Sąd Okręgowy w Ostrołęce
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 316/16
Data wyroku: 2016-08-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Artur Bobiński, Ryszard Warda, Jerzy Pałka
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Bezpieczeństwu W Komunikacji

Sygn. akt : II Ka 316/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 sierpnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęcew II Wydziale Karnym w składzie
Przewodniczący: SSO Ryszard Warda
sędziowie: SSO Artur Bobiński
SSO Jerzy Pałka /spr/
protokolant: Monika Iwańska
w obecności prokuratora: Andrzeja Ołdakowskiego
po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2016 r.
sprawy :A. G. (1)
oskarżonego zart. 178 § 2i innekk
z powodu apelacji obrońcy oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce
z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt II K 98 /16
Orzeka:
1/ Zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy.
2/ Zwalnia oskarżonego od kosztów i opłat sądowych za II instancję przejmując je na rzecz Skarbu Państwa.
3/ Zasądza od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowychA. N.iS. N.kwoty po 1200 zł tytułem zwrotu wydatków za udział pełnomocnika w II instancji.
Sygn. akt II Ka 316/16

UZASADNIENIE
A. G. (1)został oskarżony o to, że

I
w dniu 4 października 2015 r. o godzinie 01:15 na drodze publicznej w miejscowościC., gm.G., umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowymart. 19 ust. l Prawo o ruchu drogowym, w ten sposób, że kierując samochodem osobowym markiO. (...)nr rej. (...)nie dostosował prędkości do warunków panujących na drodze i usytuowania terenu, po czym po wyjściu z łuku w lewo, patrząc w stronę miejscowościC.stracił panowanie nad pojazdem, w wyniku czego wjechał do przydrożnego rowu po stronie prawej, patrząc w kierunku miejscowościC., a następnie uderzył w drzewo prawą stroną pojazdu, w wyniku czego pasażerka pojazduO. (...)Ż. N., poniosła śmierć na miejscu, przy czym czynu tego dopuścił się będąc w stanie nietrzeźwości, przy stwierdzonej zawartości alkoholu etylowego we krwi 2,25 ‰, tj. o czyn zart.177 § 2 k.k.w zw. zart.178 § 1 k.k.,

II
w dniu 4 października 2015 r. o godzinie 01:15 na drodze publicznej w miejscowościC., gm.G., kierował samochodem osobowym markiO. (...)nr rej. (...), będąc w stanie nietrzeźwości przy stwierdzonej zawartości alkoholu etylowego we krwi 2,25 ‰, tj. o czyn zart. 178 § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 r. wydanym w sprawie sygn. II K 98/16 Sąd Rejonowy w Ostrołęce w ramach zarzucanego czynu z punktu I aktu oskarżenia uznał oskarżonegoA. G. (1)za winnego tego, że w dniu 4 października 2015 r. około godziny 01:15 na drodze publicznej w miejscowościC., gm.G.umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że kierując w stanie nietrzeźwości, przy stwierdzonej zawartości alkoholu etylowego we krwi 1,77 ‰ samochodem osobowym markiO. (...)nr rej. (...)z prędkością niezapewniającą panowania nad pojazdem, nie dostosowując prędkości samochodu do widoczności na drodze, stanu pojazdu, usytuowania drogi w wyniku czego w czasie jazdy po łuku drogi w lewo stracił panowanie nad pojazdem zjeżdżając na pobocze, a następnie uderzył samochodem w drzewa, co skutkowało powstaniem obrażeń ciała pasażerkiŻ. N., które spowodowały jej śmierć i za tak przypisany czyn na podstawieart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.oskarżonego skazał i wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności. Na podstawieart. 42 § 3 k.k.Sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, zaś na podstawieart. 47 § 3 k.k.zasądził od oskarżonegoA. G. (1)na rzeczA. N.iS. N.nawiązki w kwotach po 10 000 tysięcy złotych.
Następnie Sąd uznałA. G. (1)za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z punktu II aktu oskarżenia z tym, że ustalił, iż oskarżony dopuścił się czynu około godziny 01:15 na odcinku drogiP.-C.i tak przypisany czyn zakwalifikował zart. 178a § 1 k.k.i za to na tej podstawieA. G. (1)skazał i wymierzył mu karę 6 sześciu pozbawienia wolności. Na mocyart. 42 § 2 k.k.iart. 43a § 2 k.k.Sąd orzekł wobec oskarżonego środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz nałożył obowiązek spełnienia świadczenia pieniężnego w kwocie 5000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
W dalszej części wyroku Sąd na podstawieart. 85 § l k.k.,art. 86 § 1 k.k.w zw. zart. 90 § 2 k.k.połączył orzeczone kary pozbawienia wolności oraz środki karne zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i wymierzył oskarżonemuA. G. (1)karę łączną 4 lat pozbawienia wolności oraz dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Na podstawieart. 63 § l k.k.na poczet kary łącznej pozbawienia wolności Sąd zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 6 października 2015 r. godz. 11.30 do 27 kwietnia 2016 r. W punkcie IX wyroku Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowychA. N.iS. N.po 1600 złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika, w punkcie X zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych i przejął je na rachunek Skarbu Państwa.
