Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III APz 32/16
Data wyroku: 2016-10-26 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Maciej Piankowski, Aleksandra Urban, Grażyna Czyżak
Słowa kluczowe: Zabezpieczenie Roszczenia
Podstawa prawna: art. 753§1 pkt 1 kpc, art. 753^1^^^§1 pkt 1 kpc, art. 730^1^§1 kpc^^

Sygn. akt III APz 32/16

POSTANOWIENIE
Dnia 26 października 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Grażyna Czyżak (spr.)
Sędziowie:  SA Aleksandra Urban
SA Maciej Piankowski
po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. w Gdańsku
na posiedzeniu niejawnym
w sprawie z powództwaP. G.
przeciwkoA. M.,C. M.,K. M.,K. W.
o zadośćuczynienie, rentę
na skutek zażalenia pozwanych
na postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku - VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychwG.z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt VIII P 23/13
postanawia:
oddalić zażalenie.
SSA Grażyna Czyżak    SSA Aleksandra Urban  SSA Maciej Piankowski
Sygn. akt  III APz 32/16

UZASADNIENIE
PowódP. G.pozwem skierowanym przeciwkoA. M.,C. M.,K. W.,K. M.wniósł o zasądzenie kwoty 500.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. Roszczenie w tym zakresie zostało zabezpieczone poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości pozwanych położonych wG., przyul. (...)iul.(...).
Na rozprawie w dniu 18 lipca 2016 r. powód wniósł nadto o zasądzenie na jego rzecz kwoty 144.000 zł tytułem skapitalizowanej renty (w kwocie po 3.000 zł miesięcznie) od dnia 6 sierpnia2012 r. do dnia 18 lipca 2016 r. z ustawowymi odsetkami od dnia 18 lipca 2016 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanych renty w kwocie po 3.000 zł miesięcznie, płatnej do dnia 10. każdego miesiąca, począwszy od dnia 1 sierpnia 2016 r. z odsetkami ustawowymi w przypadku opóźnienia płatności. Powód wniósł również o zabezpieczenie roszczenia o rentę poprzez zobowiązanie pozwanych do zapłaty na rzecz powoda renty w kwocie po 3.000 zł miesięcznie płatnej do dnia10. każdego miesiąca, począwszy od dnia 1 sierpnia 2016 r.
Pozwani wnieśli o oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia.
Sąd Okręgowy w Gdańsku - VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie VIII P 23/13 zabezpieczył na czas toczącego się postępowania roszczenie o rentę poprzez zobowiązanie pozwanychA. M.,C. M.,K. M.iK. W.– solidarnie - do płacenia przez czas trwania procesuna rzecz powodaP. G.kwoty 1.500 zł miesięcznie do dnia 10. każdego miesiąca (punkt pierwszy) oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie (punkt drugi).
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Okręgowy powołując się na treśćart. 753 § 1 zd.1, art. 7531§ 1 pkt 1 k.p.c.orazart.7301§1 k.p.c.wskazał, że dla udzielenia zabezpieczeniaw niniejszej sprawie wystarczające jest uprawdopodobnienie roszczenia. Powód domagał się udzielenia zabezpieczenia roszczenia o rentę, której dochodzi od pozwanych (pracodawcy) w związkuze zdarzeniem, stanowiącym wypadek przy pracy w rozumieniuart. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.W postępowaniu niniejszym powód dochodzi od pracodawcy (pozwanych) roszczeń uzupełniających z tytułu wypadku przy pracy, konstruowanych w oparciu o przepisyKodeksu cywilnego(art. 448 k.c.w zakresie roszczenia o zadośćuczynienie,art. 444 § 2 k.c.w zakresie roszczenia o rentę). PowódP. G.w dniu 2 sierpnia 2012 r. zawarł z pozwanymi (prowadzącymi działalność gospodarczą podfirmą (...).(...)