Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUz 24/16
Data wyroku: 2016-03-23 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jolanta Hawryszko, Anna Polak, Beata Górska
Słowa kluczowe: Umorzenie Postępowania
Podstawa prawna: art. 355 § 1 i 2 w zw. z art. 477^10^ § 2 kpc

Sygn. akt III AUz 24/16

POSTANOWIENIE
Dnia 23 marca 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Anna Polak

Sędziowie:

SSA Jolanta Hawryszko
SSA Beata Górska (spr.)

po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuK. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
z udziałemE. S.
o przeliczenie renty rodzinnej
na skutek zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt VI U 835/15
p o s t a n a w i a :
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim do merytorycznego rozpoznania sprawy.
SSA Jolanta Hawryszko  SSA Anna Polak   SSA Beata Górska
Sygn. akt III AUz 24/16

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.decyzją z dnia 21.10.2015 roku z dnia 5.10.2015r. przyznałE. S.iK. S.prawo do renty rodzinnej, po zmarłymJ. S., na dalszy okres, począwszy od 1.10.2015r. i ustalając świadczenie w łącznej kwocie 701,18 zł brutto.
W odwołaniu od decyzji organu rentowego ubezpieczonaE. S.podniosła, że zabrakło w niej uwzględnienia świadczenia na rzecz małoletniego synaK., mimo, że od września 2015r. rozpoczął on edukację w nowej szkole. Skoro zaś od 1.09.2015r. kontynuował naukę, to należało wyrównać świadczenie rentowe za ten miesiąc.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podniósł,że decyzją z dnia 11.08.2015r. ustalił zmianę kręgu uprawnionych do renty rodzinneji przyjął wówczas, że renta rodzinna od dnia 01.09.2015r. przysługuje tylkoE. S.w związku z ukończeniem nauki przez drugiego z uprawnionych, tj.K. S.Jednocześnie pouczonoE. S., że jeżeli syn podejmie naukę,to należy przedłożyć w organie rentowym stosowne zaświadczenie.E. S.złożyła w dniu 5.10.2015r. w organie rentowy zaświadczenie z dnia 01.09.2015r. potwierdzające podjęcie przezK. S.nauki w nowej szkole. Organ rentowy podniósł, że w tym stanie faktycznym zgodnie zart. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity opubl. w Dz. U. z 2015 roku, poz. 748, ze zm.) ustalił świadczenie dla obojga uprawnionych od pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku., tj. od 01.10.2015r.
Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 5.01.2016r. umorzył postępowanie w sprawie (pkt 1) i wniosek ubezpieczonej o wyrównanie renty rodzinnej za wrzesień 2015 roku, zawarty w odwołaniu, przekazał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wG.do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie Sądu I Instancji wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny.
MałoletniK. S.uprawniony był do pobierania renty rodzinnej do dnia 31 sierpnia 2015roku. Decyzją z dnia 11 sierpnia 2015 roku organ rentowy przeliczył rentę rodzinną na rzecz ubezpieczonego oraz jego matkiE. S.od 1 września 2015 roku nie uwzględniającK.z powodu zakończenia na nauki. W w.w. decyzjiE. S.została pouczona , że w przypadku podjęcia przez syna nauki winna złożyć w organie rentowym zaświadczenie szkolne potwierdzające tą okoliczność.E. S.zaświadczenie o pobieraniu nauki przez małoletniego syna złożyła dnia 05 października 2015 roku za pośrednictwem poczty. Pozwany przeliczył rentę rodzinną również dlaK. S.od 1 października 2015 roku.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy zważył, że należało na podstawieart. 355 k.p.c.sprawę umorzyć, a zawarty w odwołaniu wniosek o ustalenie świadczenia za wrzesień 2015roku, zgodnie zart. 477(

    10)§ 2 k.p.c.przekazać organowi rentowemu celem jego rozpoznania. Sąd Okręgowy miał na uwadze, że ubezpieczonemuK. S.ustalono świadczenie rentowe do 31sierpnia 2015 roku i na skutek złożonego kolejnego wniosku została wydana decyzja z 21października 2015r., której ubezpieczona nie zakwestionowała. W treści odwołania wniosła tylko o wyrównanie świadczenia za miesiąc wrzesień 2015 roku. Sąd Okręgowy przywołał treść stanowiska Sądu Najwyższego, zgodnie z którym, w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych niedopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie żądań, które wykraczają poza podstawę faktyczną zaskarżonej odwołaniem decyzji. Postępowanie sądowe, bowiem w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zgodnie zart. 476 § 2 k.p.c.ma charakter odwoławczy i dotyczy weryfikacji i oceny zgodności z prawem decyzji wydanej przez ZUS. Przedmiot sporu jest określony ramami zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu Okręgowego, w decyzji z 21 października 2015r. brak jest rozstrzygnięcia w przedmiocie świadczenia rentowego dlaK. S.za wrzesień 2015 roku. Takiego roszczenia nie ma również we wniosku z dnia 5 października 2015 roku, a roszczenie o wypłatę wyrównania renty rodzinnej zostało wyartykułowane dopiero w odwołaniu z dnia 3 listopada 2015 roku.
Z rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji nie zgodził się organ rentowy. Orzeczenie zaskarżył w całości i wniósł o jego uchylenie.
W ocenie skarżącego, nie można podzielić stanowiska Sądu Okręgowego, gdyż sprawa dojrzała do merytorycznego jej rozstrzygnięcia, a przekazanie jej w trybieart. 47710§ 2 k.p.c.jest nadużyciem tej instytucji. Skarżąca składając zaświadczenie szkolne wyartykułowała bowiem roszczenie ustalenia prawa do renty rodzinnej wobec kontynuacji nauki przez syna i zakwestionowała decyzję wskazując, że nie zgadza się z datą ustalenia prawa do świadczenia.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Dokonana przez Sąd Apelacyjny kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia doprowadziła do wniosku, że wymaga ono niezbędnej korekty powodującejw konsekwencji konieczność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Okręgowy. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd orzekający w I instancji dokonał pobieżnej oceny, prowadzącej do błędnego wniosku, iż ubezpieczona nie zakwestionowała decyzji z dnia 21paździrnika 2015r. podczas, gdy w piśmie z 3 listopada 2015roku podała wprost, że jest to odwołanie od decyzji o przeliczenie renty z dnia 21 października 2015roku i nie zgadza się z rozstrzygnięciem, gdyż nie uwzględniono w nim wyrównania renty na rzecz małoletniegoK. S.za wrzesień 2015r., kiedy po zakończeniu nauki gimnazjum, kontynuował on edukację w I klasie zasadniczej szkoły zawodowej. Przekazanie przez organ rentowy odwołania wraz z aktami do sądu oznaczało zaś, że organ nie uwzględnił odwołania w trybie autokontroli przewidzianej wart. 132 ust. 1 k.p.a.i przedmiotem sprawy jest sporny wrzesień 2015roku, z brakiem ustalenia świadczenia na rzecz małoletniego i brakiem zmiany wysokości procentowej świadczenia dla obojga ubezpieczonych (z 80 procent na 90 procent). Gdy dodatkowo zważy się do tego okoliczność, że pismo ubezpieczonej z dnia 3 listopada 2015r. zostało złożone w terminie zakreślonym do wniesienia odwołania, podano w nim żądanie wyjaśnienia wątpliwości (co do prawidłowości pominięcia świadczenia na rzecz synaK.za wrzesień), to należało uznać, że stanowi zgodnie z wolą wnoszącej, odwołanie od decyzji. Sąd Apelacyjny przyjął zatem odmienną kwalifikację pisma ubezpieczonej, jako odwołanie od decyzji z 21października 2015roku i jako wniosek o wyrównanie renty rodzinnej za wrzesień 2015 roku. W sprawie nie ulega również wątpliwości, że organ rentowy działając na podstawie art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej ustalił świadczenie dla obojga uprawnionych od pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku., tj. od 01 października 2015r. Z treści decyzji nie wynika wprost brak ustalenia prawa dla obojga uprawnionych od 1 września 2015r., lecz zarówno ubezpieczona jak i jej syn, po śmierciJ. S.mieli ustalone prawo do renty rodzinneji jedynie decyzją z dnia 11 września 2015r. przyjęto za uprawnioną do renty wyłącznieE. S., lecz z tej tylko przyczyny, że małoletniK. S.,urodzony (...), zakończył naukę w gimnazjum. Ubezpieczona co prawda nie zaskarżyła decyzji z dnia 11 sierpnia 2015r., lecz za oczywiste należy uznać, że skoro następnie przedłożyła kolejny wniosek oraz zaświadczenie o kontynuacji przez syna nauki, to chodziło o przyznanie świadczenia rentowe od tego miesiąca w którym podjął on naukę, co zostało udokumentowane przy wniosku o rentę. Świadczenie rentowe z tytułu renty rodzinnej w przypadku małoletniego jest związane z kontynuacją nauki, przy ustawowym obowiązku szkolnym trwającym do 18 roku życia, a zatem w tym przypadku kontynuacja świadczenia jest uzależniona od kontynuacji nauki. Mimo więc braku wyraźnego wyartykułowania w zaskarżonej decyzji z dnia 21 października 2015r. kwestii świadczenia za wrzesień 2015r., kiedy małoletni po gimnazjum, podjął naukę w zasadniczej szkole zawodowej, uznać należy za odmowę przyznania małoletniemu renty za wrzesień 2015r.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację Sąd Apelacyjny nie odnosząc się do zasadności merytorycznej odwołania, na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.uchylił zaskarżone postanowienie w całości i sprawę z odwołania przekazał Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania.
SSA Jolanta Hawryszko  SSA Anna Polak   SSA Beata Górska