Sąd Rejonowy w Jarocinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 158/14
Data wyroku: 2016-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Paweł Warczyński

Sygn. akt: I Ns 158/14

POSTANOWIENIE
Dnia 10 maja 2016 r.
Sąd Rejonowy w Jarocinie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Paweł Warczyński
Protokolant: st. sekr. sądowy Izabela Wlazik
po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2016 r. w Jarocinie na rozprawie
sprawy z wnioskuA. K. (1)
o uzupełniający dział spadku poS. F.
postanawia:

1
dokonać uzupełniającego działu spadku poS. F.oraz zniesienia współwłasności nieruchomości w ten sposób, że prawo własności położonej wP.nieruchomości o powierzchni 0,00,59 ha, dla której V Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Jarocinie prowadziksięgę wieczystą (...)przyznać na rzeczA. K. (1), córkiS.iM.,

2
tytułem spłaty zasądzić odA. K. (1)na rzecz:

-Z. F.,J. F.,W. F. (1)iI. D.kwoty po 53,10 zł (pięćdziesiąt trzy złote 10/100),
-J. B.kwotę 23,60 zł (dwadzieścia trzy złote 60/100),
z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności,

3
kosztami postępowania obciążyć zainteresowanych w zakresie przez nich poniesionym, a ponadto nakazać ściągnąć od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Jarocinie) kwotę 2004,49 zł tytułem różnicy pomiędzy opłatą należną, a uiszczoną oraz poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa kosztów opinii biegłego.

