Sąd Okręgowy w Gliwicach
V Zamiejscowy Wydział Karny. Sekcja Odwoławcza
Sygnatura akt: V Ka 117/16
Data wyroku: 2016-06-03 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt V.2 Ka 117/16

UZASADNIENIE
J. K.oskarżony został o to, że w dniu 1 lutego 2015 r. wR.naul. (...), będąc wcześniej prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Raciborzu o sygn. akt II K 969/09 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Raciborzu o sygn. akt II K 557/13 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, w okresie obowiązywania orzeczonego tym wyrokiem dwuletniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, znajdując się w stanie nietrzeźwości (1,14 mg/l oraz w kolejnych badaniach 1,07 mg/l i 1,06 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) prowadził pojazd mechaniczny markiV. (...)onr rej. (...)w ruchu lądowym, tj. o czyn zart.178a§4 k.k.
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r., wydanym w sprawie II K 95/15, Sąd Rejonowy w Raciborzu uznał oskarżonegoJ. K.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, wyczerpującego znamiona przestępstwa zart.178a§4 k.k.i za to na podstawieart.178a§4 k.k.skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (punkt 1 wyroku).
Na podstawieart.69§1 i 2 k.k.iart.70§1 pkt 1 k.k.według stanu prawnego sprzed 1.07.2015 r. warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności, ustalając okres próby na 2 lata (punkt 2 wyroku).
Na podstawieart.71§1 k.k.orzekł wobec oskarżonego karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych (punkt 3 wyroku).
Na podstawieart.42§2 k.k.według stanu prawnego sprzed 18.05.2015 r. Sąd orzekł wobec oskarżonego tytułem środka karnego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat oraz zobowiązał oskarżonego do zwrotu posiadanego prawa jazdy do właściwego miejscowo starostwa powiatowego w terminie 7 dni od uprawomocnienia się orzeczenia (punkt 4 wyroku).
Na podstawieart.49§2 k.k.według stanu prawnego sprzed 18 maja 2015 r. orzekł świadczenie pieniężne w kwocie 500 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (punkt 5 wyroku).
Na podstawieart.627 k.p.k.zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w postaci wydatków w wysokości 70 złotych i obciąża go opłatą w kwocie 220 złotych.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł Prokurator, zaskarżając zapadłe orzeczenie w części dotyczącej kary na niekorzyść oskarżonego. Na podstawieart.438 pkt 1 i 4 k.p.k.zarzucił skarżonemu wyrokowi:

1
obrazę prawa materialnego, a toart.69§4 k.k.poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przepis ten stanowi dodatkową przesłankę zastosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary w przypadku uznania osoby za winną popełnienia przestępstwa zart.178a§4 k.k.,

2
rażąco niesłuszne zastosowanie środka probacyjnego w postaci warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 2 lata, którego orzeczenie jest nieadekwatne do postawy sprawcy, jego właściwości i

warunków osobistych, dotychczasowego sposobu życia oraz zachowania się po popełnieniu przestępstwa.
Podnosząc powyższe zarzuty, oskarżyciel publiczny wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie punktów 2 i 3 wyroku.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja Prokuratora zasługiwała na uwzględnienie, a jej wniesienie doprowadziło do zmiany zaskarżonego wyroku.
Niewątpliwie uchybieniem Sądu I instancji było pominięcieart.69§4 k.k.w podstawie prawnej orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary, jakkolwiek wobec uwzględnienia drugiego z postawionych zarzutów – kwestionującego już samą zasadność zastosowania wobec oskarżonego instytucji probacji – zarzut obrazy prawa materialnego stał się w istocie bezprzedmiotowy. Sięgnięcie przez Sąd Rejonowy po dobrodziejstwo warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności było w okolicznościach sprawy niezasadne i sprawiło, że rozstrzygnięcie o karze zawarte w zaskarżonym wyroku należy oceniać jako rażąco łagodne. W każdym przypadku wymogiem skorzystania z instytucji określonej wart.69§1 k.k.jest stwierdzenie – przede wszystkim w oparciu o analizę postawy sprawcy, jego właściwości i warunków osobistych, dotychczasowego sposobu życia i zachowania się po popełnieniu przestępstwa (art.69§2 k.k.) – że warunkowe zawieszenie wykonania kary jest wystarczające dla osiągnięcia względem sprawcy celów kary, w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. W odniesieniu do sprawcy występku zart.178a§4 k.k.ustawodawca formułuje dodatkowe obwarowanie, przewidując, że sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach (art.69§4 k.k.). Istnienia takich nadzwyczajnych okoliczności – jak trafnie zauważa skarżący -nie sposób dopatrzyć się w rozpoznawanej sprawie, co więcej, nie podaje ich także Sąd I instancji w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy nie wskazał, na czym ma opierać się ma pozytywna prognoza kryminologiczna wobec oskarżonego, ograniczając się do – nie popartego argumentacją – stwierdzenia, że „w stosunku do oskarżonegoJ. K.możliwe jest zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia kary”. Oskarżony tymczasem działał z dużym natężeniem złej woli, bez jakichkolwiek dających się usprawiedliwić, czy choćby zrozumieć powodów. W dacie zdarzenia siadł za kierownicę samochodu po to, by dojechać do baru, a następnie – bezpośrednio po wypiciu znacznej ilości alkoholu - postanowił w ten sam sposób pokonać drogę powrotną. Co więcej, usiłując uniknąć kontroli drogowej, oskarżony podjął ucieczkę z miejsca zatrzymania, czym zmusił funkcjonariuszy Policji do pościgu. Zawartość alkoholu w wydychanym przez niego powietrzu wielokrotnie przekraczała wartość progową, decydującą o przyjęciu stanu nietrzeźwości (definicja legalna zart.115§16 k.k.). Wreszcie, przypomnieć należy, iż w dacie obecnie przypisanego czynuJ. K.był już karany za przestępstwa identycznego rodzaju i pozostawał w okresie próby związanym z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności, orzeczonej w sprawie II K 557/13 Sądu Rejonowego w Raciborzu za występek zart.178a§4 k.k.Świadczy to o tym, że oskarżony jest sprawcą niepoprawnym, lekceważącym porządek prawny i nie wyciągającym pożądanych wniosków z uprzednich skazań. Trudno doszukać się po stronie oskarżonego przejawów rzeczywistej refleksji nad dotychczasowym postępowaniem. Nie można przeceniać przyznania się przez oskarżonego do zarzucanego czynu, zważywszy, że został zatrzymany w istocie na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa i nie był w stanie podważyć jednoznacznych wyników pomiaru zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu. Na leczenie z powodu zależności alkoholowejJ. K.zgłosił się – co dostrzegł również skarżący - dopiero w dniu 21 września 2015 r., a zatem po upływie wielu miesięcy od daty przypisanego czynu. Było to
zarazem już po dacie pierwszej wyznaczonej rozprawy, która odroczona została na wniosek oskarżonego. W przytoczonych wyżej okolicznościach bezwzględna kara pozbawienia wolności jest niezbędna, by osiągnąć cele zapobiegawcze i wychowawcze wobec oskarżonego, a w odbiorze społecznym dać wyraz temu, że przypadki lekceważenia norm prawnych spotykają się z odpowiednią reakcją wymiaru sprawiedliwości. W przypadku oskarżonego kara wolnościowa nie byłaby w stanie spełnić celów stawianych przed wymiarem kary (art.58§1 k.k.). Co się z kolei tyczy – podnoszonego przez obrońcę w toku rozprawy odwoławczej – faktu sprawowania przezJ. K.opieki nad chorą matką, to należy zauważyć, że okoliczność ta w przypadku jej wykazania może stanowić co najwyżej przesłankę ubiegania się o odroczenie wykonania kary.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcia zawarte w punktach 2 i 3 o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności oraz o kumulatywnej karze grzywny, ta ostatnia bowiem związana była immanentnie z orzeczeniem o warunkowym zawieszeniu kary pozbawienia wolności.
W toku kontroli instancyjnej dostrzeżono nadto z urzędu konieczność korekty zaskarżonego wyroku także w punktach 1, 4 i 5. Po pierwsze, nie mógł ostać się w dotychczasowej postaci opis czynu, w którym przyjęto, że oskarżony dopuścił się wskazanego tam zachowania, będąc wcześniej prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Raciborzu w sprawie o sygn. akt II K 969/09 za przestępstwo zart.178a§1 k.k.Wymienionym wyrokiem orzeczono wobecJ. K.samoistną karę grzywny, która została wykonana w dniu 30 kwietnia 2010 r. (k.16). Na datę wyrokowania przez Sąd I instancji w obecnie rozpoznawanej sprawie, skazanie to uległo już zatarciu i zostało usunięte z kartoteki Krajowego Rejestru Karnego (k.41). Jak podnosi się w orzecznictwie, „fakt zatarcia z mocy prawa wcześniejszego prawomocnego skazania za przestępstwo określone wart.178a§1 k.k.lub wymienione wart.178a§4 k.k., zaistniały w dacie wyrokowania co do popełnienia czynu określonego wart.178a§1 k.k., uniemożliwia przyjęcie odpowiedzialności sprawcy na podstawieart.178a§4 k.k.także wtedy, gdy do popełnienia tego czynu doszło przed upływem okresu niezbędnego do zatarcia wcześniejszego skazania” (wyrok SN z 4 grudnia 2014 r., III KK 381/14). W rezultacie, wypełnienie przez oskarżonego swoim działaniem znamion kwalifikujących zart.178a§4 k.k.należało wiązać wyłącznie z faktem jego uprzedniego skazania wyrokiem Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 30 lipca 2013 r. w sprawie II K 557/13 i wynikającym z tego wyroku okresem obowiązywania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Po drugie, nieprawidłowym było zobowiązanie oskarżonego do zwrotu posiadanego prawa jazdy do właściwego miejscowo starostwa powiatowego. Pomijając fakt, że Sąd I instancji nie podał podstawy takiego rozstrzygnięcia (zob.art.42§3 k.k.), należy zwrócić uwagę, żeJ. K.nie jest w posiadaniu dokumentu prawa jazdy, dokument ten bowiem został mu bowiem zatrzymany w związku z popełnieniem wcześniejszego przestępstwa zart.178a§4 k.k., objętego wyrokiem skazującym Sądu Rejonowego w Raciborzu w sprawie II K 557/13 i znajduje się już w Starostwie Powiatowym wR.(k.68). Wreszcie, zdaniem Sądu odwoławczego, nieprecyzyjnie sformułowane zostało w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięcie o świadczeniu pieniężnym, Sąd I instancji nie wskazał bowiem, że świadczenie na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej orzekane jest od oskarżonego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok także w ten sposób, że wyeliminował z opisu przypisanego czynu sformułowanie „będąc wcześniej prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Raciborzu o sygn. akt II K 969/09 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości”, wyeliminował z rozstrzygnięcia zawartego w pkt 4 zobowiązanie oskarżonego do zwrotu prawa jazdy właściwemu starostwu powiatowemu oraz sprecyzował w pkt 5, iż świadczenie pieniężne orzekane jest tytułem środka karnego od oskarżonego.
W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.
Nie stwierdzając przesłanek zart.624§1 k.p.k., zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę za obie instancje i obciążono go wydatkami postępowania odwoławczego (art.635 k.p.k.,art.10 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych).