Sąd Apelacyjny w Poznaniu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUz 137/16
Data wyroku: 2016-04-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jolanta Cierpiał, Iwona Niewiadowska-Patzer, Marta Sawińska
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 98 kpc

Sygnatura akt III AUz 137/16

POSTANOWIENIE
Dnia 28 kwietnia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Iwona Niewiadowska-Patzer
Sędziowie:  SSA Marta Sawińska
SSA Jolanta Cierpiał (spr.)
Protokolant:insp.ds.biurowości Krystyna Kałużna
po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawyS. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
przy udziale zainteresowanego(...).(...) Sp. z o.o.wŚ.
o podstawę wymiaru składek
na skutek zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
na punkt II wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze
z dnia 29 lutego 2016 r.  sygn. akt IV U 2120/15
postanawia:
zmienić zaskarżone postanowienie zawarte w  punkcie II wyroku z dnia

29 lutego 2016r. i zasądzić odS. R.na rzecz pozwanego kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

SSA Jolanta Cierpiał

SSA Iwona Niewiadowska-Patzer

SSA Marta Sawińska

UZASADNIENIE
Wyrokiemz dnia 29 lutego 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. IV U 2120/15, z odwołaniaS. R.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.z dnia 28 sierpnia 2015 r. nr(...), Sąd Okręgowy w Zielonej Górze, Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie (pkt 1) oraz orzekł o kosztach procesu w ten sposób, że odstąpił od obciążenia odwołującejS. R.kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego (pkt 2).
Zażaleniena powyższe postanowienie o kosztach zawarte w punkcie 2 wyroku wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie:

1
art. 109 § 1 k.p.c.w zw. zart. 98 k.p.c.iart. 203 § 1 k.p.c.poprzez stwierdzenie, że mimo złożonego wniosku o zasądzenie na rzecz pozwanego organu rentowego kosztów postępowania nie ma podstaw do zasądzenia kosztów,

2
art. 102 k.p.c.poprzez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu.

Wskazując na powyższe organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie organu rentowego jest zasadne.
Wskazać należy bowiem, iż naczelną zasadą w zakresie kosztów procesu, przyjętą przezkodeks postępowania cywilnegowart. 98 § 1 k.p.c., jest zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić stronie przeciwnej poniesione przez nią koszty procesu.
Wyjątek od powyższej zasady ustanawiaart. 102 k.p.c., który stanowi, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i w konsekwencji niepodlegającym wykładni rozszerzającej i wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień. Wymaga on do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności, jednakże nie konkretyzuje pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych”, pozostawiając ich kwalifikację – przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy – sądowi(por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1973 r., sygn. II CZ 210/73).Przy czym do kręgu tych okoliczności można zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu, a kwestia zastosowania tej regulacji powinna być oceniana w całokształcie okoliczności, które uzasadniałyby odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu(por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1974 r., sygn. II CZ 223/73, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. I CZ 26/11 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. II CZ 51/11).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że okoliczność, że koszty postępowania przewyższają wartość przedmiotu sporu w ocenie Sądu Apelacyjnego nie może stanowić samodzielnej (w braku wystąpienia innych szczególnych okoliczności, na przykład dotyczących stanu majątkowego strony) przesłanki zastosowaniaart. 102 k.p.c.Tymczasem takich szczególnych okoliczności nie wskazał w uzasadnieniu wydanego orzeczenia ani Sąd I instancji, ani też w toku postępowania nie wskazywała na nie sama odwołująca.Strona postępowania podejmując decyzję o dalszym prowadzeniu sprawy związaną z zaskarżeniem niekorzystnego dla siebie wyroku (decyzji), powinna bowiem uwzględnić możliwość ponoszenia konsekwencji procesowych w postaci obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez stronę przeciwną(w tym także okoliczność, że koszty te mogą być wyższe niż wartość przedmiotu sporu), tym bardziej gdy znane było już rozstrzygnięcie Sądu I instancji (organu, który wydał zaskarżoną decyzję) –por. m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2013 r., sygn. I CZ 161/12.Słusznie zatem skarżący organ rentowy wskazuje, że na gruncie niniejszej sprawy nie zaszły przesłanki do odstąpienia od obciążenia odwołującej, jako strony przegrywającej spór, kosztami procesu. Zatem podniesiony w zażaleniu zarzut naruszeniaart. 102 k.p.c.należy uznać za zasadny.
Z uwagi na powyższe, na podstawieart. 386  § 1 k.p.c.w zw. zart.  397 § 2 k.p.c.oraz powołanych wyżej przepisów zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie II wyroku z dnia 29 lutego 2016 r. należało zmienić i zasądzić odS. R.na rzecz pozwanego organu rentowego kwotę 180 zł tytułem zwrotu  kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu w I instancji , co uczynił Sąd Apelacyjny w sentencji niniejszego postanowienia.

SSA Jolanta Cierpiał

SSA Iwona Niewiadowska-Patzer

SSA Marta Sawińska