Sąd Rejonowy w Zgierzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1147/15
Data wyroku: 2016-04-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Anduła-Dzikowska

Sygn. akt I Ns 1147/15

POSTANOWIENIE

Dnia 28 kwietnia 2016 roku
Sąd Rejonowy w Zgierzu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodnicząca : Sędzia SR Anna Anduła-Dzikowska
Protokolant : sekr. sąd. Aneta Fortuniak
po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 roku w Zgierzu na rozprawie sprawy
z wnioskuM. K.
z udziałemE. C.,Z. F.iA. S.
o ustalenie sposobu korzystania z rzeczy wspólnej
postanawia:

1
ustalić sposób korzystania z nieruchomości położnej wZ.przyulicy (...), dla której w Sądzie Rejonowym w Zgierzu urządzona jestksięga wieczysta o numerze (...)w ten sposób, że:

a
M. K.będzie miała prawo do wyłącznego korzystania z 3 (trzech) pokoi, kuchni i łazienki znajdujących się na parterze budynku mieszkalnego oraz z 1 (jednego) pokoju znajdującego na I piętrze budynku mieszkalnego, pierwszego patrząc odulicy (...), a także prawo do współkorzystania z przydomowego ogródka, podwórka, strychu i piwnicy,

b
Z. F.będzie miała prawo do wyłącznego korzystania z 1 (jednego) pokoju z balkonem oraz kuchni znajdujących się na I piętrze budynku mieszkalnego, a także prawo do współkorzystania z łazienki znajdującej się na I piętrze budynku mieszkalnego i współkorzystania z przydomowego ogródka, podwórka, strychu i piwnicy,

c
E. C.będzie miał prawo do wyłącznego korzystania z 1 (jednego) pokoju o powierzchni 12 m2, a także prawo do współkorzystania z łazienki znajdującej się na I piętrze budynku mieszkalnego i współkorzystania z przydomowego ogródka, podwórka, strychu i piwnicy;

2
ustalić, iż wnioskodawczyni i uczestnicy postępowania ponoszą we własnym zakresie koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 1147/15

UZASADNIENIE
W dniu 22 lipca 2015 rokuM. K.złożyła wniosek o ustalenie sposobu korzystania z rzeczy wspólnej, w postaci nieruchomości położonej wZ.przyul. (...), w ten sposób, że:



wnioskodawczyni będzie miała prawo do wyłącznego korzystania z trzech pokoi, kuchni i łazienki znajdujących się na parterze budynku mieszkalnego oraz pokoju znajdującego się na I piętrze budynku mieszkalnego, pierwszego patrzącodul. (...), a także z przydomowego ogródka;

uczestniczkaZ. F.będzie miała prawo do wyłącznego korzystania z jednego pokoju z balkonem, kuchni i łazienki znajdujących się na I piętrze budynku mieszkalnego wzniesionym na nieruchomości, a także z przydomowego ogródka;

uczestnikE. C.będzie miał prawo do wyłącznego korzystaniaz jednego pokoju o powierzchni 12 m2i łazienki znajdujących się na I piętrze budynku mieszkalnego, a także z przydomowego ogródka.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wnioskodawczyni orazA. S.,Z. F.iE. C., są współwłaścicielami nieruchomości, której dotyczy wniosek. Wcześniej współwłaścicielami nieruchomości byliS. C.iW. M.. Spadek poW. M.w całości nabyła wnioskodawczyni, natomiast spadekpoS. C.nabyła wnioskodawczyni oraz uczestnicy postępowania – każdez nich po ¼ części. Wnioskodawczyni na przedmiotowej nieruchomości zamieszkuje od 1979 roku zajmując parter nieruchomości. Obecnie jednak istnieje konflikt między nią,aE. C., który żąda udostępnienia mu mieszkania znajdującego się na parterze nieruchomości, choć wcześniej nigdy na niej nie mieszkał. W ocenie wnioskodawczyni, wobec zajmowania przez nią parteru przez ponad 35 lat oraz poczynienia na nim szeregu nakładów, a także jej sytuacji rodzinnej, żądanie uczestnika jest bezpodstawne, zasadnym staje się natomiast ustalenie sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej w sposób zaproponowany przez wnioskodawczynię.
(wniosek – k. 2 – 3)
Na terminie rozprawy w dniu 23 marca 2016 roku wnioskodawczyni poparła wniosek. UczestniczkaZ. F.przyłączyła się do wniosku. O jego oddalenie wnieśliA. S.orazE. C..A. S.podniosła, iż mieszkała na przedmiotowej nieruchomości przez 10 lat.E. C.wskazał, że ma rodzinę, a proponowany przez wnioskodawczynię podział nieruchomości pozostawia mu jedynie malutki pokoik. Podniósł nadto, że wnioskodawczyni nikogo nie wpuszcza na przedmiotową nieruchomość, która strzeżona jest przez dużego psa.
(protokół rozprawy – k. 40 – 43)
Na ostatnim terminie rozprawy w dniu 18 kwietnia 2016 roku uczestnikE. C.wniósł o przyznanie mu prawa do wyłącznego korzystania z jednego pokojuna piętrze, zajmowanego obecnie przez wnioskodawczynię oraz prawo do korzystaniaz kuchni, łazienki i korytarza znajdujących się na piętrze budynku wspólnie zZ. F.,a także do współkorzystania z podwórka, strychu i piwnicy. Podniósł nadto, że wnioskodawczyni w istocie nie zajmuje pokoju na piętrze, zamknęła go na klucz i nie pozwala nikomu tam wchodzić. UczestniczkaA. S.poparła stanowiskoE. C., wnosząc także o przyznanie jej prawa do wyłącznego korzystania z małego pokoju na piętrze, który obecnie zajmujeZ. F., wraz z możliwością korzystania z kuchni, łazienki, korytarza znajdujących się na piętrze oraz podwórka, strychu i piwnicy.
(protokół rozprawy z dnia 18 kwietnia 2016 roku – k. 52)

