Sąd Okręgowy w Poznaniu
VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 977/16
Data wyroku: 2016-11-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza

ODPIS
Sygn. akt VIII U 977/16

WYROK

W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie : Przewodniczący  SSO Maciej Nawrocki
Protokolant  st. prot. sąd. Magdalena Pelz
po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. w Poznaniu
odwołaniaR. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 14 kwietnia 2016r., znak:(...)
w sprawieR. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o emeryturę

1

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu prawo do emerytury w wieku obniżonym w tytułu pracy w warunkach szczególnych od dnia 1 lutego 2016r.,

2

zasądza od pozwanego organu rentowego na rzecz odwołującego kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

/-/ Maciej Nawrocki

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14 kwietnia 2016 r., znak(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO., na podstawieustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 887 ze zm.; dalej:ustawa emerytalno-rentowa) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.; dalej:rozporządzenie z dnia 07.02.1983 r.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 lutego 2016 r. odmówiłR. C.prawa do emerytury.
W uzasadnieniu organ rentowy wskazał na warunki przyznania emerytury w wieku obniżonym, tj.: (i) osiągnięcie wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla mężczyzn, (ii) brak przynależności do otwartego funduszu emerytalnego, (iii) osiągnięcie 25 lat stażu ubezpieczeniowego, w tym co najmniej 15 lat stażu pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy ustalił, że wnioskodawca nie spełnił jedynie warunku 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych – nie udowodnił żadnego okresu pracy w tych warunkach. /decyzja w aktach ZUS/
R. C., w formie i terminie przewidzianym prawem, złożył odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazał na świadectwo pracy w warunkach szczególnych z dnia 31 grudnia 1994 r. wystawione przez(...) S.A.wL., w którym nie ma daty początkowej zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wL., czyli u poprzednika prawnego(...) S.A.Na okoliczność okresu i charakteru swej pracy odwołujący powołał dowód z zeznań świadkaA. K.. /odwołanie – k. 2-3 akt/
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, przytaczając argumentację prawną i faktyczną zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie – k. 6 akt/
W piśmie procesowym z dnia 13 lipca 2016 r., odwołujący działając przez profesjonalnego pełnomocnika podtrzymał, uporządkował i rozwinął wcześniejszą argumentację. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. /pismo procesowe – k. 12-21/

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
R. C.urodził się dnia (...)Jest członkiem OFE, ale wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE na dochody budżetu państwa.
Odwołujący legitymuje się okresem ubezpieczenia wynoszącym na dzień 31 grudnia 1998 r. 27 lat + 6 m-cy + 18 dni okresów składkowych oraz 2 m-ce + 12 dni okresów nieskładkowych.
Dnia 26 lutego 2016 r. odwołujący złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury przy wieku obniżonym z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Do wniosku załączył dokumenty obrazu przebieg jego zatrudnienia i ubezpieczenia, w tym w szczególności:

(i
świadectwo pracy z dnia 01.06.1992 r., stwierdzające zatrudnienie odwołującego w okresie od dnia 06.02.1978 r. do dnia 31.05.1992 r. w(...) Przedsiębiorstwie (...)wL., na stanowisku kierowcy,

(ii
świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 31.12.1994 r., stwierdzające, że w okresie zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wL.do dnia 31.05.1992 r., a następnie w(...) S.A.wL.(następcy prawnym(...) Przedsiębiorstwa (...)wL.) w okresie od dnia 01.06.1992 r. do dnia 31.12.1994 r. odwołujący stale i w pełnym wymiarze godzin wykonywał pracę kierowcy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony (dział VIII, poz. 2 pkt 1 wykazu B, stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 55 Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14.07.1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach)

((...)
zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 20.03.2006 r., wystawione przezAgencję (...) S.A.wL.w likwidacji, stwierdzające, zatrudnienie odwołującego w(...) Przedsiębiorstwie (...)wL.w okresie od dnia 06.02.1978 r. do dnia 31.05.1992 r. oraz w(...)wL.w okresie od dnia 01.06.1992 r. do dnia 31.12.1994 r., na stanowisku kierowcy, przy czym stale i w pełnym wymiarze godzin wykonywał pracę kierowcy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony (dział VIII, poz. 2 pkt 1 wykazu B, stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 55 Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14.07.1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach),

(iv
świadectwo pracy z dnia 31.12.1994 r., stwierdzające zatrudnienie odwołującego w okresie od dnia 01.06.1992 r. do dnia 31.12.1994 r. wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...) S.A.wL., w pełnym wymiarze godzin, na stanowisku kierowcy.

W oparciu o przedłożone dokumenty, organ rentowy decyzją z dnia 14 kwietnia 2016 r. odmówił odwołującemu przyznania prawa do emerytury, ze względu na brak wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
bezsporne; nadto dowód: dokumenty w aktach ZUS, w tym pismo odwołującego z dnia 01.04.2016 r.
Dnia 20 kwietnia 1977 r. odwołujący uzyskał uprawnienia do kierowania samochodami osobowymi z przyczepami oraz samochodami ciężarowymi z przyczepami.
W okresie od dnia 6 lutego 1978 r. do dnia 31 maja 1992 r. odwołujący był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)wL., na pełen etat, jako kierowca. Następnie, w okresie od dnia 1 czerwca 1992 r. do dnia 31 grudnia 1994 r. odwołujący był zatrudniony u następcy prawnego(...) Przedsiębiorstwa (...)wL., tj. wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...) S.A.wL., na pełen etat, jako kierowca.
Odwołujący pracował wyłącznie jako kierowca(...),S., Kamaz. Woził cement, rury, materiały na budowę mostów – w związku z robotami wykonywanymi przez swoich pracodawców, tj. pracami melioracyjnymi, budową dróg, mostów i przepompowni, regulacją rzek w całejW.. Odwołujący pracował więcej niż po 8 godzin dziennie.
Świadkiem pracy odwołującego w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego był na co dzieńA. K., zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)wL.i wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...) S.A.wL.w latach 1967 – 1994. r. do

    dowód: kserokopia prawa jazdy nr(...), wystawionego przez Prezydenta MiastaL.– k. 23, dokumenty w aktach osobowych odwołującego – k. 40, dokumenty w aktach ZUS odwołującego i świadkaA. K.– k. 41, zeznania świadkaA. K.– k. 47, zeznania odwołującego – k. 47

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawiezgromadzonych dokumentów, zeznań świadkaA. K.oraz zeznań odwołującego.
Sąd uznał za wiarygodne w całościdokumentyzabrane w aktach organu rentowego, aktach osobowych odwołującego oraz w aktach sprawy albowiem zostały one sporządzone przez kompetentne organy, w zakresie przyznanych im upoważnień i w przepisanej formie. W szczególności Sąd uznał za w pełni wiarygodne dokumenty dotyczące przebiegu zatrudnienia odwołującego u jego pracodawców w latach 1978-1992 i 1992-1994. Autentyczność i wiarygodność dokumentów nie była kwestionowana przez strony, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu zatem na dokumentach tych oparto ustalenia faktyczne
Sąd uznał za spójne i konsekwentne
    zeznania świadkaA. K.. Świadek potwierdził fakt pracy odwołującego jako kierowcy samochodu ciężarowego, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wL.w latach 1978-1992 oraz w Przedsiębiorstwie(...)S.A. wL.w latach 1992 – 1994.
Za w pełni wiarygodne Sąd uznał
    zeznania odwołującego, które tworzyły zwartą i logiczną całość oraz korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, w tym z dokumentami oraz zeznaniami świadka. Odwołujący przekonująco i rzeczowo odwołujący wyjaśnił na czym polegała jego praca w(...) Przedsiębiorstwie (...)wL.w latach 1978-1992 oraz w Przedsiębiorstwie(...)S.A. wL.w latach 1992 – 1994.

Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 ust. 1ustawy emerytalno-rentowej,emerytura przy obniżonym wieku przysługuje ubezpieczonym, którzy łącznie spełnią poniższe wymogi:

–

mężczyzna osiągnie wiek lat 60,

w dniu wejścia w życie ustawy, czyli na dzień 1.01.1999 r. posiada:

a
okres składkowy i nieskładkowy w ilości co najmniej 25 lat,

b
z czego co najmniej przez 15 lat wykonywał pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze

–

nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, a jeżeli przystąpił – złoży wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na rachunku za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa.

Bezsporne było to, że:

1
odwołujący dnia 25 listopada 2015 r. ukończył 60 lat,

2
na dzień 1.01.1999 r. ma ponad 25 lat stażu ubezpieczeniowego,

3
będąc członkiem OFE wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE na dochody budżetu państwa.

Sporne było to, czy odwołujący legitymuje się 15 letnim stażem pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy uznał, że odwołujący nie udowodnił żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych – nie przedstawił świadectwa pracy w warunkach szczególnych.
Zatrudnienie w szczególnych warunkach czy w szczególnym charakterze interpretuje się tak, jak to było wymagane w przepisach dotychczasowych do nabycia emerytury w obniżonym wieku. Przepisami dotychczasowymi w rozumieniu art. 184 ust. 1 pkt 1ustawy emerytalno-rentowejjestrozporządzenie z dnia 07.02.1983 r.wraz z załącznikiem.
Zgodnie z § 1 ust. 1rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r.– rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15rozporządzeniaoraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami".
Zgodnie z § 2rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r., okresami pracy, uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu, są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Zgodnie z § 2 ust. 2rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r., okresy pracy w szczególnych warunkach, na podstawie posiadanej dokumentacji, stwierdza zakład pracy w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy. Jednakże, judykatura pozwala na dowodzenie w inny, niż wskazany w § 2 ust. 2rozporządzenia, że praca była wykonywana w szczególnych warunkach. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r. III UZP 5/85, LEX nr 14635 w postępowaniu przed okręgowymi zakładami pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia z zakładu pracy z powodu likwidacji zakładu pracy lub zniszczenia dokumentów dotyczących takiego zatrudnienia. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed organem rentowym (teza powołanej uchwały SN). Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 maja 1985 r., Sąd jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu ze świadków na okoliczność takiego zatrudnienia – jeżeli okaże się, że jest to konieczne dla wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Dowód z zeznań świadków podlega ocenie Sądu na tle okoliczności sprawy i treści zebranego materiału dowodowego. Nie można bowiem – podkreśla SN – przypisać ustawodawcy zamiaru, ażeby tak istotne kwestie, mające wpływ na ustalenie prawa do świadczeń emerytalno – rentowych, powierzył tyko zakładom pracy, skoro jest notoryjnie znane, że zakłady pracy często nie posiadają dokumentacji z uwagi na upływ czasu, reorganizację lub zniszczenie z innych przyczyn. Prowadziłoby to w wielu przypadkach do przyznania pracownikom, którzy byli zatrudnieni w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, zaniżonych świadczeń, a nawet pozbawienia świadczeń.
Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 września 1984 r. III UZP 48/84, LEX nr 14630 oraz w uchwale z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84, LEX nr 14625: „okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidzianerozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzemogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy.”
Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy.Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07; z dnia 4 października 2007 r., I UK 111/07; z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07; z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/07).
Na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, aktach osobowych i aktach emerytalnych odwołującego oraz na podstawie zeznań świadka i odwołującego Sąd ustalił, że odwołujący pracując w(...) Przedsiębiorstwie (...)wL.(w okresie od dnia 6 lutego 1978 r. do dnia 31 maja 1992 r.) oraz w Przedsiębiorstwie(...)S.A. wL.(w okresie od dnia 1 czerwca 1992 r. do dnia 31 grudnia 1994 r.) na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych określoną w Dziale VIII
    W transporcie i łączności. Transport,pod poz. 2
    Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony (…)wykazu A stanowiącego załącznik do
    rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r.

Należy zatem stwierdzić, że odwołujący spełnił trzeci z warunków przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, czyli 15 lat pracy w warunkach szczególnych, uwzględniając okresy:

–

od 06.02.1978 r. do 31.05.1992 r.   - 14 lat + 3 m-ce + 23 dni

od 01.06.1992 r. do 31.12.1994 r.   - 2 lata + 7 m-cy + 0 dni

łącznie – 16 lat + 10 m- cy  + 23 dni.
Mając powyższe na względzie, na podstawie przytoczonych przepisów prawa materialnego iart. 47714§ 2 kpc, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję przyznając odwołującemu prawo do emerytury w wieku obniżonym z tytułu pracy w warunkach szczególnych od dnia 1 lutego 2016 r., tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono wniosek, po osiągnięciu wieku 60 lat – pkt 1. sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 kpc.
Kosztami postępowania poniesionymi przez odwołującego (stronę wygrywającą), podlegającymi zwrotowi od pozwanego organu rentowego (strony przegrywającej) były koszty zastępstwa procesowego w kwocie 360 zł (§ 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015, nr 1804).
Mając powyższe na względzie, zasądzono od pozwanego organu rentowego na rzecz odwołującego kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego – pkt 2. sentencji wyroku.
/-/ Maciej Nawrocki