Sąd Okręgowy w Świdnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 143/16
Data wyroku: 2016-06-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jadwiga Wójcikiewicz

Sygn. akt IC 143/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 czerwca 2016 roku
Sąd Okręgowy w Świdnicy Wydział I Cywilny
w składzie:

Przewodniczący SSO Jadwiga Wójcikiewicz
Protokolant Sylwia Jurkowska
po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 roku w Świdnicy
na rozprawie
sprawy z powództwaG. N.,Ł. N.,K. N.iP. N.
przeciwkoTowarzystwu (...) S.A.wW.
o zapłatę

I
zasądza od strony pozwanejTowarzystwa (...) S.A.wW.na rzecz powódkiG. N.kwotę 45.000 zł (czterdzieści pięć tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi od 13 listopada 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i od 1 stycznia 2016 roku z odsetkami ustawowymi za opóźnienie do dnia zapłaty;

II
zasądza od strony pozwanejTowarzystwa (...) S.A.wW.na rzecz powodaŁ. N.kwotę 35.000 zł (trzydzieści pięć tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi od 13 listopada 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i od 1 stycznia 2016 roku z odsetkami ustawowymi za opóźnienie do dnia zapłaty;

III
zasądza od strony pozwanejTowarzystwa (...) S.A.wW.na rzecz powodaK. N.kwotę 55.000 zł (pięćdziesiąt pięć tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi od 13 listopada 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i od 1 stycznia 2016 roku z odsetkami ustawowymi za opóźnienie do dnia zapłaty;

IV
zasądza od strony pozwanejTowarzystwa (...) S.A.wW.na rzecz powodaP. N.kwotę 35.996 zł (trzydzieści pięć tysięcy złotych dziewięćset dziewięćdziesiąt sześć złotych) z odsetkami ustawowymi od 5 października 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i od1 stycznia 2016 roku z odsetkami ustawowymi za opóźnienie do dnia zapłaty;

V
dalej idące powództwa oddala;

VI
zasądza od powódkiG. N.na rzecz strony pozwanejTowarzystwa (...) S.A.wW.kwotę 196,19 złotych (sto dziewięćdziesiąt sześć złotych dziewiętnaście groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu;

VII
zasądza od strony pozwanejTowarzystwa (...) S.A.wW.na rzecz powodaŁ. N.kwotę 1.391,81 zł (jeden tysiąc trzysta dziewięćdziesiąt jeden złotych osiemdziesiąt jeden groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu;

VIII
zasądza od strony pozwanejTowarzystwa (...) S.A.wW.na rzecz powodaK. N.kwotę 611,55 zł (sześćset jedenaście złotych pięćdziesiąt pięć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu;

IX
zasądza od strony pozwanejTowarzystwa (...) S.A.wW.na rzecz powodaP. N.kwotę 1.391,81 zł (jeden tysiąc trzysta dziewięćdziesiąt jeden złotych osiemdziesiąt jeden groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu;

X
nakazuje stronie pozwanejTowarzystwu (...) S.A.wW., aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa – Sąd Okręgowy w Świdnicy kwotę 8.550 zł tytułem opłaty stosunkowej, od uiszczenia której powodowie byli zwolnieni.

Sygn. akt I C 143/16

UZASADNIENIE
PowodowieG. N.,Ł. N.,P. N.iK. N.wnieśli o zasądzenie od strony pozwanejTowarzystwa (...) S.A.z siedzibą w(...)) na rzecz powódkiG. N.kwoty 65.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 6 listopada 2014 r. do dnia zapłaty tytułem dalszego zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez powódkę w związku ze śmiercią mężaS. N., a także kwoty 30.000,00 zł tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie się sytuacji życiowej powódki w wyniku tego zdarzenia; 2) na rzecz powodaŁ. N.kwoty 45.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 6 listopada 2014 r. do dnia zapłaty, tytułem dalszego zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez powoda w związku ze śmiercią ojcaS. N., 3) na rzecz powodaP. N.kwoty 45.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 29 września 2014 r. do dnia zapłaty tytułem dalszego zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez powoda w związku ze śmiercią ojcaS. N.oraz zwrotu kosztów transportu zwłok i dojazdów w kwocie 996,00 zł; 4) na rzecz powodaK. N.kwoty 65.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 6 listopada 2014 r. do dnia zapłaty, tytułem dalszego zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez powoda w związku ze śmiercią ojcaS. N., a także tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie się sytuacji życiowej powoda w wyniku tego zdarzenia w kwocie 30.000,00 zł. Powodowie wnieśli również o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz każdego z powodów z osobna kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie po 3.600,00 zł.
W uzasadnieniu powodowie podnieśli, iż dnia(...)r. miał miejsce wypadek, wskutek którego śmierć poniósłS. N.. Strona pozwana przyjęła odpowiedzialność za zaistniały wypadek drogowy i wypłaciła na rzecz powódki kwotę 25.000 zł zadośćuczynienia oraz po 15.000 zł na rzecz każdego z powodów – synów zmarłego. Strona pozwana odmówiła wypłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w wyższej kwocie, nie wypłaciła również odszkodowania tytułem znacznego pogorszenia sytuacji życiowej. Powodowie wskazali, że tragiczny wypadek odebrał całej rodzinie ukochaną osobę, z którą pozostawali w bardzo dobrych relacjach, zmarły był dobrym mężem i ojcem, prace wykonywał sumiennie i z pełnym zaangażowaniem.S. N.był człowiekiem bardzo zaradnym, sam potrafił wykonywać wiele rzeczy, był tzw. ,,złotą rączką”, zawsze służył pomocą nie tylko rodzinie. Po śmierciS. N.powodowie odczuwają żal, pustkę, do dziś nie mogą pogodzić się z jego nagłą śmiercią.
(...) S.A.z siedzibą wW.wniosła o oddalenie w całości powództwa każdego z powodów oraz zasądzenie od każdego z powodów na rzecz strony pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Strona pozwana potwierdziła, że w dniu(...)r. miał miejsce wypadek, wskutek którego śmierć poniósłS. N.. Sprawca zdarzenia w dacie wypadku był ubezpieczony w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych i posiadał ubezpieczenie u strony pozwanej. Strona pozwana wypłaciła zadośćuczynienie na rzecz powódki w kwocie 25.000 zł oraz po 15.000 zł na rzecz każdego z powodów – synów zmarłego, uznając, że wypłacone z tytułu zadośćuczynienia kwoty są w pełni adekwatne do doznanej krzywdy w związku ze śmierciąS. N.. Strona pozwana uznała również, że odszkodowanie dla powodów za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej jest bezzasadne, ponieważ celem tego odszkodowania ma być zrekompensowanie rzeczywistego, znacznego pogorszenia sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny, nie może być ono natomiast źródłem wzbogacenia się tych osób. Strona pozwana wskazała, że zmarły nie był jedyną osobą odpowiedzialną za utrzymanie domu, a więc sytuacja finansowa rodziny po jego śmierci nie uległa zmianie: powódkaG. N.posiada stałą pracę, natomiast dzieci zmarłego –P.iŁ. N.są samodzielni i nie potrzebują pomocy finansowej.
Pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. pełnomocnik powodów, na podstawieart. 109 k.p.c.złożył spis kosztów poniesionych przez powodów w procesie. Na koszty procesu składały się: koszty zastępstwa adwokackiego – 4 x 3.600 zł = 14.400 zł, opłata skarbowa 4x17zł= 68 zł, koszty przejazdów do sądu pełnomocnika w związku z obecnością na rozprawach w dniach 18 maja 2016r. i 29 czerwca 2016r. z siedziby Kancelarii pełnomocnika do Sądu Okręgowego w Świdnicy – 65 km x 2 x 2 x 0,83 = 215,80 zł, koszty wysyłania korespondencji – 29,40 zł, łącznie 14.713,20 zł.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Dnia(...)r. miał miejsce wypadek, wskutek którego śmierć poniósłS. N.. Sprawcą wypadku byłH. P., kierujący pojazdem marki(...), który w dacie wypadku ubezpieczony był w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w spółce strony pozwanej. Wobec śmierci sprawcy wypadku, umorzono postępowanie karne.
Dowód:- notatka urzędowa Policji z 21.06.2014r. k.37-38,
- odpis karty statystycznej do karty zgonu k.39,
- odpis aktu zgonuS. N.wydanego przez USC wL.nr(...)k.40;
S. N.w chwili śmierci miał(...)lata. PowódkaG. N.była żoną zmarłego, a powodowieŁ. N.,P. N.iK. N.- jego dziećmi. W wyniku tragicznego w skutkach zdarzenia powodowie utracili bliską im osobę, z którą byli silnie związani.
Dowód:- zeznania powódkiG. N.k.167-168;
ZmarłyS. N.przed śmiercią był zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony do 31 grudnia 2015r. w wymiarze pełnego etatu na stanowisku(...)w(...)wS.. Z wykonywanej pracy zmarły uzyskiwał wynagrodzenie w wysokości ok. 1.800 zł miesięcznie.S. N.był uznawany za dobrego, szanowanego człowieka, należał do spokojnych, uczynnych i życzliwych osób, chętnie też pomagał innym osobom przy wykonywaniu różnych prac.S. N.wykonywał wiele prac domowych, posiadał wiele umiejętności, nazywany był „złotą rączką”.
Dowód:- zeznania powódkiG. N.k.167-168,
- zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2013 i 2014 PIT 37G. N.iS. N.k.174-177,
- umowa o pracę zmarłego k. 46-47,
- zaświadczenie o zarobkach zmarłego k. 48;
PowódkaG. N.i zmarłyS. N.tworzyli szczęśliwy związek od ponad 34 lat, w trakcie trwania małżeństwa doczekali się czworga dzieci (trzech synów i córki). W wyniku śmierci męża, sytuacja życiowa powódki uległa zmianie, dotychczas toG. N.wspólnie z mężem zajmowała się utrzymaniem gospodarstwa domowego, wychowaniem i pomocą dzieciom. Po śmierci męża, wszystkie te obowiązki musiała przejąć samodzielnie powódka, zaczęła doświadczać okresów zwątpienia, wyczerpania, obawy czy będzie w stanie podołać wszystkim obowiązkom w pojedynkę. Powódka do chwili obecnej nie może pogodzić się ze śmiercią męża, nie prowadzi już życia towarzyskiego Powódka bardzo często miała problemy z zaśnięciem, cierpiała na bezsenność, cierpiała na brak energii do życia, do działania, nieustanne zmęczenie, a także bóle głowy. Przed śmiercią męża powódkaG. N.pracowała jako(...)w(...)oraz(...)w łącznym wymiarze 1/2 etatu uzyskując wynagrodzenie w wysokości ok. 640 zł miesięcznie. Obecnie powódka zrezygnowała z pracy i utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 750 zł miesięcznie.
Dowód:- akt małżeństwa powódkiG. N.wydany(...). przez USC wS.nr(...), k. 41,
- zaświadczenie o wynagrodzeniu powódki z 2.07.2014r. k.45,
- zeznania powódkiG. N.k.167-168,
- zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2013 i 2014 PIT 37G. N.iS. N.k.174-177,
- informacja o odliczeniu od dochodów i od podatku za rok 2014 PIT/0 złożonych przez powódkę k.178-179,
- zeznania świadkaB. P.k.166-167,
- zeznania świadkaI. R.k.167;
PowódP. N.– syn zmarłego ma obecnie(...)lat, zamieszkuje wU.z żoną i dwiema córkami. Wnuczki zmarłegoS. N.w dacie jego śmierci miały(...)lata. Zmarły miał bardzo dobry kontakt z powodem i z jego rodziną, kochał wnuczki, często wychodzili wspólnie na spacery, powód pomagał ojcu przy tzw. „fuchach”.
W dniu wypadku odwiózł ojca na stację kolejową, ojciec namawiał go, aby pojechał razem z nim, lecz powód odmówił wobec zarezerwowanego pobytu w sanatorium. W środku nocy brat -K. N.zadzwonił doP. N.z informacją o śmierci ojca. Następnego dnia powód - wobec zarezerwowanego wcześniej terminu, - chrzcił w kościele jedną z córek.
Powodowi doskwiera schorzenie kręgosłupa, w styczniu 2013 roku przeszedł operację. W dniach od 3 lipca 2014r. do dnia 26 lipca 2014r. w ramach prewencji rentowej ZUS przebywał na leczeniu usprawniającym w specjalistycznym ośrodku, gdzie korzystał z pomocy psychiatry z uwagi na złą kondycję psychiczną. Powód był związany z ojcem, codziennie się widywali, ojciec pomagał zajmować się córkami powoda, ponadto powód często gościł rodziców u siebie w domu, spotykali się w gronie rodzinnym na uroczystościach, w lecie na działce.
Powód wraz z matkąG. N.musiał zająć się wszelkimi formalnościami związanymi z pochówkiem ojca, z przygotowaniem uroczystości. Powód cierpiał na stany lękowe, uczucie osamotnienia, osłabienie energii życiowej, zaburzenia koncentracji, bezsenność, brak apetytu. PowódP. N.pozostawał pod opieką psychologa, zażywał również leki antydepresyjne.
Powód przywiózł skremowane zwłoki ojca zB.z województwa(...)doM., załatwiał wszelkie formalności, przejeżdżając łącznie odległość ok. 1.200 km.
Dowód:- zaświadczenie wystawione przez psychologI. S.z 5 maja 2016r. k.173,
- zeznania powodaP. N.k.169-170,
- dowód rej. samochodu osobowego k. 69-70,
- orzeczenia lekarskie o stanie zdrowia powodaP. N.k.60-66,
- oświadczenia powodaP. N.k.67-68,
- odpis aktu urodzenia:P. N.wydany przez USC wŚ.nr(...)k.42;
PowódK. N.był najmłodszym dzieckiemS. N.iG. N.. W dacie śmierci ojca powód miał 16 lat, zamieszkiwał z rodzicami, uczęszczał do szkoły wŚ.. Małoletni wtedyK.miewał problemy w nauce, więc ojciec motywował go, pilnował, aby ukończył szkołę z dobrymi wynikami. Powód był bardzo związany emocjonalnie z ojcem, nie mógł się pogodzić z tym, że z dnia na dzień utracił ojca. Powód zmienił się emocjonalnie, zamknął w sobie, stał się małomówny, nie chciał wychodzić z domu. Powód w związku z problemem zaakceptowania zaistniałych wydarzeń korzystał z pomocy psychologa szkolnego. W chwili obecnej powód nadal zamieszkuje wspólnie z matką, której stara się pomóc w prowadzeniu gospodarstwa domowego. PowódK. N.obecnie otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 750 zł miesięcznie.
Dowód:- odpis aktu urodzeniaK. N.wydany przez USC wŚ.nr(...)k. 44,
- zeznania powodaK. N.k.169,
- zeznania PIT 37 o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2015 przez powodaK. N.k.180-183;
PowódŁ. N.w dacie śmierci ojca miał(...)lat i mieszkał wW.z dziewczyną. Powód miał bardzo dobry kontakt z ojcem, uczył się od niego męskich zajęć, elektryki. Przez rok od śmierci ojca powód często przyjeżdżał doM., martwił się o zdrowie matki i brata. W maju 2015r. powód powrócił do rodzinnego domu i ponownie zamieszkał z bratemK.i matkąG. N.. Powód nadal przeżywa żałobę, nie potrafi rozmawiać o swojej stracie, zazwyczaj jest smutny, zamknięty w sobie, przygnębiony. Powód obecnie pracuje, zarabia 1.850 zł brutto miesięcznie, nie uczęszcza na żadne wizyty lekarskie.
Dowód:- zeznania powodaŁ. N.k.168-169,
- odpis aktu urodzeniaŁ. N.wydany przez USC wŚ.nr(...)k.43,
PowodowieG. N.,Ł. N.iK. N.w piśmie z 6 października 2014 r. zgłosili stronie pozwanej żądanie zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę z powodu utraty męża i ojca oraz żądanie odszkodowania z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej. PowodowieG. N.,Ł. N.iK. N.żądali wypłaty zadośćuczynienia i odszkodowania w kwocie po 150.000 zł na rzecz każdego z nich, natomiast powódP. N.w piśmie z dnia 29 września 2014r. wniósł o zapłatę 101.000 zł za doznaną krzywdę z powodu utraty ojca oraz odszkodowania z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej. Strona pozwana otrzymała wezwanie do zapłaty od powodówG. N.,Ł. N.iK. N.dnia 13 października 2014r., a od powodaP. N.dnia 4 września 2014r. – pod tymi datami zarejestrowano szkodę powodów w aktach szkodowych.
W toku postępowania likwidacyjnego strona pozwana pismem z dnia 26 listopada 2014r. podjęła decyzję o przyznaniu tytułem zadośćuczynienia: powódceG. N.kwotę 25.000,00 zł, a każdemu z powodów po 15.000,00 zł. Strona pozwana odmówiła przyznania wypłaty odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej powodów.
Dowód:- korespondencja w zw. z postępowaniem likwidacyjnym, złożenia wniosku o wypłatę zadośćuczynienia i odszkodowania, przyznanych kwot zadośćuczynienia, prowadzonej korespondencji, przedłożonych rachunków, k. 49-57, 71-82, 122-136, dokumenty w aktach szkodowych strony pozwanej – płyta CD k. 140;
Strona pozwana wypłaciła na rzecz powódkiG. N.kwotę 5.047,60 zł jako zwrot kosztów pogrzebuS. N.zgodnie z przedstawionymi przez powódkęfakturami VAT o numerach (...), uzasadniającymi wydatki powódki związane z pochówkiem/ Zwrot kosztów dokonany przez stronę pozwaną nie pokrywał kosztów przewozu prochów zmarłego i załatwiania formalności przez powodaP. N..
Dowód:- korespondencja w zw. z postępowaniem likwidacyjnym k. 53;
Sąd zważył, co następuje:
Zdaniem Sądu powództwoG. N.,Ł. N.,P. N.iK. N.zasługuje na częściowe uwzględnienie.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż strona pozwana ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za skutki wypadku z dnia(...)., w którym zginął mąż i ojciec powodów. Sprawca zdarzenia w dacie wypadku był bowiem ubezpieczony w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych i posiadał ubezpieczenie u strony pozwanej. Jak wynika natomiast zart. 822 k.c.przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia.
Powodowie wnosili o zasądzenie od strony pozwanej na ich rzecz dalszego zadośćuczynienia z tytułu śmierciS. N..
Fakt, że powodowie doznali wstrząsu psychicznego po śmierci ojca i męża, oraz że nie mogą odnaleźć się w nowej rzeczywistości jest zdaniem Sądu niewątpliwe. Na stopień krzywdy powodów ma wpływ także ta okoliczność, żeS. N.zginął w nagłych okolicznościach, przez niego niezawinionych.
Zgodnie zart. 446 § 4 k.c.sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zadośćuczynienie przewidziane w ww. przepisie nie jest zależne od pogorszenia sytuacji materialnej osoby uprawnionej i poniesienia szkody majątkowej, a jego celem jest złagodzenie cierpienia psychicznego wywołanego śmiercią osoby najbliższej i pomoc pokrzywdzonemu w dostosowaniu się do zmienionej w związku z tym jego sytuacji. Zadośćuczynienie przewidziane wart. 446 § 4 k.c.jest odzwierciedleniem w formie pieniężnej rozmiaru krzywdy, która nie zależy od statusu materialnego pokrzywdzonego. Na rozmiar krzywdy podlegającej naprawieniu przez zadośćuczynienie, o którym mowa wart. 446 § 4 k.c., mają wpływ przede wszystkim: wstrząs psychiczny i cierpienia moralne wywołane śmiercią osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki po jej śmierci, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, rola w rodzinie pełniona przez osobę zmarłą, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem śmierci osoby bliskiej, stopień, w jakim pokrzywdzony będzie umiał odnaleźć się w nowej rzeczywistości i zdolność do jej zaakceptowania, wiek zarówno zmarłego, jak i pokrzywdzonego (wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2014 roku, IV CSK 374/13, opubl. LEX nr 1438653).
Jak wskazał Sąd Najwyższy, przy określaniu wysokości zadośćuczynienia (art. 445 § 1 k.c.), podstawowe znaczenie ma rozmiar doznanej krzywdy, o którym decydują przede wszystkim takie czynniki, jak rodzaj uszkodzenia ciała czy rozstroju zdrowia, ich nieodwracalny charakter polegający zwłaszcza na kalectwie, długotrwałość i przebieg procesu leczenia, stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność i długotrwałość, wiek poszkodowanego i jego szanse na przyszłość oraz poczucie nieprzydatności społecznej (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 01 kwietnia 2004r., II CK 131/03).
Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, powodowieG. N.,Ł. N.,P. N.iK. N.doznali krzywdy na skutek śmierci swego męża i ojca –S. N.i konieczne było ustalenie, czy wobec dokonanej już wypłaty zadośćuczynienia przez stronę pozwaną, zasadne jest uwzględnienie żądania powodów.
W ocenie Sądu krzywda powódkiG. N.wywołana śmiercią męża jest jedną z najbardziej dotkliwych z uwagi na siłę więzów jakie łączą małżonków, tym bardziej, że powódka ze zmarłym mężem tworzyła bardzo zgodny związek, wspierali się. Śmierć męża była dla powódki szokiem, powódka bała się, że nie poradzi sobie z codziennością, korzystała z pomocy dorosłych synów. Powódka do chwili obecnej nie może pogodzić się ze śmiercią męża, nie prowadzi już życia towarzyskiego.
