Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 62/16
Data wyroku: 2016-06-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Stanisław Kucharczyk, Piotr Brodniak, do SA Małgorzata Jankowska
Słowa kluczowe: Zabójstwo
Podstawa prawna: art. 437 § 1 k.p.k.

Sygn. aktII AKa 62/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 czerwca 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie, II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Stanisław Kucharczyk (spr.)

Sędziowie:

SA Piotr Brodniak
SO del. do SA Małgorzata Jankowska

Protokolant:

st. sekr. sądowy Karolina Pajewska

przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej Marcina Lorenca

po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy

M. S.iD. Ś.

oskarżonych zart. 148 § 1 k.k.i innych
z powodu apelacji wniesionych przez obrońców obu oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt III K 231/15

I
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. W.i adw.Z. Ś.po 2214 (dwa tysiące dwieście czternaście) złotych z VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonymM. S.iD. Ś.z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

III
zwalnia oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym.

    Małgorzata Jankowska Stanisław Kucharczyk Piotr Brodniak

Sygn. akt II AKa 62/16

UZASADNIENIE

M. S.iD. Ś.zostali oskarżeni o to, że:
I. w dniu 30 listopada 2014 r. wP.w mieszkaniu użytkowanym przezŁ. L.działając wspólnie i w porozumieniu działając w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życiaŁ. L., używając przemocy wobecŁ. L.w ten sposób, żeM. S.kopnąłŁ. L.w głowę, a następnie uderzył w twarz, czym doprowadziłŁ. L.do stanu bezbronności, a następnieD. Ś.iM. S.zadaliŁ. L.kilkanaście ciosów nożem w okolice klatki piersiowej oraz powłok miękkich przedniej powierzchni jamy brzusznej, w tym cztery ciosy penetrujące do jam opłucnowych, cios penetrujący do prawej komory serca oraz cios penetrujący w obręb jamy otrzewnowej ze stłuczeniem sieci większej i przedniej ściany dwunastnicy, które to obrażenia spowodowały mnogi, wielomiejscowy uraz kłuto-cięty, z wiodącą rolą tamponady mięśnia sercowego, w koincydencji z wstrząsem hipowolemicznym (krwotocznym) oraz spowodowali u pokrzywdzonego nożem obrażenia szyi z przecięciem narządów szyi aż do trzonu kręgu, które to urazy skutkowały zgonemŁ. L., tj. o czyn zart. 148 § 1 kkprzecięciem narządów szyi aż do trzonu kręgu, tj. o czyn zart. 148 § 1 kk;
II. w dniu 30 listopada 2014 r. wP.działając wspólnie i w porozumieniu przywłaszczyli dowód osobisty wydany przez BurmistrzaP., seria i numer(...)oraz ukryli prawo jazdy wydane przez Starostę(...)nr(...)na nazwiskoŁ. L., którym to dokumentem nie mieli prawa wyłącznie rozporządzać, tj. o czyn zart. 275 § 1 kkw zb. zart. 276 kkw zw. zart. 11 § 2 kk;
III. w dniu 30 listopada 2014 r. wP.działając wspólnie i w porozumieniu dokonali podpalenia mieszkania położonego przyul. (...)stanowiącego własnośćM. N., użytkowanego przezŁ. L., czym spowodowali zniszczenie mieszkania i znajdującego się w nim wyposażenia na kwotę 15.000,- zł, w tym na kwotę 12.345,60 zł na szkodę(...)oraz na kwotę 2.654,40 na szkodęM. N., przy czymM. S.zarzuconego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą wP.z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII K 407/10, za czyny zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 279 § 1 kkna karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbywał w okresie od 05.10.2011 r. do 14.05.2012 r.
tj.M. S.o czyn zart. 288 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk, aD. Ś.o czyn zart. 288 § 1 kk;
IV. w dniu 30 listopada 2014 r. wP.działając wspólnie i w porozumieniu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia trzech segmentów wieży stereofonicznej markiS.o łącznej wartości 2000,- zł na szkodęŁ. L., przy czymM. S.zarzuconego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą wP.z dnia 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII K 407/10, za czyny zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 279 § 1 kkna karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbywał w okresie od 05.10.2011 r. do 14.05.2012 r.,
tj.M. S.o czyn zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk, aD. Ś.o czyn zart. 278 § 1 kk;
Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt III K 231/15:
I. OskarżonegoD. Ś.iM. S.uznał za winnych tego, że w dniu 30 listopada 2014 r. wP.w mieszkaniu użytkowanym przezŁ. L.działając wspólnie i w porozumieniu, działając w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życiaŁ. L., używając przemocy wobecŁ. L.w ten sposób, żeM. S.kopnąłŁ. L.w głowę, a następnie uderzył w twarz, czym doprowadziłŁ. L.do stanu bezbronności, a następnieM. S.zadał nożem z niedużą do średniej siłąŁ. L.kilka ciosów w okolice twarzy, szyi, kilkanaście ciosów nożem w okolice klatki piersiowej oraz okolice przedniej powierzchni jamy brzusznej, w tym cztery ciosy penetrujące do jam opłucnowych prawej i lewej, cios penetrujący do prawej komory serca oraz cios penetrujący w obręb jamy otrzewnowej ze stłuczeniem sieci większej i przedniej ściany dwunastnicy, czym spowodował dwie rany kłuto-cięte twarzy, mnogie rany kłuto-cięte powłok miękkich szyi, mnogie rany kłuto-cięte powłok miękkich przedniej powierzchni klatki piersiowej, uszkodzenia miąższu płatów górnych obu płuc, nafaszerowania krwotoczne tkanek miękkich śródpiersia tylnego i górnego, mnogie rany kłuto cięte powłok miękkich przedniej powierzchni jamy brzusznej, które to wielonarządowe obrażenia stanowiły mnogi, wielomiejscowy uraz kłuto-cięty, z wiodącą rolą tamponady mięśnia sercowego, w koincydencji z wstrząsem hipowolemicznym (krwotocznym), które to urazy skutkowały zgonemŁ. L., po czymD. Ś.używając noża spowodował u pokrzywdzonego rozległą poprzeczną ranę ciętą szyi z przecięciem narządów szyi aż do trzonów kręgów kręgosłupa szyjnego, przy czymM. S.czynu tego dokonał w ciągu 5 lat od odbycia kary pozbawienia wolności, będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczecinie w XIX Zamiejscowym Wydziale Karnym wP.z dnia 14.12.2005r. w sprawie XIX K 587/05 za czyn zart. 158 § 1 kkna karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbywał od 27.02.2009r. do 28.09.2009r. i od 14.05.2012r. do 15.06.2012r., czyli uznał oskarżonegoD. Ś.za winnego dokonania czynu zart. 148 § 1 kk, zaśM. S.za winnego dokonania czynu zart. 148 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kki za ten czyn wymierzył im karyD. Ś.na podstawieart. 148 § 1 kkkarę 25 (dwudziestu pięciu) lat pozbawienia wolności,M. S.na podstawieart. 148 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kkkarę 25 (dwudziestu pięciu ) lat pozbawienia wolności;
II. OskarżonychD. Ś.iM. S.uznał za winnych dokonania czynu opisanego w punkcie II części wstępnej wyroku z tą zmianą, iż wyeliminował z opisu czynu, że przywłaszczyli dowód osobisty, a przyjął, że oskarżeni dokonali kradzieży dowodu osobistego i za ten czyn na podstawieart. 275 § 1 kkw zb. zart. 276 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, przyjmując za podstawę wymiaru karyart. 275 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył im kary po 6 ( sześć) miesięcy pozbawienia wolności;
III. OskarżonychD. Ś.iM. S.uznał za winnych dokonania czynu opisanego w punkcie III części wstępnej wyroku i za ten czyn wymierzył im karyM. S.na podstawieart. 288 § 1 kkw zw. zart. 64 §1 kkkarę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, zaśD. Ś.na podstawieart. 288 § 1 kkkarę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności ;
IV. PonadtoM. S.iD. Ś.uznał za winnych popełnienia czynu zarzucanego im w punkcie IV części wstępnej wyroku z tą zmianą, iż przyjmując, że wartość zabranej wieży wynosiła 3000 złotych i za ten czyn wymierzył im karyM. S.na podstawieart. 278 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kkkarę 1(jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, zaśD. Ś.na podstawieart. 278 §1 kkkarę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
V. Na podstawieart. 88 kkorzekł oskarżonymM. S.iD. Ś.kary łączne po 25 ( dwadzieścia pięć) lat pozbawienia wolności;
VI. Na podstawieart. 77§1kkorzekł, że oskarżonyM. S.będzie mógł skorzystać z warunkowego przedterminowego zwolnienia po odbyciu 20 (dwudziestu) lat kary pozbawienia wolności;
VII. Na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczyłM. S.okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 30 listopada 2014r. godzina 15.00 do dnia 03.03.2015r. godzina 15.00,D. Ś.od 30 listopada 2014r. godzina 15.00 do 21 stycznia 2016r.;
VIII. Na podstawieart. 44 § 2 kkorzekł przepadek dowodu rzeczowego w postaci ostrza noża o długości 7,5cm;
IX. Na podstawieart. 626 § 1 kpk,art. 627 kpk,art. 633 kpkzasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania po ½ części i wymierzył stosowne do wymiaru kar opłaty.
Apelację od wyroku wnieśli obrońcy oskarżonych.
AdwokatM. W.obrońca oskarżonegoM. S.wydany wyrok zaskarżyła w zakresie punktu I, V i VI na korzyść oskarżonego i powyższemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść orzeczenia, a to:
- błędne uznanie, że oskarżonyM. S.zadał pokrzywdzonemu ciosy w klatkę piersiową oraz przyżyciowe ciosy w obrębie twarzy i szyi, podczas gdy oskarżony przyznał się do zadania kilku ciosów w okolice jamy brzusznej, a materiał dowodowy nie pozwala, jak sam Sąd I Instancji zauważył, na przypisanie wprost, który z oskarżonych, jakie i ile ciosów zadał pokrzywdzonemu,
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia,
a to:
-art. 7 kpkpoprzez odmowę przyznania waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonegoM. S.w zakresie ilości i miejsc zadania przez niego ciosów pokrzywdzonemu, a to ze względu na sprzeczności z wynikami sekcji zwłok co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w zakresie kary;
-art. 438 pkt 4 kpkpoprzez orzeczenie wobec oskarżonego kary 25 lat pozbawienia wolności z prawem do warunkowego przedterminowego zwolnienia po odbyciu 20 lat pozbawienia wolności - rażąco wysokiej w świetle zasad wymiaru kary;
- pominięcie w poczynionych przez Sąd ustaleniach motywów zachowania oskarżonego przemawiających na jego korzyść, a to nad wyraz negatywnych doświadczeń przemocy homoseksualnej, wbrew dyrektywie, o której mowa wart. 53 § 2 kk, co skutkowało przyjęciem w zasadzie wyłącznie negatywnych okoliczności popełnienia czynu przez oskarżonego, a w konsekwencji orzeczenie w stosunku do oskarżonego kary rażąco niewspółmiernej do motywów działania;
-oddalenie wniosku dowodowego oskarżonego o poddanie go ponownej obserwacji psychiatrycznej i wydania ponownej opinii z zakresu psychiatrii na okoliczność jego stanu zdrowia psychicznego, poczytalności i skutków odstawienia zarówno środków odurzających tuż przed popełnieniem przestępstwa, jak i braku terapii oraz leczenia farmakologicznego jego schorzeń psychiatrycznych oraz wpływu negatywnych doświadczeń przemocy homoseksualnej na zachowania oskarżonego w sytuacjach kontaktów (zwłaszcza bez woli wszystkich osób biorących w tym udział) homoseksualnych w jego obecności i wpływu na jego zachowania podczas zdarzenia.
Tak podnosząc, obrońca oskarżonego wniosła:

