Sąd Okręgowy w Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1484/15
Data wyroku: 2016-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tadeusz Bulanda

Sygn. aktI C 1484/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSR del. Tadeusz Bulanda
Protokolant: sekretarz sądowy Monika Górczak
po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 r. w Warszawie
na rozprawie sprawy z powództwaA. K. (1)
przeciwko(...) Bank S.A.wW.
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności

orzeka:

I
Pozbawia w całości wykonalności tytuł wykonawczy w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego nr(...), wystawionego w dniu 12 sierpnia 2014 r. przez(...) Bank S.A., któremu klauzulę wykonalności nadał Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r., sprostowanym postanowieniem z dnia 7 października 2014 r. (sygn. akt I Co 2010/14);

II
Zasądza od(...) Bank S.A.wW.na rzeczA. K. (1)kwotę 7267 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 7200 złotych tytułem zastępstwa procesowego;

III
Nakazuje ściągnąć od(...) Bank S.A.wW.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 950 złotych tytułem nieuiszczonej części opłaty od pozwu.

Sygn. akt I C 1484/15

UZASADNIENIE
W dniu 15 października 2015 r.A. K. (1)skierował przeciwko(...) Bank S.A.wW.pozew o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego nr(...)wystawionego w dniu 12 sierpnia 2014 r., zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2014 r. (sygn. akt I Co 2010/14), sprostowanego postanowieniem z dnia 7 października 2014 r. – w części, tj. w zakresie kwoty 1000 zł. Powód uzasadnił żądanie pozwu twierdząc, że nie została mu skutecznie wypowiedziana umowa pożyczki, a zatem brak było podstaw do wydania bankowego tytułu egzekucyjnego i tym samym do nadania temu tytułowi klauzuli wykonalności. Pozew został wniesiony w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie(pozew – k. 1-5).
Pismem procesowym z dnia 10 listopada 2015 r.A. K. (1)rozszerzył powództwo w ten sposób, że wniósł o pozbawienie wykonalności ww. tytułu wykonawczego w całości, tj. w zakresie kwoty 232 054,58 zł wraz z odsetkami i kosztami(pismo – k. 29-30).
Postanowieniem z dnia 18 listopada 2015 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie przekazał sprawę wg właściwości do tutejszego Sądu(postanowienie – k. 32).(...) Bank S.A.wW.wniósł o oddalenie powództwa w całości. Pozwany podniósł, że ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 3 grudnia 2013 r., sporządzone w imieniu banku przez(...) S.A., oraz wypowiedzenie umowy z dnia 12 grudnia 2013 r. zostały skierowana do powoda na adres wskazany w umowie pożyczki, który został potwierdzony w treści pełnomocnictwa z dnia 7 lutego 2014 r., udzielonego przez powodaE. R. (1). Bank dodał, że dyspozycja zmiany adresu do korespondencji naul. (...)wpłynęła do banku w dniu 25 lutego 2014 r.(odpowiedź na pozew – k. 35-36).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 20 maja 2010 r.A. K. (1)zawarł z(...)umowę pożyczki hipotecznej nr(...). W umowie jako korespondencyjny został wskazany adres:ul. (...)wW.. W § 8 ust. 1 lit. b umowy strony postanowiły, że bank ma prawo wypowiedzieć umowę pożyczki z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia w przypadku, między innymi, niewykonania lub nieterminowego regulowania przez pożyczkobiorcę zobowiązań wobec banku, w szczególności w przypadku, gdy pożyczkobiorca zalega w całości lub w części z zapłatą dwóch rat pożyczki i pomimo wezwania do zapłaty listem poleconym nie spłaci zaległości w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego wezwania

    (umowa pożyczki – k. 9-13, 44-48, 50v, oświadczenie o poddaniu się egzekucji – k. 49).
Od 2004 r.A. K. (1)mieszka na stałe wW.. Zawierając umowę pożyczkobiorca działał przez pełnomocnika – swojego brataA. K. (2). Pełnomocnictwo udzielone w dniu 6 kwietnia 2010 r. (ponowione w dniu 4 maja 2010 r.) na formularzu(...) Banku S.A.obejmowało upoważnienie do:

1
zawarcia w imieniu mocodawcy umowy kredytu na cel dowolny z bankiem wybranym według uznania pełnomocnika oraz ustanowienia zabezpieczeń tego kredytu, w szczególności złożenia oświadczenia o poddaniu się egzekucji, wystawienia weksla własnegoin blancowraz z deklaracją wekslową, ustanowienia hipoteki bądź hipotek, cesji wierzytelności, udzielenia pełnomocnictwa dla banku do zbycia nieruchomości(jeśli ma być zabezpieczeniem – dla pełnomocnictwa wymagana forma aktu notarialnego)oraz ustanowienia innych zabezpieczeń wymaganych przez bank w związku z umową kredytową na warunkach według uznania pełnomocnika;

2
dokonywania w imieniu mocodawcy czynności przygotowawczych w stosunku do czynności, o których mowa w pkt 1, a także czynności następczych polegających na zmianie lub rozwiązaniu, a także na wykonywaniu uprawnień lub obowiązków wynikających z tych czynności, w szczególności złożenia wniosku o wypłatę środków kredytu na warunkach według uznania pełnomocnika;

3
odbioru w imieniu mocodawcy oświadczeń związanych z czynnościami, o których mowa w pkt 2;

4
dokonywania czynności faktycznych mających charakter służebny wobec czynności, o których mowa w pkt 1-3, w szczególności udostępniania dokumentów oraz udzielania informacji wymaganych przez bank;

5
zawarcia w imieniu mocodawcy umowy rachunku bankowego (konta osobistego) przeznaczonego do uruchomienia i spłaty kredytu zaciągniętego na cel dowolny w banku wybranym według uznania pełnomocnika oraz do dysponowania środkami zgromadzonymi na tym rachunku bankowym (koncie osobistym)(umowa pożyczki hipotecznej – k. 13, 48, 50v, pełnomocnictwo – k. 14, 50, 67).

A. K. (1)od początku spłacał pożyczkę hipoteczną nieregularnie(wyciąg nr 1/2014 z 16 sierpnia 2014 r. – k. 58-66).
Pismem z dnia 3 grudnia 2013 r.(...) S.A., działając w imieniu(...) Bank S.A., skierował doA. K. (1), na adres:ul. (...),(...)-(...) W.Bar (...), ostateczne wezwanie do zapłaty zadłużenia w kwocie 7911,10 zł, wynikającego z „umowy kredytowej” nr(...)

    (pismo – k. 15).
W dniu 12 grudnia 2013 r.(...) Bank S.A.sporządził oświadczenie o wypowiedzeniuA. K. (1)umowy „kredytu hipotecznego/pożyczki hipotecznej” nr(...). Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy nadane listem poleconym na adresul. (...) (...)-(...) W., zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 27 grudnia 2013 r. i było awizowane w dniu 11 stycznia 2014 r.

    (wypowiedzenie umowy – k. 52, zawiadomienie o skutkach niespłacenia zadłużenia – k. 52v, potwierdzenie odbioru – k. 53).
W dniu 12 lutego 2014 r.A. K. (1)udzielił swojej matceE. R. (2)pełnomocnictwa do zarządu i administracji jego majątkiem, w tym do reprezentowania go przed bankiem w sprawie „kredytu”(...). Podpis pod pełnomocnictwem został poświadczony przez notariusza wW.. W pełnomocnictwie i składając podpisA. K. (1)podał jako adres zamieszkaniaul. (...)wW.

    (pełnomocnictwo – k. 68, pisma(...) Banku S.A.z dnia 12 lutego i 14 kwietnia 2014 r. – k. 69, 17, zgłoszenie reklamacji – k. 70, email z dnia 26 lutego 2014 r. – k. 71).
W dniu 12 sierpnia 2014 r.(...) Bank S.A.wystawił bankowy tytuł egzekucyjny nr(...), opiewający na kwotę 252 852,61 zł oraz dalsze odsetki za okres od 13 sierpnia 2014 r.(BTE – k. 54v-55).
Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r. (sygn. akt I Co 2010/14) Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie nadał klauzulę wykonalności ww. bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Postanowienie z dnia 27 sierpnia 2014 r. zostało sprostowane postanowieniem z dnia 7 października 2014 r.(postanowienia – k. 55v-56, 56v-57).
Na podstawie ww. tytułu wykonawczego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w WarszawieP. A.(sygn. akt(...))(wezwanie do zapłaty należności – k. 19, informacja w przedmiocie opisu i oszacowania lokalu mieszkalnego – k. 20, pismo komornika sądowego z dnia 25 stycznia 2016 r. – k. 88, email z dnia 25 stycznia 2016 r. – k. 91).
Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dokumentów w oryginale, oraz odpisach i kserokopiach, których autentyczność nie została zakwestionowana przez strony, a i Sąd nie znalazł racji do podważenia ich z urzędu. Sąd oparł także ustalenia faktyczne na zeznaniachE. R. (2)(k. 134-136, protokół rozprawy z 15 września 2016 r., godz. 00:06:25-00:31:04)iA. K. (2)(k. 162-164, protokół rozprawy z 21 listopada 2016 r., godz. 00:06:03-00:27:43), które korespondują z nieosobowymi środkami dowodowymi.
Sąd pominął pisma KomornikaP. A.z dnia 6 sierpnia 2015 r. ze spraw(...)(k. 16) i(...)(k. 18), bowiem nie dotyczą sporu między stronami występującymi w tej sprawie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo jest zasadne.
Zgodnie zart. 840 § 1 pkt 1 k.p.c.dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście.
W przypadku tytułów egzekucyjnych niepochodzących od sądu dłużnik w trybie powództwa przeciwegzekucyjnego może kwestionować zasadność tych tytułów, tzn. powoływać się także na zdarzenia zaszłe przed jego powstaniem, a skutkujące bezzasadnością roszczenia stwierdzonego tym tytułem(patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1961 r., I CR 540/60, OSNCP 1964, nr 1, poz. 21, w uchwale z dnia 27 czerwca 1996 r., III CZP 73/96, OSNC 1996, nr 10, poz. 134).
Bankowy tytuł egzekucyjny nr(...)został wystawiony wobec uznania przez(...) Bank S.A., iż doszło do skutecznego wypowiedzenieA. K. (1)umowy pożyczki hipotecznej nr(...), udzielonej w dniu 20 maja 2010 r. W ocenie Sądu brak było podstaw do uznania, że umowa pożyczki została rozwiązana i pożyczkobiorca obowiązany jest do zwrotu całości niespłaconej pożyczki.
Podstawę takiemu stanowisku zapewnia § 8 ust. 1 lit. b umowy, określając procedurę rozwiązania pożyczki, w której wypowiedzenie poprzedzone jest wezwaniem pożyczkobiorcy listem poleconym do zapłaty zaległości w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego wezwania. Pozwany nie wykazał, kiedy doręczyłA. K. (1)wezwanie do zapłaty zaległości poprzedzające wypowiedzenie;(...) Bank S.A.nie wykazał, czy, kiedy i jaką drogą zostało doręczone powodowi pismo z dnia 3 grudnia 2013 r. sporządzone przez(...) S.A., działający w imieniu banku. Jeżeli tak, to za przedwczesne należało uznać oświadczenie banku z dnia 12 grudnia 2013 r. o wypowiedzeniuA. K. (1)pożyczki hipotecznej.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma kwestia udzielenia przezA. K. (1)pełnomocnictwa swojemu bratuA. K. (2), co nastąpiło w kwietniu 2010 r. i zostało potwierdzone w maju 2010 r. Pełnomocnictwo to stanowi część dokumentacji kredytu złożonej przez pozwanego, z czego należy wnosić, że od momentu udzielenia kredytu znajdowało się w jego posiadaniu. Z pełnomocnictwa tego wynika upoważnienie nie tylko do zawarcia umowy pożyczki hipotecznej, lecz także do odbioru korespondencji dotyczącej czynności przygotowawczych w stosunku do czynności zawarcia umowy i ustanowienia zabezpieczeń, a także czynności następczych polegających na zmianie lub rozwiązaniu umowy. W pełnomocnictwie użyte zostało słowo „kredyt” dla określenia podstawowego przedmiotu czynności między bankiem i jego klientem, reprezentowanym przez pełnomocnika, lecz wobec faktu, że pełnomocnictwo to zostało sporządzone na formularzu banku, a więc wzorze zestandaryzowanym, oraz wobec faktu, że na podstawie tego pełnomocnictwa powód i pozwany zawarli umowę pożyczki, przyjąć trzeba, że między stronami zgodna była wykładnia pełnomocnictwa taka, iż obejmuje także upoważnienie do zawarcia umowy pożyczki bankowej.
Zgodnie zart. 61 § 1 zd. 1 k.c.oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Z ustalonych faktów wynika, że powód od 2004 r. na stałe mieszka wW., to z faktu udzielenia przez niego swojemu bratu pełnomocnictwa do zawarcia umowy pożyczki oraz dokonywania czynności przygotowawczych i następczych, oraz z faktu sporządzenia pełnomocnictwa na formularzu pozwanego banku, oraz z faktu, że pełnomocnictwo to stanowi część dokumentacji umowy pożyczki, w której posiadaniu jest bank, wywieść trzeba, że wolą obu stron umowy pożyczki było, że korespondencja, a tym obejmująca czynności następcze, kierowana będzie przez bank nie bezpośrednio do pożyczkobiorcy, lecz do jego pełnomocnika –A. K. (2). W tej sytuacji, gdyA. K. (1)na stałe zamieszkuje wW.od 2004 r. i dla zawarcia i obsługi umowy pożyczki udzielił pełnomocnictwa swojemu bratu, nie można przyjąć, że korespondencja obejmująca wezwanie do zapłaty oraz oświadczenie o wypowiedzeniu umowy pożyczki, nie kierowana do pełnomocnika pożyczkobiorcy, została skutecznie doręczona i wywołała przewidziany w niej skutek. Oznacza to, że doszło do postawienia w stan wymagalności całości niespłaconej pożyczki i wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego.
Podkreślić trzeba, że motywem wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia nie jest uznanie, iżA. K. (1)nie jest dłużnikiem banku z umowy pożyczki zawartej w dniu 20 maja 2010 r. (nr(...)), lecz że w opisanych okolicznościach brak było podstaw do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego nr(...)opiewającego na wskazaną w nim wierzytelność.
Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd oparł naart. 98 § 1 i 3 k.p.c., obciążając pozwanego jako stronę przegrywającą spór w całości kosztami procesu poniesionymi przez powoda, które stanowią koszty zastępstwa procesowego w wysokości wynikającej z§ 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804) w wysokości 7200 złotych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
O obowiązku uiszczenia części opłaty od pozwu, której powód nie uiścił, Sąd orzekł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 623) z uwzględnieniem opisanej wyżej zasady poniesienia kosztów procesu.