W ocenie Sądu powódceG. N.za doznaną krzywdę należne jest dalsze zadośćuczynienie pieniężne. Fakt, że powódka doznała wstrząsu psychicznego po śmierci męża oraz, że nie może odnaleźć się w nowej rzeczywistości jest niewątpliwy. Jedynie rozmiar zadośćuczynienia może być odnoszony do stopy życiowej społeczeństwa, która pośrednio może rzutować na jego umiarkowany wymiar i to w zasadzie bez względu na status społeczny i materialny pokrzywdzonego. Przesłanka "przeciętnej stopy życiowej" społeczeństwa ma charakter uzupełniający i ogranicza wysokość zadośćuczynienia tak, by jego przyznanie nie prowadziło do wzbogacenia osoby uprawnionej, nie może jednak pozbawiać zadośćuczynienia jego zasadniczej funkcji kompensacyjnej i eliminować innych czynników kształtujących jego rozmiar (wyrok Sądu Najwyższego z 10 maja 2012 roku, IV CSK 416/11, opubl. LEX nr 1212823). Zdaniem Sądu łączne zadośćuczynienie dla powódki winno wynosić 70.000 zł z tytułu krzywdy doznanej na skutek śmierci męża. Kwota ta będzie adekwatna do cierpień psychicznych jakich powódka doznała na skutek zerwania więzi emocjonalnej ze swym mężem, a jednocześnie nie będzie zdaniem Sądu wywoływać w odczuciu społecznym wrażenia, iż stanowi źródło wzbogacenia się powódki. Sąd zasądził zatem na rzecz powódkiG. N.kwotę 45.000 zł tytułem dalszego zadośćuczynienia z tytułu krzywdy doznanej na skutek śmierciS. N., uwzględniając wypłacone już wcześniej przez stronę pozwaną zadośćuczynienie w wysokości 25.000 zł.
Zdaniem Sądu zasadne jest również przyznanie powodomP. N.,K. N.iŁ. N.wyższego zadośćuczynienia.
Zdaniem Sądu, powódK. N., który w dacie śmierci ojca miał 16 lat, pozostając na utrzymaniu rodziców i z nimi zamieszkując, powinien otrzymać wyższe zadośćuczynienia niż starsi bracia.K. N.przez to, że zamieszkiwał w jednym domu z ojcem posiadał z nim bliską więź, potrzebował jego wsparcia i pomocy. Powód nadal zamieszkuje w domu rodzinnym, z matką i pozostaje niesamodzielny finansowo. Śmierć ojca wywarła na niego duży wpływ, wymagał konsultacji psychologa. Wobec powyższego Sąd uznał, że zasadne jest przyznanie powodowiK. N.zadośćuczynienia w łącznej wysokości 70.000 zł z tytułu krzywdy doznanej na skutek śmierci ojca. Kwota ta jest adekwatna do cierpień psychicznych jakich doznał na skutek tragicznego zdarzenia, a jednocześnie nie będzie zdaniem Sądu wywoływać w odczuciu społecznym wrażenia, iż stanowi źródło wzbogacenia się powoda. Sąd, wobec wcześniej otrzymanego zadośćuczynienia od strony pozwanej w kwocie 15.000 zł, zasądził zatem na rzecz powodaK. N.kwotę 55.000 zł tytułem dalszego zadośćuczynienia z tytułu krzywdy doznanej na skutek śmierciS. N..
Wysokość zadośćuczynienia na rzecz dwóch starszych synów – powodówŁ. N.iP. N.od strony pozwanej Sąd ustalił na łączną kwotę po 50.000 zł na rzecz każdego z nich. Sąd uznał, że w odróżnieniu od powodaK. N., powodowie ci w chwili śmierci ojcaS. N., byli osobami dorosłymi i w pełni samodzielnymi. Powodowie w dacie śmierci ojca zamieszkiwali poza domem rodzinnym, pozostawali w związkach. PowódŁ. N.powrócił do domu rodzinnego, jednak należy zaznaczyć, że z racji swojego wieku wymaga on mniejszej uwagi rodzica niż powódK. N.. Sąd uwzględnił jednocześnie, że jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, powodowieŁ. N.iP. N.utrzymywali bliskie relacje z ojcem, był dla nich powiernikiem i wzorem. Wobec powyższego, uwzględniając otrzymane przez każdego z powodów zadośćuczynienie w kwocie po 15.000 zł i zasądził od strony pozwanej na ich rzecz kwotę po 35.000 zł tytułem dalszego zadośćuczynienia.
Wypłacone dotychczas przez stronę pozwaną świadczenia, odpowiednio dla powódki i powodów w kwocie 25.000 zł oraz po 15.000 zł w ocenie Sądu nie rekompensuje w pełni doznane przez powodów krzywdy. Jak wskazał Sąd Najwyższy, określając wysokość „odpowiedniej sumy” (art. 445 § 1 k.c.), sąd powinien niewątpliwie kierować się celami oraz charakterem zadośćuczynienia i uwzględnić wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar doznanej szkody niemajątkowej. Wobec powyższego Sąd zasądził dalsze kwoty zadośćuczynienia: 45.000 zł na rzecz powódkiG. N., po 35.000 zł na rzecz powodówŁ. N.iP. N.oraz 55.000 zł na rzecz powodaK. N., oddalając dalej idące powództwo jako bezzasadne.
Sąd zasądził odsetki ustawowe od kwot zasądzonych na rzecz powodówG. N.,K. N.iŁ. N.od dnia 13 listopada 2014 roku do dnia zapłaty. Wierzycielowi co do zasady należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczone od daty wymagalności roszczenia (art. 481 § 1 k.c.). Zgodnie zart. 14 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz. U. z 2003 roku, Nr 124, poz. 1152 ze zm.) zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. PowodowieG. N.,K. N.iŁ. N., jak wynika z akt szkodowych, pismem z dnia 6 października 2014 r. zgłosili do strony pozwanej roszczenie o wypłatę zadośćuczynienia w związku ze śmierciąS. N.. Strona pozwana otrzymała wezwanie powodów dnia 13 października 2014 r. Termin 30 dni upłynął więc 12 listopada 2014 r., wobec powyższego Sąd uznał, że odsetki ustawowe należne są powodom najpóźniej od dnia 13 listopada 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015r., natomiast od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powodówG. N.,K. N.iŁ. N.odsetki ustawowe za opóźnienie.
Odsetki ustawowe na rzecz powodaP. N.Sąd zasądził również na podstawieart. 14 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz. U. z 2003 roku, Nr 124, poz. 1152 ze zm.). Sąd ustalił, że jak wynika z akt szkodowych, powód pismem z dnia 29 sierpnia 2014r. zgłosił do strony pozwanej roszczenie o wypłatę zadośćuczynienia w związku ze śmierciąS. N.. Strona pozwana otrzymała wezwanie 4 września 2014r. Termin 30 dni upłynął więc 4 października 2014 r., wobec powyższego Sąd uznał, że odsetki ustawowe należne są powodowi najpóźniej od dnia 5 października 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015r., natomiast od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powodaP. N.odsetki ustawowe za opóźnienie.
W niniejszej sprawie powódkaG. N.i powódK. N.oprócz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę dochodzili zasądzenia od strony pozwanej odszkodowania w kwocie po 30.000 zł na rzecz każdego z nich tytułem znacznego pogorszenia sytuacji życiowej na skutek śmierciS. N..
Judykatura przyjęła, że roszczenie najbliższych członków rodziny zmarłego o przyznanie stosownego zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na podstawieart. 446 § 4 k.c., które zmierza do zaspokojenia szkody niematerialnej, jest rodzajowo i normatywnie odmienne od roszczenia o przyznanie stosownego odszkodowania zart. 446 § 3 k.c., które wymaga wykazania szkody majątkowej polegającej na znacznym pogorszeniu sytuacji życiowej najbliższych członków rodziny poszkodowanego, który zmarł wskutek wynikłego z czynu niedozwolonego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowa (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2009 roku, I PK 97/09, LEX nr 558566).
Zdaniem Sądu, żądanie powodówG. N.iK. N.nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie zart. 446 § 3 k.c.sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej. Dochodząc odszkodowania na tej podstawie, powodowie mieli za zadanie udowodnić w myślart. 6 k.c., że ich sytuacja życiowa uległa pogorszeniu. Odszkodowanie przewidziane wart. 446 § 3 k.c.ma bowiem za zadanie wyrównanie wyrządzonego uszczerbku o charakterze majątkowym - związanego ze śmiercią żywiciela, który nie może być zaspokojony przez przyznaną rentę wyrównawczą (wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 lipca 2009 roku, sygn. akt XII C 1063/08, niepublikowany).
W niniejszej sprawie Sąd przychylił się do stanowiska strony pozwanej, że nie zachodzą przesłanki do zasądzenia odszkodowania na rzecz powodów. Jak wynika bowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego, przed śmierciąS. N.powódkaG. N.pracowała jako(...)w(...)oraz(...)w łącznym wymiarze 1/2 etatu uzyskując wynagrodzenie w wysokości ok. 640 zł miesięcznie, a zmarły mąż pracował jako(...)za wynagrodzeniem w wysokości ok. 1.800 zł. PowódK. N.w dacie wypadku miał 16 lat, zamieszkiwał z rodzicami i pozostawał na ich utrzymaniu. Obecnie powódka i powódK. N.otrzymują rentę rodzinną w wysokości po 750 zł miesięcznie na rzecz każdego z nich. Z powyższego wynika zatem, że pomimo śmierciS. N., powódka i ich syn posiadają zbliżony dochód na osobę w rodzinie, jak przed tragicznym wypadkiem. Wobec powyższego, skoro nie nastąpiło znaczne pogorszenie sytuacji życiowej powodów na skutek śmierciS. N.Sąd oddalił żądanie powodów o zasądzenia odszkodowania w tym zakresie.
Sąd uznał natomiast za w pełni uzasadnione roszczenie powodaP. N.o zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kwoty 996,00 zł tytułem zwrotu kosztów sprowadzenia prochów zmarłego ojca. Zgodnie zart. 446 § 1 k.c.jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósł.
Sąd dał wiarę zeznaniom powodaP. N., a także powódkiG. N., że to powódP. N.przywiózł prochy zmarłego ojca zB.w województwie(...)doM.i pokrył wydatki związane z załatwianiem skremowania ciała, pochówkiem ojca. Sąd uwzględnił roszczenie powoda opierając się przede wszystkim na wiedzy i doświadczeniu życiowym, uznając również za wiarygodne zeznania powoda, w których wskazał, że załatwiając formalności przejechał odległość ok. 1.200 km.
Wobec braku odrębnej podstawy prawnej dla roszczenia powodaP. N.o zwrot kosztów przejazdu ww. odległości, Sąd posiłkował się przepisami regulującymi zwrot kosztów podróży świadków, stawiających się w miejscu wykonywania czynności sądowych. I tak, zgodnie zart. 85 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. tekst jedn. z 2010 roku, Nr 90, poz. 594 ze zm.) świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży – z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Górną granicę należności, o których mowa wust. 1, stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Według tych samych zasad świadkowi przysługuje zwrot kosztów noclegu oraz utrzymania w miejscu wykonywania czynności sądowej. Wysokość kosztów, o których mowa wust. 1 i 3, świadek powinien należycie wykazać. Zgodnie zart. 34 a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym(tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określa, w drodze rozporządzenia, warunki ustalania oraz sposób dokonywania zwrotu kosztów używania pojazdów, o których mowa wust. 1, uwzględniając rodzaj pojazdu mechanicznego, jego pojemność oraz limit kilometrów w zależności od liczby mieszkańców w danej gminie lub mieście, właściwych ze względu na miejsce zatrudnienia pracownika. Przepis§ 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 25 marca 2002 roku w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy(Dz. U 2002, Nr 27, poz. 271 ze zm.) stanowi, że koszty używania pojazdów do celów służbowych pokrywa pracodawca według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu, które nie mogą być wyższe niż dla samochodu osobowego o pojemności silnika powyżej 900 cm3– 0,8358 zł.
Z powyższego wynika, iż iloczyn odległości 1.200 km wskazanej przez powodaP. N.oraz przelicznik 0,8358 zł, daje sumę równą 1.002,96 zł, stąd Sąd uznał że żądanie powoda o zasądzenie na jego rzecz zwrotu wydatków w kwocie 996,00 zł nie jest kwotą zawyżoną i odpowiada obowiązującym stawkom, a także rzeczywiście poniesionym, racjonalnym i celowym kosztom przejazdu własnym samochodem
Strona pozwana wnosiła o oddalenie żądanie powodaP. N.jako roszczenia nienależnego twierdząc, że strona pozwana zwróciła już całość kosztów pogrzebu, jednak do rąk powódkiG. N., jako osoby faktycznie ponoszącej koszty pogrzebu. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem strony pozwanej, uznając że jak wynika z akt szkodowych, powódka co prawda pokryła koszty pochówku, a strona pozwana zwróciła jej te koszty, to jednak zwrot ten nie obejmował kosztów poniesionych przez powodaP. N., na który składały się koszty podróży po ciałoS. N., powrót powoda z województwa(...)z prochami ojca, a także wydatki związane z załatwianiem wszelkich formalności.
Sąd uznał, że odsetki ustawowe należne są powodowi, zgodnie ze wcześniejszymi wyliczeniami, najpóźniej od dnia 5 października 2014 r. do dnia 31 grudnia 2015r., natomiast od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powodaP. N.odsetki ustawowe za opóźnienie.
Sąd oddalił wnioski dowodowe strony powodowej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych lekarzy z zakresu psychologii i psychiatrii. Sąd uznał, że dla określenia rozmiaru krzywdy nie jest potrzebna opinia biegłego psychologa, ani psychiatry. Należy tu przytoczyć uzasadnienie do wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 14 czerwca 2013 roku w sprawie sygn. akt I ACa 539/13, w którym Sąd Apelacyjny wskazał, iż dowód z opinii biegłego psychologa, jest w tego typu sprawach całkowicie zbędny dla rozstrzygnięcia. Przepisart. 446§4 k.c., ani przepisart. 448 k.c.w zw. zart. 24§1 k.c., nie wiąże wystąpienia krzywdy ze szkodą ujętą w kategoriach medycznych. Mierzenie skali cierpienia osoby, która nie doznała uszkodzenia ciała i rozstroju zdrowia, pozostaje poza możliwościami dowodowymi Sądu i ubezpieczyciela. Aktualny stan wiedzy nie pozwala na udowodnienie rozmiaru uczuć i przywiązania, czy też ich braku. Ocena krzywdy powinna być dokonana w oparciu o znaczenie dobra osobistego, które zostało naruszone tj. prawa do życia w pełnej rodzinie. W tej sytuacji rozmiar krzywdy jakiej doznali powodowie na skutek śmierci męża i ojca Sąd ocenił na podstawie dowodu z zeznań świadków, a także zeznań powodów, które to zeznania zdaniem Sądu są wiarygodne, jako że odzwierciedlają stan przeżyć psychicznych rodziny po śmierciS. N.. W niniejszej sprawie Sąd obdarzył również wiarygodnością dowody z dokumentów, bowiem nie były one kwestionowane przez żadną ze stron postępowania, a Sąd również nie znalazł podstaw, by odmówić im waloru wiarygodności.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 100 k.p.c., zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone.
Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.
W niniejszej sprawie, pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. pełnomocnik powodów na podstawieart. 109 k.p.c.złożył spis kosztów poniesionych przez powodów w procesie. Sąd uznał za zasadne roszczenie powodów o zasądzenie od strony pozwanej kosztów zastępstwa adwokackiego – 4 x 3.600 zł = 14.400 zł, kosztów przejazdów do sądu pełnomocnika w związku z obecnością na rozprawach w dniach 18 maja 2016r. i 29 czerwca 2016r. z siedziby kancelarii pełnomocnika do Sądu Okręgowego w Świdnicy – 65 km x 2 x 2 x 0,83 = 215,80 zł oraz kosztów wysyłania korespondencji – 29,40 zł, łącznie 14.713,20 zł.
W niniejszej sprawie powodowie wygrali proces w części.
Zgodnie zart. 98 § 3 k.p.c.do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W przedmiotowej sprawie koszty zastępstwa adwokackiegoŁ. N.iP. N.wynosiły odpowiednio po 2.400 zł zgodnie z§ 6 pkt 5w zw.§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduDz. U. tekst jedn. z 2013 roku,poz. 461, akoszty zastępstwa adwokackiego powodówG. N.iK. N.- po 3.600 zł zgodnie z§ 6 pkt 6w zw.§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduDz. U. tekst jedn. z 2013 roku,poz. 461.
Sąd oddalił wniosek powodów o zasądzenie na ich rzecz od strony pozwanej zwrotu równowartości czterokrotności opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (czyli 4 x 17 zł = 68 zł) wobec nie przedłożenia przez powodów dowodów uiszczenia wyżej wymienionej opłaty skarbowej. Sąd uwzględnił na rzecz strony pozwanej opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, ponieważ strona pozwana dołączyła potwierdzenie uiszczenia opłaty w takiej wysokości.
Odnośnie kosztów procesu poniesionych przez powódkęG. N.to wyniosły one: 3.600 zł kosztów zastępstwa procesowego oraz 61,30 zł jako suma 1/4 kosztów korespondencji i 1/4 części kosztów przejazdów pełnomocnika powódki. Powódka wygrała proces w 47%, bowiem dochodziła zapłaty kwoty 95.000 zł, a zasądzona została jej kwota 45.000 zł. Wobec tego koszty należne powódce to 3.661,30 x 47% czyli 1.720,81 zł. Natomiast na koszty poniesione przez stronę pozwaną składają się: 3.600 zł kosztów zastępstwa procesowego i opłata skarbowa od pełnomocnictwa tj. 17 zł 3.617 zł x 53%, bowiem w takim zakresie strona pozwana wygrała proces, to jest 1.917 zł. Wobec powyższego Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki różnicę pomiędzy tymi kosztami to jest 1.917 zł (koszty strony pozwanej) - 1.720,81 zł (koszty powódki) = 196,19 zł, co znalazło wyraz w punkcie VI wyroku.
O kosztach procesu w stosunku do powodaŁ. N.to Sąd ustalił, że składały się na nie: 2.400 zł kosztów zastępstwa procesowego oraz 61,30 zł jako suma 1/4 kosztów korespondencji i 1/4 części kosztów przejazdów pełnomocnika powoda. Powód wygrał proces w 78%, bowiem dochodził zapłaty kwoty 45.000 zł, a zasądzona została jemu kwota 35.000 zł. Wobec tego koszty należne powodowi to 2.461,30 x 78% czyli 1.919,81 zł. Natomiast na koszty poniesione przez stronę pozwaną składa się: 2.400 zł kosztów zastępstwa procesowego x 22%, bowiem w takim zakresie strona pozwana wygrała proces, to jest 528 zł. Wobec powyższego Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda różnicę pomiędzy tymi kosztami to jest 1.919,81 zł (koszty powoda) - 528 zł (koszty strony pozwanej) = 1.391,81 zł, co znalazło wyraz w punkcie VII wyroku.
Odnośnie kosztów procesu poniesionych przez powodaK. N.to wyniosły one: 3.600 zł kosztów zastępstwa procesowego oraz 61,30 zł jako suma 1/4 kosztów korespondencji i 1/4 części kosztów przejazdów pełnomocnika powoda. Powód wygrał proces w 58%, bowiem dochodził zapłaty kwoty 95.000 zł, a zasądzona została jemu kwota 55.000 zł. Wobec tego koszty należne powodowi to 3.661,30 x 58% czyli 2.123,55 zł. Natomiast na koszty poniesione przez stronę pozwaną składa się: 3.600 zł kosztów zastępstwa procesowego x 42%, bowiem w takim zakresie strona pozwana wygrała proces, to jest 1.512 zł. Wobec powyższego Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda różnicę pomiędzy tymi kosztami to jest 2.123,55 zł (koszty powoda) - 1.512 zł (koszty strony pozwanej) = 611,55 zł, co znalazło wyraz w punkcie VIII wyroku.
O kosztach procesu w stosunku do powodaP. N.to Sąd ustalił, że składały się na nie: 2.400 zł kosztów zastępstwa procesowego oraz 61,30 zł jako suma 1/4 kosztów korespondencji i 1/4 części kosztów przejazdów pełnomocnika powoda. Powód wygrał proces w 78%, bowiem dochodził zapłaty kwoty 45.966 zł, a zasądzona została jemu kwota 35.966 zł. Wobec tego koszty należne powodowi to 2.461,30 x 78% czyli 1.919,81 zł. Natomiast na koszty poniesione przez stronę pozwaną składa się: 2.400 zł kosztów zastępstwa procesowego x 22%, bowiem w takim zakresie strona pozwana wygrała proces, to jest 528 zł. Wobec powyższego Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda różnicę pomiędzy tymi kosztami to jest 1.919,81 zł (koszty powoda) - 528 zł (koszty strony pozwanej) = 1.391,81 zł, co znalazło wyraz w punkcie IX wyroku.
Na podstawieart. 13 ust.1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 roku(Dz. U. tekst jedn. z 2014 rokupoz. 1025ze zm.) nakazano stronie pozwanej, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa - Sąd Okręgowy w Świdnicy kwotę 8.550 zł tytułem opłaty od stosunkowej od zasądzonego roszczenia, od uiszczenia której powodowie byli zwolnieni.