Sąd Okręgowy w Krakowie
VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII Pz 111/16
Data wyroku: 2016-09-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jarosław Łukasik

Sygn. akt VII Pz 111/16

POSTANOWIENIE
Dnia 19 września 2016 roku
Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznychw składzie:
Przewodniczący: SSO Jarosław Łukasik
Protokolant: bez udziału
po rozpoznaniu w dniu 19 września 2016 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym
sprawy z powództwaM. C.
przeciwko syndykowi masy upadłości(...) S.A.z siedzibą wK.w upadłości likwidacyjnej
o zapłatę
na skutek zażalenia syndyka masy upadłości(...) S.A.z siedzibą wK.w upadłości likwidacyjnej na pkt III postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa Nowej Huty w Krakowie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznychz dnia 11 lipca 2016 r., sygn. akt IV Np 67/14/N
uchyla zaskarżone zażaleniem postanowienie.
Sygn. akt VII Pz 111/16

UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym 27 marca 2014 roku przeciwko(...) S.A.z siedzibąwK.M. C.domagał się zasądzenia niewypłaconego wynagrodzenia z odsetkami oraz kosztów procesu.
Postanowieniem z 18 lipca 2014 roku Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie zawiesił z urzędu postępowanie w sprawieM. C.przeciwko(...) S.A.z siedzibą wK.w związku z ogłoszoną w dniu 6 czerwca 2014roku upadłością likwidacyjną strony pozwanej, na podstawieart. 174 §1 pkt 4 kpc.
Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowi, postanowieniem z 11 lipca 2016 roku, „w sprawie z powództwaM. C.przeciwko syndykowi masy upadłości(...) S.A.z siedzibą wK.w upadłości likwidacyjnej” w podjął postępowanie przeciwko syndykowi masy upadłości(...) S.A.z siedzibą wK.w upadłości likwidacyjnej o zapłatę (pkt I); umorzył postępowanie (pkt II); oraz zasądził na rzecz powoda od syndyka masy upadłości 450 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt III).
Sąd podjął i umorzył postępowanie w związku z informacją, że wierzytelność powoda z pozwu została zaspokojona w postępowaniu upadłościowym w całości, w trybie przepisu z art.177 ust.1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku prawo upadłościowe oraz z uwagi na cofnięcie pozwu przez powoda, na podstawieart.355 §1 kpc
Zamieszczone w postanowieniu wpkt IIIorzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione zostało wnioskiem powoda iart. 98 § 1 i 3 k.p.c.oraz zastosowaniem §12 ust.1 pkt 2 w zw. z§6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które obowiązywało w dacie wniesienia pozwu. Sąd Rejonowy wyjaśnił, że omawianą należność zasądził od syndyka masy upadłości pozwanej spółki, wobec treści art. 144 ust.1 i 2 ustawy prawo upadłościowe, gdyż w procesie odnoszącym się do przedmiotu dotyczącego masy upadłości to syndyk uzyskuje status powoda albo pozwanego, natomiast traci go upadły.
Syndyk masy upadłości(...) S.A.z siedzibą wK.w upadłości likwidacyjnej zaskarżył zażaleniem orzeczenie z pkt III postanowienia Sądu pierwszej instancji z 11 lipca 2016 roku, czyli o zasądzeniu od niego na rzecz na powoda kosztów zastępstwa procesowego procesu. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie roszczenia o zwrot kosztów postępowaniado sędziego komisarza działającego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie.
Skarżący zamieścił w uzasadnieniu zażalenia wniosek o reasumpcję postanowienia w części dotyczącej podjęcia postępowania przeciwko syndykowi masy, przez jego uchylenie, twierdząc, że nie zachodziły podstawy do wszczęcia postępowania.
W zażaleniu zarzucone zostało Sądowi pierwszej instancji:
1. naruszenie art. 145 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że wierzytelność z tytułu kosztów sądowych dochodzonychw postępowaniu wszczętym przed dniem ogłoszenia upadłości nie podlega zgłoszeniu do masy upadłości, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu prowadzi do wniosku, że każda wierzytelność powstała przed ogłoszeniem upadłości dłużnikai dotycząca masy upadłości musi być w pierwszej kolejności dochodzona w trybie określonymustawą - Prawo upadłościowe;
2. naruszenie art. 342 ust. 1 pkt 11 Pr.Up. poprzez błędne uznanie, że koszty postępowania sądowego wszczętego przed dniem ogłoszenia upadłości przeciwko upadłemu dłużnikowi obciążają syndyka i stanowią dług masy upadłości podczas, gdy nie jest to należność powstała z czynności syndyka i nie podlega zaspokojeniu w pierwszej kategorii;
3. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a toart. 180 §1 pkt 5 k.p.c.w zw. z art. 145 ust. 1 Pr.Up. poprzez podjęcie postępowania wytoczonego przed dniem ogłoszenia upadłości przeciwko upadłemu z udziałem syndyka masy upadłości(...) S.A.w sytuacji, gdy postępowanie sądowe w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności;
4. naruszenieart. 200 § 1 k.p.c.poprzez jego niezastosowaniei nieprzekazanie sprawy w zakresie dotyczącym roszczenia o zwrot kosztów postępowania do sędziego- komisarza postępowania upadłościowego(...) S.A.w sytuacji, gdy koszty postępowania sądowego wytoczonego przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o roszczenie podlegające zaspokojeniu w trybie przepisówustawy - Prawo upadłościowestanowią wierzytelność podlegającą zgłoszeniu sędziemu-komisarzowi.
W ocenie skarżącego Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że istnieje możliwość podjęcia zawieszonego postępowania przeciwko syndykowi masy upadłości, ponieważ Syndyk nigdy nie złożył oświadczenia o wstąpieniu do ww. postępowania, a z uwagi na charakter dochodzonej wierzytelności i jej zaspokojenie w trybie przepisówustawy - Prawo upadłościowe- takiego oświadczenia złożyć nie mógł.
Zdaniem wnoszącego zażalenie Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował zasady z przepisu z art. 144 ust. 1 i 2 Pr.Up., i art. 145 Pr.Up. orazart. 174 §1pkt 4 k.p.c.podejmując postępowanie z udziałem syndyka i obciążając go kosztami umorzonego procesu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie uzasadniało wyłącznie uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Nie jest kwestią na obecnym etapie postępowania, że postępowaniew niniejszej sprawie zostało wytoczone przed dniem ogłoszenia upadłości likwidacyjnej strony pozwanej- (...) S.A.oraz że będąca przedmiotem roszczeń z pozwu wierzytelność główna i wierzytelności uboczne powinny i mogły zostać zaspokajane wyłącznie z masy upadłości, czyli majątku należącego do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabytego przez upadłego w toku postępowania upadłościowego (z wyjątkami określonymi wart. 63-67austawy - Prawo upadłościowe). W tej sytuacji, zgodnie zart.174§1 pkt.4 kpc, ten proces cywilny podlegał zawieszeniu z mocy ustawy, z urzędu ze skutkiem od daty postanowienia o ogłoszeniu upadłości.
Zgodnie zart.180 §1 pkt 1 kpc, w związku zart. 145 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowepodjęcie postępowania w tej sprawie mogło i powinno nastąpić przeciwko syndykowi, ale tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność, objęta roszczeniem pozwu mimo wyczerpania trybu określonego ustawą (czyli mimo zgłoszenia jej na listę wierzytelności w postępowaniu upadłościowym) nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Brak regulacji ustawowych wprowadzających odstępstwo od zasady zart. 180 §1 pkt 5 kpci art. 145 ust. 1 ustawy Prawo Upadłościowe, oznacza, że ma ona zastosowanie do postępowań, o których mowa wart.174§ 1 pkt 4 kpc, w sprawach, w których powód cofnął pozew przed wyznaczaniem rozprawy, ze skutkiem zart. 203 §2 kpc, a więc gdy zaistniały okoliczności wskazane wart.355 §1 kpcuzasadniające umorzenie postępowania z uwagi na zbędność lub niedopuszczalność orzekania.
Ponieważ w sprawie, której dotyczy to postępowanie zażaleniowe, Sąd pierwszej instancji w dniu podjęcia zawieszonego postępowania z udziałem Syndyka masy upadłości pozwanej spółki w upadłości likwidacyjnej, umorzył postępowanie,a postanowienia o umorzeniu postępowania żadna ze stron wskazanychw sentencji postanowienia nie zaskarżyła w ustawą określonym terminie, bezprzedmiotowe i niedopuszczane jest jakiekolwiek korygowanie w tym postępowaniu zażaleniowym zasadności postanowienia Sądu pierwszej instancjio podjęciu postepowania.
Uzasadniony był natomiast wniosek z zażalenia syndyka o uchylenie zaskarżonego orzeczenia o zasądzeniu od syndyka kosztów zastępstwa procesowego w umorzonym postępowaniu. Objęte zażaleniem orzeczenieo zasądzeniu kosztów tego procesu od syndyka jest pozbawione podstaw. Podjęcie postępowania sądowego wszczętego w okolicznościach z art. 145 ust.1 ustawy Prawo upadłościowe, z udziałem syndyka masy upadłości nie ma takiego skutku, że adresatem wierzytelności głównych lub ubocznych z pozwu staje się syndyk. Przez ogłoszenie upadłości likwidacyjnej upadły tracił zdolność bycia stroną postępowania sądowego w sensie formalnoprawnym, ale nie przestaje być podmiotem prawi obowiązków w sensie prawa materialnego. Wierzytelności główne i uboczne, których dotyczy proces wszczęty przeciwko upadłemu, podlegają zaspakajaniu z masy upadłości, która również po ogłoszeniu upadłości jest mieniem upadłego i która służy zaspokojeniu jego wierzycieli (art. 61 ustawy –Prawo upadłościowe), a nie wierzycieli syndyka .
Zgodnie z art.160 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe syndyk dokonujew sprawach dotyczących masy upadłości czynności w imieniu własnym, ale na rachunek upadłego. Na skutek procesowego podstawienia w miejsca upadłego, który był strona pozwaną w chwili wniesienia pozwu, syndyk staje się stroną w znaczeniu formalnym, ale prowadzi postępowanie sądowe wyłącznie na rzecz upadłego. Świadczenia stanowiące przedmiot postępowania zasądzane są na rzecz lub od upadłego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009 r., III CSK 244/08, Lex nr 523687) a nie syndyka. Dlatego również koszty postępowania żądane przez powoda od upadłego w postępowaniu wszczętym przeciwko upadłemu przed ogłoszeniem jego upadłości likwidacyjnej, zawieszonym na mocyart. 174 §1 pkt 4 kpc, a następnie podjętym z udziałem syndyka i umorzonym wskutek cofnięcia pozwu, są w sprawie o wierzytelności do masy upadłości wierzytelnością uboczną wobec upadłego, nie są kosztami, które mogłyby lub powinny zostać zasądzone od syndyka. Orzeczenie w takiej sprawie o zasądzeniu kosztów procesu od syndyka, czyli również orzeczenie objęte zażaleniem Syndyka masy upadłości(...) S.A.z siedzibą wK.w upadłości likwidacyjnej w tej sprawie, jest pozbawione podstawy materialnoprawnej, czyli bezpodstawne i powinno zostać wyeliminowanez obrotu prawnego przez jego uchylenie.
Dlatego Sąd Okręgowy, stosując zasadęart. 397 § 2 kpci odpowiednio przepisy zart.386 §3 i 4 kpc, orzekł jak w sentencji.