Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 335/16
Data wyroku: 2016-11-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Tyrała, Grzegorz Salamon
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 286 § 1 kk

Sygn. akt II AKa 335/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 listopada 2016 roku
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący Sędzia SA - Grzegorz Salamon
SA - Dorota Tyrała
- Hanna Wnękowska ( spr.)
Protokolant - sekr. sąd. Łukasz Jachowicz
przy udziale Prokuratora Leszka Woźniaka
po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 roku
sprawy
1.A. Z.ur. (...)wN.s.Z.iW.zd.N.
oskarżonego o przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.. w zb. zart. 230 § 1 k.k.w zw. zart. 11§ 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
2.A. T.ur. (...)wN.s.Z.iK.zd.J.
oskarżonego o przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zb. zart. 230 § 1 k.k.w zw. zart. 11§ 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.oraz o przestępstwo zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 298 § 1 k.k.w zb. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11§ 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych

    od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa Praga w Warszawie

z dnia 22 kwietnia 2016 roku
sygn. akt V K 153/14
I. wyrok w zaskarżonej części w stosunku do oskarżonegoA. T.oraz w trybieart. 440 k.p.k.w stosunku do oskarżonegoA. Z.zmienia w ten sposób , że :
- uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonegoA. T.;
- w zakresie czynu przypisanegoA. Z.w pkt. I wyroku iA. T.w pkt. III wyroku przyjmuje , iż oskarżeni usiłowali doprowadzićM. W. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 130 000 zł. i tak przypisany czyn kwalifikuje zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 230 § 1 k.k.w zw. zart. 11§ 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.przyjmując te przepisy za podstawę skazania oskarżonychA. Z.iA. T.i na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzaA. Z.karę 2 ( dwóch ) lat pozbawienia wolności , zaśA. T.karę 2 ( dwóch ) lat i 6 ( sześciu ) miesięcy pozbawienia wolności ;
- za podstawę prawną skazaniaA. T.za czyn przypisany mu w pkt. IV wyroku przyjmujeart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 298 § 1 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k., zaś za podstawę wymiaru kary pozbawienia wolności -art. 14 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.;
II. w pozostałej zaskarżonej części wyrok w stosunku doA. Z.iA. T.utrzymuje w mocy;
IV. na podstawieart. 85 § 1 k.k.iart. 86 § 1 k.k.orzeka wobecA. T.karę łączną 3 ( trzech ) lat pozbawienia wolności ;
V. na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zalicza oskarżonemuA. Z.okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 14 kwietnia 2014 roku do 23 września 2014 roku , zaś oskarżonemuA. T.na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności - okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 14 kwietnia 2014 roku do 24 września 2014 roku;
VI. zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty : odA. Z.4200 zł. oraz odA. T.4900 zł. za obie instancje oraz pozostałe koszty sądowe w sprawie w częściach na nich przypadających.

UZASADNIENIE
Od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2016 roku sygn. V K 153 /14 skazującego oskarżonychA. Z.iA. T.apelację wnieśli obrońcy oskarżonych.
Obrońcy oskarżonegoA. Z.zaskarżyli wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze wnosząc o zmianę wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Obrońca oskarżonegoA. T.zaskarżył wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę wyroku przez orzeczenie wobec oskarżonego kary łącznej w wysokości nie wyższej niż 2 lata pozbawienia wolności i warunkowe zawieszenie jej wykonania.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
Apelacja obrońcy oskarżonegoA. T.jest zasadna jedynie częściowo .
Wnioski zawarte w apelacjach obrońców oskarżonegoA. Z.o warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności nie zasługują na uwzględnienie.
Obrońca oskarżonegoA. T.w zakresie czynu opisanego w pkt I aktu oskarżeniakwestionował jedynie wysokość kwoty do rozporządzenia której oskarżeni usiłowali doprowadzić pokrzywdzonego ( zarzut 2 apelacji ) oraz zarzucił obrazęart. 15 § 1 k.k.poprzez jego niezastosowanie mimo ,iż oskarżony dobrowolnie odstąpił od jego dokonania ( zarzut 4 apelacji) .
Zarzut 2 apelacji jest zasadny.
Przypomnieć w tym miejscu należy, iż Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, że początkowo oskarżonyA. Z.oświadczyłM. W. (1), iżskręcenie tej sprawy będzie kosztowało 300 000 zł., jednakw toku dalszych rozmów żądana kwota została obniżona do 130 000 zł.( str. 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).  Takie ustalenie obligowało Sąd do przyjęcia ,że oskarżeni dobrowolnie odstąpili od żądania kwoty 300 000 zł - co winno skutkować ustaleniem ,że domagali się od pokrzywdzonego tej kwoty , która została ustalona jako ostateczna tj. kwoty 130 000 zł.
Z powyższych względów Sąd Apelacyjny zmienił w tym zakresie wyrok w stosunku do oskarżonegoA. T.oraz w trybieart. 440 k.p.k.– w stosunku doA. Z.. Zmiana ta skutkowała zmianą podstawy prawnej skazania i wymiaru kary wobec obu oskarżonych , z uwagi na brak podstaw do zastosowaniaart. 294 § 1 k.k.
Zarzut 4 apelacji jest niezasadny.
Ujawniony materiał dowodowy , w tym także zapis rozmowy przywołanej w wywodach apelacji wskazuje, że oskarżeni nie odstąpili od dokonania przedmiotowego czynu, usiłując aż do 4 listopada 2013 roku ( to jest nawet po złożeniu przez pokrzywdzonego zawiadomienia o przedmiotowych przestępstwach – o czym nie wiedzieli) doprowadzić pokrzywdzonego do wypłacenia im kwoty 130 000 zł. Z zapisu tej rozmowy wynika jednoznacznie, żeA. T.nie tylko nadal – wbrew prawdzie – utrzymywał , że musiał zapłacić żądaną kwotę ale stwierdził nawet, że nie miał innego wyjścia kilkakrotnie to podkreślając. Okoliczność, że decyzję pozostawił pokrzywdzonemu mówiąc żejak będziesz chciał to coś ..rzucisz  , nie będziesz chciał to nie rzuciszw żadnym razie nie może być uznana za odstąpienie od próby doprowadzenia pokrzywdzonego do przekazania mu tej kwoty .
Podkreślić w tym miejscu trzeba ,że brzmienieart. 286 § 1 k.k.jednoznacznie wskazuje , że niekorzystne rozporządzenie mieniem jest decyzją pokrzywdzonego spowodowaną podstępnymi zabiegami sprawcy (doprowadzado niekorzystnego rozporządzenia mieniem) .
Wbrew zarzutom apelacji obrońcy oskarżonegoA. T.dotyczącymczynu opisanego w pkt. II aktu oskarżenia, Sąd Okręgowy prawidłowo dokonał ustaleń faktycznych należycie oceniając ujawniony materiał dowodowy a uzasadnienie wyroku sporządził zgodnie z wymogamiart. 424 k.p.k.Wszystkie dowody istotne dla rozstrzygnięcia poddane zostały wnikliwej i wystarczającej analizie a ich ocena nie wykracza poza ramy zakreślone wart. 7 k.p.k.
Dotyczy to także zeznańJ. J. (2),M. G.,M. W. (2),M. K.,T. Z.,K. T.iJ. S.- dowodów wskazanych w zarzucie 2 apelacji, jako pominiętych przez Sąd Okręgowy.
Okoliczność , iż Sąd Okręgowy z zeznańK. T.,T. Z.iJ. S.nie wyprowadził wniosków sugerowanych przez skarżącego nie oznacza, że zeznania te pominął . Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podziela argumentację w tym zakresie przedstawioną na str. 28 uzasadnienia.
Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił także zeznaniaM. W. (2)iM. K.zasadnie uznając, że nie są one związane z przedmiotem niniejszej sprawy.
Przywołane w apelacji zeznaniaM. G.nie wykluczają - jak sugeruje obrońca – zorganizowania przedmiotowej kolizji przezA. T.. W czasie ustalania jej przebiegu podczas spotkania wB.świadek nie słyszałaco mówili bo nie wychodziła z samochodu( k. 1232), zaś na miejscu zdarzenianie widziałaA. T.bo siedziała w samochodzie( k. 1233).
Sąd Okręgowy zasadnie odmówił wiary zeznaniom świadkaJ. J. (2), który kategorycznie stwierdził, że przebieg przedmiotowej kolizji nie był ukartowany przezA. T.. Podzielając argumenty przedstawione w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podnieść należy ,że świadek nie przedstawił faktów, które upoważniałyby go do tak kategorycznego stwierdzenia.
Podkreślenia wymaga , że stwierdzenie to pozostaje w sprzeczności z wyjaśnieniami oskarżonegoA. T., który podczas przesłuchania w dniu 24 września 2014 roku przyznając się do popełnienia przedmiotowego czynu jednoznacznie stwierdził
     zdecydowałem ,że zrobię tę stłuczkę. Wcześniej zgłosił się do mnie znajomy . On miał załatwić samochód do stłuczki - było to(...)….. Przed stłuczką w miejscowościB.zebraliśmy się wszyscy tj.W.i ja …W tejB.ustaliliśmy kto w kogo ma uderzyć …………..J. J. (2)jest moim znajomym i to nakłoniłem go do wzięcia udziału w tej stłuczce( k. 928 ).
Przywołane wyjaśnienia jednoznacznie wskazują , że organizatorem przedmiotowej kolizji byłA. T..
Stanowią one potwierdzenie zeznańM. W. (1), z których wynika, że oskarżony kierował, w rozumieniuart. 18 § 1 k.k., wykonaniem czynu opisanego w pkt. II aktu oskarżenia.
Zwrócić należy uwagę ,że to oskarżony powiadomił ubezpieczyciela o szkodzie, to oskarżony wysyłał do ubezpieczyciela dokumenty dotyczące szkody pojazdu zarejestrowanego na jego partnerkęM. B.( k. 101) , to oskarżony zwracał się do ubezpieczyciela z zapytaniem czy zakończono wyjaśnianie okoliczności zdarzenia ( k. 89 ) to wreszcie oskarżony kontaktował się po kolizji zJ. J. (2)iM. G.w sprawie ich przesłuchań dotyczących przedmiotowej kolizji ( wyjaśnienia oskarżonego – k. 930 i zeznaniaM. G.– k. 1233 )
Sąd Okręgowy zasadnie odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonegoA. T.,że zorganizowanie kolizji zostało na nim wymuszone przezM. W. (1). Z wyjaśnień oskarżonego wynika , że owo wymuszenie polegać miało na tym, żeM. W. (1)powiedział,że mam mu naprawić samochód na własny koszt albo zorganizować stłuczkę.( k. 928 ) i to oświadczenieW.spowodowało, że postanowił zorganizować kolizję.
Na marginesie należy jedynie zauważyć , że nawet gdyby stanąć na gruncie tych wyjaśnień, należałoby przyjąć ,że przywołane oświadczenie pokrzywdzonego nie nosi cech zmuszania, które mogłoby mieć jakikolwiek wpływ na odpowiedzialność oskarżonego. Nie musiał on podporządkować się tej propozycji , mógł odmówić naprawy samochodu pokrzywdzonego mógł wreszcie powiadomić policję gdyby uznał ,że zostaje zmuszany do bezprawnych działań.
Mając na uwadze powyższe okoliczności , przy uwzględnieniu argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – Sąd Apelacyjny uznał zarzuty podniesione w pkt. 1,3 i 4 apelacji obrońcy oskarżonegoA. T.za niezasadne.
Z urzędu Sąd Apelacyjny poprawił błędną kwalifikację prawną czynu opisanego w pkt. II aktu oskarżenia eliminując z podstawy prawnej skazaniaart. 11 § 2 k.k.a z podstawy prawnej wymiaru kary –art. 11 § 3 k.k.
Czyny penalizowane wart. 298 § 1 k.k.iart. 286 § 1 k.k.stanowią odrębne przestępstwa i dlatego nie może mieć zastosowania konstrukcja zbiegu przepisów wedle której jeden czyn wyczerpuje znamiona dwóch lub więcej przepisów. Jeżeli sprawca po spowodowaniu zdarzenia , o którym mowa wart. 298 § 1 k.k.złożył wniosek do ubezpieczyciela o odszkodowanie dopuścił się kolejnego przestępstwa (art. 13 § 1 k.k.w zw. z art.
286§ 1 k.k.).
Z uwagi na to, że Sąd Okręgowy przyjął , iż wszystkie zachowania objęte czynem opisanym w pkt. II aktu oskarżenia stanowią czyn ciągły , wyeliminowanie konstrukcji zbiegu przepisów nie wymagało zmiany opisu przypisanego czynu.
Zarzut podniesiony w pkt 5 apelacji obrońcyA. T.oraz apelacje obrońców oskarżonegoA. Z.nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny wymierzając kary oskarżonymA. T.iA. Z.za czyn opisany w pkt. I aktu oskarżenia orzekł je w wysokości odpowiednio niższej niż Sąd Okręgowy z uwagi na zmianę podstawy prawnej wymiaru kary - na przepis przewidujący niższą sankcję.
Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podziela stanowisko Sądu Okręgowego w przedmiocie znacznego stopnia społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonym, wyrażającego się w szczególności sposobie ich działania i motywacji.
Podkreślenia wymaga , że działaniem opisanym w pkt. I oskarżeni naruszyli dwie normy prawne , przy czym oskarżonyA. Z.do popełnienia tego czynu wykorzystał zajmowane przez siebie stanowisko w(...).
Z kolei na czyn opisany w pkt. II aktu oskarżenia, przypisany oskarżonemuA. T.składają się dwa przestępstwa , co nie może pozostać bez wpływu na wymiar kary za ten czyn, mimo, iż stanowią one jeden czyn ciągły w rozumieniuart. 12 k.k.
Sąd Okręgowy rozważył okoliczności podmiotowe wskazane w apelacjach obrońców oskarżonych i - wbrew zarzutom podniesionym w apelacjach – okoliczności te znalazły należyty wyraz w wysokości orzeczonych kar.
Karę wymierzoną oskarżonemuA. Z.oraz kary jednostkowe wymierzoneA. T., Sąd Apelacyjny uznał za współmierne do stopnia społecznej szkodliwości czynów i odpowiednie z punktu widzenia zadań prewencyjnych.
Orzekając karę łączną pozbawienia wolności wobec oskarżonegoA. T.Sąd Apelacyjny zastosował metodę zbliżoną do absorpcji z uwagi na zachodzący między czynami związek przedmiotowy.
Wbrew stanowisku obrońców oskarżonegoA. Z.brak jest podstaw do warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności ( co można by rozważać w zw. zart. 4 § 1 k.k.) .
Charakter przypisanego oskarżonemu czynu , wykorzystanie do jego dokonania pełnionej funkcji kierowniczej W(...)( obligującej do egzekwowania przestrzegania prawa) świadczą o znacznym stopniu demoralizacji oskarżonego i skutkują niemożnością obdarzenia go zaufaniem ,że będzie przestrzegał porządku prawnego.
Odnosząc się do podniesionych w apelacjach argumentów dotyczących sytuacji rodzinnej oskarżonego oraz do dołączonych do apelacji adw.P. K.dokumentów, z których wynika, że oskarżony wychowuje i utrzymuje studiującego syna z poprzedniego małżeństwa , że ma małoletnią córkę z obecnego związku ( w dacie czynu miała 8 lat) oraz, że jego konkubina jest inwalidką a nadto leczy się onkologicznie ( orzeczenie o stopniu niepełnosprawności - z 18.12.2012 r. , karta informacyjna z rozpoznaniem nowotworu złośliwego - z 6.09.2012 r.) - stwierdzić trzeba , iż fakt , że oskarżony będąc w takiej sytuacji rodzinnej, mając pod opieką małoletnie dziecko i chorą konkubinę, dopuścił się poważnego przestępstwa świadczy albo o jego skrajnej nieodpowiedzialności albo o przekonaniu o własnej bezkarności.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny uznał, iż mimo dotychczasowej niekaralności oskarżonegoA. Z.i jego uprzedniego nienagannego trybu życia – brak jest podstaw do sformułowania pozytywnej prognozy wymaganej przezart. 69 § 1 k.k.
Z powyższych względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.