Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 233/15
Data wyroku: 2016-04-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Łapińska
Słowa kluczowe: Emerytura Pomostowa
Podstawa prawna: art. 4 w zw. z art. 49 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych ( Dz. U. Nr 237 poz. 1656 ze zm. )

Sygn. akt VU 233/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 kwietnia 2016 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Beata Łapińska
Protokolant stażysta Bożena Sobczyk
po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuP. A.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę pomostową
na skutek odwołaniaP. A.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 11 lutego 2015 r. sygn.(...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VU 233/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 lutego 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił przyznania wnioskodawcyP. A.prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 2009 r. nie udowodnił stażu pracy w szczególnych warunkach w hutnictwie wynoszącego co najmniej 15 lat, przed dniem 1 stycznia 1999 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, lekarz medycyny pracy nie wydał orzeczenia o niezdolności do wykonywania prac w szczególnych warunkach wymienionych w pkt. 4 -12 załącznika nr 1 doustawy o emeryturach pomostowych, a nadto nie udowodnił rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą.
W odwołaniu od powyższej decyzji, złożonym dnia 19 lutego 2015 roku,P. A.wniósł o przyznanie prawa do emerytury pomostowej wskazując, że w okresie od 1 października 1976 r. do 26 października 1978 r., od 17 listopada 1980 r. do 30 września 1983 r. oraz od 4 października 1983 do 3 grudnia 2002 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Podniósł ponadto, iż w tam tych czasach nie wystawiano takich świadectw, a zakłady w których pracował przestały istnieć.
ZUS wnosił o oddalenie odwołania, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
P. A.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 18 grudnia 2014 roku wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej.
(dowód: wniosek o emeryturę pomostową - k. 1-7 w aktach o emeryturę)
Na dzień złożenia wniosku o emeryturę pomostową wnioskodawca osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat i udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat. Wnioskodawca udowodnił bowiem staż pracy wynoszący 34 lat, 3 miesiące i 6 dni, w tym 31 lat, 8 miesięcy i 27 dni okresów składkowych i 2 lata, 6 miesięcy i 9 dni okresów nieskładkowych.
(dowód: decyzja ZUS z dnia 11 lutego 2015 r. – k. 41)
Wnioskodawca załączył zaświadczenie lekarskie z dnia 11 grudnia 2014 r. o niezdolności do wykonywania prac w szczególnych warunkach wymienionych w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ustawy.
(dowód: zaświadczenie k. 13 w aktach o emeryturę)
W okresie od 1 października 1976 r. do 26 października 1978 r. oraz od 17 listopada 1980 r. do 30 września 1983 r. wnioskodawca był zatrudniony pełnym wymiarze czasu pracy w(...)wP.na stanowisku formowacza wyrobów szklanych ręcznie.
(dowód: umowa o pracę z dnia 27 września 1976 r. – k. 21, umowa o pracę z dnia 12 listopada 1980 r.- k. 21, świadectwo pracy z dnia 29 września 1983 r. – k. 7 akt rentowych)
Wnioskodawca w okresie od 4 października 1983 r. do 3 grudnia 2002 r. był zatrudniony w(...). wP.. W okresie zatrudnienia ubezpieczony prawował:
- od 4 października 1983 r. do 30 września 1986 r., od 1 września 1990 r. do 31 stycznia 1991 r. oraz od 1 grudnia 1996 r. do 3 grudnia 2002 r. jako maszynista maszyn do formowania szkła płaskiego;
- od 1 października 1986 r. do 31 sierpnia 1990 r. jako maszynista maszyn do formowania szkła płaskiego-konserwator;
- od 1 lutego 1991 r. do 30 listopada 1996 r. jako szlifierz szkła.
(dowód: umowy o pracę – k. 39, 41, 47, 50, 52, 56, 61, 63 i 65 akt osobowych)
Jako maszynista maszyn do formowania szkła w(...)wP.wnioskodawca zajmował się obsługą maszyn do ciągnienia szkła. Pracował na oddziale produkcji hutniczej, gdzie produkowano szkło płaskie. Wnioskodawca początkowo pracował jako obserwator, obserwował jak formuje się tafla, tj. czy w tafli szkła nie ma blachy lub kamieni. NastępnieP. A.pracował jako blachowy i maszynista maszyn do formowania szkła płaskiego. Stanowisko obserwatora i blachowego zaliczane było również do pracy maszynistów maszyn do formowania szkła płaskiego. Wnioskodawca nie pracował przy ręcznym formowaniu wyrobów szkolnych w hucie szkła. Czynności wykonywał maszynowo.
(dowód: zeznania świadkaT. G.protokół z rozprawy z dnia 20 kwietnia 2016 r. nagranie od min. 3:09 do min. 18:58 – k. 23v, zeznania świadkaW. S.protokół z rozprawy z dnia 20 kwietnia 2016 r. nagrane od min. 18:58 do min. 29:09 – k. 23v-24, zeznania świadkaM. B.protokół z rozprawy z dnia 20 kwietnia 2016 r. nagranie od min. 29:09 do min. 38:23 – k. 24)

Huta (...)wP.wystawiła wnioskodawcy w dniu 19 grudnia 2002 roku świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych w okresach od 4 października 1983 r. do 22 września 1993 r., od 3 grudnia 1993 r. do 7 lutego 1994 r., od 27 marca 1994 r. do 10 marca 1999 r. oraz od 11 maja 1999 r. do 5 maja 2002 r. na stanowisku maszynista maszyn Wykaz A, Dział XIII poz. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (Dz. U. nr 8 poz. 43).
(dowód: świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych- k. 1 w aktach osobowych)

Huta (...)wP.obecnie już nie istnieje.
(okoliczność niesporna)
Z dniem 30 listopada 2015 r. wnioskodawca rozwiązał umowę o pracę za porozumieniem stron z dotychczasowym pracodawcą(...)S. R..
(dowód: świadectwo pracy – k. 15)
W okresie od 4 grudnia 2002 r. do 31 lipca 2015 r. wnioskodawca pobierał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
(dowód: decyzja ZUS – k. 31, 49, 59, 73, 109, 137 akt rentowych)

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku (Dz. U. Nr 237, poz. 1656) prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po dniu 31 grudnia 2008 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Z kolei w myśl art. 7 przedmiotowej ustawy pracownik wykonujący w hutnictwie prace w szczególnych warunkach wymienione w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ustawy, który spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1, 4-7, nabywa prawo do emerytury pomostowej jeżeli:
1) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach w hutnictwie wymienionej w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat;
3) lekarz medycyny pracy wydał orzeczenie o niezdolności do wykonywania prac w szczególnych warunkach wymienionych w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ustawy.
Zgodnie natomiast z art. 49 ustawy prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:
1)  po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;
3)  w dniu wejścia w życie ustawy (czyli na dzień 1 stycznia 2009 r.) miała wymagany w przepisach, a których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Z kolei w świetle art. 15 ust. 1 ustawy prawo do emerytury pomostowej powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Przepis ten jest odpowiednikiem przepisuart. 100 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst. jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 748 ze zm.), zgodnie z którym prawo do świadczeń emerytalno-rentowych określonych w tej ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Regulacja art. 15 ust. 1 ustawy oznacza, że prawo do emerytury pomostowej powstaje ex lege w tym dniu, w którym ubezpieczony spełni wszystkie warunki wymagane do jego nabycia. W praktyce będzie to oznaczać, że prawo do emerytury pomostowej powstanie w dniu, w którym zostanie spełniony ostatni z kumulatywnych warunków przewidzianych w tej ustawie.
Bezspornym jest, iż wnioskodawca osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat, udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat, w dniu 30 listopada 2015 r. rozwiązał stosunek pracy i przedstawił zaświadczenie lekarskie z dnia 11 grudnia 2014 r. o niezdolności do wykonywania prac w szczególnych warunkach w hutnictwie szkła.
W niniejszej sprawie istotą sporu było ustalenie, czy ubezpieczony spełnia warunki do nabycia prawa do emerytury pomostowej na podstawieart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych. Bezspornym był natomiast fakt, iż skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do świadczenia emerytalnego, o którym mowa wustawie o emeryturach pomostowychna podstawie art. 4 tej ustawy, bowiem wnioskodawca nie legitymował się po dniu 31 grudnia 2008 r. jakimkolwiek okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Analiza treściart. 49 ustawy o emeryturach pomostowychprowadzi do wniosku, iż regulacja ta znajduje zastosowanie w stosunku do osób, które nie wykonywały pracy po dniu 31 grudnia 2008 r. oraz legitymują się wymaganym 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach w rozumieniuustawy o emeryturach pomostowych z dnia 19 grudnia 2008 r.
W tym miejscu przytoczyć należy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., w którym to wskazał, że: „warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetleart. 4 i 49 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych(Dz.U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.), jest legitymowanie się wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze (w rozumieniu tej ustawy lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życieustawy o emeryturach pomostowych, a więc po 1 stycznia 2009 r. Osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową, która nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do tej emerytury jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych)”.
