Sąd Okręgowy w Łodzi
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 1486/14
Data wyroku: 2016-08-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Wywłaszczenie
Podstawa prawna: art. 160 kpa

Sygnatura akt II C 1486/14

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 1 października 2016 r., skierowanym przeciwko Wojewodzie(...), powodowieS. M. (1)iD. P.wnieśli o zasądzenie od pozwanego: na rzeczS. M. (1)kwoty 1.312.500 zł stanowiącej 7/8 wartości przedmiotu sporu oraz na rzeczD. P.kwoty 187.500 zł - 1/8 wartości przedmiotu sporu tytułem naprawienia szkody, jaką ponieśli wskutek przejęcia przez Skarb Państwa na cele reformy rolnej całego gospodarstwa rolnego poprzednika prawnego powodówS. M. (1)położonego we wsiS., gm.D., o powierzchni 50 ha 8365 m((

    2))- na mocy decyzji Urzędu Wojewódzkiego(...)Wydziału(...)z dnia 27 listopada 1950 r. w sprawie Nr(...), która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra(...)z dnia 20 maja 1950 r., znak(...).

/pozew – 3 - 6/
Postanowieniem z dnia 29 października 2014 roku powodowie zostali częściowo zwolnieni od kosztów sądowych tj.S. M. (1)ponad 500 zł , zaśD. P.ponad 1.500 zł każdorazowej należności . Ponadto został ustanowiony dla powodów adwokat z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła adwokatA. W..

/postanowienie k- 125-126, pisma ORA k- 134, 135/
W piśmie z dnia 21 stycznia 2015 r. pełnomocnik z urzędu powodów doprecyzował, że pozwanym w niniejszej sprawie jest Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę(...).

/ pismo pełnomocnika powod ów z 21.01.2015 r. – k. 142/
W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa – Wojewoda(...)oświadczył, że uznaje co do zasady powództwo w zakresie roszczenia głównego powodów wynikającego z uznanej za nieważną decyzji Urzędu Wojewódzkiego(...)
(...)z dnia 27 lutego 1950 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra(...)z dnia 20 maja 1950 r., jednakże kwestionuje wysokość żądanej przez powodów kwoty roszczenia głównego . Pozwany dodał, że powodowie nie wykazali wysokości szkody.
/odpowiedź na pozew – k. 146 – 148/
Decyzją Dziekana Izby Adwokackiej wŁ.z dnia 24 września 2015 roku adwokatŁ. K.został wyznaczony likwidatoremkancelarii (...).

/decyzja k- 420/
Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2016 r. pełnomocnik z urzędu powodów wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej obydwu powodom z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości, ani w części.
/protokół – k. 513, adnotacje 00:02:20/
Pismem z dnia 7 czerwca , sprecyzowanym w dniu 20 czerwca 2016 r. pełnomocnik powodów rozszerzył powództwo wnosząc o zasądzenie:
■ na rzeczS. M. (1)– kwoty1.622.250zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 1.312.500 zł od dnia wytoczenia powództwa i od kwoty 309.750 zł od dnia rozszerzenia powództwa,
■ na rzeczD. P.– kwoty231.750zł z odsetkami ustawowymi od kwoty 187.500 zł od dnia wytoczenia powództwa i od kwoty 44.250 zł od dnia rozszerzenia powództwa. Ponadto ponowił żądanie zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych w stosunku do każdego z powodów.
Na rozprawie w dniu 27 lipca 2016 r. pełnomocnik powodów sprecyzował żądanie odsetek wnosząc o zasądzenie na rzecz powodów odsetek ustawowych za opóźnienie.

/pisma procesowe powodów k. 518 i 522, protok ół k. 528, adnotacje 00:01:17/
Pismem procesowym z dnia 12 lipca 2016 roku pozwany oświadczył, iż uznanie powództwa dotyczy wyłącznie roszczenia głównego. Pozwany kwestionuje żądanie przez powodów odsetek za okres wcześniejszy od daty wydania wyroku.

/pismo procesowe k- 523-524/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Decyzją Urzędu Wojewódzkiego(...)Wydziału(...)z dnia 27 lutego 1950 r. znak:(...)uznano, że nieruchomość ziemska pn.S., gm.D., pow.(...), stanowiąca własnośćS. M. (1), a po jego śmierci własność dzieci tj.R. M. (1)iZ. F. (1), o powierzchni ogólnej 50,8365 ha, w tym użytków rolnych 50,3113 ha podlega przejęciu na cele reformy rolnej na podstawieart. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej(Dz. U. z 1945r. Nr 3, poz. 13). W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że zgodnie z planem i rejestrem pomiarowym sporządzonym przez mierniczego przysięgłegoH. K., przestrzeń ogólna nieruchomości pn.S.wynosi 50,8365 ha, w tym użytków rolnych 49,4405 ha. Komisja powołana do ustalenia powierzchni nieużytków w dniu 6 lipca 1949 r. stwierdziła, że przestrzeń użytków rolnych wykazana na planie wynosi nie 49,4405 ha a 50,3113 ha. Różnica pomiędzy rejestrem pomiarowym a protokołem komisyjnym powstała stąd, że z przestrzeni bagien uznanych w rejestrze jako nieużytki, komisja zakwalifikowała jako nieużytki jedynie 0,5252 ha a nie 1,3950 ha. W tych warunkach Urząd Wojewódzki uznał, że opisana nieruchomość podlega przejęciu na cele reformy rolnej jako przekraczająca 50 ha użytków rolnych.

    /odpis decyzji Urzędu Wojew ódzkiego(...)z dnia 27.02.1950 r. – k. 84/

Orzeczeniem z dnia 20 maja 1950 r. znak:(...)Minister(...)utrzymał w mocy ww decyzję Urzędu Wojewódzkiego(...).

/orzeczenie Ministra(...)z dnia 20.05.1950 – k. 83/
Właściciel spornej nieruchomościS. M. (1)nabył nieruchomość pochodzącą z majątkuŻ.-działka nr (...)o powierzchni 51 mórg 108 prętów kwadratowych aktem notarialnym z 1911 r. /tj. 28,8065 ha/.

/kserokopia aktu notarialnego – tłumaczenie z języka rosyjskiego – k. 17 – 23 załączonych akt I C 1463/10/
S. M. (1), synF., zmarł 19 grudnia 1946 r. Spadek po ww nabyli na podstawie ustawy: dzieciR. M. (1)orazZ. F. (1), po ½ części każde z nich, z wyłączeniem żonyA. M., której przysługiwało prawo dożywotniego użytkowania 1/3 części spadku.

/odpis skrócony aktu zgonuS. M.– k. 10, postanowienie Sądu Rejonowego w Kutnie z dnia 8 marca 1993 r. w sprawie Ns 84/93 – k. 11/
Spadek po zmarłym w dniu 28 lutego 1994 r.R. M. (1)na podstawie ustawy nabyły dzieci:S. M. (1)iA. P.po ½ części każde z nich, tak na zasadach ogólnych, jak i co do wchodzącego w skład spadku udziału w gospodarstwie rolnym.

/odpis skrócony aktu zgonuR. M.– k. 12, postanowienie Sądu Rejonowego w Kutnie z dnia 28.06.1994 r. w sprawie Ns 262/94 – k. 13/
Spadek po zmarłej w dniu 22 grudnia 2005 r.Z. F. (1)na podstawie testamentu notarialnego z dnia 10 kwietnia 2000 r. nabyli:D. Ś.iT. Ś., po ½ części każde z nich.

/odpis skrócony aktu zgonuZ. F.– k. 14, postanowienie Sądu Rejonowego w Kutnie z dnia 28.07.2006 r. w sprawie I Ns 185/06 – k. 15/
Spadek po zmarłej w dniu 18 stycznia 2014 r.A. P.na podstawie ustawy nabyli: mążD. P.i bratS. M. (1), po ½ części każdy z nich.

/odpis skrócony aktu zgonu – k. 16, postanowienie Sądu Rejonowego w Kutnie z dnia 26.05.2014 r. w sprawie I Ns 236/14 – k. 17/
Aktem notarialnym z dnia 13 sierpnia 2014 r.D.iT.małżonkowieŚ.jako spadkobiercyZ. F. (1)przenieśli wszelkie swoje prawa i roszczenia związane z dochodzonym odszkodowaniem z tytułu bezprawnego przejęcia nieruchomości ziemskiejS.na cele reformy rolnej naS. M. (1).