Apelację od powyższego wyroku w części dotyczącej kary zasadniczej oraz orzeczonego środka karnego na korzyść oskarżonego wniósł jego obrońca. Orzeczeniu temu zarzucił:
1. rażącą niewspółmierność kary 4 lat pozbawienia wolności przy wymiarze której Sąd:
- nie uwzględnił w sposób należyty okoliczności działających na korzyść oskarżonego i nie nadał im należytego znaczenia,
- zaliczył do okoliczności obciążających, te które należą do znamion czynu karalnego, a mianowicie, iż oskarżony w czasie wypadku był w stanie nietrzeźwości,
- pominął istotną okoliczność, a mianowicie stan świadomości pokrzywdzonej co do faktu podjęcia decyzji o wspólnej jeździe pojazdem kierowanym przez nietrzeźwą osobę, a tym samym stopień przyczynienia się pokrzywdzonej do zaistniałego skutku inkryminowanego zdarzenia,
uwzględnienie powyżej wskazanych okoliczności powinno skutkować orzeczeniem kary za czyn zarzucony oskarżonemu w punkcie I aktu oskarżenia w dolnych granicach ustawowego zagrożenia przewidzianego przez ustawodawcę,
2. rażącą niewspółmierność orzeczonego wobec oskarżonegoA. G. (1)środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów przy stosowaniu, którego Sąd nie uwzględnił w sposób należyty okoliczności działających na korzyść oskarżonego i nie nadał im należytego znaczenia, których uwzględnienie w należytym stopniu powinno skutkować łagodniejszym ukształtowaniem orzeczenia w zakresie stosowanego środka karnego.
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę wyroku poprzez inne ukształtowanie kary pozbawienia wolności, zamiast kary 4 lat pozbawienia wolności, orzeczenia tej kary w dolnych granicach przewidzianych przez ustawodawcę za przypisane oskarżonemu przestępstwo oraz inne ukształtowanie orzeczonego i środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego jest niezasadna.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż kontrola instancyjna wykazała, że postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było w sposób zgodny z przepisami postępowania. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, ocenił dowody z uwzględnieniem dyrektyw przewidzianych wart. 7 k.p.k.i na tej podstawie dokonał właściwych ustaleń faktycznych, nie kwestionowanych zresztą w apelacji.
W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji wydał orzeczenie w sposób prawidłowy przypisując oskarżonemu odpowiedzialność za zarzucane czyny i wymierzając sprawiedliwą karę łączną pozbawienia wolności i środki karne.
Rażąca niewspółmierność kary, na którą powołuje się obrońca oskarżonego, zachodzić może tylko wówczas, gdyby na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji, a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych wart. 53 k.k.oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego. Na gruncieart. 438 pkt. 4 k.p.k.nie chodzi o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa – „rażąco” niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować. Przenosząc rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż orzeczone wobecA. G. (1)kara łączna 4 lat pozbawienia wolności oraz łączny zakaz dożywotniego prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych stanowi niezbędną dolegliwość dla oskarżonego i jest w pełni uzasadniona.
Sąd Okręgowy analizując okoliczności przedmiotowe i podmiotowe czynów przypisanych oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem nie znalazł podstaw do uznania, że orzeczona wobec niego kara jest rażąco niewspółmierna w sensie jej rażącej surowości. Orzeczona kara łączna jest bowiem współmierna do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonemu. Sądmeritiwnikliwie i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko w zakresie wymiaru kary zasadniczej. Przy jej wymiarze rozważył zarówno okoliczności obciążające, jak i łagodzące. Okoliczności te Sąd Rejonowy w sposób właściwy wyważył, a wynik ten przełożył na wymiar kary pozbawienia wolności. W ocenie Sądu Okręgowego kara łączna 4 lat pozbawienia wolności jest uzasadnioną i sprawiedliwą odpłatą za popełnione przestępstwo, która spełni swe role w zakresie prewencji indywidualnej i ogólnej w pozytywnym tego słowa znaczeniu. Podkreślenia wymaga bowiem to, że ze względu na społeczne oddziaływanie kary zachodzi potrzeba wymierzania takich kar, które odpowiadają społecznemu poczuciu sprawiedliwości, dają gwarancję skutecznego zwalczania przestępczości, tworzą atmosferę zaufania do obowiązującego systemu prawnego i potępienia, a nie współczucia dla ludzi, którzy łamią prawo. Nie można pominąć okoliczności, iżA. G. (1)naruszył kilka zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, nie dostosował prędkości pojazdu do widoczności na drodze, stanu pojazdu i usytuowania drogi, a także znajdował się w stanie nietrzeźwości, przy stwierdzonej zawartości alkoholu etylowego we krwi 1,77 ‰. Naruszeń bezpieczeństwa dokonał umyślnie. Na każdą z tych okoliczności oskarżony miał wpływ. To on decydował o tym z jaką prędkością poruszał się kierowany przezeń pojazd, to on podjął decyzję o kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości. Nie zasługują więc na uwzględnienie argumenty apelacji o przyczynieniu się pokrzywdzonejŻ. N.do powstania skutków inkryminowanego zdarzenia.
