Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
XV Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: XV GC 3138/12
Data wyroku: 2016-10-03 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt XV GC 3138/12

UZASADNIENIE
W dniu 15 czerwca 2012 r. powód(...) spółka akcyjnaz siedzibą wL.wniósł do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie o zasądzenie kwoty 3.448,60 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 11 kwietnia 2008 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów sądowych w wysokości 44 złotych oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż w dniu 25 lutego 2008 r. roku upoważnieni do tego przedstawicielespółki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością(poprzednika prawnego powoda) –Ł. G.iS. S. (1)- przeprowadzili kontrolę prawidłowości działania licznika energii elektrycznej pod adresemAl. (...)wP.. Sporządzono protokół kontroli nr 375/OT, w którym stwierdzono nielegalny pobór energii elektrycznej. Nielegalny pobór energii elektrycznej potwierdziło również badanie przeprowadzone w dniu 6 marca 2008 r., co zostało stwierdzone protokołem badania nr 269/08. Działając na mocyart. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo energetycznespółka (...) sp. z o.o.obciążyła pozwanegoM. M.opłatą z tytułu nielegalnego poboru energii obliczoną według obowiązującego taryfikatora.Spółka (...) sp. z o.o.wystawiła na rzecz pozwanegofakturę VAT nr (...)na kwotę 4.207,29 złotych, w tym podatek VAT z terminem płatności do dnia 10 kwietnia 2008 r. Następnie w związku z interpretacją indywidualną Ministra Finansów z dnia 9 lipca 2010 r. (znak(...)-525/07-4/ASI/KOM) powód wystawił na rzecz pozwanegofakturę VAT o nr (...), stanowiącą korektę poprzedniej faktury, pomniejszającą zobowiązanie pozwanego o kwotę naliczonego podatku VAT. Wobec braku płatności w terminie, w dniu 25 stycznia pozwany został wezwany do zapłaty należności wynikającej zfaktury VAT nr (...). Pozwany do dnia wniesienia pozwu nie uregulował należności wynikającej zfaktury VAT nr (...)skorygowanejfakturą nr (...), co czyniło wytoczenie powództwa koniecznym i zasadnym (k. 2-5).
Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny wydał w dniu 20 lipca 2012 r. nakaz zapłaty (sygn. VI Nc-e 1039593/12) w elektronicznym postępowaniu upominawczym, w którym nakazał pozwanemu zapłacić powodowi kwotę 3.448,60 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 11 kwietnia 2008 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 644,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia nakazu albo wnieść sprzeciw (k. 6).
Postanowieniem z dnia 12 października 2012 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie (k. 15).
Z uwagi na nie uzupełnienie przez pozwanego braków sprzeciwu od nakazu zapłaty wyrokiem zaocznym z dnia 6 sierpnia 2013 r. zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.448,60 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 11 kwietnia 2008 r. do dnia zapłaty, a także zasądzono kwotę 661 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 600 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego (k. 75).
Sprzeciwem od wyroku zaocznego pozwany zaskarżył wyrok zaoczny w całości wnosząc o oddalenie powództwa i skierowanie sprawy do postępowania zwyczajnego. W uzasadnieniu pozwany wskazał, iż zgodnie z treściąart. 118 k.c.roszczenie uległo przedawnieniu jako związane z działalnością gospodarczą po 3 latach od dnia wskazanego wfakturze VAT nr (...)terminu płatności. Ponadto, pozwany wskazał, iż w dniu 29 listopada 2007 r. w siedzibie prowadzenia działalności(...)M. M.wP.przyAl. (...) sp. z o.o.dokonała wymiany licznika energii elektrycznej, przy czym przez pracownika tejfirmy (...)w obecności drugiego pracownikaS. S. (2)pobrana została nienależna opłata w wysokości 500 złotych, która wedługM. K.miała być opłatą za wymianę licznika. Pozwany wskazał również, że następnego dnia w związku z nieprawidłowym funkcjonowaniem licznika zgłosił awarię, polegającą na świeceniu się czerwonej diody sygnalizującej usterkę, jednak uzyskał informację, że w najbliższym czasie inkasent przyjdzie na odczyt licznika i sprawdzi zgłaszaną usterkę. Po około 7 dniach przyszedł do miejsca prowadzenia działalności gospodarczej pozwanego inkasent i powiedział, że jest w zastępstwie osoby normalnie odpowiedzialnej za ten rejon i żeby o fakcie awarii powiadomić osobę odpowiedzialną. Z uwagi na to, że z dotychczasowych wskazań licznika wynikało, iż pobór energii jest zawyżony w znacznym stopniu, pozwany dalej bezskutecznie domagał się usunięcia awarii. Pozwany wskazał, że uzyskał informację, iż licznik zostanie sprawdzony przy następnej kontroli stanu poboru energii elektrycznej i ewentualna nadpłata zostanie rozliczona przy kolejnych rachunkach za energię. Po około 4-5 dalszych tygodniach licznik został wymieniony na nowy i oddany do ekspertyzy przez(...) sp. z o.o.Z dokonanej przez rzeczoznawcę wytypowanego przez spółkę opinii wynikało, iż licznik został „namagnesowny”, a odpowiedzialnością za ten fakt spółka obciążyła pozwanego (k. 7-10).
W odpowiedzi na sprzeciw powód wniósł o utrzymanie wyroku zaocznego w mocy. Powód jednocześnie wskazał, że nielegalny pobór energii elektrycznej stanowi delikt zart. 57 ust. 1 ustawy Prawo energetycznei jest jednocześnie występkiem określonym wart. 278 § 5 Kodeksu karnego, więc ulega przedawnieniu nie z upływem lat 3, ale 20. Powód wskazał również, że dochodzi swoich roszczeń na podstawieart. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo energetyczne, więc nie ma obowiązku wykazywania przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej ani też wysokości poniesionej szkody.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
(...) spółkę akcyjnąz siedzibą wL.(następcę prawnego(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) iM. M.łączy umowa o dostarczanie energii elektrycznej do nieruchomości położonej wP.przyAl. (...).
W dniu 29 listopada 2007 r. dokonano kontroli licznika i z uwagi na informację odbiorcy o zawyżeniu jego wskazań, skierowano licznik do badania w laboratorium. Licznik został wymieniony na nowy. Następnego dnia odbiorca stwierdził, że otwarte są drzwiczki do skrzynki licznikowej znajdującej się na zewnątrz, a także, że pali się czerwona dioda. Fakt ten zgłosił dostawcy energii elektrycznej. Wymiana wadliwego licznika na nowy nastąpiła dopiero po kilku tygodniach.
W dniu 25 lutego 2008 r. roku upoważnieni do tego przedstawicielespółki (...) sp. z o.o.-Ł. G.iS. S. (1)przeprowadzili kontrolę prawidłowości działania licznika energii elektrycznej pod adresemAl. (...)wP.. Sporządzono protokół kontroli nr 375/OT, w którym stwierdzono, że licznik działa nieprawidłowo i przesłany zostanie do badania w laboratorium.
W dniu 6 marca 2008 r. pracownik(...) sp. z o.o.dokonał badania ww. licznika energii elektrycznej i stwierdził utratę właściwości magnetycznych magnesów hamujących spowodowaną oddziaływaniem na licznik z zewnątrz silnym polem magnetycznym, co powodowało nieprawidłowe działanie licznika.
(dowód: okoliczności niesporne; protokół kontroli nr 375/OT – k. 38; protokół badania nr 269/08 – k. 39; zeznania świadkaT. M.- k. 161-162; zeznania świadkaJ. W.– k. 162-163)
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąobciążyłaM. M.opłatą z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej w wysokości 3.448,60 złotych według aktualnie obowiązującej taryfy. Termin płatności został wyznaczony na dzień 10 kwietnia 2008 r.
(faktura VAT nr (...)– k. 35;faktura VAT nr (...)– k. 36;(...) sp. z o.o.– k. 45-58)
Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy oraz zeznaniach świadkówT. M.iJ. W.. Pomimo złożenia do akt sprawy jedynie kserokopii dokumentów Sąd uznał, że stanowią one pełnowartościowy materiał dowodowy albowiem żadna ze stron nie kwestionowała faktu ich sporządzenia ani treści i nie żądała złożenia oryginałów dokumentów.
