Sąd Okręgowy w Krakowie
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 131/16
Data wyroku: 2016-03-15 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Grzegorz Buła, Anna Nowak, Anna Kruszewska
Słowa kluczowe: Depozyt Sądowy
Podstawa prawna: art. 883§2 k.p.c.

Sygn. akt: II Ca 131/16

POSTANOWIENIE
Dnia 15 marca 2016 roku
Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Grzegorz Buła
SSO Anna Nowak
SR(del.) Anna Kruszewska (sprawozdawca)
po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuM. T.
z udziałem małoletniejZ. T.reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowegoD. I.
o zwrot depozytu sądowego
na skutek apelacji małoletniejZ. T.reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowegoD. I.od postanowienia Sądu Rejonowego w Olkuszu z dnia 30 grudnia 2014 roku, sygnatura akt: I Ns 638/14
postanawia:
oddalić apelację.

SR(del.) Anna Kruszewska SSO Grzegorz Buła SSO Anna Nowak

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 grudnia 2014 r. wydanym w sprawie z wnioskuM. T.z udziałem małoletniejZ. T.reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowegoD. I.o zwrot depozytu sądowego Sąd Rejonowy w Olkuszu, zwrócił wnioskodawcyM. T.znajdującą się w depozycie sądowym kwotę 5.250,00 zł wpłaconą przez niego do depozytu w dniu 16 lipca 2013 r.
Uzasadniając powyższe Sąd wskazał, że wnioskodawca w dniu 16 lipca 2013 r. złożył kwotę 5.250,00 zł do depozytu jako zabezpieczenie na poczet przyszłych rat alimentacyjnych za okres 6 miesięcy, w celu umorzenia postępowanie egzekucyjnego o sygn. akt Kmp 33/13 prowadzonego przeciwko niemu przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w(...)M. Ł..
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w(...)M. Ł.w dniu
28 stycznia 2014 r. , w związku ze złożonym przez dłużnikaM. T.wnioskiem, wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i ustaleniu kosztów postępowania.
W związku z powyższym wnioskodawcaM. T.wystąpił z wnioskiem o zwrot zdeponowanej przez niego kwoty w wysokości 5.250,00 zł
Z uwagi na powyższe Sąd Rejonowy powołując treśćart. 69311§ 1 k.p.c.iart.  69312k.p.c., wskazał, iż z uwagi na fakt, że kwota wpłacona przez do depozytu, bez wiedzy komornika i braku umocowania w trybieart. 883 § 2 k.p.c.do podejmowania wpłaconej kwoty oraz z uwagi na to, że dłużnik do chwili obecnej nie popadł w zwłokę z uiszczeniem świadczeń wymagalnych, co oznaczało, że nie było podstaw do podjęcia postępowania egzekucyjnego z urzędu, a jako że wpłacona kwota należy do wnioskodawcy (dłużnika), a obecnie deklaruje on wolę rezygnacji z depozytu sądowego Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Apelację od powyższego postanowienia wniosła imieniemZ. T.jej przedstawiciel ustawowyD. I., zaskarżyła je w całości i zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i prawnych przyjętych za podstawę wydanego orzeczenia. W oparciu o powyższe apelująca wniosła o zmianę zwalczanego postanowienia i zatrzymanie wpłaconej kwoty do depozytu sądowego aż do czasu ustania obowiązku alimentacyjnegoM. T.na rzecz córkiZ. T.. Uzasadniając powyższe skarżąca podniosła, że jej zdaniem w przypadku wypłaceniaM. T.kwoty z depozytu nie dość, że Komornik nie zajmie wynagrodzenia za pracę, albowiem ten pozostaje bezrobotny to jeszcze nie uwzględni sumy znajdującej się w depozycie gdy tą Sąd wypłaci. Nadto, w momencie gdyM. T.popadł w zwłokę pracował i bardzo dobrze zarabiał. Z dniem 31.12.2013r. został jednak zwolniony z zakładu pracy(...)z powodu rażących zaniedbań leżących po stronie pracownika. Od ponad roku pozostaje on bezrobotny, aktualnie bez prawa do zasiłku. W swoich pismach do Sądu Rejonowego w Olkuszu w sprawie obniżenia alimentów za sygn. IIIRC-273/13 jasno stwierdza, iż zwrócona mu kwota z przedmiotowego depozytu sądowego zostanie przeznaczona na spłatę jego rzekomych długów. W związku z powyższym zdaniem apelującej wypłacenieM. T.w tej sytuacji kwoty zdeponowanej w sądzie jest działaniem na szkodę małoletniejZ. T., ponieważ kwota ta zabezpiecza jej podstawowe potrzeby życiowe na obecnym poziomie przez 6 miesięcy w sytuacji kiedy bezrobotny ojciec przestanie je uiszczać dobrowolnie. Nadto jak wskazała apelująca depozyt nie został złożony na podstawie wniosku do Sądu czy orzeczenia, zatem nie powinien w tej sytuacji być zastosowanyart. 69311§1kpc. Pieniądze złożone na rachunku depozytowym sądu w trybieart. 883 par 2 k.p.c.nie są „w depozycie sądowym" (por. Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 27 lutego 2008 r. III CZP 153/2007). Nie stosuje się do nich przepisów o depozytach.
W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od uczestniczki na swoją rzecz kosztów procesu

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie była uzasadniona.
Jak stanowiart. 883 k.p.c.zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania dłużnikowi zajętej wierzytelności (§ 1). Jednakże dłużnik może żądać umorzenia egzekucji co do świadczeń wymagalnych w przyszłości, jeżeli uiści wszystkie świadczenia wymagalne i złoży na rachunek depozytowy Ministra Finansów sumę równającą się sumie świadczeń periodycznych za sześć miesięcy, z równoczesnym umocowaniem komornika do podejmowania tej sumy. Komornik skorzysta z tego umocowania, gdy stwierdzi, że dłużnik popadł w zwłokę z uiszczeniem świadczeń wymagalnych; równocześnie wszczyna z urzędu egzekucję (§ 2). W świetle zaśart. 69311§ 1na żądanie dłużnika sąd zwróci mu depozyt, jeżeli wierzyciel nie zażądał wydania depozytu.
Wskazać w tym miejscu należy, iż w doktrynie przyjmuje się, że umorzenie egzekucji co do świadczeń wymagalnych w przyszłości w istocie nie jest umorzeniem postępowania egzekucyjnego, stąd też ustawodawca nie przez przeoczenie nie przewidział wart. 883 k.p.c.możliwości„umorzenia postępowania egzekucyjnego”,lecz wskazał tylko na możliwość„umorzenia egzekucji co do świadczeń wymagalnych w przyszłości”. Należy zatem przyjąć, że jeżeli dłużnik popadł w zwłokę z uiszczaniem świadczeń okresowych, to komornik w ramach postępowania egzekucyjnego, które jako takie nie zostało umorzone, nie wszczyna z urzędu postępowania egzekucyjnego, lecz - jak stanowiart. 883 § 2in fine - „wszczyna z urzędu egzekucję", co tłumaczyć należy jako wszczęcie z urzędu czynności w celu kontynuowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę. Wprawdzie komornik nie ma obowiązku kontrolowania, czy dłużnik wywiązuje się z powinności regularnego uiszczania periodycznych świadczeń wymagalnych, niemniej jednak nie oznacza to, że samo twierdzenie wierzyciela może stanowić podstawę do„wszczęcia egzekucji z urzędu". Skoro z umocowania do podejmowania sum złożonych na rachunku depozytowym komornik skorzysta, „gdy stwierdzi" wspomnianą zwłokę dłużnika, to przed podjęciem decyzji„o skorzystaniu z umocowania i równoczesnego wszczęcia z urzędu egzekucji"komornik powinien zażądać od dłużnika wykazania, że nie popadł w zwłokę. Nadto umarzając egzekucję co do świadczeń wymagalnych w przyszłości na podstawieart. 883 § 2, komornik zatrzymuje tytuł wykonawczy.
Tymczasem w stanie faktycznym niniejszej sprawy Komornik Sądowy postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 roku umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawieart. 825 pkt. 4 k.p.c.w zw. zart. 883 k.p.c.i wraz z odpisem powyższego orzeczenia zwrócił wierzycielowi tytuł wykonawczy w postaci Postanowienia Sądu Rejonowego w Olkuszu z dnia 22 stycznia 2013 roku (sygn. akt. III RC 358/12). Powyższe zdaniem Sądu Okręgowego oznacza, iż w chwili obecnej dalsze zatrzymanie środków na rachunku depozytowym Ministra Finansów staje się bezcelowe. Skoro bowiem podstawą prowadzenia egzekucji przez Komornika jest posiadanie tytułu wykonawczego opatrzonego w klauzulę wykonalności, a taki dokument został zwrócony przedstawicielowi ustawowemuZ. T., to też nawet w sytuacji popadnięcia dłużnika w zwłokę z płatnością rat alimentacyjnych, kwoty zdeponowane na wskazanym powyżej rachunku nie będą mogły być wypłacone.
W takim zaś przypadku jedyną prawnie dopuszczalną drogą do dochodzenia dalszych rat alimentacyjnych w przypadku zaprzestania dobrowolnego ich uiszczania przez dłużnika, jest zainicjowanie kolejnego postępowania egzekucyjnego.
Marginalnie odnosząc się do powołanej przez skarżącą uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2008 r. III CZP 153/07, z której to zdaniem skarżącej miało wynikać, iż pieniądze złożone na rachunku depozytowym sądu w trybieart. 883 § 2 k.p.c.nie są w „w depozycie sądowym", a co za tym idzie nie stosuje się do nich przepisów o depozytach, wskazać należy, iż taka interpretacja nie jest prawidłowa. Wyjaśnienia bowiem wymaga, że powyższa uchwała podjęta została po pierwsze w celu wyjaśnienia różnic pojmowania pojęcia depozytu w rozumieniu prawa cywilnego materialnego i procesowego, na tle stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, kiedy to ustawodawca wprowadził doksięgi drugiej kodeksu postępowania cywilnegookreślenie „rachunek depozytowy sądu”, a więc termin niemal tożsamy z terminem prawa materialnego określonym w art.art. 467-470 k.c.Po drugie zaś Sąd Najwyższy wskazał jedynie, że postępowanie unormowane wczęści pierwszej księgi drugiej kodeksu postępowania cywilnegomiało zastosowanie tylko do depozytu w rozumieniu prawa materialnego do czasu wprowadzenia doksięgi drugiej kodeksu postępowania cywilnegookreślenia „rachunek depozytowy sądu", które oznacza szczególną formę przechowania, mającego na celu umożliwienie zdeponowania sum w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym z pominięciem postępowania unormowanego wart. 692 i 69310k.p.c.W dalszej zaś części uzasadnienie Sąd Najwyższy stwierdził, że skoro depozyty prawa procesowego, składane są na potrzeby i cele postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego wiążą się z zaspokojeniem wierzyciela zgodnie z tytułem wykonawczym to w tych wypadkach nie ma zastosowania jedynie przepisart. 6932§ 1 k.p.c., nie zaś jak twierdzi apelująca w ogóle przepisy o depozytach.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., oddalił apelację nie wyrzekając jednocześnie o kosztach postępowania (zgodnie z wnioskiem wnioskodawcy), albowiem nie poniósł on żadnych kosztów.

SR(del.) Anna Kruszewska SSO Grzegorz Buła SSO Anna Nowak