Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 795/15
Data wyroku: 2016-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Wojtczuk
Słowa kluczowe: Renta Rodzinna
Podstawa prawna: art. 71 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 795/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 maja 2016r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Elżbieta Wojtczuk

Protokolant

st. sekr. sądowy Dorota Malewicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2016r. wS.
odwołaniaT. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 14 kwietnia 2015 r. Nr(...)
w sprawieT. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do renty rodzinnej
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, żeT. K.przysługuje prawo do renty rodzinnej po zmarłej w dniu(...) córceJ. K.od dnia 01 marca 2015r.
Sygn. akt IV U 795/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14 kwietnia 2015r. Nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., na podstawieart. 71 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, odmówiłT. K.prawa do renty rodzinnej po zmarłej w dniu(...) córceJ. K.. W uzasadnieniu wskazano, że rodzic ubiegający się o rentę rodzinną po zmarłym dziecku musi wykazać, że przed śmiercią dziecko przyczyniało się do jego utrzymania, a śmierć doprowadziła do pogorszenia statusu materialnego. Organ rentowy uznał za niewiarygodne oświadczenie wnioskodawczyni, że córka bezpośrednio przed śmiercią przyczyniała się do jej utrzymania. Zwrócono przy tym uwagę na fakt, że o rentę rodzinnąT. K.wystąpiła po upływie 2 lat od śmierci córki, przez który to okres utrzymywała się bez jej pomocy, a więc należy domniemywać, iż pomoc finansowa świadczona przezJ. K.nie była czynnikiem przyczyniającym się do utrzymania wnioskodawczyni. Co więcejT. K.pobiera rentę rodzinną po zmarłym mężu.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłaT. K., wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do renty rodzinnej po zmarłej córceJ. K.. W uzasadnieniu wskazano, żeJ. K.mieszkała i prowadziła wspólne gospodarstwo domowe z matkąT. K., przyczyniała się stale do robienia zakupów artykułów spożywczych i przemysłowych, zakupów leków, ponosiła koszty konsultacji medycznych u specjalistów oraz prywatnych rehabilitacji, pokrywała koszty utrzymania mieszkania. Zmarła córkaJ. K.opłacała rachunki za wodomierz, wodę, energię, wywóz odpadów oraz ubezpieczenie budynków (odwołanie wraz z załącznikami, k. 1-27 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W ocenie organu rentowegoT. K.nie spełnia wszystkich ustawowych warunków nabycia prawa do renty rodzinnej po swojej córce. Nie udowodniła bowiem przyczyniania się córki do jej utrzymania. Dołączone do odwołania dowody w postaci kopii wyciągów z kontaJ. K., która opłacałaT. K.– rachunki za wodomierz, wodę, energię, wywóz odpadów oraz ubezpieczenie budynku nie stanowią w przedmiotowej sprawie dla organu rentowego środka dowodowego mającego wpływ na zmianę zaskarżonej decyzji. Zwrócono uwagę, że skoroT. K.cały swój majątek wraz z domem przepisała w(...) córceJ., to oczywistym jest, że w/w rachunki wystawiane były naJ. K.. Oddział ZUS nie znalazł podstaw prawnych do zmiany zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie, k. 29-31 akt sprawy).

Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 23 marca 2015r.T. K.,ur. (...), złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.wniosek o rentę rodzinną po córceJ. K., zmarłej w dniu 8 listopada 2012r. W dacie śmierci córki ubezpieczona miała 72 lata.
ZmarłaJ. K.mieszkała wW.przyul. (...), które to mieszkanie wynajmowała wraz z siostrąM.K.. W okresie od 1 grudnia 1995r. do 30 września 2012r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w(...) sp. z o.o.wP.na stanowisku recepcjonistki w pełnym wymiarze czasu pracy. Jej średnie wynagrodzenie brutto za rok 2010 wynosiło 2.477 zł miesięcznie, za rok 2011 kwotę 2.450 zł miesięcznie, natomiast w 2012 r. średni miesięczny przychód wynosił 1.899 zł. Od dnia 30.06.2012r.J. K.przebywała na zasiłku chorobowym.
T. K.ma stały dochód w postaci renty rodzinnej po zmarłym mężu, która w grudniu 2014r. wynosiła 728,45 zł netto, zaś w 2012r. wysokość świadczenia rentowego wynosiła około 600 zł netto. Wnioskodawczyni pozostaje pod stałą opieką lekarzy: internisty, kardiologa, okulisty, neurologa, gastrologa, ortopedy. Przyjmuje liczne leki, jak również leczy się w ośrodkach medycznych wW.oraz wL..
Przed śmiercią córkiJ. K.w okresie od listopada do kwietnia z uwagi na stan zdrowia oraz sytuację materialnąT. K.zamieszkiwała razem z córkamiJ.iM.w wynajmowanym przez nie mieszkaniu wW.. Wówczas córki zapewniały matce utrzymanie, opiekę i wyżywienie.T. K.nie partycypowała w kosztach utrzymania tego mieszkania. W okresie letnim ubezpieczona przebywała w domu w miejscowościŻ..J. K.przyjeżdżała wówczas doŻ.co tydzień, robiła zakupy, zapewniała artykuły spożywcze (wŻ.nie ma sklepu, przyjeżdża tylko samochód z pieczywem). Zmarła córka ponosiła także koszty dojazdów matki do lekarzy wW.iL.oraz koszty leków. Przed 2012r. pomoc finansową na rzecz matki świadczyła równieżM. K., zaś po śmierci siostry przejęła obowiązek ponoszenia kosztów dojazdów matki do lekarzy oraz reguluje rachunki za energię elektryczną za dom wŻ..
Po śmierci córkiJ. K.wnioskodawczyni nie była w stanie ponieść kosztów utrzymania i musiała pożyczać pieniądze od sąsiadów, w tym odF. R., który potwierdził, że dwa lata temu dwukrotnie udzielił pożyczki ubezpieczonej w kwocie 50 zł, 100 zł.
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 kwietnia 2015r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej prawa do renty rodzinnej po córceJ. K., zmarłej w dniu 8 listopada 2012r. (decyzja z 14.04.2015r., k. 38 akt rentowych).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, aktach organu rentowego oraz na podstawie zeznań świadkówG. P.– córki ubezpieczonej (k. 45v-46 akt sprawy) iF. R.(k. 60-60v), a także zeznań ubezpieczonejT. K.(k. 46-46v akt sprawy), które oceniono jako spójne, logiczne i w całości wiarygodne.

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonejT. K.zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie zart.65 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015r. Poz.748 j.t.) renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. Stosownie do treści art. 71 w/w ustawy rodzice mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli ubezpieczony bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania oraz spełniają odpowiednio warunki określone dla wdowy i wdowca w art. 70 ust. 1 i 2 oraz, co do wieku, również art. 70 ust. 5. Przepis art. 70 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy określa, że wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało ustalenia, czy zmarła córkaJ. K.bezpośrednio przed śmiercią przyczyniała się do utrzymania matkiT. K.. Dla spełnienia przesłanki "przyczyniania się do utrzymania" wystarczające jest wykazanie choćby częściowego pozostawania na utrzymaniu zmarłego. Poza sporem była okoliczność, iż w chwili śmierci córki ubezpieczona osiągnęła wymagany przepisami wiek, gdyż w dniu 8 listopada 2012r. wnioskodawczyni miała już ukończone 72 lata.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił ustalić, że zmarłaJ. K.bezpośrednio przed swoją śmiercią przyczyniała się do utrzymania matki.T. K.miała stały dochód w postaci renty rodzinnej po zmarłym mężu, która w listopadzie 2012r. wynosiła około 600 zł miesięcznie. Córki ubezpieczonej jednoznacznie wskazywały, że w okresie zimowym od listopada do kwietniaT. K.mieszkała wraz zJ.iM.w wynajmowanym przez nie mieszkaniu wW.. Wówczas córki ponosiły całość kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania i koszty wyżywienia, w których matka nie partycypowała. Dodatkowo w okresie letnim, gdyT. K.wracała do swojego domu w miejscowościŻ., zmarła córkaJ. K.dostarczała jej artykuły spożywcze i przemysłowe, a także pokrywała koszty dojazdów do lekarzy w ośrodkach wW.iL., w których leczyła się matka. Podkreślenia wymaga, żeJ. K.miała stałe źródło dochodów w postaci wynagrodzenia za pracę w kwocie około 2.400 zł miesięcznie, gdyż do dnia 30 września 2012r. była zatrudniona w(...) sp. z o.o.wP.. Dochód ten pozwalał jej na utrzymanie mieszkania wW.wynajmowanego z siostrą, a także stanowił środki, z których świadczyła pomoc finansową i materialną matce. Po śmierci córkiJ. K.wnioskodawczyni nie była w stanie ponieść kosztów utrzymania i musiała pożyczać pieniądze od sąsiadów, w tym odF. R., który potwierdził, że dwa lata temu dwukrotnie udzielił pożyczki ubezpieczonej w kwocie 50 zł, 100 zł.
Całokształt okoliczności sprawy wskazuje, żeT. K.nie była w stanie utrzymać się samodzielnie wyłącznie z renty rodzinnej po mężu. Kwota tego świadczenia nie była wystarczająca na pokrycie kosztów lekarstw, dojazdów do lekarzy, opieki medycznej, opłat związanych z podatkami od nieruchomości, czy też kosztów opału na zimę, o czym świadczy chociażby okoliczność, iż okresy zimowe spędzała u córek wW.. W ocenie Sądu,J. K.ponosiła wydatki związane z utrzymaniem matkiT. K., gdyż wnioskodawczyni z renty rodzinnej po mężu nie była w stanie ponieść wszystkich niezbędnych kosztów utrzymania. Nie znajduje uzasadnienia argument podnoszony przez organ rentowy, że zmarła córka nie przyczyniała się do utrzymania ubezpieczonej, gdyż wniosek o rentę rodzinną poJ. K.został złożony dopiero po upływie 2 lat od jej śmierci. Przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwoliło bowiem ustalić, że po śmierci siostry opiekę nad matką przejęła córkaM. K.i teraz to dzięki jej wsparciu finansowemu matka może w dalszym ciągu korzystać z opieki lekarskiej wW.iL., a także to ona przejęła koszty związane z pomocą w utrzymaniu matki. Nie zasługuje także na aprobatę stanowisko organu rentowego, iż skoroT. K.nie korzystała z pomocy opieki społecznej, to jest w stanie utrzymywać się samodzielnie, a co za tym idzie również przed śmiercią córki była w stanie to czynić. Jak już wskazano ubezpieczona posiada dzieci, które pomagają jej i partycypują w kosztach utrzymania, gdyż nie jest w stanie bez pomocy rodziny ponosić niezbędnych wydatków związanych z codziennym funkcjonowaniem i koniecznym leczeniem.
Całokształt okoliczności sprawy wskazuje zatem, iż ubezpieczonaT. K.spełnia wszystkie przesłanki do ustalenia prawa do renty rodzinnej po zmarłej córceJ. K., zawarte wart. 71 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawieart. 47714§ 2 kpc, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, żeT. K.przysługuje prawo do renty rodzinnej po zmarłej w dniu(...) córceJ. K.od dnia 1 marca 2015r., tj. od miesiąca złożenia wniosku o rentę rodzinną.