(...) spółka cywilnawG.) umowę o pracę,na podstawie której został zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pomocnika budowlanego za wynagrodzeniem miesięcznym 1.950 zł. Umowa została zawarta na czas określony do dnia 31 stycznia 2013 r. W dniu 6 sierpnia 2012 r. powód uległ wypadkowi w trakcie wykonywania pracy – rozładowywania płyt marmurowych. Wskutek zdarzenia z dnia 6 sierpnia2012 r. doznał złamania kręgosłupa szyjnego z uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Był poddany operacji stabilizującej kręgosłup, jednak uszkodzenie rdzenia pozostało. Skutkiem uszkodzenia rdzenia jest brak kontroli ruchowej oraz czucia na tułowiu i kończyn dolnych, częściowo kończyn górnych. Uszczerbek ma charakter trwały; procentowy uszczerbek na zdrowiu można ocenićna 100 %. Powód potrafi samodzielnie wykonywać podstawowe czynności rękoma (obsługa komputera, jedzenie), jednak wymaga opieki innych osób. Powód wskazał na utratę zdolnoścido pracy zarobkowej. Okoliczność ta zdaniem Sądu I instancji, biorąc pod uwagę zarówno dokumentację medyczną, jak i treść opinii sądowo-lekarskich, nie może budzić wątpliwości. Powód, wykonujący wcześniej prace fizyczne, utracił zdolność do zatrudnienia. Utrata zdolności do pracy skutkuje niemożnością wykonywania pracy, co z kolei prowadzi do utraty zarobku. Podkreślić należy, iż w chwili wypadku powód pozostawał w zatrudnieniu (u pozwanych), uzyskiwał więc wynagrodzenie za pracę. Nie może więc budzić wątpliwości, iż przesłanka zart. 444 § 2 k.c.w postaci utraty zdolności do zarobkowania została w przedmiotowej sprawie uprawdopodobniona.W odniesieniu do kwestii odpowiedzialności pozwanych za zdarzenie powodujące szkodę, stwierdzić należy, iż kształtować się ona może na zasadzie winy. W tym zakresie, zdaniem Sądu Okręgowego, materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, iż uprawdopodobnione zostały (co nie jest równoznaczne z udowodnieniem) przesłanki warunkujące powstanie odpowiedzialności pozwanych.Z opinii biegłego z zakresu bhp wynika, że proces rozładunku płyt marmurowych nie został zaplanowany w sposób poprawny i zgodny z zasadami bhp. Podobne stwierdzenia zostały zawartew dokumencie – opinii sporządzonej w toku postępowania karnego. Pozwala to na stwierdzenie,że przesłanki odpowiedzialności zostały w sprawie niniejszej uprawdopodobnione.
Z tych względów Sąd Okręgowy wskazał, że wniosek o udzielenie zabezpieczenia zasługiwał na uwzględnienie – co do zasady. Sąd I instancji wziął pod uwagę, że powód zatrudniony był – krótko przed zdarzeniem – jako pomocnik budowlany, za wynagrodzeniem zasadniczym w kwocie1.950 zł brutto miesięcznie. Nie wynika z materiału dowodowego, by podejmował w tym czasie jakieś dodatkowe zatrudnienie. Bezsprzecznie więc powód utracił dochód w kwocie po 1.950 zł brutto miesięcznie. Powód nie uprawdopodobnił, że jego wynagrodzenie wzrosłoby do kwoty3.000 zł miesięcznie, a więc o 1/3. Z kolei dotychczasowy przebieg zatrudnienia powoda, brak aktywności w zakresie dokształcania, czy podnoszenia kwalifikacji, nie daje podstaw do przyjęcia,by w okresie 4 lat wynagrodzenie powoda wzrosło o 1/3. Powód ukończył zasadniczą szkołę zawodową i materiał dowodowy nie wskazuje, by w okresie poprzedzającym wypadek podejmował próby podniesienia kwalifikacji zawodowych, zdobycia nowych kwalifikacji, czy uzyskania znaczących umiejętności zawodowych. Brak jest podstaw do przyjęcia, by powód dokształcał się lub zmierzał dokształcać się w przyszłości. Stąd też, nie można przyjąć, by powód uzyskał znaczący wzrost wynagrodzenia.
Z tych względów Sąd Okręgowy, biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych przez powoda dochodów w kwocie ok. 1.000 zł miesięcznie uznał, że na obecnym etapie postępowania zasadnym jest udzielenie zabezpieczenia roszczenia o rentę do kwoty 1.500 zł miesięcznie, oddalając jednocześnie wniosek o udzielenie zabezpieczenia w pozostałym zakresie.
Zażalenie na postanowienie wywiedli pozwani zaskarżając je w części, tj. co do pktl w zakresie uwzględnienia wniosku o zabezpieczenie zarzucając:
1) sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na zapadłe postanowienie, a polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego, co doprowadziło do nieprawidłowego rozstrzygnięcia, oraz wadliwego ustalenia stanu faktycznego poprzez pominięcie materiału dowodowego sprawy, tj. naruszenieart. 233 § l k.p.c.w zw. zart. 738 k.p.c.i753 § l k.p.c.w zw.zart. 7531§ 1 ust. 1 k.p.c.orazart. 243 k.p.c.poprzez ich niezastosowanie, a skutkujące:
- nieuwzględnienie w zakresie wysokości przyznanego zabezpieczenia okoliczności, iż powód otrzymuje świadczenie chorobowe z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na kwotę 1.050,00 zł,
- nieuwzględnieniem w zakresie wysokości przyznanego zabezpieczenia okoliczności, iż powód posiada mieszkanie jak dotąd nieużywane, które jego rodzice planują wspólnie wynająć przez jakąś agencję, że powód posiada możliwości uzyskiwania pożytków cywilnych z ww. nieruchomości,a powyższe miało takie wypływ na wynik sprawy, że nie uwzględniono w zakresie kompensacji potrzeb powoda uzyskiwanych przez niego dochodów m.in. z ZUS.
2) obrazę prawa materialnego, tj.art. 442 § 2 k.c.iart. 405 k.c.poprzez ich błędną wykładnię,a polegającą na:
- nieuwzględnieniu w zakresie określenia wysokości renty zaspokojenia w części zwiększonych potrzeb powoda poprzez świadczenia z ubezpieczeń społecznych,
- nieuwzględnieniu w zakresie określenia wysokości renty, iż powód przy uzyskiwanej kwocie 1.950,00 zł brutto w 2012 r. uzyskiwałby pensję w kwocie 1.425,21 zł netto, która to musiałaby być także poddana opodatkowaniu podatkiem dochodowych według zasad ogólnych z 2012 r., tj. 18% minus kwota zmniejszająca podatek 556 zł 02 gr, tj. 17.102 ,52 zł- 556,02 = 16.546,50 zł, tj. 18 %z 16.546,50 zł=2.978,37 zł Kwota dochodu rocznego to byłoby 16.546,50 zł - 2.978,37 zł - 13.568,20 : 12 miesięcy=1.130,68 zł - przyznaniu zabezpieczenia w zakresie powodującym bezpodstawne wzbogacenie powoda.
Tym samym skarżący wnieśli o zmianę postanowienia w zaskarżonej części poprzez oddalenie w zaskarżonym zakresie wniosku o zabezpieczenie powództwa - roszczenia o rentę orazo rozstrzygnięcie w myślart. 745 § l k.p.c.o kosztach postępowania zabezpieczającego w orzeczeniu kończącym postępowanie, poprzez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący przedstawili argumentację swojego stanowiska w sprawie.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie pozwanych jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem przyśpieszonym i względnie odformalizowanym, wobec czego nie wymaga przeprowadzania przez uprawnionego dowodóww ścisłym rozumieniu przepisów postępowania cywilnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnegow Białymstoku z dnia 16 września 2009 r., I ACz 739/09, LEX nr 517363).
Przypomnieć należy, iż w sprawie o rentę, sumę potrzebną na koszty leczenia, z tytułu odpowiedzialności za uszkodzenie ciała lub utratę życia żywiciela albo rozstrój zdrowia oraz o zmianę uprawnień objętych treścią dożywocia na dożywotnią rentę podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia (art. 753 zd. 2 k.p.c.w związku zart. 7531§ 1 pkt 1 k.p.c.) – odpada wówczas wymóg wykazania przed powoda interesu prawnego, wynikający zart. 7301§ 1 k.p.c.Tym samym, w sprawie niniejszej – jak trafnie stwierdził Sąd Okręgowy – wystarczającą przesłanką na etapie postępowania zabezpieczającego pozostaje uprawdopodobnienie roszczenia.
Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia oznacza konieczność uprawdopodobnienia faktów,z których jest ono wywodzone i dotyczy faktu istnienia tego roszczenia. Uprawdopodobnienie dotyczy przy tym dwóch aspektów, bowiem odnosi się ono zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia, które powinna być również prawdopodobna, w tym znaczeniu, że dochodzone roszczenie znajduje swoją podstawę normatywną. Innymi słowy – przy ocenie prawdopodobieństwa roszczenia nie można abstrahowaćod tego, czy fakty przytoczone przez uprawnionego tworzą to roszczenie w świetle przepisów prawa.
