Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 900/16
Data wyroku: 2016-10-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożena Żywioł
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Wolności
Podstawa prawna: art. 437 kpk, art. 438 kpk

Sygnatura akt VI Ka 900/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia11 października 2016r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO Bożena Żywioł
Protokolant Sylwia Sitarz
przy udziale Grzegorza Kisiela
Prokuratora Prokuratury Rejonowej wT.
po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r.
sprawyJ. T.ur. (...)wO.
synaJ.iM.
oskarżonego zart. 191§1 kkw zw. zart. 64§1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach
z dnia 20 kwietnia 2016 r.    sygnatura akt VI K 741/15
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpk,art. 635 kpk

1
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że oskarżonegoJ. T.uznaje za winnego tego, że w dniu 07.02.2015r. wP.jako kierowca samochodu markiA. (...)numer rejestracyjny (...)zastosował przemoc wobecW. G. (1)poprzez przepychanie go samochodem, co doprowadziło do upadku pokrzywdzonego, zmuszając go do zaniechania wykonywania obowiązków służbowych, przy czym czynu tego dopuścił się będąc już skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Bytomiu z 10.01.2007r. sygn. akt II K 631/05 za umyślne przestępstwo podobne zart. 191 § 1 kkw zw. zart. 64 §1 kkna karę 1 roku pozbawienia wolności odbytą w ramach kary łącznej orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Bytomiu z dnia 17.09.2008r., sygn. akt II K 1062/07 w okresie od 27.01.2009r. do 15.10.2010r., czym wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 191 § 1 kkzw. zart. 64 § 1 kki za to na mocyart. 191 § 1 kkskazuje go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

2
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki poniesionew postępowaniu odwoławczym w kwocie 20 zł (dwadzieścia złotych)i wymierza mu opłatę za obie instancje w kwocie 120 zł (sto dwadzieścia złotych).

VI Ka 900/16

UZASADNIENIE
Wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 20 kwietnia 2016r., sygn. akt VI K 741/15, został zaskarżony apelacją prokuratora, na niekorzyść oskarżonegoJ. T..
Podniesiono w niej zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na nietrafnej ocenie, że swoim zachowaniem oskarżony naruszył nietykalność cielesnąW. G. (2), podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy poddany prawidłowej ocenie prowadził do wniosku, iż oskarżony poprzez zastosowanie przemocy zmusił pokrzywdzonego do określonego zachowania i znoszenia, o jakim mowa wart. 191 § 1 kk.
Skarżący zarzucił nadto, że doszło do obrazyart. 2 § 2 , 167 i 366 § 1 kpkpoprzez zaliczenie w poczet dowodów nieaktualnych danych o karalności oskarżonego.
Apelacja zawiera także zarzut rażącej niewspółmierności kary wymierzonej oskarżonemu za przypisane mu przestępstwa zart. 217 § 1 kk. w zw. zart. 64 § 1 kk. w następstwie nieuwzględnienia wysokiego stopnia społecznej szkodliwości czynu, warunków osobistych sprawcy, jego dochodów oraz celów zapobiegawczo-wychowawczych.
W oparciu o takie zarzuty apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy uznał za uzasadniony podniesiony w środku odwoławczym zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.
Apelujący w sposób przekonujący, powołując się na konkretną, merytoryczną argumentację, podważył tok rozumowania sądu pierwszej instancji wskazany w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Istotnie, nie można zgodzić się z twierdzeniem sądu meriti, że zachowanie oskarżonego polegające na przepychaniu pokrzywdzonego poprzez napieranie kierowanym przez oskarżonego samochodem nie stanowi „stosowania przemocy wobec osoby” w rozumieniuart. 191 § 1 kk, lecz jedynie przemoc pośrednią wobec pokrzywdzonego przez oddziaływanie na rzecz. Rację ma prokurator, że powołana przez sąd pierwszej instancji / w charakterze argumentu przemawiającego za prawidłowością rozważań tego sądu/ uchwała Sądu Najwyższego z 10 grudnia 1998r. dotyczy zupełnie innych stanów faktycznych, a mianowicie stosowania przemocy wobec rzeczy celem wywarcia wpływu na wolę pokrzywdzonego, co nie może być utożsamiane z sytuacją posługiwania się sprawcy wobec pokrzywdzonego rzeczą, jako narzędziem. Stosowanie przemocy wobec osoby, o którym mowa wart. 191 § 1 kk. znaczeniowo nie odbiega od używania przemocy wobec osoby w rozumieniu np.art. 280 § 1 kk., a przecież nie ma wątpliwości, że posługiwanie się przez sprawcę takiego przestępstwa jakimś narzędziem / a takim może być samochód/ nie powoduje, że jego czyn nie stanowi rozboju, wszak wprost o posługiwaniu się narzędziem stanowiart. 280 § 2 kk.
Nie jest też przekonujące stanowisko sądu pierwszej instancji, że celem oskarżonego nie było zmuszenie pokrzywdzonego do określonego zachowania się polegającego na zaniechaniu wykonywania obowiązków służbowych. Nie ulega przecież wątpliwości, że w czasie zdarzenia pokrzywdzony pełnił służbę jako pracownik ochrony /tak też ustalił sąd meriti/. Zatrzymując pojazd kierowany przez oskarżonego wykonywał swoje obowiązki służbowe, do których należało podjęcie czynności kontrolnych wobec osób, które w dzień wolny od pracy /sobota/ znajdą się na ochranianym przez pokrzywdzonego terenie.
Z zeznań pokrzywdzonego wynika, że takie obowiązki zostały na niego, jako pracownika nałożone przez pracodawcę.
Nie ulega wątpliwości, że zachowanie oskarżonego, którego dążeniem było uniknięcie owych czynności kontrolnych, nie poddanie się im /oskarżony kwestionował ich zasadność/ i opuszczenie terenuspółki (...)ukierunkowane było na zmuszenie pokrzywdzonego do odstąpienia od wykonania wspomnianych obowiązków
Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że wprawdzie oskarżony powoływał się na chęć uniknięcia stanu zagrożenia stworzonego, wedle jego wersji, przez pokrzywdzonego, ale takim wyjaśnieniomJ. T.sąd pierwszej instancji nie dał wiary.
W tym stanie rzeczy błędnym było uznanie przez Sąd Rejonowy, że zachowanie oskarżonego nie realizowało znamiona przestępstwa zart. 191 § 1 kk. w postaci zmuszania do określonego zachowania się.
Sąd Okręgowy podzielając zatem podniesiony w apelacji zarzut błędu w ustaleniach faktycznych uznał za konieczne dokonanie zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uznanie, że zachowanie oskarżonego polegało na tym, iż w dniu 7 lutego 2015r. wP.jako kierowca samochodu markiA. (...)nr rej. (...)zastosował przemoc wobecW. G. (2)poprzez przepychanie go samochodem, co doprowadziło do upadku pokrzywdzonego, zmuszając go do zaniechania wykonywania obowiązków służbowych, przy czym czynu tego oskarżony dopuścił się w warunkach recydywy wyczerpując znamiona występku zart. 191 § 1 kk. w zw. zart. 64 § 1 kk.
Za przestępstwo to Sąd Okręgowy wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Wymierzając taką karę sąd odwoławczy wziął pod uwagę znaczny stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonego i znaczny stopień jego winy.
Wręcz niebywałym jest zachowanie polegające na napieraniu na człowieka samochodem, gdyż jest to działanie niebezpieczne, stwarzające dla pokrzywdzonego realne zagrożenie. Nawet przyjęcie, że oskarżony był uprawnionym do przejazdu przez ochraniany przez pokrzywdzonego teren w żadnym razie nie stanowi usprawiedliwienia takiego bezpardonowego zachowania.
Przy wymiarze kary na niekorzyść oskarżonego poczytano jego uprzednią karalność /Sąd Okręgowy zgromadził aktualne dane o karalności oskarżonego, nota bene tożsame z tymi, którymi dysponował sąd pierwszej instancji/ i działanie w warunkach powrotu do przestępstwa. Nie dopatrzono się natomiast żadnych okoliczności łagodzących.
W ocenie Sądu Okręgowego wymierzona oskarżonemu kara 6 miesięcy pozbawienia wolności jest adekwatna do wagi czynu i uwzględnia dyrektywy sądowego wymiaru kary wskazane wart. 53 kk. Kara bezwzględna pozbawienia wolności uzasadniona jest brakiem możliwości przyjęcia wobec oskarżonego pozytywnej prognozy kryminologicznej.
Sąd Okręgowy nie podzielił wniosku apelującego o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż nie zachodziły podstawy do takiego rozstrzygnięcia wskazane wart. 437 § 2 kpk, w tym zwłaszcza brak było przesłanek do przyjęcia konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości.
Wobec uchylenia z dniem 1 lipca 2015r. reguły ne peius zart. 454 § 2 kpkmożliwym było dokonanie zmiany zaskarżonego wyroku w postępowaniu odwoławczym przez poczynienie nowych ustaleń faktycznych i wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności.
Z uwagi na takie rozstrzygnięcie sądu odwoławczego odnoszenie się do postawionego w apelacji zarzutu rażącej niewspółmierności kary /stanowiącego w istocie zarzut alternatywny, podniesiony z ostrożności procesowej/ było bezprzedmiotowe.
Konsekwencją zmiany wyroku było obciążenie oskarżonego wydatkami za postępowanie odwoławcze i opłatą za obie instancje.