/wypis aktu notarialnego Rep. A nr(...)– k. 33 – 36/
Z wnioskami o stwierdzenie nieważności orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego(...)z dnia 27 lutego 1950 r. wystąpili:R. M. (1)iZ. F. (1)w uzasadnieniu wskazując, iż powierzchnia gruntów rolnych wchodzących w skład nieruchomości pn.S.nie przekraczała 50 ha.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej po rozpatrzeniu ww. wniosków, decyzją z dnia 5 czerwca 1998 r. znak:(...)odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra(...)z dnia 20 maja 1950 r. Następnie po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 27 listopada 1998 r. znak:(...)Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

    /decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 05.06.1998 r.(...)- załączone akta(...), teczka I, decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27.11.1998 r.(...)- załączone akta(...), teczka I/

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lutego 2001 r. sygn. akt IV SA 2706/98 uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 27 listopada 1998r.

    /wyrok NSA w Warszawie z dnia 07.02.2001 r. w sprawie IV SA2706/98 – załączone akta MRiRW, teczka I/

Decyzją z dnia

    19 listopada 2013r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 5 czerwca 1998 r. w całości oraz stwierdził nieważność decyzji Urzędu Wojewódzkiego(...)Wydział(...)z dnia 27 lutego 1950 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 maja 1950 r.

/decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19.11.2013 r. wraz z uzasadnieniem – k. 48 – 54/
Wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie I C 1463/10 z powództwaA. P.,D. Ś.,S. M. (1)iT. Ś.przeciwko GminieŻ., o ustalenie, Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił, iż na dzień 13 września 1944 r. tj. na dzień wejścia w życiedekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej/Dz. U. Nr 3, poz. 13 z 1945 r./S. M. (1), synF., był właścicielem niezabudowanej nieruchomości ziemskiej rolnej położonej we wsiS., gminaD., o powierzchni 36,5 morgów pochodzącej z dóbr ziemskich(...)o aktualnej powierzchni
    20 ha 94 m kwwg nowej ewidencji, przejętej na cele reformy rolnej decyzją Urzędu Wojewódzkiego(...)z dnia 27 lutego 1950 r. w sprawie nr IV P II 30/49.

/odpis wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 17.07.2012 r. – k. 8/
W dacie przejęcia gospodarstwo było w bardzo dobrym stanie i bardzo dobrze prosperowało. Budynki były relatywnie nowe /wybudowane w latach 30 – ych/, gleba była dobrej jakości /czarnoziem/, dawała obfite plony. Stodoła miała wymiary 25 m na 10 m. Dom był otynkowany, wybudowany był z cegły i kamienia, składał się z sześciu pokoi, spiżarni i piwnicy. Dom był piętrowy, o wymiarach 15 m na 12 m. Nadto na nieruchomości wybudowana była duża obora, wiaty w których przechowywano maszyny, „czworak” dla ośmiu rodzin pracowników, którzy pomagali w gospodarstwie. W chwili przejęcia gospodarstwa na nieruchomości mieszkał ojciec powodaS. M. (1), jego siostra i matka. Ojciec powoda prowadził gospodarstwo, było to źródło utrzymania rodziny. W gospodarstwie były wszystkie niezbędne maszyny: żniwiarki, koparki do buraków oraz inwentarz żywy: świniaki, krowy, konie. Wszystkie grunty były zagospodarowane, nie było nieużytków. Obecnie gospodarstwo popadło w ruinę. Nie ma już domu, część ziemi od stronyŻ.została przekazana na ogródki działkowe, na części ziemi znajduje się wysypisko śmieci, na części nieruchomości odbywały się polowania, a część ziemi została sprzedana osobom prywatnym.

/zeznania powoda – protok ół k. 513, adnotacje 00:07:23, 00:12:08/
Wartość nieruchomości zlokalizowanej w miejscowościP., gm.Ż.wynosi1.854.000zł, w tym: nieruchomości gruntowe 1.424.703 zł, naniesienia budowlane – 429.300 zł.

/pisemna opinia biegłego sądowego ds. budownictwa i nieruchomości inż.E. M.wraz z opinią uzupełniającą – k. 185, k. 461/

Sąd dokonał następującej oceny dowod ów i zważył co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o załączone do akt dokumenty, w tym także dokumenty zgromadzone w postępowaniu administracyjnym oraz opinię biegłego i zeznania powodaS. M. (1).
Pozwany Skarb Państwa – Wojewoda(...)uznał powództwo co do zasady w zakresie roszczenia głównego powodów wynikającego z uznanej za nieważną decyzji Urzędu Wojewódzkiego(...)
(...)z dnia 27 lutego 1950 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 maja 1950 r.
Wobec uznania powództwa co do zasady i nie kwestionowania przez pozwanego legitymacji procesowej powodów, ani pozwanego oraz podstawy dochodzenia roszczeń, postępowanie dowodowe należało ograniczyć do ustalenia wysokości odszkodowania.
Na okoliczność ustalenia wartości spornego majątku Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy do spraw wyceny nieruchomości który, zgodnie z tezą dowodową, dokonał oszacowania wartości nieruchomości według stanu i przeznaczenia nieruchomości z chwili wyrządzenia szkody tj. w tym przypadku – z daty wydania wadliwej decyzji wywłaszczeniowej i wedle aktualnych cen rynkowych.
Z uwagi na upływ czasu precyzyjne odtworzenie i ustalenie stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowej tj. na luty 1950 r. okazało się utrudnione. W tej sytuacji należało sięgnąć po możliwość przewidzianą wart. 322 k.p.c.pozwalającą na uwzględnienie przez sąd żądania powodów pomimo braku możliwości jego ścisłego udowodnienia. Sąd może skorzystać z powyższego uprawnienia jedynie w zakresie, w jakim trudności dowodowe dotyczą wysokości żądania. Ustawodawca nie precyzuje pojęcia "niemożności" lub "utrudnień" w dowodzeniu, które warunkują skorzystanie z uprawnienia przewidzianego wart. 322 k.p.c.Należy zatem przyjąć, że niemożność ścisłego udowodnienia wysokość roszczenia może wynikać z braku dostatecznej liczby dowodów lub braku możliwości ich przeprowadzenia w danym postępowaniu. Z kolei utrudnienia w dowodzeniu zachodzą w sytuacji ograniczonego dostępu do danego środka dowodowego z przyczyn natury faktycznej lub prawnej.
Biegły w niniejszej sprawie dokonał oszacowania nieruchomości i wydał opinię na podstawie dostępnej dokumentacji budowlanej budynków z wymiarami, inwentaryzacji i protokołów przekazania , danych uzyskanych od spadkobierców oraz istniejących obiektów podobnych na terenie powiatu(...). Biegły wyjaśnił na rozprawie, iż rynkową wartość spornej nieruchomości ustalił wedle zasad obowiązujących wustawie o gospodarce nieruchomościami. Co do naniesień budowlanych biegły zastosował w opinii metodę odtworzeniową, na podstawie informacji uzyskanych od byłych właścicieli o parametrach budynków, przy przyjęciu zużycia na poziomie 50 %. Strona pozwana nie zdołała skutecznie podważyć opinii biegłego, który w swych opiniach pisemnej oraz ustnej – odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez stronę pozwaną pod adresem opinii zastrzeżeń. Opinię tę Sąd przyjął dla poczynionych ustaleń jako rzetelną, kompetentną i zawierającą wszystkie cechy prawidłowo sporządzonej opinii, wynikające zart. 285 k.p.c.Przedłożone operaty są kompletne, zawierają zarówno szerokie badanie rynku, jak i niezbędne wyjaśnienia przyjętej metodologii. Wnioski opinii są spójne i logiczne. Biegły odpowiedział wyczerpująco na wszystkie pytania stron, w szczególności zgłaszającej zastrzeżenia do opinii strony pozwanej.
W tej sytuacji oddaleniu podlegał wniosek strony pozwanej wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego. W ocenie Sądu przeprowadzenie wnioskowanego dowodu zmierzałoby jedynie do zbędnego przedłużania procesu i zwiększania jego kosztów. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie orzecznictwem Sądu Najwyższego samo niezadowolenie strony z opinii biegłego nie uzasadnia powołania kolejnego biegłego /wyrok z dnia 5 listopada 1974 r. w sprawie o sygn. akt I CR 562/74, nie publikowane/.
Sąd oddalił także wniosek pozwanego, zgłoszony w trybieart. 157 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościamio dokonanie oceny operatu biegłego przezOrganizację (...). Pozwany uzasadnił swój wniosek nieczytelna formą opinii , niemożliwą do oceny i weryfikacji. W istocie biegłyE. M. (2)w nieco odmienny, niż inni biegli sposób, komponuje opinię. Nie mniej jednak nie ma to wpływu na merytoryczną treść opinii, która spełnia wymogi zart. 149i następnych ww.ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po wnikliwej literaturze tejże oraz załączników można przeanalizować tok rozumowania biegłego i wyciągnięte wnioski. W ocenie Sądu brak było zatem podstaw do zastosowania instytucji z art. 157 w.w. ustawy .