Uprawdopodobnienie roszczenia w postępowaniu zabezpieczającym, przy uwzględnieniu treściart. 243 k.p.c., oznacza w konsekwencji, że uprawniony przedstawi i należycie uzasadni twierdzenia, które stanowią podstawę – zarówno prawną, jak i faktyczną - dochodzonego roszczenia.
Zdaniem Sądu II instancji Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że powód uprawdopodobnił istnienie swojego roszczenie o rentę. Uprawdopodobnił wystąpienie przesłanki zart. 444 § 2 k.c.w postaci utraty zdolności do zarobkowania, jak również przesłanki warunkujące powstanie odpowiedzialności pozwanych.
Wskazać bowiem należy, żeP. G.domagał się udzielenia zabezpieczenia roszczenia o rentę, której dochodzi od pozwanych (pracodawcy) w związku ze zdarzeniem z dnia 6 sierpnia2012 r., stanowiącym wypadek przy pracy w rozumieniuart. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W postępowaniu niniejszym powód dochodzi od pracodawcy (pozwanych) roszczeń uzupełniających z tytułu wypadku przy pracy, konstruowanych w oparciu o przepisyKodeksu cywilnego(art. 448 k.c.w zakresie roszczenia o zadośćuczynienie,art. 444 § 2 k.c.w zakresie roszczenia o rentę).
Sąd I instancji zasadnie uznał, że skoro przed wypadkiem przy pracy powód otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 1.950 zł brutto miesięcznie, a z materiału dowodowego nie wynika, aby podejmował w tym czasie jakieś dodatkowe zatrudnienie, to na obecnym etapie postępowania zasadnym jest udzielenie zabezpieczenia roszczenia o rentę do kwoty 1.500 zł miesięcznie.
W ocenie Sądu Apelacyjnego zarzuty pozwanych zawarte w zażaleniu są niezasadne.
Po pierwsze wskazać należy, że uwagi dotyczące mieszkania powoda pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, ponieważ nie mają związku z jego zdolnością do wykonywania pracy zarobkowej. Przy ustalaniu wysokości renty wyrównawczej, określając wielkość hipotetycznych dochodów uprawnionego, należy uwzględnić wszelkie jego dochody dotychczas uzyskiwane, również nieregularnie (np. dorywczo, z prac zleconych, okresowe premie, świadczenia w naturze), a takżete dochody, których uzyskanie w przyszłości było wysoce prawdopodobne (bardzo realne), jeżeli ocena dokonywana ad casu jest uzasadniona, zważywszy na naturalny rozwój kariery zawodowej (podobnie wyrok SN z dnia 4 czerwca 2013 r., II PK 291/12, LEX nr 1350301, oraz wyrokSA w Poznaniu z dnia 5 lutego 2014 r., I ACa 1157/13, LEX nr 1430725).
Ponadto wbrew stanowisku żalących zasądzając rentę wyrównawczą (art. 444 § 2 k.c.), Sąd nie odlicza od dochodów (zarobków) zaliczek na podatek dochodowy, jednakże bierze pod uwagę, czy poszkodowanemu przysługuje ustawowe zwolnienie od podatku dochodowego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 1994 r., III CZP 68/94, Wokanda 1994/10/1-2).
Odnośnie kwestii związanych z otrzymywaną przez powoda rentą z tytułu niezdolnoścido pracy w wysokości 1.055,12 zł (decyzja z dnia 24 czerwca 2013 r. – a.r. brak numer.), to Sąd Odwoławczy stanął na stanowisku, że co do zasady należy ją uwzględniać przy określeniu wysokości renty wyrównawczej. Jednakże w niniejszej sprawie należy wziąć pod uwagę przede wszystkim,że świadczenie rentowe jest jedynym dochodem uzyskiwanym przez wnioskodawcę, które musi przeznaczyć na zwiększone potrzeby w związku ze swoją obecną sytuacją zdrowotną i osobistąw związku z wypadkiem przy pracy (rehabilitacja, leki, cewniki, środki pielęgnacyjne). W związkuz tym Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął wysokość zabezpieczenia odnosząc je do wysokości wynagrodzenia otrzymywanego ostatnio.
Uznając zatem, iż rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w zaskarżonej części było prawidłowe, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.orzekł, jak w sentencji.
SSA Grażyna Czyżak    SSA Aleksandra Urban  SSA Maciej Piankowski