Sąd Okręgowy w Łodzi
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Kz 862/16
Data wyroku: 2016-11-04 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Zbigniew Mierzejewski
Słowa kluczowe: Świadek, Przesłuchanie Stron, Akt Oskarżenia, Postępowanie Przygotowawcze
Podstawa prawna: art. 344a kpk

Sygn. akt V Kz 862/16

POSTANOWIENIE
Dnia 4 listopada 2016 roku
Sąd Okręgowy w Łodzi w V Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący: Sędzia S.O. Zbigniew Mierzejewski
Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Matecka
przy udziale Prokuratora Tomasza Grona
po rozpoznaniu w sprawieB. T.
oskarżonego o czyn zart. 65 § 3 k.k.s.i inne
zażalenia prokuratora
na postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi
z dnia 17 października 2016 roku, sygn. akt V K 802/16
w przedmiocie przekazania sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia braków postępowania przygotowawczego
na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.
postanawia:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 17 października 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi przekazał sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia braków postępowania przygotowawczego poprzez przesłuchanie podejrzanego, kwestionując zasadność zastosowania w sprawie postępowania w stosunku do nieobecnych regulowanego przez przepisyart. 173 – 177 k.k.s.
Postanowienie Sądu Rejonowego zaskarżył w całości zażaleniem prokurator zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie prawa procesowego, tj.art. 344a § 1 k.p.k., poprzez błędne przyjęcie, że uzupełnienie wskazanych braków postępowania spowodowałyby w postępowaniu sądowym znaczne trudności.
Podnosząc powyższy zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do merytorycznego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Zażalenie prokuratora nie jest zasadne.
Dla oceny zasadności zastosowania w przedmiotowej sprawie trybu postępowania w stosunku do nieobecnych, gdyż na kwestionowaniu prawidłowści zastosowania tego trybu zasadza się zaskarżone postanowienie, należy przywołać następujące okoliczności faktyczne wynikające z akt postępowania :

-

ustalono, że pomieszczenie na targowisku, w którym ujawniono papierosy bez polskich znaków akcyzy wynająłB. T.zam.(...)wŁ.(k.-23 v.) ;

w dniu(...)roku ustalono, że wskazana osoba sporadycznie przebywa pod tym adresem, najczęściej w godzinach nocnych (k.- 41) ;

w dniu(...)rokuB. T.odebrał doręczone za pośrednictwem policji wezwanie do stawienia się w Urzędzie Celnym (k.-59);

przesłuchany w dniu(...)roku jako świadek wskazał oprócz adresu zamieszkania(...)wŁ.także adres dla doręczeń tj.ul. (...)wŁ.oraz dwa numery telefonu (k.-60 v.) ;

mimo jego obecności nie przedstawiono mu wówczas zarzutów wydając stosowne postanowienie dopiero w dniu(...)roku oraz wzywającB. T.jedynie na adres(...)wŁ.(k.-62,63), wezwanie powróciło awizowane (k.-64);

w dniu(...)roku ponownie wezwanoB. T.tym razem na adresul. (...)wŁ., wezwanie odebrała siostra (k.-66,67) ;

dalsze wezwania oraz nakazy doprowadzeniaB. T.realizowane na dwa adresy okazały się nieskuteczne, aż do dnia(...)roku, kiedy toB. T.odebrał doręczone za pośrednictwem policji wezanie do stawienia się w Urzędzie Celnym w dniu(...)roku (k.-109) ;

B. T.nie satwił się, jak również nie został doprowadzony przez policję, w związku z czym postanowieniem z dnia(...)roku zastosowano postępowanie wobec nieobecnych.

Mimo, że orzeczenie o zastosowaniu tego trybu postępowania nie jest zaskarżalne, to jednocześnie nie jest wykluczona możliwość jego kontroli w aspekcie oceny ewetualnego występowania istotnych braków postępowania przygotowawczego i zwrotu sprawy prokuratorowi w trybieart. 344 a k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s.
Istotne braki postępowania, których usunięcie wymaga przekazania sprawy do uzupełnienia postępowania przygotowawczego, to z jednej strony konieczność przeprowadzenia czynności dowodowych, zaś z drugiej także braki w zakresie realizacji uprawnień procesowych stron. W doktrynie akcentuje się, że skoro braki postępowania przygotowawczego, które uzasadniają zwrot sprawy do uzupełnienia, mają być istotne, to sformułowanie to musi się odnosić także do podstawowych wartości realizowanych w śledztwie albo dochodzeniu, a taką jest niewątpliwie przestrzeganie gwarancji praw stron (R. Olszewski, Ujawnienie przez sąd i usuwanie istotnych braków dochodzenia lub śledztwa w polskim procesie karnym, Łódź 2007, s. 161–163).
W sferze gwarancji praw stron postępowania za istotne braki postępowania przygotowawczego, które uzasadniają zwrot sprawy do uzupełnienia, uznaje się niewydanie postanowienia o przedstawieniu lub zmianie zarzutów, naruszenie uprawnień stron do udziału w czynnościach śledztwa lub dochodzenia, nieprzesłanie protokołów utrwalonych czynności dowodowych, pomimo tego, że powoływane są one w akcie oskarżenia, nieczytelność materiałów przesłanych do sądu (post. SA w Katowicach z 19.8.2009 r., II AKZ 553/09, OSA w Katowicach 2009, Nr 3, poz. 18).
Zgodnie z treścią przepisuart. 173 § 1 k.k.s.postępowanie w stosunku do nieobecnych można zastosować przeciwko sprawcy przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego przebywającemu stale za granicą albo gdy nie można ustalić jego miejsca zamieszkania lub pobytu w kraju.
W przedmiotowej sprawie w sposób niezasadny zastosowano tryb postępowania w stosunku do nieobecnych, bowiem brak jest podstaw do przyjęcia, że podejrzany przebywa za granicą, a także ustalono jego miejsce zamieszkania w kraju. Ustalono nie tylko adres zamieszkania podejrzanego, ale także adres dla doręczeń, pod którymi to adresami podejrzany przebywa, a nadto ustalono również numery jego telefonów, choć nie skorzystano z tej możliwości wezwania podejrzanego.
Brak przesłanek do zastosowania trybu postępowania w stosunku do nieobecnych trafnie skutkował decyzją procesową Sądu Rejonowego o przekazaniu sprawy prokuratorowi celem uzupełnienia braków postępowania przygotowawczego poprzez przesłuchanie podejrzanego. Brak efektywności zarządzeń o doprowadzeniu podejrzanego nie może uzasadniać oportunistycznego, w realiach przedmiotwoej sprawy, ułatwienia polegającego na zastosowaniu postępowania w stosunku do nieobecnych. Konieczne jest bowiem przesłuchanie podejrzanego w związku ze stawianym mu zarzutem, a w zależności od treści jego wyjaśnień dokonanie innych ewentualnych czynności dowodowych.
Wykonanie tych czynności w postępowaniu sądowym powodowałoby znaczne trudności uniemożliwiając wydanie orzeczenia na pierwszym terminie rozprawy, wydłużając niezasadnie jego czas.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.