Sąd Apelacyjny w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1706/15
Data wyroku: 2016-05-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Cesarz, Alicja Myszkowska, Dorota Ochalska-Gola
Słowa kluczowe: Skarga Pauliańska
Podstawa prawna: art. 527 k.c.

Sygn. akt I ACa 1706/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 maja 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Alicja Myszkowska (spr.)
Sędziowie:  SSA Anna Cesarz
SSA Dorota Ochalska - Gola
Protokolant:  stażysta Weronika Skalska
po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. w Łodzi na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki komandytowej wR.
przeciwkoM. B. (1)
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 16 listopada 2015 r. sygn. akt I C 1861/14

1
oddala  apelację;

2
zasądza  odM. B. (1)na rzecz(...)Spółka  z ogran iczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej  wR.kwotę 2.700 ( dwa  tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I  ACa  1706/15

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 września 2015 roku Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie z powództwa(...) Sp. z o.o.Sp. K. wR.przeciwkoM. B. (1)o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną:

1
uznał za bezskuteczną wobec(...) Spółki z o.o.Sp. K. wR.umowy darowizny 1/2 części prawa własności nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Łodzi, Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW nr (...), dokonanej przezM. B. (2)na rzeczM. B. (1)w dniu 26 czerwca 2012 roku, a sporządzonej przed notariuszemG. R.w Kancelarii Notarialnej wŁ.(Repertorium(...)), celem umożliwienia zaspokojenia wierzytelności powoda(...) Spółki z o.o.Sp. K. wR., jako następcy prawnegoK. R., względemM. B. (2), która to wierzytelność jest stwierdzona prawomocnym nakazem zapłaty Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 19 marca 2013 roku sygn. akt X GNc 254/13, zaopatrzonym w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2014 roku X GCo 95/14;

2
nie obciążył pozwanego kosztami procesu.

Powyższe rozstrzygniecie zapadło po dokonaniu przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych, z których wynika, że:
PozwanyM. B. (1),urodzony w (...)roku, jest synemP.iM. B. (2). Jako małoletni stał się właścicielem spółdzielczego własnościowego prawa dolokalu nr (...)wŁ.ul. (...), które otrzymał w drodze darowizny od ojcaP. B.dniu 26 maja 1997 roku.
Matka pozwanegoM. B. (2)prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą(...)Serwis (...), w ramach której w 2008 roku rozpoczęła realizację inwestycji w postaci budynku biurowo-usługowego wŁ.przy zabieguulic (...). Grunt stanowi własnośćSpółdzielni Mieszkaniowej (...), która wydzierżawiła teren pod budowę, wstępnie na krótki okres, a docelowo na 25-29 lat. Działka nie miała charakteru budowlanego, a przez jej środek szła kanalizacja. Niezbędne było przesunięcie kanalizacji, przebudowa instalacji gazowych, wycinka drzew, głębokie posadowienie fundamentów.
W dniu 2 sierpnia 2011 roku,K. R.prowadzący działalność gospodarczą pod nazwąPrzedsiębiorstwo Budowlano Usługowe (...)wK.zawarł zM. B. (2)prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą(...)Serwis (...)wŁ.umowę o roboty budowlane w zakresie głębokich fundamentów, porządkowania terenu, prac żelbetowych i murowych.
Całość prac miała kosztować netto 3.000.000 zł, jednak wykonana została jedynie część robót, za które wykonawca wystawił trzy faktury: w dniu 28 września 2011 roku na kwotę 150.000 zł, w dniu 7 grudnia 2011 roku na kwotę 123.000 zł oraz w dniu 12 stycznia 2012 roku na kwotę 479.102,38 zł.
Z powodu trudności ze spłatą kredytuM. B. (2)uregulowała jedynie 50.000 zł z pierwszej faktury, a w pozostałej części pisemnie uznała należność w łącznej wysokości 702.102,38 zł w porozumieniu bez daty, które zostało przekazane do kancelarii adwokackiej w dniu 25 maja 2012 roku.
W dniu 26 czerwca 2012 roku wyżej wymieniona podarowała notarialnie swojemu synowi - pozwanemu w niniejszej sprawie - swój udział we własności nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym wŁ.przyul. (...)l6, a wartość darowizny określiła na 350.000 zł.
W dniu 19 lipca 2012 rokuM. B. (2)wystąpiła do Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi o wyrażenie zgody na sprzedaż należącego do jeszcze wówczas małoletniego pozwanego spółdzielczego własnościowego dolokalu nr (...)wŁ.ul. (...)wskazując, że lokal ten jest niezamieszkały i generuje zadłużenie, a w zamian małoletni otrzyma darowiznęlokalu mieszkalnego nr (...)wŁ.przyulicy (...)udziału w nieruchomości przyul. (...).
Postanowieniem z dnia 10 września 2012 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi w sprawieV. N.490/12 zezwolił małżonkomM.iP. B.na sprzedaż wyżej opisanego lokalu.
Mieszkanie zostało sprzedane w dniu 20 kwietnia 2013, za cenę 193.000 zł, w pierwotnej umowie cena miała być płatna na rachunekJ. B., a w wyniku zmiany umowy z dnia 1 maja 2013 roku - gotówką do rąkM.lubP. B..
Pomimo uznania w maju 2012 roku zobowiązań wobecK. R.wskazana w porozumieniu kwota 70.212,38 zł nie została przezM. B. (2)spłacona, a wierzyciel skierował do sądu trzy pozwy-oddzielnie dla każdej faktury.
Nakazem zapłaty z dnia 19 marca 2013 roku w sprawie X GNc 254/13 Sąd Okręgowy w Łodzi zasądził odM. B. (2)na rzeczK. R.100.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 13 października 2011 roku oraz 1.250 zł tytułem kosztów sądowych i 3.617 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Następnie postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 roku X GCo 95/14 Sąd ten nadał na rzecz powoda klauzulę wykonalności wobec przejścia uprawnienia dotychczasowego wierzyciela na podstawie umowy cesji wierzytelności.
Pozostałe sprawy toczyły się pod sygnaturami X GNc 253/13, X GNc 255/13. Wszystkie nakazy są prawomocne.
K. R.dokonał przelewu całości wierzytelności wobecM. B. (2)na rzecz powodowej spółki.
Na inwestycjiR./M.został zrobiony cały fundament, część słupów i przyłącza. Wycena dokonanych nakładów nie została dokonana, wedługP. B.jest to kwota 1.400.000 zł. W związku z przedmiotową inwestycją powstały długi. Wierzycielami był głównieK. R.orazSpółdzielnia Mieszkaniowa (...), która w 2012 roku podpisała zM. B. (2)dwie trzymiesięczne umowy dzierżawy za czynsz 12.000 zł miesięcznie. Po czerwcu 2012 roku umowa nie została prolongowana w związku z czym Spółdzielnia domaga się odM. B. (2)odszkodowania za bezumowne korzystanie. Jest prawomocny tytuł na 50.000 zł oraz w toku sprawa o sygn. akt XIII GC 1310/14 z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej o eksmisję. RównolegleM. B. (2)wystąpiła przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej o przeniesienie własności zart. 231 kc.