Powyższe oznacza, że kryterium weryfikacji szczególnego charakteru prac wykonywanych do dnia 31 grudnia 2008 r. stanowią przepisy nowej ustawy, tj.ustawy o emeryturach pomostowych, a nie dotychczas obowiązujące przepisy mające zastosowanie do dnia wejścia w życieustawy o emeryturach pomostowych. Bezpośrednia konsekwencją tego jest obowiązywanie wykazu prac w szczególnych warunkach zustawy o emeryturach pomostowych z dnia 19 grudnia 2008 r.W przedmiotowym wykazie prac brak jednak stanowiska maszynisty maszyn do formowania szkła, co czyni żądanie ubezpieczonego w przedmiocie uwzględnienia stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych w myślustawy o emeryturach pomostowychbezzasadnym. Wykaz ten przewiduje jedynie zaliczenie prac wykonywanych przy bezpośrednim ręcznym zestawieniu surowców lub ręcznym formowaniu wyrobów szklanych w hutnictwie szkła, brak jest natomiast, tak jak to było unormowane wRozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, stanowiska pracy polegającego na maszynowym formowaniu szkła, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Wnioskodawca bowiem w okresie od 4 października 1983 r. do 3 grudnia 2002 r. wykonywał prace w(...)w Piotrkowie Tryb. w charakterze maszynisty maszyn do formowania szkła, które w załączniku do nowej ustawy nie zostało wymienione. Potwierdziły to zarówno dokumenty zgromadzone w aktach osobowych ubezpieczonego, jak i zeznania świadków, którzy w spornym okresie pracowali razem zP. A., a zatem posiadali szczegółową wiedzę na temat jego codziennej pracy i obowiązków. W ocenie Sądu, zeznania te zasługują na wiarę, gdyż są spójne i wzajemnie się uzupełniają. W związku z powyższym Sąd nie mógł zaliczyć powyższego okresu do wymaganego 15-letniego stażu pracy, tym samym wnioskodawca nie spełnił niezbędnych warunków do przyznania mu emerytury pomostowej.
Na marginesie zaznaczyć należy, iż Sąd zaliczył do pracy w szczególnych warunkach niekwestionowany przez organ rentowy okres pracyP. A.od 1 października 1976 r. do 26 października 1978 r. oraz od 17 listopada 1980 r. do 30 września 1983 r., w którym to wnioskodawca pracował w(...)na stanowisku formowacza wyrobów szklanych ręcznie. ZUS kwestionował jedynie brak z tego okresu świadectw pracy wystawionych przez pracodawcę, nie mniej jednak, w ocenie Sądu, charakter wykonywanych przez wnioskodawcę czynności nie był wątpliwy. Podkreślić należy, iż brak takiego świadectwa lub jego zakwestionowanie przez organ rentowy, nie wyklucza dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Wnioskodawca wykonywał prace, o jakich mowa w obecnie obowiązującym pkt 8 załącznika nr 1 doustawy o emeryturach pomostowych, tj. prace przy ręcznym formowaniu wyrobów szklanych w hutnictwie szkła. Jednak zdaniem Sądu okres ten był zbyt krótki i nawet zaliczenie go nie dawało wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Finalnie nadmienić należy, iż jedną z przesłanek niezbędnych do ustalenia prawa do emerytury pomostowej jest warunek legitymowania się przez ubezpieczonego orzeczeniem o niezdolności do wykonywania pracy w szczególnych warunkach wymienionych w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ustawy, wydanym przez lekarza medycyny pracy. W niniejszym postępowaniu organ rentowy kwestionował załączone do akt sprawy zaświadczenie lekarskie, zarzucając mu, iż zostało ono wydane obecnie, tj. 11 grudnia 2014 r., natomiast nie w dniu wystąpienia niezdolności do pracy. W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom organu rentowego, literalne brzmienieart. 7 pkt 3 ustawy o emeryturach pomostowychnie uprawnia do wniosku, że orzeczenie lekarza medycyny pracy stwierdzające niezdolność do wykonywania pracy w warunkach szczególnych ma być wydane w okresie, w którym postawała rzeczona niezdolność. W przepisie tym mowa jest tylko i wyłączenie o orzeczeniu lekarza medycyny pracy o niezdolności do wykonywania prac w warunkach szczególnych wymienionych w pkt 4-12 załącznika nr 1 do ww. ustawy. Tak więc powołany przepis nie wskazuje, w jakiej dacie ma zostać wydane przedmiotowe orzeczenie lekarskie. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca załączył do wniosku o emeryturę pomostową orzeczenie lekarza medycyny pracy z dnia 11 grudnia 2014 r. stwierdzające niezdolność do wykonywania pracy w hutnictwie. ZUS nie wskazał, jakim kryteriom powinno odpowiadać orzeczenie lekarza medycyny pracy. Jednocześnie z ustawy nie wynika, w jakiej formie to orzeczenie powinno być. Zatem Sąd uznał, że zaświadczenie z dnia 11 grudnia 2014 roku jest orzeczeniem, o jakim mowa wpkt 3 art. 7 ustawy o emeryturach pomostowych.
Reasumując, wnioskodawca nie spełni przesłanki posiadania stażu pracy w warunkach szczególnych wynoszącego co najmniej 15 lat w rozumieniu obowiązujących przepisów, tj.art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, w związku z powyższym Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji.