Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2261/15
Data wyroku: 2016-06-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Tyrka
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 477^14^§ 2 kpc, art. 184 FUS

Sygn. aktVIII U 2261/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grzegorz Tyrka

Protokolant:

Igor Ekert

po rozpoznaniu w dniu16 czerwca 2016 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawyB. Ż.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaB. Ż.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia11 września 2013 r. i z dnia 7 października 2013 r.nr(...)

1
zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznajeB. Ż.prawo do emerytury, poczynając od dnia 1 lipca 2013 roku;

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzeczB. Ż.kwotę 420 zł (czterysta dwadzieścia złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem I i II instancji.

(-) SSO Grzegorz Tyrka
Sygn. akt VIII U 2261/15

UZASADNIENIE
Dnia 15.05.2013r. ubezpieczonyB. Ż.wniósł do organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.o przyznanie prawa do emerytury.
Decyzjami z dnia 11.09.2013r. oraz z dnia 07.10.2013r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdyż ubezpieczony nie udowodnił na dzień 01.01.1999r. wymaganego 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a jedynie 13 lat i 9 miesięcy.
Organ rentowy wskazał, iż do pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił okresu zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 10.08.1975r. do dnia 15.02.1975r. oraz od dnia 15.01.1976r. do dnia 29.06.1977r., ponieważ po wyjaśnieniach z zakładem pracy, w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach wykazano jedynie okres od dnia 30.06.1997r. do dnia 29.03.1991r. jako okres pracy w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony w odwołaniu od powyższych decyzji domagał się ich zmiany przez przyznanie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych podnosząc, iż posiada wymagany do przyznania świadczenia okres takiej pracy.
Na rozprawie w dniu 16.06.2016r. pełnomocnik procesowy ubezpieczonego złożył wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w podwójnej wysokości powołując się na fakt, że postępowanie toczy się bardzo długo.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach. Organ rentowy dodał, iż do pracy w warunkach szczególnych zaliczył okres zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 30.06.1977r. do dnia 29.03.1991r. wPrzedsiębiorstwie (...) S.A., kiedy to ubezpieczony zajmował stanowisko maszynisty spycharki.
Wyrokiem z dnia 20.05.2014r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych:
- w pkt 1 zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, iż przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 02.07.2013r.,
- w pkt 2 zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz ubezpieczonego kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
W pisemnych motywach swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż ubezpieczonemu przysługuje prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, gdyż spełnił on wszystkie konieczne warunki prawa do tego świadczenia, w tym na dzień 01.01.1999r. udowodnił wymagany 15 – letni okres pracy w warunkach szczególnych. Sąd uznał, iż do okresów takiej pracy uwzględnionych przez organ rentowy należy zaliczyć okresy zatrudnienia ubezpieczonego wPrzedsiębiorstwie (...)wT.od dnia 10.08.1973r. do dnia 15.02.1975r. oraz od dnia 15.01.1976r. do dnia 29.06.1977r., kiedy to ubezpieczony wykonywał pracę wymienioną w wykazie A dziale V poz.3: pkt 21 – operatora spycharki, pkt 30- operatora zgniatarki.
W rozpoznaniu apelacji organu rentowego od powyższego wyroku Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 27.10.2015r. w sprawie o sygn. akt III AUa 2082/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu – Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach do ponownego rozpoznania z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania apelacyjnego.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Apelacyjny wskazał, iż Sąd I instancji nieprawidłowo przypisał realizowane w spornych okresach przez ubezpieczonego obowiązki pracownicze do pracy maszynistów ciężkich maszyn budowlanych, wymienionej w wykazie A dziale V poz.3, gdyż ubezpieczony nie posiadał wówczas jeszcze kwalifikacji maszynisty ciężkiego sprzętu budowlanego, a faktycznie pracował jako pomocnik operatora spycharki, a taka praca nie mieści się w powołanym dziale i pozycji wykazu A.
Wyłączenie tych okresów ze szczególnego stażu ubezpieczeniowego powoduje, iż ubezpieczony nie spełnia przesłanki 15 – letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Sąd Apelacyjny wskazał jednak, iż ubezpieczony dysponuje jeszcze innymi okresami ubezpieczenia, w czasie których pracował na stanowisku operatora spycharki, a których Sąd Okręgowy nie badał. Są to następujące okresy pracy w:Zakładzie (...)od dnia 01.07.1994r. do dnia 31.12.1994r.,Zakładzie (...), Rekultywacyjnych i Budowlanych(...)wM.od dnia 01.08.1995r. do dnia 08.02.1996r., Zakładzie Usługowo – Handlowym S.C.(...)od dnia 15.03.1996r. do dnia 21.05.1996r.,(...)A. B.Fabryki (...)wG.od dnia 01.11.1996r. do dnia 30.04.1997r.,Przedsiębiorstwie (...)od dnia 03.11.1997r. do dnia 07.03.1998r.,(...) Sp. z o.o.od dnia 10.07.1998r. do dnia 16.11.1998r.
Sąd Apelacyjny polecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji zweryfikował, czy ubezpieczony spełnił sporny warunek prawa do emerytury wcześniejszej w postaci posiadania na dzień 01.01.1999r. wymaganego 15 – letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyB. Ż.w dniu(...)ukończył 60 lat życia, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, na dzień 01.01.1999r. udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu okres zatrudnienia od dnia 30.06.1977r. do dnia 29.03.1991r. wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.na stanowisku maszynisty spycharki z wykazu A działu V poz.3, na podstawie świadectwa wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia 17.06.2013r.
Ubezpieczony w 1976r. przeszedł kurs operatora spycharek i uzyskał uprawnienia w tym zakresie.
Od dnia 01.07.1994r. do dnia 31.12.1994r. ubezpieczony był zatrudniony wZakładzie (...).K.,J. K.,M. M.wG..
W świadectwie pracy z dnia 31.12.1994r. dotyczącym tego okresu zatrudnienia podano, iż ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako operator spycha.
Zakład ten zajmował się produkcją cegieł. Ubezpieczony w tym czasie faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracował jako operator spycharki gąsienicowej S100 o ciężarze 15 ton, którą spychał przywożony do produkcji materiał, to jest glinę, do skipu, a także spycharką wyciągał wózki z cegłą z pieca. Na takim wózku znajdywało się ponad 4.000 cegieł i ważył on kilka ton. Ubezpieczony nie korzystał w tym czasie ze zwolnień lekarskich.
Od dnia 01.08.1995r. do dnia 08.02.1996r. ubezpieczony był zatrudniony wZakładzie (...), Rekultywacyjnych i Budowlanych(...)wM..
W świadectwach pracy z dnia 08.11.1995r. i z dnia 12.02.1996r. dotyczących tego okresu spornego podano, iż ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora spycharki, mechanika.
Firma ta prowadziła roboty budowlane, ziemne i rekultywacyjne na terenie zwałowisk górniczych w kopalniach. Ubezpieczony w tym czasie faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę operatora spycharki gąsienicowej(...)o ciężarze 21 ton na zwałach węglaKWK (...). Taśmociąg transportował materiał na dane miejsce, a ubezpieczony stamtąd przesuwał materiał na zwałach. Ubezpieczony nie pracował jako mechanik w sytuacji, gdy zakład pracy zatrudniał odrębnie dziewięciu pracowników na podstawie umowy o pracę na stanowisku mechanika. Ubezpieczony nie korzystał ze zwolnień lekarskich.
W aktach osobowych z tego okresu zatrudnienia ubezpieczonego znajduje się świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 06.04.2010r., w którym zawarto adnotację, iż ubezpieczony w okresie od dnia 01.08.1995r. do dnia 08.02.1996r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę: maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych ( operator spycharki ), to jest na stanowisku wymienionym w wykazie A dziale V poz.3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r.
Od dnia 01.11.1996r. do dnia 30.04.1997r. ubezpieczony był zatrudniony w(...)A. B.Fabryki (...)wG..
W świadectwie pracy dotyczącym tego okresu spornego z dnia 30.04.1997r. podano, iż ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora spycharki. Zakład ten prowadził roboty budowlane przy budowiefabryki (...)wG.. Ubezpieczony w tym czasie faktycznie pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako operator spycharki gąsienicowej o ciężarze około 30 ton przy prowadzeniu wykopów, planowaniu terenu itp. Ubezpieczony nie korzystał ze zwolnień lekarskich.
Od dnia 03.11.1997r. do dnia 07.03.1998r. ubezpieczony był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wZ..
W świadectwie pracy z dnia 09.03.1998r. podano, iż ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora spycharki. Ubezpieczony w tym czasie faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracował jako operator spycharki gąsienicowej o ciężarze 18 ton na zwałach węgla przeróbki mechanicznej węgla wB.. Ubezpieczony korzystał z 4 dni zwolnienia lekarskiego.
Od dnia 10.07.1998r. do dnia 16.11.1998r. ubezpieczony był zatrudniony w(...) Sp. z o.o.wZ..
W świadectwie pracy dotyczącym tego okresu spornego z dnia 16.11.1998r. podano, iż ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze godzin na stanowisku operatora spycharki na powierzchni. Faktycznie w tym czasie ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako operator spycharki gąsienicowej o ciężarze 15 ton na zwałach węglaKWK (...). Ubezpieczony nie korzystał wówczas ze zwolnień lekarskich.
/dowód z: akt ZUS, dokumentacji akt osobowych dotyczącej spornych okresów zatrudnienia ubezpieczonego, świadectwa pracyA. S.dotyczącego jego zatrudnienia wZakładzie (...), zeznań świadkówZ. F.,A. S.,M. W.,M. M. (2),J. K. (2),E. S.,Z. O.oraz z zeznań ubezpieczonego/.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoB. Ż.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 748 ze zm.) – zwanej dalej ustawą – ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
Zgodnie z 184 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy – tj.01.01.1999r. – osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zgodnie z art. 184 ust. 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z cytowanych norm prawnych wynika, iż odwołujący nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek:
- ukończenia wieku 60 lat,
- legitymowania się okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 01.01.1999r.,
- legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 01.01.1999r.,
- nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego.
UbezpieczonyB. Ż.wiek emerytalny 60 lat ukończył w dniu(...), na dzień 01.01.1999r. legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Spornym pozostawało, czy odwołujący na dzień 01.01.1999r. posiada 15 - letni okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, a konkretnie, czy istnieją podstawy do zaliczenia do takiej pracy spornych okresów jego zatrudnienia wZakładzie (...),Zakładzie (...), Rekultywacyjnych i Budowlanych(...)wM.,(...)A. B.Fabryki (...)wG.,Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o., na które powoływał się Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu swojego wyroku z dnia 27.10.2015r., polecając Sądowi I instancji przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność faktycznie świadczonej w tym czasie pracy przez ubezpieczonego, dla celów dochodzonego przez niego świadczenia.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że ubezpieczony w powyższych okresach spornych faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę operatora spycharki wymienioną w stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. wykazie A dziale V poz.3 – „ prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych i drogowych ”. Ubezpieczony posiadał uprawnienia do obsługi spycharek, które uzyskał w 1976r.
Po zaliczeniu w/w okresów spornych do pracy w warunkach szczególnych uznanej przez organ rentowy, ubezpieczony na dzień 01.01.1999r. udowodnił łącznie 15 lat, 11 miesięcy i 16 dni takiej pracy ( po wyłączeniu 4 dni zwolnienia lekarskiego z okresu zatrudnienia ubezpieczonego wPrzedsiębiorstwie (...)wZ.), to jest następujące okresy pracy:
- od dnia 30.06.1977r. do dnia 29.03.1991r. – 13 lat, 9 miesięcy zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.,
- od dnia 01.07.1994r. do dnia 31.12.1994r. – 6 miesięcy zatrudnienia wZakładzie (...).K.,J. K.,M. M.,
- od dnia 01.08.1995r. do dnia 08.02.1996r. – 6 miesięcy i 8 dni zatrudnienia wZakładzie (...), Rekultywacyjnych i Budowlanych(...)wM..
- od dnia 01.11.1996r. do dnia 30.04.1997r. – 6 miesięcy zatrudnienia w(...)A. P.,
- od dnia 03.11.1997r. do dnia 07.03.1998r. – 4 miesiące i 5 dni zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)( w tym 4 dni L4 ),
- od dnia 10.07.1998r. do dnia 16.11.1998r. – 4 miesiące i 7 dni zatrudnienia w(...) Sp. z o.o.
Skoro ubezpieczony spełnił wszystkie niezbędne przesłanki prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych w sytuacji, gdy posiada również na dzień 01.01.1999r. konieczny 15 - letni okres takiej pracy, to przysługuje mu prawo do dochodzonego świadczenia.
W konsekwencji powyższego, na podstawie powołanych norm prawnych orazart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd w pkt 1 wyroku zmienił zaskarżone decyzje i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury, poczynając od dnia(...)., to jest od ukończenia przez ubezpieczonego 60 roku życia ( zgodnie z art.100 ustawy prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia wszystkich wymaganych prawem warunków ).
W pkt 2 wyroku Sąd zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz ubezpieczonego kwotę 420 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem I i II instancji, na którą składają się następujące kwoty:
- 60 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem II instancji, przyznane na podstawieart.98 k.p.c.w związku z§2 ust.1 i 2, §12 ust.2 i §13 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu( t.j. Dz.U. z 2013r., poz.461 ) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania wyroku przez Sąd Apelacyjny w Katowicach, to jest 27.10.2015r.,
- 360 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem I instancji, przyznane na podstawieart.98 k.p.c.w związku z §2 ust.1 i 2, §12 ust.2 w/w rozporządzenia w jego brzmieniu obowiązującym od dnia 01.08.2015r. do 31.12.2015r., to jest przy przyjęciu stawki minimalnej w wysokości 180 zł, przy czym zasądzeniu jej - ze względu na nakład pracy pełnomocnika procesowego, w tym jego uczestnictwo w trzech rozprawach, które odbyły się przed tut. Sądem - w podwójnej wysokości ( 180 zł x 2 = 360 zł. ), a więc zgodnie ze zgłoszonym żądaniem w tym zakresie. Należy zauważyć, iż wprawdzie od dnia 01.01.2016r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. z 2015r., poz.1800 ), jednak w niniejszej sprawie nie będzie miało ono zastosowania, zważywszy na treść §21 tegoż rozporządzenia, który stanowi, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Stąd Sąd zastosował przepisy wcześniejszego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r., które obowiązywało do końca grudnia 2015r.
(-) SSO Grzegorz Tyrka