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Właścicielami nieruchomości położonej wZ.przyul. (...),o pow. 0,0786 ha, dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu prowadzi księgę wieczystąnr(...), na podstawie umowy sprzedaży z dnia 2 grudnia 1972 roku oraz umowy przeniesienia własności z dnia 5 marca 1973 roku byliS. C.orazW. M.– przysługiwało im po ½ udziału w prawie.
(odpis zwykłyksięgi wieczystej nr (...)– k. 19 – 19 v.)
S. C.zmarła w dniu 18 października 2004 roku. Spadek po niej, na podstawie ustawy, nabyły jej dzieci –A. S.,E. C.,M. K.iZ. F.po ¼ części każde z nich, zarówno w części ogólnej jak i w zakresie wchodzącego w skład spadku udziału w gospodarstwie rolnym.
(postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 14 września 2005 roku wydanew sprawie pod sygn. akt I Ns 678/05 – k. 18)
W. M.zmarł w dniu 21 listopada 2010 roku. Spadek po nim, na podstawie testamentu, nabyła w całości wnioskodawczyni będąca jego siostrzenicą –M. K..
(postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 30 lipca 2014 roku wydane w sprawie pod sygn. akt I Ns 86/14 – k. 17)
Na przedmiotowej nieruchomości znajduje się jednopiętrowy budynek mieszkalny. Ma on jedno wejście, z którego wchodzi się na niewielki korytarz, z którego schody prowadzą na piętro. Z korytarza, drzwiami, wchodzi się do mieszkania znajdującego się na parterze. Mieszkanie to składa się z trzech pokoi, kuchni, łazienki i wewnętrznego korytarza. Od 37 lat mieszkanie to zajmuje wnioskodawczyni wraz z cierpiącym na zaburzenia psychiczne synem, córką i chorującą, pozostającą pod opieką Poradni(...)Onkologicznej córką w wieku6 lat oraz drugim synem. Na piętrze także znajdują się trzy pokoje i kuchnia. Do śmierci mieszkała tam, zajmując dwa pokoje i kuchnię, matka uczestników –S. C., wraz z córką –Z. F.oraz jej dziećmi. Obecnie pomieszczenia te zajmuje uczestniczkaZ. F.wraz z synem. Trzeci pokój zajmował do śmierciW. M., obecnie zajmuje go wnioskodawczyni. Na nieruchomość prowadzi jeden wjazd, obok budynku mieszkalnego znajduje się ogródek, z którego wspólnie korzystają wnioskodawczyni oraz uczestniczka –Z. F..
(zeznania wnioskodawczyni – k. 52 v. w zw. z k. 41 – 42 wyjaśnień informacyjnych, zeznania uczestniczkiZ. F.– k. 52 v. w zw. z k. 42 wyjaśnień informacyjnych, zeznaniaE. C.– k. 52 v. w zw. z k. 42 wyjaśnień informacyjnych, zaświadczenie(...) Szpitala (...)wŁ.– k. 48, wynik badania USG wystawiony przez(...) Szpital (...)wŁ.– k. 49, zaświadczenie lekarskie zWojewódzkiego Szpitala (...)wZ.–(...)– k. 50)
Wnioskodawczyni wraz zZ. F.i ich matką, wprowadzili się na przedmiotową nieruchomość w 1979 roku, przeprowadzając się ze wsi. Rok później na nieruchomości zamieszkałaA. S.– siostra wnioskodawczyni. Ich brat –E. C., nie przeprowadził się razem z nimi.A. S.mieszkając w przedmiotowym budynku zajmowała dwa pokoje z kuchnią na piętrze, wspólnie z matką. Wyprowadziła się w 1990 roku.
(zeznania wnioskodawczyni – k. 52 v. w zw. z k. 41 – 42 wyjaśnień informacyjnych, zeznania uczestniczkiZ. F.– k. 52 v. w zw. z k. 42 wyjaśnień informacyjnych, zeznania uczestniczkiA. S.– k. 52 v. w zw. z k. 42 wyjaśnień informacyjnych, zeznaniaE. C.– k. w zw. z k. 42 wyjaśnień informacyjnych)
Koszt utrzymania przedmiotowej nieruchomości ponoszą wnioskodawczyni wrazz siostrą,Z. F., wspierają ich w tym ich dorosłe dzieci.
(zeznania wnioskodawczyni – k. 52 v.)
Wnioskodawczyni nie posiada innej nieruchomości.E. C.mamieszkanie (...), w którym mieszka wraz z żoną oraz synem i córką. Jego syn ma nadto rodzinę wO.– żonę i syna, którzy mieszkają z jego teściami.A. S.nie ma zamiaru korzystania z przedmiotowej nieruchomości, obawia się jednak zasiedzenia przysługującego jej udziału przez wnioskodaczynię.
(zeznania wnioskodawczyni – k. 52 v. , zeznaniaE. C.– k. 52 v., zeznaniaA. S.– k. 52 v.)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów, w tym zeznań uczestników, które w dużej mierze były ze sobą zgodne. Co do okoliczności czy jeden z synów wnioskodawczyni jest chory psychicznie oraz stanu zdrowia jej wnuczki, Sąd oparł się na zeznaniach wnioskodawczyni oraz jej siostry –Z. F.oraz złożonych do akt sprawy zaświadczeniach lekarskich, odmawiając tym samym wiary wątpliwościom wyrażanym przez uczestnikaE. C., który twierdził, iż stan zdrowia wnuczki wnioskodawczyni jest obecnie dobry (nie kwestionował przy tym jednak, iż znajduje się ona pod opieką onkologa), oraz że jeden z synów wnioskodawczyni ma problemy z zaburzeniami psychicznymi. Sąd uznał ponadto za nieudowodnione twierdzenia uczestnika,iż wnioskodawczyni nie korzysta z pokoju znajdującego się na piętrze. Uczestnik nie przedstawił bowiem na tę okoliczność jakichkolwiek dowodów.

