Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1710/15
Data wyroku: 2016-09-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Stachurska
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art 83 § 1 kc

Sygn. akt VII U 1710/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 września 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Agnieszka Stachurska

Protokolant:

sekr. sądowy Aneta Rapacka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. w Warszawie
sprawyG. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
z udziałemA. B. (1)
na skutek odwołaniaG. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
z dnia 29 września 2015r., nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, żeA. B. (1)jako pracownik u płatnika składekG. G.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 29 maja 2015 roku.

UZASADNIENIE
W dniu 30 października 2015r.G. G.złożył za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.odwołanie od decyzji z dnia 29 września 2015r., nr(...), stwierdzającej, żeA. B. (1)jako pracownik u płatnika składekG. G.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu od dnia 29 maja 2015r.
W uzasadnieniu odwołaniaG. G.wskazał, że kwestionowana przez ZUS umowa o pracę jest zgodna z prawem, gdyżA. B. (1)pracowała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 29 maja 2015r. do 17 lipca 2015r. i z tego tytułu były odprowadzane składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, zdrowotne i chorobowe,stąd też przysługuje jej prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego. Podniósł ponadto,że niedawno zakończyło się postępowanie w sprawie podziałuspółki (...),której był współwłaścicielem i w którejA. B. (1)pracowała na stanowisku asystenta projektanta. Ubezpieczony miał zamiar zatrudnić paniąB.w nowej spółce –(...)sp. z o.o., jednakże z powodu niedokończonego procesu podziału nie mógł tego zrobić i zatrudnił ją w swojej drugiejfirmie (...). Zaznaczył również, że fakt zatrudnieniaA. B. (1)był związany z pilnym zapotrzebowaniemna sprawdzonych ludzi do pracy. Kontynuując wyjaśnieniaG. G.wskazał,że „stosunkowo wysokie wynagrodzenie” w ujęciu organu rentowego było podyktowane specyfiką powierzonych pracownicy obowiązków związanych ze stanowiskiemw branży przeciwpożarowej oraz posiadanymi przez nią umiejętnościami i doświadczeniem, nabytymi w poprzedniej firmie.A. B. (1)pracowała na stanowisku asystenta projektanta i nie posiadała upoważnienia do podpisywania umów i faktur, gdyż prawo takie mają jedynie wspólnicy spółki.G. G.podkreślił również, że w dniu 7 września 2015r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnienia w sprawie zatrudnieniaA. B. (1)w prowadzonej przez niego firmie i nie żądano wówczas udokumentowania zakresu obowiązków oraz zaświadczeń lekarskich
    (odwołanie z dnia 20 października 2015 roku, k. 2 – 3 a.s.).

W odpowiedzi na odwołanie z dnia 24 listopada 2015r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.wniósł o oddalenie odwołaniaG. G.na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ rentowy wyjaśnił, że w związkuze zgłoszeniem od dnia 29 maja 2015r.A. B. (1)do ubezpieczeń społecznychz tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u ubezpieczonegoG. G.oraz powstaniem od dnia 18 lipca 2015r. niezdolności do pracy w związku z urodzeniem dziecka, wszczęto postępowanie wyjaśniające. Na podstawie zebranego materiału dowodowego przyjęto, że umowa pomiędzy zainteresowaną a ubezpieczonym nie została zawarta w celu faktycznego świadczenia pracy, lecz miała na celu jedynie uzyskanie świadczenia z ubezpieczeń społecznych. W ocenie organu rentowego zarówno ubezpieczony, jak i zainteresowana, już w momencie zawarcia umowy o pracę mieli świadomość, żeA. B. (1)nie będzie świadczyła pracy, na co zdaniem organu rentowego wskazuje fakt, iż strony mimo wezwania nie przedstawiły żadnych dowodów na faktyczne świadczenie pracy przez zainteresowaną. Te zaś dowody, które zostały złożone, dotyczą innego podmiotu, tj.(...) sp. z o.o., wobec czego zostały potraktowane jako stworzone dla uwiarygodnienia pracy zainteresowanej, a nie jako dowód wykonywania przez nią pracy. Zakład wskazał również, że na miejsce zainteresowanej, po rozpoczęciu zwolnienia lekarskiego, nie został zatrudniony nowy pracownik. Z tych przyczyn organ rentowy uznał umowę o pracę z 29 maja 2015r. zawartą między ubezpieczonyma zainteresowaną jako umowę pozorną, a przez to nie stanowiącą tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi(odpowiedź na odwołanie z dnia 24 listopada 2015 roku, k. 16 – 19 a.s.).
ZainteresowanaA. B. (1)w piśmie z dnia 22 marca 2016r. wniosła o zmianę decyzji z dnia 29 września 2015r., nr(...), poprzez przyznanie jej prawa do zasiłku macierzyńskiego od dnia 18 lipca 2015r.
Uzasadniając swe stanowisko zainteresowana oświadczyła, że nie zgadza się ze skarżoną decyzją. Wskazała, że zawierając umowę o pracę w dniu 29 maja 2015r. została skierowana na szkolenie BHP oraz badanie lekarskie u lekarza medycyny pracy, który wiedząc, iż jest w ciąży, nie zgłosił przeciwskazań co do podjęcia pracy na stanowisku asystentki projektanta. Wykonywana praca stanowiła lekką pracę biurową, która odbywała się m. in. poprzez obsługę kopiarki, składarki, komputera przez 4 godziny dziennie oraz z wykorzystaniem służbowego telefonu. Zainteresowana podkreśliła również, że przez cały okres ciąży czuła się bardzo dobrze, a sama ciąża przebiegała prawidłowo, w związku z czym mogła pracować bez żadnych problemów do ostatniego dnia ciąży. Zainteresowana wyjaśniła również, że w związku z podziałemfirmy (...)była zatrudniona wfirmie (...), a faktycznie wykonywała pracę na rzecz(...) sp. z o.o.Miał to być stan przejściowy, gdyż docelowo, po zakończeniu podziałufirmy (...), miała zostać przeniesiona do(...). Z tego też względuG. G.nie zatrudniał nikogo na jej miejsce
    (pismoA. B. (1)z dnia 22 marca 2016 roku, k. 39 – 40 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyG. G.prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą podfirmą (...)od około 20 lat. W ramach prowadzonej działalności ubezpieczony zajmował się świadczeniem usług w branży budowlanej. Następnie w 2005r. ubezpieczony wraz zP. W.założył(...) sp. z o.o., której przedmiotem działalności były usługi w zakresie projektowania i montażu instalacji przeciwpożarowych(zeznaniaG. G., protokół skrócony rozprawy w dniu 28 września 2016r., k. 201 – 202 a.s., nagranie rozprawy w dniu 28 września 2016r., płyta CD – k. 203 a.s., zeznania świadkaP. W., protokół skrócony rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., k. 196 - 197 a.s., nagranie rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., płyta CD – k. 198 a.s.).
W 2014 rokuG. G.osiągnął w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej ((...)) przychód w wysokości 4.279.831,54 zł. Dochód wyniósł zaś 489.298,31 zł. Z kolei w roku 2015 przychód stanowiła kwota 3.611.477,01 zł, dochód zaś - 820.743,30 zł(zeznania podatkowe PIT-36L za rok 2014 i 2015, k. 109-119 a.s.).

A. B. (1),urodzona w dniu (...), posiada wykształcenie wyższe. W 2011r. ukończyła studia magisterskie na Uniwersytecie(...)wL.na kierunku matematyka, w specjalizacji matematyka finansowai ubezpieczeniowa. Następnie w 2014r. ukończyła studia inżynierskie wWyższej Szkole (...)na kierunku geodezja i kartografia, w specjalizacji geoinformatyka
    (zeznaniaA. B. (1), protokół skrócony rozprawy w dniu 28 września 2016r., k. 201 – 202 a.s., nagranie rozprawy w dniu 28 września 2016r., płyta CD – k. 203 a.s., kopie dyplomów ukończenia studiów – nieoznaczone karty a.r.).

Zainteresowana posiada doświadczenie w pracy zgodnej z jej wykształceniem– w latach 2011-2015 wykonywała pracę na podstawie umowy o dzieło i odbywała staże na rzecz różnych podmiotów. W okresie od sierpnia 2011r. do kwietnia 2012r.i od września do grudnia 2012r. zainteresowana pracowała na podstawie umowy o dzieło na rzecz(...) S.A.(...)wT.. W tym czasie zajmowała się archiwizacją operatów pomiarowych i tworzyła mapę zasadniczą w programie
(...)na terenie miastaW., w dzielnicyW.. W okresie od kwietniado września 2012r. zainteresowana była zatrudniona w(...)Biurze Geodezjii Terenów Rolnych wR.na stanowisku asystenta geodety w pełnym wymiarze czasu pracy. W tym czasie zapoznała się ze specyfiką prac polowych i kameralnych, aktualizacją mapy do celów projektowych oraz rozgraniczeniem nieruchomości. W lutym i marcu 2014r., na podstawie umów o dzieło zainteresowana wykonywała prace na rzecz(...) sp. z o.o., polegające na przekształceniu arkuszy mapy zasadniczej do postaci cyfrowej oraz uszlachetnieniu mapy zasadniczej w skali 1:500. Następnie w okresie od 17 marca 2014r. do 16 września 2014r. zainteresowana odbywała staż w Wydziale(...)w Biurze(...), realizowany w ramach projektu „Rynek pracy czeka”, współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

    (umowy o dzieło z(...) S.A., k. 55-62 a.s., świadectwo pracy i opinia z 1 października 2012r., k. 63-64 a.s., umowy o dzieło z(...) sp. z o.o., k. 65-70 a.s., zaświadczenie o odbyciu stażu, karta stażu i opinia, k. 71-73 a.s.).
Do nawiązania współpracy pomiędzy zainteresowaną a ubezpieczonym doszło jesienią 2014r. W dniu 21 października 2014r.A. B. (1)zawarła z(...) sp. z o.o., w której udziałowcem i wiceprezesem zarządu byłG. G., umowę zlecenia, w ramach której zobowiązała się do wykonywania na rzecz spółki pomocniczych prac projektowych w okresie od dnia zawarcia umowy do 21 stycznia 2015r., za wynagrodzeniem 1.700,00 zł netto miesięcznie. Wykonując wskazaną pracęA. B. (1)zajmowała się przede wszystkim przygotowywaniem dokumentacji wykonawczej projektów realizowanych przez(...) sp. z o.o.oraz sporządzaniem ofert dla klientów spółki na podstawie projektu wstępnego.G. G.był zadowolony z postępów i efektów pracy zainteresowanej(umowa zlecenia nr (...), k. 74 a.s., zeznaniaA. B. (1)iG. G., protokół skrócony rozprawy w dniu 28 września 2016r., k. 201 – 202 a.s., nagranie rozprawy w dniu 28 września 2016r., płyta CD – k. 203 a.s., zeznania świadkaJ. L., protokół skrócony rozprawy w dniu 13 maja 2016r., k. 105 - 106 a.s., nagranie rozprawy w dniu 13 maja 2016r., płyta CD – k. 107 a.s., zeznania świadkaP. W., protokół skrócony rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., k. 196 - 197 a.s., nagranie rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., płyta CD – k. 198 a.s.).
W trakcie zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w(...) sp. z o.o.zainteresowana dowiedziała się, że jest w ciąży(dokumentacja medyczna, k. 41-44 i k. 87-91 a.s., zeznaniaA. B. (1), protokół skrócony rozprawy w dniu 28 września 2016r., k. 201 – 202 a.s., nagranie rozprawy w dniu 28 września 2016r., płyta CD – k. 203 a.s.).
W 2015r. wspólnicy(...) Sp. z o.o.podjęli decyzję o jej podziale i założeniu nowego podmiotu- (...) sp. z o.o., która miała przejąć wszystkie osoby pracujące na rzecz(...)i zagwarantować im zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. W związku z tym jeszcze w trakcie trwania umowy zleceniaG. G.rozmawiał zA. B. (1)o planowanych zmianach organizacyjnych i obiecał, że zatrudni ją w spółce, która ma powstać (
    zeznaniaA. B. (1)iG. G., protokół skrócony rozprawy w dniu 28 września 2016r., k. 201 – 202 a.s., nagranie rozprawy w dniu 28 września 2016r., płyta CD – k. 203 a.s.).

Po upływie terminu, na jaki umowa zlecenia z 21 października 2014r. została zawarta, zainteresowana podejmowała prace na podstawie umowy o dzieło w celu zapewnienia sobie środków utrzymania. W ramach tych umów wykonywała prace z zakresu skanowania dokumentów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego do postaci cyfrowej. Robiła to na rzecz(...) S.A.w styczniu 2015r., a w lutym, marcu i kwietniu 2015r. tworzyła bazy danych dla(...) sp. z o.o.(zeznaniaA. B. (1), protokół skrócony rozprawy w dniu 28 września 2016r., k. 201 – 202 a.s., nagranie rozprawy w dniu 28 września 2016r., płyta CD – k. 203 a.s., umowy o dzieło z(...) S.A.i (...) sp. z o.o., k. 75-79 a.s.).
Z początkiem 2015r.G. G.podjął czynności w celu podziału(...) Sp. z o.o., między innymi zlecił firmie zewnętrznej wykonanie pewnych czynności związanych z tym procesem. Proces przekształcenia nie przebiegał jednak zgodnie z założeniami i w maju 2015r.(...) sp. z o.o.wciąż nie uległa podziałowi, tak jak planowali wspólnicy.G. G.iP. W.mieli więc obawy związane z tą sytuacją, gdyż spodziewali się, że ze względu na zbliżający się sezon letni ilość potencjalnych klientów i ofert będzie większa. Chcąc zagwarantować prawidłowe działanie firmy wspólnicy uznali, że łatwiej będzie założyć nową spółkę, niż dokonać podziału dotychczasowej. Na skutek powyższego w maju 2015r. założyli(...)sp. z o.o. i już wtedy zatrudnili część pracowników pracujących wcześniej w(...) sp. z o.o.(
    zeznaniaG. G., protokół skrócony rozprawy w dniu 28 września 2016r., k. 201 – 202 a.s., nagranie rozprawy w dniu 28 września 2016r., płyta CD – k. 203 a.s., zeznania świadkaP. W., protokół skrócony rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., k. 196 - 197 a.s., nagranie rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., płyta CD – k. 198 a.s.).

G. G.zdecydował się zatrudnićA. B. (1)w ramach swojej działalności gospodarczej, czyli(...). Motywem tej decyzji był fakt, iż(...) sp. z o.o.dopiero rozpoczynała działalność, a(...)posiadała stosowne zaplecze finansowe. Zainteresowana będąc zatrudnioną przezG. G.w(...)miałaby wykonywać pracę na rzecz nowo utworzonej(...) sp. z o.o.Ubezpieczony uznał, że taka forma współpracy z zainteresowaną pozwoli na jak najszybsze przygotowanie dostatecznej liczby ofert na zbliżający się sezon letni. Do podpisania umowy o pracę doszło w dniu 29 maja 2015r. Na jej podstawieA. B. (1)została zatrudnionaprzezG. G.w(...)na stanowisku asystenta projektanta, w pełnym wymiarze czasu pracy, za wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 4.000,00 zł brutto

     (zeznaniaA. B. (1)iG. G., protokół skrócony rozprawy w dniu 28 września 2016r., k. 201 – 202 a.s., nagranie rozprawy w dniu 28 września 2016r., płyta CD – k. 203 a.s., umowa o pracę z 29 maja 2015r. – akta osoboweA. B. (1), koperta, k. 195 a.s.).

Kilka tygodni przed zatrudnieniemA. B. (1), dnia 4 maja 2015r.,G. G.w ramach(...)zleciłM. G.na podstawie umowy zlecenia wykonanie projektu instalacji pożarowej do dnia 4 sierpnia 2015r. za wynagrodzeniem w wysokości 7.419,40 zł brutto(umowa zlecenia nr (...), k. 122 a.s.).
W związku z zawarciem umowy o pracę zainteresowana została skierowana przez pracodawcę na badania lekarskie. Lekarz medycyny pracy orzeczeniem z dnia 29 maja2015r. stwierdził brak przeciwskazań zdrowotnych do pracyA. B. (1)na stanowisku asystenta projektanta. Ponadto zainteresowana została wstępnie przeszkolona w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy(zaświadczenie lekarskie nr(...)– akta osoboweA. B. (1), koperta, k. 195 a.s., karta szkolenia wstępnego z BHP, zaświadczenie – nieoznaczona karta akt rentowych).

A. B. (1)została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia w(...)w dniu 8 czerwca 2015r.

    (druk(...)– akta osoboweA. B. (1), koperta k. 195 a.s.).

Zainteresowana miała ustalony pisemnie zakres obowiązków, zgodnie z którym realizowała takie czynności jak: wykonywanie projektów wykonawczych w zakresie(...); opracowywanie założeń projektowych; kontakt z kierownikiem budowy odnośnie założeń projektowych i rozwiązań technicznych; opracowywanie(...)w zakresie wykonywanych projektów. Ponadto z zakresu obowiązków wynikały również obowiązki w zakresie: wykonywania obliczeń hydraulicznych; stałego podnoszenia kwalifikacji; dążenia do osiągania optymalnych i ekonomicznych rozwiązań projektowych, dbałości o wizerunek firmy, zachowania tajemnicy w zakresie rozwiązań technicznych i organizacyjnychfirmy (...), a także dbałości o powierzony sprzęt i mienie firmy, udziału w naradach koordynacyjnych i projektowych oraz współpracy z zespołem prefabrykacyjnym oraz montażowym
    (umowa o pracę z 29 maja 2015r., zakres obowiązków - projektant – akta osoboweA. B. (1), koperta, k. 195 a.s.).

W praktyce zainteresowana wykonywała takie same czynności jak wcześniejna podstawie umowy zlecenia z dnia 21 października 2014r., a więc przede wszystkim zajmowała się przygotowaniem dokumentacji wykonawczej i powykonawczej oraz sporządzaniem ofert dla klientów spółki, przy czym prace te były wykonywane na rzecz(...) sp. z o.o.Praca ta koncentrowała się głównie na: sporządzeniu opisu specyfikacji technicznej; inwentaryzacji dokumentów; wyszukiwaniu, gromadzeniu i wskazywaniu materiałów i urządzeń odpowiednich z perspektywy projektu; wykonaniu i wyjaśnieniu stosownych obliczeń technicznych oraz uzasadnieniu zastosowanych rozwiązań technicznych. Z kolei przygotowanie ofert polegało w głównej mierze na sporządzeniu wykazu materiałów i urządzeń przedstawionych w projekcie wykonawczym wraz z prezentacją ich ceny oraz podsumowaniem kosztów. Zainteresowana uczestniczyła również przy pracach związanych z przygotowaniem dokumentacji powykonawczej. Dokumenty sporządzone przez zainteresowaną były następnie przedkładaneG. G.lub innym pracownikom, którzy je weryfikowali, wskazywali na ewentualną konieczność dokonania korekty w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, jak również podejmowali decyzje w zakresie złożenia danemu klientowi oferty oraz ceny oferowanej usługi(zeznaniaA. B. (1)iG. G., protokół skrócony rozprawy w dniu 28 września 2016r., k. 201 – 202 a.s., nagranie rozprawy w dniu 28 września 2016r., płyta CD – k. 203 a.s., zeznania świadkaP. W., protokół skrócony rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., k. 196 - 197 a.s., nagranie rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., płyta CD – k. 198 a.s., dokumentacja wykonawcza i powykonawcza oraz oferty, k. 128-185 a.s., korespondencja e-mailA. B. (1)– nieoznaczone karty akt rentowych).
Większość powyższych czynności zainteresowana wykonywała korzystającz komputera, kopiarki i składarki. Przy sporządzaniu dokumentacji pracowała na schematach, które można było dostosować do konkretnego projektu, korzystała równieżz oprogramowania(...)i(...)do tworzenia zestawień i dokonywania obliczeń

    (zeznaniaA. B. (1)iG. G., protokół skrócony rozprawy w dniu 28 września 2016r., k. 201 – 202 a.s., nagranie rozprawy w dniu 28 września 2016r., płyta CD – k. 203 a.s.).

Zainteresowana świadczyła pracę w siedzibie(...) sp. z o.o.przyul. (...)wW., w godzinach od 8:30 do 17:00 od poniedziałku do czwartku i od 8:30 do 14:30 w piątki. Zainteresowana podpisywała listę obecności przedkładaną jej przez księgową. Zdarzało się, że nie przychodziła do pracy bądź też przychodziła później lub wychodziła wcześniej ze względu na badania lekarskie. Przełożonym zainteresowanej, kontrolującym jej pracę i wydającym polecenia byłG. G.. To on wskazywałA. B. (1)pracę, którą powinna zrealizować i rozliczał z jej wykonania(zeznaniaA. B. (1)iG. G., protokół skrócony rozprawy w dniu 28 września 2016r., k. 201 – 202 a.s., nagranie rozprawy w dniu 28 września 2016r., płyta CD – k. 203 a.s., zeznania świadkaJ. L., protokół skrócony rozprawy w dniu 13 maja 2016r., k. 105 - 106 a.s., nagranie rozprawy w dniu 13 maja 2016r., płyta CD – k. 107 a.s., zeznania świadkaP. W., protokół skrócony rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., k. 196 - 197 a.s., nagranie rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., płyta CD – k. 198 a.s., lista obecności – akta osoboweA. B. (1), koperta, k. 195 a.s.).

A. B. (1)świadczyła pracę na rzecz(...)od dnia zatrudnieniaaż do dnia porodu i w tym też czasie nie zaistniały okoliczności zdrowotne związane z ciążą, które uniemożliwiałyby wykonywanie zainteresowanej pracy. Poród odbył się w dniu 18 lipca 2015r. na Oddziale Ginekologiczno-PołożniczymSzpitala (...). W związkuz narodzinami dziecka zainteresowana od dnia porodu rozpoczęła korzystanie z urlopu macierzyńskiego
    (zeznaniaA. B. (1)iG. G., protokół skrócony rozprawy w dniu 28 września 2016r., k. 201 – 202 a.s., nagranie rozprawy w dniu 28 września 2016r., płyta CD – k. 203 a.s., zeznania świadkaJ. L., protokół skrócony rozprawy w dniu 13 maja 2016r., k. 105 - 106 a.s., nagranie rozprawy w dniu 13 maja 2016r., płyta CD – k. 107 a.s., zeznania świadkaP. W., protokół skrócony rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., k. 196 - 197 a.s., nagranie rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., płyta CD – k. 198 a.s., karta informacyjna leczenia szpitalnego, k. 46 a.s., dokumentacja medycznaA. B. (1), k. 41-44 i k. 87-91 a.s., wniosek o urlop macierzyński, informacja o urlopach dla ZUS – akta osoboweA. B. (1), nieoznaczone karty akt rentowych).

Po odejściu zainteresowanej na urlop macierzyński jej obowiązki zostały przejęte przez innych pracowników, przede wszystkimM. G., który od 4 sierpnia 2015r.był zatrudniony w(...) sp. z o.o.na stanowisku asystenta projektanta,na podstawie umowy o pracę na czas określony, w pełnym wymiarze czasu pracy, za wynagrodzeniem wynoszącym początkowo 2.488,42 zł brutto, a od 4 listopada 2015r. – 3.350 zł brutto(umowy o pracę zM. G., k. 120 - 121 a.s., zeznaniaG. G., protokół skrócony rozprawy w dniu 28 września 2016r., k. 201 – 202 a.s., nagranie rozprawy w dniu 28 września 2016r., płyta CD – k. 203 a.s., zeznania świadkaJ. L., protokół skrócony rozprawy w dniu 13 maja 2016r., k. 105 - 106 a.s., nagranie rozprawy w dniu 13 maja 2016r., płyta CD – k. 107 a.s., zeznania świadkaP. W., protokół skrócony rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., k. 196 - 197 a.s., nagranie rozprawy w dniu 27 czerwca 2016r., płyta CD – k. 198 a.s.).
Organ rentowy w związku z wnioskiem o wypłatę zainteresowanej zasiłku macierzyńskiego wszczął postępowanie wyjaśniające i po jego zakończeniu wydał decyzję z dnia 29 września 2015 r., w której stwierdził, żeA. B. (1)jako pracownik u płatnika składekG. G.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu od dnia 29 maja 2015r.(decyzja ZUS z dnia 29 września 2015r., a.r.; zawiadomienia z dnia 26 sierpnia 2015r. o wszczęciu postępowania wyjaśniającego, a.r.).
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, który obejmował dowody z dokumentów znajdujące się w aktach osobowych zainteresowanej, w dokumentacji medycznej oraz w aktach organu rentowego. Podstawę ustaleń faktycznych stanowiły także dowody z zeznań świadkówJ. L.(nagranie przebiegu rozprawy z 13.05.2016r. – płyta CD, k. 107 a.s., minuty: 00:15:19-00:25:00)iP. W.(nagranie przebiegu rozprawy z 27.06.2016r. – płyta CD, k. 198 a.s., minuty: 00:02:58-00:18:56)i dowód z przesłuchania stron – ubezpieczonegoG. G.i zainteresowanejA. B. (1)(nagranie przebiegu rozprawy z 28.09.2016r. – płyta CD, k. 203 a.s., minuty odpowiednio: 00:02:17-00:15:00 i 00:15:00-00:38:06). Wskazane wyżej dowody należało w ocenie Sądu uznać w całości za wiarygodne, gdyż ich treść korespondowała ze sobą wzajemnie, tworząc spójny i jednolity stan faktyczny sprawy.
Jako zasługujące na wiarę Sąd ocenił zeznania przesłuchanych świadków i stron, gdyż treść złożonych przez nich zeznań oraz postawa w trakcie ich składania nie budziły wątpliwości Sądu. Zeznania świadkówJ. L.iP. W.zostały ocenione jako wiarygodne przede wszystkim w zakresie, w jakim ich zeznania były spójne co do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak obecność zainteresowanej wbiurze spółki (...)oraz świadczenie przez nią pracy w spornym okresie. Świadkowie, co istotne, byli pośrednio bądź bezpośrednio związani z działalnością tej spółki i z samymG. G., stosunkowo często bywali w siedzibie spółki i mieli wiele okazji do tego, aby być naocznymi świadkami wskazanych wyżej okoliczności. Ponadto Sąd uznał za wiarygodne zeznaniaP. W.w zakresie dotyczącym zmian organizacyjnych, struktury i udziałów ubezpieczonego współkach (...),
(...)i(...), gdyż były zbieżne z zeznaniamiG. G..Sąd dał również w całości wiarę zeznaniom złożonym przez ubezpieczonego i zainteresowaną, gdyż korespondowały co do okoliczności nawiązania między stronami współpracy, jak również co okoliczności związanych z wykonywaniem pracy przez zainteresowaną, rodzajem tej pracy i zakresem powierzonych jej obowiązków, a także odnośnie innych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na odwołanie wnioskowało dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego lekarza ginekologa na okoliczność,czy zainteresowana w dniu 29 maja 2015r. była zdolna do pracy na podstawie umowyo pracę w pełnym wymiarze czasu pracy(k. 17 a.s.). W ocenie Sądu przeprowadzenie wnioskowanego przez organ rentowy dowodu nie było konieczne, gdyż zebranew sprawie dowody pozwalają przyjąć w sposób dostateczny, że zainteresowana w dniu nawiązania stosunku pracy zG. G.była zdolna do pracy. Zainteresowana legitymowała się zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym jej zdolność do pracyna stanowisku asystenta projektanta i nie zachodziły okoliczności mogące poddawać treść tego zaświadczenia w wątpliwość, tym bardziej, że dołączona do akt sprawy dokumentacja medyczna dotycząca przebiegu ciąży zainteresowanej nie zawiera żadnych wzmianek odnośnie przeciwskazań do pracy, czy choćby zaleceń do prowadzenia oszczędnego trybu życia. W ocenie Sądu stwierdzenie w w/w dokumentach braku przeciwskazań do pracy, nie powodowało zatem konieczności zasięgnięcia opinii biegłego. Treść przedstawionej przez zainteresowaną dokumentacji medycznej jest w tym zakresie jednoznaczna. Z tego też względu Sąd uznał, że do ustalenia okoliczności będącej przedmiotem zgłoszonego przez organ rentowy wniosku dowodowego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający. To z kolei prowadziło do uznania, że dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego ginekologa jest niecelowe i zmierza jedynie do przedłużenia postępowania. W konsekwencji wskazany wniosek dowodowy podlegał oddaleniu na podstawieart. 217 § 3 k.p.c.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieG. G.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń SpołecznychII Oddziału wW.z dnia 29 września 2015r. nr(...)było zasadne,co skutkowało jego uwzględnieniem i w efekcie zmianą skarżonej decyzji.
Istotą sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy umowa zawarta w dniu 29 maja 2015r. pomiędzyG. G., prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą podfirmą (...)aA. B. (1)była ważna i skuteczna, czy też, zgodnie z twierdzeniem organu rentowego, została zawarta dla pozoru, jedynie w celu uzyskania świadczenia z ubezpieczeń społecznych i w konsekwencji nie wywołała i nie wywołuje skutków w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Przystępując do oceny prawnej, w pierwszej kolejności wskazać należy, że dokonywana przez organ rentowy kontrola zgłoszeń do ubezpieczenia oraz prawidłowości i rzetelności obliczenia składki oznacza przyznanie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych kompetencji do badania samego tytułu ubezpieczenia wynikającego z zawarcia umowy o pracę, a zatem badania również ważności takiej umowy(por. postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2013r., III AUa 1039/12 oraz z dnia 25 września 2012r., III AUa 398/12).
Jednym z przejawów realizowania się stosunku pracy na tle interesu publicznego jest obowiązkowe uczestnictwo pracownika w systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodniez treściąart. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust.1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt. 1 ustawy z dnia13 października o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2013r. poz. 1442 ze zm.),obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalno-rentowemu, chorobowemui wypadkowemu podlegają pracownicy w okresie od nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. Za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a (art. 8 ust. 1 ustawy emerytalnej).
Stosunek pracy definiujeart. 22 kodeksu pracywskazując, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzajuna rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem (art. 22 § 1 k.p.). W ujęciu powołanego przepisu stosunek pracy to relacja prawna łącząca pracodawcęi pracownika, na której treść składają się wzajemne prawa i obowiązki. Zasadniczym elementem konstrukcyjnym stosunku pracy jest zobowiązanie pracownika do wykonywania pracy pod kierownictwem pracodawcy w czasie i miejscu przez niego wyznaczonymza wynagrodzeniem.
W rozpoznawanej sprawie organ rentowy wskazywał na okoliczność w postaci braku dowodów potwierdzających faktyczne świadczenie pracy przezA. B. (1)na rzeczG. G.. W związku z tym powoływał się na nieważność zawartej umowy o pracę odwołując się doart. 83 k.c.iart. 58 § 2 k.c.
Zgodnie zart. 83 § 1 k.c.nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Pozorność umowy wyraża się w braku zamiaru wywołania skutków prawnych przy jednoczesnym zamiarze stworzenia okoliczności mających na celu zmylenie osób trzecich. Nieważność spowodowaną pozornością czynności prawnej należy odróżnić od nieważności czynności prawnej mającej na celu obejście ustawy czy sprzecznej z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 1 i 2 k.c.), o której również wspomina organ rentowy. Czynność prawna mająca na celu obejście ustawy polega na takim ukształtowaniu jej treści, które z formalnego punktu widzenia nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości zmierza do zrealizowania celu, którego osiągnięcie jest przez ustawę zakazane. Pojęcia obejścia prawa i pozorności są sobie znaczeniowo bliskie i niejednokrotnie pokrywają się. Ustalenie, czy umowa zmierza do obejścia prawa, czy jest pozorna wymaga poczynienia konkretnych ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności jej zawarcia, celu jaki strony zamierzały osiągnąć, charakteru wykonywanej pracy i zachowania koniecznego elementu stosunku pracy, jakim jest wykonywanie pracy podporządkowanej(por. treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1995r., I PZP 7/95, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1997r., I PKN 276/97). Czynność prawna może być również sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, przez które rozumie się na ogół obowiązujące w stosunkach między ludźmi reguły postępowania, które za podstawę mają uzasadnienie ocenne, a nie prawne. Odwołują się one do powszechnie uznawanych w całym społeczeństwie lub w danej grupie społecznej wartości i ocen właściwego, przyzwoitego, rzetelnego, lojalnego czy uczciwego zachowania. Zasady te obejmują nie tylko reguły moralne, lecz także obyczajowe(por. np. Z. Radwański (w:) System prawa prywatnego, t. 2, 2002, s. 240 i n.; M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2008, s. 327).
W rozpatrywanej sprawie, wbrew ocenie organu rentowego, umowa o pracęz dnia 29 maja 2015r. nie była umową pozorną i nie miała na celu wyłudzenia przezA. B. (1)świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Nawet jednak, gdyby ubezpieczonej przyświecał cel związany z uzyskaniem świadczeń z FUS, to nie można byłoby ocenić tego negatywnie, ponieważ sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako motywacja do podjęcia zatrudnienia nie świadczy o zamiarze obejścia prawa, podobnie jak inne cele stawiane sobie przez strony zawierające umowę o pracę, takie jak na przykład chęć uzyskania środków utrzymania(zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2010r.,I UK 43/10).
W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził faktyczne wykonywanie przez zainteresowaną pracy zgodnie z umową o pracę z dnia 29 maja 2015r. Okoliczność ta znalazła potwierdzenie w zeznaniach świadkówP. W., wspólnika ubezpieczonego, jak równieżJ. L., zatrudnionego współce (...) sp. z o.o.na stanowisku serwisanta. Świadkowie ci zgodnie wskazywali na fakt, że widywali zainteresowaną w siedzibiespółki (...) sp. z o.o.w godzinach pracy tej spółki aż do dnia porodu, który nastąpił 18 lipca 2015r. Fakt wykonywania pracy znajduje również potwierdzenie w załączonych przez strony dokumentach w postaci dokumentacji wykonawczej, ofert, zestawień materiałów i ich cen oraz korespondencji e-mail. Co prawda nie na każdym z wymienionych dokumentów widnieje podpis zainteresowanej, jest to jednak zrozumiałe mając na względzie okoliczność, iż zainteresowana pełniła obowiązki asystenta projektanta i była odpowiedzialna za wykonywanie czynności przygotowawczych zmierzających do sporządzenia tych dokumentów, takich jak np. inwentaryzacja, gromadzenie dokumentacji czy też dokonywanie wyliczeń, co wynikało zarówno z jej pisemnego zakresu obowiązków, jak i zeznań stron. Ponadto z zeznań ubezpieczonego wynikało, że jedynie on i jego wspólnik byli upoważnieni do podpisywania tego rodzaju dokumentów.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwestionował możliwości wykonywania przez zainteresowaną pracy w okresie od 29 maja 2015r. do 18 lipca 2015r. ze względu na fakt jej zaawansowanej ciąży, jednakże twierdzenia organu rentowego nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W dniu zawarcia przez zainteresowaną spornej umowy o pracę została ona poddana wstępnym badaniom przez lekarza medycyny pracy, który wydał zaświadczenie o zdolności do wykonywania pracy na powierzonym stanowisku, a w ocenie Sądu brak było jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania oceny lekarza wydającego w/w dokument. Mając bowiem na względzie ówczesny stopień zaawansowania ciąży trudno przyjąć, aby lekarz wystawiający zaświadczenie o zdolnoścido pracy nie miał świadomości co do stanu zdrowia zainteresowanej bądź też że nie wziął okoliczności z tym związanych pod uwagę. Również załączona do akt sprawy dokumentacja medyczna nie potwierdza, aby zainteresowana miała jakiekolwiek problemy zdrowotnew związku z ciążą, w szczególności w tej dokumentacji brak jest wzmianek bądź zaleceńco do zasadności skierowania na zwolnienie lekarskie, oszczędnego trybu życia, przeciwskazań do pracy czy też innych form aktywności. Brak problemów zdrowotnychA. B. (1)wynika również pośrednio z zeznań świadków, którzy widzieli zainteresowaną w miejscu pracy przez cały okres od zawarcia umowy do dnia porodu i nie wskazywali, aby zainteresowana uskarżała się na złe samopoczucie czy też stan zdrowia. Okoliczności te znajdowały wreszcie potwierdzenie w zeznaniach samej zainteresowanej, która wskazywała, że jej ciąża w tym okresie przebiegała prawidłowo. Warto w tym miejscu również dodać, że praca wykonywana przez zainteresowaną przez większość czasu odbywała się przy komputerze bądź polegała na pracy z dokumentami w formie papierowej, miała więc charakter pracy biurowej, to jest lekkiej, nie wymagającej intensywnego wysiłku. Trudno więc przyjąć, aby przy braku jakichkolwiek przeciwskazań do pracy, zainteresowana nie mogła wykonywać czynności powierzonych jej na podstawie umowy o pracę oraz zlecanych przez pracodawcę.
Za korzystnym dla ubezpieczonego i zainteresowanej rozstrzygnięciem sprawy przemawiał również fakt, żeA. B. (1)była osobą przygotowanądo wykonywania pracy na stanowisku asystenta projektanta, o czym świadczą posiadane przez nią kompetencje. Zainteresowana legitymuje się wykształceniem wyższym, uzyskanym w wyniku ukończenia dwóch kierunków – technicznego i matematycznegoi w związku z tym posiada tytuły inżyniera geodezji i kartografii oraz magistra matematyki, a ponadto posiada stosunkowo duże doświadczenie zawodowe w wyuczonych specjalizacjach, zdobyte w trakcie realizacji projektów na podstawie umów o dzieło zawieranych z różnymi podmiotami, jak również w trakcie staży podejmowanych w celu aktywizacji zawodowej. Co więcej, zainteresowana już w październiku 2014r. pracowaładla(...) sp. z o.o., która to spółka – zgodnie z wyjaśnieniami ubezpieczonego i zeznaniami świadkaP. W.– była powiązana funkcjonalnie zfirmą (...), późniejszym pracodawcę zainteresowanej. WówczasA. B. (1)wykonywała czynności podobne, jeśli nie tożsame, do pracy wykonywanej w następującym później okresie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, jak również przyuczała siędo wykonywania czynności o większym stopniu skomplikowania. Okoliczność ta, w ocenie Sądu, świadczy o tym, żeA. B. (1)w dniu zawarcia spornej umowy o pracę znała specyfikę pracy na stanowisku asystenta projektanta i posiadała odpowiednie doświadczenie w wykonywaniu tego rodzaju czynności, a zatem zasadne jest przyjęcie, że była dla ubezpieczonego odpowiednią osobą do pracy na tym stanowisku. Nie bez znaczenia była dla Sądu również okoliczność, że oprócz pomyślnej weryfikacji umiejętności zainteresowanej oraz posiadania przez nią kompetencji adekwatnych z perspektywy potrzeb pracodawcy, na podstawie zeznańG. G.można było przyjąć, iż zainteresowana cieszyła się również jego zaufaniem, o czym świadczy choćby fakt, że chciał ją zatrudnićw docelowejspółce (...) sp. z o.o., która miała powstać w wyniku podziału dotychczasowego podmiotu gospodarczego ((...) sp. z o.o.).
W kontekście powyższych rozważań wątpliwości Sądu nie budziły również zastrzeżenia organu rentowego co do wysokości wynagrodzenia ustalonego między stronami spornego stosunku pracy. Zakres obowiązków powierzony zainteresowanej oraz związane z nim wymagania co do posiadanych umiejętności, jak również jej kompetencje, doświadczenie zawodowe oraz zaufanie pracodawcy, zdaniem Sądu, mogły uzasadniać przyznanie jej wynagrodzenia w wysokości 4.000,00 zł, tym bardziej, że z przedłożonych przez ubezpieczonego zeznań podatkowych PIT-36L wynikało jednoznacznie, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza(...)dysponowała wystarczającymi środkami potrzebnymi do zatrudnienia zainteresowanej z takim wynagrodzeniem.
Sąd miał również na uwadze, że po odejściu zainteresowanej jej obowiązki przejęły inne osoby, między innymiM. G.. Co prawda, zgodnie ze wskazaniami organu rentowego, nie został on zatrudniony zaraz po odejściu zainteresowanej na urlop macierzyński, jednakże z przeprowadzonych w sprawie dowodów z dokumentów, uzupełnionych zeznaniami ubezpieczonego, można wywnioskować, że pracodawca powierzyłM. G.obowiązek wykonywania zadań, którymi wcześniej zajmowała sięA. B. (1). Okoliczność tego rodzaju, żeM. G.został zatrudniony w okresie wcześniejszym, tj. 4 maja 2015r., wbrew twierdzeniom organu rentowego, nie przeczy tezie, że pracodawca mógł przekazać mu obowiązki zainteresowanej. Taka decyzja wydaje się naturalna i logiczna z perspektywy ekonomicznej pracodawcy, tym bardziej, żeM. G.znał zainteresowaną i współpracował z niąw ramach umowy zlecenia, kiedy wykonywał czynności podobne, co zresztą przełożyło się na jego późniejsze zatrudnienie w(...) sp. z o.o.w sierpniu 2015r. na stanowisku asystenta projektanta.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą o tym, iż w rozpatrywanej sprawie nie można zasadnie mówić o tym, by doszło do „zmowy” stron stosunku pracy, mającej na celu niezgodne z prawem i nieuzasadnione uzyskanie świadczeń z ubezpieczeń społecznych.G. G.iA. B. (1)wykazali racjonalność i ekonomiczną potrzebę zatrudnienia zainteresowanej przez ubezpieczonego na wskazanym w umowie o pracę stanowisku oraz ze wskazanym w umowie o pracę wynagrodzeniem. Zainteresowana posiadała odpowiednią wiedzę, umiejętności i doświadczenie do pracy na tym stanowiskui świadczyła pracę zgodnie z wyznaczonym zakresem obowiązków oraz poleceniami pracodawcy. Praca zainteresowanej była równieżG. G.podporządkowana, gdyż ubezpieczony wyznaczył jej miejsce i czas pracy, jak również wydawał jej poleceniai sprawował nadzór nad jej prawidłowym wykonywaniem, m. in. poprzez weryfikację sporządzonych przez zainteresowaną dokumentów. W związku z tym nie mogłobyć wątpliwości nie tylko co do tego, że praca faktycznie była realizowana,ale i co do zaistnienia w łączącym strony stosunku prawnym tych cech, które są istotnedla uznania go za stosunek pracy.
Podsumowując, Sąd nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie nieważności umowyo pracę wynikającej z pozorności czynności prawnej w myślart. 83 § 1 k.c.WprawdzieA. B. (1)w dniu zawarcia umowy o pracę z ubezpieczonym była w zaawansowanej ciążyi okoliczności tej nie ukrywała, a pracodawca miał świadomość co do jej stanu zdrowia, jednakże należy podkreślić, iż żaden przepis prawa nie zabrania kobiecie w ciąży podejmowania zatrudnienia, niezależnie od stopnia jego zaawansowania. Ciąża, a nawet towarzyszące jej często dążenie do uzyskania ochrony ubezpieczeniowej, nie są bowiem elementami wskazującymi na cel, który sprzeciwiałby się ustawie. W ocenie Sądu brak również podstaw do uznania zawartej między ubezpieczonym a zainteresowaną umowyo pracę za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego, gdyż organ rentowy okoliczności tej nie wykazał.
Wobec powyższego Sąd orzekł na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.o zmianie zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, żeA. B. (1)jako pracownik u płatnika składekG. G.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 29 maja 2015r.

ZARZĄDZENIE
(...)