Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 3036/15
Data wyroku: 2016-04-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janusz Madej
Słowa kluczowe: Świadczenia Przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ustawy z dnia 30.04.2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych

Sygn. akt VI U 3036/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 kwietnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Janusz Madej
Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc
po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r. w Bydgoszczy na rozprawie
odwołaniaB. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 8 października 2015 r., znak:(...)
w sprawie:B. J.
przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o świadczenie przedemerytalne
Izmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonejB. J.prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia(...)r.,
IIstwierdza odpowiedzialność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
VI U 3036/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16 września 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.– po rozpatrzeniu wnioskuB. J.z dnia 26 maja 2015r. – odmówił wnioskodawczyni prawa do świadczenia przedemerytalnego. Powołując się na art.2 ustawy z dnia 16 września 2015r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz. U.z z 2013r., poz.170) organ rentowy wyjaśnił, iż wniosek załatwiono decyzją odmowną ponieważ podstawa prawna podana w świadectwie pracy z dnia 1 września 2014r. nie uprawnia do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Odwołanie od tej decyzji wniosła ubezpieczona domagając się zmiany decyzji i przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, tj.(...)Spółki z o.o.
W uzasadnieniu swego żądania ubezpieczona wskazywała, iż pracodawca ten nie wydał jej świadectwa pracy w związku z czym zwróciła się do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 8 września 2014r. w sprawie o sygn. akt VII P 497/14 potwierdził powyższy tryb rozwiązania stosunku pracy.
Ponadto ubezpieczona podnosiła, iż była u powyższego pracodawcy zatrudniona powyżej 6 miesięcy i legitymuje się stażem pracy wynoszącym 39 lat 4 miesiące i 10 dni (co potwierdza ZUS w zaskarżonej decyzji). W związku z powyższym ubezpieczona twierdziła, że spełniła warunki nabycia prawa do dochodzonego świadczenia zart.2 ust.1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, ponieważ ukończyła(...), była zatrudniona co najmniej 6 miesięcy i ma staż pracy 30 lat, a ponadto spełniła również warunki art.2 ust.1 pkt 5 ponieważ była zatrudniona co najmniej 6 miesięcy i legitymuje się stażem pracy 35 lat.
Ubezpieczona przyznała, iż w okresie od 10 czerwca 2014r. do 31 sierpnia 2014r. podjęła zatrudnienie uG. S., ponieważ nie mogła się zarejestrować jako osoba bezrobotna z uwagi na brak świadectwa od pracodawcy –(...)Spółki z o.o. oraz bardzo trudną sytuacją finansową. W Powiatowym Urzędzie Pracy została więc zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia(...). i przyznano jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od 24 listopada 2014r. do 23 listopada 2015r.
Zdaniem ubezpieczonej organ rentowy błędnie nie uwzględnił wyroku Sądu Rejonowego i błędnie odmówił jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Ubezpieczona argumentowała przy tym, iż fakt podjęcia przez nią zatrudnienia uG. S.nie pozbawia jej prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2013r. III UZP 2/13 okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych określonego wart.2 ust.3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych(t.j. Dz. U. z 2013r. poz.170) nie musi przypadać bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn wymienionych w art.2 ust.1 tej ustawy.
Po wniesieniu odwołania decyzją z dnia 8 października 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.uchylił swoją poprzednią decyzję z dnia 16 września 2015r. oraz ponownie – po rozpatrzeniu wniosku ubezpieczonej z dnia 26 maja 2015r. – odmówił przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Organ rentowy powołując się naart.2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych(t.j. Dz. U. z 2013r. poz.170) – wskazał, iż przyczyną wydania decyzji odmownej był brak podstawy prawnej podanej w świadectwie pracy z dnia 1 września 2014r. oraz fakt nieposiadania przez ubezpieczoną zatrudnienia u ostatniego pracodawcy przez okres co najmniej 6 miesięcy. Jednocześnie organ rentowy nadmienił, że na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku ubezpieczona udowodniła łączny staż pracy w wymiarze 39 lat 4 miesięcy i 10 dni.
Od decyzji z dnia 8 października 2015r. ubezpieczona także wniosła odwołanie, domagając się jej zmiany poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia emerytalnego.
W uzasadnieniu tego odwołania ubezpieczona powołała tą samą argumentację, którą przedstawiła w odwołaniu od decyzji z 16 września 2015r.

Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje:
UbezpieczonaB. J.(urodz. (...)) w dniu 26 maja 2015r. złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddziale wB.wniosek o świadczenie przedemerytalne.
W okresie od 22 czerwca 2012r. do 31 marca 2014r. ubezpieczona zatrudniona była w(...)Spółce z o.o. z siedzibą wB.na stanowisku kasjera – sprzedawcy, z tym że w okresie od 22 czerwca 2012r. do 28 lutego 2013r. w wymiarze ¾ etatu, a następnie w pełnym wymiarze czasu pracy. Umowa o pracę łącząca ubezpieczoną z powyższą Spółką rozwiązana została za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę, t.j. na podstawieart.30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracyz przyczyn ekonomicznych leżących po stronie pracodawcy.
(okoliczności potwierdzone dowodami z dokumentów z akt sprawy Sądu Rejonowego w Bydgoszczy o sygn. akt VII P 497/14 w szczególności prawomocnym wyrokiem zaocznym wydanym w tej sprawie w dniu 8 września 2014r., który uprawomocnił się 14 października 2014r. – k.22 akt sprawy VII P 497/14)
Powództwo przeciwko(...)Spółce z o.o. o wydanie świadectwa pracy oraz o odszkodowanie za niewydanie świadectwa pracy ubezpieczona wniosła do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 19 maja 2014r., a wyrok zaoczny z klauzulą wykonalności i prawomocnością otrzymała ona w dniu 30 października 2014r. (k.2 i k.24 akt sprawy VII P 497/14).
W okresie od 10 czerwca 2014r. do 31 sierpnia 2014r. ubezpieczona zatrudniona była uG. S.na podstawie umowy o pracę zawartej na okres próbny, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku sprzedawcy. Umowa ta rozwiązała się z upływem okresu, na który została zawarta.
(dowód: dokumenty z akt osobowych powódki nadesłanych do akt sprawy przez pracodawcęG. S., w tym umowa o pracę z 10 czerwca 2014r. i świadectwo pracy z dnia 1 września 2014r.)
Na tle wyżej ustalonych i w zasadzie niespornych między stronami okoliczności faktycznych spór powstał co do tego, czy przeszkodą uniemożliwiającą ubezpieczonej nabycie prawa do dochodzonego świadczenia przedemerytalnego było podjęcie przez nią – po ustaniu zatrudnienia w(...)Spółce z o.o. wB.– pracy w okresie od 10 czerwca 2014r. do 31 sierpnia 2014r. uG. S.. Pozwany organ rentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadniczej przeszkody w przyznaniu ubezpieczonej tego świadczenia upatrywał bowiem w tym, iż u ostatniego pracodawcy (G. S.) nie była ona zatrudniona przez okres co najmniej 6 miesięcy oraz w tym, iż podstawa prawna podana przez tego pracodawcę w świadectwie pracy z dnia 1 września 2014r. nie uprawnia do przyznania świadczenia.
Z kolei ubezpieczona twierdziła, że organ rentowy powinien rozpatrywać jej wniosek o świadczenie przedemerytalne przy uwzględnieniu jej poprzedniego zatrudnienia w okresie od 22 marca 2012r. do 31 marca 2014r. oraz prawomocnego wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 8 września 2014r. zobowiązującego pracodawcę do wydania powódce świadectwa pracy, o treści określonej w punkcie 1 wyroku ( wyrok zaoczny w aktach Sądu Rejonowego w Bydgoszczy o sygn. akt VII P 497/14 ).
Rozważając tą kwestię prawną należy w pierwszej kolejności odwołać się do właściwych przepisów prawa materialnego, określających warunki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Zgodnie zart.2 ust.1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych(t.j. Dz. U. z 2013r. poz.170 ze zm.) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która:

-

do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 56 lat – kobieta oraz 61 lat – mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub

do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz.415 z późn. zm.) zwanej dalej „ustawą o promocji zatrudnienia”, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat – kobieta oraz 60 lat – mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub

do dnia ogłoszenia upadłości prowadziła nieprzerwanie i przez okres nie krótszy niż 24 miesiące pozarolniczą działalność, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz.1585 z późn. zm.) zwanej dalej „ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych”, i za ten okres opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne oraz do dnia ogłoszenia upadłości ukończyła co najmniej 56 lat – kobieta i 61 lat – mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub

zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pobieranej nieprzerwanie przez okres co najmniej 5 lat, i do dnia, w którym ustało prawo do renty, ukończyła co najmniej 55 lat – kobieta oraz 60 lat – mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub

do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub

do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powody likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn.

