Sąd Rejonowy w Słupsku
IX Wydział Cywilny
Sygnatura akt: IX C 588/15
Data wyroku: 2016-09-26 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Sawko

Sygn. aktIX C 588/15

POSTANOWIENIE
Dnia 26 września 2016 roku
Sąd Rejonowy w Słupsku IX Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Elżbieta Sawko
Protokolant: Judyta Czuba-Balik
po rozpoznaniu w dniu 19 września 2016r. w Słupsku
na rozprawie
sprawy z powództwaR. C.
przeciwkoŁ. C.
o zapłatę
postanawia: odmówić odrzucenia pozwu.
Sygn. aktIX C 588/15

UZASADNIENIE

postanowienia Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 26 września 2016r.
Powód –R. C.wniósł o zasądzenie od pozwanegoŁ. C.kwoty 36.375,00zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 7 czerwca 2014r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa w wysokości określonej spisem kosztów i umową pełnomocnika z klientem.
W uzasadnieniu żądania powód wskazał, iż dochodzona przez niego kwota stanowi wysokość poniesionych przez niego nakładów na majątek wchodzący w skład masy spadkowej poE. C.wyliczonych stosownie do wysokości udziału pozwanego dziedziczącego po zmarłej w 1/8 części. Na nakłady poniesione przez powoda składają się należności z tytułu spłaty kredytu hipotecznego, zapłaty podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości poniesionego względem wszystkich nieruchomości wchodzących w skład masy spadkowej, zapłaty opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości za trzy działki wchodzące w skład masy spadkowej, zapłaty należności z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC i NW samochodów wchodzących w skład masy spadkowej oraz zapłaty za towar, który w chwili otwarcia spadku znajdował się w sklepach prowadzonych przez małżonkówC..
Powód wskazał, iż łączna wartość poniesionych przez niego nakładów z majątku osobistego na majątek spadkowy wynosi 291.000,00zł. Zgłoszone roszczenie powód oparł na podstawie prawnej zart. 1034 § 1 k.c.w zw. zart. 686 k.p.c.wskazując przy tym, iż Sąd Rejonowy w Słupsku w postępowaniu o dział spadku i podział majątku wspólnego w sprawie sygn. akt IX Ns 537/08, a następnie Sąd Okręgowy w Słupsku w postępowaniu apelacyjnym (sygn. akt IV Ca 534/12) nie uwzględnił powyższego żądania informując, że rozliczenie nakładów pomiędzy spadkobiercamiE. C.powinno nastąpić w ramach postępowania zainicjowanego odrębnym powództwem.
W toku postępowania powód jako alternatywna podstawę żądania wskazałart. 405 k.c./k. 73 akt/.
Pozwany –Ł. C.w odpowiedzi na pozew wniósł o odrzucenie pozwu, bądź – z ostrożności procesowej – o jego oddalenie, domagając się jednocześnie zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wskazał, iż roszczenia zgłoszone przez powoda były już przedmiotem rozpoznania w sprawie o dział spadku i podział majątku wspólnego zarówno przed Sądem I, jak i II instancji. Pozwany podniósł, iż Sąd Okręgowy w Słupsku w uzasadnieniu wydanego w postępowaniu apelacyjnym postanowienia stwierdził, iż roszczenie powoda nie mogło zasługiwać na ochronę prawną wobec niewykazania rzeczywistej wysokości poniesionych nakładów oraz przez wzgląd na okoliczność, iż spłata zobowiązań czyniona była wyłącznie dla realizowania własnych potrzebR. C..
Nadto pozwany na wypadek nieuwzględnienia zarzutu zaistnienia stanu powagi rzeczy osądzonej zakwestionował przedmiotowe powództwo co do zasady, jak i co do wysokości - jako nieudowodnione oraz podniósł zarzut przedawnienia roszczenia.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Postanowieniem z dnia 11 marca 2008r. Sąd Rejonowy w Słupsku w sprawie sygn. akt IX Ns 526/07 stwierdził, że spadek poE. C., zmarłej dnia 8 września 2007 roku wB., ostatnio zamieszkałej wB.na podstawie ustawy nabyli mąż spadkodawczyniR. C.oraz dzieci spadkodawczyniŁ. C.,M. C.iK. C.po ¼ części każde z nich, w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne położone wB.mające urządzoną w SR w Słupsku KW nr(...).

Dowód:

postanowienie z dnia 11.03.2008r. – k. 16 akt sprawy IX Ns 526/07;
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2012r. Sąd Rejonowy w Słupsku ustalił, że w skład majątku wspólnegoE. C.iR. C.wchodzą składniki majątkowe w postaci: nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, prawa własności lokali użytkowych, ruchomości oraz środki pieniężne - szczegółowo opisane w sentencji postanowienia - o łącznej wartości 1.619.988,35zł, a także ustalił, że majątek ten przypada byłym małżonkomE. C.iR. C.w udziałach po ½ części.
Nadto Sąd ustalił, że w skład spadku poE. C.wchodzi udział ½ w powyższym majątku o łącznej wartości 809.994,17zł. Sąd dokonał również podziału majątku wspólnego byłych małżonkówR. C.iE. C.oraz działu spadku poE. C.w ten sposób, że:
- wnioskodawcyŁ. C.i uczestniczce postępowaniaK. C.przyznał na współwłasność w udziałach po ½ własność nieruchomości opisanej w pkt I podpunkt 5 o wartości 306.000,00 zł,
- uczestnikowi postępowaniaM. C.przyznał na wyłączną własność nieruchomości opisane w pkt I podpunkt 6 i 11 o łącznej wartości 181.000,00 zł,
- uczestniczce postępowaniaK. C.przyznał na wyłączną własność nieruchomość opisaną w pkt I podpunkt 13 o wartości 18.928,00 zł,
- uczestnikowi postępowaniaR. C.przyznał na wyłączną własność pozostałe składniki majątku, wymienione w pkt I podpunkt 1-4, 7-10, 12, 14-19.
Dodatkowo Sąd zasądził od uczestnika postępowaniaR. C.tytułem dopłat wyrównujących udziały:
- na rzecz wnioskodawcyŁ. C.kwotę 29.498,54 zł płatną w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego postanowienia wraz z odsetkami ustawowymi w razie uchybienia terminowi płatności,
- na rzecz uczestnika postępowaniaM. C.kwotę 1.498,54 zł płatną od daty uprawomocnienia się niniejszego postanowienia wraz z odsetkami ustawowymi w razie uchybienia terminowi płatności,
- na rzecz uczestniczki postępowaniaK. C.kwotę 10.570,54 zł płatną w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się postanowienia wraz z odsetkami ustawowymi w razie uchybienia terminowi płatności.
Jednocześnie Sąd oddalił wniosek o rozliczenie pożytków pobranych przez uczestnika postępowaniaR. C.oraz zobowiązał uczestnika postępowaniaR. C.do wydania uczestnikowi postępowaniaM. C.przyznanej mu w pkt IV B nieruchomości opisanej w pkt I podpunkt 11 w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego postanowienia, a także orzekł o kosztach postępowania.

Dowód:

postanowienie z dnia 11.07.2012r. – k. 627-632 akt sprawy IX Ns 537/08;
Na skutek apelacji uczestnika postępowaniaR. C., Sąd Okręgowy w Słupsku postanowieniem z dnia 6 grudnia 2013r. zmienił powyższe postanowienie, w ten sposób że:
a) wartość nieruchomości gruntowej zabudowanej, opisanej w ppkt 1. określił na kwotę 108.000 zł;
b) wartość nieruchomości gruntowej niezabudowanej, opisanej w ppkt 2. określił na kwotę 11.000 zł;
c) wartość prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, opisanego w ppkt 3. określił na kwotę 23.000 zł;
d) wartość prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej niezabudowanej, opisanego w ppkt 4. określił na kwotę 1.700 zł;
e) wartość nieruchomości gruntowej zabudowanej, opisanej w ppkt 5. określił na kwotę 316.000 zł;
f) wartość nieruchomości gruntowej niezabudowanej, opisanej w ppkt 6. określił na kwotę 13.000 zł;
g) wartość prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oraz prawa własności budynku, opisanych w ppkt 7. określił na kwotę 417.000 zł oraz dodał następującą treść: „przy czym ustalić, że prawo to obciążone jest hipoteką i zadłużenie z tego tytułu wynosi 188.452,66 (sto osiemdziesiąt osiem tysięcy czterysta pięćdziesiąt dwa 66/100) złotych”;
h) wartość prawa odrębnej własności lokalu użytkowego wraz z udziałem(...)w prawie własności części wspólnych budynku i gruntu nieruchomości wspólnej, opisanych w ppkt 8. określił na kwotę 170.000 zł;
i) wartość prawa odrębnej własności lokalu użytkowego wraz z udziałem(...)w prawie własności części wspólnych budynku i gruntu nieruchomości wspólnej, opisanych w ppkt 9. określił na kwotę 180.000 zł;
j) wartość prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego wraz z udziałem(...)w prawie własności części wspólnej budynku i gruntu nieruchomości wspólnej, opisanych w ppkt 10. określił na kwotę 45.000 zł;
k) wartość prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego wraz z udziałem(...)w prawie własności części wspólnej budynku i gruntu nieruchomości wspólnej, opisanych w ppkt 11. określił na kwotę 154.000 zł;
l) wartość prawa użytkowania wieczystego nieruchomości niezabudowanej, opisanej w ppkt 12. określił na kwotę 11.000 zł;
ł) wartość nieruchomości niezabudowanej, działki gruntu opisanej w ppkt 13. określił na kwotę 18.000 zł;
m) w miejsce słów: „tj. składniki majątkowe o łącznej wartości 1.619,988,35 złwpisał: „tj. składniki majątkowe o łącznej wartości 1.457.803,69 zł.
- w punkcie III (trzecim) ustaloną w nim kwotę 809.994,17 zł. obniżył do kwoty 728.901,84 zł;
- w punkcie IV (czwartym):
a) w punkcie A. ustaloną w nim kwotę 306.000 zł. podwyższył do kwoty 316.000 zł;
b) wyeliminował w całości punkt B oraz punkt C;
c) w punkcie D. dodał zapis : „ i także nieruchomości opisane w punkcie I. (pierwszym) w podpunkcie 6, 11 i 13”;
- w punkcie V (piątym):
a) w punkcie A. kwotę 29.498,54 zł obniżył do kwoty 4.975,46 zł;
b) nadał nowe brzmienie punktowi B. o treści następującej: „Na rzecz uczestnika postępowaniaM. C.kwotę 162.975,46 zł, której termin płatności odroczyć do dnia 6 czerwca 2014r., z ustawowymi odsetkami ustawowymi w razie uchybienia terminowi płatności;
c) w punkcie C kwotę 10.570,54 zł obniżył do kwoty 4.975,46 zł.
- w punkcie VII (siódmym) wyeliminował w całości treść zawartego w nim rozstrzygnięcia.
Sąd oddalił przy tym apelację uczestnika postępowaniaR. C.w pozostałym zakresie oraz orzekł o kosztach postępowania.

