Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I S 43/16
Data wyroku: 2016-02-23 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON

Sygn. akt I S 43/16

POSTANOWIENIE
Dnia 23 lutego 2016 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Wojciech Kościołek (spr.)
Sędziowie:  SSA Hanna Nowicka de Poraj
SSA Paweł Rygiel
po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy ze skargi(...) Szkoły (...)wK.na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
w sprawie ze skargi(...) Szkoły (...)wK.o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego(...)wK.z dnia 5 października 2011r. w sprawie z powództwa(...) Szkoły (...)wK.przeciwko(...)Spółce Akcyjnej wW.o zapłatę, toczącej się przed Sądem Okręgowym w Krakowie, sygn. akt I C 81/16

postanawia:
1. stwierdzić przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym w Krakowie w sprawie zarejestrowanej do sygn. akt I C 81/16 ,
2. zalecić wyznaczenie posiedzenia niejawnego w celu rozpoznania skargi w terminie 2 tygodni albo skierowanie sprawy na rozprawę w terminie 4 miesięcy, liczonym od zwrotu akt do Sądu Okręgowego w Krakowie przez Sąd Apelacyjny w Krakowie,
3. zasądzić od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz(...) Szkoły (...)wK.kwotę 3.000 zł ( trzy tysiące złotych),
4. oddalić skargę w pozostałym zakresie.
SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Wojciech Kościołek SSA Paweł Rygiel
Sygn. akt I S 43/16

UZASADNIENIE
Pismem datowanym na dzień 2 lutego 2016r. skarżąca(...) Szkoła (...)wK.wniosła o stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Krakowie pod sygn. akt I C 81/16 i zasądzenie od Skarbu Państwa na jej rzecz kwoty 20.000 zł, a nadto naprawienie szkody poprzez wydanie nakazu zapłaty na sumę 30 388,35 złotych zaopatrzonego w klauzulę wykonalności.
W uzasadnieniu skargi podała, że od daty 29 czerwca 2015r., kiedy wydano w sprawie postanowienie o przekazaniu sprawy z Sądu Rejonowego do Sądu Okręgowego nic w sprawie się nie dzieje.
Sąd Apelacyjny ustalił co następuje;
Skarga o wznowienie postepowania złożona została przez(...) Szkołę (...)wK.w dniu 9 kwietnia 2015r. do Sądu Rejonowego(...)wK., gdzie została zarejestrowana do sygn.. akt I C 668/15.
W dniu 29 czerwca 2015r. (przed doręczeniem odpisu skargi o wznowienie) Sąd Rejonowy wydał postanowienie o stwierdzeniu niewłaściwości rzeczowej i przekazaniu sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie, zaś przewodniczący tego sądu zarządził jednocześnie doręczenie odpisu postanowienia stronom postępowania, a to:(...) Szkole (...)wK.oraz(...)S.A. wW..
W dniu 9 lipca 2015r. akta sprawy przekazane zostały Sądowi Okręgowemu w Krakowie do Wydziału I Cywilnego, gdzie zarejestrowane zostały do sygn.. akt I C 1192/15.
W dniu 31 lipca 2015r. przewodniczący składu Sądu Okręgowego w Krakowie zarządził zwrot akt Sądowi Rejonowemu(...)celem dołączenia dowodów doręczenia odpisów postanowień Sądu Rejonowego stronom.
W dniu 1 września 2015r. Sąd Rejonowy(...)wK.ponownie przedstawił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie dołączając dowód doręczenia odpisu postanowienia(...) Szkole (...)wK.z dnia 28 lipca 2015 r. oraz dowód doręczenia tego orzeczenia(...)S.A. wW.z relacją operatora pocztowego, że pod wskazanym adresem nie ma siedziby określony odbiorca przesyłki.
Sprawę zarejestrowano do sygn.. akt I C 1537/15 i, zaś zarządzeniem z dnia 21 października 2015r. dokonano ponownego zwrotu akt sprawy polecając dokonanie prawidłowego doręczenia(...)S.A odpisu postanowienia z dnia 29 czerwca 2015r.
W dniu 23 listopada 2015r. dokonano doręczenia odpisu orzeczenia(...)S.A na ustalony z urzędu przez Sąd I instancji adres, zaś w dniu 14 grudnia 2015r. zarządzono po raz trzeci przekazanie akt sprawy Sądowi Okręgowemu, który po jej zarejestrowaniu w Wydziale I Cywilnym do sygn.. akt I C 81/16 zarządził jej przekazanie w dniu 3 lutego 2016r. do Wydziału II Cywilnego.
Powyższe okoliczności wynikają z akt opisanej sprawy, oznaczanej różnymi sygnaturami.
Sąd Apelacyjny zważył;
Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Nie poszerzając ponad potrzebę rozważań w tej kwestii zauważyć należy, że w sprawie nie doszło do zawiśnięcia sporu między stronami wywołanego złożoną skargą o wznowienie postępowania. Sprawa jest na wstępnym jej etapie i łączy się z badaniem przesłanek jej dopuszczalności. Jest też oczywiste, że w warunkach, w których w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem orzekały sądy dwóch instancji, kompetencyjnie właściwym dla jej rozpoznania był sąd II instancji, co w warunkach podziału Sądu Okręgowego na wydziały nakazywało złożenie skargi albo jej przekazanie sądowi odwoławczemu (art. 405 k.p.c.). Popełnione w tym zakresie błędy łączyły się zatem z wadliwą czynnością skarżącego, który skierował skargę do sądu niewłaściwego oraz czynnością sądu niewłaściwego, który zamiast przekazać akta sprawy właściwej jednostce organizacyjnej przekazał akta sprawy wydziałowi I instancyjnemu. Uchybienia te stanowiły kolejny przyczynek do przewlekłości postepowania, a związany z oczekiwaniem Sądu Okręgowego na dołączenie dowodów doręczeń odpisów postanowienia obu stronom postępowania. W ocenie Sądu Apelacyjnego - o ile bowiem dołączenie dowodu doręczenia odpisu postanowienia o stwierdzeniu niewłaściwości dla(...) Szkoły (...)wK.było usprawiedliwione, o tyle nie było podstaw dla takiej czynności w odniesieniu do(...)S.A.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego – w sytuacji w której niezaskarżalne postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym przed doręczeniem pozwu (skargi o wznowienie), stronie przeciwnej, to odpis takiego postanowienia - w myślart. 357 § 2 k.p.c.- sąd z urzędu doręcza tylko powodowi (podmiotowi składającemu skargę o wznowienie). Ocena ta wynika z faktu, że strona pozwana nie jest zaangażowana w spór, a ewentualne czynności obronne podjąć może dopiero z chwilą doręczenia jej odpisu pozwu (skargi o wznowienie), a zatem mimo formalnego wskazania jej osoby w piśmie procesowym nie został nawiązany z nią swoisty stosunek prawno procesowy wynikający z zawiśnięcia sprawy przed sądem (art. 192 k.p.c.). Dodatkowo brak właściwości kompetencyjnej Wydziału I Cywilnego Sądu Okręgowego w Krakowie wykluczał celowość podejmowania innej czynności przez jego przewodniczącego niż niezwłoczne przekazanie akt sprawy Wydziałowi II Cywilnemu tego Sądu.
Wszystko to doprowadziło do sytuacji, w której mimo możliwości nadania sprawie biegu po doręczeniu odpisu postanowienia(...) Szkole (...)wK.pod koniec lipca 2015r., sprawie tej nie nadano właściwego biegu do pierwszych dni lutego 2016r., a więc przez okres ponad 6 miesięcy.
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, z późn. zm., dalej jako ustawa) nie określa konkretnego, bądź przeciętnego czasu oczekiwania na rozpoznanie sprawy. W judykaturze zasadniczo za przewlekłe uznaje się postępowanie, w którym w danej instancji nie wyznaczono rozprawy przez ponad 12 miesięcy (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 sierpnia 2013 r., III SPP 188/13). Nie jest to jednak sztywna cezura czasowa dla oceny zgodności postępowania z konwencyjnymi, konstytucyjnymi i proceduralnymi dyrektywami osądzenia sprawy w rozsądnym terminie. Uwzględnić bowiem należy, że oceniana sprawa znajduje się na szczególnym etapie jej rozpoznania, związanym z oceną dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania i zagadnieniu temu mimo upływu kilku miesięcy nie dano żadnego wyrazu w postaci czynności sądowej związanej z wydaniem porządkowych zarządzeń ewentualnie orzeczeń.
Tak długi okres bezczynności Sądu Okręgowego uzasadnia skargę na przewlekłość postępowania.
Wydając zalecenie wyznaczenia posiedzenia niejawnego dla oceny zupełności skargi i jej formalnej poprawności w terminie 2 tygodni od daty zwrotu akt niniejszej sprawy albo wyznaczenia rozprawy w terminie 4 miesięcy, Sąd Apelacyjny miał na względzie, że Sąd Okręgowy nie podjął żadnych starań, by mimo wniesienia skargi o wznowienie rozpoznać sprawę w odpowiednim terminie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że sąd powinien przedstawić skargę na przewlekłość postępowania wraz z aktami sprawy do sądu właściwego do jej rozpoznania dopiero po podjęciu celowych czynności albowiem dzięki temu możliwe jest uniknięcie zbędnej zwłoki w rozpoznaniu sprawy przez ten Sąd .
Uwzględniając skargę na przewlekłość postępowania, Sąd Apelacyjny miał obowiązek rozstrzygnąć wniosek skarżącej o zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej. Przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy stanowi sankcję dla państwa za wadliwe zorganizowanie wymiaru sprawiedliwości oraz rekompensatę dla skarżącego za krzywdę moralną spowodowaną przewlekłością postępowania. Następuje w wysokości proporcjonalnej do wielkości zwłoki, jej przyczyn oraz dotkliwości dla skarżącego (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 stycznia 2006 r., III SPP 154/05, OSNP 2006 nr 21-22, poz. 342). Odpowiednia suma pieniężna pełni rolę swoistego zadośćuczynienia za stres i frustrację, spowodowane przewlekłością postępowania sądowego.
Skarżąca wniosła o zasądzenie kwoty 20.000 zł. Sąd Apelacyjny uznał , po rozważeniu wszystkich okoliczności, za właściwe przyznanie skarżącej tytułem wspomnianego zadośćuczynienia kwoty w wysokości 3.000 zł. Przyznając kwotę w takiej wysokości Sąd Apelacyjny miał na względzie, że w dacie złożenia skargi stan stosunków prawnych między stronami postępowania wynika z treści formalnie prawomocnego orzeczenia związanego z roszczeniem o zapłatę 10.217,20 zl, a zainicjowane przez skarżącego postępowanie jest nadzwyczajnym środkiem wzruszenia tego orzeczenia, co ze swej natury wyznacza granice odpowiedniego zadośćuczynienia.
Przyznając skarżącej kwotę pieniężną w wysokości 3000 zł, Sąd Apelacyjny oddalił żądanie skargi w pozostałej części. Nie znajdują także ustawowego oparcia dalsze żądania wskazane w skardze, skoro zważy się treść przepisów ustawy, których granice wykluczają możność wpływania na sąd, co do treści mającego zapaść w sprawie rozstrzygnięcia co do jej istoty
Mając powyższe na względzie, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 12 ust. 2 i 4 ustawy orzekł jak w sentencji.

SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Wojciech Kościołek SSA Paweł Rygiel