Ponadto art.2 ust.3 tej ustawy stanowi, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust.1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

1
nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna,

2
w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;

3
złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

W orzecznictwie dotyczącym wykładni powyższych przepisów uznaje się za utrwalony pogląd, zgodnie z którym okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, określonego wart.2 ust.3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnychnie musi przypadać bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn wymienionych w art.2 ust.1 tej ustawy (tak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2013r. III UZP 2/13 – OSNP z 2013r. Nr 21-22, poz.256 – na którą powoływała się ubezpieczona w odwołaniach, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2013r. I BU 15/11 – LEX nr 1215398 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 16 lutego 2015r. III AUa 1948/14). W uzasadnieniu uchwały z dnia 2 lipca 2013r. Sąd Najwyższy wskazał, iż z przepisówustawy o świadczeniach przedemerytalnychjednoznacznie wynika, iż nie ma obowiązku zgłoszenia się w urzędzie pracy bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, ale racjonalne i celowe jest podjęcie prób znalezienia nowej pracy (działalności zarobkowej). Dopiero, gdy próby takie zakończą się niepowodzeniem, niezbędne będzie otrzymywanie zasiłku dla bezrobotnych.
Sąd Okręgowy w pełni podziela obszerną argumentację przedstawioną w powyższych judykatach, a odnosząc prezentowaną w nich wykładnię do ustalonych w rozpoznawanej sprawie okoliczności faktycznych zauważyć należy, iż stanowisko organu rentowego było wadliwe.
Z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 8 września 2014r. (którym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany) wynika, iż do rozwiązania z powódką umowy o pracę łączącej ją z(...)Spółką z o.o. wB.doszło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę z przyczyn ekonomicznych leżących po jego stronie. Była to zatem przyczyna wskazana wart.2 ust.1 pkt 29 lit.a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(t.j. Dz. U. z 2008r. Nr 68, poz.415 ze zm.).
Do rozwiązania stosunku pracy z ubezpieczoną doszło bowiem z przyczyn nie dotyczących powódki, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisamiustawy z dnia 26 czerwca 1974r. – Kodeks pracy(Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz.94, z późn. zm.) w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników.
Pozwany organ rentowy powinien zatem rozpoznać wniosek ubezpieczonej przy uwzględnieniu jej stosunku pracy łączącego ją ze Spółką z o.o.(...)wB., który rozwiązany został z dniem(...). z przyczyn ekonomicznych dotyczących pracodawcy. Ocena uprawnień powódki do dochodzonego świadczenia poprzez jej krótkotrwałe zatrudnienie uG. S.była błędem organu rentowego.
Ubezpieczona do dnia rozwiązania relewantnego dla oceny jej prawa stosunku pracy (z dniem(...).) z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła(...)lat (z dniem(...).) oraz posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący ponad 39 lat. Spełniła zatem warunki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego określone zarówno wart.2 ust.1 pkt 2jak ipkt 5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Nie było też sporu między stronami, co do tego, iż spełniła ona warunki, o których mowa wart.2 ust.3 pkt od 1 do 3powyższej ustawy.
Podjęcie przez nią zatrudnienia pracowniczego uG. S.w okresie od 10 czerwca 2014r. do 31 sierpnia 2014r. nie stanowiło przeszkody do przyznania ubezpieczonej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Jedynie dodatkowo w tym miejscu wyeksponować należy ten element stanu faktycznego sprawy, z którego wynika, iż ubezpieczona nie mogła bezpośrednio po ustaniu zatrudnienia w Spółce(...)zarejestrować się jako osoba bezrobotna gdyż pracodawca ten nie wydał jej świadectwa pracy. Realizacja tego obowiązku pracodawcy nastąpiła na drodze procesu przez Sądem Rejonowym w Bydgoszczy, który uwzględnił roszczenie powódki oparte naart.97 § 1(

    3)Kodeksu pracy. Jednak wyrok ten uprawomocnił się dopiero w dniu 14 października 2014r., a więc już po rozwiązaniu umowy o pracę na okres próbny zawartej przez ubezpieczoną zG. S.. Dopiero po uzyskaniu prawomocnego wyroku zastępującego świadectwo pracy, dotyczące zatrudnienia w Spółce(...)powódka mogła podjąć skuteczne kroki prawne zmierzające do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Z powyższych motywów na podstawieart.47714§ 2 K.p.c.oraz powołanych wyżej przepisów prawa materialnego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonej prawo do dochodzonego świadczenia od dnia następnego po złożeniu wniosku (art.7 ust.1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych).
W punkcie II wyroku na podstawieart.118 ust.1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2015r. poz.748 ze zm.) w związku zart.11 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnychSąd Okręgowy stwierdził odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. W postępowaniu administracyjnym organ ten dysponował bowiem wszystkimi dowodami z dokumentów, które pozwalały na uwzględnienie wniosku ubezpieczonej. Przyczyną odmowy przyznania jej świadczenia była wyłącznie błędna wykładnia prawa, co w oczywisty sposób kreuje powyższą odpowiedzialność organu rentowego.