Dowód:

postanowienie Sądu okręgowego w Słupsku z dnia 6.12.2013r. sygn. akt IV Ca 534/12 – k. 823-825 akt sprawy sprawy IX Ns 537/08;
;
Sąd zważył:
Odrzucenie pozwu stanowi decyzję Sądu odmawiającą merytorycznego rozpoznania sprawy z przyczyn procesowych. Decyzja taka staje się obligatoryjna w każdym przypadku, w którym od samego początku istnieje brak dodatnich przesłanek procesowych, bądź też zachodzą ujemne przesłanki, określone w treściart. 199 k.p.c.,art. 1099 k.p.c.iart. 1124 § 3 k.p.c.
Jedną z przyczyn odrzucenia pozwu może być powaga rzeczy osądzonej. Stosownie do dyspozycjiart. 199 § 1 punkt 2 k.p.c.sąd odrzuci pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona. Powaga rzeczy osądzonej zachodzi zatem w wypadkach, gdy zapadło już prawomocne rozstrzygnięcie dotyczące tego samego przedmiotu postępowania, które toczyło się między tymi samymi stronami.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest rozliczenie nakładów dokonanych przez powoda z majątku osobistego na majątek spadkowy.
Z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w Słupsku wydanego w sprawie IX Ns 537/08 wynika, iż Sąd pominął rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania powoda o rozliczenie nakładów. W ocenie Sądu powód nie przedstawił materiału dowodowego, na podstawie którego można by ustalić, czy poniósł nakłady na majątek spadkowy i w jakiej wysokości.
/vide: k. 660 akt sprawy IX Ns 537/08/
Jednocześnie Sąd Rejonowy w Słupsku w sentencji postanowienia nie orzekł o oddaleniu żądania powoda w przedmiocie rozliczenia nakładów.
Z kolei Sąd Okręgowy w Słupsku w uzasadnieniu postanowienia wydanego w sprawie IV Ca 534/12 wskazał, iż oddalił jako spóźnione wnioski dowodowe powoda złożone w postępowaniu apelacyjnym, mające na celu wykazanie poniesionych nakładów.
/vide: k. 857 akt IV Ca 534/12/.
Dodatkowo Sąd ten powołując się na treśćart. 1034 § 1 k.c.w zw. zart. 686 k.p.c.stwierdził, iż w sytuacji gdy powód rzeczywiście poniósł nakłady na majątek spadkowy, przysługuje mu stosowne roszczenie regresowe w stosunku do współspadkobierców.
Zauważyć zatem należy, iż wbrew odmiennym twierdzeniom pozwanego, zarówno Sąd I, jak i II instancji nie rozstrzygnął co do istoty sprawy, albowiem nie orzekł merytorycznie o żądaniu powoda zgłoszonym w sprawie sygn. akt  IX Ns 537/08.
W sprawie brak jest zatem przesłanek do stwierdzenia zaistnienia stanu powagi rzeczy osądzonej, co uzasadniało odmowę odrzucenia pozwu.