Podstawa prawna roszczenia powodów nie była między stronami sporna. Jest nią przepisart. 160 § 1 k.p.a.Stosownie do treści przepisuart. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw(Dz.U. Nr 162, poz. 1692) zmiany wprowadzone ustawą nie mają zastosowania do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed wejściem w życie ustawy. Zatem przepisart. 160 k.p.a.znajduje zastosowanie do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez wydanie przed dniem 1 września 2004 r. ostatecznych decyzji administracyjnych, których nieważność bądź wydanie z naruszeniemart. 156 § 1 k.p.a.zostały stwierdzone przed, jak i po tej dacie. Jeżeli ostateczna wadliwa decyzja administracyjna została wydana przed dniem wejścia w życieKonstytucji, odszkodowanie przysługujące na podstawieart. 160 § 1 k.p.a.nie obejmuje korzyści utraconych wskutek jej wydania, choćby ich utrata nastąpiła po wejściu w życieKonstytucji. (tak też uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 31.03.2011 roku, III CZP 112/10, OSNC Nr 7-8/2011, poz. 75, I CSK 524/08, wyrok SN - Izba Cywilna z dnia 16-04-2009 Legalis, IV CSK 230/10 - wyrok SN - Izba Cywilna z dnia 07-04-2011, Legalis)
Stosownie do treści powołanego przepisu 160§ 1 k.p.a.stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisuart. 156 § 1 k.p.a.albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji służy roszczenie odszkodowawcze za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie. Do odszkodowania stosuje się przepisyKodeksu Cywilnego, z wyłączeniemart. 418. W wyroku SN z 3.5.1985 r.,II CR 121/85(OSNCP 1986, Nr 4, poz. 53) zawarto pogląd, że "stwierdzenie przez organ administracyjny nieważności decyzji (art. 158 § 1k.p.a.) lub stwierdzenie, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa (art. 158 § 2k.p.a.), przesądza o bezprawności i winie funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności", co akcentowało dążenie do obiektywizacji odpowiedzialności za szkodę. Odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję (…) - § 3.
Powołane przepisy w połączeniu z przepisamiKodeksu Cywilnegoregulującymi zasady odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa przewidują konieczność zaistnienia trzech przesłanek odpowiedzialności:
- szkody,
- wydania decyzji z naruszeniem przepisuart. 156 § 1 kpaoraz stwierdzenia nieważności tejże decyzji lub stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa,
- związku przyczynowego pomiędzy powstaniem szkody a wydaniem decyzji.
W rozpoznawanej sprawie niesporną jest okoliczność, iż to Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę(...)jest legitymowany do występowania w charakterze pozwanego na mocy art. 36 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych ( DZ. U Nr 32, poz. 191). Przepis ten statuuje ogólną zasadę przejęcia przez gminy zobowiązań i wierzytelności rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Jednak od tej zasady przewidziano wyjątki. Zgodnie z art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy zobowiązania i wierzytelności rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i stopnia wojewódzkiego wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 27 maja 1990 r. przejął Skarb Państwa (tak też wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 r. I A Ca 170/11. Legalis).
Również legitymacja procesowa czynna powodów w świetle przedłożonych w sprawie dokumentów nie powinna budzić wątpliwości. Fakt następstwa prawnego poS. M. (1)powodowie wykazali postanowieniami Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Okolicznością bezsporną jest fakt wydania decyzji z dnia 27 lutego 1950 roku z naruszeniem prawa, potwierdzony decyzją nadzorczą Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 20 maja 1950 r.
Jeżeli chodzi o szkodę rozumianą jako uszczerbek w dobrach prawnie chronionych uznać należy, iż niewątpliwie na skutek wadliwie wydanej decyzji poprzednik prawny powodów, a na skutek dziedziczenia również powodowie zostali pozbawieni prawa własności nieruchomości, która to jako dobro majątkowe weszłaby do spadku gdyby nie sporna decyzja.
