r. ubezpieczony zatrudniony był wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wK., które następnie przekształciło się w(...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwK.. W toku procesu Sąd ustalił, iż było to przedsiębiorstwo zajmujące się montażem, demontażem, remontami i konserwacją wind osobowych, osobowo – towarowych i lekkich towarowych w różnego rodzaju budynkach jak bloki mieszkalne, szkoły, urzędy, szpitale i inne obiekty użyteczności publicznej. W ramach tego przedsiębiorstwa były wydzielone oddziały zajmujące się tymi pracami w obrębie większych miast obecnego województwa(...). Ubezpieczony pracował w Oddziale(...). Prace były wykonywane na budowach przez ekipy składające się z kilku do kilkunastu pracowników. W ramach tych prac, wszyscy pracownicy uczestniczyli w procesie montażu, demontażu i remontów wind. Konserwacją zajmowały się inne brygady, do których odwołujący nie należał. W trakcie wymienionych prac wszyscy pracownicy brygad zajmowali się kolejno: zmontowaniem w szybie windy rusztowań, pracami montażowymi lub rozbiórkowymi a także remontami konstrukcji wind. Wszystkie te prace odbywały się wewnątrz szybu windy, z poziomu rusztowań roboczych, na wysokości do kilkudziesięciu kondygnacji budynku. W praktyce była to wysokość przekraczająca nieraz 40 m. W ramach tych procesów pracownicy brygad,w tym ubezpieczony, zajmowali się montażem konstrukcji metalowych oprzyrządowania szybu windy, tj. prowadnic kabiny, lin, przeciwwagi i samej kabiny, a także drzwi znajdujących się na poszczególnych piętrach oraz instalacji sterującej i zasilającej te urządzenia. Również transport poszczególnych elementów składowych odbywał się ręcznie w obrębie rusztowań.
Ubezpieczony w czasie okresu zatrudnienia u tego pracodawcy, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał wyłącznie prace związane z montażem elementów metalowych konstrukcji windy i jej osprzętu. W tym czasie zajmował się wyłącznie pracami na rusztowaniach w obrębie szybów wind. Jego praca w takim charakterze była wykonywana przez pełne dniówki robocze, tj. przez 8 godzin i więcej.
W dalszej kolejności Sąd ustalił, że z momentem likwidacjiWojewódzkiego Przedsiębiorstwa (...)wK., firma ta nie wystawiała pracownikom świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Natomiast akta osobowe pracowników tego przedsiębiorstwa i zatrudnionych w chwili likwidacji pracowników, przejęła spółka pracownicza, pod nazwą Dźwig– (...).
Razem z ubezpieczonym w spornym okresie pracowaliB. K.– elektromechanik wykonujący na budowach taką samą pracę jak odwołujący iJ. S.– elektromechanik wykonujący taką samą pracę jak odwołujący.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, zeznań świadkówB. K.iJ. S.(zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 11 lutego 2016r. minuty od 12:00 i nast. k.39-41), a także w oparciu o akta osobowe ubezpieczonego (koperta k.46). Zgromadzona w sprawie dokumentacja została sporządzona w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, a zeznania świadków są spójne, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają, dając łącznie pełny obraz przebiegu i charakteru zatrudnienia odwołującego w spornym okresie. Nadto zeznania świadków korelują z zapisami w dokumentacji osobowej ubezpieczonego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołania ubezpieczonego,Z. G.zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 748, ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Natomiast jak stanowi § 1, ust 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami".
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach.
Zaś do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach, zalicza się także okresy pracy górniczej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz okresy zatrudnienia na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin.
Kwestie posiadania przez ubezpieczonego ponad 25 letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz zgłoszenia przez niego w dniu 21 października 2015r. wniosku o wystąpieniu z OFE i przekazanie zgormadzonych tam środków na rzecz dochodów budżetu państwa nie były sporne.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy zaliczył jedynie 1 rok, 6 miesięcy i 7 dni takiej pracy.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału Sąd uznał, że ubezpieczonyZ. G., ukończył 60 rok życia, i na dzień 31 grudnia 1998r. udowodnił łącznie ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonego wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wK.od 28 grudnia 1974r. do 30 listopada 1988r. na stanowisku elektromechanika urządzeń dźwigowych była pracą stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywaną w szczególnych warunkach, tj. przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości.
Zgodnie z wykazem A stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzepracąw szczególnych warunkach, uprawniającą do niższego wieku emerytalnego były prace wymienione: w dziale V poz. 5, przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości.
Sąd uznał, że w spornym okresie odwołujący pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W tym czasie nie wykonywał innych czynności niż związane z opisanymi pracami monterskimi na wysokości przekraczającej nawet 40 m.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków potwierdzającym charakter pracy ubezpieczonego, uznając te dowody za spójne logiczne i wzajemnie się uzupełniające. Nadto zeznania świadków korelują z zapisami w dokumentacji osobowej ubezpieczonego.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracyw warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Bez znaczenia pozostaje także fakt, że odwołujący nie przedłożył za ten okres świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia - w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższegoz 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 - letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. Nadto Sąd uznał, że z momentem złożenia wniosku o wykreślenie go z członków OFE i przekazanie zgormadzonych tam środków na rzecz dochodów budżetu państwa odwołujący spełnił wszystkie warunki uprawniające go do otrzymania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
W związku z powyższym Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji, przyznając ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 21 października 2015r. O kosztach orzeczono po myśliart. 98 k.p.c.w związku z§ 11 ust 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 490 ze zm.) w punkcie drugim orzeczenia.
(-) SSO Mariola Szmajduch