Sąd Rejonowy w Przemyślu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1733/15
Data wyroku: 2016-11-04 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION
Sędziowie: Marcin Dudzik
Słowa kluczowe: Testament
Podstawa prawna: art.961 kc
Teza: o wartości składników majątku , które wyczerpują cały spadek, decydować winien stan z chwili otwarcia spadku , w tej bowiem chwili osoby stają się spadkobiercami

. Sygn. akt I Ns 1733/15

POSTANOWIENIE
Dnia 4 listopada 2016r.
Sąd Rejonowy w Przemyślu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Marcin Dudzik
Protokolant : st. sekr. sądowy Iwona Rydzy
po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016r. w Przemyślu
na rozprawie sprawy z wnioskuW. D.
z udziałemA. D.,J. K.,R. S.,P. K. (1),P. K. (2)
o stwierdzenie nabycia spadkupoJ. D.zm. 09.09.2014r.P.

I
stwierdza, że spadek poJ. D.c.A., zmarłej dnia 9 września 2014r. wP.,

mającej ostatnie miejsce zwykłego pobytu wS.,na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia 13.11.2007r.nabyli:
1. wnukP. K. (1)s.B.iJ.w 73/100 części,
2. wnukP. K. (2)s.B.iJ.w 27/100 części;

II
nakazuje ściągnąć solidarnieodP. K. (1)iP. K. (2)kwotę 1.854,26 (jeden tysiąc osiemset pięćdziesiąt cztery 26/100) złotych tytułem kosztów sądowych stanowiących wynagrodzenie biegłego;

III
ustala, że pozostałe koszty postępowania ponoszą uczestnicy związane ze swym udziałem w sprawie.

