Sąd Rejonowy w Gdyni
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I1 C 2317/15
Data wyroku: 2016-05-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Kokowska-Kuternoga
Podstawa prawna: art. 180 ustawy o g.g z 21.08.1997 r
Teza: oddalający

Sygn. akt: I 1 C 2317/15 upr.

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 maja 2016 r.
Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja d/s rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Ewa Kokowska-Kuternoga
Protokolant:  st. sekr. sądowy Marta Bona
po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. w Gdyni
sprawy z powództwa(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.
przeciwkoJ. S. (1)
o zapłatę
IOddala powództwo w całości;
IIKosztami postępowania w kwocie 867,00 złotych, w tym 600,00 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego obciąża powoda i nakazuje ściągnął od powoda(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wW.na rzecz Skarbu Państwa /kasa tut. Sądu/ kwotę 186 zł / sto osiemdziesiąt sześć złotych/ tytułem reszty nieuiszczonej opłaty od pozwu.

UZASADNIENIE
Powód,(...) SAwW.wniósł o zasądzenie od pozwanegoJ. S. (1)kwoty 5107, 38 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 30 lipca 2015 r. do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania. W uzasadnieniu powód wskazał, że pozwany zawarł z powodem - pośrednikiem w obrocie nieruchomościami, umowę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Na podstawie tej umowy powód zobowiązał się do dokonywania czynności zmierzających do zawarcia umowy kupna nieruchomości. Powód wskazał, że w sposób należyty wywiązał się z umowy czego wyrazem były podejmowane przez niego czynności. Powód wyjaśnił, że pomimo wystawienia faktury i wezwania do zapłaty, pozwany nie wypłacił na rzecz powoda połowy należności wynikających z zawartej umowy, tj. za czynność w postaci umowy przedwstępnej.
(pozew - k. 2-5)
W dniu 18 września 2015 r. w Sądzie Rejonowym Lublin- Zachód w Lublinie wydano nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym zgodnie z żądaniem pozwu w sprawie VI Nc-e(...).
(nakaz zapłaty - k. 7v)
Od powyższego nakazu zapłaty pozwanyJ. S. (1)wywiódł sprzeciw, którym zaskarżył wydany nakaz zapłaty w całości. W uzasadnieniu pozwany wskazał, że żądanie zapłaty jest bezzasadne z uwagi na nieistnienie umowy z powodem. Pozwany wskazał, iż nie otrzymał żadnych wezwań do zapłaty, co spowodowało przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w Gdyni.
(sprzeciw - k. 8, postanowienie k 10v)
Po wpłynięciu sprawy do Sądu Rejonowego w Gdyni powód(...) SAz siedzibą wW.usunął braki formalne pozwu i wniósł o zasądzenie od pozwanegoJ. S. (1)kwoty 5107,38 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania. W uzasadnieniu powód wskazał, że swoje żądanie wywodzi z umowy o świadczenie usługi pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz faktury .
(pozew - k. 20-23.)
W odpowiedzi na pozew pozwanyJ. S. (1)zarzucił, iż umowy przedwstępnej nie zawierał, ani nie upoważniał nikogo do tej czynności, więc ? wynagrodzenia należnego pośrednikowi, mu się nie należy.
(odpowiedź na pozew - k.70-75)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 23 kwietnia 2013 r. pomiędzy(...) SAz siedzibą wW.- pośrednikiem w obrocie nieruchomościami,- aJ. S. (1)- zamawiającym, doszło do zawarcia umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami na czas nieokreślony.
okoliczność bezsporna, a nadto umowa - k. 35-36
W umowie pośrednik zobowiązał się do dokonywania czynności zmierzających do zawarcia umowy kupna nieruchomości. Strony ustaliły, że za dokonywanie czynności określonych w § 1 i 2 umowy pośrednikowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości 3,51% /2,9 % plus 23 % Vat/ ceny transakcyjnej, płatne w dwóch ratach według następujących zasad: 50% wynagrodzenia, płatne w terminie 7-u dni od zawarcia przez klienta umowy przedwstępnej, na podstawie faktury Vat wystawionej przez pośrednika; 50% wynagrodzenia, płatne w terminie 7-u dni od podpisania umowy przeniesienia własności, na podstawie faktury Vat wystawionej przez pośrednika.
