Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 476/15
Data wyroku: 2016-07-11 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Hajduczenia
Słowa kluczowe: Służebność
Podstawa prawna: art. 145 kc

Sygn. akt I Ns 476/15

POSTANOWIENIE
Dnia 11 lipca 2016 roku
Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący:SSR Małgorzata Hajduczenia
Protokolant: Magdalena Kalata
po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2016 roku w Bielsku Podlaskim
na rozprawie
sprawy z wnioskuA. R. (1)
z udziałemA. R. (2),R. R. (1),J. W.,M. W.,F. W.,D. W.,T. R.iP. R.
o ustanowienie służebności drogi koniecznej
postanawia:

I
Ustanowić na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 1,9800 ha położonej wH., obręb(...), gminaB., posiadającej urządzonąksięgę wieczystą Kw Nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy wB.V Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własnośćA. R. (1)służebność drogi koniecznej obciążającą nieruchomości położone wH., obręb(...), gminaB., oznaczone numerami geodezyjnymi:(...)o powierzchni 7,0200 ha i(...)o powierzchni 3,0400 ha, posiadające urządzonąksięgę wieczystą Kw Nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy wB.V Wydział Ksiąg Wieczystych, stanowiące własnośćA. R. (2)w zakresie wskazanym na stanowiącym integralną część niniejszego postanowienia szkicu biegłego sądowego z zakresu geodezjiS. W.(k. 153) oznaczone kolorem czarnym ze szrafurą i znakami J-K-0532-L-J o powierzchni 631 m(

    2).

II
Zasądzić odA. R. (1)na rzeczA. R. (2)tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej kwotę 3464,19 zł (trzy tysiące czterysta sześćdziesiąt cztery złote dziewiętnaście groszy) płatną w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się postanowienia w niniejszej sprawie z ustawowymi odsetkami jak za opóźnienie w stosunku rocznym w razie uchybienia terminowi płatności.

III
Nakazać pobrać od wnioskodawcyA. R. (1)na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim) kwotę 1092,46 zł (jeden tysiąc dziewięćdziesiąt dwa złote czterdzieści sześć groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych w sprawie.

IV
Zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowaniaA. R. (2)kwotę 515 zł (pięćset piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

V
Stwierdzić, że zainteresowani ponoszą we własnym zakresie koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 476/15

