Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 19/16
Data wyroku: 2016-03-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Stanisław Pilarczyk
Słowa kluczowe: Renta Rodzinna, Renta
Podstawa prawna: art. 138, 139, 140 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015 roku, poz. 748 j.t. ze zmianami), art. 84 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VU 19/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 marca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie :
Przewodniczący SSO Stanisław Pilarczyk
Protokolant Anna Sobańska
po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2016 r. w Kaliszu
odwołaniaM. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 5 października 2015 roku, 19 listopada 2015 r. i 22 grudnia 2015 roku
Nr R(...)
w sprawieM. J.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o rentę rodzinną

1
Umarza postępowanie odnośnie przyznania renty rodzinnej od dnia 1 września 2015 roku.

2
Oddala odwołanie w pozostałym zakresie.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 5 października 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO., przyznał odwołującemuM. J.prawo do renty rodzinnej od dnia 1 października 2015 roku do dnia 31 października 2015 roku, w wysokości 3 228,13 zł, ale świadczenie to zmniejszył, z powodu nienależnie pobranych świadczeń, o kwotę 1 644,06 zł, także że do wypłaty pozostała kwota 1 374,20 zł(dowód – decyzja organu rentowego – k. 107 akt rentowych).
Kolejną decyzją z dnia 19 listopada 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO., przyznałM. J.prawo do renty rodzinnej od dnia 1 listopada 2016 roku do dnia 31 grudnia 2016 roku(dowód – decyzja organu rentowego z dnia 19 listopada 2015 roku – k. 121 akt rentowych).
Odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 19 listopada 2015 roku złożyłM. J., domagając się renty rodzinnej od dnia 1 września 2015 roku i kwestionował fakt potrącania mu renty rodzinnej.
Kolejną decyzją z dnia 22 grudnia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO., przyznałM. J.rentę rodzinną od dnia 1 września 2015 roku do dnia 31 października 2015 roku, uchylając decyzję wcześniejszą z dnia 5 października 2015 roku w części dotyczącej przyznania renty rodzinnej od dnia 1 października 2015 roku. Jednocześnie decyzją z dnia 22 grudnia 2015 roku organ rentowy pomniejszym wypłatę renty rodzinnej za miesiąc wrzesień 2015 roku o kwotę 1 644 zł tytułem nienależnie pobranych świadczeń(dowód – decyzja organu rentowego z dnia 22 grudnia 2015 roku – k. 127 akt rentowych).
M. J.pobiera rentę rodzinną od dnia 2 sierpnia 2009 roku(dowód – decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO.– k. 57 akt rentowych).
Decyzją z dnia 18 września 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO., zobowiązałM. J.do zwrotu kwoty 3 252 zł plus kwoty 169,11 zł odsetek tytułem nienależnie pobranej renty rodzinnej za miesiąc kwiecień 2014 roku(dowód – decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 września 2014 roku – k. 59 akt rentowych). OdwołanieM. J.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO., z dnia 18 września 2014 roku zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 27 stycznia 2015 roku. Wyrok ten jest prawomocny(dowód – akta VU 1393/14 Sądu Okręgowego w Kaliszu).
Sąd zważył co następuje:
Zgodnie zart. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 roku poz. 748 j.t. ze zmianami), zwaną dalej ustawą emerytalną, osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
W myśl ustępu 2 art. 138 ustawy emerytalnej, za nienależnie pobrane świadczenia, w rozumieniu ust. 1, rozumie się świadczenia wypłacone, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba, pobierająca świadczenia, była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Zgodnie natomiast z art. 139 ust. 1 ustawy emerytalnej, ze świadczeń pieniężnych, określonych w ustawie – po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych – podlegają potrąceniu, z uwzględnieniem art. 141, następujące należności:

1
świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej, a następnie kwoty świadczenia lub świadczeń, podlegające rozliczeniu w trybie określonym w art. 98 ust. 3;

2
kwoty nienależnie pobranych emerytury, rent i innych świadczeń z tytułu:

a
zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego za okres przed dniem wejścia w życie ustawy;

b
ubezpieczeń społecznych, o których mowa wustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, wraz z odsetkami za zwłokę w ich spłacie.

Potrącenia, zgodnie z art. 140 ust. 4 ustawy emerytalnej, nie mogą przekraczać 50% miesięcznego świadczenia, jeżeli potrąceniu podlegają należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy emerytalnej, czyli również kwoty nienależnie pobranych rent.
Natomiast w myśl art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku, o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2015 roku poz. 121 j.t. ze zmianami)osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11.
Zgodnie z ustępem 2 art. 84 cytowanej wyżej ustawy z dnia 13 października 1998 roku za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia wypłacone, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2007 roku(I UK 90/07, OSNP 2008/19-20/301)podkreślono, iż „nienależnie pobrane świadczenie, w rozumieniu art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku, o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(jednolity tekst: Dz. U. z 2004 roku Nr 39 poz. 353 ze zm.), to świadczenie wypłacone, mimo zaistnienia, leżących po stronie ubezpieczonego, okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części”.
W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział wO., przyznał, decyzją z dnia 22 grudnia 2015 roku, odwołującemuM. J.rentę rodzinną od dnia 1 września 2015 roku, a więc w części spełnił żądaniaM. J., podniesione w odwołaniu odnośnie wypłaty renty rodzinnej właśnie od dnia 1 września 2015 roku i dlatego w tym zakresie, zgodnie zart. 47713§ 1 k.p.c.postępowanie należało umorzyć, co znalazło odzwierciedlenie w pkt 1 wyroku.
Odnośnie potrącenia ze świadczeń rentowych za miesiąc wrzesień i październik 2015 roku łącznie kwoty 3 252,13 zł plus kwoty 189,04 zł tytułem odsetek, to w świetle cytowanego wyżej art. 138 ust. 1 i 2, art. 139 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 140 ustawy emerytalnej,art. 84 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to potrącenie jest zasadne. Decyzja z dnia 18 września 2015 roku, o obowiązku zwrotu kwoty 3 252 zł plus odsetek w kwocie 189,04 zł, tytułem nienależnie pobranej renty rodzinnej za miesiąc kwiecień 2014 roku, jest prawomocna, a więc organ rentowy mógł, w świetle cytowanych wyżej przepisów, dokonać potrąceń tych kwot ze świadczeń rentowych odwołującego za miesiąc wrzesień i październik 2015 roku.
Tak więc, skoro zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, to odwołanieM. J., jako niezasadne, zgodnie zart. 47714§ 1 k.p.c., podlegało w pozostałym zakresie oddaleniu, co znalazło odzwierciedlenie w pkt 2 wyroku.