Niewątpliwie pomiędzy wydaniem wadliwej decyzji a wyrządzeniem szkody powodom zachodzi adekwatny związek przyczynowy określony w przepisieart. 361 k.c.
Wysokość odszkodowania dochodzonego w oparciu oart. 160 KPAjest ustalana zgodnie z odesłaniem przewidzianym w§ 2 art. 160 KPAna podstawieart. 363 § 2 KCczyli według stanu nieruchomości w czasie wydania bezprawnej decyzji i według cen aktualnych. Wysokość odszkodowania winna wyrównywać różnicę pomiędzy obecnym stanem majątkowym poszkodowanego a tym stanem, jaki by istniał, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę tj. hipotetycznym. Teoria różnicy pozwala określić szkodę jako różnicę dwóch stanów w sferze majątkowej: hipotetycznego i obecnego - w chwili orzekania, będącego następstwem zdarzenia, które szkodę wywołało ( tak też wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 r. I ACa 170/11. Legalis i wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2012 r. I ACa 54/12, Legalis).
Jak wynika z opinii biegłego wartość spornej nieruchomości wynosi 1.854.000 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd zasądził na rzecz każdego z powodów żądane ostatecznie kwoty stanowiące równowartość ich udziałów w dziedziczeniu spornej nieruchomości, tj. na rzeczS. M. (1)– kwotę 1.622.250 zł, zaś na rzeczD. P.– kwotę 231.750 zł.
W pozostałym zakresie powództwa podlegają oddaleniu jako bezzasadne, tj. w zakresie żądania odsetek od zasądzonej kwoty odszkodowania od dnia wytoczenia powództwa, względnie - od dnia rozszerzenia powództwa. Wysokość szkody doznanej przez powodów została bowiem określona wg kryteriów i z uwzględnieniem okoliczności właściwych dopiero przez biegłego w toku procesu. Powodowie nie żądali pierwotnie żadnych odsetek. W konsekwencji wysokość należnego powodom odszkodowania Sąd ustalił na datę wyrokowania. W judykaturze zdecydowanie dominuje stanowisko, które podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że ustalenie wysokości odszkodowania wg cen i z uwzględnieniem okoliczności na datę wyrokowania może uzasadniać przyznanie odsetek dopiero od tej daty, a nie już od daty wytoczenia powództwa (wyroki SN: z dnia 10 lutego 2000 r., II CKN 725/98, OSNC 2000/9/158; z dnia 8 grudnia 1997 r., I CKN 361/97; z dnia 18 lutego 2011 r., I CSK 243/10; z dnia 30 października 2003 r., IV CK 130/02; z dnia 20 marca 1998 r. II CKN 650/97). W ocenie Sądu, za trafny należy uznać ten nurt orzecznictwa, zgodnie z którym w zasadzie tylko odszkodowanie ustalone według cen z chwili, w której powinno ono być zapłacone (wyznaczonej przez wezwanie, o którym mowa wart. 455k.c.którego w niniejszej sprawie strona powodowa nie wystosowała wcześniej), może być oprocentowane od tej chwili. Przewidziana bowiem wart. 363 § 2k.c.zasada nie wyklucza ustalenia w danym wypadku odszkodowania według cen z daty, w której powinno ono być spełnione, i zasądzenia go z odsetkami od tej daty.
Mając zatem na uwadze, że zasądzone niniejszym wyrokiem odszkodowanie zostało ustalone według cen z daty orzekania, Sąd zasądził na rzecz powodów ustawowe odsetki za opóźnienie od przyznanych kwot odszkodowania od dnia 27 lipca 2016 r. do dnia zapłaty na podstawieart. 481 § 1k.c.
O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o przepisart. 98 k.p.c.zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Mając na uwadze, że pozwany w całości przegrał proces, Sąd w całości obciążył go obowiązkiem zwrotu kosztów na rzecz powodów. Koszty te po stronieS. M. (1)wyniosły 10.356 zł /opłata od pozwu 500 zł, zaliczka na biegłego 500 zł, opłata od rozszerzonego powództwa 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu 7.200 zł + VAT = 8.856 zł/, zaś po stronieD. P.– 13.356zł / opłata od pozwu 1.500 zł, zaliczka na biegłego 1.500 zł, opłata od rozszerzonego powództwa 1.500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu 7.200 zł + VAT = 8.856 zł/.
Mimo uznania przez pozwanego powództwa w zakresie roszczenia głównego, w ocenie Sądu, brak było podstaw do nieobciążania pozwanego kosztami procesu. Samo bowiem uznanie roszczenia w powyższym zakresie, przy jednoczesnym kwestionowaniu wysokości szkody, nawet po wydaniu na tę okoliczność opinii przez biegłego sądowego, a także brak po stronie pozwanego woli zawarcia ugody ze stroną powodową powoduje zasadność obciążenia pozwanego kosztami procesu.
Mając to wszystko na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
z/ odpisy wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron.