Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 412/16
Data wyroku: 2016-08-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aleksandra Nowicka, Jarosław Sobierajski, Rafał Sadowski
Słowa kluczowe: Znamiona czynu zabronionego, Uniewinnienie, Groźba bezprawna
Podstawa prawna: art. 190 § 1 kk

Sygn. akt IX Ka 412/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 sierpnia 2016 roku
Sąd Okręgowy w Toruniu IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Aleksandra Nowicka
Sędziowie SSO Rafał Sadowski
SSO Jarosław Sobierajski (spr.)
Protokolant st.sekr.sądowy Katarzyna Kotarska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Chełmnie Grażyny Wiącek
po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2016 roku
sprawyR. S., oskarżonego zart. 190 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Chełmnie
z dnia 26 kwietnia 2016 roku sygn. akt II K 123/15

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnia oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa opisanego w akcie oskarżenia;

II
kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt IX Ka 412/16

UZASADNIENIE
R. S.został oskarżony o to, że w dniu 18 marca 2015 r. w miejscowościB.groził popełnieniem przestępstwa na szkodęW. N.tj. zniszczeniem jego mienia poprzez skopanie oraz najechanie ciągnikiem na samochódV. (...)onr. rej. (...), przy czym groźba ta wzbudziła uW. N.uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, tj. o czyn zart. 190 § 1 kk
Sąd Rejonowy w Chełmnie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2016 r.(sygn. akt II K 123/15) uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu tj. występkuart. 190 § 1 kki za to na podstawieart. 190 § 1 kkwymierzył mu karę 100 stawek dziennych grzywny przy przyjęciu wysokości jednej stawki za równoważną kwocie 20 złotych, zasądzając od oskarżonego opłatę sądową w kwocie 200 złotych i obciążając go wydatkami postępowania w wysokości 70 złotych.
Od powyższego wyrokuapelację wniósł obrońca oskarżonego,zaskarżając wyrok w całości i podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść wyroku, tj.:
-art. 7 kpkpoprzez niewłaściwą ocenę dowodów, w tym zwłaszcza zeznańA. S. (1),J. S.,A. S. (2),A. N.,W. N.,
-art. 170 § 1 kpkpoprzez niezasadne oddalenie wniosków dowodowych obrońcy o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadkówT. P.,R. L.iR. Z.oraz dowodów z dokumentów w postaci bilingów połączeń z telefonu pokrzywdzonego do oskarżonego oraz jego żony, co skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi.
W związku z powyższymi zarzutami obrońca wniósł o przeprowadzenie ww. dowodów i w konsekwencji zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego zasługiwała na uwzględnienie.
Mimo, iż Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy przeprowadził przewód sądowy, to jednak z analizy całokształtu materiału dowodowego wyciągnął błędne wnioski w zakresie prawnej oceny zachowania oskarżonego, tj. czy jego postępowanie w ogóle nosiło w sobie znamiona występku groźby karalnej, czyli przestępstwa określonego wart. 190 § 1 kk.
ZeznaniaW.iA. N.są niezwykle wymowne w zakresie w jakim świadkowie wypowiadają się o konflikcie z oskarżonym oraz mają równie jednoznaczny wydźwięk, jeśli chodzi o opis zdarzenia stanowiącego przedmiot zarzutu aktu oskarżenia. Pokrzywdzony i jego żona, których zeznania uzupełniają zeznaniaA. S. (1), wprost podają, że oskarżony groził zniszczeniem samochodu poprzez skopanie i rozjechanie ciągnikiem, jednakże analizując powyższe twierdzenia sąd meriti nie wykazał się dostateczną wnikliwością i rozwagą. Rzecz w tym, że „groźba” oskarżonego przybrała formę hipotetyczną; nie miała ona kategorycznego charakteru. Z zeznańW. N.nie wynika, by oskarżony wyartykułował w sposób stanowczy i zdecydowany zamiar zniszczenia samochodu. Pokrzywdzony podał, że z ust oskarżonego padło sformułowanie, żemożezaraz skopać jego samochód albo odpali ciągnik i go rozjedzie (k. 60). W podobnym tonie wypowiada sięA. N., która również zeznała, iż oskarżony powiedział: „takie gównomogęskopać i odpalić ciągnik i go przejechać” (k. 61). Z niekategorycznych słów oskarżonego nie można zatem wnioskować, że jego intencją było zniszczenie samochodu pokrzywdzonego i by groźbę traktował poważnie. Powyższą tezę potwierdzają też wyjaśnienia oskarżonego, który przyznał, że w czasie ostrej wymiany zdań z pokrzywdzonym mógł wówczas zasugerować, żejakby pokrzywdzony chciał to byskopał mu samochód albo przejechał traktorem. Przy ocenie zachowania oskarżonego na uwzględnienie zasługuje też kontekst, w jakim padła owa wypowiedź. Słowa stanowiące przedmiot niniejszej sprawy wypowiedziane zostały w sytuacji, w której pokrzywdzony poinformował oskarżonego, że samochód, który oskarżony uszkodził poprzez pomalowanie sprayem, stanowi dla niego wartościową rzecz i ciężko pracował, żeby go kupić za 5 tysięcy złotych. Zapatrywanie oskarżonego w tej sprawie było zupełnie inne, czemu dał wyraz nazywając samochód pokrzywdzonego „gównem” (o czym zgodnie wspominali zarówno pokrzywdzony i jego żona) i „grożąc” jego zniszczeniem okazał lekceważący stosunek do stanu posiadania pokrzywdzonego, a nadto zamanifestował sprzeciw wobec posądzania go o pomalowanie samochodu, który w jego ocenie i tak nie miał praktycznie żadnej wartości. Wydźwięk sformułowania użytego przez oskarżonego i jego rozsądna analiza nie wskazuje, że faktycznym jego zamiarem było wywołanie zagrożenia w pokrzywdzonym, a tym bardziej spełnienie „groźby”. Był to raczej efekt zdenerwowania oskarżeniami o uszkodzenie samochodu.
Pamiętać trzeba też, że dla bytu przestępstwa zart. 190 § 1 kkistotne jest wystąpienie "uzasadnionej obawy" po stronie osoby zagrożonej. Sąd Rejonowy akcentując fragmenty zeznań pokrzywdzonego, w których ten przyznawał, że obawiał się gróźb oskarżonego, pomija, że do przypisania popełnienia występku zart. 190 § 1 kknie wystarcza samo stwierdzenie wywołania u pokrzywdzonego subiektywnego poczucia obawy, lecz należy jednocześnie przesądzić, że obawa ta była uzasadniona. Uzasadniona jest natomiast wówczas, gdy groźba obiektywnie robi wrażenie jej spełnienia w tym sensie, że zagrożony istotnie mógł w danych okolicznościach w ten sposób groźbę odebrać. Innymi słowy mówiąc, gdy przeciętny człowiek o porównywalnych do adresata groźby cechach osobowości, psychiki, intelektu i umysłowości, w porównywalnych warunkach uznałby tę groźbę za realną i wzbudzającą obawę. Subiektywnie odczuwana przez adresata groźby obawa musi być zatem weryfikowana przez kryteria i elementy o charakterze obiektywnym.
„Groźba” oskarżonego - z racji okoliczności w jakich została sformułowana oraz z racji niekategorycznego jej charakteru, o czym mowa była powyżej - nie może zostać uznana za wywołującą obiektywnie uzasadnioną obawę jej realizacji. Wątpliwym jest nawet, czy słowa oskarżonego wywołały u samego pokrzywdzonego obawę, skoro krótko po zdarzeniu zdecydował się pójść z wizytą do małżonkówS., którzy mieszkają w jednym domu z oskarżonym, a więc z własnej woli udał się w miejsce, gdzie o spotkanie z oskarżonym nie było trudno. Tak więc także i zachowanie pokrzywdzonego po skierowaniu doń „groźby” nie urzeczywistniało wystąpienia u niego stanu rzeczywistej obawy. Rozsądna zatem ocena zachowania oskarżonego opisanego w zarzucie aktu oskarżenia nie pozwala przyjąć, że pokrzywdzony mógł się czuć zagrożony słowami oskarżonego, który słowa potraktowane przez pokrzywdzonego jako groźba, wypowiedział w nerwowej atmosferze w sytuacji, kiedy był napastliwie pomawiany o uszkodzenie (pomalowanie) samochodu. Fakt złożenia przezW. N.zawiadomienia na policji nie jest dostatecznym argumentem, by twierdzić, że motywem tego działania było odczuwanie obawy ze strony oskarżonego. Złożenie zawiadomienia wynikało raczej z faktu, że pokrzywdzony jest silnie skonfliktowany z oskarżonym i chciał wykorzystać okazję, by zademonstrować swoją przewagę nad oskarżonym, co do którego wcześniej złożył zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia uszkodzenia samochodu poprzez pomalowanie sprayem.
Z powyżej zaprezentowanych względów sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa opisanego w akcie oskarżenia.
Dotychczas zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i wydania orzeczenia w kształcie postulowanym przez obrońcę, dlatego też nie było potrzeby przeprowadzania dowodów wnioskowanych w apelacji.
O kosztach procesu za obie instancje orzeczono na podstawieart. 632 pkt 2 kpkw zw. zart. 634 kpk, obciążając nimi Skarb Państwa.