Sąd Okręgowy w Częstochowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 77/16
Data wyroku: 2016-11-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Rafał Łatanik
Słowa kluczowe: Świadczenia emerytalno-rentowe - ponowne ustalenie
Podstawa prawna: art. 111 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.)

Sygn. akt IV U 77/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 listopada 2016 roku
Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie
Wydział IV
w składzie:
Przewodniczący SSO Rafał Łatanik
Ławnicy ─
Protokolant Joanna Jastrzębska-Ciura
przy udziale ─
po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 roku w Częstochowie
sprawyM. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o wysokość emerytury
na skutek odwołaniaM. M.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
z dnia 15 grudnia 2015 roku Nr(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję i zobowiązuje organ rentowy do przeliczenia ubezpieczonemuM. M.emerytury według wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 107,44%;

2
w pozostałym zakresie oddala odwołanie .

Sygn. akt IV U 77/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 grudnia 2015 roku numer(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówił ubezpieczonemuM. M.ponownego obliczenia wysokości emerytury.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż ubezpieczony nie przedłożył nowych dowodów, które miałyby wpływ na zmianę wysokości świadczenia. Do wniosku o przeliczenie emerytury ubezpieczony załączył kserokopie świadectw pracy i zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu za okres od 12 września 1973 roku do 30 czerwca 1978 roku, od 9 października 1978 roku do 31 lipca 1982 roku, od 18 lutego 1991 roku do 31 lipca 1991 roku, od 25 lipca 1993 roku do 1 sierpnia 1995 roku, które już uwzględnione zostały do stażu jak i do podstawy wymiaru świadczenia decyzją z dnia 22 września 2010 roku. Za okres zaś zatrudnienia, za które nie przedłożono dokumentów potwierdzających osiągane wynagrodzenie Zakład przyjął do podstawy wymiaru minimalne wynagrodzenie za pracę.
W odwołaniu wniesionym do Sądu ubezpieczonyM. M.wniósło zmianę zaskarżonej decyzji i ponowne przeliczenie jego świadczenia przy uwzględnieniu jego zarobków z(...) S.A.z lat 1973-1978,zHuty (...) S.A.z lat 1978-1979 oraz zfirmy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz lat 1993-1995. Na potwierdzenie wysokości osiąganych w spornych okresach zarobków wniósło przeprowadzenie dowodu z jego akt osobowo – płacowych z tych zakładów oraz zeznań świadków, którzy wspólnie z nim pracowali wfirmie (...).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział wS.wniósł o oddalenie odwołania wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
S ą d u s t a l i ł i z w a ż y ł, c o n a s t ę p u j e:
M. M.urodził się (...).
Decyzją z dnia 22 września 2010 roku przyznano ubezpieczonemu od dnia 1 lipca 2010 roku emeryturę. Do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. z lat 1972, 1980-1991, 1994-1998, 2002-2002 w wysokości:

-

12.000 złotychw 1972 roku;

87.622 złotychw 1980 roku;

100.233 złotychw 1981 roku;

94.728 złotychw 1982 roku;

217.199 złotychw 1983 roku;

212.514 złotychw 1984 roku;

402.456 złotychw 1985 roku;

513.191 złotychw 1986 roku;

630.696 złotychw 1987 roku;

1.209.904 złotychw 1988 roku;

3.618.073 złotychw 1989 roku;

15.315.213 złotychw 1990 roku;

15.784.252 złotychw 1991 roku;

25.800.000 złotychw 1994 roku;

4.701,66 złotychw 1995 roku;

8.270,54 złotychw 1996 roku;

11.685,30 złotychw 1997 roku;

14.140 złotychw 1998 roku;

10.161,84 złotychw 2001 roku oraz

15.533,28 złotychw 2002 roku.

Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł103,10%.
Do ustalenia wysokości emerytury przyjęto 34 lata i 4 miesiące okresów składkowych oraz 1 rok i 3 miesiące okresów nieskładkowych.
W dniu 3 września 2012 roku ubezpieczony wniósł o przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu powszechnego wieku emerytalnego, co załatwione zostało decyzją z dnia 13 września 2012 roku. Do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. z lat 1972, 1980-1991, 1994-1998, 2001-2002, przy czym skorygowano wynagrodzenie za rok 2001 przyjmują go w wysokości 24.353,05 złotych. Powyższe spowodowało wzrost wskaźnika wysokości podstawy wymiaru do105,97%. Wypłata emerytury została zawieszona w związku z kontynuowaniem zatrudnienia. Wznowienie wypłaty emerytury nastąpiło od dnia 1 grudnia 2012 roku.
W dniu 13 października 2015 roku ubezpieczony wniósł o przeliczenie wysokości jego emerytury przy uwzględnieniu okresów jego zatrudnienia oraz zarobków osiąganych w(...) S.A.,(...)spółcez ograniczoną odpowiedzialnością Przedsiębiorstwo Budowlane oraz wHucie (...).
We(...) Przedsiębiorstwie (...),(...)W.ubezpieczony zatrudniony był w okresie od 12 września 1973 roku do 30 czerwca 1978 roku na stanowisku montera.
Od dnia 9 października 1978 roku do 31 lipca 1982 roku ubezpieczony zatrudniony był wHucie (...)na stanowisku spawacza.
W Przedsiębiorstwie Budowlanym (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.M. M.zatrudniony był w okresie od 25 lipca 1993 roku do 1 sierpnia 1995 roku na stanowisku spawacza.

    (vide: akta rentowe, akta tut. Sądu sygn. akt IV U 757/13, akta osobowo – płacowe ubezpieczonego zHuty (...), zeznania świadkówH. K.k. 47v.,J. B.k. 47v.)

Biegła sądowa specjalista z zakresu księgowości ustaliła dla ubezpieczonego najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury z 20 lat kalendarzowych z całego okresu ubezpieczenia, tj. z lat 1979-1991, 1994-1998, 2001-2002 w wysokości107,44%. Z kolei wskaźnik wysokości kapitału początkowego wyliczony z 10 lat kalendarzowych z okresu 1981-1990 wyniósł 136,34%.
(vide: opinia biegłej księgowej k. 70-78)
Zgodnie zart. 111 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2016 roku, poz. 887 ze zm.) wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniemust. 2 i 3, od podstawy wymiaru ustalonej w myślart. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego:
1)z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia,
2)z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176,
3)z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty,
- a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.
W myśl art. 116 ust. 5 ustawy do wniosku w sprawie przyznania świadczeń powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości, określone w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
Zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury określałarozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe(Dz. U. z 2011 roku Nr 237, poz. 1412). Zgodnie§ 21 ust. 1środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia.
M. M.od dnia 1 lipca 2010 roku uprawniony jest do pobierania wcześniejszej emerytury. Do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych z całego okresu ubezpieczenia, tj. z lat 1972, 1980-1991, 1994-1998, 2001-2002. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 103,10%. Następnie od dnia 1 września 2012 roku ubezpieczony uprawniony jest do emerytury z tytułu powszechnego wieku emerytalnego. Do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia przyjęto przeciętna podstawę wymiaru składek z analogicznego okresu jak w decyzji z dnia 8 października 2010 roku. Z uwagi jednak na korektę wysokości wynagrodzenia za rok 2001 roku wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wzrósł do 105,97%, przy czym za następujące okresy, tj.:

-

od 24 października 1966 roku do 19 października 1967 roku;

od 3 listopada 1969 roku do 17 września 1979 roku;

od 29 października 1971 roku do 16 marca 1973 roku;

od 22 maja 1973 roku do 14 lipca 19773 roku;

od 12 września 1973 roku do 30 czerwca 1978 roku;

od 11 lipca 1978 roku do 30 września 1978 roku;

od 9 października 1978 roku do 31 grudnia 1979 roku;

od 25 października 1982 roku do 14 listopada 1982 roku;

od 25 lipca 1993 roku do 1 sierpnia 1995 roku;

od 1 stycznia 1999 roku do 16 kwietnia 1999 roku oraz

od 18 czerwca 2001 roku do 4 listopada 2001 roku

przyjęto wynagrodzenie minimalne.
Ubezpieczony nie zgodził się z powyższą decyzję wnosząc o przeliczenie jego emerytury przy uwzględnieniu, za okresy jego zatrudnienia we(...) Przedsiębiorstwie (...),(...)W., wHucie (...)oraz wPrzedsiębiorstwie Budowlanym (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwW., rzeczywistych zarobków.
Sąd celem ustalenia faktycznej wynagrodzeń ubezpieczonegow spornych okresach dopuścił dowód z opinii biegłej, która w oparciu o akta osobowe odwołującego zHuty (...)(dokumentacji płacowej z pozostałych okresów nie udało się uzyskać), jak również obowiązujących w tym czasie przepisów płacowych ustaliła wysokość wynagrodzenia zHuty (...)w wysokości:

-

8.974 złotychw okresie 9 października 1978 roku do 31 grudnia 1978 roku oraz

44.304,75 złotychw okresie od 1 stycznia 1979 roku do 31 grudnia 1979 roku.

Do ustalenia tych wynagrodzeń biegła przyjęła:

⚫

wynagrodzenie zasadnicze liczone według stawki osobistego zaszeregowania w wysokości:

-

17 zł/godz.w okresie od 9 października 1978 roku do 16 kwietnia 1979 roku;

17 zł/godz.w okresie od 17 kwietnia 1979 roku do 30 czerwca 1979 roku w systemie 3-zmianowym oraz

19 zł/godz.w okresie od 1 lipca 1979 roku do 31 grudnia 1979 roku w systemie 3-zmianowym

oraz normatywny czas pracy obowiązujący w spornym okresie w wymiarze 46 godzin tygodniowo (jedynie za miesiąc grudzień 1969 roku biegła przyjęła wynagrodzenie minimalne, z uwagi na brak informacji w aktach osobowych o stawce godzinowej) oraz

⚫

dodatek za pracę w porze nocnej w okresie od 17 kwietnia 1979 roku do 30 czerwca 1979 roku w wysokości 15% stawki godzinowej wynikającejz osobistego zaszeregowania – zgodnie z art. 15 Układu Zbiorowego Pracy dla(...)z 30 grudnia 1974 roku. Biorąc po uwagę, iż ubezpieczony od 17 kwietnia 1979 roku pracował w systemie 3-zmianowym średnio na porę nocną, tj. trzecią zmianę od godziny 22:00 do godziny 6:00 przypadała 1/3 liczby przepracowanych godzin w miesiącu;

dodatek za pracę na II zmianie w okresie od 1 lipca 1979 roku do 31 grudnia 1979 roku w wysokości 10% stawki zasadniczej za każdą godzinę zgodniez § 1 Protokołu dodatkowego nr 21 z dnia 13 czerwca 1979 roku do Układu Zbiorowego Pracy dla(...). Liczba godzin na II zmianie została ustala w wymiarze 1/3 wymiaru czasu pracy w miesiącu;

dodatek za pracę na III zmianie w okresie od 1 lipca 1979 roku do 31 grudnia 1979 roku w wysokości 20% stawki zaszeregowania za każdą godzinę zgodnie z § 1 Protokołu dodatkowego nr 21 z dnia 13 czerwca 1979 roku do Układu Zbiorowego Pracy dla(...);

dodatek za pracę w warunkach szkodliwych w wysokości 1 złotego za każdą godzinę w okresie od 1 lipca 1979 roku do 31 grudnia 1979 roku zgodniez rozdziałem V Załącznika nr 1 do Protokołu dodatkowego nr 21 z dnia 13 czerwca 1979 roku do UZP dla(...).

deputat węglowy w wysokości 5,6 tony rocznie liczony według ceny za 1 tonę w wysokości 550 złotych, tj. za okres od października 1979 roku do grudnia 1979 roku w wysokości 770 złotych

Z kolei za okres zatrudnienia we(...) Przedsiębiorstwie (...)W.Huta (...), tj. od 12 września 1973 roku do 30 czerwca 1978 roku oraz wPrzedsiębiorstwie Budowlanym (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwW., tj. za okres od 25 lipca 1993 roku do 1 sierpnia 1995 roku biegła, z uwagi na brak dokumentacji płacowej, przyjęła wynagrodzenia minimalne.
Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony przez biegłą z 20 lat kalendarzowych z całego okresu ubezpieczenia, tj. z lat 1979-1991, 1994-1998, 2001-2002 wyniósł107,44%.
Żadnych zastrzeżeń co do samego sposobu i techniki obliczenia wynagrodzenia ubezpieczonego za sporne okresy dokonanego przez biegłą nie zgłosił organ rentowy wskazując jedynie, iż z uwagi na niemożność skonfrontowania tych wyliczeń z dokumentami źródłowymi nie może wypowiedzieć się merytorycznie.
Sąd powyższe wyliczenie uznał za prawidłowe, albowiem do obliczenia spornych wynagrodzeń biegła przyjęła niekwestionowane składniki wynagrodzenia odwołującego, od których niewątpliwie istniał obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Fakt natomiast, iż organ rentowy nie skonfrontował powyższych wyliczeń z dokumentami źródłowymi, mimo braku przeszkód do takiej analizy, nie może stanowić podstawy do nieuwzględnienia wyliczeń biegłej.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i zobowiązał organ rentowy do przeliczenia ubezpieczonemuM. M.emerytury według wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 107,44% oraz w pozostałym zakresie (tj. dotyczącym przeliczenia emerytury przy uwzględnieniu rzeczywistych wynagrodzeń za okresy zatrudnienia we(...) Przedsiębiorstwie (...)W.Huta (...)orazwPrzedsiębiorstwie Budowlanym (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.) oddalił odwołanie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.