okoliczność bezsporna, a nadto umowa - k. 35-36
Zakres czynności pośrednika strony uzgodniły w § 1 i 2 każdej umowy. Zakres ten pokrywał się z zakresem czynności zawartym w projekcie umowy z pominięciem zamieszczenia firmowego transparentu na przedmiotowych nieruchomościach.
dowód: umowa - k.35-36, zeznania świadków:J. S. (2)k. 100-101 na nośniku,P. S., k. 111-112,na nośniku, zeznania pozwanego- k. 101-102, na nośniku.
J. S. (1)nie udzielił pełnomocnictwaJ. S. (2), aniP. S., ani innej osobie do działania w jego imieniu w ramach realizacji zawartej umowy z dnia 23.4.2013r
okoliczność bezsporna, a nadto umowa - k. 35-36, zeznania świadków:J. S. (2)k. 100-101 na nośniku,P. S., k. 111-112,na nośniku, zeznania pozwanego- k. 101-102, na nośniku..
(...) SAwW., w ramach zawartej zJ. S. (1)umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami podjęła szereg czynności polegających na:
- zapewnieniu obsługi transakcji, w tym sprawdzenia stanu prawnego nieruchomości,
- okazywaniu działek zainteresowanym klientom,
- przedłożeniu ofert sprzedaży nieruchomości klientowi,
- dokonywaniu w uzgodnionych terminach prezentacji ofert klientowi.
dowód: umowa - k. 35-36, zeznania świadków:J. S. (2)k. 100-101 na nośniku,P. S., k. 111-112,na nośniku, zeznania pozwanego- k. 101-102, na nośniku..
J. S. (1)interesował się czynnościami podejmowanymi przez pośrednika po zawarciu umowy pośrednictwa, zaś pośrednik poinformował Go o podejmowanych czynnościach tylko raz, w szczególności pokazał jedno mieszkanie wG.-K., ale do żadnej transakcji nie doszło, potem nie przedstawił już żadnej oferty, nie doszło ostatecznie do żadnej transakcji kupna nieruchomości z udziałemJ. S. (1).
dowód: zeznania świadków:J. S. (2)k. 100-101 na nośniku,P. S., k. 111-112,na nośniku, zeznania pozwanego- k. 101-102, na nośniku.
W dniu 30 kwietnia 2013 r.J. S. (2), działając w swoim imieniu iP. S., działając w imieniuJ. S. (1)bez umocowania, zawarli umowę przedwstępną nabycialokalu nr (...)położonego wP.gminaK.powiatP.za kwotę 222.000 zł.
okoliczność bezsporna, a nadto: umowa k. 81-82, zeznania świadków:J. S. (2)k. 100-101 na nośniku,P. S., k. 111-112,na nośniku, zeznania pozwanego- k. 101-102, na nośniku.
W dniu 27 listopada 2013 r.(...) SAwW., jako następca prawny(...) SAwW.wystawiłJ. S. (1)fakturę VAT nr (...)na łączną kwotę(...), ,07 zł, z tytułu realizacji umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami z dnia 23.04.2013 r. w zakresie zawarcia umowy przedwstępnej, płatną do dnia 7 grudnia 2013 r.
okoliczność bezsporna, a nadto duplikat faktury - k. 37, odpis z KRS k. 25-34,
Pismem z dnia 25 czerwca 2014 r.(...) SAwW.wezwałJ. S. (1)do zapłaty ? wynagrodzenia wynikającego z zawartej umowy pośrednictwa, wskazanego w wystawionych fakturach VAT; brak potwierdzenia odbioru przesyłki.
okoliczność bezsporna, a nadto przedsądowe wezwanie do zapłaty - k. 38, zeznania świadków:J. S. (2)k. 100-101 na nośniku,P. S., k. 111-112,na nośniku, zeznania pozwanego- k. 101-102, na nośniku.
Sąd zważył, co następuje:
Ustalenia powyższego stanu faktycznego Sąd dokonał na podstawie w/w dowodów z dokumentów złożonych przez strony w toku postępowania, albowiem ich prawdziwość nie była kwestionowana przez strony.
Dokonując ustaleń faktycznych Sąd oparł się również na zeznaniach świadkówJ. S. (2)iP. S.oraz pozwanegoJ. S. (1)uznając je za wiarygodne w całości. Zeznania ich były spójne, konsekwentne, a nadto znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym w postaci dokumentów.
W niniejszej sprawie bezsporne było, że strony w dniu 23 kwietnia 2013 r. zawały umowę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Poza sporem pozostawało również to, że w dniu 30 kwietnia 2013 r.J. S. (2), działając w swoim imieniu iP. S., działając w imieniuJ. S. (1)bez umocowania, zawarli umowę przedwstępną nabycialokalu nr (...)położonego wP.gminaK.powiatP..
Spór sprowadzał się do ustalenia czy pośrednik w sposób należyty wykonał ciążące na nim obowiązki pośrednictwa i doprowadził do zawarcia umowy przedwstępnej pomiędzy pozwanym-klientem powoda, a sprzedającym, co uprawniałoby powoda do żądania ? części wynagrodzenia na podstawie przedstawionej faktury. W konsekwencji sporne było czy powód zasadnie domaga się od pozwanego zapłaty wynagrodzenia za podjęte czynności pośrednictwa, a w szczególności czy należy się mu wynagrodzenie na etapie zawarcia umowy przedwstępnej..
W ocenie Sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Zgodnie zart. 180 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami(Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), w wersji obowiązującej przed 23 sierpnia 2013 r., pośrednictwo w obrocie nieruchomościami polega na zawodowym wykonywaniu przez pośrednika w obrocie nieruchomościami czynności zmierzających do zawarcia przez inne osoby umów: 1) nabycia lub zbycia praw do nieruchomości; 2) nabycia lub zbycia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej; 3) najmu lub dzierżawy nieruchomości albo ich części; 4) innych niż określone w pkt 1-3, mających za przedmiot prawa do nieruchomości lub ich części. Zgodnie z ust. 3 w/w przepisu zakres czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami określa umowa pośrednictwa. Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. W myśl ust. 4 przez umowę pośrednictwa pośrednik w obrocie nieruchomościami zobowiązuje się do dokonywania dla zamawiającego czynności zmierzających do zawarcia umów wymienionych wust. 1, azamawiający zobowiązuje się do zapłaty pośrednikowi w obrocie nieruchomościami lub podmiotowi wynagrodzenia. Sposób ustalenia lub wysokość wynagrodzenia za czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, zgodnie z ust. 5, określa umowa pośrednictwa. W razie nieokreślenia wynagrodzenia w umowie, przysługuje wynagrodzenie zwyczajowo przyjęte w danych stosunkach.
Przechodząc do rozstrzygnięcia kwestii spornej, w pierwszej kolejności należało ustalić przebieg czynności pośrednika, zmierzających do zawarcia umowy przedwstępnej, w szczególności czy powód dysponował pełnomocnictwem do działania w imieniuJ. S. (1).
W umowie z dnia 23.4.2013r brak zapisu o udzieleniu komukolwiek pełnomocnictwa przezJ. S. (1)do działania w jego imieniu, do zawarcia umowy przedwstępnej. Powód nie przedłożył pełnomocnictwa pochodzącego odJ. S. (1).
Należy wskazać, iż umowa pośrednictwa jest umową starannego działania a nie umową rezultatu. Zatem za sam fakt podejmowania przez pośrednika szeregu czynności zmierzających do pozyskania klienta należy się mu wynagrodzenie, co do zasady.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że bezspornie umowa przedwstępna nie została podpisana przez pozwanego, a jego syna i wnuczkę. Strona powodowa , mimo wskazania przez pozwanego, że nie zawierał umowy, a syn, ani wnuczka nie byli jego pełnomocnikiem, w żaden sposób nie wykazała zasadności powództwa. Powód dochodząc zapłaty wskazanej w pozwie kwoty i będąc reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika powinien był wykazać zasadność obciążenia pozwanego żądaną kwotą, charakter umowy jaka łączyła go z pozwanym oraz jakie świadczenia w ramach tej umowy powinien pozwany ponosić na rzecz powoda. Zdaniem Sądu to powód , powinien ponosić wszelkie konsekwencje związane ze swoją niedokładnością, zaniedbaniem i niekonsekwencją. Mając na uwadze jedną z podstawowych zasad postępowania cywilnego, a mianowicie obowiązku udowadniania faktów i twierdzeń przez stronę wywodzącą z tychże faktów skutki prawne, określoną w dyspozycjiart. 6 k.c., Sąd uznał, iż to rzeczą powoda było dążyć do zgromadzenia i przedstawienia Sądowi należytego rodzaju dowodów. Wszelkie zatem zaniechania podejmowania takich działań przez powoda, jego ewentualne zaniedbania i przeoczenia, stanowią zarazem wyraz woli strony powodowej i pociągać muszą za sobą niekorzystne dla niej skutki procesowe. Z zeznań świadkaJ. S. (2)i świadkaP. S.wynika, że to oni kontaktowali się z powodem, a umowę pośrednictwa podpisywałJ. S. (1), na którego to powód wystawił fakturę, nie dociekając, czy powołujący się na działanie w imieniuJ. S. (1)P. S.ma umocowanie do działania w jego imieniu. Brak zatem podstaw, by uznać, że umowa przedwstępna była zawarta również w imieniu pozwanego. Powód nie wykazał, żeP.serocki , o którym opisano w umowie przedwstępnej, że działa w imieniuJ. S. (1), był umocowany do działania w imieniu pozwanego. W skutek niezachowania należytej staranności nie wezwałP.serockiego do złożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu pozwanego.
Pozwany z kolei wykazał w trybie cyt. art. 6 k c dowodami w postaci dokumentów: umowy przedwstępnej oraz zeznań pozwanego i zeznaniami świadkówJ. S. (2)iP. S., że nie doszło do zawarcia umowy przez pozwanego lub w jego imieniu. W tej sytuacji pozwana nie może być zobowiązania do zapłaty połowy wynagrodzenia z tytułu zawarcia umowy przedwstępnej.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że powód nie dopełnił wszystkich obowiązków wynikających z umowy pośrednictwa i można mu zarzucić nienależytego wykonania ciążących na nim obowiązków, w szczególności niedopilnowania umocowania do działania w imieniu klienta.
Odnosząc się zaś do zapisów umowy dotyczących wynagrodzenia, Sąd nie znalazł podstaw aby uznać je za niedozwolone. Zgodnie z art. 180 ust. 5 w/w wysokość wynagrodzenia należnego pośrednikowi strony umowy pośrednictwa ustalają samodzielnie. Wynagrodzenie to zazwyczaj jest ustalane jako procent od ceny transakcyjnej i nie jest uzależnione od rodzaju ani od zakresu czynności wykonywanych przez pośrednika. Takie rozwiązanie znalazło zastosowanie również w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że powód nie spełnił warunków wynikających z umowy pośrednictwa, aby otrzymać ? część wynagrodzenia należna po zawarciu umowy przedwstępnej, albowiem, klient powodaJ. S. (1)takiej umowy nie zawarł, ani nikt umocowany prze niego, zatem nie należy się mu umówione wynagrodzenie.
Wobec powyższego Sąd w pkt I wyroku na mocy art. 180 ust. 4 i 5 w/w ustawy w zw. zart. 481 § 1 i 2 k.p.ca contrario oddalił powództwo .
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 2 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.,§ 6 pkt 3 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349), zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wyniki procesu. Powód przegrał niniejsze postępowanie w całości, a zatem Sąd obciążył go powstałymi kosztami postępowania i w punkcie II wyroku nakazał ściągnąć brakującą kwotę opłaty od pozwu wyliczoną na 250 zł, a uiszczono 64 zł od niego jako strony przegrywającej na rzecz Skarbu Państwa kasa tut. Sądu, a nadto powoda obciążają koszty procesu w kwocie 867,00 zł. Na zasądzoną kwotę składają się: kwota 600,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, kwota 64,00 zł tytułem uiszczonej opłaty sądowej od pozwu i kwota 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.