Sąd Okręgowy w Białymstoku
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 1192/15
Data wyroku: 2016-04-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Krzysztof Prutis, Jolanta Fedorowicz, Bożena Sztomber
Słowa kluczowe: Wznowienie Postępowania
Podstawa prawna: art. 410 kpc

Sygn. akt II Ca 1192/15

POSTANOWIENIE
Dnia 27 kwietnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Białymstoku II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Bożena Sztomber (spr.)

Sędziowie:

SSO Jolanta Fedorowicz
SSR del. Krzysztof Prutis

Protokolant:

st. sekr. sąd. Monika Gąsowska

po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. w Białymstoku
na rozprawie sprawy z wnioskuM. K. (1)
z udziałemC. B.,K. B. (1),M. B. (1),M. B. (2),A. K. (1),J. T.,B. T.
o stwierdzenie zasiedzenia
ze skargiM. K. (2)
o wznowienie postępowania w sprawie II Ca 345/08
zakończonej prawomocnym postanowieniem
Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2008 r.
postanawia:

I
odrzucić skargę;

II
zasądzić odM. K. (2)solidarnie na rzeczJ. T.iB. T.kwotę 1.234 (jeden tysiąc dwieście trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu skargowym;

III
nakazać pobrać odM. K. (2)na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Białymstoku kwotę 210,86 (dwieście dziesięć 86/100) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

UZASADNIENIE
M. K. (2)złożyła skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II Ca 345/08, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2008 r. oraz w poprzedzającej sprawie o sygn. akt I Ns 341/07, zakończonej postanowieniem Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z dnia 27 grudnia 2007 r.
Skarżąca wnosząc o wznowienie postępowania wskazała, że jej prawa jako osoby zainteresowanej zostały naruszone w postępowaniach przed Sądami obu instancji w sprawie z wnioskuM. K. (1)o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości rolnej położonej w obrębie wsiK., gminaD., oznaczonejnumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 3,09 ha. Pomimo bowiem faktu, iż wraz z mężem - wnioskodawcąM. K. (1)jest posiadaczem samoistnym nieruchomości objętej wnioskiem o zasiedzenie, nie została wezwana do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Tym samym, skarżąca została pozbawiona możliwości działania w kierunku uzyskania orzeczenia, stwierdzającego nabycie przez nią w drodze zasiedzenia własności nieruchomości objętej wnioskiem złożonym przezM. K. (1). Wskazała, że jej prawa zostały naruszone zarówno od strony formalnoprawnej, jak również od strony materialnoprawnej.
Skarżąca podniosła, iż o postępowaniu i wydanych w obu instancjach orzeczeniach dowiedziała się dopiero w dniu 16 września 2015 r., to jest w dacie wydania i ogłoszenia przez Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim – Zamiejscowy VIII Wydział Karny z siedzibą w Siemiatyczach postanowienia w sprawie sygn. akt VIII Kp 126/15 – po rozpoznaniu zażalenia jej oraz jej mężaM. K. (1)na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia.
WnioskodawcaM. K. (1)poparł skargęM. K. (2).
Uczestnicy postępowaniaJ. T.iB. T.wnieśli o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania.
Uczestnicy postępowaniaC. B.,K. B. (1),M. B. (1),M. B. (2)iA. K. (1)nie zajęli stanowiska w sprawie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu.
Podkreślenia wymaga, iż skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym wzruszeniu prawomocnych orzeczeń. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego skierowanego przeciwko prawomocnemu orzeczeniu powoduje, że wznowienie postępowania sądowego może nastąpić wyłącznie z powodów określonych w przepisachkodeksu postępowania cywilnego.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi o wznowienie postępowania sąd bada, czy zostały spełnione konieczne warunki umożliwiające jej rozpoznanie. Sąd ustala przede wszystkim, czy skarga została wniesiona w przewidzianym terminie oraz czy została oparta na ustawowych podstawach. Sprawdzeniu podlega nie tylko fakt, czy strona powołała w piśmie procesowym odpowiedni przepis dotyczący wznowienia postępowania, ale również przytoczenie takich okoliczności, które uzasadniałyby jego powołanie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., III CSK 56/07, LEX nr 334985;
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2014 r., II CSK 374/13, LEX nr 1480160).
Zaznaczenia wymaga, iż warunkiem rozpatrywania zasadności skargi jest spełnienie wymogów określonych wart. 410 § 1 k.p.c.Brak któregokolwiek z nich sprawia, że merytoryczne rozpoznanie skargi jest niemożliwe i skarga taka podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem zart. 410 § 1 k.p.c.sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie. Stosownie do treściart. 407 § 1 k.p.c.skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym; termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
W niniejszej sprawie, jako podstawę prawną wznowienia postępowaniaM. K. (2)wskazała przepisart. 524 § 2 k.p.c., w myśl którego zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa. W takim wypadku stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia możności działania.M. K. (2)podniosła, że zostały naruszone jej prawa jako osoby zainteresowanej w rozumieniuart. 510 § 1 k.p.c., bowiem wynik postępowania w sprawie o sygn. akt II Ca 345/08, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2008 r., dotyczy jej praw.
W tym stanie rzeczy przyjąć należało, iż termin do wniesienia skargi liczył się od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o orzeczeniu prawomocnie kończącym postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowaniaM. K. (2)podniosła, iż o treści postanowienia z dnia 6 czerwca 2008 r. dowiedziała się w dniu 16 września 2015 r. – w dacie ogłoszenia przez Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim – Zamiejscowy VIII Wydział Karny z siedzibą w Siemiatyczach postanowienia w sprawie, sygn. akt VIII Kp 126/15. W ocenie Sądu Okręgowego przeprowadzone postępowanie prowadziło jednak do wniosku, że przedmiotowa skarga została wniesiona po upływie terminu, o jakim mowa wart. 407 § 1 k.p.c.
Zaznaczyć należy, iż jak wynika z akt postępowania w sprawie o sygn. akt I Ns 341/07 Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim (II Ca 345/08),M. K. (2)nie była uczestnikiem przedmiotowego postępowania. Nie budzi przy tym wątpliwości, iż skarżąca posiada interes prawny w złożeniu skargi o wznowienie postępowania. Sprawa wszczęta z wniosku męża skarżącej,M. K. (1), dotyczyła stwierdzenia, iż wnioskodawca nabył w drodze zasiedzenia własność nieruchomości oznaczonej numerem(...)o powierzchni 3,09 ha położonej wK.. W sytuacji zatem, gdy wnioskodawca pozostawał i pozostaje nadal we wspólności ustawowej ze skarżącą, a nadto, jak wynikało z treści skargi,M. K. (2)była na równi z mężem posiadaczem nieruchomości będącej przedmiotem wniosku, zapadłe orzeczenie dotyczyło także interesów skarżącej. Tym niemniej, nie sposób było przyjąć, że skarżąca powzięła wiadomość o treści orzeczenia wydanego przez Sąd Okręgowy w Białymstoku w dniu 6 czerwca 2008 r. dopiero w dacie 16 września 2015 r.