Sąd zważył, co następuje:
W rozpatrywanej sprawie uczestnicy są współwłaścicielami nieruchomości objętej wnioskiem. Zgodnie zart. 206 k.c.współwłaścicielom przysługuje prawo do współposiadania całej rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzićze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Każdemu ze współwłaścicieli przysługuje jednak uprawnienie do żądania przed Sądem, wobec braku zgody pozostałych współwłaścicieli (art. 201 k.c.), wydzielenia części rzeczy do wyłącznego użytku niektórym współwłaścicielom. Stanowisko takie przyjęte zostało zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1963 roku, III CZP 33/62, OSNCP 1964/2/22). W powołanym orzeczeniu, aktualnym również w obecnym stanie prawnym, Sąd Najwyższy wskazał, że żądanie o którym mowa powyżej, dopuszczalne jest wówczas, gdy nie sprzeciwia się temu charakter lub rodzaj nieruchomości albo uzasadnione interesy pozostałych współwłaścicieli. Podział taki określa się mianem podziałuquoad usum. Oprócz drogi sądowej, może on zostać dokonany także w drodze umowy.
Podkreślenia wymaga, że podział nieruchomości do wyłącznego używania nie stanowi zniesienia współwłasności. Podział ten ma charakter tymczasowy i mimo jego zastosowania, nadal dopuszczalne jest żądanie przez każdego ze współwłaścicieli zniesienia współwłasności. Nie wpływa on na prawa i obowiązku współwłaścicieli w ramachprawa rzeczowego. Podział ten polega na tym, iż każdy ze współwłaścicieli otrzymuje do wyłącznego użytku fizycznego wydzieloną część nieruchomości – w takiej sytuacji każdy oddzielnie używa swojej części i oddzielnie czerpie z niej pożytki i równocześnie w takim też zakresie każdy ze współwłaścicieli, mając fizycznie wydzieloną część, odpowiadającą wielkości jego udziału ponosi wszystkie związane z eksploatacją części wydatki (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1981 roku, III CZP 72/80, OSNC 1981/11/207 orazz dnia 8 stycznia 1980 roku, OSNCP 1980, poz. 157). Wskazać należy, iż wydzielone części nie muszą ściśle odpowiadać wielkości udziałów przysługujących współwłaścicielom nieruchomości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2001 roku, III CKN 21/99).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wnioskodawczyni przysługuje większość udziałów w prawie własności przedmiotowej nieruchomości. Nabyła ona bowiem całość udziału w tejże nieruchomości wynoszącego ½ po zmarłym wujku –W. M., a także ¼ część udziału przysługującego jej zmarłej matce, także wynoszącego ½. Tym samym wielkość przysługującego jej udziału wynosi łącznie 5/8. Wielkość udziałów przysługujących pozostałym uczestnikom wynosi natomiast po 1/8 w stosunku do każdego z nich. Wielkość przysługujących uczestnikom udziałów nie jest wprawdzie przesłanką determinującą ustalenie korzystania z nieruchomości wspólnej,w niniejszej sprawie dodatkowo uzasadnia jednak okoliczność, iż wnioskodawczyni korzysta z największej części przedmiotowego budynku mieszkalnego, co rzutowało także na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Wnioskodawczyni oraz jej siostra,Z. F.pozostawały zgodne, co do proponowanego we wniosku sposobu korzystania z nieruchomości. Propozycję tę, w świetle ustalonego stanu faktycznego, za zasadną uznał także Sąd. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, iż parter budynku zajmuje córka wnioskodawczyni wraz z wnuczką oraz jej dwóch synów. Każde z nich ma do dyspozycji po jednym pokoju, wspólnie korzystają takżeze znajdującej się tam kuchni oraz łazienki. Wnioskodawczyni zajmuje natomiast pokój na piętrze. Z pozostałych pomieszczeń na piętrze korzystaZ. F., która mieszka tam wrazz synem. Odnosząc się do żądaniaE. C., w zakresie przyznania mu prawa do wyłącznego korzystania z pokoju znajdującego się na piętrze, a zajmowanego obecnie przez wnioskodawczynię, wskazać należy, że uwzględnienie tej propozycji prowadziłoby do zbędnego naruszenia ustabilizowanego już podziału, w ramach którego wnioskodawczyni od ponad 5 lat zajmuje przedmiotowy pokój na piętrze. Żądanie to jest tym bardziej nieuzasadnione, iżZ. F.nie sprzeciwiała się oddania pokoju, który obecnie zajmuje wraz z synem, do wyłącznego użytkowania bratu –E. C.. Sąd nie uwzględnił wniosków uczestnika także w zakresie przyznania mu prawa do współkorzystania ze znajdującej się na piętrze kuchni, przyznając prawo do wyłącznego z niej korzystania uczestniczceZ. F.. Rozstrzygnięcie takie, zgodne z rozpatrywanym wnioskiem, Sąd oparł na ustaleniach, iż uczestnik dysponuje samodzielnym mieszkaniem, w którym mieszka wraz z żoną oraz synem i córką. UczestniczkaZ. F.nie dysponuje natomiast inną nieruchomością. NadtoZ. F.zajmowała piętro przedmiotowej nieruchomości od 1990 roku czyniąc na niej stosowne nakłady, podczas gdy uczestnik nie interesował się jej losem, nie współfinansował także kosztów jej utrzymania, konserwacji, dokonywanych na niej napraw. Sąd nie uwzględnił przy określaniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości uczestniczkiA. S., mając na uwadze, iż - na co uczestniczka ta sama wskazała – nie ma ona woli zamieszkania na przedmiotowej nieruchomości, tym samym pokój, którego dotyczyły jej wnioski byłby nieużywany. Podkreślenia przy tym wymaga,iżE. C.złożył wniosek o dokonanie podziału przedmiotowej nieruchomości i w toku tego postępowania Sąd będzie rozważałostatecznysposób podziału działki zabudowanej przedmiotowym domem mieszkalnym. W toku tego postępowania wszyscy współwłaściciele będą mogli realizować w pełni swoje uprawnienia wynikające z przysługujących im udziałów we współwłasności nieruchomości wspólnej. Postępowanie o ustalenie sposobu korzystania z rzeczy ma charakter doraźny.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c., w myśl którego każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie, nie znajdując podstaw do odstąpienia od wskazanej zasady.