Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 3250/15
Data wyroku: 2016-07-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Iwona Matyjas
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VIIIU 3250/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6 listopada 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłJ. P.prawa do emerytury.
Decyzja została wydana na podstawieart.184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz.U. z 2015 roku, poz.748 ze zm.) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, nr 8 poz.43).
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż na wymagane 15 lat pracy w szczególnych warunkach ubezpieczony udowodnił 10 lat 11 miesięcy i 1 dzień.
Zakład nie zaliczył ubezpieczonemu zatrudnienia:

1
od 30 marca 1978 roku do 24 lipca 1982 roku wŁ.Zakładach (...)wŁ., ponieważ zakład pracy w świadectwie z dnia 12 września 2001 roku wskazując zatrudnienie w warunkach szczególnych nie powołał się na właściwe zarządzenie resortowe, a złożone do wniosku dokumenty z archiwum nie wskazują jednoznacznie, że ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach;

2
od 8 marca 1996 roku do 31 grudnia 1998 roku wZakładach (...)wO., ponieważ wskazane w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach stanowisko „mechanik urządzeń cieplno-mechanicznych – spawacz” jest niezgodne ze stanowiskiem mechanik urządzeń cieplno-mechanicznych wymienionym w powołanym zarządzeniu nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego.

Zakład uznał za udowodnione 26 lat 5 miesięcy i 26 dni stażu sumarycznego oraz 9 lat 10 miesięcy 14 dni pracy górniczej.
W odwołaniu od powyższej decyzjiJ. P.wniósł o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury z warunków szczególnych.
Podał, że wŁ.Zakładach (...)wŁ.pracował jako ślusarz w WydzialeS.i Farbiarni. Praca podlegała na utrzymaniu w ruchu maszyn i urządzeń do przerabiania wełny, wymianie w maszynach silników elektrycznych, pasków klinowych, łożysk kulowych, utrzymaniu drożnych kanałów do odpływów barwników po farbowaniu, wymianie wirników w wirówkach. Wykonywał również bieżące remonty maszyn. Praca była wykonywana w oparach środków chemicznych z farbowania, karbonizacji, w kurzu. Ubezpieczony podał, iż wykonywał prace jako ślusarz oddziałowy.
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie.
Decyzją z dnia 22 lutego 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od 3 lutego 2016 roku od osiągnięcia obniżonego wieku emerytalnego o okres udowodnionej pracy górniczej.
Na rozprawie w dniu 16 maja 2016 roku ubezpieczony wniósł o przyznanie prawa do emerytury od sierpnia 2015 roku.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyJ. P.urodził się (...).
W dniu 18 czerwca 2015 roku ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę.
Ubezpieczony złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa.
(wniosek k.1-2 akt ZUS, II plik)
Ubezpieczony z zawodu jest ślusarzem mechanikiem.
(okoliczność bezsporna)
Staż sumaryczny ubezpieczonego do dnia 1 stycznia 1999 roku wynosi 26 lat 5 miesięcy i 26 dni, w tym 26 lat 1 miesiąc i 29 dni okresów składkowych i 3 miesiące i 27 dni okresów nieskładkowych.
(karta przebiegu zatrudnienia – k.44 akt ZUS, II plik)
Do stażu pracy w szczególnych warunkach organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu następujące okresy zatrudnienia:

1
od 1 lipca 1974 roku do 23 kwietnia 1975 roku wElektrowni (...),

2
od 24 kwietnia 1977 roku do 16 sierpnia 1977 roku wKopalni (...)wG.,

3
od 13 sierpnia 1982 roku do 31 maja 1984 roku w(...)wB.,

4
od 12 czerwca 1984 roku do 31 maja 1986 roku w(...) SA,

5
od 1 czerwca 1986 roku do 15 sierpnia 1990 roku w(...) SA,

6
od 11 stycznia 1991 roku do 31 maja 1991 roku w(...) SA,

7
od 1 czerwca 1991 roku do 30 listopada 1992 roku w(...) SA,

Okres ten wynosi 10 lat 11 miesięcy i 1 dzień.
(wykaz okresów stażu pracy w szczególnych warunkach – k.15 akt ZUS III plik, świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach – k.8 akt ZUS III plik, k.52i k.54 akt ZUS II plik, świadectwo pracy – k.13 akt ZUS, II plik)
W okresie od 14 kwietnia 1978 roku ubezpieczony był zatrudniony wŁ.Zakładach (...)wŁ.jako ślusarz na WydzialeS.i Farbiarni.
Na stanowisku ślusarza ubezpieczony pracował do 31 sierpnia 1981 roku.
Od 1 września 1981 roku do 24 lipca 1982 roku ubezpieczony pracował na stanowisku konserwatora maszyn i urządzeń w WydzialeS.i Farbiarni.
Ubezpieczony otrzymywał dodatek za pracę w szkodliwych warunkach.
(umowa o pracę, karty wynagrodzeń, świadectwo pracy – akta osobowe, k.20)
Do WydziałuS.i Farbiarni należał również Wydział Karbonizacji.
Do obowiązków ubezpieczonego należało utrzymanie w ruchu maszyn farbiarskich, wirówek, suszarek, kotłów, przegląd maszyn i ich naprawa. Ubezpieczony napełniał kwasem maszyny do karbonizacji. Remonty maszyn ubezpieczony wykonywał na hali produkcyjnej. Prace te ubezpieczony wykonywał stale, w pełnym wymiarze czasu pracy. Praca była trzyzmianowa, na jednej zmianie było 2 pracowników brygady. Naprawy były wykonywane przez całą dniówkę.
Ślusarze mieli warsztat wydziałowy, gdzie były naprawiane niektóre części do maszyn, dotyczyły napraw które wymagały użyciu wiertarek, szlifierek. W warsztacie ubezpieczony czyścił również pompy, które były zdemontowane z wydziału. Po wyczyszczeniu pomp ubezpieczony montował je na hali.
Jako konserwator maszyn i urządzeń ubezpieczony czyścił zgrzeblarki. Praca ta wymagała zdjęcia wałków z maszyny, ich wyczyszczenia, naoliwienia i następnie złożenia maszyny. Ubezpieczony czyścił także przewody wentylacyjne.
WŁ.Zakładach (...)był główny warsztat i tam też pracowali ślusarze. Ubezpieczony nie pracował w głównym warsztacie.
W Zakładzie nie było przestojów.
(zeznania ubezpieczonego min.0010:27 – 00:28:32 protokół z 16.05.2016 r. w zw. z min.00:23:46 protokół z 22.06.2016 r., min.00:01:03-00:05:47 protokół z 13.07.2016 r., zeznania świadkówZ. Z.min.00:04:15-00:13:45 protokół z 22.06.2016 r.,W. R.min.00:13:51-00:21:59 protokół z 22.06.2016 r.)
W wydanym ubezpieczonemu w dniu 12 września 2001 roku świadectwie pracy pracodawca wskazał, że ubezpieczony wykonywał pracę ślusarza wydziałowego, konserwaora maszyn.
(świadectwo pracy – k.8 akt ZUS, IV plik)
W okresie od 8 marca 1996 roku do 1 października 1999 roku ubezpieczony był zatrudniony wZakładach (...)wO.jako monter aparatów i układów hydraulicznych - spawacz. Do stycznia 1997 roku zakład wypłacał dodatek za szkodliwość.
(umowa o pracę, karty wynagrodzeń, świadectwo pracy – akta osobowe, k.22)
Do obowiązków ubezpieczonego należało dbanie o drożność wentylacji. Ubezpieczony czyścił filtry. Zajmował się również spawaniem elektrycznym i gazowym.
(zeznania ubezpieczonego min.0010:27 – 00:28:32 protokół z 16.05.2016 r. w zw. z min.00:23:46 protokół z 22.06.2016 r.)
W wydanym ubezpieczonemu świadectwie pracy pracodawca wskazał, że ubezpieczony wykonywał pracę mechanika urządzeń cieplno-mechanicznych w pełnym wymiarze czasu pracy.
(świadectwo pracy – k.19 akt ZUS, III plik)
Ubezpieczony nie otrzymał świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, gdyż gdy kończył pracę świadectwa takie nie były wydawane. (zeznania ubezpieczonego min.00:01:03-00:05:47 protokół z 13.07.2016 r.)
Z. Z.był zatrudniony wŁ.Zakładach (...)wŁ.jako ślusarz na WydzialeS.i Farbiarni od 21 lutego 1970 roku do 30 listopada 1990 roku. (świadectwo pracy – akta dot.Z. Z.– k.8)
(...)Zakłady (...)wŁ.wydałyZ. Z.świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, w którym potwierdzono, ze w okresie zatrudnienia wykonywał prace stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy bieżącej konserwacji maszyn i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe w oddziałach będących w ruchu na stanowisku ślusarza w wydzialeS.i farbiarni. (świadectwo – akta dot.Z. Z.– k.9)
W. R.był zatrudniony wŁ.Zakładach (...)wŁ.jako ślusarz na WydzialeS.i Farbiarni oraz nastawiacz maszyn od 29 września 1970 roku do 31 sierpnia 1998 roku. (świadectwo pracy – akta dot.W. R.– k.7)
(...)Zakłady (...)wŁ.wydałyW. R.świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, w którym potwierdzono, że w okresie zatrudnienia wykonywał prace stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy bieżącej konserwacji maszyn i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe w oddziałach będących w ruchu na stanowisku ślusarza, ustawiacza maszyn. (świadectwo – akta dot.W. R.– k.8)
Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd uznał za wiarygodnie zeznania ubezpieczonego dotyczące rodzaju prac jakie wykonywałŁ.Zakładach (...)wŁ.. Zeznania te korelują z zeznaniami świadkówW. R.iZ. Z., mają również potwierdzenie w dowodach z dokumentów – umowie o pracę, świadectwie pracy i świadectwach wykonywania pracy w szczególnych warunkach, kartach wynagrodzeń. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym w tym samym okresie i w tym samym WydzialeS.i Farbiarni, zajmowali takie samo stanowisko jak ubezpieczony, zatem mają pełną wiedzę, jakie prace były wykonywane. Zeznania świadków są spójne i logiczne.
Świadkowie otrzymali od pracodawcy świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony zakończył pracę w 1982 roku i wyjaśnił, iż w tym okresie pracodawca nie wydawał świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Natomiast świadkowie takie świadectwa otrzymali –Z. Z.w 1990 roku,W. R.w 1998 roku.
Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom ubezpieczonego co do rodzaju prac wykonywanych wZakładach (...)wO.. Zeznania te nie znajdują potwierdzenia w dowodach z dokumentów - umowie o pracę, świadectwie pracy i kartach wynagrodzeń. Z dokumentacji osobowej wynika, że ubezpieczony został zatrudniony jako monter aparatów i układów hydraulicznych – spawacz. W świadectwie pracy zakład wskazał, że ubezpieczony wykonywał prace mechanika urządzeń cieplno-mechanicznych – spawacza. Natomiast ubezpieczony zeznał, że był mechanikiem urządzeń i do jego obowiązków należało utrzymanie wilgotności i temperatur na hali. Zajmował się również spawaniem, czyszczeniem komór.
Sąd zważył co następuje:
Odwołanie jest zasadne.
Zgodnie z treściąart.184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz.U. z 2016 roku, poz.887) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art.32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Stosownie do treści art.184 ust.2 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013 roku, emerytura, o której mowa w ust.1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Prawo do emerytury na podstawie art.184 ww. ustawy przysługuje ubezpieczonemu, który na dzień wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1999 roku) spełnił określone w niej wymogi stażowe, a po tej dacie osiągnął wymagany wiek, niezależnie od tego czy w chwili osiągnięcia tego wieku wykonywał pracę w szczególnych warunkach, czy wykonywał inną pracę i czy pozostawał w zatrudnieniu.
Zgodnie z treścią art.32 ust.4 ww. ustawy wiek emerytalny, o którym mowa w ust.1 rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki na podstawie którym osobom wymienionym w ust.2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Za dotychczasowe przepisy (w rozumieniu art.32 ust.4 ww. ustawy) należy uważać przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. nr 8, poz.43), ale wyłącznie w zakresie regulowanym przez ww. ustawę o emeryturach i rentach, a więc co do wieku emerytalnego, rodzaju prac lub stanowisk oraz warunków, na jakich osobom wykonującym prace określone w ust.2 i ust.3 art. 32 tej ustawy przysługuje prawo do emerytury (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 roku, III ZP 30/01, OSNAP 2002/10/243 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2009 roku, II UK 31/09, Lex nr 559949).
Zgodnie z treścią §3 i 4 ww. rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
Postępowanie w niniejszej sprawie sprowadziło się do rozstrzygnięcia czy okresy pracy ubezpieczonegoJ. P.wŁ.Zakładach (...)wŁ.orazZakładach (...)wO.były okresami pracy w warunkach szczególnych.
W wykazie A stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia do pracy w szczególnych warunkach zostały zaliczone prace polegające na bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie (Dział XIV punkt 25) oraz prace przy obróbce surowców włókienniczych i ich przędzeniu (Dział VII punkt 1).
Stanowiska na których praca jest wykonywana w szczególnych warunkach zostały sprecyzowane w załączniku nr 1 do Zarządzenia nr 19 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z 6 sierpnia 1983 r. sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego (Dz. Urz. MG z dnia 15 grudnia 1983 r.). W Dziale XIV punkcie 25 wymieniono prace na stanowiskach pracy, na których prace wykonywane są stale i bezpośrednio przy stanowiskach wymienionych w wykazie. Dodatkowo stanowisko konserwatora maszyn i urządzeń zostało wymienione w dziale VII punkt 1 podpunkt 12 dotyczącym prac przy obróbce surowców włókienniczych i ich przędzeniu.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż ubezpieczony wŁ.Zakładach (...)wŁ.wykonywał prace polegające na bieżącej konserwacji maszyn i urządzeń na wydziale szarparni i farbiarni. W wydziale tym wykonywane były prace polegające przeróbce wełny i jej farbowaniu. Zadaniem ubezpieczonego było utrzymanie maszyn w sprawności, ich bieżąca konserwacja. Prace te ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Jeżeli nie było możliwości naprawy części na hali ubezpieczony wykonywał naprawę w warsztacie wydziałowym, natomiast montaż odbywał się na hali.
Od czasu powierzenia ubezpieczonemu stanowiska konserwatora maszyn i urządzeń ubezpieczony zajmował się czyszczeniem zgrzeblarek. Prace te były wykonywane również stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Praca była wykonywana w warunkach zapylenia, kurzu i oparów chemicznych od barwników. Ubezpieczonemu nie były powierzana inne obowiązków jak tylko te, które dotyczą pracy w szczególnych warunkach.
Odnosząc się do zatrudnienia wZakładach (...)wO.na stanowisku monter aparatów i układów hydraulicznych – spawacza należy wskazać, iż ubezpieczony nie wykazał, że prace te wykonywane były w szczególnych warunkach. Pracodawca w świadectwie pracy wskazał, że ubezpieczony wykonywał prace mechanika urządzeń cieplno-mechanicznych. Zakres tych prac nie odpowiada nazwie stanowiska pracy i rozbieżność ta nie pozwala na jednoznaczne ustalenie jakie prace wykonywał ubezpieczony. W toku postępowania ubezpieczony nie przedstawił żadnych dowodów, poza własnymi twierdzeniami celem wyjaśnienia jaki był jego zakres zadań i obowiązków w tych Zakładach.
Niemniej jednak doliczenie ubezpieczonemu do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu pracy wŁ.Zakładach (...)skutkuje spełnieniem przez niego warunku posiania 15-letniego staży pracy w szczególnych warunkach. Staż ten, wraz z okresem niespornym uznanym przez Zakłada, wynosi 15 lat 2 miesiące i 25 dni.
Wyżej przytoczone ustalenia pozwalają przyjąć, iż ubezpieczony legitymuje się zarówno wymaganym ogólnym stażem pracy jak i ponad 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach, ubezpieczony ukończył wymagany wiek, złożył wniosek przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, co uprawnia go do wcześniejszej ze względu na wiek emerytury.
Stosownie do treści art. 129 ust. 1 ww. ustawy, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Ubezpieczony ukończył wymagany wiek w dniu 3 sierpnia 2015 roku, zatem od dnia 3 sierpnia 2015 roku nabył prawo do emerytury od tego dnia.
Wobec powyższego Sąd na podstawieart.47714§2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 3 sierpnia 2015 roku.

ZARZĄDZENIE

1
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego, pouczają go o prawie, terminie i sposobie złożenia apelacji.

2
Doręczyć pełnomocnikowi ZUS kserokopię protokołów rozprawy.

3
Wypożyczyć pełnomocnikowi ZUS akta rentowe, zobowiązując do zwrotu w przypadku złożenia apelacji.

28.07.2016 r.