Wskazać należy, że postanowieniem wydanym w ww. dacie Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim – Zamiejscowy VIII Wydział Karny w Siemiatyczach w sprawie o sygn. akt VIII Kp 126/15, na skutek zażaleniaM. K. (1)iM. K. (2), zmienił postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia wydane w dniu 14 lipca 2015 r. w sprawie Ds. 421/15 w ten sposób, iż za podstawę odmowy wszczęcia dochodzenia przyjąłart. 17 § 1 pkt 6 k.k.i w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Postępowanie sprawdzające w sprawie Ds. 421/15 wszczęte zostało z zawiadomieniaM.iM.małżonkówK.o dokonanie na ich szkodę czynu zart. 286 § 1 k.k.iart. 293 § 1 k.k.w zw. zart. 291 § 1 k.k., w postaci dopisania za pomocą programu komputerowego do aktu własności ziemiK. B. (2)z dnia 30 grudnia 1974 r. numerudziałki (...)oraz doprowadzeniaM.iM. K. (2)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, poprzez wprowadzenie w błąd co do bycia właścicielemdziałki nr (...)przy jej sprzedaży w dniu 14 października 2008 r. Postępowanie w tym przedmiocie zakończyło się wydaniem w dniu 14 lipca 2015 r. postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia z uwagi na to, że czynów nie popełniono, które zostało zmienione w zakresie opisanym powyżej (k.108, 113 akt Ds. 421/15). W toku tego postępowania – w dacie 18 lipca 2013 r.M. K. (2)złożyła zeznania w charakterze pokrzywdzonej. Skarżąca wskazała, iż „była sprawa w sądzie cywilnym wB. P.o zasiedzeniedziałki (...). MążM.dochodził własności tej działki poprzez zasiedzenie. Sąd nie uznał zasiedzenia. Teraz w maju mąż podjął tę sprawę na nowo, bo pojawiły się nowe okoliczności” (k.46 akt Ds. 421/15). Już zatem z treści tych zeznań, złożonych w 2013 roku wynikało, że skarżąca posiadała wiedzę o wyniku postępowania w sprawie o zasiedzenie nieruchomości, oznaczonejnumerem geodezyjnym (...). Niewiarygodne były jej obecne wyjaśnienia złożone na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 r., iż nic nie wiedziała, że mąż występował o zasiedzenie i nie miała wiedzy o żadnych sprawach (00:02:43).
W toku postępowania ze skargi o wznowienie, Sąd Okręgowy przeprowadził dowód z zeznań świadków. I o ile zeznania złożone przezT. W.,M. S.,J. K.iP. S.nie wniosły wiele do sprawy w zakresie stwierdzenia, w jakiej dacie skarżąca powzięła wiadomość o treści orzeczenia wydanego w sprawie o zasiedzeniedziałki nr (...), o tyle istotna była tu treść zeznań świadkaA. K. (2), syna skarżącej, złożonych na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. Świadek ten wskazał, że wiedział o poprzedniej sprawie, przedtem mówiło się w domu o tym. Zeznał, iż: „Ojciec powiedział matce, że kupił ziemię, zapłacił pieniądze i sprawę przegrał. Mama płakała, że ojciec tak zrobił (00:41:47); Jak sprawę prowadził ojciec, to mama nic nie wiedziała. Później dowiedziała się, jak ojciec przegrał sprawę”. Zeznał też: „Byłem z ojcem, jak była sprawa odwoławcza wB.. Po tej sprawie coś ojciec matce mówił, ale była to rozmowa urzędowa (00:44:44)”. Ostatecznie świadek jednoznacznie wskazał, że w 2013 roku mama wiedziała, że wynik spraw o zasiedzenie jest niepomyślny (00:55:04).
Mając na uwadze powyższe przyjąć należało, iż skarżącaM. K. (2)nie zachowała terminu do wniesienia skargi. Już po zakończeniu postępowania w sprawie o zasiedzenie, co najmniej zaś w 2013 roku, nie zaś – jak podnosiła – dopiero w dniu 16 września 2015 r. – posiadała wiedzę o wyniku postępowania zainicjowanego przez jej męża,M. K. (1)w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości, oznaczonej numerem(...)a zatem o treści orzeczenia wydanego przez Sąd Okręgowy w Białymstoku w dniu 6 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt II Ca 345/08. Pomimo bowiem, iż skarżąca zaprzeczała tej okoliczności, wniosek taki wynikał z treści zeznań złożonych przez nią w toku postępowania w sprawie Ds. 421/1, jak również zeznań świadkaA. K. (2), które w ocenie Sądu Okręgowego, należało uznać w tym zakresie za wiarygodny środek dowodowy. Świadek wprawdzie sprzecznie z powyższym też zeznał, że „Mama o wszystkim się dowiedziała jak się zakończyły sprawy karne. Postanowienie było w sierpniu czy we wrześniu ubiegłego roku. Na ogłoszeniu orzeczenia sprawy karnej byli oboje rodzice” (00:49:21), podczas gdy - jak wynika z protokołu posiedzenia z dnia 16 września 2015 r. ze sprawy VIII Kp 126/15 - na posiedzeniu tym nie byli obecni aniM. K. (1), aniM. K. (2)(k.11 akt VIII Kp 126/15). W tej części były to zeznania złożone wyłącznie na użytek niniejszej sprawy, którym Sąd Okręgowy nie dał wiary. Co istotne, w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim – Zamiejscowy VIII Wydział Karny z siedzibą w Siemiatyczach, wydanego w sprawie sygn. akt VIII Kp 126/15, nie ma żadnego nawiązania do postępowania sądowego o zasiedzenie, z czego skarżąca mogłaby wywodzić wiedzę o wyniku postępowania w sprawie II Ca 345/08. W takim stanie rzeczy należało stwierdzić, że nie został dotrzymany trzymiesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania, o jakim mowa wart. 407 § 1 k.p.c.SkargaM. K. (2)wpłynęła bowiem do Sądu Okręgowego dopiero z dniem 15 grudnia 2015 roku (data stempla pocztowego). Końcowo zauważyć należy, iż wobec zmiany okoliczności, które legły u podstaw oddalenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia w sprawie o sygn. akt I Ns 341/07 Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim (wniosek był oddalony z uwagi na brak upływu okresu 30 lat samoistnego posiadania nieruchomości przez wnioskodawcę), skarżąca nie jest pozbawiona możliwości złożenia nowego wniosku o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości i wykazywania swoich racji, nie zaś w ramach nadzwyczajnego środka zaskarżenia (skargi o wznowienie postępowania).
W tych okolicznościach skarga wniesiona po upływie przepisanego terminu podlegała odrzuceniu na podstawieart. 410 § 1 k.p.c.w zw. zart. 407 § 1 k.p.c.
O kosztach postępowania orzeczono na mocyart. 520 § 2 k.p.c.Z uwagi na sprzeczność interesów Sąd zasądził odM. K. (2)solidarnie na rzeczJ. T.iB. T.kwotę 1.234 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu skargowym, w tym 34 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Wysokość kosztów zastępstwa prawnego została ustalona na podstawie§ 2 pkt 5w zw. z § 5 pkt 1 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800). Stosownie zaś doart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U.2014.1025 j.t.) nakazano pobrać odM. K. (2)na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Białymstoku kwotę 210,86 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych (wydatków związanych ze stawiennictwem na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. wnioskowanego przezM. K. (2)świadka).