Sąd Rejonowy w Człuchowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 7/16
Data wyroku: 2016-05-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Osowicki
Słowa kluczowe: Posiadanie
Podstawa prawna: art. 334 §1 kc

Sygn. akt: I C 7/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 maja 2016 roku
Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSR Marek Osowicki

Protokolant:

maszynistka Paulina Barwińska

po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 roku w Człuchowie
sprawy z powództwaT. S.
przeciwkoP. P.
o naruszenie posiadania

1
oddala powództwo,

2
zasądza od powódkiT. S.na rzecz pozwanegoP. P.kwotę 320,00 zł (trzysta dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 7/16

UZASADNIENIE
Pełnomocnik powódkiT. S.wniósł przeciwko pozwanemuP. P.o przywrócenie powódce utraconego przez nią utraconego posiadania częścidziałki (...)graniczącej z działką powódki(...)i pozwanego nr(...)położonej wM.poprzez nakazanie pozwanemu wydania tej nieruchomości powódce i tym samym o przywrócenie sposobu posiadania i korzystania z przedmiotowej nieruchomości, w sposób który istniał przed naruszeniem prawa powódki oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu pełnomocnik powódki wskazał, iż powódka była posiadaczką części przedmiotowejdziałki nr (...)od roku 1970 w części około 7 arów. Działka ta stanowi własność Starosty(...). Na działce tej powódka posadziła między innymi szereg drzew owocowych takich jak jabłonki i grusze oraz krzewów – porzeczek. W czerwcu 2015 r. z inicjatywy pozwanego miało dojść do wznowienia znaków granicznych między jegodziałką (...)a działką Starosty(...)nr 422 o czym powódka została powiadomiona pisemnie. W dniu 3 grudnia 2015 r. pozwany samowolnie zajął tą częśćdziałki (...), która do tego czasu była w posiadaniu powódki, a na dodatek wykarczował drzewa i krzewy tam rosnące .
Pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie powództwa i zaprzeczył, aby pozwany wszedł w jakikolwiek obszar nieruchomości powódki,działka (...)jest własnością Skarbu państwa i jest to zasypany rów a pozwany nie naruszał tej działki. Pozwany wznawiał granice pomiędzydziałką (...)adziałką (...)należącą do Skarbu Państwa. Pozwany gospodaruje jedynie na swojej działce i nie podejmuje żadnych działań nadziałce nr (...).

Sąd ustalił co następuje:
PowódkaT. S.jest właścicielkądziałki nr (...)wM..
(bezsporne).
PozwanyP. P.jest właścicielemdziałki nr (...)wM., która graniczy zdziałką (...)należącą do Skarbu Państwa.
(bezsporne).
Powódka pismem z 12.06.2015 r. została powiadomiona przez uprawnionego geodetę o wznowieniu znaków granicznych określających granice nieruchomości oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jakodziałka nr (...)(tj. rów własność Starosty(...)zdziałką nr (...)własnośćP. P.).
(dowód: zawiadomienie k.7).
Pozwany uporządkował teren swojedziałki nr (...)nieużytki, wycinając jedno dzikie drzewo owocowe i krzewy zarośnięte perzem.
(bezsporne).

Sąd zważył co następuje:
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Z przepisuart. 344 k.c.wynika, że roszczenia posesoryjne przysługują jedynie posiadaczowi samoistnemu i zależnemu. Proces posesoryjny ma na celu ustalenie przez sąd, czy posiadanie należy lub należało do powoda oraz czy pozwany samowolnie naruszył posiadanie.
Sądową ochroną wynikającą zart. 344 § 1 k.c.objęte jest każde posiadanie, jeżeli jego naruszenie nastąpiło w sposób samowolny.
Roszczenie wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia posiadania (art. 344 § 2 k.c.). Bieg rocznego terminu rozpoczyna się od chwili dokonanego naruszenia posiadania. Wskazać należy, iż jest to termin zawity, czyli prekluzyjny, który charakteryzuje się znacznym rygoryzmem prawnym, przejawiającym się głównie w tym, że wskutek bezczynności uprawnionego w ciągu określonego ustawą terminu, następuje wygaśniecie przysługującego mu prawa.
Jak wynika z powyższego przepisuart. 344 k.c.do przesłanek sądowej ochrony posiadania należą: samowolne naruszenie posiadania i dochodzenie roszczenia w ciągu roku od chwili naruszenia a nie od dowiedzenia się przez posiadacza o naruszeniu jego posiadania.
Samowolne naruszenie posiadania polega na bezprawnym wkroczeniu w sferę władztwa faktycznego posiadacza. Kwalifikacja naruszenia jak samowolnego wymaga więc ustalenia, że osoba dokonująca naruszenia nie była do tego uprawniona, tzn. że było ono obiektywnie bezprawne. O samowolności naruszenia posiadania przesądzają przede wszystkim przesłanki o charakterze negatywnym, np. w postaci braku zgody posiadacza, braku podstawy w orzeczeniu sądu lub innego właściwego organu państwowego, z którego wynikałoby, że stan powstały wskutek naruszenia posiadania jest zgodny z prawem, czy braku przepisu ustawy w sposób wyraźny upoważniającego do naruszenia posiadania (art. 142 lub 432 k.c.).
Sądowa ochrona posiadania jest realizowana w procesie (art. 478-479 k.p.c.). Zgodnie zart. 478 k.p.c.Sąd bada w sprawach o naruszenie posiadania jedyniestan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznaje natomiast prawa do spornej rzeczy ani dobrej wiary pozwanego. Z komentowanego przepisu wynika więc, że osoba pozwana nie może podnieść zarzutu, że to ona, a nie dotychczasowy posiadacz, jest osobą uprawnioną do władania rzeczą (jako właściciel lub uprawniony z innego prawa). Proces posesoryjny ma na celu ustalenie przez sąd, czy posiadanie należy lub należało do powoda oraz czy pozwany samowolnie naruszył posiadanie. Odrębność samego postępowania wyraża się w ograniczeniu zakresu badania sądu wyłącznie do ustalenia ostatniego stanu spokojnego posiadania oraz zaistnienia faktu jego samowolnego naruszenia (por.A. Kunicki, w: System PrCyw, t. II, s. 880 i n.). Roszczenie posesoryjne przysługuje, co do zasady, posiadaczowi, który sprawował faktyczne władztwo nad rzeczą w chwili naruszenia posiadania.
Z naruszeniem posiadania, stanowiącym przesłankę powstania roszczenia posesoryjnego, mamy do czynienia wtedy, gdy doszło do wkroczenia w sferę faktycznego władztwa nad rzeczą sprawowanego przez posiadacza bezpośrednio lub za pośrednictwem innych osób.
Wkroczenie w sferę faktycznego władztwa nad rzeczą może nastąpić zarówno w wyniku uniemożliwienia lub ograniczenia sprawowania fizycznego władztwa nad rzeczą (naruszenie posiadania w sferzecorpus), jak i w wyniku ujawnienia woli sprawowania faktycznego władztwa nad rzeczą we własnym interesie w zakresie niedającym się pogodzić z zakresem faktycznego władztwa nad rzeczą sprawowanego przez posiadacza (naruszenie posiadania w sferzeanimus).
Trzeba mieć na uwadze, iż w sprawach o ochronę naruszonego posiadania ciężar wykazania przesłanek zart. 344 k.c.spoczywa na powodzie (art. 6 k.c.).
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik powódki nie wykazał, żadnymi wnioskami dowodowymi, samej okoliczności faktycznego władztwa (posiadania) powódki nad częściądziałki nr (...)należącej do Skarbu Państwa.
Wobec zaprzeczenia przez pełnomocnika pozwanego, iż miałby naruszyć posiadanie powódki częścidziałki nr (...), na stronie powodowej spoczywał ciężar wykazania samowolnego naruszenia posiadania przez pozwanego.
W ocenie sądu same zdjęcia nieokreślonych nieruchomości z 12.12.2015 r., kserokopia mapki i zawiadomienia przedłożone przez stronę powodową nie są wystarczającym dowodem, iż powódka posiadła przedmiotową część nieruchomości Skarbu Państwa i że pozwany właśnie to posiadanie samowolnie naruszył.
Tym bardziej wobec twierdzenia strony pozwanej, że nie naruszałdziałki nr (...)należącej do Skarbu Państwa a uporządkował jedynie nieużytki na własnejdziałce nr (...), na stronie powodowej spoczywał ciężar wykazania samowolnego, bezprawnego naruszenia posiadania częścidziałki nr (...)przez pozwanego.
Więc w rozpoznawanej sprawie istotne było ustalenie czy powódka faktycznie władała jakąkolwiek częścią nieruchomości, którą samowolnie naruszył pozwany. Istotnym bowiem warunkiem roszczenia posesoryjnego jest wykazanie faktycznego władztwa nad rzeczą.
W świetle dowodów zaoferowanych przez pełnomocnika powódki nie sposób przyjąć, iż powódka w ogóle posiadała sporną częśćdziałki nr (...)należącą do Skarbu Państwa a pozwany samowolnie, naruszył jej posiadanie.
Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem (H. Dalka, ”Ciężar dowodu w polskim procesie cywilnym”, s. 51, 83, 118-119, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1998).
Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na tej stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 29.12.2003 r., sygn. akt I ACA 1457/03, OSA 2005/3/12; wyrok SN z dnia 17.12.1996 r., sygn. akt I CKU 45/96, OSNC 1997/6-7/poz. 76 wraz z glosa aprobującą A. Zielińskiego, Palestra 1998/1-2/204). Sąd nie ma obowiązku przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.).
Mając na względzie powyższe sąd na podstawie przepisuart. 344 § 1 k.c.a contrario oddalił powództwo.
O kosztach procesu sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w związku z § 11 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) zasądzając od powódki na rzecz pozwanego kwotę 320zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.