Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V Pa 38/16
Data wyroku: 2016-12-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Głuchowska, Renata Kubiak, Ewa Nowakowska
Słowa kluczowe: Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych
Podstawa prawna: art.135 § 2 kp, art. 129 § 1 kp, art. 233 kpc

Sygn. akt V Pa 38/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 grudnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Marzena Głuchowska (spr.)

Sędziowie:

SSO Ewa Nowakowska
SSR del. Renata Kubiak

Protokolant:

Małgorzata Przybyła

po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2016r. w Kaliszu
apelacjiSpółdzielni (...)wK.
od wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt IV P 408/14
w sprawie z powództwaI. K.
przeciwkoSpółdzielni (...)wK.
o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej
oddala apelację
SSR del. Renata Kubiak SSO Marzena Głuchowska (spr.) SSO Ewa Nowakowska

UZASADNIENIE
PowódkaI. K.w dniu 21.05.2013 r. złożyła pozew przeciwkoSpółdzielni (...)z siedzibą wK.o zasądzenie kwoty 1 777,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty:

1
655,83 zł za okres od dnia 01.01.2010 r. do dnia zapłaty,

2
191,09 zł za okres od dnia 01.01.2011 r. do dnia zapłaty,

3
931,22 zł za okres od dnia 01.01.2012 r. do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, iż pozwany pracodawca nie wypłacał jej wynagrodzenia za pracę „w dni wolne od pracy” oraz za pracę w porze nocnej. Dodatkowo w piśmie procesowym złożonym w dniu 09.11.2013 r. (k. 18 akt) powódka wskazała, iż pracodawca nie wypłacał jej również wynagrodzenia za pracę „w godzinach ponadwymiarowych”.
W odpowiedzi na pozew z dnia 24.06.2013 r. pozwanySpółdzielnia (...)wK., działający początkowo samodzielnie, a następnie przez pełnomocnika procesowego, będącego radcą prawnym wniósł o oddalenie powództwa w całości zgłaszając zarzut przedawnienia roszczenia co do okresu od 01.09.2008 r. do 28.05.2010 r.
W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany podniósł, iż przez cały okres zatrudnienia pracodawca prowadził rzetelną ewidencję czasu pracy, na podstawie której było wypłacane powódce wynagrodzenie.
Dodatkowo wskazał, iż wynagrodzenie powódki w umowie zostało ustalone na kwotę 1126,00 zł brutto, które było uzupełniane do wysokości obowiązującego minimalnego wynagrodzenia dodatkami za pracę w porze nocnej.
Na rozprawie w dniu 04.06.2014 r. powódka podała, iż „wnosi o zasądzenie zgodnie z opinią biegłego” z zakresu księgowości z dnia12.02.2014 r. Przy czym powódka nie została wezwana przez Przewodniczącego do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego oświadczenia poprzez jego doprecyzowanie (k. 404 akt).
Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu wyrokiem z dnia 04.06.2014 r.:

a
w punkcie 1 sentencji zasądził od pozwanej Spółdzielni na rzecz powódki kwotę 700,46 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 07.06.2013 r. do dnia zapłaty i

b
kwotę 286,96 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nocnych z ustawowymi odsetkami od dnia 07.06.2013 r.,

c
w punkcie 2 sentencji oddalił powództwo w pozostałym zakresie,

d
w punkcie 3 wyrokowi w punkcie 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności

e
w punkcie 4 sentencji nie obciążył powódki kosztami postępowania,

f
w punkcie 5 nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 585,00 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych,

g
w punkcie 6 sentencji wskazał, iż pozostałe koszty sądowe ponosi Skarb Państwa.

Na skutek apelacji złożonej przez pozwanego Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu wyrokiem z dnia 16.10.2014 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy zarzucił Sądowi I instancji, iż nie rozstrzygnął wniosku pozwanego o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego przy podnoszonej przez pozwanego okoliczności, iż powódka pracowała w systemie równoważnego czasu pracy w 4-miesięcznym okresie rozliczeniowym.
Na rozprawie w dniu 24.04.2016 r. powódka doprecyzowała żądania pozwu w ten sposób, że wniosła o zasądzenie kwoty 1777,00zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej za cały okres zatrudnienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 07.06.2013 r. do dnia zapłaty, cofając pozew w pozostałym zakresie co do odsetek. Ponadto na zarządzenie Przewodniczącej podała, iż jej oświadczenie złożone na rozprawie w dniu 04.06.2014 r. oznaczało, iż nie kwestionowała opinii biegłego, ale bez zmiany stanowiska w sprawie.
Pismem procesowym z dnia 23.05.2016 r. (k. 608 akt) pozwany wyraził zgodę na cofniecie pozwu jak powyżej.
Wyrokiem z dnia 09.06.2016 r. w sprawie IV P 408/14 Sąd Rejonowy w Kaliszu zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1777,00 zł tytułem wynagrodzenia w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 07.03.2013 r. do dnia zapłaty, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie, wyrokowi nadał rygor natychmiastowej wykonalności co do kwoty 1998,86 zł, nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1889,86 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Rozstrzygając sprawę Sąd I ustalił co następuje:
PowódkaI. K.w dniu 01.09.2008 r. zawarła umowę o pracę z pozwanąSpółdzielnią (...)wK.na czas określony do dnia 31.08.2012 r., na mocy której zobowiązała się do wykonywania pracy sprzątacza wWojewódzkim Szpitalu im. (...)na pełen etat za wynagrodzeniem 1126,00 zł brutto.
Powódka w praktyce świadczyła pracę według grafików sporządzanych na okresy miesięczne przedkładanych jej co miesiąc przez bezpośrednią przełożoną –M. R., początkowo na oddziale rehabilitacji, a następnie na oddziale intensywnej terapii.
Co do zasady powódka pracowała po 12 godzin na dobę, choć zdarzało się, że pracowała po 8 godzin. Przy czym na oddziale intensywnej terapii pracę wykonywała również w porze nocnej. Wszelkie zmiany czasu pracy powódki w stosunku do przedkładanych harmonogramów były na nie nanoszone.
Ponadto powódka podpisywała listy obecności.
Na podstawie tych dwóch dokumentówM. R.sporządzała ewidencję czasu pracy pracownika w formie elektronicznej i przekazywała pozwanemu pracodawcy.
Obowiązujący u pozwanego regulamin pracy w okresie zatrudnienia powódki (które trwało tak jak w umowie o pracę na czas określony do dnia 31.08.2012 r.) zarówno z dnia 12.01.2003 r. jak i z dnia 03.12.2009 r. w § 8 stanowił, iż czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. W § 9 wprowadzono dla pracowników wykonujących pracę w zakładzie pracy okres rozliczeniowy do 4 miesięcy. Natomiast w § 14 punkt 2 wskazano, iż pracownicy świadczący usługi w obiektach nienależących do zakładu pracy pracują w godzinach dostosowanych do wymagań zleceniodawców tych usług według rozkładów czasu pracy sporządzanych na okresy rozliczeniowe, podane do wiadomości pracowników przynajmniej na 3 dni przed rozpoczęciem okresu rozliczeniowego. Żaden przepis regulaminu pracy zarówno z 2003 r. jak i z 2009 r. nie wprowadzał dla pracowników wykonujących pracę poza zakładem pracodawcy równoważnego systemu czasu pracy.
Natomiast w § 21 pracodawca podał, iż w zamian za czas przepracowany ponad ustaloną normę na wniosek pracownika udzielany jest mu w tym samym wymiarze czas wolny od pracy. W tym przypadku pracownikowi nie przysługuje dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych. Udzielenie czasu wolnego w zamian za czas przepracowany ponad normę może nastąpić także bez wniosku pracownika, w takim przypadku udziela się czasu wolnego od pracy najpóźniej do zakończenia okresu rozliczeniowego w wymiarze wyższym o połowę niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych.
Pora nocna w regulaminie pracy dla pracowników świadczących usługi w obiektach nienależących do zakładu pracy została ustalona w godzinach dostosowanych do wymagań zleceniodawcy. W regulaminie pracy obowiązującym wWojewódzkim Szpitalu (...)wK.pora nocna była określona pomiędzy godziną 22.00 a 6.00 rano.
Termin płatności wynagrodzenia pracowników pozwanej spółdzielni to był 10-ty dzień każdego następnego miesiąca.
Powódka nie złożyła oświadczenia pracodawcy w przedmiocie rozliczania czasu pracy w godzinach nadliczbowych czasem wolnym jak wart. 1512§ 1 kp(okoliczność faktyczna ustalona na podstawie przepisuart. 233 § 2 kpcwobec nieprzedłożenia w zakreślonym terminie tego rodzaju oświadczenia przez pozwanego – k. 449, 459 akt).
Wynagrodzenie powódki za pracę w godzinach nadliczbowych przy uwzględnieniu ewidencji czasu pracy w postaci harmonogramów czasu pracy i przy dobowej normie czasu pracy 8 godzin i jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym wyniosło w okresie od maja 2010 r. do sierpnia 2012 r. 2 036,97 zł.
Za ten sam okres pozwany naliczył powódce wynagrodzenie za pracą w porze nocnej w kwocie 733,00 zł brutto, które zostało jej wypłacone albo jako dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia minimalnego (w miesiącu styczniu 2011 r. i w marcu 2011 r.) albo jako składnik wynagrodzenia w postaci wynagrodzenia z pracę w porze nocnej.
Powódce za przedmiotowy okres było należne wynagrodzenie za pracę w porze nocnej w kwocie 757,20 zł. Niewypłacona przez pozwanego różnica to kwota 27,17 zł brutto.
Pozwany nie wypłacił powódce należnego jej wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.
W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne Sąd I instancji przyjął, iż powódka pracowała w nadgodzinach i za tę pracę nie otrzymała wynagrodzenia.
Powyższy wyrok został zaskarżony w części co do punktu I, III i IV. Skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj.art. 135 § 3w zw. Zart. 1511§ 1 KPpoprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, iż powódce należy się dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych, podczas, gdy powódka pracowała w systemie równoważnego czasu pracy, który pozwalał rozliczać nadgodziny wypracowane w jednym miesiącu z niewypracowaną normą godzinową w innym miesiącu, oraz naruszenieart. 135 § 1 KPpoprzez błędne przyjęcie, iż w zakładzie pracy pozwanego nie obowiązywał równoważny system czasu pracy, w którym przedłużono dobowy wymiar czasu pracy do 12 godzin w okresie rozliczeniowym wynoszącym do 4 miesięcy. Nadto skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów prawa procesowego:art. 233 § 1 kpcpoprzez dowolną ocenę dowodów i przyjęcie iż przedłożone przez powódkę harmonogramy czasu pracy potwierdzają rzeczywisty czas pracy powódki, iż Regulamin pracy obowiązujący u pozwanego nie przewiduje zastosowania równoważnego systemu czasu pracy oraz przyjęcie iż u pozwanego obowiązywał miesięczny okres rozliczeniowy.
Składając powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości, zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego według norm przewidzianych oraz orzeczenie o zwrocie świadczenia pieniężnego spełnionego.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje.
Apelacja nie jest zasadna.
Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd II instancji podziela i przyjmuje za swoje. Trafne także Sąd I instancji z tych ustaleń wywiódł wnioski. Za uzasadniony uznać należy pogląd Sądu I instancji, iż co do powódki nie obowiązywał równoważny system czasu pracy. Jako uzasadnienie przyjęcia takiego systemu co do powódki nie mogą przemawiać takie okoliczności jak przywołany przez pozwanego w apelacji charakter działalności pozwanego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, iż powódka wykonywała pracę według grafików miesięcznych, te grafiki były jej przedkładane do wglądu co miesiąc przez przełożoną i one stanowiły podstawę rozliczenia czasu pracy powódki. Trafnie więc Sąd I instancji orzekł w myślart. 129 § 1 kp.
Jako trafny uznać należy pogląd, iż u pozwanego, co do pracowników wykonujących pracę w zakładzie pracy okres rozliczeniowy jest do 4 miesięcy, inna natomiast sytuacja była co do pracowników świadczących usługi w obiektach nienależących do zakładu pracy. Z regulaminu pracy wynika, iż pracują oni w godzinach dostosowanych do wymagań zleceniodawców tych usług według rozkładów czasu pracy sporządzanych na okresy rozliczeniowe, podane do wiadomości pracowników przynajmniej na 3 dni przed rozpoczęciem okresu rozliczeniowego. Takie uregulowanie wskazuje, iż rozkłady czasu pracy takich pracowników sporządzane były na okresy rozliczeniowe według wymagań zleceniodawców. Przyjąć więc należy za trafne stanowisko Sądu I instancji, iż co do powódki okres rozliczeniowy był miesięczny po myśliart.135 § 2 kp.
Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia zasad, określonych wart. 233 k.p.c., wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż sąd przyjął, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8.04.2009 r., II PK 261/08, Lex nr 707877; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 19.12.2013 r., I ACa 868/13, Lex nr 1416146).
Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego, ustalonego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów, a tylko na podważeniu przesłanek tej oceny, dokonanej przez sąd, z wykazaniem, iż jest ona wadliwa i oczywiście błędna (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7.01.2005 r., IV CK 377/04, Lex nr 589995; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12.04.2001 r., II CKN 588/99, Lex nr 52347).
Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguły swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego samego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27.09.2002 r., IV CKN 1316/00, Lex nr 80273).
Swobodna sędziowska ocena dowodów może być podważona jedynie wówczas, gdyby okazała się rażąco wadliwa lub oczywiście błędna (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8.05.2002 r., I PKN 50/01, Lex nr 564460; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20.12.2002 r., II UK 195/02, Lex nr 1165518).
Same, nawet poważne, wątpliwości co do trafności oceny, dokonywanej przez sąd pierwszej instancji, jeżeli tylko nie wykraczała ona poza granice zakreślone wart. 233 § 1 k.p.c., nie powinny stwarzać podstawy do zajęcia przez sąd drugiej instancji odmiennego stanowiska (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13.11.2003 r., IV CK 183/02, Lex nr 164006; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10.05.2002 r., CKN 1037/00, Lex nr 564703; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12.04.2012 r., I UK 347/11, Lex nr 1216836).
Sądowi I instancji nie można postawić zarzutu, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ocenił w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Wobec powyższego apelacja podlegała oddaleniu w myślart. 385 kpc.
SSR del. Renata Kubiak SSO Marzena Głuchowska (spr.) SSO Ewa Nowakowska