Aktualnie jedynym majątkiemM. B. (2)jest mieszkanie położne wŁ.przyulicy (...), które jest obciążone kredytem. W mieszkaniu tym mieszkaJ. B.- babcia pozwanego ze strony taty.
W dacie dokonywania darowizny udziału w przedmiotowej nieruchomościM. B. (2)miała świadomość istnienia należności do zapłaty. Decyzja o dokonaniu darowizny zapadła w 2011 roku, kiedy pojawiły się problemy z regulowaniem zobowiązań i małżonkowieB.starali się o kredyt. W oparciu o doświadczenia z 2005 roku, kiedy to po raz pierwszy występowali o zgodę na sprzedaż mieszkania syna, małżonkowie uważali że zgody nie otrzymają, jeżeli nie zaoferują czegoś w zamian. DarowiznaE.dokonana została wcześniej aniżeli złożono wniosek do sądu. Na poczet przyszłej sprzedaży mieszkania pożyczono pieniądze, w tym na spłatęK. R., który w 2011 roku otrzymał z pierwszej faktury 50.000 zł. Z kwoty 190.000 zł uzyskanej ze sprzedaży w 2013 rokuK. R.bezpośrednio nic nie otrzymał, natomiast częściowo spłacona została Spółdzielnia Mieszkaniowa, bank, rodzina i znajomi. Około 20.000 -30.000 zł poszło na bieżące wydatki ponieważ firma nie przynosiła dochodów. Obecnie zadłużenieM. B. (2)wedługP. B.wynosi około 1.000.000 zł. W wyroku z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej jest kwota około 50 000 zł, w MBanku kwota zadłużenia wynosi około 200.000 zł, zaś pozostałą część stanowi zadłużenie wobecK. R..
Egzekucja komornicza jest bezskuteczna.
M. B. (2)w 2010 roku doznała wypadku, którego konsekwencją jest zakrzepica. Ma też problemy psychicznych oraz natury kardiologicznej.
W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Sąd Okręgowy, odwołując się doart. 527 k.c.,art. 528 k.c.orazart. 529 k.c., uznał powództwo za zasadne.
Sąd argumentował, że wobec faktu, iż wierzytelność powoda względem darczyńcy jest stwierdzona tytułem wykonawczym, kwestionowana umowa miała charakter nieodpłatny, a pozwany jest osobą bliską dlaM. B. (2), do rozstrzygnięcia pozostaje jedynie eksponowana przez stronę pozwaną kwestia wyrażenia przez sąd rodzinny zgody na sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.
Odnosząc się do powyższego zagadnienia Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na sekwencję zdarzeń, z której wynika, że darowizna udziału miała charakter uprzedni w stosunku do złożenia wniosku do sądu rodzinnego o wyrażenie zgody na sprzedaż ograniczonegoprawa rzeczowego. Następnie odwołal się do różnicy pomiędzy wartością spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu a ½ udziału we współwłasności nieruchomości, która wyraża się kwotą 160.000 zł na korzyść udziału.
Nie przekonały Sądu pierwszej instancji twierdzenia strony pozwanej, że z ceny uzyskanej ze sprzedaży prawa do lokalu przyulicy (...)zaspokojono wierzycieli, w tymK. R.. Tym bardziej, że świadekP. B.twierdził, iż środki finansowe uzyskane ze sprzedaży mieszkania przeznaczono na spłatę zobowiązań wobec nieustalonych z imienia i nazwiska członków rodziny, od których wcześniej małżonkowieB.pożyczyli pieniądze na częściowe zaspokojenie wyżej wymienionego.
Zdaniem Sądu Okręgowego brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że umowa darowizny z dnia 26 czerwca 2012 roku nie krzywdziła wierzycieli, przynajmniej w przypadku powoda. Niewątpliwie bowiem wskutek zawarcia kontestowanej umowy majątek dłużniczki uległ uszczupleniu.
W ocenie Sądu pierwszej instancji strona pozwana nie zdołała zwolnić się od odpowiedzialności poprzez wskazanie majątku dłużnika wystarczającego do zaspokojenia wierzyciela. Rzekoma wierzytelnośćM. B. (2)wobecSpółdzielni Mieszkaniowej (...)z tytułu nakładów nie została uznana przez ten podmiot, a z uwagi na ewentualną wzajemną wierzytelność Spółdzielni z tytułu czynszu i bezumownego korzystania, uznać ją należy za niepewną.
Z przyczyn omówionych powyżej, wobec niepodołania przez pozwanego ciężarowi obalenia domniemań prawnych wynikających zart. 527 § 2 i 3 k.c.,art. 528 i art. 529 k.c., Sąd Okręgowy uznał, że zostały spełnione wszystkie przesłanki uznania czynności prawnej za bezskuteczną względem powoda.
Stosującart. 102 k.p.c.Sąd nie obciążył pozwanego kosztami procesu mając na uwadze charakter sprawy, młody wiek pozwanego oraz fakt, że nie uzyskuje on żadnych dochodów.
Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżył pozwany apelacją w całości, zarzucając:

1
naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a
art. 233 § 1 k.p.c.w związku zart. 258 k.p.c.poprzez dokonanie przez Sąd orzekający dowolnej, zamiast swobodnej, oceny dowodu w postaci zeznań świadkaP. B.poprzez odmówienie im wiarygodności co do faktu, iż nie istniał związek pomiędzy dokonaniem darowizny a zadłużeniemM. B. (2)wobecK. R., podczas gdy korespondują one z treścią skierowanego przezM. B. (2)do sądu rodzinnego wniosku o wyrażenie zgody na sprzedażlokalu mieszkalnego nr (...), położonego przyul. (...)wŁ., stanowiącego własność małoletniegoM. B. (1)(sygn. akt: VI Nsm 490/12), a nadto zeznania te są wiarygodne w świetle doświadczenia życiowego i zasad logicznego rozumowania z uwagi na brak korzyści dla dłużniczki w czynności wyzbycia się prawa własności udziału w nieruchomości, położonej przyul. (...)wŁ.,

b
art. 213 § 3 k.p.c.orazart. 227 k.p.c.w związku zart. 258 k.p.c.poprzez bezzasadne oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań dłużniczki powódki —M. B. (2), podczas gdy zeznania te miały istotne znaczenie dla oceny czy dokonując darowizny z dnia 26 czerwca 2012 roku działała ona ze świadomością pokrzywdzenia wierzycielaK. R., a zatem okoliczności mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

1
naruszenie prawa materialnego, to jest:

a
art. 527 § 1 i 2 k.c.poprzez jego bezzasadne zastosowanie, podczas gdy czynność prawna w postaci umowy darowizny z dnia 26 czerwca 2012 roku nie została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycielaK. R., a to z uwagi na fakt, iż sprzedaż mieszkania należącego do małoletniegoM. B. (1)umożliwiłaM. B. (2)spłacenie tego wierzyciela kwotą co najmniej 50.000 zł, natomiast darowany składnik majątku w postaci udziału w prawie własności nieruchomości nie zapewniał wierzycielowi możliwości skutecznego zaspokojenia;

b
art. 533 k.c.poprzez jego bezzasadne niezastosowanie, w sytuacji, gdy pozwany wskazał powodowi mienie dłużnika wystarczające do jego zaspokojenia, bowiem znacznie przenoszące wartość przysługującej mu wierzytelności.

Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództw a w całości. Nadto o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za obie instancje.
Odpowiadając na apelację strona powodowa wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie drugoinstancyjne.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna, gdyż Sąd Okręgowy wydał trafne rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy oraz w treści obowiazujących przepisów prawnych.
Autor apelacji zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenieart. 233 k.p.c., wyrażające się w dowolnej, w miejsce swobodnej, ocenie materiału dowodowego sprawy w postaci zeznań świadkaP. B.na okoliczność braku związku pomiędzy dokonaniem darowizny na rzecz syna, a zadłużeniemM. B. (2). Sąd Apelacyjny nie podziela tak sformułowanego zarzutu. W ocenie Sądu odwoławczego, wbrew zarzutom apelacji ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy są prawidłowe i kompletne i wynikają z oceny materiału dowodowego dokonanej przez pryzmat dyrektyw płynących z treściart. 233 § 1 k.p.c.
Odnosząc się do zarzutu naruszeniaart. 233 k.p.c.należy mieć na uwadze, że co do zasady Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jak trafnie przyjmuje się przy tym w orzecznictwie sądowym, jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Wyłącznie w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej, albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo- skutkowych, to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.
Usiłując zwalczyć wnioski wyciągnięte przez Sąd Okręgowy z zeznań świadkaP. B.apelujący przedstawia własną wersję zdarzeń, akcentując przede wszystkim fakt wystąpienia do sądu rodzinnego z wnioskiem o zezwolenie na sprzedaż ograniczonegoprawa rzeczowego, które generowało jedynie straty. Zaakcentował także, że planowana sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu umożliwiła zaciągnięcie od członków rodziny pożyczek przeznaczonych na spłatę wierzyciela.
Przedstawione powyżej argumenty były przez stronę pozwaną podnoszone już w ramach postępowania przed Sądem pierwszej instancji i Sąd ten w sposób prawidłowy ustosunkował się do nich w motywach skarżonego orzeczenia. Odnosząc się w pierwszej kolejności do akcentowanej przez apelującego zgody wyrażonej przez sąd na sprzedaż lokalu zwrócić należy uwagę na sekwencję zdarzeń, z której wynika, że umowa darowizny udziału została dokonana w dniu 26 czerwca 2012 roku, natomiast wniosek do sądu rodzinnego o zezwolnienie na sprzedaż lokalu został złożony dopiero w dniu 19 lipca 2012 roku. Tym samym nie wytrzymuje krytyki stanowisko pozwanego, że sąd rodzinny uzależnił wyrażenie zezwolenia na sprzedaż lokalu od przeniesienia na pozwanego udziału w nieruchomosci. Znajdujący się w aktach sprawyV. N.wniosek o zezwolenie rodzicom małoletniego na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu w swej treści wskazuje co prawda, że w zamian za sprzedaż lokalu przyul. (...)małoletni zostanie obdarowany lokalem mieszkalnym położonym przyul. (...)i ½ udziału we współwłasności nieruchomości, ale są to tylko deklaracje wnioskodawców, a nie warunek postawiony przez sąd rodzinny. Co więcej, zwrócić należy uwagę na dysproporcję wartości praw, które miałyby wyjść i wejść do majątku pozwanego. Jak trafnie zwrócił uwagę Sąd Okręgowy, już tylko pomiędzy wartością lokalu przyulicy (...)i ½ udziału we własnosci nieruchomości jest różnica na korzyść udziału wyrażająca się kwotą około 160.000 zł. Brak jest zatem rozsądnego wytłumaczenia dla przekazania pozwanemu w zamian za sprzedaż lokalu wartości 193.000 zł innego lokalu mieszkalnego (mieszkanie przyulicy (...)) oraz dodatkowo ½ udziału we własności nieruchomości wycenionego na kwotę 350.000 zł. Niemniej jednak najistotniejszym argumentem jest brak uzależnienia zgody sądu rodzinnego na wnioskowaną czynność od przekazania udziału we własności nieruchomości, co wynika z treści postanowienia tego sądu oraz sekwencji zdarzeń. Dlatego też, nie ma racji apelujacy, że wnioski wyciągnięte przez Sąd Okręgowy z zeznań świadkaP. B.pozostają w sprzeczności z postanowieniem sądu rodzinnego, którego rozstrzygniecie sprowadza się do udzielenia bezwarunkowego zezwolenia na sprzedaż.
Sąd Apelacyjny nie podziela opinii apelującego, żeM. B. (2)nie odniosła korzyści z kontestowanej transakcji z uwagi na akcentowane przez pozwanego trudności z ewentualnym prowadzeniem egzekucji z udziału w nieruchomości. W tej kwestii zgodzić sie należy ze stroną pozwaną, że po pierwsze nie sposób z góry przesądzić bezskuteczności postępowania egzekucyjnego skierowanego do tego składnika majątku dłużniczki, a po wtóre, jak trafnie wskazuje powód, w przypadku zaistnienia trudności ze sprzedażą udziału wierzyciel zawsze mógłby rozważyć możliwość przejęcia go na własność, co też byłoby jakąś formą zaspokojenia jego roszczeń.