1
o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec oskarżonego za czyn pierwszy kary pozbawienia wolności w rozmiarze 15 lat pozbawienia wolności, a w konsekwencji kary łącznej, przy zastosowaniu pełnej absorpcji w łącznym rozmiarze 15 lat pozbawienia wolności;

2
o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego z urzędu przed Sądem II Instancji według norm przepisanych.

Nadto wniosła:

3
o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych sądowych psychiatrów spoza właściwości tut. Sądu na okoliczność stanu zdrowia psychicznego oskarżonego wpływu na jego poczytalność i zachowania faktu odstawienia tuż przed zdarzeniem środków odurzających przy równoczesnym braku wsparcia farmakologicznego i terapii oraz wpływu negatywnych doświadczeń przemocy homoseksualnej na zachowania oskarżonego w sytuacjach kontaktów (zwłaszcza bez woli wszystkich osób biorących w tym udział) homoseksualnych w jego obecności i wpływu na jego zachowania podczas zdarzenia.

Obrońca oskarżonegoD. Ś., adw.Z. Ś.wydany wyrok zaskarżył w części dotyczącej tego oskarżonego w zakresie pkt. I i III części rozstrzygającej, wyrokowi temu zarzucając:
1. obrazę przepisów prawa materialnego (art. 438 pkt. 1 kpk) poprzez przyjęcie, że czyn oskarżonegoD. Ś.opisany wpkt. Irozstrzygnięcia wyczerpuje znamiona przestępstwa zabójstwa, podczas gdy z ustalonego stanu faktycznego temu oskarżonemu możliwe jest przypisanie popełnienia przestępstwa opisanego w przepisieart. 262 § 1 kk,
2

      .
obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 288 § 1 kkpoprzezuznanie, żeD. Ś.popełnił czyn przypisany mu wpkt. IIIrozstrzygnięcia (art. 438 pkt. 1 kpk) wobec ustalenia, że to oskarżonyM. S.rzucił na ciało pokrzywdzonego odzież, poduszkę koc i podpalił koc zapalniczką,
a z ostrożności procesowej zarzucił:
3. rażącą niewspółmierność kary 25 lat pozbawienia wolności wymierzonejoskarżonemuD. Ś.za czyn opisany w pkt. I części rozstrzygającejzaskarżonego wyroku i tym samy kary łącznej wymierzonej w pkt. V częścirozstrzygającej tego wyroku.
Tak podnosząc, apelujący wniósł o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie pkt. I rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie, że czyn oskarżonegoD. Ś.wyczerpuje znamiona przestępstwa opisanego w przepisieart. 262 § 1 kki wymierzeniu mu kary przewidzianej w tym przepisie ustawy karnej,
2. uniewinnienie oskarżonegoD. Ś.od popełnienia czynu opisanego w pkt. III części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku,
a na wypadek nieuwzględnienia powyższych wniosków o:
3. zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. I części rozstrzygającej ten sposób, żewymierzenieD. Ś.za czyn tam opisany kary 15 lat pozbawieniawolności i tym samym orzeczenie wobec niego kary łącznej w wysokości 15 latpozbawienia wolności.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
W związku z faktem, iż wniosek o uzasadnienie wyroku złożył wyłącznieM. S.i w jego imieniu, obrońca adw.M. W., to uzasadnienie na podstawieart. 457 § 2 k.p.k.zostaje ograniczone do zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy tego oskarżonego, skarżącej wyrok w punkcie I, V, VI, tj. w zakresie przypisanej oskarżonemuM. S.zbrodni zabójstwa, w tym wymierzonej mu kary, która w ocenie apelującej, jest rażąco surowa. Jednocześnie obrona ani sam oskarżony nie podważają ustaleń faktycznych związanych z przypisanymiM. S.czynami opisanymi w punktach II, III, IV części wstępnej wyroku oraz samego rozstrzygnięcia w tym zakresie, nie kwestionowane są też wysokości wymierzonych za poszczególne czyny kar. Także i Sąd Apelacyjny z urzędu nie znajduje podstaw do kontestowania ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy odnośnie wskazanych czynów, stwierdzając również, iż kary zostały ukształtowane prawidłowo.
Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, organ procesowy ocenia dowody i wyciąga z nich wnioski według wewnętrznego przekonania, nieskrępowanego regułami prawnymi. Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza jednak, iż ocena ta ma charakter dowolny, albowiem sąd powinien wyjaśnić, w jaki sposób dowody ocenił i dlaczego wyciągnął z nich takie, a nie inne wnioski dotyczące konkretnych ustaleń faktycznych. Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niemożności przypisania tej cechy innym dowodom, pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k.wówczas, gdy jest ono poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.), z uwzględnieniem zasady prawdy materialnej (art. 2 § 2 k.p.k.), zasady obiektywizmu (art. 4 k.p.k.), a także, gdy jednocześnie jest wyczerpująco oraz logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.). Sąd Okręgowy w sposób wnikliwy i wszechstronny rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy, na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz należycie wykazał sprawstwo i winę oskarżonego. Ocena materiału dowodowego została dokonana z uwzględnieniem zasady obiektywizmu, domniemania niewinności i swobodnej oceny dowodów. Ma ona charakter wszechstronny, zgodny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz nie zawiera błędów faktycznych lub logicznych.
Odnosząc się do zarzutów błędu w ustaleniach faktycznych, co do ilości ciosów zadanychŁ. L.przezM. S.i naruszenia prawa procesowego polegającego na niewłaściwej ocenie wyjaśnień tego oskarżonego, to lektura pisemnych motywów zaskarżonego wyroku dowodzi, że Sąd Okręgowy dokonał szczegółowej analizy wyjaśnień oskarżonegoM. S., odnosząc się na kolejnych kartach uzasadnienia do wszystkich podanych przez niego okoliczności (k 22-23), mogących mieć znaczenie dla ustalenia zakresu jego odpowiedzialności karnej, odmawiając im wiarygodności w zakresie przebiegu inkryminowanego zdarzenia tj. zabójstwaŁ. L., w tych częściach, w których pozostają w sprzeczności z całokształtem materiału dowodowego, w szczególności z opinia medyczno-sądową oraz zasadami wiedzy, prawidłowego rozumowania, doświadczenia życiowego i swoje stanowisko w tym zakresie wyczerpująco i przekonująco uzasadnił, co sprawia, jego ustalenia są niepodważalne. Weryfikując ocenę wyjaśnieńM. S.poczyniona przez Sąd Okręgowy zauważyć należy, iż w odniesieniu do pierwszego przesłuchania z dnia 1 grudnia 2014 r. (k- 111-112), trafnie Sąd Okręgowy uznał za niewiarygodne wypowiedzi oskarżonego dotyczące sposobu zadawania urazów wskazując na ich sprzeczność z opinią sądowo medyczną (k- 240-252 zbiór A i 210 verte-211). Jak podali biegli cios podcinający gardło z uwagi na skąpą ilość krwi w obrębie tej rany, nie mógł zostać zadany wcześniej niż obrażenia w obrębie klatki piersiowej, czy jamy brzusznej. Oskarżony zataił, jak słusznie podał sąd meriti, ciosy w klatkę piersiową i okolice brzucha, które wynikają z ustaleń sekcji zwłok. Jednocześnie zasadnie przydał im przymiot wiarygodności jedynie w zakresie zacierania śladów, bo korespondowały one w tym zakresie z wyjaśnieniami drugiego z oskarżonych tj.D. Ś.. Słusznie sąd pierwszej instancji odmówił wiarygodności części wyjaśnień oskarżonego z konfrontacji w zakresie kolejności zadawanych ciosów (k-113-114 zbiór A) uznając je za wiarygodne jedynie co do tego, żeM. S.zadał pokrzywdzonemu ciosy w klatkę piersiową, przy czym trafnie nie