Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2229/15
Data wyroku: 2016-09-14 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Anna Przybylska
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia Społeczne
Podstawa prawna: art. 6, art. 83 ustawy z dn. 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VIII U 2229/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 czerwca 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.na podstawieart. 83 ust. 1 pkt. 1,3, art. 6 ust. 1 pkt. 4, art. 9 ust. 1a, art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, stwierdził, żeP. P.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek(...) SApodlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresach 1 grudnia 2001 r do 31 grudnia 2001 r oraz 1 grudnia 2003 r do 31 grudnia 2003 r i podstawy wymiaru składek wynoszą:
- na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy za(...)– 15600 zł, za 12/2003 r- 4300 zł,
- na ubezpieczenie zdrowotne za(...)– 13063,44 zł, za(...)– 3600,82 zł , 82 zł.
W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, żeP. P.był zgłoszony w spornym okresie do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba wykonująca umowę zlecenia mając ustalone prawo do emerytury, nie został natomiast, mimo takiego obowiązku, zgłoszony do ubezpieczeń społecznych./decyzja - w aktach ZUS /.
W dniu 27 lipca 2015 roku płatnik składek(...) SAwŁ.złożyła odwołanie od w/w decyzji, podnosząc, że decyzja została wydana w sytuacji, gdy nastąpiło w całości przedawnienie roszczeń o zapłatę składek objętych zaskarżoną decyzją. Z ostrożności procesowej wniosła o ustalenie przedawnienia obowiązku zapłaty składek przez płatnika składek. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych./odwołanie k. 2-4/.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie z dnia 26 sierpnia 2015 roku wniósł o jego oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Podniósł, że sporna decyzja nie dotyczy kwestii dochodzenia uregulowania składek, natomiast wniosek o stwierdzenie przedawnienia składek został przekazany do rozpoznania /odpowiedź na odwołanie k. 15/.
Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 roku pełnomocnik ZUS wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 2400 zł/e - protokół rozprawy z dnia 14 stycznia 2016 r 00:11:03/
W piśmie z dnia 5 kwietnia 2016 r ubezpieczonyP. P.reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu wniósł o oddalenie odwołania i przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oświadczając, że koszty nie zostały zapłacone w żadne części./pismo – k. 37/
Na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2016 r pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o nieobciążanie kosztami procesu.
/e – protokół z dnia 30 sierpnia 2016 r 00:03:37/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
(...) SAwŁ.łączyła umowa zlecenie w okresie od 1 do 31 grudnia 2001 r i od 1 grudnia 2003 r do 31 grudnia 2003 r. Z tego tytułu został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w grudniu 2013 r, nie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych od dnia 1 grudnia 2001 r, został złożony za niego raport(...)z uwzględnieniem podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. W tym okresie nie miał innego tytułu do ubezpieczeń.
/okoliczność bezsporna/
Podstawy wymiaru składek za sporny okres wynoszą:
- na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy za(...)– 15600 zł, za 12/2003 r- 4300 zł,
- na ubezpieczenie zdrowotne za(...)– 13063,44 zł, za(...)– 3600, 82 zł .
/imienne raporty miesięczne – k. 83 -86/
ZUS sporządził z urzędu prawidłowe dokumenty zgłoszeniowe i rozliczeniowe za sporne okresy, uwzględniając podleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.
/okoliczność bezsporna/
P. P.pismem z dnia 27 maja 2015 r wystąpił do ZUS o wydanie decyzji w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym w grudniu 2001 r i grudniu 2003 r oraz o podstawy wymiaru składek.
/wniosek – akta ZUS/
W dniu 27 lipca 2015 r(...) SAwŁ.wniosła o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie obowiązku zapłaty ustalonych zaskarżoną decyzją składek w związku z przedawnieniem obowiązku ich zapłaty.
/kopia wniosku – k. 41/

Sąd Okręgowy zważył , co następuje:
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt. 4, art. 9 ust. 4a ustawy z dnia 13 października 1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j.Dz. U. 2016/963), obowiązkowoubezpieczeniomemerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Osoby te mające ustalone prawo do emerytury lub renty podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy.
Zgodnie z art. 13 pkt. 2 tej ustawy obowiązkowoubezpieczeniomemerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
Zgodnie zart. 18 ust. 1 i ust. 3podstawę wymiaru składek naubezpieczeniaemerytalne i rentowe ubezpieczonych stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podstawę wymiaru składek naubezpieczeniaemerytalne i rentowe zleceniobiorców ustala się zgodnie zust. 1, jeżeli w umowie agencyjnej lub umowie zlecenia albo w innej umowie o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie.
Zgodnie zart. 21 ust. 1 , ust. 2c, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym(Dz.U 1997/153 – w brzmieniu w spornym okresie)
do ustalenia podstawy wymiaru składek naubezpieczenie zdrowotnestosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek naubezpieczeniaemerytalne i rentowe tych osób. Podstawę wymiaru składki naubezpieczenie zdrowotnepomniejsza się o kwoty składek naubezpieczeniaemerytalne, rentowe i chorobowe finansowanych przezubezpieczonychniebędących płatnikami składek, potrąconych przez płatników ze środkówubezpieczonego, zgodnie z przepisami o systemieubezpieczeńspołecznych. Jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiemubezpieczenia, z więcej niż jednego tytułu, składka naubezpieczenie zdrowotneopłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie, z zastrzeżeniem ust. 3-7.
W rozpoznawanej sprawie ostatecznie poza sporem pozostawała kwestia zawartej umowy (mimo wcześniejszego żądania płatnika o załączanie umów o dzieło) i podstawy wymiaru składek (w tym zakresie strona nie podnosiła żadnych zarzutów, wnosząc dodatkowo o ustalenie wygaśnięcia obowiązku opłacania składek). Płatnik nie podważył w żaden sposób merytorycznych kwestii zawartych w decyzji (okresu umowy, rodzaju umowy i podstawy wymiaru składek) poprzez podjęcie w tym zakresie inicjatywy dowodowej. Podnosił wyłącznie, iż brak jest możliwości wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym wskazanym w decyzji w tych okresach, co do których upłynął termin przedawnienia należności z tytułu tego ubezpieczenia.
W istocie, zgodnie z treścią art. 24 ust. 4 cytowanej ustawy systemowej należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Przepis ten jednak nie odnosi się do przepisów regulujących zasady ustalania podstawy wymiaru składek.
Zgodnie z art. 83 ustawy systemowej organ rentowy wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:
1) zgłaszania doubezpieczeń społecznych;
2) przebieguubezpieczeń;
3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.
Prawo do wydania decyzji w zakresie podstawy wymiaru składek nie ulega przedawnieniu, a przedawnieniu ulegają jedynie należności z tytułu składek. /tak wyrok SA w Łodzi z dnia 17 lipca 2013 r, III AUa 1688/12/
Dopuszczalne jest zatem ustalenie w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podlegania ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu osoby wykonującej pracę na podstawie umowy zlecenia w sytuacji, gdy należności z tytułu składek na te ubezpieczenia uległy przedawnieniu przed wydaniem decyzji. /tak SN w uchwale z dnia 8 czerwca 2016 r, III UZP 8/16, opubl. na stronie www.sn.pl/
W ocenie Sądu wskazać należy, że wydana decyzja nie pozostaje bez wpływu na status ubezpieczonego, który występując o świadczenie będzie mógł legitymować się dodatkowym okresem ubezpieczenia. Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz obliczaniu ich wysokości okresy składkowe uwzględnia się jako okresy ubezpieczenia (art. 6 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s.), bez względu na to, czy płatnik niebędący ubezpieczonym opłacił należne za niego składki/tak SN w wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r, II UK 194/15, lex nr 2048969/.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie 1 wyroku na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł w stosunku do organu rentowego na podstawieart. 98 kpcw zw. z§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu/Dz.U. 2013/490/ w zw. z § 1 pkt. 3 i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2015 r zmieniające powyższe rozporządzenie/Dz.U. 2015/1078/, w stosunku do zainteresowanego dodatkowo na podstawie§ 2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 riart. 122 kpc. Sąd przyjął do ustalenia wysokości wynagrodzenia stawkę minimalną, z uwagi na to, że strony nie sprecyzowały wartości przedmiotu sporu.
Sąd nie znalazł podstaw do nieobciążania wnioskodawcy kosztami procesu na podstawieart. 102 kpc, z uwagi na niewykazanie okoliczności wynikających z tego przepisu, w szczególności okoliczność, iż w istocie obowiązek zapłaty składek uległ przedawnieniu, nie oznacza, co było przedmiotem tego postępowania, że wydana decyzja była bezprzedmiotowa.
Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawcy