Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 719/16
Data wyroku: 2016-11-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Cichocka, Jarosław Gołębiowski, Dariusz Mizera
Słowa kluczowe: Wydanie rzeczy
Podstawa prawna: art. 222 1 k.c.

Sygn. akt II Ca 719/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 listopada 2016 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Jarosław Gołębiowski

Sędziowie

SSO Dariusz Mizera
SSR del. Monika Cichocka (spr.)

Protokolant

sekr. sądowy Paulina Neyman

po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwaM. Z. (1)
przeciwkoS. G.
przy udziale GminyO.
o eksmisję z lokalu
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Opocznie
z dnia 5 maja 2016 roku, sygn. akt I C 396/15

1
zmienia zaskarżony wyrok w punktach: pierwszym sentencji w ten sposób, że powództwo oddala, drugim i trzecim sentencji w ten sposób, że uchyla rozstrzygnięcia w nich zawarte oraz czwartym sentencji w ten sposób, że nie obciąża powódkiM. Z. (1)obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanegoS. G.;

2
nie obciąża powódkiM. Z. (1)obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanegoS. G.za instancję odwoławczą.

SSO Jarosław Gołębiowski

SSO Dariusz Mizera SSR Monika Cichocka
Sygn. akt II Ca 719/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5.05. 2016 r. Sąd Rejonowy w Opocznie po rozpoznaniu sprawy z powództwaM. Z. (1)przeciwkoS. G.przy udziale GminyO.eksmitował pozwanego wraz z rzeczami i osobami, których prawa reprezentuje z nieruchomości zabudowanej położonej wO.oznaczonej w ewidencji gruntów nr(...)o powierzchni 0,21 ha, orzekł, że pozwanemu nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego, odroczył termin wykonania eksmisji na okres 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia, zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 200 zł tytułem zwrotu opłaty sądowej.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego:
Budynek, w którym zamieszkujeS. G., posadowiony jest na nieruchomości położonej wO., oznaczonej w ewidencji gruntów numeremdziałki (...)o powierzchni 0,21 ha. Nieruchomość ta należała doM.iM.małż.Z.na mocy aktu własności ziemi z dnia 2.10.1975 r. Po śmierciM. Z. (2)w 2010 r. przedmiotowa nieruchomość jest własnościąM. Z. (1)w 5/8 częściach orazA. G.,J. M.iE. Ś.po 1/8 części. W dniu 25.10.1985 r.S. G.zawarł związek małżeński z córkąM.iM.małż.Z.-D.. Zamieszkał wówczas z żoną i teściami w ich domu wO.. Ze związku tego urodził się synA.. Po zajściu w ciążęD. G.straciła wzrok, zaś w dniu(...)r. zmarła. Jeszcze przed jej śmiercią na przedmiotowej nieruchomości wO.M. G. (1)rozpoczął budowę. Najpierw powstała stodoła i budynek gospodarczy, a następnie dom mieszkalny, który do dnia dzisiejszego pozostaje nie wykończony. W wyniku nieporozumień rodzinnychS. G.w 1993 r. wyprowadził się z domu wO.i przeniósł się doO., gdzie wykończył suterenę domu mieszkalnego i tam zamieszkał. Mieszka tam do dziś, choć nie jest zameldowany.M. Z. (1)mieszka z wnukiemA. G.wO.nadziałce nr (...)w budynku gospodarczym przerobionym na budynek mieszkalny. Postanowieniem z dnia 14.12.1995 r. zapadłym w sprawie sygn. akt III Nsm 58/95 Sąd ograniczył władzę rodzicielskąS. G.nad małoletnimA. G.przez umieszczenie go w rodzinie zastępczej uM.iM.małż.Z.. Do chwili obecnej pełnoletni jużA. G.mieszka z babciąM. Z. (1)i pomimo zamieszkiwania na tej samej nieruchomości ma z ojcemS. G.słaby kontakt.M. G. (2)chciałaby wykończyć budynek, w którego suterenie aktualnie mieszkaS. G.i zamieszkać w nim z wnukiem. Wspólnego zamieszkiwania zeS. G.sobie nie wyobraża.
S. G.jest zatrudniony w(...)wS.za wynagrodzeniem w wysokości 2.400 zł miesięcznie.
Sąd Rejonowy uznał, iż roszczenie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zgodnie zart. 222 § 1 k.c.właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. W sprawie niniejszej bezspornym jest, iż powódkaM. Z. (1)posiada skuteczne prawo do dysponowania nieruchomością położoną wO., oznaczoną w ewidencji gruntów numeremdziałki (...)o powierzchni 0,21 ha.
Prawo to wynika z aktu własności ziemi z dnia 2.10.1975 r. Podobnie rzecz się ma jeśli chodzi o posadowiony na nieruchomości budynek mieszkalny, którego budowę rozpocząłM. Z. (2), a który nie został do dnia dzisiejszego ukończony i oddany do użytkowania. PozwanyS. G.wykończył w nim suterenę i zamieszkał za przyzwoleniemM. Z. (2), nie udowodnił jednak, stosownie doart. 6 k.c., że przysługuje mu skuteczne uprawnienie do władania nieruchomością. Tym samym nie dysponuje on tytułem prawnym do zajmowania przedmiotowego budynku. Pozwany miał świadomość, że mieszka na cudzej działce na zasadzie użyczenia za zgodą byłych teściów.