Chybiony jest zarzut naruszeniaart. 213 § 3 k.p.c.orazart. 227 k.p.c.w związku zart. 258 k.p.c.W pierwszej kolejności wskazać należy, że przepisart. 213 k.p.c.nie zawiera w swej treści wskazanej wyżej jednostki redakcyjnej. Odnosząc się natomiast do podbudowy argumentacyjnej tego zarzutu wskazać należy, że Sąd Okręgowy, motywował oddalenie wniosku tym, iż okoliczności sprawy zdają się świadczyć , że przedmiotowy wniosek dowodowy zgłaszany jest jedynie celem wydłużenia postępowania. Tym bardziej, że z zeznańP. B.wynika, iż według jego wiedzy nie ma potrzeby, aby wyżej wymieniona składała zeznania, gdyż wiedza małżonków jest tożsama co do okoliczności sprawy. Poza tym pozostały materiał dowodowy znajdujacy się w aktach sprawy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia.
W przekonaniu Sądu Apelacyjnego, nie tylko omówione powyżej zarzuty naruszenia prawa procesowego, ale również prawa materialnego, należy uznać za niezasadne. Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy przyjął, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki zart. 527 k.c., regulującego instytucję skargi pauliańskiej, a zatem podstawowego środka ochrony wierzyciela przed skutkami niewypłacalności dłużnika. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wskutek dokonania umowy darowizny dłużniczka stała się niewypłacalna, co implikuje domniemanie, że w chwili dokonywania przedmiotowej czynności prawnej działała ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (art. 529 k.c.). O ewentualnej możliwości zaspokojenia się wierzyciela z darowanego pozwanemu udziału we własności nieruchomości była mowa powyżej przy okazji analizy zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego. Obecnie zaś w majątku dłużniczki znajduje się jedynie prawo do lokalu mieszkalnego obciążone hipoteką, która daje pierwszeństwo zaspokojenia wierzycielowi hipotecznemu przed jej wierzycielami osobistymi, w tym powodowi. Co więcej, z faktu dokonania bezpłatnego przysporzenia na rzecz osoby bliskiej wynika kolejne domniemanie, a mianowicie wiedza tej osoby, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (art. 527 § 3 k.c.). Przy czym w przypadku korzyści majątkowej uzyskanej przez osobę trzecią nieodpłatnie, świadomość osoby trzeciej nie jest istotna (art. 528 k.c.).
Nie powiodła się także podjęta przez stronę pozwaną próba zwolnienia od zadośćuczynienia roszczeniu wierzyciela poprzez wskazanie mienia dłużnika wystarczającego do zaspokojenia wierzyciela, co czyni chybionym zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowyart. 533 k.c.
Dyrektywy funkcjonalne i systemowe prowadzą do wniosku, że wart. 533 k.c.chodzi o wskazanie jedynie takiego mienia dłużnika, co do którego można - z najwyższym stopniem prawdopodobieństwa graniczącym z pewnością - przyjąć, iż pozwoli na zaspokojenie wierzyciela. Nie chodzi więc o samą możliwość prowadzenia egzekucji z przysługujących dłużnikowi wierzytelności, której rezultat może okazać się w praktyce wątpliwy, lecz o uzyskanie przez wierzyciela realnego zaspokojenia. Za taką oceną przemawia przede wszystkim wzgląd na określone alternatywnie przesłanki, których spełnienie prowadzi do zwolnienia osoby trzeciej od zadośćuczynienia roszczeniu wierzyciela. Są nimi - zaspokojenie wierzyciela oraz wskazanie mienia wystarczającego do zaspokojenia.
W świetle powyższego podzielić należy pogląd Sądu Okręgowego, że pozwany nie skorzystał skutecznie z uprawnienia uregulowanego w analizowanym przepisie. Ewentualne roszczenieM. B. (2)przeciwkoSpółdzielni Mieszkaniowej (...)o zwrot nakładów nie jest uznawane przez tę Spółdzielnię, a poza tymM. B. (2)sama jest dłużniczką Spółdzielni. W tej sytuacji nie sposób uznać, ze pozwany wskazał takie mienie dłużnika, które realnie zaspokoi wierzyciela. Wręcz przeciwnie, szansa zaspokojenia powoda z rzekomej wierzytelnościM. B. (2), niczym nieudokumentowanej, o niewiadomej wysokości, jawi się jako znikoma, czy wręcz iluzoryczna.
Z przyczyn omówionych powyżej Sąd Apelacyjny w Łodzi, na podstawieart. 385 k.p.c., oddalił apelację.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.Wysokość kosztów Sąd ustalił w oparciu o przepis§ 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 6w związku z§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jednolity: Dz. U. z 2013 roku, poz. 490)w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych(Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804).
Pozwany po zapoznaniu się z uzasadnieniem wyroku Sądu pierwszej instancji w dalszym ciągu angażując przeciwnika procesowego w spór sądowy powinien był uwzględnić konieczność ponoszenia związanych z tym konsekwencji procesowych. W związku z powyższym brak jest szczególnych okoliczności w rozumieniuart. 102 k.p.c.przemawiających za odstąpieniem od obciążania apelującego kosztami postępowania odwoławczego.