Sąd orzekający w odpowiednim zakresie przy wymiarze kary przyznał prymat względom wychowawczym, które przede wszystkim winny znaleźć zastosowanie wobec sprawcy młodocianego. Przestępstwo popełnione przezA. G. (1)jest zagrożone karą pozbawienia wolności od 9 miesięcy do 12 lat pozbawienia wolności (art. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.). Kara 4 lat pozbawienia wolności oscyluje zatem w dolnych granicach zagrożenia, na co pozwoliła okoliczność uprzedniej niekaralności oskarżonego oraz fakt, iż oskarżony nie jest sprawcą zdemoralizowanym. Kara ta musi jednak stanowić dolegliwość dla sprawcy wypadku śmiertelnego, który naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w kilku istotnych aspektach. Oskarżony umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, nastąpiło to w sposób wyraźny, zlekceważył podstawowe obowiązki w zakresie zachowania wymaganej ostrożności, przy zachowaniu których nie doszłoby do tak tragicznego w skutkach wypadku. Kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, którego poziom uznać należy za stosunkowo wysoki. Mając na uwadze te właśnie okoliczności zgodzić należy się z oceną Sądu Rejonowego, że brak jest przesłanek do dalszego obniżenia wymiaru kary wobec oskarżonego, a tym bardziej za uznanie orzeczonej kary za rażąco wygórowaną.
Odnośnie zaś wymiaru orzeczonego wobecA. G. (1)dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, przepisart. 42 § 3 k.k.ma jednoznaczną wymowę. Sąd orzeka tenże zakaz w razie popełnienia przestępstwa określonego wart. 177 § 2 k.k.jeżeli w czasie jego dokonania oskarżony znajdował się w stanie nietrzeźwości. Orzeczenie tego obowiązku jest zatem obligatoryjne, a odstąpienie od niego dopuszczalne wyłącznie gdy zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami. W realiach niniejszego postępowania nie wystąpiły takie okoliczności, które nadawałyby sprawie rangę wyjątkowego wypadku.
Chybiony jest również zarzut skarżącego obrońcy, iżby Sąd Rejonowy zaliczył do okoliczności obciążających, te które należą do znamion czynu karalnego, a mianowicie stanu nietrzeźwości oskarżonegotempore criminis. Obrońca powołując się na stanowisko Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 9 września 2009 r. (sygn. II AKa 228/09) wypaczył jego treść, stąd jego wywody na ten temat uznać należy wyłącznie za gołosłowną polemikę z prawidłowymi rozważaniami Sądu I instancji.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w przywołanym wyroku rzeczywiście zważył, iż okoliczność, która stanowi znamię czynu zabronionego przez ustawę karną, nie może być traktowana dodatkowo jako okoliczność wpływająca na wymiar kary w ramach tej właśnie sankcji, gdyż została już uwzględniona przez ustawodawcę przy zakreślaniu granic ustawowego zagrożenia (sankcji karnej). Jednakże Sąd ten zastrzegł wyjątek dotyczący okoliczności podlegających stopniowaniu co do nasilenia . Stan nietrzeźwości uznać należy właśnie taką okoliczności. Jego stwierdzenie wpływa obostrzająco na kwalifikację prawną czynu poprzez konieczność zastosowaniaart. 178 § 1 k.k., zaś ustalona wartość stężenia alkoholu we krwi może mieć znaczenie na gruncie wymiaru kary. W okolicznościach dowodowych niniejszej sprawy stan nietrzeźwościA. G. (1)niewątpliwie należało uwzględnić w obydwu aspektach. Oskarżony w wieczór i część nocy z 3 na 4 października 2015 r. spożywał alkohol z innymi osobami. Wyniki przeprowadzonych badań wykazały u niego znaczne stężenie alkoholu (1,77‰).
Podsumowując, zarzuty obrońcy byłyby skuteczne tylko wtedy, gdyby skarżący przekonał, że wymierzone oskarżonemu kara łączna pozbawienia wolności i środek karny były niesprawiedliwe, bo rażąco surowe. Niesprawiedliwość kary i środków karnych musiałaby rzucać się w oczy w stopniu nie do zaakceptowania. Tak jednak nie jest w niniejszej sprawie. Orzeczenie o karze i środkach karnych w niniejszej sprawie nie należy do łagodnych, ale też łagodnym być nie może, na co wskazał Sąd Rejonowy i co akceptuje Sąd Odwoławczy.
Mając powyższe na uwadze Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowychA. N.iS. N.kwoty po 1200 zł tytułem zwrotu wydatków za udział pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym oraz zwolniłA. G. (1)od kosztów i opłat sądowych za II instancję przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji wyroku.