UZASADNIENIE
WnioskodawcaA. R. (1)jako właścicieldziałki numer (...)położonej wH., gminaB., dla której Sąd Rejonowy wB.V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą Kw Nr (...), po ostatecznym sprecyzowaniu wniosku domagał się ustanowienia na rzecz każdoczesnego właściciela w/w nieruchomości, służebności drogi koniecznej obciążającej nieruchomości położone wH., obręb(...), gminaB., oznaczonenumerami geodezyjnymi (...), dla których Sąd Rejonowy wB.V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą Kw Nr (...), stanowiące własność uczestnika postępowaniaA. R. (2)w zakresie wskazanym na szkicu biegłego z zakresu geodezjiS. W.– załącznik nr 2 za jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 3464,19 złotych płatnym w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się postanowienia w sprawie oraz domagał się zasądzenia od uczestnika postępowaniaA. R. (2)na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Uzasadniając wniosek podnosił, że jest właścicielem nieruchomości oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)położonej wH., gminaB., a przedmiotowa nieruchomość, która jest wykorzystywana rolniczo nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Podał, że jego sąsiadem i właścicielem działek sąsiednich oznaczonych numerami geodezyjnymi:(...)i(...)jest uczestnik postępowaniaA. R. (2). Wcześniejdziałki nr (...)stanowiły jedną całość i własność poprzedników prawnych wnioskodawcy i uczestnika postępowania i w wyniku podziału nieruchomości przedmiotowe działki otrzymał odpowiednio ojciec wnioskodawcy i ojciec uczestnika postępowania. Z uzasadnienia wniosku wynika, że w tym czasie strony zgodnie korzystały z w/w nieruchomości, nie było również żadnych problemów z przejściem lub przejazdem z jednej nieruchomości na drugą oraz do najbliższej drogi publicznej ( obecniedrogi gminnej nr (...)) po drodze istniejącej od lat 40 –tych XX-go wieku prowadzącej przez działki oznaczone numerami geodezyjnymi:(...)i(...)stanowiące obecnie własnośćA. R. (2). Podkreślał, że aktualnie uczestnik postępowania uniemożliwia wnioskodawcy swobodne przejście i przejazd maszyn rolniczych ( pozwem z dnia 25 listopada 2013 roku przeciwko wnioskodawcy iR. R. (1)wystąpił o nakazanie wydania częścidziałek numer (...)o szerokości 5m), a tym samym uniemożliwia racjonalne wykorzystanie nieruchomości, a najłatwiejszy i najkrótszy dostęp do drogi publicznej prowadzi właśnie przez grunt uczestnika postępowania. W ocenie wnioskodawcyA. R. (1)działanieA. R. (2)nie jest motywowane racjonalnymi względami gospodarczymi, lecz niechęcią do wnioskodawcy. Wskazał, że przebieg drogi koniecznej zabezpieczy mu przeprowadzanie bydła oraz dojazd z maszynami rolniczymi i kombajnem zbożowym do jego nieruchomości, a jego interes jako właścicieladziałki numer (...)przemawia za wytyczeniem służebności drogi koniecznej właśnie w taki sposób.
Uczestnik postępowaniaA. R. (2), po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska w sprawie, domagał się oddalenia wniosku w formie zaproponowanej przez wnioskodawcę i z ostrożności procesowej wnosił o ustanowienie służebności drogi koniecznej przy przyjęciu innych wariantów wskazanych w opinii głównej i opinii uzupełniającej biegłego z zakresu geodezjiS. W., z wyłączeniem przebiegu drogi przez działki uczestnika postępowania oznaczonenumerami geodezyjnymi (...)oraz domagał się zasądzenia od wnioskodawcy na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Argumentował, że aktualnie wnioskodawca nie przejeżdża do swoich działek przez działki uczestnika postępowania- wariant 2 opinii podstawowej i jest tak od uprawomocnienia się wyroku w sprawie(...)Sądu Rejonowego wB., natomiast przedmiotowe działki są zagospodarowane rolniczo- są tam uprawy. W/w działkami nie jeździ ani wnioskodawca ani inni uczestnicy postępowania, gdyż poruszają się drogą z innej strony. Podał, że przyjęcie jakiegokolwiek innego wariantu przebiegu służebności, z wyłączeniem nr 2 i 4 spowoduje możliwość uzyskania dojazdu także przezT. R.dodziałki (...),F. W.dodziałki (...)orazJ.iM.małżonkówW.dodziałki (...). Według uczestnika postępowania w ten sposób powstałby pewien konglomerat gospodarczy poprzez umożliwienie dojazdu poszczególnym właścicielom w/w działek przez grunty innych właścicieli. Najtańszy natomiast jest wariant 3, zaś przy przyjęciu wariantu przebiegu służebności przezdziałkę (...),działki (...)stanowiłyby jedną całość gospodarczą, gdyż wnioskodawca wydzierżawił uczestnikowi postępowaniaR. R. (1)działkę (...)do 2025 roku.A. R. (2)podkreślał, że na wariancie nr 2 przebiegu drogi traciłby tylko on, a zyskaliby inni. Argumentował nadto, że żądanie sformułowane przez wnioskodawcę pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego albowiem nie ma służyć potrzebom działki władnącej, a ma li tylko unicestwić prawo własności uczestnika postępowaniaA. R. (2).
Uczestnik postępowaniaR. R. (1)przychylił się do wniosku i proponowanej przez wnioskodawcę wersji przebiegu służebności drogi koniecznej. Podał, że gdyby Sąd obciążyłby jego nieruchomości nr(...)służebnością drogi koniecznej to domagałby się od wnioskodawcy wynagrodzenia za ustanowienie służebności.
Uczestnik postępowaniaP. R.przychylił się do wniosku wskazując, że przebieg służebności drogi koniecznej przez działki uczestnika postępowaniaA. R. (2)będzie korzystne dla wszystkich zainteresowanych, za wyjątkiem właścicieladziałek (...).
Uczestnik postępowaniaD. W.przychylił się do wniosku prezentują stanowisko analogiczne jak uczestnik postępowaniaP. R..
Uczestnik postępowaniaT. R.przychylił się do wniosku co do zasady oponując ustanowieniu drogi koniecznej przez działkę stanowiącą jego własność.
Uczestniczka postępowaniaM. W.przychyliła się do wniosku co do zasady. Podała, że jej mążJ. W.zawsze przejeżdżał przez działki uczestnika postępowaniaA. R. (2)w wersji proponowanej przez wnioskodawcę.
Uczestnik postępowaniaJ. W.pozostawił wniosek do uznania Sądu.
Uczestnik postępowaniaF. W.wskazał, że sprawa jest sprawą rodzinnąR.i droga konieczna powinna być wyznaczona z ich własnych gruntów w linii prostej.

Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:
Bezsporne w sprawie jest, że wnioskodawcaA. R. (1)jest właścicielem m.in. nieruchomości rolnej oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 1,9800 ha położonej wH., obręb(...), gminaB., którą nabył od swoich rodzicówJ.iR.małżonkówR.w dniu 22 lipca 1997 roku na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego Repertorium(...). Przedmiotowa nieruchomość ma założonąksięgę wieczystą Kw Nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy wB.V Wydział Ksiąg Wieczystych. (k. akta i dokumenty Kw Nr(...)).
Nieruchomość wnioskodawcy sąsiaduje m.in. z działkami uczestnika postępowaniaA. R. (2)oznaczonymi nr geodezyjnymi(...)i(...).
Pierwotnie, w protokole ustalenia stanu władania gruntami na obszarze wsiH.gromadyB.spisanym w dniu 22 kwietnia 1961 roku przed geodetęI. M.wykazano między innymi działkę onumerze geodezyjnym (...), a jako posiadacza gruntów wpisanoC. R., s.S.idziałkę (...)i jako posiadacza gruntu wpisanoS. R., s.J..
W rejestrze pomiarowo- klasyfikacyjnym szczegółowym z 1961 roku gromadaB.wieśH.pod numerem kolejnym(...)wykazano m.in.działkę numer (...)o powierzchni 7,015 ha zapisaną naR. S.s.J.oraz pod numerem(...)wykazanodziałkę numer (...)o powierzchni 3,040 ha zapisaną naC. R.s.S.. Na mocy aktu własności ziemi z dnia 24 marca 1975 roku wydanego przez Naczelnika Powiatu wB.Nr(...)właścicielem m.in. działki oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)położonej wH., gminaB.stał sięC. R.iS. R.. W dniu 22 grudnia 1989 rokuC. R.iS. R.na podstawie umowy przekazaniagospodarstwa rolnego (...)
(...)przenieśli na rzecz uczestnika postępowaniaA. R. (2)własność zabudowanego gospodarstwa rolnego położnego wH.iO., gminaB., w tymdziałki numer (...). Uczestnik postępowania stał się także właścicielem nieruchomości numer(...)na mocy aktu notarialnego z dnia 16 sierpnia 1982 roku Repertorium(...).Działki numer (...)mają założonąksięgę wieczystą Kw Nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy wB.V Wydział Ksiąg Wieczystych, w której jako właściciel przedmiotowych działek jest uczestnik postępowaniaA. R. (2). ( k. 98-98v akt(...)–informacja ze Starostwa Powiatowego wB., akta i dokumenty Kw Nr(...)).

Działka numer (...)sąsiaduje również z nieruchomościami: nr(...)stanowiącą własność uczestników postępowania małżonkówJ.iM. W.,(...)stanowiącą własność uczestnika postępowaniaF.W.,(...)i(...)stanowiącymi własność uczestnika postępowaniaD. W.,(...)stanowiącą własność uczestnika postępowaniaT. R.,(...)stanowiącą własność uczestnika postępowaniaP. R.,(...)stanowiąca własność uczestnika postępowaniaR. R. (1)i(...)stanowiącą własność wnioskodawcy . ( k. 59- informacja ze Starostwa Powiatowego wB., akta i dokumenty Kw Nr(...), akta i dokumenty(...), akta i dokumenty Kw Nr(...)).
Wszystkie w/w działki są nieruchomościami wykorzystywanymi rolniczo.
Nie było kwestionowane, że szlak drożny w zakresie objętym wnioskiem stanowił drogę dojazdową do nieruchomości wnioskodawcy i był wykorzystywany już od czasów powojennych przez poprzedników prawnych wnioskodawcy. Z w/w drogi korzystali także inni mieszkańcy wsi.
Poza sporem pozostaje także, że pomiędzy wnioskodawcą a uczestnikiem postępowaniaA. R. (2)przez tutejszym Sądem Rejonowym toczyły się postępowania, których przedmiotem były nieruchomości stanowiące ich własność.
I tak w sprawie(...)wnioskodawcyR. R. (1)jako właściciel działek oznaczonych numerami geodezyjnymi:(...)i(...)położonych wH., gminaB., dla których Sąd Rejonowy wB.V Wydziała Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą Kw Nr (...)iA. R. (1)jako właścicieldziałki numer (...)położonej wH., gminaB., dla której Sąd Rejonowy wB.V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą Kw Nr (...)po ostatecznym sprecyzowaniu wniosku wnosili o stwierdzenie, że nabyli przez zasiedzenie w dniu 22 sierpnia 2012 roku służebność gruntową przechodu i przejazdu ( służebność drogi koniecznej) biegnącą przez działki stanowiące własności uczestnika postępowaniaA. R. (2)oznaczone numerami geodezyjnymi:(...)i(...), położone wH., gminaB., dla których Sąd wB.
  V Wydziała Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą Kw Nr (...)o obszarze określonym na mapie biegłego sądowego z zakresu geodezjiS. W.(k. 181) i na prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego wB.z dnia 24 września 2014 roku w/w wniosek został oddalony. Z uzasadnienia sporządzonego do przedmiotowego orzeczenia wynika, że Sąd orzekający przyjął, że choć w/w pas gruntu istniał już co najmniej od czasów powojennych, jednakże utwardzanie drogi przez wnioskodawców gruzem, kamieniami, żwirem miało charakter jedynie punktowy, doraźny i prowizoryczny, a nie trwały, czego wymagaart. 292 kc.( akta(...)Sądu Rejonowego wB.).
Natomiast w sprawie(...)A. H., po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa domagał się nakazaniaA. R. (1)iR. R. (1)zaniechania naruszeń prawa własności nieruchomości oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)położonych wH., gminaB., dla których Sąd Rejonowy wB.V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą Kw Nr (...)poprzez zakazanie pozwanym przechodu, przejazdu, i przegonu bydła przez fragment w/w nieruchomości obejmujący obszar oznaczony literami C-D-E-B-0532-0529-C o powierzchni 516 m(

    2)wskazany na szkicu biegłego sądowego z zakresu geodezjiS. W.- załącznik graficzny nr 2 do opinii z dnia 8 lipca 2015 roku ( k. 117 akt) oraz zakazania pozwanym w/w naruszeń na przyszłość i Sąd Rejonowy wB.wyrokiem z dnia 30 września 2015 roku nakazał pozwanym zaniechania naruszeń prawa własności nieruchomości oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)położonych wH., gminaB.poprzez zakazanie pozwanemuR. R. (1)przegonu bydła i pozwanymA. R. (1)iR. R. (1)przejazdu przez fragment fragment w/w nieruchomości obejmujący obszar oznaczony literami C-D-E-B-0532-0529-C o powierzchni 516 m(

    2)wskazany na szkicu biegłego sądowego z zakresu geodezjiS. W.- załącznik graficzny nr 2 do opinii z dnia 8 lipca 2015 roku ( k. 117 akt) i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. (k. 152 akt(...)Sądu Rejonowego wB.).
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 145 kcjeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile jest to możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno – gospodarczy.
Roszczenie o ustanowienie drogi koniecznej przysługuje w przypadku braku dostępu do drogi publicznej. Droga konieczna ma zapewnić taki dostęp do drogi zaliczonej na podstawieustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych(Dz. U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.) do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Dostęp oznacza możność dojścia, dojazdu do nieruchomości. Droga konieczna powinna zapewniać każdy rodzaj dostępu, czyli likwidować naturalną izolację nieruchomości.
Zgodnie z§ 2 art. 145 k.c.należy przeprowadzić drogę konieczną z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ta ma prowadzić, mając na uwadze również i interes wnioskodawcy, bowiem nie pozostaje bez wpływu na jego sytuację wybór jednego z kilku zaproponowanych wariantów przebiegu służebności drogi koniecznej.
Niewątpliwym było, że nieruchomość wnioskodawcy nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Powyższego dowodzą fragment mapy nieruchomości dołączone do akt sprawy (k. 7), szkice biegłego z zakresu geodezjiS. W.i wnioski zawarte w opinii podstawowej ( k.151-154), jak również oględziny nieruchomości dokonane w dniu 16 lipca 2015 roku z udziałem sądu ( k. 113-117 ). Okoliczność ta nie była w trakcie postępowania kwestionowana przez żadnego z zainteresowanych. Kwestią sporną pozostawało jedynie ustalenie przebiegu drogi przez nieruchomości sąsiednie przy uwzględnieniu regulacji przewidzianej wart. 145 kcoraz interesów wszystkich zainteresowanych.
Rozważyć zatem należało 3 wersje przebiegu drogi koniecznej wskazane przez biegłego w opinii podstawowej ( k. 151-154 akt) oraz dwa pozostałe warianty wskazane w opinii uzupełniającej (k. 295-297 akt).
W ocenie Sądu, zarówno potrzeby nieruchomości wnioskodawcyA. R. (1), jak i interesy właścicieli sąsiednich nieruchomości, przemawiają za ustanowieniem drogi koniecznej na nieruchomościach oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)stanowiącymi własność uczestnika postępowaniaA. R. (2). Analiza materiału dowodowego, w tym w szczególności zeznań świadkówR. R. (1)(k. 52v-53v) iJ. B.(k. 53v-54), opinii biegłego sądowego z zakresu geodezjiS. W.( k. 151-154, k. 295-297) oraz ustalenia poczynione podczas oględzin miejscowych nieruchomości i ustalenia i wnioski końcowe zawarte w opiniach biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomościM. O.i zaprezentowane przez biegłą na rozprawie w dniu 30 maja 2016 roku ( k. 205-230, k. 317-326, k. 406-406v, k.415-416) jednoznacznie potwierdzają, że w/w opcja przebiegu drogi koniecznej uwzględnia zarówno interes społeczno- gospodarczy i najmniej obciąża grunty przez które ma przebiegać.
Po pierwsze, w/w szlak drożny ma swoje uzasadnienie historyczne. Nie było bowiem kwestionowane przez uczestnika postępowaniaA. R. (2), co dodatkowo znajduje odzwierciedlenie w zeznaniach świadków:R. R. (1)iJ. B., w stanowisku zainteresowanych oraz w ustaleniach poczynionych na użytek toczących się pomiędzy zainteresowanymi spraw(...)i(...), że przedmiotowa droga istniała od lat 40-tych i korzystał z niej nie tylko wnioskodawca, ale także jego poprzednicy prawni i inni mieszkańcy wsi.
Po wtóre, dokonując porównania różnych wersji przebiegu służebności drogi koniecznej wskazać należy, że opcja zaproponowana przez wnioskodawcęA. R. (1)jest wersją, w której odległość do drogi publicznej jest najkrótsza. Jest to bowiem pas gruntu o szerokości 4 m, długości 157, 75 m i powierzchni 631 m2. Natomiast porównywalnie, przy innych wersjach w/w wyznaczniki kształtują się następująco: wersja 1 – pas gruntu o szerokości 4 m, długości 247 m i powierzchni 1000 m2, wersja 3 – pas gruntu o szerokości 4 m, długości 218 m i powierzchni 882 m2, wersja zaprezentowana w załączniku nr 1 do opinii uzupełniającej- pas gruntu o szerokości 4m, długości 1267,50 m i powierzchni 5070 m2i wersja zaprezentowana w załączniku nr 2 do opinii uzupełniającej – pas gruntu o szerokości 4 m, długości 228, 25 m i powierzchni 913 