Sąd Okręgowy w Radomiu
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1220/15
Data wyroku: 2016-09-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jarosław Łuczaj

Sygn. akt VI U 1220/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 września 2016 roku
Sąd Okręgowy w Radomiu VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Jarosław Łuczaj
Protokolant(...)
po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 roku w Radomiu
sprawy z wnioskuM. B. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o prawo do emerytury i o ustalenie wysokości kapitału początkowego
na skutek odwołańM. B. (1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.z dnia 27 sierpnia 2015 roku, nr(...)i nr(...)-2003

1
oddala odwołanie oddecyzji nr (...);

2
umarza postępowanie w przedmiocie odwołania oddecyzji nr (...)odnośnie okresu zatrudnienia od 5 marca do 25 czerwca 1974 roku w(...) Przedsiębiorstwie (...)wR.;

3
zmieniadecyzję nr (...)w ten sposób, że zalicza do ustalenia wysokości kapitału początkowego okres zatrudnienia od 18 października 1974 roku do 21 kwietnia 1975 roku wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wK.Zakłady (...)wR..

SSO Jarosław Łuczaj
Sygn. akt VI U 1220/15

UZASADNIENIE
Pismem z dnia 7 września 2015 rokuM. B. (1)odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.z dnia 27 sierpnia 2015 roku,nr(...)-2003, o przeliczeniu kapitału początkowego. Podniósł, że ZUS niesłusznie nie zaliczył okresu pracy od 5 marca 1974 roku w(...)wR.oraz od 18 października 1974 roku do 21 kwietnia 1975 roku tytułem zatrudnienia w(...)wR., gdyż nie z jego winy zaistniała pomyłka polegająca na błędnym wpisaniu jego daty urodzenia w legitymacji ubezpieczeniowej (odwołanie – k. 3, 10).
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wskazał, że w dniu 27 sierpnia 2015 roku zostały wydane dwie decyzje – o przeliczeniu kapitału początkowego oraz o odmowie prawa do emerytury. W odwołaniu wnioskodawca wskazuje na decyzję o symbolu(...), ponieważ jednak wnosił o przyznanie emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach i wydana została decyzja odmowna, można domniemywać, że odwołuje się także od tej decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił pracy w warunkach szczególnych w wymiarze co najmniej 15 lat w myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku oraz ogólnego ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat. Na podstawie dostarczonych świadectw pracy w szczególnych warunkach zaliczono taką pracę w ilości 8 lat, 5 miesięcy i 29 dni. Uwzględniono wszystkie świadectwa pracy w szczególnych warunkach dostarczone przez wnioskodawcę: od 20 kwietnia 1990 roku do 31 sierpnia 1996 roku, od 2 września 1996 roku do 31 sierpnia 1998 roku i od 1 września 1998 roku do 31 grudnia 1998 roku. Ogólne ubezpieczenie wynosi 18 lat, 9 miesięcy i 4 dni. Do wniosku o emeryturę wnioskodawca załączył zaświadczenie o służbie wojskowej w okresie 28 kwietnia 1975 roku do 11 lutego 1976 roku i okres ten został zaliczony do stażu. Załączył także legitymację ubezpieczeniową zawierającą wpisy o zatrudnieniu od 5 marca 1974 roku do 25 czerwca 1974 roku w(...) Przedsiębiorstwie (...)wR.oraz od 18 października 1974 roku do 21 kwietnia 1975 roku wZakładach (...)wR.. Okresów tych nie zaliczono ponieważ w legitymacji widnieje data urodzenia(...)roku, a nie jest to data urodzenia wnioskodawcy. ZUS podniósł, iż wnioskodawca nie podał z jakiego powodu zaistniała powyższa pomyłka, to wnioskodawca dostarczył dokument z taką, a nie inną datą urodzenia, a organ rentowy nie może ingerować w jego treść, dokonuje jedynie oceny dokumentu dostarczonego (odpowiedź na odwołanie – k. 4, 11).
Postanowieniem z dnia 16 listopada 2015 roku Sąd Okręgowy w Radomiu połączył sprawę o ustalenie kapitału początkowego ze sprawą o prawo do emerytury celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (postanowienia – k. 6, 13).
Pismem z dnia 1 lipca 2016 roku organ rentowy wniósł o umorzenie postępowania w zakresie doliczonego do kapitału początkowego okresu od 5 marca 1974 roku do 25 czerwca 1974 roku (pismo – k. 38).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
M. B. (1),urodzony (...), w dniu 29 lipca 2003 roku złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniosek o ustalenie kapitału początkowego. Decyzją z dnia 28 lipca 2004 roku organ rentowy ustalił kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999 roku w wysokości 77.304,92 zł, przyjmując wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na poziomie 65,30 % (decyzja – k. 28 akt ZUS dot. kapitału początkowego).
Decyzją z dnia 27 sierpnia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.ponownie ustalił kapitał początkowy dlaM. B. (1)w wysokości 81.240,39 zł (decyzja w aktach ZUS dot. kapitału początkowego).
W dniu 27 lipca 2015 rokuM. B. (1)złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Decyzją z dnia 27 sierpnia 2015 roku organ rentowy odmówił mu prawa do dochodzonego świadczenia wobec braku udowodnienia wymaganego przepisami ustawy 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ ten uznał za udowodniony łączny staż ubezpieczeniowy wynoszący na dzień 1 stycznia 1999 roku 18 lat, 9 miesięcy i 4 dni, w tym 18 lat, 6 miesięcy i 16 dni okresów składkowych oraz 2 miesiące i 18 dni okresów nieskładkowych, przy czym okres pracy w warunkach szczególnych wyniósł 8 lat, 5 miesięcy i 29 dni. Zakład nie uwzględnił okresu od 5 marca 1974 roku do 25 czerwca 1974 roku z tytułu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wR.oraz okresu od 18 października 1974 roku do 21 kwietnia 1975 roku z tytułu zatrudnienia wZakładach (...)wR., na podstawie wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej, ponieważ wykazano w niej błędną datę urodzenia wnioskodawcy, tj.(...)roku (decyzja – k. 20 akt ZUS).
Po rozpatrzeniu dodatkowych dokumentów dotyczących wnioskodawcy, decyzją z dnia 25 maja 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.dokonał przeliczenia kapitału początkowego uwzględniając do stażu pracy okres zatrudnienia od 5 marca 1974 roku do 25 czerwca 1974 roku. Po przeliczeniu kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999 roku wyniósł 82.051,31 zł. Łączny staż pracy na dzień 1 stycznia 1999 roku uległ zmianie i wyniósł 19 lat i 26 dni, w tym 18 lat, 10 miesięcy i 8 dni okresów składkowych oraz 2 miesiące i 18 dni okresów nieskładkowych (decyzja w aktach ZUS dot. kapitału początkowego).
M. B. (1)był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)od 5 marca 1974 roku do 25 czerwca 1974 roku na stanowisku robotnika budowlanego. Zajmował się tam budową oraz remontowaniem pieców (świadectwo pracy i umowa o pracę w aktach osobowych – k. 20, informacyjne wyjaśnienia wnioskodawcy – zapis na płycie CD k. 30).
W okresie od 18 października 1974 roku do 21 kwietnia 1975 rokuM. B. (1)był zatrudniony wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wK.Zakłady (...)wR.. Zajmował się rozładowywaniem zboża z samochodów, wsypywaniem go do dużego śrutownika z worków za pomocą leja oraz wsypywaniem powstałego produktu z leja do worków i odstawianiem ich na samochód. (legitymacja ubezpieczeniowa w aktach ZUS, informacyjne wyjaśnienia wnioskodawcy – zapis na płycie CD k. 30).
W okresie od 28 kwietnia 1975 roku do dnia 11 lutego 1976 rokuM. B. (1)odbywał zasadniczą służbę wojskową (zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień wR.w aktach ZUS, informacyjne wyjaśnienia wnioskodawcy – zapis na płycie CD k. 30).
W okresie od 4 maja 1976 roku do 31 października 1979 roku z kolei zatrudniony był w(...)wR.na stanowisku robotnika transportu wewnętrznego. W okresie od 15 marca 1984 roku do 31 października 1989 roku zatrudniony był wPrzedsiębiorstwie (...)wR.na stanowisku ładowacza. W okresie od 1 marca 1990 roku do 18 kwietnia 1990 roku był zatrudniony wSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wR.na stanowisku robotnika zieleni. W okresie od 20 kwietnia 1990 roku do 31 lipca 1993 roku pracował w(...) Sp. z o.o.wR.na stanowisku odlewnika wyrobów ceramicznych, a w okresie od 1 sierpnia 1993 roku do 31 lipca 1996 roku na stanowisku odlewacza wyrobów sanitarnych. W okresie od 1 sierpnia 1996 roku do 31 sierpnia 1996 roku zatrudniony był w(...) Sp. z o.o.Zakład wR., w tym od 1 sierpnia 1996 roku do 9 sierpnia 1996 roku w(...) Sp. z o.o.wR.na stanowisku odlewacz wyrobów sanitarnych, podobnie jak w okresie od 2 września 1996 roku do 31 sierpnia 1998 roku oraz od 1 września 1998 roku do 20 sierpnia 2008 roku na stanowisku robotnika transportowego na wydziale szkliwierni (świadectwa pracy i zaświadczenia w aktach ZUS dot. kapitału początkowego oraz w aktach ZUS).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz organu rentowego. Nie budziły one żadnych wątpliwości i nie były kwestionowane przez strony. Podstawę ustaleń stanowiły też zbieżne z dokumentami informacyjne wyjaśnienia wnioskodawcy, które także nie zostały zakwestionowane przez stronę pozwaną.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisamiart. 15 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku poz. 887), podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę. Przy czym, zgodnie z art. 15 ust. 6 tej ustawy, na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.
Zgodnie z art. 15 ust. 2a ustawy emerytalnej, za okresy nieudokumentowanych wynagrodzeń przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy.
Natomiast zgodnie z art. 111 tej ustawy, wyso­kość emerytury można obliczyć ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. l5, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społecz­ne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe.
Odnosząc się do okresu zatrudnienia skarżącego w(...) Przedsiębiorstwie (...)od dnia 5 marca 1974 roku do 25 czerwca 1974 roku należy stwierdzić, że powyższy okres został ostatecznie uwzględniony przez organ rentowy do stażu pracyM. B. (1)w toku postępowania decyzją z dnia 25 maja 2016 roku. Dlatego też w tej części Sąd umorzył postępowanie na podstawieart. 47713kpcuznając, że żądanie wnioskodawcy w tym zakresie zostało uwzględnione. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w punkcie 2. sentencji.
Skarżący domagał się nadto uwzględnienia do ogólnego stażu pracy okresu zatrudnienia wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wK.Zakłady (...)wR.w okresie od 18 października 1974 roku do 21 kwietnia 1975 roku. W ocenie Sądu, mimo iż nie udało się odnaleźć akt osobowych z tego zakładu pracy, fakt zatrudnienia w tym okresie potwierdza wpis w legitymacji ubezpieczeniowej wnioskodawcy w części dotyczącej „poświadczenia o okresach zatrudnienia i wysokości zarobków ubezpieczonego”. W ocenie Sądu dla uznania prawdziwości tegoż wpisu nie ma znaczenia omyłka w dacie urodzeniaM. B. (1), jest to zwykła omyłka pisarska, sam zaś ZUS zaliczył pozostałe okresy zatrudnienia widniejące w tej legitymacji. Przyjmując powyższe ustalenia, Sąd Okręgowy na zasadzieart. 47714§ 2 kpc, zmienił zaskarżonądecyzję nr (...), o czym orzeczono w punkcie 3. wyroku.
Ogólne zasady nabywania prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po 1948 roku zostały uregulowane w treściart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy spełniają łącznie następujące warunki:

1
legitymują się okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet;

2
mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn i 20 dla kobiet;

3
nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych według art. 184 jest, więc spełnienie przed dniem 1 stycznia 1999 roku wyłącznie przesłanki stażu. Brak w treści tego artykułu przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. dożycia wieku emerytalnego na dzień 31 grudnia 2007 roku) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS posiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w art. 32, 33, 39 i 40 również po dniu 31 grudnia 2007 roku oraz nieprzystąpieniu do OFE (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2007 roku, II UZP 14/06).
Aktem wykonawczym, do którego odsyła ustawa, jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Stosownie do treści § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się natomiast pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
Pamiętać należy także, iż ustalając okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik nie otrzymał wynagrodzenia lub świadczenia, a więc urlopów bezpłatnych. Okres urlopu wypoczynkowego oraz otrzymywany przez pracownika po 14 listopada 1991 roku zasiłek chorobowy traktuje się na równi z okresami wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostawało, że wnioskodawca w dniu(...)roku osiągnął wiek emerytalny oraz fakt, że nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Okolicznością sporną było natomiast czy udowodnił ogólny okres ubezpieczenia w łącznym wymiarze 25 lat oraz czy wykonywał prace w warunkach szczególnych wymienione w wykazie A w wymiarze co najmniej 15 lat i czy staż ten osiągnął przed dniem 1 stycznia 1999 roku.
Decyzją z dnia 27 sierpnia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.uznał za udowodniony łączny staż ubezpieczeniowy wynoszący na dzień 1 stycznia 1999 roku 18 lat, 9 miesięcy i 4 dni. Spór między stronami dotyczył okresu od 5 marca 1974 roku do 25 czerwca 1974 roku z tytułu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wR.oraz okresu od 18 października 1974 roku do 21 kwietnia 1975 roku z tytułu zatrudnienia wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wK.Zakłady (...)wR.. Jak zostało to już wykazane powyżej, okres pracy w(...) Przedsiębiorstwie (...)wR.(tj. 3 miesiące i 20 dni) został ostatecznie uwzględniony przez organ rentowy do stażu pracyM. B. (1)w toku postępowania, zaś okres pracy wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wK.Zakłady (...)wR.(tj. 6 miesięcy i 3 dni) został uwzględniony przez Sąd. Niemniej jednak nawet po uwzględnieniu powyższych okresów pracy łączny staż pracy wnioskodawcy wynosi 19 lat, 6 miesięcy i 18 dni. Tym samym wnioskodawca nie spełnia jednej z podstawowych przesłanek pozwalających na ubieganie się o wcześniejsze świadczenie emerytalne, jaką jest legitymowanie się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze ustalonym dla mężczyzn 25 lat.
W tym stanie rzeczy wskazać należy, że w sytuacji, gdy ubezpieczony nie spełnia jednej z przesłanek określonych ustawą emerytalną, brak jest podstaw do badania pozostałych przesłanek warunkujących prawo do emerytury w wieku obniżonym, albowiem odwołanie od decyzji organu rentowego odmawiającej prawa do świadczenia rozstrzyga o prawie do konkretnego świadczenia, nie zaś o poszczególnych elementach składających się na to świadczenie. Innymi słowy, dochodząc do przekonania, że zainteresowany nie legitymuje się 25-letnim ogólnym stażem ubezpieczeniowym, sąd nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia spełnienia pozostałych przesłanek przyznania świadczenia, w tym stażu pracy w szczególnych warunkach.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 1 kpc, Sąd oddalił odwołanie oddecyzji nr (...), o czym orzeczono w punkcie 1. wyroku.
SSO Jarosław Łuczaj