Uzasadnienie postanowienia z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt I Ns 173315
Wnioskiem z dnia 5 grudnia 2014r.W. D.wniósł o stwierdzenie nabycia spadku poJ. D.zmarłej dnia 9 września 2014r. wS., mającej ostatnie miejsce zamieszkania wS.. Według żądania wniosku spadek nabyły na podstawie ustawy dzieci tj.W. D.,A. D.,J. K.,R. S., każdy w ¼ części.
Postanowieniem z dnia 19 maja 2015r. (sygn. akt I Ns 2068/14) Sąd Rejonowy w Przemyślu stwierdził, że spadek poJ. D.c.A.zmarłej dnia 9 września 2014r. wP., ostatnio zamieszkałej wS.na podstawie ustawy nabyli synW. D., synA. D., córkaJ. K., córkaR. S., po ¼ części.
Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone apelacją przezJ. K., która w środku odwoławczym podniosła, że spadkodawczyni pozostawiła testament własnoręczny z dnia 13 listopada 2007r., w którym do całości spadku powołała swoich wnuków tj.P. K. (1)iP. K. (2).
W następstwie rozpoznania apelacji, Sąd Okręgowy w Przemyślu postanowieniem z dnia 22 października 2015r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Przemyślu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu sąd II instancji wskazał, że konieczne jest wezwanie do udziału w sprawie spadkobierców testamentowychP. K. (1)iP. K. (2), dokonanie otwarcia i ogłoszenia testamentu, ustalenie treści testamentu z uwzględnieniem faktu, że spadkodawczyni przeznaczyła w testamencie dwóm osobom poszczególne przedmioty majątkowe, które wyczerpują cały spadek lub prawie cały spadek.
W postępowaniu toczącym się po uchyleniu postanowienia z dnia 19 maja 2015r., wnioskodawca jak i pozostali uczestnicy wnieśli o stwierdzenie nabycia spadku w oparciu o testament.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
J. D.zmarła w dniu 9 września 2014r. wP., przed śmiercią zamieszkiwała wS., jeden raz zawierała związek małżeński zJ. D.. Z małżeństwa tego pochodził czworo dzieci:R. S.,W. D.,A. D.,J. K.. Spadkodawczyni pozostawiła testament własnoręczny z dnia 13 listopada 2007r. Według treści testamentu spadkodawczyni przekazała dom mieszkalny z wyposażeniem do połowy dlaP. K. (2)iP. K. (1). Stajnię, stodołę i działkę dlaP. K. (1), cały inwentarz żywy dlaP. K. (1). Wyposażenie domu do połowy dlaP. K. (2)iP. K. (1). Resztę całego swego majątku dlaP. K. (1).
/zapewnienie spadkowe k.84, odpis skrócony aktu zgonu k. 11, testament własnoręczny k.52/
W skład masy spadkowej poJ. D.zmarłej 09.09.2014r. wchodziły będące jej własnością bądź współwłasnością na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej skąłdniki majątkowe w postaci: udziału w 20/32 częścidziałki nr (...), prawo własności nieruchomości stanowiącejdziałki (...), udział w 20/32 części nieruchomości stanowiącychdziałki nr (...)oraz inwentarz żywy.
Wartość masy spadkowej objętej testamentem wg. cen na dzień otwarcia spadku wynosiła 175 493 zł, z czego udział spadkobiercyP. K. (1)według przeznaczonych mu w testamencie składników majątkowych wyniósł 73/100 części, zaś spadkobiercyP. K. (2)27/100 części.
/opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego k. 145-181/
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o wyżej powołane dowody.
Treść testamentu nie była kwestionowana przez żadnego z uczestników. Testament został sporządzony pismem własnoręcznym , opatrzony datą i podpisany.
Opinia rzeczoznawcy majątkowego pozwoliła określić udziały spadkobierców testamentowych, według wartości zapisanych im składników majątkowych. Sporządzona została przez osobę posiadającą specjalistyczną wiedzę, a ustalenia biegłego nie była kwestionowane przez żadnego z uczestników.
Sąd zważył co następuje:
Kierując się wytycznymi Sądu Okręgowego, pierwszoplanową kwestią w przedmiotowym postępowaniu było ustalenie treści testamentu własnoręcznego, przy uwzględnieniu tego faktu, iż spadkodawczyni przeznaczyłaP. K. (1)iP. K. (2)przedmioty majątkowe, które wyczerpały cały spadek. Świadczy o tym nie tylko wyliczenie składników majątkowych wymienionych w testamencie ale przede wszystkim końcowy zwrot użyty przez spadkodawczynię, iż resztę całego swego majątku przeznacza dlaP. K. (1).
Zgodnie z regułą interpretacyjną zawartą wart. 961 kodeksu cywilnegojeżeli spadkodawca przeznaczył oznaczonej osobie w testamencie poszczególne przedmioty majątkowe, które wyczerpują prawie cały spadek, osobę tę poczytuje się w razie wątpliwości nie za zapisobiercę, lecz za spadkobiercę powołanego do całego spadku. Jeżeli takie rozrządzenie testamentowe zostało dokonane na rzecz kilku osób, osoby te poczytuje się w razie wątpliwości za powołane do całego spadku w częściach ułamkowych odpowiadających stosunkowi wartości przeznaczonych im przedmiotów.
W konsekwencji uznania, że wymienione przedmioty majątkowe wyczerpały prawie cały spadek, a zwrot „reszta całego majątku” potwierdził tylko interpretację woli spadkodawczyni, konieczne stało się określenie ułamkowe udziałów poszczególnych spadkobierców testamentowych, stosownie do wartości przeznaczonych im przedmiotów. O wartości tych przedmiotów decydował stan z chwili otwarcia spadku, w tej bowiem chwili osoby te stały się spadkobiercami (E. S.–B., Komentarz 2001, s. 135).
Kierując się zatem wskazaną regułą interpretacyjną sąd ustalił, iż spadkobiercaP. K. (1)nabył spadek w 73/100 części zaś spadkobiercaP. K. (2)w 27/100 części, orzekając jak w pkt I sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania orzeczono w myślart. 520 § 1 k.p.c