Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 221/16
Data wyroku: 2016-04-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kicman
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 748) oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.)

Sygn. akt III U 221/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 kwietnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
ProtokolantŁukasz Wyczawski
po rozpoznaniu w dniu11 kwietnia 2016 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyT. R.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek odwołaniaT. R.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia17 lutego 2016 r.,znak: ENS/20/035116761
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyT. R.prawo do emerytury, począwszy od dnia 1 lutego 2016 r.
Sygn. akt III U 221/16

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 11 kwietnia 2016 r.
Decyzją z dnia 17 lutego 2016r., znak: ENS/20/035116761, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyT. R.prawa do emerytury.
W podstawie prawnej decyzji organ rentowy powołał ogólnie przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) orazustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 r. poz. 748).
Uzasadniając swoje stanowisko organ rentowy wskazał, że zgodniez art. 184 ustawy emerytalnej w związku z § 4 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów ubezpieczonemu, urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948 r. emerytura przysługuje, jeżeli spełnił łącznie następujące warunki:
- osiągnął wiek emerytalny, wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
- nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wnioseko wycofanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem zakładu na dochody budżetu państwa,
- w dniu wejścia w życie przepisów ustawy emerytalnej, tj. 1 stycznia 1999r., osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat dla mężczyzn,w tym okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy, wynoszący co najmniej15 lat.
Zakład odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury, ponieważ do dnia 1 stycznia 1999 r. nie został udowodniony wymagany 15 letni okres pracyw szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
W odwołaniu z dnia 26 lutego 2016 r. wnioskodawcaT. R.zakwestionował powyższą decyzję, wnosząc ostatecznie o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury w obniżonym wieku. Wskazał, iż w okresie od 6 listopada 1976 r. do 23 kwietnia 1980 r. pracował w Cukrowni wP.na stanowiskach zaliczanych do szczególnych warunków pracy tj. m.in. przy aparaturze urządzeń cukrowniczych.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Organ rentowy odwołał się do treściart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychi § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach. Zaznaczył, iż za pracę w szczególnych warunkach organ rentowy nie uznał okresu pracy od 6 listopada 1976 r. do 23 kwietnia 1980 r. (służba wojskowa 24 kwietnia 1980 r. – 8 lipca 1982 r.) wCukrowni (...)wP., gdyż za wskazany okres wnioskodawca nie przedłożył świadectwa pracy w szczególnych warunkach.

Sąd Okręgowy w Przemyślu  ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaT. R.,urodzony (...), w dniu 10 lutego 2016 r. złożył wniosek o emeryturę, zaznaczając jednocześnie, iż jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa. Do wniosku dołączył dokumentację potwierdzającą przebieg jego zatrudnienia w tym: świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 9 lutego 2016 r. wystawione przez(...) Sp. z o.o., z którego wynika, iż wnioskodawca był tam zatrudniony od dnia 1 sierpnia 1983 r. do nadal, w tym w okresie od 1 sierpnia 1983 r. do 28 listopada 1990 r. na stanowisku brukarza (wykaz A dział IX poz. 6), od 29 listopada 1990 r. do 30 kwietnia 1998 r. na stanowisku ładowacz nieczystości stałych (wykaz A, dział IX, poz. 3), a od 1 lipca 1998 r. do 31 grudnia 2008 r. na stanowisku zamiatacz ulic / ładowacz nieczystości stałych (wykaz A, dział IX, poz. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.) oraz świadectwo pracy z dnia 8 czerwca 1983 r. wystawione przezCukrownię (...)wP., z którego wynika, iż wnioskodawca był zatrudniony tam w okresie od 6 listopada 1976 r. do 23 kwietnia 1980 r. na stanowisku ślusarz – mechanik, a od 24 kwietnia 1980 r. do 8 lipca 1982 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową.
Ustalony przez organ rentowy wymiar okresów składkowychi nieskładkowych wykazanych przez wnioskodawcę na dzień 1 stycznia1999 r. wyniósł 25 lat, 1 miesiąc i 28 dni, natomiast staż w szczególnych warunkach wyniósł 14 lat i 5 miesięcy.
W rezultacie zaskarżoną decyzją z dnia 17 lutego 2016 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury.
Dowód:
- wniosek o emeryturę z dnia 10 lutego 2016 r.,
- świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 9 lutego 2016 r.,
- świadectwo pracy z dnia 8 czerwca 1983 r. wystawione przezCukrownię (...)wP.,
-decyzja (...)wR.z dnia 17 lutego 2016 r.
w aktach organu rentowego.
Sąd ustalił, iż wnioskodawca pracował od 1 sierpnia 1983 r. do 31 grudnia 1998 r. w(...) Sp. z o.o., z czego w okresach od 1 sierpnia 1983 r. do 28 listopada 1990 r. na stanowisku brukarza (wykaz A dział IX poz. 6), od 29 listopada 1990 r. do 30 kwietnia 1998 r. na stanowisku ładowacz nieczystości stałych (wykaz A, dział IX, poz. 3), a od 1 lipca 1998 r. do 31 grudnia 2008 r. na stanowisku zamiatacz ulic/ładowacz nieczystości stałych co daje łącznie 15 lat i 3 miesiące, a które to prace zostały uznane przez organ rentowy za pracę w warunkach szczególnych z tym, że od wskazanego okresu ZUS odliczył wnioskodawcy okresy zwolnień chorobowych w ilości 9 miesięcy i 27 dni.
Nadto Sąd ustalił, iż wnioskodawcaT. R.w okresie od 6 listopada 1976 r. do 23 kwietnia 1980 r. był zatrudniony wCukrowni (...)wP.na stanowisku ślusarza. Wnioskodawca na wskazanym stanowisku zajmował się walcowaniem, wyginaniem blachy. Pracownicy z blach wykonywali zbiorniki na cukier. Pracował na hali wraz ze spawaczami. Warunki pracy były ciężkie, normy hałasu były znacznie przekroczone.
Dowód:
- akta osobowe wnioskodawcy z okresu jego zatrudnienia wCukrowni (...)wP.,
- zeznania świadków: -J. B.– k. 15,
-E. S.– k. 15,
- przesłuchanie wnioskodawcyT. R.– k. 15.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych oraz w ramach toczącego się w sprawie sądowego postępowania dowodowego, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a nadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Za w pełni wiarygodne Sąd uznał dowody z zeznań świadkówJ. B.orazE. S., którzy pracowali wraz z wnioskodawcąwCukrowni (...)wP., dlatego też znali zakres obowiązków wnioskodawcy, jak i rzeczywisty rodzaj jego pracy oraz jej warunki.
Za polegające na prawdzie Sąd uznał również zeznania wnioskodawcyT. R.. Zeznania te precyzują m.in. przedłożone świadectwa pracy poprzez uściślenie, jakiego rodzaju prace i na jakim stanowisku wykonywał wnioskodawca w okresie będącym przedmiotem badania.

Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 r. poz. 748), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. na dzień 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat- dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W myśl przepisu art. 184 ust. 2 cyt. ustawy emerytura, o której mowa powyżej, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami, o których mowaw ust. 2-3 zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym, niż określony w art. 27 pkt. 1 ustawy (co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2 cyt. ustawy).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32 cyt. ustawy).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny (który dla mężczyzn wynosi 60 lat), ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy (25 lat dla mężczyzn), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracyw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
Bezsporne jest, że wnioskodawcaT. R.wykazał, iż ukończył 60 lat oraz posiada 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była zatem kwestia ustalenia, czy wnioskodawca przepracował co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, a okres ten przypadał przed dniem1 stycznia 1999 r.
Na podstawie zgromadzonego materiału Sąd przyjął, że odwołanie wnioskodawcy jest zasadne, a jego żądanie co do zmiany zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując wyliczenia okresu zatrudnienia ubezpieczonegow warunkach szczególnych na potrzeby ustalenia uprawnień do emerytury Sąd wziął pod uwagę, że wnioskodawcaT. R.posiada wystarczający okres pracy w warunkach szczególnych z okresu zatrudnienia w(...) Spółce z o.o.wP., tj. od 1 sierpnia 1983 r. do 30 kwietnia 1998 r. (14 lat i 9 miesięcy) oraz od 1 lipca 1998 r. do 31 grudnia 1998 r. (6 miesięcy). Organ rentowy od wskazanych okresów odliczył wnioskodawcy okresy przebywania na zwolnieniach chorobowych – łącznie w ilości 9 miesięcy i 27 dni, co miało wpływ na rozstrzygnięcie.
W ocenie Sądu brak było podstaw do takiego przyjęcia, gdyż linia orzecznictwa Sądu Najwyższego daje podstawy do zaliczania do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym okresów korzystania ze zwolnień lekarskich.
W uchwale z dnia 27 listopada 2003 r., sygn. akt III UZP 10/03, Sąd Najwyższy - Izba Pracy,(...)i Spraw Publicznych stwierdził bowiem, iż do okresu pracy w szczególnych warunkach, o jakich mowa w§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), wlicza się okresy zasiłku chorobowego w czasie trwania tego stosunku pracy, przypadające po dniu wejścia w życieustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw(Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.). Stanowisko to stanowi ugruntowaną linię orzeczniczą, powielaną również w orzecznictwie sądów apelacyjnych (wyrok SA w Łodzi z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt III AUa 1373/14).
Tym samym Sąd uznał, iż wnioskodawca wykazał ponad 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach przypadających na dzień 1 stycznia 1999 r. i spełnia wszelkie pozostałe przesłanki do nabycia prawa do emerytury przewidziane w przepisie art. 32 w związku z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Z powołanych względów Sąd orzekł o przyznaniu wnioskodawcy prawa do emerytury począwszy od 1 lutego 2016 r., tj. od daty złożenia wniosku.
Mając powyższe okoliczności na uwadze zaskarżoną decyzję należało zmienić, o czym orzeczono w sentencji wyroku, w oparciu o wyżej przytoczone przepisy i na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.