Sąd Rejonowy w Nowym Targu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 400/15
Data wyroku: 2016-01-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Przemysław Mościcki
Słowa kluczowe: Służebność Przesyłu
Podstawa prawna: art.305 1 k.c.

Sygn. akt I Ns 400/15

POSTANOWIENIE
Dnia 22 stycznia 2016 r.
Sąd Rejonowy w Nowym Targu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSR Przemysław Mościcki
Protokolant: protokolant sądowy Helena Kubasek
po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 r. w Nowym Targu
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. S.,A. S.
z udziałem(...) Sp. z o.o.wW.
o ustanowienie służebności przesyłu

postanawia

I
ustanowić służebność przesyłu gazu rurociągiem podziemnym na rzecz(...) Sp. z o.o.wW.po działkach ewid. nr(...),(...),(...),(...)położonych wN.– pasem zaznaczonym na mapie sporządzonej przez mgr inż.M. G. (1)z dnia 18.09.2015 r., l.ks.zam.(...)kolorem żółtym oraz linią przerywaną koloru czerwonego wzdłuż pkt. S1-S2-S3-S4-S5-S6-S7-(...)- (...)- (...)- (...)- (...)- (...)- (...)-S1, o szerokości półtora metra w obu kierunkach od osi gazociągu w granicach wymienionych działek ewidencyjnych;

II
tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności zasądzić od(...) Sp. z o.o.wW.na rzecz:

a
A. S.kwotę 7.175 zł (siedem tysięcy sto siedemdziesiąt pięć złotych);

b
M. S.kwotę 1.435 zł (jeden tysiąc czterysta trzydzieści pięć złotych);

III
zasądzić od uczestnika na rzecz wnioskodawców solidarnie kwotę 2.500 zł (dwa tysiące pięćset złotych) tytułem zwrotu części kosztów postępowania;

IV
nakazać ściągnąć od uczestnika(...) Sp. z o.o.wW.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nowym Targu kwotę 4.045,29 zł (cztery tysiące czterdzieści pięć złotych 29/100) tytułem wydatków;

V
pozostałe koszty postępowania między stronami znieść.

Sygn. akt I Ns 400/15

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 22 stycznia 2016 r.
WnioskodawcyM. S.iA. S.domagali się ustanowienia na rzecz(...) sp. z o.o.wW.służebności przesyłu po działkach ewid.(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...)i(...). Ostatecznie ograniczyli wniosek jedynie dodziałek (...), przez które faktycznie przebiega rura gazowa uczestnika; w pozostałym zakresie wnioskodawcy wniosek cofnęli.
Uczestnik(...) Spółka (...)początkowo wniósł o oddalenie wniosku, a ostatecznie wniosek (co do działek objętych ostatecznym wnioskiem o ustanowienie służebności) uznał. Uzasadnieniem pierwotnego stanowiska uczestnika o oddalenie wniosku było to, że istniejący na nieruchomościach wnioskodawców gazociąg wykonano w roku 1996 na podstawie pozwolenia na budowę, które poprzedzone było oświadczeniem ówczesnych właścicieli nieruchomości o wyrażeniu zgody na wykonanie inwestycji. Gazociąg inwestor przekazał poprzednikowi prawnemu uczestnika 11 kwietnia 1996 r. Zdaniem uczestnika zgoda wyrażona przez ówczesnych właścicieli dawała przedsiębiorstwu przesyłowemu tytuł prawny do korzystania z nieruchomości w zakresie posadowienia i eksploatacji gazociągu, skuteczny wobec każdoczesnego właściciela/użytkownika nieruchomości, odpowiadający obecnej służebności przesyłu. Tym samym nie jest konieczne do korzystania z przedmiotowych urządzeń przez uczestnika ustanowienie służebności przesyłu. (k. 58 i nast.).
Jak wskazano wyżej, na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r., uczestnik zmieniając swoje stanowisko – uznał żądanie wniosku co do ustanowienia służebności podziałkach (...)według projektu sporządzonego przez biegłąM. G. (1)za wynagrodzeniem wskazanym w opinii biegłego rzeczoznawcyR. Ś.oraz wyraził zgodę na obciążenie go kosztami sporządzonych w sprawie opinii. (k. 221).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Projektowana służebność przebiega po zachodniej stronie działek ewid. nr(...),(...),(...),(...).
Działki te stanowią własność uczestnikaA. S.((...),(...),(...)) oraz współwłasnośćM.iA. S.(działka (...)).
Służebność obejmuje gazociąg, przebiegający przy lub w zachodniej granicy wymienionych działek, jak również pas gruntu stanowiący pas ochronny o szerokości po 1,5 metra w każdą stronę od rury, w granicach jednak działek wnioskodawców. Powierzchnia służebności obciążająca poszczególne działki wynosi:(...)– 4 m2;(...)– 42 m2;(...)– 38 m2;(...)– 40 m2.
dowód: opinia geodezyjna – k. 123-125; odpisy KW.
Przedmiotowy gazociąg został wybudowany w roku 1996 na podstawie pozwolenia na budowę z 16 września 1994 r. Inwestorem byłZakład (...)podlegający MiastuN., który protokołem z 11 kwietnia 1996 r. przekazał wybudowaną sieć gazową na rzecz poprzednika prawnego uczestnika.
dowód: pozwolenie na budowę – k. 86; protokół przekazania – k. 89-92; następstwo prawne uczestnika wykazane dokumentami k. 93-103.
Przed wydaniem pozwolenia na budowę ówcześni właścicieledziałki (...)M. G. (2)iJ. S.złożyli oświadczenie, w którym wyrazili zgodę na budowę sieci gazowej nadziałce (...)oraz oświadczyli, że w przyszłości umożliwią dostęp do sieci gazowej ekipom zakładu gazowniczego lub innego użytkownika sieci w przypadku konieczności usunięcia awarii; nie będą wnosili o odszkodowanie w wyniku prowadzonych robót w trakcie budowy.
dowód: oświadczenia i wypis z KW – k. 78-80
Wartość wynagrodzenia za ustanowienie służebności na działkachA. S.((...),(...),(...)) wynosi łącznie 5.740 zł, a na działce wspólnej ((...)) – 2.870 zł.
dowód: opinia biegłego rzeczoznawcy – k. 155 i nast.
Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów. Dokumenty przedłożone przez uczestnika nie były kwestionowane co do autentyczności, a strony jedynie wywodziły z nich odmienne zapatrywania prawne. Autentyczność dokumentów związanych z realizacją gazociągu jak i następstwa prawnego po stronie uczestnika nie budziła natomiast wątpliwości.
Za miarodajne Sąd uznał również obie złożone do sprawy opinie, które zawierały odpowiedź na pytanie Sądu, zostały przedstawione w sposób fachowy. Uczestnik wycofał złożone do opinii zarzuty, uznać zatem należy, iż opinie nie były kwestionowane przez strony.
Sąd zważył, co następuje:
Orzeczenie co do ustanowienia służebności przesyłu dotyczy tych działek, co do których ostatecznie wnioskodawcy podtrzymali swój wniosek. Orzeczenie to opiera się na treści art. 3051§ 1 k..c., zgodnie z którym nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).
Wniosek w tym zakresie został uznany przez uczestnika, a Sąd jest związany uznaniem zgodnie zart. 213 § 2w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., gdyż uznanie w tym przypadku nie było sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego ani nie zmierzało do obejścia prawa.
Niezależnie od tego stwierdzić należy, iż wniosek co do czterech wymienionych działek ewidencyjnych o ustanowienie służebności był zasadny, albowiem wbrew twierdzeniom uczestnika, uczestnik nie dysponował tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości wnioskodawców w zakresie służebności. Wnioskodawcy mieli zatem prawo wystąpić ze stosownym wnioskiem w oparciu oart. 3052§ 2 k.c.
Stwierdzić należy, że zgoda zawarta w oświadczeniu poprzednich właścicielidziałki (...)(J. S.iM. G. (2)), na które początkowo powoływał się uczestnik, nie może być utożsamiona z ustanowieniemprawa rzeczowegodla uczestnika. Oświadczenie takie jest podstawą do wejścia w posiadanie służebności, co mogłoby ewentualnie prowadzić do nabycia służebności w drodze zasiedzenia, nie jest jednak przesłanką do uznania, że ustanowionoprawo rzeczowe. Zgodnie bowiem zart. 245 § 2 k.c.do ustanowienia służebności konieczna jest forma aktu notarialnego obejmującego oświadczenie właściciela nieruchomości. Samo oświadczenie, które uczestnik przedstawił do akt, może być uznane co najwyżej za formę użyczenia, a zatem tytuł prawny o charakterze zobowiązaniowym, a nie prawnorzeczowym. W tym zakresie podzielić należy stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z 3 kwietnia 2009 r., II CSK 470/08, Lex nr 599755, gdzie wskazano, iż „niedopuszczalne jest konstruowanie zobowiązań formalnie o charakterze względnym (w istocie obligacji realnych), które swoją treścią odpowiadałyby ograniczonemuprawu rzeczowemu(służebności gruntowej) i wiązały każdoczesnego właściciela gruntu obciążonego. Prowadziłoby to bowiem do obejścia zasady numerus clausus ograniczonychpraw rzeczowych”. Dlatego też „władztwo przedsiębiorstwa eksploatującego urządzenia przesyłowe odpowiada władztwu wynikającemu z prawa służebności, co pozwala uznać je za posiadacza służebności, do którego na podstawieart. 352 § 2 k.c.stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy w tymart. 224 § 2 k.c.orazart. 225 k.c.”.
Tym samym okoliczność, że uczestnik włada urządzeniem przesyłowym na nieruchomościach wnioskodawcy, nie stanowi o prawnorzeczowym tytule do tych nieruchomości, a jedynie o posiadaniu służebności.
W związku z tym wnioskodawcy jako aktualni właściciele nieruchomości mają prawo żądać usankcjonowania tego stanu rzeczy poprzez ustanowienie odpowiedniegoprawa rzeczowegow postaci służebności. Udzielenie zezwolenia na wybudowanie instalacji oraz jej eksploatację nie może być bowiem równoznaczne z rezygnacją z wynagrodzenia, które właścicielowi nieruchomości przysługuje jedynie wówczas, gdy zostanie ustanowiona służebność. Dlatego też wnioskodawcy są uprawnieni do żądania ustanowienia służebności w oparciu oart. 3052§ 2 k.c.choćby właśnie po to, aby uzyskać formalną podstawę do domagania się stosownego wynagrodzenia. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 8 lutego 2013 r., IV CSK 317/12, Lex nr 1308150, „korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu, nawet realizowane w dobrej wierze, nie wyłącza - o ile nie uczynią tego strony - uprawnienia właściciela do żądania wynagrodzenia”.
Ponieważ w oświadczeniu poprzednich właścicieli nieruchomości brak jest oświadczenia o zrzeczeniu się wynagrodzenia (czy odszkodowania) za korzystanie z ich nieruchomości (zrzeczenie dotyczy jedynie odszkodowania za skutki robót budowlanych), tym samym wnioskodawcy w niniejszej sprawie uprawnieni są do żądania dochodzenia wynagrodzenia wraz z ustanowieniemprawa rzeczowego, którym uczestnik jak dotąd się nie legitymował.
Pas służebności obejmuje nie tylko sam gazociąg, ale i strefę ochronną, gdyż istnienie tej strefy ogranicza faktyczne wykorzystanie nieruchomości wnioskodawców.
Ustanawiając służebność Sąd w oparciu oart. 3052§ 2 k.c.przyznał wnioskodawcom wynagrodzenie odpowiadające ich udziałom we własności nieruchomości.
Ponieważ w wyniku uwzględnienia wniosku to uczestnik nabyłprawo rzeczowedo nieruchomości wnioskodawców, zatem na zasadzieart. 520 § 1 k.p.c.Sąd uznał, że uczestnik powinien zwrócić wnioskodawcom koszty związane ze sporządzeniem opinii, w której wyznaczono przebieg służebności. Pozostałymi niepokrytymi przez wnioskodawców koszty opinii, wydatkowanymi tymczasowo przez Skarb Państwa, również konsekwentnie powinien ponieść uczestnik, zgodnie z art. 83 ust. 2 u.k.s.c. w zw. zart. 520 § 1 k.p.c.Pozostałe koszty stron zostały zniesione (art. 520 § 1 k.p.c.).
Sygn. akt I Ns 400/15

POSTANOWIENIE
Dnia 22 stycznia 2016 r.
Sąd Rejonowy w Nowym Targu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący:  SSR Przemysław Mościcki
Protokolant:  protokolant sądowy Helena Kubasek
po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 r. w Nowym Targu
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. S.,A. S.
z udziałem(...) Sp. z o.o.wW.
o ustanowienie służebności przesyłu

postanawia
umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie służebności przesyłu nadziałce (...)– wobec cofnięcia wniosku.