Na wniosek obu stron postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 roku dopuszczono dowód z opinii biegłego sądowego na okoliczność ustalenia, w jaki sposób i kiedy doszło do uszkodzenia licznika energii elektrycznej oraz zobowiązano powoda do złożenia tego licznika w terminie 14 dni. W odpowiedzi powód wskazał, że licznik znajduje się w depozycie jednej z jego komórek. Po skierowaniu akt do biegłego, biegły uzależnił sporządzenie opinii od przesłania mu licznika energii elektrycznej. W odpowiedzi na to zwrócono się do powoda o przesłanie licznika bezpośrednio biegłemu, jednak powód odmówił wskazując na możliwość uszkodzenia licznika w trakcie transportu. W odpowiedzi biegły wskazał, że licznik nie ulegnie uszkodzeniu w trakcie transportu albowiem nawet producent przesyła liczniki drogą pocztową (po obłożeniu pianką). W konsekwencji postanowieniem z dnia 23 listopada 2015 roku zobowiązano pełnomocnika powoda do przesłania biegłemu licznika w terminie 14 dni pod rygorem oddalenia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, a następnie zarządzeniem z dnia 9 lutego 2016 roku przesłużono ten termin o 14 dni. W odpowiedzi pełnomocnik powoda wskazał ponownie, że przedmiotowy licznik jest dostępny w depozycie jednej z jego komórek. Ostatecznie na rozprawie w dniu 6 września 2016 roku pełnomocnik powoda wskazał, że licznik nie został przekazany biegłemu albowiem omyłkowo przekazano go do złomowania.
Postanowieniem z dnia 6 września 2016 roku zmieniono postanowienie z dnia 6 czerwca 2016 roku w ten sposób, że pominięto wnioski powoda i pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Przeprowadzenie tego dowodu okazało się niemożliwe albowiem powód nie przekazał biegłemu do badania licznika energii elektrycznej.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo podlegało oddaleniu w całości.
Zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego obowiązek przedstawienia dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na stronach, a ciężar udowodnienia faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne –art. 6 k.c.w zw. zart.3 k.p.c.w zw. zart. 232 k.p.c.
Zgodnie zart. 57 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne(tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 ze zm.) (dalej:Prawo energetyczne) w razie nielegalnego pobierania paliw lub energii, przedsiębiorstwo energetyczne może:
1) pobierać od odbiorcy, a w przypadku, gdy pobór paliw lub energii nastąpił bez zawarcia umowy, może pobierać od osoby lub osób nielegalnie pobierających paliwa lub energię opłatę w wysokości określonej w taryfie, chyba że nielegalne pobieranie paliw lub energii wynikało z wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą odbiorca nie ponosi odpowiedzialności albo
2) dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych.
Przy tym, zgodnie z zawartą w w/w ustawie definicją nielegalne pobieranie paliw lub energii to pobieranie paliw lub energii bez zawarcia umowy, z całkowitym albo częściowym pominięciem układu pomiarowo – rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w ten układ mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo – rozliczeniowy (art. 3 pkt 18 ustawy).
Przewidziana wart. 57ust.pkt 1) Prawa energetycznegoodpowiedzialność oparta jest na zasadzie ryzyka, co oznacza, że odbiorca będzie odpowiadał za nielegalny pobór, bez względu na to, kto faktycznie pobrał nielegalnie energię, chyba że w toku postępowania wykaże, że wyłączną winę za zaistnienie nielegalnego poboru energii elektrycznej ponosi osoba, za którą odbiorca odpowiedzialności nie ponosi (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 9 grudnia 2015 r., I ACa 824/15, LEX nr 1960750). Zart. 57 Prawa energetycznegojednoznacznie wynika, że obowiązek wniesienia opłaty powstaje w wypadku nielegalnego „pobierania” energii, a więc faktycznego, a nie tylko potencjalnego, jej odbierania i korzystania z niej. Natomiast w przypadku stwierdzonej ingerencji w układ pomiarowo-rozliczeniowy, konieczne jest wykazanie, iż powyższa ingerencja miała wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo-rozliczeniowy, a zatem, iż nielegalny pobór energii rzeczywiście nastąpił (por. wyrok SO w Gdańsku z dnia 14 lipca 2010 r., III Ca 448/10, LEX nr 1714184).