podzielił jego depozycji co do liczby ciosów (2-3), gdyż jest to sprzeczne z opinią z sekcji zwłok i opinią biegłych. Podzielić należy stanowisko sądu rozstrzygającego, że wyjaśnienia oskarżonego z dnia 25 lutego 2015 r. nie mogą być uznane za wiarygodne co do sposobu zadawania ciosów. Sąd Okręgowy słusznie zauważył, iżM. S.zaprzeczył, aby zadawał w ogóle ciosy, cyt. „nie przyznaję się do zadawania pokrzywdzonemu ciosów nożem” (k- 321 zbiór A), a przecież mówił o tym wcześniej w trakcie konfrontacji w dniu 1 grudnia 2014 r., odpowiadając na pytania prokuratora cyt. „ja zadałem” (k-113 verte zbiór A), opisał nawet narzędzie cyt.” zadawałem te ciosy innym nożem, takim bez rączki” (k- 113 zbiór A verte). Przy czym co istotne, opis ten korespondował z opisem podanym przez oskarżonegoD. Ś., który rozpoznał nóż na zdjęciach w aktach (k- 685 zbiór A ). Zresztą taki nóż został też zabezpieczony na miejscu zdarzenia (k- 126 zbiór A). Trafnie sąd meriti uznał także za nieprawdziwe te wypowiedzi oskarżonego, w których zaprzeczał zaborowi wieży, wskazując przy tym prawidłowo, że są one sprzeczne zarówno z wersjąD. Ś., jak i jego wyjaśnieniami złożonymi w późniejszym czasie. Zasadnie Sąd pierwszej instancji odmówił wiarygodności także wyjaśnieniom oskarżonego z dnia 7 października 2015 r. dotyczącym sposobu działania przy I czynie, podając w argumentacji swojego stanowiska, iżM. S.nie wskazał w nich na zadawanie ciosów w klatkę piersiową, a przecież takie wprost wynikają z opinii sądowo-medycznej. Dodać w tym miejscu wypada, iż oskarżony w ogóle nie wspomina w nich o zadawaniu pokrzywdzonemu jakichkolwiek ciosów nożem, mówiąc wyłącznie o zacieraniu śladów. Pominął w nich także fakt zaboru wieży, twierdząc, że cyt. „nie pamiętam żadnej wieży, żebyśmy jakąś wynosili, nie było nic planowanego” (k- 679 verte zbiór A), co jak wskazano już powyżej przyznał później. Słusznie także Sąd Okręgowy odmówił wiarygodności tym wypowiedziom składanym przez oskarżonegoM. S.na rozprawie (k-178-182 zbiór A), w których pomniejszał swoją rolę, ograniczał liczbę ciosów nożem i przestawiał kolejność urazów w tułów i szyję właściwie wskazując w uzasadnieniu swojego stanowiska w tym przedmiocie na fakt, iż ciosy w klatkę, brzuch nie mogły być zadane po ciosieD. Ś., albowiem jest to sprzeczne z opinią sądowo – medyczną. Poza tym, jak trafnie zważył sąd rozstrzygający, oceniając te wyjaśnienia, oskarżony ostatecznie przecież w końcu przyznał, iż najpierw były ciosy nożem, a dopiero potem podcięcie. Jednocześnie sąd meriti trafnie napisał, iż były niekonsekwentne i to nie tylko co do zabójstwa, bo oskarżony zaprzeczał także zaborowi wieży. Po odczytaniu protokołu z karty 145-146 na rozprawieM. S.wskazał, iż cyt. „Możliwe, że ukradłem tą wieżę.Ż.ja wiedział po co ją wynosiliśmy i pamiętał. Człowiek kradnie to sprzedaje.” Aby po odczytaniu wyjaśnień na karcie 383 podać, iż cyt. „nie przyznaje się do zaboru wieży bo nie pamiętam, czy ja wynosiliśmy czy nie” (k-179 zbiór A). Równocześnie, mimo rzekomej niepamięci po odczytaniu wyjaśnień, oskarżony precyzował informacje co do ilości i rodzaju używanych noży cyt. „Z tego co pamiętam to był używany do zabójstwa nóż „piłka”, zwykły i widelec” (k-179 verte zbiór A), oraz cyt. „noże były z mieszkaniaŁ. L.”, i dalej „Nóż który był używany na początku to musiał skądś upaść, a drugi został wzięty z szuflady”(k-180 zbiór A). Przedstawione wyżej wypowiedzi oskarżonegoM. S., a także wyjaśnieniaD. Ś.wskazują też i na to, iż oskarżeni byli niekonsekwentni, pomawiając się starali się przerzucić na drugiego ciężar odpowiedzialności karnej, aby być łagodniej potraktowanym przez sąd. Zatem słusznie Sad Okręgowy ich wyjaśnienia ocenił ostrożnie.
Chociaż wyjaśnienia oskarżonych są niejednolite i sprzeczne, jednakże ich weryfikacja, przez pryzmat opinii biegłych medyków sądowych, pozwala na ustalenie kto i w jakiej kolejności i ile zadał ciosów w tułów, szyję (M. S.), kto podciął gardłoŁ. L.(D. Ś.), które były zadane przyżyciowo, w fazie agonalnej bądź po ustaniu funkcji życiowych ofiary. Podkreślić należy wyjątkową ostrożność biegłego i Sądu I instancji wyrażoną w rozważaniach w ocenie ostatniego ciosu zadanego pokrzywdzonemu przezD. Ś., sugerującą, iż został on zadany już po ustaniu funkcji życiowych u ofiary, podczas gdy z wyjaśnień oskarżonych wynika, iż te funkcje w fazie agonalnej jeszcze uŁ. L.były (charczał). Niemniej jednak na odpowiedzialność karną obu oskarżonych, a zwłaszczaM. S., ta powściągliwa ocena Sądu pierwszej instancji nie ma istotnego wpływu, jako, że przecież, jak to wynika z niepodważonej opinii biegłegoO. K., to ciosy nożem spowodowały śmiertelne obrażenia, a i polecenie wydane przez tego oskarżonegoD. Ś., aby dobiłŁ. L.nie pozostawia żadnych wątpliwości co do zamiaru i realizacji zabójstwa przez obu oskarżonych.
Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, iż nieprzekonujące są twierdzenia skarżącej kwestionujące zaprezentowaną przez Sad pierwszej instancji ocenę dowodów dotyczących sposobu działania oskarżonych i ustalenia faktyczne poczynione na ich podstawie dotyczące przebiegu zdarzenia, roli obu oskarżonych, ilości cisów, itd.. Zresztą wnikliwe wczytanie się w wyjaśnieniaM. S.prowadzi do takich samych wniosków, bowiem ten oskarżony na rozprawie przyznał się do popełnienia wszystkich czynów, do zadawania ciosów dwoma nożami, do ciosów w klatkę piersiowa, brzuch, szyję. Analiza sposobu działania oskarżonych opisywanego przez nich w swoich wyjaśnieniach, z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego i wiedzy (opiniaO. K.) zasadnie doprowadziła do ustaleń przyjętych w skarżonym wyroku, że to oskarżonyM. S.zadawał ciosy nożemŁ. L.w okolice twarzy, szyi, w klatkę piersiową oraz jamę brzuszną, w tym cztery ciosy penetrujące do jam opłucnowych prawej i lewej, cios penetrujący do prawej komory serca oraz cios penetrujący w obręb jamy otrzewnowej ze stłuczeniem sieci większej i przedniej ściany dwunastnicy, powodując dwie rany kłuto-cięte twarzy, mnogie rany kłuto-cięte powłok miękkich szyi, mnogie rany kłuto-cięte powłok miękkich przedniej powierzchni klatki piersiowej, uszkodzenia miąższu płatów górnych obu płuc, nafaszerowania krwotoczne tkanek miękkich śródpiersia tylnego i górnego, mnogie rany kłuto cięte powłok miękkich przedniej powierzchni jamy brzusznej, które to wielonarządowe obrażenia stanowiły mnogi, wielomiejscowy uraz kłuto-cięty, z wiodącą rolą tamponady mięśnia sercowego, w koincydencji z wstrząsem hipowolemicznym (krwotocznym), które to urazy skutkowały zgonemŁ. L., natomiast po tymD. Ś.używając noża spowodował u pokrzywdzonego rozległą ranę ciętą szyi z przecięciem narządów szyi aż do trzonów kręgosłupa szyjnego. Jednoczesne działanie obu oskarżonych i zadawanie urazów przezD. Ś.w części ciała, w które godziłM. S., bądź tez inna rola obu oskarżonych, jaką starał się też w części wyjaśnień nakreślićM. S., z punktu widzenia wyników postępowania dowodowego, chociażby ostatnich wyjaśnieńM. S.oraz doświadczenia życiowego (sprawcy przeszkadzaliby sobie w zadawaniu ciosów) jest nie do przyjęcia. ObecnośćD. Ś.w trakcie zadawania cisów przezM. S., podjęcie się przez niego ostatecznej czynności sprawczej, a także pozostałe przesłanki przywołane przez Sąd Okręgowy dowodzące jego udziału w zbrodni, przemawiają za przypisaniemD. Ś.współsprawstwa zabójstwa.
Powyższe uwagi prowadzą do wniosku o polemicznym charakterze zarzutów i twierdzeń obrony co do błędnych ustaleń faktycznych i wadliwej oceny wyjaśnień oskarżonegoM. S., a nasuwają konstatację, iż oskarżonyM. S.wspólnie i w porozumieniu zD. Ś.dopuścili się popełnienia zbrodni zabójstwa z zamiarem bezpośrednim, tj. czynu zart. 148 § 1 kk, przy czym w przypadku oskarżonegoM. S.popełnionego dodatkowo w warunkachart. 64 § 1 kk. Bezspornym jest, że pomiędzy działaniem oskarżonych, a skutkiem w postaci śmierci pokrzywdzonego zachodzi związek przyczynowy. Dodać trzeba, przed odniesieniem się do zastrzeżeń dotyczących surowości kary, iż Sąd Okręgowy kwestię kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu uzasadnił w sposób szczegółowy i przekonujący, którą Sąd Apelacyjny w pełni podziela i nie widzi tym samym ponownego przytaczania ponownie argumentacji w tym zakresie. Zresztą obrońca oskarżonegoM. S., jak wynika z treści apelacji, oceny prawnej nie kwestionuje, a dąży jedynie do umniejszenia jego roli oraz złagodzenia kary i zarzut ten (surowości kary) podnosi przed następnym dotyczącym wadliwości postępowania dowodowego.
W ramach wykazywania surowości kary 25 lat pozbawienia wolności obrona stara się wykazać, iż Sąd I instancji, a i wcześniej biegli pominęli okoliczności ze „sprawy(...)”. Ponadto tak oskarżony jak i obrońca dążyli do podważenia opinii sądowo psychiatrycznej i sądowo psychologicznej i do przeprowadzenia kolejnej obserwacji psychiatrycznej pod nadzorem innych biegłych i wydania nowej opinii sądowo psychiatrycznej i sądowo psychologicznej. Jak wynika to z przebiegu rozprawy apelacyjnej zabiegi oskarżonego i jego obrońcy należało odrzucić, albowiem nie przedstawili oni argumentów podważających stanowisko dotychczasowych biegłych, nie wykazali, iż ich opinie są niepełne, niejasne, występują w nich sprzeczności, czy są niezgodne z pozostałym materiałem dowodowym. Podkreślić należy, iż biegli w opinii uzupełniającej w sposób rzeczowy i przekonujący oraz bardzo obszerny odnieśli się do wszystkich zastrzeżeń podnoszonych przez skarżącą i oskarżonego dotyczących przebiegu obserwacji (stosowanych leków, metod badawczych, rozmieszczenia podejrzanych), motywacji działania oskarżonegoM. S.i nieuwzględnienia doświadczeń „(...)”. Jak to wynika z opinii uzupełniającej z dnia 14 czerwca 2016 r. wydanej przez biegłych psychiatrów i psychologa leki przepisywane oskarżonemu nie mogły mieć niekorzystnego wpływu na wyniki obserwacji. Podobnie i sposób rozmieszczenia pacjentów. Nie wystąpił stan głodu narkotycznego u oskarżonego, mający wpływ na zachowanie i wyjaśnienia oskarżonego, jako że, jak podkreślał to biegłyM. M., nie występuje on przy uzależnieniu takiego typu, jakie ujawnia oskarżony. Dokumenty ze sprawy „(...)” były w polu zainteresowania biegłych w trakcie wydawania opinii o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego, co wynika wprost z jej treści (k- 571 zbiór A, akt 550), w tym i z wniosków końcowych, a zatem twierdzenie o ich pominięciu pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem, apelującego. Jednocześnie, odnosząc się do tej kwestii, biegli (w imieniu których referował ich stanowiskoM. M.) przyznali z całą stanowczością, iż wydarzenia z tej sprawy nie spowodowały zjawisk psychopatologicznych, które skutkowałyby zastosowaniem wobec oskarżonegoart. 31 § 1 i 2 k.k.Równocześnie wskazali, iż cyt. „doświadczenia te mogły ułatwić oskarżonemu, zgodnie z zasadą uczenia jak poradzić sobie w trudnej sytuacji, z jaką w przeszłości miał już co najmniej dwukrotnie do czynienia, a trzeci epizod był co najmniej zbliżony do przemocy homoseksualnej.” Zeznający biegły wskazał także, iż cyt. „w sprawie(...)istotne jest to, że oskarżony miał jednoosobowy kontakt z ówczesnym pokrzywdzonym, podczas którego oskarżony miał zostać zgwałcony przez pokrzywdzonego, a mimo tego doświadczenia, po jakimś czasie, w nadziei, że pokrzywdzony ułatwi oskarżonemu karierę muzyka hip-hopu, zdecydował się dobrowolnie na ponowne spotkanie z pokrzywdzonym w towarzystwie kolegi i wówczas doszło do zdarzenia, które było przedmiotem rozważeń Sądu Rejonowego wO.i Sąd zastosowałart. 25 § 2 k.k.” Jednocześnie opiniujący podał, iż mężczyźni o homoseksualnej orientacji, zachowują się w sposób specyficzny i łatwo rozpoznawalny dla innych osób, zatem można założyć, że oskarżony domyślał się, jakiej orientacji seksualnej jest pokrzywdzony, zwłaszcza, iż w przeszłości miał przykre doświadczenia z mężczyznami orientacji homoseksualnej. Nadto, biegły wskazał, iż w przypadku sprawy zO., pokrzywdzony miał sprowokować sprawców swoim agresywnym zachowaniem z użyciem noża, w rozważanej zaś sprawie, takie czynniki nie zachodzą. Oskarżony powinien zatem wyciągać wnioski z doświadczeń życiowych i wykorzystywać je w dalszym życiu (k-551). Jednocześnie biegli wydając opinię uzupełniającą na rozprawie, podtrzymali swoje stanowisko wyrażone w opinii pisemnej z dnia 29 lipca 2015 r., w której to stanowczo stwierdzili, iż zachowanie podejrzanego w czasie czynu było zrozumiałe psychologicznie, jego motywacja nie nosi znamion psychotycznych, była zrozumiała psychologicznie, zgodna z osobowością badanego. (k- 577 zbiór A). Zatem nie sposób przyjąć, iż wystąpił podnoszony przez apelującego niekorzystny usprawiedliwiony wpływ negatywnych przeżyć na powstanie motywacji przestępczej oskarżonego, gdyż mając wcześniejsze doświadczenia łatwiej mu było poradzić sobie w sytuacji powstałej w mieszkaniuŁ. L.i w konsekwencji nie sposób tych wcześniejszych doświadczeń traktować jako okoliczności obniżającej stopień winy i łagodzącej przy wymiarze kary.
Wbrew stanowisku obrońcy nie można także uznać, iż oskarżonyM. S.był na tzw. głodzie, co miało mieć wpływ na jego zachowanie w trakcie zdarzenia, podczas obserwacji i treść wyjaśnień. Jak wynika z opinii uzupełniającej z dnia 14 czerwca 2016 r., biegli zeznali, iż cyt. „w odniesieniu do substancji psychoaktywnych, do których oskarżony w przeszłości się przyznawał, zważywszy na ich aktywność i sposób działania, nie stwierdza się zjawiska „głodu” narkotycznego, który jest typowy dla osób uzależnionych od substancji narkotycznych z grupy „opiatów”, tj. morfiny czy heroiny. Oskarżony przyznawał się do okresowego odurzania się amfetaminą, marihuaną i dopalaczami, które w swoim działaniu nie są podobne do tych ww.” (k-549). A nadto ustosunkowując się do pytania obrońcy oskarżonego wyjaśnili, iż cyt. „substancje, które oskarżony miał zażywać, nie powodują biologicznych głodów. Substancje te po odstawieniu, powodują dyskomfort psychiczny, poczucie braku i chęć zażycia tych substancji. Podobny stan mają osoby nałogowo palące tytoń (nikotyna). Po gwałtownym odstawieniu nie jest to taki stan jak po opiatach, przy czym spożycie alkoholu łagodzi taki stan. Oskarżony wykazuje cechy uzależnienia mieszanego, a dla takich osób jest typowy naprzemienny sposób przyjmowania substancji, łączenia jednych z drugimi. Informacja dotycząca głodu narkotycznego pojawiała się na etapie postępowania apelacyjnego i takiej informacji nie mieliśmy wcześniej. Rozpoznaliśmy uzależnienie u oskarżonego. Uzależnienie od nikotyny powoduje podobny stan dyskomfortu psychicznego po odstawieniu” (k- 550).
Nie można także podzielić stanowiska apelującego, iż w opinii wydanej przez biegłegoM. M.wspólnie z biegłąB. N.na potrzeby sprawy VII K 426/13, a opinią wydaną na potrzeby niniejszej sprawy, ów biegły zawarł odmienne wnioski. Jak wynika z opinii uzupełniającej wydanej w tym zakresie, biegli nie rozpoznali u oskarżonego choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego, a jedynie stwierdzili nieprawidłową osobowość i uzależnienie od alkoholu (k-549). Równocześnie ustosunkowując się do zarzutów obrońcy oskarżonego, biegłyM. M.podał, iż „aktualnie u oskarżonego rozpoznano uzależnienie mieszane od alkoholu i substancji psychoaktywnych, a różnica ta w odniesieniu do poprzedniej opinii wynika z tego, że oskarżony w rozmowach z różnymi biegłymi, w odmienny sposób relacjonował sposób i dawki przyjmowanych substancji psychoaktywnych oraz model ich przyjmowania. W aktualnej diagnozie oparliśmy się na informacjach, które podał oskarżony w trakcie obserwacji i były one najbardziej aktualne” (k- 549). Podkreślić należy to, iż w obu sprawach biegli nie stwierdzili upośledzenia umysłowego u oskarżonego, które chciał udowodnić oskarżonyM. S.. Stanowisko biegłych wspiera orzeczenie z dnia 23.11.2015r., w którym Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności oskarżonego do takich osób nie zaliczył.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, iż podjęte próby podważenia przez apelującego i oskarżonego wiarygodności opinii biegłych sądowych powołanych do sprawy i powołania nowych biegłych oraz powtórzenia obserwacji sadowo-psychiatrycznej, nie powiodły się. Podkreślić należy, iż strona procesu powątpiewająca w przydatność opinii biegłych jest zobowiązana do wykazania, że istniały konkretne - z podaniem, jakie - okoliczności określone wart. 201 k.p.k.Obrońca oskarżonegoM. S.nie wykazała po wydaniu opinii uzupełniającej dotychczasowych biegłych, aby obserwacja była przeprowadzona w sposób nieprawidłowy, a ich opinia jest niejasna, niepełna bądź zachodzą w niej sprzeczności. Nie można przecież mnożyć opinii - bez dokładnego wskazania wad opinii dotychczasowej - tylko po to, by uczynić zadość subiektywnej nadziei na uzyskanie takiej, która byłaby po myśli tej strony. Sąd Apelacyjny w pełni podtrzymuje wszystkie motywy zawarte w uzasadnieniu wydanego na rozprawie przez sąd meriti postanowienia o oddaleniu przedmiotowego wniosku (k – 234 verte). Zasadniczym powodem jego oddalenia była okoliczność, iż wydane przez biegłych psychiatrów i biegłego psychologa opinie nie zawierały wad, o których mowa wart. 201 k.p.k., a skarżąca w apelacji nie wykazała ich istnienia, jak również nie wystąpiły powody do wyłączenia biegłegoM. M.od opiniowania. Zatem w ostateczności stwierdzić należało, iż stanowisko Sądu pierwszej instancji co do oddalenia wniosku dowodowego o powołanie innych biegłych było zasadne, zaś zarzut to kwestionujący z jednoczesnym wnioskiem o powołanie innych biegłych bezpodstawne.
Przechodząc zatem do zarzutu apelacji w zakresie naruszeniaart. 438 pkt 4 kpkpoprzez wymierzenie oskarżonemu za przypisaną mu zbrodnię zabójstwa, kary rażąco surowej, w tym pominięcie przez Sąd pierwszej instancji w ustaleniach motywów zachowania oskarżonego oraz stanu psychicznego w chwili czynu i poziomu rozwoju umysłowego, to i on nie mógł być uznany za zasadny, już chociażby z powodu niewykazania przez obronę wystąpienia uM. S.szczególnej sytuacji motywacyjnej, zaburzeń osobowości usprawiedliwiających zachowanie oskarżonego i mniejszej roli w przestępstwie niż przyjmuje ją Sąd I instancji.
Przypomnieć wypada, iż rażąca niewspółmierność wymierzonej kary zachodzi wtedy, gdy suma zastosowanych kar i środków karnych za przypisane przestępstwo, nie uwzględnia należycie stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celu kary w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, z jednoczesnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego (zobacz: np. wyrok SN z dnia 10 lipca 1974 r. OSNKW 1974, z. 11, poz. 213; wyrok SN z dnia 14 listopada 1986 r. OSNPG 1987, z. 10, poz. 131; wyrok z dnia 30 listopada 1990 r., OSNKW 1991, z. 7 - 9, poz. 39). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 listopada 1973 r. (OSNPG 1974, z. 3-4, poz. 51) stwierdził m.in., rażąca niewspółmierność kary, o której mowa wart. 387 pkt 4(ob.art. 438 pkt 4) k.p.k., zachodzić może tylko wówczas, gdyby na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji rewizyjnej (ob. apelacyjnej), w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych wart. 50(ob.art. 53)k.k.oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego (zob. też aprobujące uwagi M. Cieślaka i Z. Dody, Pal. 1975, nr 3, str. 64).
Podkreślić należy, iż oskarżony stanął pod zarzutem przestępstwa kwalifikowanego zart. 148 § 1 k.k.popełnionego w warunkachart. 64 § 1 kk, a także czynów: zart. 275 § 1 kkw zb. zart. 276 kkw zw. zart. 11 § 2 kk(pkt II wyroku), 288§ 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk(pkt III wyroku), orazart. 278 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk(punkt IV wyroku). Sąd I instancji dysponował zatem w zakresie zbrodni zabójstwa sankcją zasadniczą - od 8 lat pozbawienia wolności, karą 25 lat pozbawienia wolności oraz karą dożywotniego pozbawienia wolności i wymierzył oskarżonemu karę 25 lat pozbawienia wolności, oraz odpowiednio za czyn z punktu: II – 6 miesięcy, III- 8 miesięcy, IV- rok i 10 miesięcy, oraz na podstawieart. 88 kkkarę łączną 25 lat pozbawienia wolności, z zastrzeżeniem, iż oskarżony może ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie po odbyciu 20 lat kary pozbawienia wolności.
W ocenie Sądu Apelacyjnego wymierzonaM. S.za zbrodnię zabójstwa kara 25 lat pozbawienia wolności jest sprawiedliwa i nie razi surowością. Dyrektywy sądowego wymiaru kary zawieraart. 53 § 1 i 2 k.k., który stanowi, że sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę, bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, które szczegółowo omówił Sąd I instancji i nie wymagają powtórnego przywoływania. Kara 25 lat pozbawienia wolności to, po dożywotnim pozbawieniu wolności, druga pod względem surowości kara, mająca de facto charakter eliminacyjny, gdyż ze względu na bardzo długi czas izolacji skazanego, trudno przypisywać jej pełnienie funkcji resocjalizacyjnej. Kara ta spełnia przede wszystkim funkcje prewencji ogólnej, wpływa pozytywnie na kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa, poprzez utwierdzanie przekonania, że popełnienie przestępstwa spotyka się z surową karą, a także ma znaczenie w aspekcie kryminologicznej efektywności, zabezpieczając na długi okres społeczeństwo przed sprawcami przestępstw o największej zawartości bezprawia. Zgodzić należy się z poglądem, że ustalenie, iż stopień społecznej szkodliwości oraz stopień winy są w przypadku danej zbrodni bardzo wysokie, jest ważną przesłanką wymierzenia kary 25 lat pozbawienia wolności.
W realiach niniejszej sprawy zasadnie Sąd Okręgowy przyjął, iż za wymiarem kary 25 lat pozbawienia wolności przemawiały okoliczności popełnionego przestępstwa, (zamiar bezpośredni skierowany do osoby, z gościnności które korzystali, okrucieństwo przejawiające się wielością ciosów, podcięciem gardła skakaniem po szyi), a także zachowanie oskarżonego po dokonaniu zbrodni (kradzież rzeczy, zacieranie śladów, podpalenie mieszkania) wskazujące na bardzo wysoki stopień winy oskarżonego. Podstawowym elementem, jaki w myślart. 53 k.k.sąd powinien brać pod uwagę przy wymiarze kary, jest stopień winy sprawcy (wyrok S.A. w Lublinie z dnia 17 listopada 1999 r., II AKa 183/99, OSA 2000, z. 4, poz. 25; wyrok S.A. w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2002 r., II AKa 68/02, KZS 2002, z. 5, poz. 45; wyrok S.A. w Krakowie z dnia 30 czerwca 2011 r., II AKa 107/11, KZS 2011, z. 9, poz. 42). Jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie, okoliczności strony podmiotowej czynu, decydują o stopniu jego społecznej szkodliwości, zatem zamiar bezpośredni winien być oceniany bardziej nagannie niż zamiar ewentualny (wyrok SA w Lublinie z dnia 17 listopada 1999 r., II AKa 183/99, OSA 2000, z. 4, poz. 25; wyrok SA w Katowicach z dnia 16 listopada 2000 r., II AKa 306/00, Prok. i Pr.-wkł. 2001, nr 7-8,poz. 13, wyrok SA w Poznaniu z 16 kwietnia 1992 r., II Akr 83/92, OSA 1992, z. 9 poz. 50). W okolicznościach rozpatrywanego przypadku oskarżonyM. S.działał z zamiarem bezpośrednim, zamiarem nagłym. Zamiar nagły powstały zupełnie bez powodów wskazuje na łatwość popełniania najcięższych przestępstw. Brutalnie zaatakował pokrzywdzonego, który nie był przecież dla niego osobą obcą oraz wcześniej zaprosił go i drugiego z oskarżonych do mieszkania, tylko i wyłącznie z uwagi na to, iż nie spodobało mu się jego zachowanie. ZadałŁ. L.wiele ciosów nożem, wcześniej został on także pobity. Po zbrodni zacierał ślady, np. wycierał miejsca gdzie mogły pozostać ślady jego obecności, podpalił mieszkanie. Trafnie także wskazał sąd meriti na fakt, iż oskarżony działał pod wpływem alkoholu, oraz na jego tryb życia przed zdarzeniem, a także wcześniejszą karalność. Dodać możemy jeszcze zaburzenia osobowości wynikające niewątpliwie z powodów leżących po stronie oskarżonego (alkohol, narkotyki, agresja) nie rokujące pozytywnie i potwierdzające zdemoralizowanie oskarżonego. Zatem, słusznie Sąd Okręgowy przyjął, że stopień zdemoralizowania oskarżonego jest wysoki, co wynika także z ustalonych przez sąd meriti okoliczności popełnionej zbrodni, w tym brutalnego i pozbawionego skrupułów sposobu działania oraz jego racjonalnego zachowania po zbrodni. Pozytywna opinia z miejsca zamieszkania, częściowe przyznanie się do winy, wyrażona skrucha to okoliczności łagodzące, które sprawiają, iż kara dożywotniego pozbawienia wolności byłaby za surowa, ale nie równoważące okoliczności obciążających zdecydowanie przemawiających za orzeczeniem kary 25 lat pozbawienia wolności.
Apelujący wskazuje, iż Sąd orzekający wymierzając oskarżonemu karę niedostatecznie wziął pod uwagę motywację oskarżonego związaną z jego negatywnymi doświadczeniami dotyczącymi przemocy homoseksualnej, oraz pozostawania oskarżonegoM. S.na głodzie w związku z jego uzależnieniem, z czym, mając na względzie jednoznaczną wymowę opinii biegłych psychiatrów i psychologa, nie można się zgodzić, bo one przecież nie wystąpiły i nie mogą służyć do usprawiedliwiania zachowania oskarżonego wobecŁ. L..
Podkreślić należy, iż Sąd pierwszej instancji wystarczająco miejsca i uwagi poświęcił tak okolicznościom przedmiotowym, jak i podmiotowym, obciążającym, jak i łagodzącym, właściwie je wartościował, wyważył i nadał im odpowiednie znaczenie przy kształtowaniu kary, co jednoznacznie wynika z zapisów na stronach 31- 35 uzasadnienia. Wymierzona oskarżonemu kara 25 lat pozbawienia wolności za zabójstwoŁ. L., jest karą sprawiedliwą, uwzględniającą wszystkie dyrektywy wymiaru kary z nadaniem im właściwej rangi. Fakt dopuszczenia się zbrodni zabójstwa, tj. czynu o wielkim ładunku społecznej szkodliwości, przy tylu obciążających okolicznościach, świadczących o znacznym stopniu demoralizacji, wskazuje na konieczność wymierzenia kary mającej w założeniu zabezpieczyć pozostałych członków społeczeństwa przed oskarżonym, właśnie poprzez jego długotrwałą izolację, czego nie spełniłaby kara innego rodzaju niż 25 lat pozbawienia wolności.
W uzupełnieniu dodać trzeba, iż tak ustalenia faktyczne co do pozostałych czynów przypisanych oskarżonemu, jak i wymierzone za nie kary nie były kwestionowane, a i Sąd Okręgowy prawidłowo uwzględnił okoliczności rzutujące na ich wymiar, przez co kary te jawią się, jako adekwatne do ustalonego stopnia winy i społecznej szkodliwości poszczególnych czynów. Powołane w tym zakresie wywody sądu rozstrzygającego pozostają aktualne i nie ma potrzeby ich powielać.
Mając na względzieart. 88 kki to, iż orzeczenie przez Sąd Okręgowy kary łącznej w wymiarze 25 lat pozbawienia wolności miało charakter obligatoryjny, w sytuacji wystąpienia realnego zbiegu przestępstw, o czym przesądził ustawodawca, orzeczenie tej kary łącznej jest niepodważalne.
Z uwagi na wysoki stopień demoralizacji oskarżonego i działanie w warunkach recydywy, motywację, brutalność, zacieranie śladów, a także względy prewencyjne sąd meriti zasadnie uznał, iżM. S.może ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie dopiero po 20 latach. Podkreślić należy, iż właściwości i warunki osobiste sprawcy, oraz względy szczególnie prewencyjne za takim obostrzeniem przemawiają, gdyż oskarżony okazał się niepodatny na dotychczasowe oddziaływania penitencjarne, które podlegają ocenie również w aspekcie okoliczności popełnionego przestępstwa. Stanowią one przecież podstawę do oceny, czy określony przez ustawodawcę wart. 78 k.k.limit kary będzie wystarczający dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary i zapobieżenia powrotowi do przestępstwa, a tym samym czy jest konieczna nadzwyczajna ochrona społeczeństwa przed sprawcą poprzez jego długotrwałą izolację. Przy tej ocenie należy zatem uwzględnić również wszystkie okoliczności obciążające i sposób popełnienia przestępstwa, a także cele kary w zakresie jej społecznego oddziaływania. Tego rodzaju szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi również w odniesieniu do oskarżonegoM. S., który jak wynika z akt sprawy, istotnie jest sprawcą niepoprawnym i w wysokim stopniu zdemoralizowanym, na jego niekorzyść przemawia szereg okoliczności obciążających (zdecydowana ich przewaga), które w sposób przekonujący sąd rozstrzygający wskazał w uzasadnieniu.
Z uwagi na całokształt wskazanej wyżej argumentacji, wobec niestwierdzenia wystąpienia bezwzględnych powodów odwoławczych, Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Zgodnie zart. 636§1 k.p.k.,624 § 1 k.p.k.Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążenia oskarżonego kosztami postępowania odwoławczego. Natomiast o kosztach obrony udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze(Dz.U.2015.615 j.t.) i§ 4 ust. 1, 2 i 3w zw. z § 17 ust. 2 pkt 5, § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2015.1801).

    Piotr Brodniak Stanisław Kucharczyk Małgorzata Jankowska