SSR Paweł Warczyński
I Ns 158/14

UZASADNIENIE
A. K. (1)wniosła o dokonanie „uzupełniającego” działu spadku po zmarłych rodzicach w odniesieniu do nieruchomości objętejkw (...). W uzasadnieniu wskazała, iż z niewiadomych jej przyczyn dokonany w sprawie I Ns 18/83 dział spadku nie objął przedmiotowej nieruchomości oraz wskazała, iż wobec śmierci innych spadkobierców jest aktualnie jedynym spadkobiercą. W wyniku kolejnych wezwań do uzupełnienia braków, wnioskodawczyni wskazywała kolejnych uczestników postępowania. Stanowisko co do sposobu działu spadku wyraziła na rozprawie w dniu 11.09.2014 r. ( k. 53 ) żądając przyznania nieruchomości na jej rzecz z ewentualną spłatą na rzecz pozostałych spadkobierców. Po zgłoszeniu się pełnomocnika ( k.117 ) wnioskodawczyni żądała przyznania nieruchomości na jej rzecz bez spłaty, względnie wg złożonej propozycji ugodowej. Wnosiła o obciążenie kosztami opinii biegłego uczestników postępowania, którzy nie zgodzili się z jej propozycją ugodową.
Co do sposobu działu spadku wszyscy zainteresowani byli zgodni. Żądanie spłaty swojego udziału zgłosiliZ. F.,J. F.,W. F. (2),I. D.iJ. B.. Pozostali oświadczyli, iż nie żądają spłaty.
Postanowieniem z 02.04.2015 r. Sąd uwzględnił wniosek wnioskodawczyni o zwolnienie jej od kosztów sądowych w zakresie opłaty od wniosku o dział spadku ( k. 109 ).
Prawomocnym postanowieniem częściowym z 20.11.2014 r. ( k. 74 ) Sąd stwierdził nabycie spadku poM. F. (1).
Prawomocnym postanowieniem częściowym z 02.04.2015 r. ( k. 111 ) Sąd stwierdził nabycie spadku poB. F..
Sąd ustalił, co następuje:
S. F.iM. F. (1)byli współwłaścicielami nieruchomości położonej wP.o powierzchni 0,00,59 ha, stanowiącej wjazd ułatwiający dostęp do innej nieruchomości stanowiącej ich własność. Wartość tej nieruchomości wynosi wg aktualnych cen 1700 zł. Nieruchomość ta nie była objęta postępowaniem w sprawie I Ns 18/83 z uwagi na niewiedzę spadkobierców
(Dowód: odpis z księgi wieczystej k. 22, opinia biegłegoA. K. (2)k.165 – 181, zeznania wnioskodawczyni k. 251)
S. F.zmarł 17.07.1975 r., a spadek po nim na podstawie postanowienia z dnia 26.02.1982 r. nabyła żonaM. F. (1)i dwójka dzieci: wnioskodawczyniA. K. (1)oraz nieżyjącyM. F. (2).
(Dowód: postanowienie w aktach I Ns 53/82)
Spadek po zmarłejM. F. (1)nabyła na podstawie testamentu wnioskodawczyni.
(Dowód: postanowienie częściowe k. 74 )
Spadek po zmarłym 08.04.2009 r.M. F. (2)nabyła jego żonaB. F.oraz dzieciZ. F.,J. F.,W. F. (1)iI. D.– uczestnicy postepowania.
(Dowód: postanowienie w aktach I Ns 88/10)
W końcu spadek poB. F., zmarłej 02.04 2015 r., nabyło rodzeństwoH. B.,J. B.iL. B.po 1/3.
(Dowód: postanowienie częściowe k. 111 )
Postanowieniem z 15.02.1983 r. wydanym w sprawie I Ns 18/83 Sąd Rejonowy w Jarocinie dokonał działu spadku poS. F.. Postanowienie to obejmowało wyłącznie nieruchomość położoną wP., objętąksięgą wieczystą (...).
(Dowód: akta sprawy I Ns 18/83 )
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie był przedmiotem sporu. Wartość nieruchomości została ustalona w oparciu o nie kwestionowaną przez żadnego z zainteresowanych opinię biegłego.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 1035 kc, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom do działu spadku stosuje się odpowiedni przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Dział spadku może nastąpić w drodze umowy bądź na mocy orzeczenia sądu wydanego na żądanie któregokolwiek spadkobiercy, przy czy powinien obejmować on całość spadku (art. 1037 – 1038 kc). Z treściart. 211 kci następnych w zw. zart. 1035 kcwynika, iżkodeks cywilnypreferuje dział spadku dokonany poprzez podział fizyczny, stawiając ten sposób na pierwszym miejscu, a na kolejnych umieszczając przyznanie rzeczy jednemu ze spadkobierców, a w ostateczności zarządzenie sprzedaży rzeczy w trybie przepisów kodeksu postepowania cywilnego.
Sądowe postępowanie w sprawie działu spadku toczy się na podstawie przepisówart. 680 kpci n. oraz, z mocy odesłania zart. 688 kpc, na podstawie przepisów dotyczących zniesienia współwłasności. Postanowienie działowe sąd wydaje w oparciu o zgodny wniosek uczestników postepowania, względnie, gdy brak takiego wniosku, w oparciu o przepisy dotyczące zniesienia współwłasności. Sądowy dział spadku powinien obejmować całość majątku spadkowego (art. 1038 kc). Orzecznictwo jak i doktryna powszechnie przyjmują, iż w razie nie objęcia dokonanym działem spadku pewnej części majątku spadkowego, dopuszczalnym jest dokonanie „uzupełniającego” działu, obejmującego pozostałą część majątku ( o tym wprost SN z 28.08.1986 r. w sprawie III CZP 47/86 OSNC 1987, nr 8, poz. 114 ).
W przedmiotowej sprawie nie było sporu co do sposobu działu spadku. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w punkcie 1. postanowienia.
Przyjmując jako wartość nieruchomości, wyliczoną przez biegłą, kwotę 1700 zł, Sąd w punkcie 2. postanowienia zasądził na rzecz tych spadkobierców, którzy zgłosili takie żądanie spłaty odpowiadające ich udziałom w spadku.
O kosztach Sąd orzekł zgodnie zart. 520 § 1 kpc. Brak jest jakichkolwiek przesłanek by odstąpić od tej zasadniczej reguły rozdziału kosztów postępowaniu w postępowaniu nieprocesowym. Żadnemu z zainteresowanych w sprawie nie można przypisać niesumiennego lub oczywiście niewłaściwego działania ( §art. 520 kpc), a stopień zainteresowania sprawą każdego z nich odpowiada ich udziałowi w prawie własności nieruchomości. Stosując te zasadę Sąd nie obciążył zainteresowanych opłatą sądową od wniosku o dział spadku, od której to opłaty wnioskodawczyni została zwolniona. Opłata sądową od stwierdzenia nabycia spadku poM. F. (1)iB. F.Sąd obciążył wnioskodawczynię, jako że ona miała wyłączny interes w uzyskaniu tego orzeczenia. Co do kosztów opinii biegłego Sąd wziął pod uwagę, iż koszty te powstały w związku z działaniami wnioskodawczyni, a obciążenie pięciu uczestników postępowania minimalną częścią tych kosztów, odpowiadającą ich udziałowi we własności nieruchomości, byłoby bezcelowe i nieracjonalne. Wniosek pełnomocnika wnioskodawczyni o obciążenie dwóch uczestników postepowania, którzy nie przyjęli propozycji ugodowej wnioskodawczyni, nie jest zasadny. Propozycje ugodowe wnioskodawczyni zgłosiła dopiero pod koniec trwania postępowania, a jej postawa w początkowej części postępowania budzić mogła wątpliwości uczestników postępowania. Nie można zatem braku zgody na propozycje ugodową odczytywać jako działanie niesumienne lub niewłaściwe, o którym mowa w § 3. Ponadto trzeba wziąć pod uwagę iż zgodnie zart. 684 kpcto Sąd ustala wartość spadku i jest zobowiązany przeprowadzić dowód z opinii biegłego na tę okoliczność.
SSR Paweł Warczyński