Sąd Rejonowy w Gorlicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 48/16
Data wyroku: 2016-05-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Penar
Słowa kluczowe: Uzgodnienie Treści Księgi Wieczystej Z Rzeczywistym Stanem Prawnym
Podstawa prawna: art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece

Sygn. akt: I C 48/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 maja 2016 r.
Sąd Rejonowy w Gorlicach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Magdalena Penar

Protokolant:

st.prot. sąd. Maria Wałęga

po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. w Gorlicach
sprawy z powództwaM. M. (1),M. M. (2),A. M. (1),P. M.,D. K.,D. M.,A. M. (2),D. D.,E. S.,S. J.
przeciwko Skarbowi Państwa PaństwoweGospodarstwo (...)Lasy Państwowe NadleśnictwoŁ.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym

I
uzgadnia z rzeczywistym stanem prawnym treściksięgi wieczystej nr (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gorlicach Wydział V Ksiąg Wieczystych w ten sposób, że z księgi tej nakazuje wyłączyć do nowej księgi wieczystej położone wK.:

1
działkę ew.(...)o pow. 2,21 ha powstałą z podziałudziałki nr (...),

2
działkę ew.(...)o pow. 1,59 ha powstałą z podziałudziałki nr (...),

3
działkę ew.(...)o pow. 1,81 ha powstałą z podziałudziałki nr (...),

4
działkę ew.(...)o pow. 3,48 ha powstałą z podziałudziałki nr (...)-

– wszystkie podziały zgodnie z mapami do celów prawnych sporządzonymi przez geodetę uprawnionegoJ. S.wpisanymi do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty(...)pod nr(...).2016.953 - i w dziale II nowej księgi wieczystej w miejsce pozwanego Skarbu Państwa PaństwoweGospodarstwo (...)Lasy Państwowe NadleśnictwoŁ.wpisać jako współwłaścicieli powodów:

a
M. M. (1)w 19/112 części,

b
M. M. (2)w 19/112 części,

c
D. K.w 19/112 części,

d
D. M.w 19/112 części,

e
A. M. (2)w 3/112 części,

f
A. M. (1)w 3/112 części,

g
P. M.w 3/112 części,

h
D. D.w 3/112 części,

i
E. S.w 12/112 części,

j
S. J.w 12/112 części,

II
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa PaństwoweGospodarstwo (...)Lasy Państwowe NadleśnictwoŁ.solidarnie na rzecz powodówM. M. (1),M. M. (2),A. M. (1),P. M.,D. K.,D. M.,A. M. (2),D. D.,E. S.,S. J.kwotę 5.814,80 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSR Magdalena Penar

ZARZĄDZENIE
(...)
(...)
Sygn. akt I C 48/16

UZASADNIENIE
PowodowieM. M. (1),M. M. (2),A. M. (1),P. M.,D. K.,D. M.,A. M. (2),D. D.,E. S.,S. J.w sprecyzowanym w piśmie procesowym z dnia 30.03.2016 r. żądaniu skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe NadleśnictwoŁ.domagali się uzgodnienia z rzeczywistym stanem prawnym treściksięgi wieczystej (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gorlicach Wydział V Ksiąg Wieczystych w ten sposób, żeby z działu I tej księgi wyłączyć do nowej księgi wieczystej położone wK.:

III
działkę ew.(...)o pow. 2,21 ha powstałą z podziałudziałki nr (...),

IV
działkę ew.(...)o pow. 1,59 ha powstałą z podziałudziałki nr (...),

V
działkę ew.(...)o pow. 1,81 ha powstałą z podziałudziałki nr (...),

VI
działkę ew.(...)o pow. 3,48 ha powstałą z podziałudziałki nr (...)

i w dziale II nowej księgi wieczystej w miejsce pozwanego Skarbu Państwa PaństwoweGospodarstwo (...)Lasy Państwowe NadleśnictwoŁ.wpisać jako współwłaścicieli powodów:

a
M. M. (1)w 19/112 części,

b
M. M. (2)w 19/112 części,

c
D. K.w 19/112 części,

d
D. M.w 19/112 części,

e
A. M. (2)w 3/112 części,

f
A. M. (1)w 3/112 części,

g
P. M.w 3/112 części,

h
D. D.w 3/112 części,

i
E. S.w 12/112 części,

j
S. J.w 12/112 części.

Uzasadniając swoje żądanie podali, że nieruchomość, której dotyczy żądanie pozwu objęta była(...)24 i stanowiła własność ich poprzednika prawnegoE. M. (1). Wskazywali, że doszło do bezprawnego wpisania tej nieruchomości jako własności Skarbu Państwa, bowiem orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wG.z dnia 17.11.1954 r.,(...)będące podstawą do założenia księgi wieczystej wymienia jako osobę, której mienie zostaje przejęte na podstawie tego orzeczeniaE. M. (1), który od 1949 r. już nie żył, a nie jego następców prawnych.
Pozwany Skarb Państwa(...)Ł.w odpowiedzi na pozew wskazał, że zarówno forma powództwa jak też treść załączonych do pozwu dokumentów nie budzą żadnych zastrzeżeń, a wydanie orzeczenia w niniejszej sprawie pozostawia do uznania Sądu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Przedmiotem postępowania jest nieruchomość położona wK., oznaczona jako:

1
działka ew.(...)o pow. 2,21 ha, odpowiadająca pgr(...), powstała z podziałudziałki nr (...),

2
działka ew.(...)o pow. 1,59 ha, odpowiadająca pgr(...), powstała z podziałudziałki nr (...),

3
działka ew.(...)o pow. 1,81 ha, odpowiadająca części pgr(...)oraz części pgr(...), powstała z podziałudziałki nr (...),

4
działka ew.(...)o pow. 3,48 ha, odpowiadająca pgr(...)i(...)powstała z podziałudziałki nr (...).

/dowód: odpis z(...)24 k.18-19, wykaz synchronizacyjny k.17,20, mapa do celów prawnych k.35/
Grunty, które utworzyły nieruchomość stanowiącą przedmiot sporu, tj. pgr(...),(...),(...),(...),(...)i(...)stanowiły własnośćE. M. (1), co zostało ujawnione w(...)24 gminy katastralnejK..
/dowód: odpis z(...)24 k. 18-19/
E. M. (1)zmarł w dniu 20.09.1949 r. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 4.12.2015 r. w sprawie I Ns(...)spadek po nim na podstawie ustawy nabyli odnośnie majątku, który nie był objęty małżeńską wspólnością ustawową: żonaE. M. (2)c.M.iE.w 7/28 części oraz dzieci:M. M. (1)s.E.iE.,L. M.s.E. E. (2),D. K.c.E.iE.,D. M.c.E. E. (2),J. M.s.E.iA.,E. S.c.E.iA.iS. J.c.E.iA.– po 3/28 części, zaś odnośnie majątku, który był objęty małżeńską wspólnością ustawową dzieci:M. M. (1)s.E.iE.,L. M.s.E. E. (2),D. K.c.E.iE.,D. M.c.E. E. (2),J. M.s.E.iA.,E. S.c.E.iA.iS. J.c.E.iA.– po 1/7 części.
E. M. (2)zmarła 17.11.1986 r. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 10.09.2015 r. w sprawie I Ns(...)spadek po niej na podstawie ustawy nabyły dzieci:M. M. (1)s.E.iE.,L. M.s.E. E. (2),D. K.c.E.iE.,D. M.c.E. E. (2)– po 1/4 części,
J. M.zmarł w dniu 18.05.1997 r. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 29.08.2000 r. w sprawie I Ns(...)spadek po nim na podstawie ustawy nabyli żonaA. M. (2)oraz dzieciA. M. (1),P. M.,D. D.po 1/4 części.
L. M.zmarł w dniu 1.07.1998 r. Zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z dnia 25.02.2015 r. nr rep. A(...)spadek po nim na podstawie ustawy nabył w całości synM. M. (2)s.L.iS.w całości.

    /dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlicach w sprawie I Ns(...)k.24, postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlicach w sprawie I Ns(...)k.25, postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlicach w sprawie I Ns(...)k.26, akt poświadczenia dziedziczenia z 25.02.2015 r. k.27/