Zgodnie zart. 6 k.c.ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że w niniejszej sprawie powód, aby wykazać zasadność dochodzonego roszczenia, zobowiązany był wykazać pobieranie energii z całkowitym albo częściowym pominięciem układu pomiarowo – rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w ten układ mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo – rozliczeniowy.
Zgłoszone przez powoda i przeprowadzone w toku procesu dowody, tj. dowód z zeznań świadkaJ. W.orazprotokół nr (...)z badania licznika (k. 39), okoliczności tych nie wykazały. Dowody te okazały się niewystarczające albowiem stwierdzenie tych okoliczności wymagało w przedmiotowej sprawie wiadomości specjalnych, a więc przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Opinia złożona do akt sprawy przy pozwie (k. 39) została sporządzona przez pracownika powoda i może być uznana jedynie za opinię prywatną stanowiącą uszczegółowienie stanowiska strony procesu. Nie korzysta ona jednak z mocy dowodu z opinii biegłego sporządzonej na zlecenie sądu. Powód uniemożliwił przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego albowiem nie złożył mimo wielokrotnych zobowiązań, zdemontowanego licznika energii elektrycznej. Ostatecznie powód podniósł, że licznik ten został omyłkowo przekazany do złomowania. W konsekwencji należało przyjąć, że powód nie wykazał, iż doszło do nielegalnego poboru energii elektrycznej albowiem uniemożliwił przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, a tylko ten dowód mógłby okoliczność tę wykazać.
Niezależnie od powyższego należało uznać za zasadny zarzut przedawnienia dochodzonego pozwem roszczenia.
Opłata za nielegalny pobór energii ma charakter cywilnoprawny i odszkodowawczy, aart. 57 ust. 1w związku zart. 3 pkt 18 Prawa energetycznegoobejmuje trzy różne stany faktyczne, które jednak nie polegają na niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu zobowiązania wynikającego z umowy sprzedaży energii elektrycznej, ale stanowią delikt, określony w ustawie jako nielegalne pobieranie energii (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2009 r., III CZP 107/09, Biul.SN 2009/12/7). Konsekwencją uznania nielegalnego poboru energii za delikt jest również przyjęcie stosownego 3-letniego terminu przedawnienia dla dochodzenia roszczeń z tego tytułu (tak np. wyrok SA w Łodzi z dnia 9 grudnia 2015 r., I ACa 824/15, LEX nr 1960750).
Zgodnie zart. 4421§ 1 k.c.roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
Kontrola licznika energii elektrycznej została przeprowadzona dnia 25 lutego 2008 r. W jej trakcie pracownik poprzednika prawnego powoda stwierdził, że doszło do oddziaływania polem magnetycznym na licznik i skierował go do badania. W dniu 6 marca 2008 roku, w trakcie badania, stwierdzono utratę właściwości magnetycznych magnesów hamujących, spowodowaną oddziaływaniem na licznik z zewnątrz silnym polem magnetycznym oraz wskazano, że manipulacje spowodowały nieprawidłowe działanie licznika. W związku z tym najpóźniej w dniu 6 marca 2008 roku powód miał wiedzę o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Trzyletni termin przedawnienia upływał więc z dniem 7 marca 2011 roku. Powództwo zostało wytoczone w dniu 15 czerwca 2012 roku, a więc po upływie terminu przedawnienia. Powód nie podnosił aby w trakcie biegu terminu przedawnienia doszło do jego zawieszenia lub przerwania.
Powód nie wykazał aby w przedmiotowej sprawie zasadne było przyjęcie 20-letniego terminu przedawnienia. Zgodnie zart. 4421§ 2 k.p.c.jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Powód nie udowodnił aby doszło do popełnienia przez pozwanego przestępstwa przewidzianego wart. 278 § 5 k.k.Wymagało to bowiem wykazania, że to pozwany dokonał w sposób zawiniony opisanego w tym przepisie czynu zabronionego. Żadne wnioski dowodowe w tym zakresie nie zostały zgłoszone.
W konsekwencji należało przyjąć, że powód nie wykazał aby doszło do nielegalnego poboru energii elektrycznej, a ponadto zgłoszone przez niego roszczenie było przedawnione.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie wyżej powołanych przepisów, orzeczono jak w sentencji.