Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 429/16
Data wyroku: 2016-10-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jacek Małodobry, Zofia Klisiewicz, Tomasz Białka
Słowa kluczowe: Stwierdzenie Nabycia Spadku
Podstawa prawna: art. 931 § 1 kc

Sygn. akt III Ca 429/16

POSTANOWIENIE
Dnia 3 października 2016r.
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie
następującym:
Przewodniczący -  Sędzia SO Jacek Małodobry
Sędzia SO Zofia Klisiewicz (sprawozdawca)
Sędzia SO Tomasz Białka
Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Burnagiel
po rozpoznaniu w dniu 3 października 2016r. w Nowym Sączu
na rozprawie
sprawy z wniosku GminyN.
przy uczestnictwieJ. W. (1),S. W.,J. W. (2),A. W. (1),A. W. (2)
o stwierdzenie nabycia spadku poJ. W. (3)
na skutek apelacji uczestnikaJ. W. (1)
od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Targu
z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt I Ns 1081/14

p o s t a n a w i a :
oddalić apelację.
Tomasz Białka Jacek Małodobry Zofia Klisiewicz

Sygn. akt III Ca 429/16

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 1.03.2016r. (sygn. akt I Ns 1081/14) Sąd Rejonowy w Nowym Targu w sprawie z wniosku GminyN.z udziałemJ. W. (1),S. W.,J. W. (2),A. W. (1),A. W. (2)o stwierdzenie nabycia spadku poJ. W. (3)stwierdził, że spadek poJ. W. (3), s.W.iH., zmarłym w dniu 23.10.2011r. wN., ostatnio zamieszkałym wW., na podstawie ustawy nabyła żonaA. W. (2)– w ¼ części, oraz dzieci:J. W. (1),S. W.,J. W. (2),A. W. (1)– w 3/16 części każdy (pkt I), a koszty postępowania zniósł (pkt II).
Sąd Rejonowy ustalił, że spadkodawcaJ. W. (3)synW.iH., zmarł w dniu 23.10.2011r. wW., gdzie ostatnio stale zamieszkiwał. W chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim z uczestniczkąA. W. (2). Miał czterech synów – uczestników:J. W. (1),S. W.,J. W. (2)iA. W. (1). Poza uczestnikami nie ma innych osób uprawnionych do dziedziczenia.
Powołując się na treśćart. 922 § 1 k.c.,art. 926 § 1 i 2 k.c.orazart. 931 § 1 k.c., Sąd I instancji wskazał, że wobec braku złożenia zapewnienia spadkowego przez któregokolwiek z uczestników, dokonał ogłoszenia prasowego na mocyart. 672 k.p.c.Sąd Rejonowy stwierdził, że wobec braku testamentu spadkodawcy powołani do spadku, zgodnie z ustawowym porządkiem dziedziczenia, są uczestnicy postępowania, a to: żonaA. W. (2)w 1/4 części oraz dzieci:J. W. (1),S. W.,J. W. (2)iA. W. (1), które dziedziczą w częściach równych po 3/16 każdy z nich. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 520 k.p.c.
Powyższe postanowienie zaskarżył uczestnikJ. W. (1)apelacją, w której zarzucił:
1. nieważność postępowania polegającą na nieuwzględnieniu wniosku o odroczenie rozprawy, co skutkowało brakiem obrony uczestników swoich praw. Apelujący wskazał, że nieobecność uczestników na rozprawie wynikała ze złego stanu zdrowiaA. W. (2)i konieczności jej hospitalizacji, a także konieczności sprawowania nad nią opieki. Wskazał, że każda nieobecność była usprawiedliwiana i została naruszona zasada równouprawnienia stron;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego przez przyjęcie, iż wnioskodawca posiadał interes prawny w wystąpieniu z niniejszym wnioskiem. Skarżący wskazał, że w skład spadku po zmarłymJ. W. (3)nie wchodzą żadne składniki majątkowe, bowiem rozdysponował on swoim majątkiem za życia.
Wskazując na powyższe, apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Nowym Targu

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja uczestnika jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie Sądu Rejonowego jest prawidłowe.
Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia dotyczące istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd Okręgowy podziela ustalenia Sądu I instancji i przyjmuje je za podstawę własnych rozważań.
Odnosząc się do wywiedzionych w apelacji zarzutów wskazać należy, że są one nietrafne. W szczególności Sąd Okręgowy nie dopatrzył się zarzucanej w apelacji nieważności postępowania, której skarżący upatrywał w braku odroczenia rozprawy mimo usprawiedliwienia nieobecności uczestników.
Zgodnie z treściąart. 379 pkt 5 k.p.c., nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
Ocena, czy doszło do pozbawienia strony możności obrony jej praw powinna być jednak dokonywana przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów apelacyjnych jednolicie przyjmuje się, że strona jest pozbawiona możliwości obrony swych praw, gdy wskutek uchybień procesowych nie może brać udziału w istotnej części postępowania i nie ma możliwości usunięcia skutków tych uchybień na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku. Jeżeli strona na skutek wadliwości procesowych sądu nie mogła uczestniczyć i nie uczestniczyła w rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia to zachodzą podstawy, by przyjąć, że strona ta została pozbawiona możności obrony swych praw (tak m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13.08.2013r., sygn. akt I ACa 247/13; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10.05.1974r., II CR 155/74 OSP 1975/3/66 i z dnia 10.07.2002r., II CKN 822/00).
W niniejszej sprawie zarówno skarżący, jak i pozostali uczestnicy zostali prawidłowo zawiadomieni o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 8.01.2015r. Mimo to, żaden z nich na niej się nie stawił. Sąd I instancji, po stwierdzeniu na tej rozprawie nieobecności uczestników, odroczył ją (po odczytaniu na niej pismaJ. W. (1)z dnia 8.01.2015r. zawierającego wniosek odroczenie) na dzień 24.02.2015r., o czym wszyscy uczestnicy również prawidłowo zostali zawiadomieni. Przesyłki zawierające informację w tej sprawie nie zostały jednak przez żadnego z uczestników odebrane w terminie, w związku z czym zostały przez doręczającego zwrócone do Sądu i pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w myślart. 139 k.p.c.(k. 25-34). Uczestnicy zostali też prawidłowo zawiadomieni o terminie odebrania zapewnienia spadkowego odA. W. (2)w miejscu jej zamieszkania na wniosek wnioskodawcy (k. 44-45 i k. 48-53), które jednak z przyczyn nieusprawiedliwionych przez uczestników nie odbyło się. Już z tych powodów nie było podstaw do przyjęcia, że uczestnicy byli pozbawieni możności obrony swych praw i by Sąd Rejonowy dopuścił się w toku postępowania uchybień procesowych. Co prawda w dniu 24.06.2015r. uczestnikJ. W. (1)złożył pismo, w którym przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia 18.06.2015r. z którego wynika, że uczestniczkaA. W. (2)z uwagi na infekcję górnych dróg oddechowych powinna leżeć w dniach 18-24.06.2015r. i na tej podstawie uczestnik ponownie złożył wniosek o usprawiedliwienie nieobecności uczestnikówJ. W. (1)iA. W. (2)na „wizji lokalnej” w dniu 18.06.2015r., ale w ocenie Sądu Okręgowego w rozpatrywanej sprawie okoliczność ta nie wyłączała możliwości odebrania zapewnienia spadkowego odA. W. (2), które miało się odbyć, zgodnie z wnioskiem wnioskodawcy, właśnie w jej miejscu zamieszkania - z racji jej podeszłego wieku. Również wniosek z dnia 29.02.2016r., który złożył uczestnikJ. W. (1)o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 1.03.2016r. z uwagi na to, że uczestniczkaA. W. (2)została skierowana na Oddział Ortopedii do(...)wN.z powodu złamania kręgosłupa i przedłożona na tą okoliczność kserokopia skierowania do szpitala, nie daje podstaw do uznania, że stanowi to dla pozostałych uczestników usprawiedliwienie nieobecności i uznanie, że zostali pozbawieni możności działania. Sąd Okręgowy zwraca jednak uwagę, że zgodnie z treściąart. 214(
    1 )§ 1 k.p.c.usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby stron, ich przedstawicieli ustawowych, pełnomocników, świadków i innych uczestników postępowania, wymaga przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie sądu, wystawionego przez
    lekarza sądowego. W związku z tym, w ocenie Sądu Okręgowego decyzja Sądu I instancji o oddaleniu wniosku uczestnika o odroczenie kolejnej rozprawy zaplanowanej na dzień 1.03.2016r. była prawidłowa, gdyż nieobecności skarżącego nie można uznać za usprawiedliwioną.
Niezależnie od powyższego, Sąd Okręgowy zwraca uwagę, że ogłoszeniem z dnia 8.07.2015r. wywieszonym na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy wN., jak również zamieszczonym wGazecie (...), Sąd Rejonowy poinformował o toczącym się przedmiotowym postępowaniu i wezwał spadkobiercówJ. W. (3), ażeby w ciągu 6 miesięcy od ukazania się tego ogłoszenia zgłosili się i udowodnili nabycie spadku.
Mając na względzie powyższe, po dokonaniu szczegółowej analizy akt przedmiotowej sprawy i podjętych przez Sąd I instancji czynności, jak również bierności uczestników postępowania, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że nie doszło do pozbawienia skarżącego obrony jego praw.
Prawidłowości zaskarżonego orzeczenia nie podważa też podniesiony przez apelującego zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego przez przyjęcie, iż wnioskodawca posiadał interes prawny w wystąpieniu z niniejszym wnioskiem.
Zgodnie z treściąart. 1025 § 1 k.c., sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca w tym interes, tj. interes w uzyskaniu stwierdzenia (art. 1025 § 1 k.c.).
Krąg osób uprawnionych do wszczęcia postępowania ustawa zakreśla stosunkowo szeroko, osobą taką będzie każdy, kto ma interes w powstaniu skutków prawnych związanych z wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po określonym spadkodawcy przez osoby wymienione w orzeczeniu sądu. Termin "interes" należy więc interpretować stosunkowo szeroko, nie zawsze musi to być interes prawny, chodzi ojakikolwiek interes, o charakterze osobistym czy majątkowym. Skoro więc w świetle treściart. 1025 § 1 k.c.wniosek powyższy może złożyć każdy, kto ma w tym interes, to osobą taką może być każda osoba, która jest zainteresowana w wywołaniu skutków prawnych związanych z prawomocnym stwierdzeniem nabycia spadku, w szczególności skutków określonych wart. 1025 § 2 k.c.iart. 1027 k.c.Interes w rozumieniuart. 1025 § 1 k.c.pełni w tym wypadku funkcję legitymacyjną, a ściśle daje uprawnienia do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.
Sąd Okręgowy potwierdza stanowisko Sądu Rejonowego, że wnioskodawca miał interes w wystąpieniu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku poJ. W. (3). Jak bowiem wynika z treści wniosku, wnioskodawca jest zarządcą drogi gminnej(...)wW.i z jego wniosku toczy się przed Wojewodą(...)postępowanie o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości oznaczonej jako dz. ewid. nr(...)i(...), która na dzień 31.12.1998r. stanowiła własność spadkodawcy. Wnioskodawca chcąc uregulować stan prawny tych nieruchomości, był zobowiązany do ustalenia spadkobierców.
W związku z powyższym argumentacja skarżącego, że po stronie GminyN.nie istniała legitymacja do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, jest nietrafna. Podkreślić należy również, że podnoszona przez apelującego okoliczność, jakoby w skład spadku po zmarłymJ. W. (3)nie wchodziły żadne składniki majątkowe, bowiem rozdysponował on swoim majątkiem za życia, nie została w żaden sposób wykazana, w związku z czym twierdzenie takie nie może odnieść zamierzonego skutku.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.oddalił apelację.

(...)