m2. Usytuowanie i rozmiar projektowanej drogi przez działki uczestnika postępowaniaA. R. (2)umożliwiają więc swobodny dojazd na nieruchomość wnioskodawcy i manewrowanie sprzętem rolniczym. Istotne znaczenie przy wyborze wersji przebiegu służebności drogi koniecznej miały opinie biegłego sądowego z zakresu geodezjiS. W., który ocenił każdą z wersji z punktu widzenie potrzeb dojazdowych i zagospodarowania gruntów. W opinii podstawowej biegłyS. W.wskazał, że wersja 1 przebiegu drogi koniecznej zaproponowana pierwotnie przez uczestnika postępowaniaA. R. (2)jest wersją najgorszą, gdyż jest to opcja, w której odległość do drogi publicznej jest największa. Także wersja wskazana przez biegłego według niego samego nie jest najlepsza z uwagi na długość proponowanej trasy oraz jej kształt, który wymusza manewrowanie sprzętem rolniczym. Według biegłego wersja 2 w opinii podstawowej jest wersją najlepszą. (k. 150-151 akt). Także w opinii uzupełniającej biegły odniósł się do propozycji przebiegu szlaku drożnego wskazanego przez uczestnika postępowaniaA. R. (2)w piśmie z dnia 20 października 2015 roku i podał, że jest to opcja najgorsza albowiem, długość tej drogi to 1,27 km, częściowo przebiega przez obszar leśny, najbardziej utrudnia korzystanie z nieruchomości obciążonej wymaga poniesienia największych kosztów na jej urządzenie.
W ocenie Sądu przedmiotowe opinie posiadają niezaprzeczalny walor dowodowy. Jest jasna, spójna, pełna, brak w nich wewnętrznych sprzeczności, które mogłyby je zdyskredytować, a nadto wzajemnie się uzupełniają.
Kluczowe w sprawie ma także okoliczność, że w większości wersji szlaku drożnego, służebność obciąża nieruchomości kliku osób, natomiast w opcji 2 obciążenie dotyczy wyłącznie działek uczestnika postępowaniaA. R. (2)
Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że należy opowiedzieć się za wersją II przebiegu drogi koniecznej. W dostatecznym stopniu zaspokaja ona potrzeby dojazdowe do nieruchomości wnioskodawcy, a jednocześnie stanowi najmniejsze obciążenie zarówno gruntów uczestnika postępowaniaA. R. (2). Oceny powyższego nie zmienia powoływanie się przez uczestnika postępowania na zasady współżycia społecznego czy wskazywanie, że ustanowienie służebności drogi koniecznej przez jego działki będzie uderzało jedynie w jego prawo własności, a ustanowiona droga będzie stanowiła dojazd dla innych zainteresowanych do ich nieruchomości rolnych.
Odnosząc się do kwestii klauzul generalnych to podkreślenia wymaga, że powoływanie się na naruszenie zasad współżycia społecznego wymaga wskazania, jaka konkretnie zasada została naruszona, a zastosowanieart. 5 k.c.wymaga wszechstronnej oceny całokształtu szczególnych okoliczności rozpatrywanego wypadku w ścisłym powiązaniu z konkretnym stanem faktycznym. Nie można powoływać się ogólnie na - z natury rzeczy - nieokreślone zasady współżycia, lecz należy konkretnie wskazać, jaka z przyjętych w społeczeństwie zasad współżycia społecznego doznałaby naruszenia w danej sytuacji. Pełnomocnik uczestnika postępowania nie sprecyzował jakie zasady współżycia społecznego zastana naruszone, gdy służebność drogi koniecznej będzie przebiegała przez nieruchomościA. R. (2)numer(...)i(...). W kontekście powyższego nie był możliwy wybór przebiegu drogi koniecznej m.in. przez działkę brata wnioskodawcy- uczestnika postępowaniaR. R. (1)oznaczonąnumerem geodezyjnym (...), nawet jeśli na chwilę obecną działka władnąca(...)znajduje się w dzierżawie w/w uczestnika postępowania i wraz zdziałką (...)„stanowi zorganizowaną całość”. Jest to bowiem opcja określająca najdłuższy szlak drożny, związana jest z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych na urządzenie drogi i obligowałaby wnioskodawcę do wydatkowania najwyższego wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej.
Nie można zgodzić się także z wywodami uczestnika postępowaniaA. R. (2), że przyjęciu opcji nr 2 „ traciłby jedynie on, a zyskiwaliby inni”. W niniejszej sprawie wniosek o ustanowienie służebność drogi koniecznej złożył jedynie wnioskodawcaA. R. (1), a służebność ustanawiana jest wyłącznie na rzecz każdoczesnego właściciela danej ( danych) nieruchomości. Oznacza to, że ze szlaku drożnego może korzystać wyłącznie właściciel nieruchomości władnącej, zaś przejazdy innych osób, bez zgody właściciela nieruchomości obciążonych, nie znajdują oparcia w prawie.
Przepisart. 145§1 k.c.nakłada na Sąd uwzględniający wniosek o ustanowienie drogi koniecznej orzeczenie z urzędu o wynagrodzeniu na rzecz właściciela nieruchomości obciążonej. Wynagrodzenie to ma zrekompensować stratę wynikająca dla właściciela nieruchomości z jej obciążenia, czego konsekwencją jest ograniczenie w sposobie korzystania z niej. Nie jest ono uzależnione od poniesienia szkody, a ponadto ma pokrywać koszty urządzenia i utrzymania drogi, jeśli na nim spoczywają. ( vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2000 roku, V CKN 43/00, OSNC 2000, nr 11, poz. 206). PrzepisyKodeksu cywilnegonie zawierają żadnych wskazówek, jak należy określać wysokość wynagrodzenia. Zarówno piśmiennictwo prawnicze, jak i judykatura wysuwają różne propozycje w tym zakresie, bowiem nie może być jednolitej zasady dla różnorakich, często niemożliwych do przewidzenia stanów faktycznych. Jako kryteria pomocnicze mogą wchodzić w rachubę: szczególne zwiększenie wartości nieruchomości władnącej, obniżenie wartości nieruchomości obciążonej lub straty poniesione przez właściciela nieruchomości służebnej, np. w postaci utraty pożytków z zajętego pod drogę pasa gruntu. Kierując się jednak wskazówką ekwiwalentności można uznać, że właściwym kryterium będzie skumulowany ( skapitalizowany w przypadku świadczenia jednorazowego) rozmiar strat właściciela nieruchomości obciążonej, obejmujący uszczerbek rzeczywisty. Regułą jest ustalanie wynagrodzenia w postaci świadczenia pieniężnego, które jest ekwiwalentnym świadczeniem odpowiadającym cenie za korzystanie z cudzej nieruchomości ustalonym według cen rynkowych dla takich świadczeń.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, wskazać należy, iż Sąd ustalił wysokość należnego uczestnikowi postępowaniaA. R. (2)wynagrodzenia za ustanowienie służebności bazując na opinii biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomościM. O.(k. 205-230), która nie została skutecznie podważona przez zainteresowanych. W ocenie Sądu w/w opinia wraz z jej uzupełnieniem stanowi wartościowy materiał dowodowy, ponieważ biegła w sposób jasny, precyzyjny i szczegółowy wyjaśniła zarówno metody i podejścia, co d wyliczenia wartości nieruchomości obciążonych i wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności drogi koniecznej. Wnioski wysnute przez biegłą są logiczne i nie budzą zastrzeżeń do merytorycznej wartości opinii. Biegła słuchana dodatkowo na rozprawie w dniu 30 maja 2016 roku i w odpowiedzi na zastrzeżenia przedstawiła rzeczowe argumenty na poparcie wniosków końcowych opinii, a zainteresowani nie zdołali przedstawić argumentów podważających wartość dowodową przedmiotowej opinii.
Stąd też Sąd zasądził od wnioskodawcyA. R. (1)na rzecz uczestnika postępowaniaA. R. (2)tytułem wynagrodzenia za ustanowienie drogi koniecznej kwotę 3464,19 złotych płatną w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności.
Wobec powyższego na podstawieart. 145 k.c.Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawieart. 510§1 k.p.c.W ocenie Sądu wnioskodawca winien być obciążony kosztami związanym z założeniem sprawy, tj. opłata sądowa oraz wydatkami dotyczącymi oględzin i podstawowych opinii: biegłego sądowego z zakresu geodezji i z zakresu szacowania nieruchomości, zaś wydatki powstałe na wniosek uczestnika postępowaniaA. R. (2)winny obciążać w/w uczestnika postępowania. Wprawdzie uczestnik postępowaniaA. R. (2)wnosił o oddalenie wniosku i podważał wersję 2 ustanowienia służebności przez jego działki, jednakże podkreślić wymaga, że ustanowienie drogi koniecznej następuje w interesie właściciela nieruchomości pozbawionej dostępu do drogi koniecznej. Skoro tak, to wnioskodawca ponieść wydatki związane z postępowaniem w sprawie, w tym dowodów z opinii podstawowych biegłych w całości, gdyż wydatki mają niewątpliwie związek z urządzeniem drogi koniecznej, tj. z jej ustanowieniem. Natomiast, wydatki dotyczące opinii uzupełniających winien ponieść uczestnik postępowaniaA. R. (2), gdyż powstały one w związku z jego wnioskiem dowodowym, któremu sprzeciwiał się wnioskodawca. Z uwagi na fakt, że uczestnik postępowaniaA. R. (2)na poczet wydatków uiścił 2768,57 złotych, a koszty opinii uzupełniających wynosiły łącznie 2253,57 złotych, Sąd zasądził od wnioskodawcy na jego rzecz kwotę 515 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Brakujące koszty postępowania należne na rzecz Skarbu Państwa powinien ponieść wnioskodawca.

SSR Małgorzata Hajduczenia