Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2674/15
Data wyroku: 2016-05-09 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: I. Matyjas
Słowa kluczowe: Świadczenia Przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt. 6 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych

Sygn. akt VIII U 2674/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9 września 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłJ. K.prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na fakt, że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, gdyż na wniosek ubezpieczonego a nie z inicjatywy pracodawcy zostało zawarte w dniu 19 stycznia 2015 r. porozumienie stron, rozwiązujące umowę o pracę. (decyzja k. 22 – 22 verte plik I akt ZUSJ. K.)
Decyzją z dnia 10 września 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłP. A.prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na fakt, że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, gdyż na wniosek ubezpieczonego a nie z inicjatywy pracodawcy zostało zawarte w dniu 19 stycznia 2015 r. porozumienie stron, rozwiązujące umowę o pracę. (decyzja k.28 – 28 verte plik I akt ZUS dotyczącychP. A.)
Od powyższych decyzji wnioskodawcyJ. K.iP. A.złożyli odwołania, wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie prawa do spornego świadczenia.
Skarżący podnieśli, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło na podstawie porozumienia pracownika z pracodawcą, które zostało zawarte w związku z przeprowadzanym w zakładzie pracy- (...) S.ACentralny Zakład Spółki wW.(...)zainicjowanym przez pracodawcę. Faktyczną przyczynę rozwiązania umowy o pracę stanowiła restrukturyzacja zatrudnienia w spółce z przyczyn dotyczących zakładu pracy.(...)nie stanowił nic innego jak ofertę, którą pracodawca kierował do pracownika. Porozumienie stron rozwiązujące umowę o pracę zostało zawarte na wniosek pracownika jednakże fakt ten w ocenie ubezpieczonych nie może być interpretowany na równi z rozwiązaniem umowy o pracę z inicjatywy pracownika.(...)rozwiązania stosunku pracy zaistniała bowiem po stronie pracodawcy. Wnioskodawcy podkreślili, że w wyniku podpisania porozumienia stron rozwiązującego stosunek pracy, pracodawca wypłacił im należną zgodnie z przepisami zustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, odprawę pieniężną. Wobec powyższego w ocenie odwołujących się rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło zgodnie z przepisami przytoczonej ustawy.
W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniach decyzji.
Na podstawieart. 219 k.p.c.Sąd Okręgowy w Łodzi połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt VIII U 2674/15 oraz VIII U 2675/15 i postanowił prowadzić je dalej pod sygn. akt VIII U 2674/15.
Sąd  ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaJ. K.urodził się w dniu (...)
J. K.od dnia 2 września 1974 r. do dnia 31 stycznia 2015 r. był zatrudniony w(...) S.A.Centralny Zakład Spółki wW.ostatnio na stanowisku starszego konserwatora w pełnym wymiarze czasu pracy. (świadectwo pracy k. 12-12 odwrót plik I akt ZUSJ. K.)
WnioskodawcaP. A.urodził się w dniu (...)
P. A.od dnia 1 lipca 1988 r. do dnia 31 stycznia 2015 r. był zatrudniony w(...) S.A.Centralny Zakład Spółki wW.ostatnio na stanowisku odbiorcy technicznego wagonów w pełnym wymiarze czasu pracy. (świadectwo pracy k.15-15 odwrót plik I akt ZUS dotyczącychP. A.)
(...) S.A.w dniu 17 listopada 2014 r. podjęło uchwałę dotyczącą(...). Na podstawie tego został opracowany regulamin dobrowolnych odejść. §1 punkt 2 regulamin przewidywał, że celem wprowadzenia przedmiotowego programu jest restrukturyzacja zatrudnienia u pracodawcy z jednoczesnym wprowadzeniem dodatkowych świadczeń dla pracowników rozwiązujących umowy o pracę w ramach Programu. Według §2 przepisy niniejszego programu miały zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę przez pracodawcę. Przepisy programu nie miały zastosowania do pracowników, którzy na dzień wejścia w życie programu pozostawali w okresie wypowiedzenia umowy o pracę lub z którymi zawarto porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę. Pracodawca był podmiotem wyłącznie uprawnionym do oceny spełniania przez pracownika kryteriów objęcia Programem. Warunkiem skorzystania z Programu było złożenie przez pracownika wniosku o przystąpienie do programu. Przystąpienie do Programu stanowiło uprawnienie pracownika i było w pełni dobrowolne. Pracownik przystępował do Programu poprzez złożenie w nieprzekraczalnym terminie od dnia 29 grudnia 2014 r. do dnia 15 stycznia 2015 r. wniosku. W myśl §3 punkt 4 regulaminu złożenie wniosku przez pracownika było równoznaczne z jego nieodwołalną ofertą rozwiązania umowy o pracę w trybie porozumienia stron na zasadach określonych w Programie. Stosownie do §3 punkt 5 i 6 regulaminu pracodawca podejmował decyzję o wyrażeniu zgody na rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem, który złożył wniosek a decyzja ta miała charakter uznaniowy i leżała w wyłącznej kompetencji pracodawcy. Pracodawca miał nie wyrazić zgody na rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem w ramach programu w szczególności wtedy, gdy przemawiała za tym celowość dalszego zatrudnienia tego pracownika, uzasadniona względami organizacyjnymi lub ekonomicznymi leżącymi po stronie pracodawcy. Brak wyrażenia zgody przez pracodawcę na rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem, który złoży wniosek nie stanowi podstawy do podnoszenia przez pracownika roszczeń z tego tytułu. Natomiast §3 punkt 11 przewidywał, że rozwiązanie umowy o pracę w ramach Programu następuje z przyczyn niedotyczących pracowników w rozumieniu ustawy z dnia zustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(Dz.U. nr 90, poz. 844 ze zm.). Pracodawca w §3 punkcie 12 zobowiązał się wskazać w indywidualnych świadectwach pracy pracowników, że umowa o pracę uległa rozwiązaniu z przyczyn niedotyczących pracownika zgodnie z przepisami ustawy z dnia z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Regulamin(...)został podpisany przez dyrektora zakładu w dniu 28 listopada 2014 r. (uchwała Zarządu(...) S.A.z 17 listopada 2014 r. k.8, regulamin z 28 listopada 2014 r. k. 4 – 7 odwrót)
Na podstawie wskazanego wyżej regulaminu zainteresowani pracownicy w określonym terminie składali akces o skorzystanie z(...). W przypadku pozytywnej decyzji z dniem 31 stycznia 2015 r. z tymi pracownikami następowało rozwiązanie umów o pracę. Celem programu była racjonalizacja zatrudnienia. Zakład pracy miał problemy ekonomiczne związane ze zmniejszeniem przychodów. Z(...)skorzystało 470 pracowników (złożono ponad 500 wniosków). Pracodawca pozostawił sobie możliwość wyrażenia zgody na rozwiązanie w tym trybie umowy, aby zatrzymać pracowników potrzebnych do funkcjonowania zakładu, w szczególności maszynistów pojazdów trakcyjnych. Zgody nie otrzymało około 30 pracowników. W związku z faktem, iż na koniec stycznia 2015 r. nie osiągnięto wystarczającej liczby pracowników, z którymi postanowiono rozwiązać umowę o pracę, ogłoszono kolejny program dobrowolnych odejść. Na jego podstawie odeszło 104 pracowników (umowy rozwiązano z końcem czerwca 2015 r.). (zeznania świadkaB. K.min.00:04:05 – 00:17:40 protokołu rozprawy z dnia 20 kwietnia 2016 r.)
WnioskodawcyJ. K.orazP. A.wzięli udział w(...)i pracodawca wyraził zgodę na rozwiązanie umowy o pracę. (zeznania wnioskodawcyJ. K.min.00:18:11 – 00:21:41 protokołu rozprawy z dnia 20 kwietnia 2016 r. oraz zeznania wnioskodawcyP. A.min.00:21:41 – 00:24:37 protokołu rozprawy z dnia 20 kwietnia 2016 r.)
W świadectwie pracy wystawionym przez(...) S.Awskazano, że rozwiązanie z ubezpieczonymi umów nastąpiło w drodze porozumienia stron na podstawieart.30§1 punkt 1 k.p.w zw. zart.10 ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Wskazano, że rozwiązanie umów nastąpiło wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracownika. (świadectwo pracy k. 12 - 12 odwrót plik I akt ZUS dotyczącychJ. K., świadectwo pracy k. 15 – 15 odwrót plik I akt ZUS dotyczącychP. A.)
WnioskodawcaJ. K.w dniu 3 lutego 2015 r. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy wK.i uzyskał status osoby bezrobotnej. Od dnia 3 lutego 2015 r. pobierał z tego tytułu zasiłek dla bezrobotnych. (zaświadczenie k.13 plik I akt ZUS dotyczącychJ. K.).
W okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawca nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. (zaświadczenie z dnia 4 sierpnia 2015 r. k.13 plik I akt ZUS dotyczącychJ. K., zeznania wnioskodawcyJ. K.min.00:18:11 – 00:21:41 protokołu rozprawy z dnia 20 kwietnia 2016 r.)
J. K.posiada okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze przekraczającym 40 lat. (okoliczność bezsporna, a nadto wykaz okresów składkowych i nieskładkowych k. 19 plik I akt ZUS dotyczącychJ. K.).
W dniu 4 sierpnia 2015 r.J. K.złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. (wniosek k.1-6 akt ZUS dotyczącychJ. K.).
WnioskodawcaP. A.w dniu 5 lutego 2015 r. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy wK.i uzyskał status osoby bezrobotnej. Od dnia 5 lutego 2015 r. pobierał z tego tytułu zasiłek dla bezrobotnych. (zaświadczenie z dnia 5 sierpnia 2015 r. k.16 plik I akt ZUS dotyczącychP. A.)
W okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawca nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. (zaświadczenie k.16 plik I akt ZUS dotyczącychP. A.,zeznania wnioskodawcyP. A.min.00:21:41 – 00:24:37 protokołu rozprawy z dnia 20 kwietnia 2016 r.)
P. A.posiada okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze przekraczającym 40 lat. (okoliczność bezsporna, a nadto wykaz okresów składkowych i nieskładkowych k.27 plik I akt ZUS dotyczącychP. A.)
W dniu 24 sierpnia 2015 r.P. A.złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. (wniosek k. 1-6 plik I akt ZUS dotyczącychP. A.)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów zawarte w aktach emerytalnych ZUSJ. K.iP. A., Uchwały Zarządu(...) S.A.z 17 listopada 2014 r. i Regulamin(...)z 28 listopada 2014 r. oraz o zeznania świadkaB. G.–(...) S.A.Centralny Zakład Spółki wW..
Zeznania świadkaB. K.mają tym większy walor dowodowy, że pochodzą od osoby, która zajmowała się w zakładzie pracy sprawami pracowniczymi w spornych okresach zatrudnienia wnioskodawców i korelują one z zeznaniami wnioskodawców oraz dokumentami w postaci Uchwały Zarządu(...) S.A.z 17 listopada 2014 r. oraz Regulaminu z 28 listopada 2014 r., świadectwami pracy wnioskodawców, w których wskazano, że rozwiązanie umów nastąpiło wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracowników. Świadek ma, jako przedstawiciel pracodawcy, pełną wiedzę na temat okoliczności i przyczyn rozwiązania z wnioskodawcami stosunku pracy, ponadto nie ma żadnego interesu w tym, by zeznawać na ich korzyść, gdyż jest dla nich osobą obcą. Stanowi tym samym wiarygodne źródło dowodowe. Podkreślić należy także, że zeznania świadka nie zostały zasadnie podważone przez organ rentowy w toku procesu.
Sąd zważył, co następuje:
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych, odwołania wnioskodawców:J. K.iP. A.są zasadne i zasługują na uwzględnienie.
Stosownie do treściart.2 ust.1 punkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych z dnia 30 kwietnia 2004 roku(tekst jednolity Dz. U. z 2013 roku, poz. 170) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz.U. nr 99, poz. 1001), zwanej dalej „ustawą o promocji zatrudnienia”, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Stosownie do treściart.2 ust.1 punkt 5ww.ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn.
Natomiastart.2 ust.3ww.ustawy o świadczeniach przedemerytalnychstanowi, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej wust.1po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

1
nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna,

2
w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych,

3
złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Stosownie doart.2 ust.1 punkt 29 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(tekst jednolity Dz.U. z 2015 roku, poz. 145 ze zm.) przez przyczyny dotyczące zakładu pracy należy rozumieć, między innymi, rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisamiustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy, w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników.
Za przyczyny niedotyczące pracowników wynikające zustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(Dz.U. z 2015 roku, poz. 192 ze zm.) uważa się przyczyny ekonomiczne, organizacyjne, produkcyjne lub technologiczne powodujące konieczność dokonania tzw. zwolnień grupowych przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników. W wypadku pracodawcy zatrudniającego mniejszą liczbę osób (do którego nie mają zastosowania przepisyustawy z 13 marca 2003 roku) za „przyczyny dotyczące zakładu pracy” należy uważać takie same powody, jak wskazane powyżej. Jednoznacznie wskazuje na to określenie „z tych przyczyn” użyte wart.2 ust.1 punkt 29 lit. aww.ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 maja 2008 roku, III AUa 1567/07).
W niniejszym postępowaniu należało rozstrzygnąć, czy zatrudnienie:J. K.iP. A.ustało w skutek rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ww.ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Okoliczność ta stanowi niezbędną przesłankę nabycia świadczenia przedemerytalnego.
Ustalenia dokonane w toku przedmiotowej sprawy uzasadniają zmianę zaskarżonych decyzji. Przeprowadzone postępowanie sądowe wykazało bowiem, że wnioskodawcy:J. K.iP. A.spełnili wymagane przez ustawodawcę warunki do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego określone w cytowanymart.2 ust.1 punkt 5 oraz ust.3ww.ustawy o świadczeniach przedemerytalnych.
Z dniem 31 stycznia 2015 r. zakład pracy(...) S.A.Centralny Zakład Spółki wW.rozwiązał z ubezpieczonymi stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wyłączną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę były, bowiem przyczyny ekonomiczne. Zakład Pracy przeprowadzał restrukturyzację zatrudnienia i zmiany organizacyjne, spowodowane spadkiem zamówień i zmniejszeniem przychodów. Wnioskodawcy przystąpili do zaproponowanego przez pracodawcę(...), a z treści regulaminu tego programu oraz zeznań świadka wynika jednoznacznie, że wybór pracowników do zwolnienia należał do pracodawcy. Ostateczną decyzję o rozwiązaniu umowy o pracę podejmował zawsze zakład pracy, o czym następnie był informowany pracownik (powyższe wynika z treści §3 punkt 5 i 6 regulaminu). Z(...)skorzystało 470 pracowników. Pracodawca nie wybrał wszystkich pracowników chętnych. Pracodawca pozostawił sobie możliwość wyrażenia zgody na rozwiązanie w tym trybie umowy po to, aby zatrzymać jedynie pracowników potrzebnych do funkcjonowania zakładu, tj. głównie pracowników zatrudnionych na stanowisku maszynistów pojazdów trakcyjnych. Zgody na rozwiązanie umowy o pracę nie otrzymało około 30 pracowników. W sytuacji, gdy nie skorzystała z programu wystarczająca liczba osób powstał kolejny program dobrowolnych odejść w czerwcu 2015 r. na mocy, którego rozwiązano umowę z kolejnymi 104 pracownikami. Stanowiska pracy pracowników zwolnionych były likwidowane. Nie istniały również żadne inne przyczyny rozwiązania umowy o pracę dotyczące wnioskodawców.
Zatem wnioskodawcy:J. K.iP. A.spełnili wszystkie wymagane przez ustawodawcę warunki do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego określone wart.2ww.ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, gdyż spełnienie przez ubezpieczonych pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie powyższego świadczenia było między stronami bezsporne.
Mając na względzie wymienione okoliczności Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawieart.47714§2 k.p.c.zmienił zaskarżone decyzje i wpunkcie 1 aprzyznałJ. K.prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 5 sierpnia 2015 roku, a punkcie 1b przyznałP. A.prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 25 sierpnia 2015 roku. Świadczenia zostały przyznanie od dnia następnego po dniu złożenia wniosku o świadczenie stosownie do treściart. 7 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych z dnia 30 kwietnia 2004 r.
Stosownie do wyników postępowania, na podstawieart. 98 k.p.c., Sąd obciążył organ rentowy obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego poniesionych przez pełnomocnika wnioskodawców.
Od 1 stycznia 2016 roku obowiązuje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 roku, poz.1805). Zgodnie z treścią §21 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego należy zatem ustalić na podstawie§11 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jednolity Dz.U. 2013.490), przy uwzględnieniu treści rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2015 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2015 roku, poz.1078).

ZARZĄDZENIE

1
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego z pouczeniem o prawie, terminie i sposobie złożenia apelacji.

2
Wypożyczyć pełnomocnikowi ZUS akta rentowe zobowiązując do zwrotu w razie złożenia apelacji.

3
Doręczyć pełnomocnikowi ZUS zapis protokołu rozprawy z 20 kwietnia 2016 r.

9 maja 2016 r.