Sąd Rejonowy w Słupsku
IX Wydział Cywilny
Sygnatura akt: IX Ns 81/13
Data wyroku: 2016-09-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SSR Ewa Reginia-Jurkiewicz

Sygn. akt IX Ns 81/13

UZASADNIENIE

     WnioskodawczyniA. P. (1)wniosła o ustanowienie na służebności przesyłu, obciążającej nieruchomość gruntową położoną w miejscowościZ., stanowiącą działki ewidencyjne o(...), dla której Sąd Rejonowy w Słupsku prowadzi KW nr(...)i(...), dla której Sąd Rejonowy w Słupsku VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...), za stosownym wynagrodzeniem miesięcznym.. Wnioskodawczyni podniosła, że jest właścicielką nieruchomości, na której posadowione są urządzenia elektroenergetyczne stanowiące własność uczestnika, które stanowią poważne ograniczenia prawa własności wnioskodawczyni w zakresie sposobu zagospodarowania nieruchomości. Wnioskodawczyni czyniła starania o uregulowanie sytuacji prawnej pomiędzy stronami, jednakże nie doszło do porozumienia. W piśmie z dnia 26.03.2013r. wnioskodawczyni sprecyzowała, iż domaga się ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomościach wskazanych we wniosku na rzecz uczestnika(...) S.A.wG., której treścią jest znoszenie przez wnioskodawczynię istnienia na nieruchomości obciążonej i w przestrzeni nad i pod powierzchnią tej nieruchomości urządzeń przesyłowych typu elektroenergetycznego tj. słupa oraz linii energetycznej napowietrznej oraz prawa korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji urządzeń przesyłowych wraz z prawem wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem.
Uczestnik postępowania(...) S.A.wG.wniósł o oddalenie wniosku wskazując, iż nabył w drodze zasiedzenia służebność przesyłu na nieruchomości wnioskodawczyni. Z ostrożności procesowej uczestnik wskazał również ewentualną treść służebności przesyłu oraz wskazał w jaki sposób winno być ustalone wynagrodzenie za ustanowienie tej służebności.
Sąd ustalił, co następuje:

A. P. (1)od dnia 25 stycznia 2007r. jest właścicielką zabudowanejdziałki gruntu nr (...)o powierzchni(...)ha położonej w obrębie geodezyjnym miejscowościZ.. Uczestniczka w dniu 1 września 2010r. nabyła niezabudowanądziałkę gruntu nr (...)o powierzchni(...)ha, położoną w obrębie ewidencyjnymZ..
Postanowieniem z dnia 6 lutego 1959r. Sąd Powiatowy wS.założyłksięgę wieczystą nr (...)dla nieruchomości rolnej zabudowanej położonej we wsiZ.(obecnie:Z.) pow.S., składającej się z działek o nr:(...). Mocą aktu nadania Powiatowej Komisji Ziemskiej wS.z dnia 31 lipca 1947r. prawo własności tego gospodarstwa uzyskałJ. G.. Postanowieniem z dnia 21 października 1970r. wksiędze wieczystej nr (...)w dziale I-0 wykreślono wpis pod nr 1, pod nr 2 wpisano: wieśZ.(...)D.pow.S.- gospodarstwo rolne z zabudowaniami –działki nr (...)o obszarze(...)ha, w dziale II do nazwiska właścicielaJ. G.dopisano: właściciel do bieżącego nr nieruchomości 2.

Dowód:

dokumenty w aktachksięgi wieczystej nr (...), odpisksięgi wieczystej nr (...).
Decyzją Naczelnika Gminy wU.z dnia 7 sierpnia 1980r. przejęto na własność Państwa gospodarstwo rolne o powierzchni(...)stanowiące własnośćJ. G., zapisane wksiędze wieczystej nr (...), oznaczonedziałkami nr (...)- bez budynków w zamian za rentę inwalidzką.J. G.przydzielono do bezpłatnego dożywotniego użytkowania działkę gruntu o powierzchni do(...)ha, która została wydzielona zdziałki nr (...).Działka nr (...)została podzielona nadziałki nr (...). Następniedziałka nr (...)została podzielona nadziałki nr (...). Decyzją z 8 listopada 1991r. przeniesiono nieodpłatnie na rzeczS. K.- spadkobierczyniJ. G., własność działki gruntu Państwowego Funduszu Ziemi nr(...)powierzchni(...)ha.Działka nr (...)została odłączona zksięgi wieczystej nr (...)i przeniesiona doksięgi wieczystej nr (...). MałżonkowieK.w dniu 28 października 1999r. sprzedaliE.iW. P.działkę nr (...)o powierzchni(...)ha. Umową z dnia 25 stycznia 2007r. przeniesiono własność tej działki naA. P. (1).

Dowód:

dokumenty w aktachksięgi wieczystej nr (...).
W dniu 27 września 1991r. w Urzędzie Gminy wU.przeprowadzono przetarg celem wyłonienia kandydata na nabywcę nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi. Przedmiotem przetargu byładziałka nr (...)o powierzchni(...)ha położona w miejscowościZ., dla której Państwowe Biuro Notarialne wS.prowadziłoksięgę wieczystą nr (...). W dniu 21 października 1991r.działka nr (...), stanowiąca własność Skarbu Państwa została sprzedanaK. K. (2), który nabył ją do majątku dorobkowego zS. K..

Dowód:

protokół z przetargu z dnia 27.09.1991r., akt notarialny - umowa sprzedaży Rep.Anr(...)w aktachksięgi wieczystej nr (...).
S.iK. K. (2)umową z dnia 12 sierpnia 2005r. przenieśli własnośćdziałki nr (...)na rzeczE.iW. P., którzy umową z dnia 19 października 2007r. sprzedali jąE. M.. Decyzją Wójta GminyU.z dnia 27 marca 2009r. zatwierdzono podziałdziałki nr (...), położonej w obrębie geodezyjnymZ.nadziałki nr (...).E. M.w dniu 1 września 2010r. przeniosła naA. P. (1)własnośćdziałki nr (...)o powierzchni(...)ha.

Dowód:

akt notarialny – umowa przenosząca prawo własności nieruchomości Rep.Anr(...), akt notarialny – umowa przeniesienia prawa własności Rep.Anr(...), akt notarialny – umowa przeniesienia własności Rep.Anr(...), decyzje, mapy w aktachksięgi wieczystej nr (...).
Nadziałkach nr (...)znajdują się elementy elektroenergetycznej linii napowietrznej niskiego napięcia 0,4 kV stanowiącej własność wnioskodawcy, a wybudowanej w latach przedwojennych.

Bezsporne

.
Zarządzeniem nr 13 Naczelnego DyrektoraZakładów (...)wB.z dnia 10 maja 1978r. utworzono wZakładach (...)wB.zakład działający wg zasad wewnętrznego pełnego rozrachunku gospodarczego pod nazwąZakład (...)wS.. Prezes Rady Ministrów zarządzeniem nr 57 z dnia 30 grudnia 1988r. w sprawie podziału niektórych przedsiębiorstw zgrupowanych we Wspólnocie(...)i(...)Brunatnego z dniem 31 grudnia 1988r. podzielił PółnocnyO.Energetyczny wB.. W wyniku tego podziału powstało m.in.przedsiębiorstwo państwowe Zakład (...)z/s wS.. Minister Przemysłu i Handlu zarządzeniem z 9 lipca 1993r. nr 205/O./93 podzieliłprzedsiębiorstwo państwowe Zakład (...)wS.w celu wniesienia przez Skarb Państwa zorganizowanej części mienia tego przedsiębiorstwa dospółki akcyjnej (...) SAwW.. Tym samym zarządzeniem przekształcono jednocześnie w/w przedsiębiorstwo państwowe w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pod nazwąZakład (...) Spółka AkcyjnawS..Zakład (...) SAwS.wstąpił we wszystkie prawa i obowiązkiZakładu (...)wS.z wyłączeniem praw i obowiązków przejętych przez(...) SAwW.. ZZakładu (...)przekazano(...) SAstacjęŻ., linię 400 kVŻ.-D.o długości 88,98 km i linię 220 kVŻ.-G.o długości 128,15 km. Aktem notarialnym z dnia 12 lipca 1993r. przekształconoprzedsiębiorstwo państwowe Zakład (...)wS.w(...) Spółkę AkcyjnąSkarbu Państwa. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 13 września 1993r. spółka ta została wpisana do rejestru handlowego.
(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wG.(wcześniej działająca pod firmą:(...) Spółka Akcyjna,(...) Spółka Akcyjna,) powstała w dniu 26 listopada 2004r. w wyniku połączenia ośmiu spółek w trybie określonym wart. 492§1 k.s.h.poprzez przeniesienie całego majątku tych spółek, w tym iZakładu (...) SAz/s wS..
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2014r. Sąd Rejonowy w Słupsku oddalił wniosek(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wG.o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu na nieruchomości gruntowej położonej w miejscowościZ., stanowiącejdziałki ewidencyjne o numerze (...), dla których Sąd Rejonowy w Słupsku VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...)– stanowiącej własność uczestniczkiA. P. (2). Postanowieniem z dnia 17 października 2014r. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił apelację wnioskodawcy zaskarżającą powyższe postanowienie.

Dowód:

postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 28 kwietnia 2014r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt IX Ns 406/13 – k 150, 159-167, postanowienie Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 17 października 2014r. wraz z uzasadnieniem, sygn.. akt IV Ca 406/14 – k. 191, 196-202 - w aktach IV Ca 406/14.
Postanowieniem z dnia 8.12.2015r. w sprawie IX Ns 91/15 Sąd Rejonowy w Słupsku stwierdził, że Skarb Państwa, nabył przez zasiedzenie w dniu 1.08.1967r. służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu, obciążającą nieruchomość gruntową, położoną w miejscowościZ., stanowiącądziałki ewidencyjne o nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Słupsku prowadzi KW nr(...), polegającą na prawie korzystania z nieruchomości obciążonej przez utrzymanie, konserwację, naprawę i eksploatację słupów oraz linii elektroenergetycznej napowietrznej niskiego napięcia 0,4 kV oraz wejście i wjazd na nieruchomość obciążoną w każdej chwili w okresie trwania służebności, w celu wykonania niezbędnych prac związanych z utrzymaniem, konserwacją, naprawą i eksploatacją słupów oraz linii elektroenergetycznej napowietrznej niskiego napięcia 0,4 kV, zgodnie z mapą z zaznaczeniem przebiegu linii elektroenergetycznych oraz innych urządzeń elektroenergetycznych, sporządzoną w opinii biegłegoP. J.z dnia 18.02.2014r., wydaną w sprawie tut. Sądu IX Ns 406/13, stanowiącą załącznik do niniejszego postanowienia. Postanowienie to uprawomocniło się.

Dowód:

postanowienie Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 8.12.2015r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt IX Ns 91/15 – k. 113, 117-124 akt IX Ns 91/15.
Sąd zważył:
Podstawę prawną żądania wniosku stanowiart. 3051k.c., zgodnie z którym nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa wart. 49 § 1[służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej], prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca ten może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń.
Podstawowym sposobem ustanowienia służebności przesyłu jest umowa między właścicielem nieruchomości i przedsiębiorcą. Właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy, to służebność przesyłu może być na żądanie przedsiębiorcy ustanowiona przez sąd, za odpowiednim wynagrodzeniem (art. 3052§ 1 kc). Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa wart. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu (art. 3052§ 2 kc).
Stwierdzić należy, że obciążenie nieruchomościprawem rzeczowymograniczonym w postaci służebności przesyłu za wynagrodzeniem następuje w wyniku umowy (jak to wskazano wyżej) bądź w wyniku orzeczenia sądowego (czego dotyczyła niniejsza sprawa) albo decyzji administracyjnej. Jedyny wyjątek nabycia z mocy prawa tej służebności odnosi się do zasiedzenia służebności (art. 305(

     4)w zw. zart. 292) (wyrok SA w Poznaniu z 17 marca 2010 r., I ACa 170/2010, SIP nr 628180, Lexis.pl nr 3908423).
Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że na nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawczyni, uczestnik postępowania będący przedsiębiorcą posadowił urządzenie infrastruktury technicznej w postaci urządzeń elektroenergetycznych. Nie ulega zatem wątpliwości, iż zachodziły przesłanki do ustanowienia na przedmiotowej nieruchomości na rzecz uczestnika postępowania służebności przesyłu. Jednakowoż uczestnik podniósł, iż doszło do nabycia służebności przesyłu poprzez jej zasiedzenie. W tutejszym Sądzie toczyło się postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebność przesyłu obciążającej nieruchomości wnioskodawczyni. Postanowieniem z dnia 8.12.2015r. w sprawie IX Ns 91/15 Sąd Rejonowy w Słupsku stwierdził, że Skarb Państwa, nabył przez zasiedzenie w dniu 1.08.1967r. służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu, obciążającą nieruchomość gruntową, położoną w miejscowościZ., stanowiącądziałki ewidencyjne o nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Słupsku prowadzi KW nr(...), polegającą na prawie korzystania z nieruchomości obciążonej przez utrzymanie, konserwację, naprawę i eksploatację słupów oraz linii elektroenergetycznej napowietrznej niskiego napięcia 0,4 kV oraz wejście i wjazd na nieruchomość obciążoną w każdej chwili w okresie trwania służebności, w celu wykonania niezbędnych prac związanych z utrzymaniem, konserwacją, naprawą i eksploatacją słupów oraz linii elektroenergetycznej napowietrznej niskiego napięcia 0,4 kV, zgodnie z mapą z zaznaczeniem przebiegu linii elektroenergetycznych oraz innych urządzeń elektroenergetycznych, sporządzoną w opinii biegłegoP. J.z dnia 18.02.2014r., wydaną w sprawie tut. Sądu IX Ns 406/13, stanowiącą załącznik do niniejszego postanowienia. Postanowienie to uprawomocniło się.
Skoro zatem doszło do nabycia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu w wyniku jej zasiedzenia nie jest możliwym ustanowienie tej służebności obecnie w oparciu o orzeczenie sądu na wniosek właściciela nieruchomości. Służebność bowiem istnieje.
W razie zmiany osoby przedsiębiorcy służebność przesyłu przechodzi na nabywcę przedsiębiorstwa lub urządzeń określonych w art. 49, a wygasa z chwilą zakończenia likwidacji przedsiębiorstwa. Stwierdzić należy, że uczestnik postępowania(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wG.jest następcą prawnym Skarbu Państwa –przedsiębiorstwa państwowego Zakłady (...)wB., a późniejprzedsiębiorstwa państwowego Zakład (...)wS., następnieZakładu (...) S.A.wS.. Obecnie zatem to uczestnik postępowania jest beneficjentem służebności obciążającej nieruchomości wnioskodawczyni.
Mając powyższe na uwadze, wniosek należało oddalić.
Na podstawieart. 520 § 2 kpciart. 102 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpcSąd nie obciążył wnioskodawczyni kosztami postępowania. W ocenie Sądu, za takim rozstrzygnięciem przemawiają względy słuszności, w szczególności z uwagi na charakter sprawy oraz jej wynik.