Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
V Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: V RC 268/16
Data wyroku: 2016-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Teza: ustalenie alimentów

Sygn. akt V RC 268/16

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 18 kwietnia 2016 roku (data wpływu) powódM. C. (1)wniósł o obniżenie alimentów ustalonych od niego na rzecz jego syna, małoletniego pozwanegoM. C. (1)na mocy ugody zawartej w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Rejonowym dla Warszawy - Mokotowa wW., IV Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie o sygn. akt IV RC 583/05 z kwoty po 800 zł miesięcznie do kwoty po 200 zł miesięcznie /k. 3-4/.
W odpowiedzi na pozew z dnia 05 lipca 2016 roku (data prezentaty) przedstawicielka ustawowa małoletniego pozwanegoM. C. (1)wytoczyła powództwo wzajemne i wniosła o podwyższenie od powodaM. C. (1)na rzecz jego syna małoletniegoM. C. (1)alimentów z kwoty po 800 zł miesięcznie do kwoty po 1.200 zł miesięcznie /k. 25-26/.
Na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2016 roku powód główny (pozwany wzajemny)M. C. (1)wniósł o obniżenie alimentów z kwoty po 800 zł miesięcznie do kwoty po 200 zł miesięcznie oraz o oddalenie powództwa wzajemnego. Przedstawicielska ustawowa małoletniego pozwanego głównegoM. C. (1)wniosła o oddalenie powództwa głównego i podtrzymała stanowisko odnośnie powództwa wzajemnego /k. 34/. Na rozprawie w dniu 07 listopada 2016r. powód główny był nieobecny pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy, natomiast matka mał. pozwanego głównegoI. S.podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko odnośnie pozwu głównego i powództwa wzajemnego (k. 60).

Sąd ustalił i zważył, co następuje:
Małoletni pozwany główny i powód wzajemnyM. C. (1)urodził się w dniu (...). Pochodzi z nieformalnegozwiązku (...).
Na mocy ugody zawartej dnia 16 lutego 2006 roku w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Rejonowym dla Warszawy - Mokotowa wW., IV Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie o sygn. akt IV RC 583/05 powódM. C. (1)zobowiązał się do łożenia na rzecz swojego małoletniego synaM. C. (1)alimentów w kwocie po 800 zł miesięcznie /akta sprawy o sygn. IV RC 583/05/.
W trakcie trwania postępowania sygn. akt IV RC 583/05 gdy strony zawarły ugodę na kwotę 800 zł miesięcznie tytułem alimentów małoletni pozwany głównyM. C. (1)miał 2 lata. Matka mał. pozwanego była zarejestrowania jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku i średni miesięczny koszt utrzymania mał. synaM.określiła na kwotę 1500 zł. Powód głównyM. C. (1)oprócz pozwanego miał na utrzymaniu wówczas dwoje dzieci:A.lat 13 iK.lat 11. Podał, iż we wrześniu 2004r. ogłoszono upadłośćfirmy (...) sp. z o.o., natomiastspółka (...) Sp. z o.o.rozwiązała umowę o pracę z powodem w dniu 31.03.2002r., aspółka (...)w 2004r. i w 2005r. przyniosła stratę (dowód: akta sprawy sygn. IV RC 583/05).
Następnie wyrokiem dnia 9 marca 2009 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy - Mokotowa wW., V Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie o sygn. akt V RC 419/08 obniżył alimenty od powoda głównegoM. C. (1)na rzecz jego synaM. C. (1)z kwoty po 800 zł miesięcznie do kwoty po 600 zł miesięcznie.
Od ww. wyroku apelację wniosła matka małoletniego pozwanego głównego i powoda wzajemnegoM. I.S..
Wyrokiem z dnia 02 września 2009 roku Sąd Okręgowy w Warszawie, VI Wydział Cywilny Rodzinny Odwoławczy, w sprawie o sygn. akt VI Ca 310/09 zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił /akta sprawy o sygn. akt V RC 419/08/.
Wówczas mał. pozwanyM. C. (2)miał 5 lat i 8 miesięcy. Ustalono średni miesięczny koszt utrzymania mał. pozwanego na kwotę 1500-1600 zł, opłata za przedszkole wynosiła ok. 500 zł miesięcznie.
Powód głównyM. C. (1)nadal prowadził działalność gospodarczą związaną z handlem z owocami i warzywami.Spółka (...)miała bardzo duże długi, ok. półtora miliona złotych. Powód osiągał dochód w wysokości ok. 1000 zł. miesięcznie. Miał wówczas na utrzymaniu oprócz pozwanego jedną córkę, nie łożył na utrzymanie starszego syna. W dniu 17 grudnia 2008r. powód zawarł umowę zbycia przysługujących mu udziałów współce z o.o. (...)z siedzibą wW.. Powód sprzedał swojej żonieA. B.20 udziałów o łącznej wartości nominalnej 69.601,80 zł za cenę 12.000 zł oraz swojej siostrzeD. C.30 udziałów o łącznej wartości nominalnej 104.402,70 zł za cenę 18.000 zł. Sprzedaż udziałów powoda współce (...)uznano za wyzbywanie się majątku i zgodnie zart. 136 kronie uwzględniono tej umowy zbycia udziałów przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych.
Matka mał. pozwanegoI. S.pracowała, uzyskiwała dochód w kwocie 2300 zł netto. Mieszkała z małoletnim pozwanymM. C. (1)(dowód: akta V RC 419/08).

Aktualnie sytuacja stron jest następująca:
Powód główny (pozwany wzajemny)M. C. (1)–ma 43 lata,z zawodu technik ekonomista. Pozostaje w związku małżeńskim. Jego żona uzyskuje dochody w kwocie około 5.000 zł. Nie płaci za mieszkanie gdyż zamieszkuje w budynku firmy należącej do jego siostry. Poza małoletnim pozwanym ma na utrzymaniu jeszcze małoletnią córkęA. C.w wieku 6 lat. Jego zadłużenie alimentacyjne wynosi obecnie ponad 80.000 zł. Posiada także zadłużenie z działalności gospodarczej w kwocie kilkunastu lub kilkudziesięciu tysięcy złotych /k. 35, 37/. W 2014 roku rozpoznano u powoda krwawienie podpajęczynówkowe i tętniaka /k. 40/. Dnia 10 grudnia 2015 roku odmówiono powodowi prawa do świadczenia rehabilitacyjnego (k. 46).
Obecnie powód główny deklaruje, iż nigdzie nie pracuje, że działalność gospodarczą prowadził do 2010 roku, a w 2015 roku był zatrudniony na ¼ etatu, ale ze względów zdrowotnych musiał przejść na zwolnienie lekarskie i obecnie jest pod opieką neurologów /k. 35-36/.
Powód do swoich kosztów utrzymania zaliczył: lekarstwa – 300-400 zł, wizyty u neurologa – 100 zł, wyżywienie – 500 zł /k.35/. Obecnie nie utrzymuje kontaktu z małoletnim pozwanym /k. 37/.
W 2015 roku uzyskał dochód w kwocie 9.619.54 zł /k. 43/.
Małoletni pozwany (powód wzajemny)M. C. (1)–obecnie uczęszcza do szóstej klasy szkoły podstawowej /k. 60/.
Matka małoletniego określiła miesięczny koszt jego utrzymania na około 2.400-2.500 zł miesięcznie /k. 37/. Powód nie płaci na jego rzecz alimentów. Czasem matka mał. pozwanego otrzymuje kwoty w wysokości 50 zł tytułem alimentów /k. 37/. Obecnie mał. pozwany chodzi na zajęcia dodatkowe takie jak gra w piłkę i nauka języka angielskiego. Jest alergikiem /k. 37/.
Matka małoletniego do kosztów utrzymania mał. pozwanego głównego i powoda wzajemnego zaliczyła następujące wydatki: obiady szkolne i radę rodziców – 200 zł, pozostałe wyżywienie – 500 zł., obuwie, odzież – 200 zł., zajęcia dodatkowe – 450 zł, leki doraźnie na alergię - około 100 zł., pozostałe leki - 100 zł., kieszonkowe - 30 zł, rozrywka – 50 - 60 zł, wyjazd naM.- 500 zł., obóz letni – 1400 zł, obóz zimowy – 1000 zł, zabawki – 100 zł /k. 37, 60/.
Przedstawicielka ustawowa małoletniego powodaI. S.–ma 42 lata, z zawodu pracownik księgowości /k. 36/. Obecnie zatrudniona jest w Komendzie Głównej Policji. W okresie od 1 stycznia do 31 maja 2016 roku uzyskała z tego tytułu średnie wynagrodzenie w kwocie 4.646,80 zł brutto, 3.342,70 zł netto. Z wynagrodzenia matki mał. pozwanego dokonywane są potrącenia na składki(...)w kwocie 40 zł oraz z tytułu pożyczek pracowniczych w kwocie 779 zł miesięcznie /k. 27/. Zaciągnięte pożyczki na remont mieszkania i bieżące wydatki będzie spłacała jeszcze przez trzy lata /k. 36/. Ponadto matka pozwanego w dalszym ciągu spłaca kredyt mieszkaniowy, którego miesięczna rata wynosi około 700 zł i będzie spłacała kredyt do ok. 2028r. /k. 36/. Matka małoletniego wskazała, że ponosi także następujące wydatki: czynsz - 550 zł., opłata za media – 100 zł. Dawniej pomagała jej matka, która zmarła /k. 37/.
W 2015 rokuI. S.uzyskała 70.507,25 zł dochodu /k. 50/.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności w oparciu o dowód z przesłuchania w charakterze strony powoda i matki mał. pozwanego, akta spraw o sygn. IV RC 583/05 i V RC 419/08 oraz dowodów z dokumentów.

Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treściąart. 133 § 1 kro, rodzice mają obowiązek świadczeń względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.
Jak stanowi natomiast treśćart. 135 § 1 i 2 kro, zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.
Zmiana obowiązku alimentacyjnego, zgodnie zart. 138 kro, możliwa jest w razie zmiany stosunków tzn. wtedy, gdy zmianie ulegają uzasadnione potrzeby uprawnionego albo możliwości zarobkowe zobowiązanego. Zmiana taka musi jednak być istotna.
Dotychczasowy obowiązek alimentacyjny powoda (pozwanego wzajemnego) na rzecz małoletniego pozwanego (powoda wzajemnego) w wysokości 800 zł miesięcznie został ustalony ugodą zawartą w 2006 roku i utrzymany przez Sąd w 2009 roku. W ocenie Sądu od tego czasu nie nastąpiła żadna istotna zmiana, w rozumieniuart. 138 krio, uzasadniająca obniżenie lub podwyższenie tego obowiązku alimentacyjnego.
Zdaniem Sądu obecne koszty utrzymania małoletniego wynoszą około 1.660 zł miesięcznie. Składają się na to następujące wydatki: wydatki szkolne, w tym obiady w szkole, składka na radę rodziców – 200 zł, pozostałe wyżywienie – 400 zł, obuwie, odzież – 200 zł, zajęcia dodatkowe – około 200 zł, leki - około 100 zł, kieszonkowe - 30 zł, rozrywka, zabawki - 100 zł, wypoczynek – 100 zł, udział w kosztach utrzymania mieszkania – około 330 zł. Zatem jest to kwota w wysokości około 1.660 zł, a więc bardzo zbliżona do kosztów jego utrzymania jakie istniały w czasie orzekania dotychczasowego obowiązku alimentacyjnego, tj. kwoty około 1.500-1.600 zł miesięcznie. Wskazać w tym miejscu należy, iż matka dziecka nie udowodniła wyższych kosztów jego utrzymania. Sąd opierał się ustalając przedmiotowe koszty, na zasadach doświadczenia życiowego i zeznaniach matki małoletniegoI. S.. Nadmienić należy również, iż matka dziecka nie przedłożyła żadnych dokumentów czy faktur potwierdzających ponoszenie wyższych niż ustalone przez Sąd, średnich miesięcznych kosztów utrzymania mał. pozwanego i powoda wzajemnego. Ponadto Sąd uznał, iż dziecko ma prawo do uczęszczania na zajęcia dodatkowe, w tym m.in. na zajęcia z języka angielskiego czy zajęcia z gry w piłkę. Z powodu jednak nie sprecyzowania przez matkę małoletniego dokładnej ilości zajęć, terminów ich odbywania oraz kosztów przypadających na każde z nich, Sąd uznał, iż kwota 200 zł będzie sumą odpowiednią z uwagi na możliwości zarobkowe obydwojga rodziców dziecka. Zaznaczyć także należy, iż obecnie matka dziecka nie ponosi już wydatków na przedszkole, jednakże ponosi większe wydatki na wyżywienie i edukację dziecka, a także dodatkowe koszty związane z zajęciami takimi jak chociażby język angielski.
W ocenie Sądu po stronie powoda (ojca dziecka) nie zaszła od czasu ustalenia dotychczasowego obowiązku alimentacyjnego, istotna zmiana uzasadniająca obniżenie tego obowiązku. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż
powód nadal posiada, oprócz małoletniego pozwanego jeszcze jedno dziecko na swoim utrzymaniu. Taka sama sytuacja istniała również i poprzednio chociaż było to personalnie inne dziecko. Zauważyć bowiem trzeba, że u powoda wówczas była małoletnia córka, której koszty utrzymania ponosił on, a u jego byłej małżonki mieszkał syn, którego koszty utrzymania ponosiła matka.
Istotnym jest również to, że tak jak i wówczas, powód posiada długi finansowe. Jednakże obecnie przedmiotowe zaległości są znacznie mniejsze. Wcześniej bowiem powód deklarował je na poziomie około 1.500.000 zł. Obecnie zaś wynoszą one około 100.000 zł (zaległość alimentacyjna i z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej).
Niewątpliwie natomiast możliwości zarobkowe i majątkowe powoda głównego są na zbliżonym poziomie co wówczas. Podkreślić bowiem trzeba, że powód sam zbył swojej siostrze i żonie udziały, w należącej do niego firmie pod nazwą MacA.sp. z o.o (obecnieA.). Zauważyć należy również, że powód obecnie mieszka w należących do przedmiotowej firmy budynkach. Ponadto poprzednio wykazywał on z tytułu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej tylko straty, ostatecznie ustalono dochód w kwocie 1000 zł miesięcznie. Natomiast w 2015 roku powód główny uzyskał dochód w kwocie 9.619.54 zł.
Powód nie przedstawił także żadnych dowodów potwierdzających, że już od kilku lat nie prowadzi działalności gospodarczej, w tym m.in.firmy (...). Nie udowodnił on także, iż jego stan zdrowia ogranicza jego możliwości zarobkowe. Sąd dysponuje w tym zakresie jedynie jego zeznaniami. Nadmienić bowiem należy, iż nie przedłożył on żadnego zaświadczenia czy orzeczenia wskazującego stopień niepełnosprawności. Powód złożył decyzję o odmowie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, w którego uzasadnieniu wskazano, iż jest on częściowo niezdolny do pracy do dnia 30.11.2017 r. Powód zeznał dnia 29 sierpnia 2016 roku, że jego częściowa niepełnosprawność wynika tylko z uzasadnienia przedmiotowej decyzji. Ponadto nawet gdyby był on rzeczywiście częściowo niezdolny do pracy to niewiadomym byłoby w jakim stopniu i czy przeszkadzałoby mu to w prowadzeniu dotychczasowej działalności gospodarczej.
Należy podkreślić, iż brak jest aktualnych dokumentów na okoliczność stanu zdrowia powoda głównego, decyzji w zakresie przyznania świadczeń, np. rentowych, czy decyzji o częściowej niezdolności do pracy.
Nadal, zgodnie zart. 136 kro, Sąd nie wziął pod uwagę zmiany jaka powstała wskutek zawarcia przez powoda głównegoM. C. (1)w dniu 17.12.2008r. umowy zbycia udziałów. Zbycie przez powoda udziałów współce (...)nastąpiło na rzecz siostry i żony (k. 51-53). Obecnie powód główny mieszka na terenie spółki siostry. Również siostra zatrudniała powoda. Zdaniem matki mał. pozwanego budynek, w którym mieści się spółka siostry powoda i jego żony został dawniej wybudowany przez powoda. Nadal jest to interes rodzinny przy czym udziałowcami spółki są siostra i żona powoda, a nie powód (k. 60).
Podsumowując powyższe rozważania, w ocenie Sądu, od daty poprzedniego orzeczenia w przedmiocie obowiązku alimentacyjnego powoda głównego i pozwanego wzajemnegoM. C. (1)nie zaszła istotna zmiana, która uzasadniałaby obniżenie lub podwyższenie obowiązku alimentacyjnego powoda, stąd na mocyart. 133 § 1 krio,art. 135 § 1 i 2 kriow zw. zart. 138 krioorzeczono jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 102 kpc.