Zgodnie zart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec osób wymienionych w art. 12 ust. 4 w/w ustawy. Sąd Rejonowy uznał, iż w stosunku do pozwanegoS. G.nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w przepisie art. 12 ust. 4 w/w ustawy. Mając jednak na uwadze to, iż pozwany mieszka w przedmiotowym budynku od 23 lat, Sąd odroczył termin eksmisji na 6 miesięcy, aby umożliwić pozwanemu znalezienie mieszkania, w którym mógłby zamieszkać po opuszczeniu działki wO.. Biorąc pod uwagę tę okoliczność jak również uwzględniając to, że pozwany do obecnej chwili mieszkał tam za zgodą powódki Sąd uznał, że zastosowanie w przedmiotowej sprawieart. 320 kpcjest w pełni uzasadnione. O kosztach procesu, na które składaj się opłata od pozwu w kwocie 200 zł, Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.
Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwanyS. G.zaskarżając wyrok w całości. Zarzucił mu błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść wydanego orzeczenia, a polegający na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że do dnia dzisiejszego nie jest zameldowany wO.i nie udowodnił, że przysługuje mi skuteczne uprawnienie do władania nieruchomością, podczas gdy pozwany został zameldowany pod adresemO.(...)w 2003 r., co wynika z treści zeznań pozwanego i świadkaJ. M., a także naruszenieart. 5 k.c.poprzez wytoczenie powództwa o eksmisję z lokalu w sytuacji, gdy przedmiotowa nieruchomość w której mieszka od 23 lat wybudowana została z moich środków finansowych i od początku miała być przeznaczona dla pozwanego, jego żony i syna, co jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów procesu za obie instancje. Z ostrożności procesowej apelujący wnosił ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
W odpowiedzi na apelację powódka wnosiła o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na rozprawie apelacyjnej wniosła o uznanie za bezskuteczną względem niej umowy darowizny zawartej przez pozwanego dnia 7.11.2016 r.
Sąd Okręgowy dodatkowo ustalił następujący stan faktyczny:
Umową darowizny z dnia 7.11.2016 r. sporządzoną w formie aktu notarialnego Rep. A Nr(...)r. sporządzonego w Kancelarii notarialnej NotariuszA. S.wO.J. M.darowałaS. G.ze swojego udziału wynoszącego 1/8 część udział wynoszący ½ we współwłasności nieruchomości położonej wO.oznaczonej ewidencyjnie nrdziałki (...), a obdarowany powyższą darowiznę przyjął.
(akt notarialny koperta k. 126)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zarzuty przedstawione w apelacji są bezzasadne, albowiem kwestia zameldowania na nieruchomości oraz nakłady poczynione na nieruchomość przez pozwanego nie stanowią podstawy skutecznego wykazania prawa do zajmowanej nieruchomości. Apelacja jednak jest uzasadniona w świetle ustalonych nowych okoliczności faktycznych
Pozwany zawierając zJ. M.(współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości na skutek spadkobrania) umowę darowizny jako obdarowany udziałem wielkości 1/16 stał się kolejnym współwłaścicielem nieruchomości. Współwłaściciel ma prawo do współposiadania nieruchomości oraz do korzystania z niej (art. 206 kc). Pozwany przedstawiając w sprawie umowę darowizny wykazał zatem, iż przysługuje mu skuteczne uprawnienie do władania rzeczą.
Odnośnie podniesionego przez powódkę zarzutu bezskuteczności względem niej zawartej przez pozwanego umowy darowizny z dnia 7.11.2016 r. – zarzut ten w ocenie Sądu Okręgowego jest bezskuteczny w niniejszej sprawie, albowiem ocenę jego zasadności dokonuje Sąd w postępowaniu u dział spadku. Zgodnie bowiem z treściąart. 1036 kcspadkobierca może jedynie za zgodą pozostałych spadkobierców rozporządzić udziałem w przedmiocie należącym do spadku. W braku takiej zgody rozporządzenie jest bezskuteczne o tyle, o ile naruszałoby uprawnienia przysługujące spadkobiorcy niewyrażającemu zgody na podstawie przepisów o dziale spadku. Jedynie zatem w postępowaniu działowym spadkobiercy mogą domagać się uznania rozporządzenia za względnie bezskutecznego. W doktrynie i orzecznictwie powszechnie przyjęto, że właściwym forum do rozstrzygania sporów pomiędzy spadkobiercami, wynikłych z rozporządzeniem udziałem w przedmiocie należącym do spadku, jest postępowanie o dział spadku (np. J. Pietrzykowski [w:] Komentarz KC z 1972 r., t. III, s. 1963, A. Stempniak - Postępowanie o dział spadku, W-wa 2006 r., s. 291-293, wyrok SN z 16.01.2002 r. w sprawie IV CKN 595/00). Przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja określonego wart. 1036 kcżądania sprawia, że może ono być zgłoszone i rozpoznane tylko w postępowaniu o dział spadku z udziałem wszystkich spadkobierców.
Mają na względzie powyższe Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym i oddalił powództwo na podstawieart. 386 § 1 kpc.
W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił także wyrok w punkcie drugim i trzecim sentencji poprzez uchylenie rozstrzygnięć w nich zawartych jako bezprzedmiotowych.
Sąd Okręgowy zmienił także wyrok Sądu Rejonowego w punkcie czwartym - z uwagi na szczególny charakter sprawy (powództwo wytoczyła teściowa przeciwko zięciowi, który zamieszkuje na nieruchomości od 1993 r., a od dnia 7.11.2016 r. jest współwłaścicielem nieruchomości) na podstawie art. 102 kcp nie obciążył powódki kosztami procesu, pomimo iż powódka przegrała sprawę.
Z tych samych powodów na podstawieart. 102kcp w zw. zart. 391 § 1 kpcSąd Okręgowy nie obciążył powódki kosztami procesu za instancję odwoławczą.