W latach 50 – tych XX wieku we wsiK.przeprowadzono regulację gruntów podlegających przejęciu na rzecz Skarbu Państwa na podstawiedekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R.(Dz. U. Nr 59, poz. 318) orazdekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego(Dz. U. Nr 46, poz. 339). Mieszkańcy tych wsi zostali bowiem przesiedleni w ramach akcji(...)w 1947 r. na ziemie zachodnie. Byli wśród nichE. M. (1)wraz z rodziną. W czasie przeprowadzanej regulacji przejęto należące do niego nieruchomości. W decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wG.z dnia 17.11.1954 r.(...)wymieniony zostałE. M. (1), jako osoba, której mienie zostaje przejęte na rzecz Skarbu Państwa.
/dowód: orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wG.z 17.11.1954 r. k.28,29/
Postanowieniem Sądu Powiatowego wG.z dnia 16.05.1961 r. L.dz.Kw(...)została utworzonaksięga wieczysta nr (...), w której na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wG.z dnia 17.11.1954 r.(...), zaświadczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wG.Wydział(...)i Leśnictwa z dnia 15.10.1960 r.,(...)ujawniono prawo własności na rzecz Skarbu Państwa między innymi odnośnie działki ew.(...),(...),(...),(...). Nie uległa zmianie podstawa wpisu prawa własności (decyzja o postępowaniu wymiennym Naczelnika Gminy wU.z dnia 17.11.1975 r. Nr(...)dotyczydziałek (...)).
/dowód: odpis zKW (...)k.21-23, akta KW(...)
Powyższe Sąd ustalił na postawie dokumentów powołanych w opisie stanu faktycznego, których treść nie nasuwa wątpliwości i nie była kwestionowana przez strony.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo jest uzasadnione.
Zgodnie zart. 10 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) proces o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ma na celu usunięcie faktycznie istniejącej niezgodności, poprzez dokonanie prawidłowych wpisów.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż po wykazaniu, że stan nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, w odniesieniu do gruntów stanowiących lasy państwowe uwzględnieniu powództwa nie stoi na przeszkodzieart. 7 ustawy z dnia 6.07.2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju(Dz. U. Nr 97, poz. 1051 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem roszczenia osób fizycznych, byłych właścicieli lub ich spadkobierców, z tytułu utraty własności, zaspokojone zostaną w formie rekompensat wypłaconych ze środków budżetu państwa na podstawie odrębnych przepisów.
Powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie jest natomiast „roszczeniem z tytułu utraty własności”, bowiem zmierza do wykazania, że osoba która go wytacza własności nie utraciła, a ujawnienie kogoś innego jako właściciela nastąpiło w sposób niezgodny z prawem. Trudno też zakładać, skoro własność jest konstytucyjnie chronioną wartością, by wolą ustawodawcy poprzez wprowadzenie takiego przepisu było sankcjonowanie bezprawia.
Jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń treść wpisu prawa własności wKW (...)odnośne działek ew.(...),(...),(...),(...)jest niezgodna ze stanem prawnym tych nieruchomości.
Przy rozpoznawaniu powództwa zart. 10 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) Sąd nie jest uprawniony do badania ważności decyzji administracyjnej, jednakże ma obowiązek badania rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości, dla której jest prowadzona księga wieczysta i oceny skuteczności zdarzenia cywilnoprawnego, z którego wywodzi się prawo. Jeżeli zdarzeniem takim jest decyzja administracyjna, wówczas obowiązkiem Sądu jest rozważenie dla potrzeb postępowania cywilnego, czy istotnie zdarzenie takie wprowadziło, czy też nie dokonało zmiany prawa własności konkretnej nieruchomości (tak SN w wyroku z dnia 12.05.2005 r., III CK 565/04, LEX 277129).
Prawo własności Skarbu Państwa(...)Ł.w(...)odnośnie działek stanowiących przedmiot sporu ujawnione zostało na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wG.z dnia 17.11.1954 r.(...)wydanej na podstawiedekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R.(Dz. U. Nr 59, poz. 318) idekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego(Dz. U. Nr 46, poz. 339).
Nastąpiło to jednak bez podstawy prawnej, bowiem powołane wyżej orzeczenie nie wymienia gruntów należących wówczas do spadkobiercówE. M. (1)(w treści orzeczenia wymieniony zostałE. M. (1), który w chwili wydania tego orzeczenia już nie żył). Decyzja wydana w oparciu o art. 3 powołanego wyżej dekretu z dnia 27.07.1949 r. miała natomiast charakter konstytutywny, bowiem przepisy tego dekretu nie przewidywały przejmowania z mocy prawa tych gruntów, które nie były we władaniu właścicieli, lecz dopuszczały możliwość takiego przejęcia. Prowadzi to do wniosku, że zawładnięcie przez Państwo nieruchomościami będącymi przedmiotem postępowania, należącymi do następców prawnychE. M. (1)stanowiło wykorzystanie władczej pozycji Państwa.
Dlatego skoro powodowie wykazali, że parcele gruntowe, z których powstały działki ew.(...),(...),(...),(...)stanowią ich własność, co potwierdza:

1
odpis z(...)24 gminy katastralnejK., który jakkolwiek z dniem 1.01.1989 r. utracił moc prawną na mocy§ 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.07.1986 r.w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1.01.1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz. U. Nr 28, poz. 141 ), jednakże zachował nadal znaczenie dokumentu (§ 6 ust. 1),

2
prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 4.12.2015 r. w sprawie I Ns(...)o stwierdzeniu nabycia spadku poE. M. (1), prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 10.09.2015 r. w sprawie I Ns(...)o stwierdzeniu nabycia spadku poE. M. (2), prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlicach z dnia 29.08.2000 r. w sprawie I Ns(...)o stwierdzeniu nabycia spadku poJ. M., akt poświadczenia dziedziczenia poL. M.z dnia 25.02.2015 r. nr rep. A(...)

orzeczono jak w pkt. I wyroku na podstawie powołanych przepisów.
O kosztach procesu poniesionych przez powodów orzeczono na zasadzieart. 98 § 1 k.p.c.(na koszty te złożyły się: opłata od pozwu - 550 zł., koszty zastępstwa prawnego wraz z opłata skarbową od pełnomocnictwa - 2 570 zł., koszty uzyskania odpisu z księgi wieczystej - 20,30 zł., koszty uzyskania dokumentacji z Archiwum Państwowego – 79,50 zł., koszty sporządzenia dokumentacji geodezyjnej – 750 zł., koszty sporządzenia mapy do celów prawnych przez geodetęJ. S.- 1 845 zł.). Wszystkie te koszty uznać należało niezbędne do celowego dochodzenia praw, bowiem bez sporządzenia wykazu zmian gruntowych oraz mapy z projektem podziału działki ew. 446 powodowie nie mogliby wykazać zasadności swoich roszczeń.
SSR Magdalena Penar

1
(...),

2
(...)

3
(...)

(...)