Sąd Okręgowy w Ostrołęce
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 299/16
Data wyroku: 2016-09-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Dąbrowska, Artur Bobiński, Marek Konrad
Słowa kluczowe: Przestępstwa Karnoskarbowe
Podstawa prawna: art. 107 § 2 k.k.s.

Sygn. akt II Ka 299/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 września 2016r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce II Wydział Karny
w składzie
Przewodniczący: SSO Magdalena Dąbrowska
Sędziowie: SSO Artur Bobiński
SSO Marek Konrad (spr.)
Protokolant:  Monika Iwańska
przy udziale oskarżyciela: eksperta Służby CelnejJ. R.
po rozpoznaniu w dniu: 13.09.2016r.
sprawy:M. B.
oskarżonego o popełnienie czynu zart. 107§2kks.
z powodu apelacji: obrońcy oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 18.04.2016r. w sprawie IIK 377/15
orzeka:

I
Zaskarżony wyrok zmienia w ten tylko sposób, że na podstawieart. 66§1i2kk iart. 67§1kkw zw. zart. 20§1kkspostępowanie karne wobecM. B.oskarżonego o popełnienie czynu zart. 107§2kkswarunkowo umarza na okres próby lat 2 (dwa).

II
W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy.

III
Koszty postępowania odwoławczego przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt: II Ka 299/16

UZASADNIENIE
M. B.został oskarżony o to, że w okresie od 14 lipca 2011 r. do 2 lipca 2013 r. w miejscowościO., na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez sieć Internet, za pośrednictwem urządzenia z dyskiem twardym w miejscowościO., uczestniczył w zagranicznych zakładach wzajemnych urządzanych przezfirmę (...)– (...).com.(...)z Austrii tj. o przestępstwo skarbowe określone wart. 107 § 2 k.k.s.
Sąd Rejonowy w Ostrołęce wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2016 r. w oskarżonegoM. B.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawieart. 107 § 2 k.k.s.skazał go, zaś z mocyart. 107 § 1 k.k.s.wymierzył mu karę grzywny w liczbie 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki w kwocie 62 zł (sześćdziesięciu złotych). Na podstawieart. 30 § 5 k.k.s.orzekł przepadek wygranej w kwocie 27.461 zł (dwadzieścia siedem tysięcy czterysta sześćdziesiąt jeden złotych). Zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w wysokości 380 zł (trzysta osiemdziesiąt złotych) w tym opłatę w kwocie 310 zł (trzysta dziesięć złotych).
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonegoM. B.na postawieart. 427 § 2 oraz 438 pkt. 1 i 2. k.p.k.zarzucił wyrokowi mającą wpływ na jego treść obrazę prawa materialnego, a mianowicie przepisówart. 3 § 2 k.k.s.orazart. 10 § 1 i 4 k.k.s.poprzez ich niezastosowanie w tej sprawie oraz obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia tj.art. 410 k.p.k.w związku zart. 7 k.p.k.iart. 5 § 2 k.p.k.poprzez bezpodstawne uznanie na podstawie istniejącego materiału dowodowego, iż oskarżony świadomie z własnej winy naruszyłprawo karne skarbowei w konsekwencji skazanie oskarżonego, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje na brak podstaw do wysnucia takich wniosków.
W konsekwencji powyższego wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie skarżonego wyroku i umorzenie postępowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się zasadna częściowo w stopniu umożliwiającym uwzględ­nienie żądania zmiany zaskarżonego wyroku poprzez warunkowe umorzenie postępowania wobecM. B.na podstawieart. 66 § 1 i 2 k.k.iart. 67 § 1 k.k.w zw. zart. 20 § 1 k.k.s.
Niemniej jednak za całkowicie bezzasadny należało uznać zarzut naruszeniaart. 410 k.p.k.w zw. z 7k.p.k.iart. 5 § 2 k.p.k.
Jak wynika z zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy oparł swe rozstrzygnięcia na całokształcie okoliczności ujawnionych w toku rozprawy. Sąd Rejonowy rozważył wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody, przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego, a także wynikające z tych dowodów okoliczności istotne z punktu widzenia stawianego zarzutu. Sąd Rejonowy prawidłowo dokonał oceny wszystkich przeprowadzonych dowodów wskazując, którym dowodom i w jakiej części dał wiarę a którym nie i swoje stanowisko w tym przedmiocie należycie umotywował. Dokonana ocena nie nosi cech wybiórczości i jest logiczna i zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych należy uznać za bezzasadny. Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, zjawiskową formę działania oskarżonego jako sprawstwo oraz słusznie przyjął, że doszło do wyczerpania przez oskarżonego znamion zarzucanego mu czynu.
Ponadto nietrafnym jest zarzut naruszeniaart. 3 § 2 k.k.s.podnoszony przez skarżącego, albowiem prawidłowo w sprawie określono miejsce popełnienia czynu tj. w miejscowościO.na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Udział w grze czy zakładach wzajemnych zawieranych przez Internet ma bowiem miejsce w chwili dokonania przelewu przez uczestnika kwoty pieniężnej na rzecz firmy organizującej zakłady wzajemne. Oskarżony dokonywał przelewów na rzeczfirmy (...)– (...).com.(...)z Austrii za pośrednictwem urządzenia z dyskiem twardym znajdującego się w miejscowościO., poprzez Internet z rachunku bankowegoBanku (...) S.A., a zatem miejscem popełnienia czynu byłaO..
Podkreślić trzeba, iż całościowa kontrola zanegowanego orzeczenia doprowadziła SądO.­gowy do przekonania, że oskarżony, korzystając z usług oferowanych przezfirmę (...)- (...).com.(...)z Austrii nie pozostawał w usprawiedliwionej nieświadomości karalności swe­go postępowania (art. 10 § 4 k.k.s.) tak jak podnosił obrońca oskarżonego.
Podstawą uznania danego błędu za usprawiedliwiony błąd co do karalności jest fakt, że sprawca wprawdzie ma świadomość naruszenia normy prawnej, nie ma jednak świadomości, iż jego zachowanie stanowi czyn zabroniony i zagrożony sankcją przewidzianą przez przepisyk.k.s.Zachowanie się sprawcy sprzeczne z dyspozycją normy prawnej może być spowodowane np. częstymi zmianami przepisów w zakresie nakazów i zakazów podatkowych. Jeśli nasuwają się uzasadnione wątpliwości, czy sprawca nie działał w przekonaniu, że jego czyn jest bezprawny, konieczne są ustalenia co do świadomości bezprawności. Ustalenie, że sprawca działał w przekonaniu, iż jego działanie nie ma charakteru bezprawnego, prowadzi niejako do wniosku, że postrzegał on czyn jako niepodlegający penalizacji. Stanowisko wyrażane w doktry­nie, podnosi, że modelowy obywatel, zachęcany na każdym kroku w sposób jawny i pu­bliczny do uczestnictwa w internetowym hazardzie, nakłaniany do tego przez osoby publiczne, nie ma świadomości tego, iż za uczestnictwo w tych reklamowanych i nagłaśnianych „grach” może zostać pociągnięty do odpowiedzialno­ści karnej
(videJ. B.,Karnoskarbowa problematyka internetowych zakładów buk­ma­cher­skich, Cz.(...), LEX nr 83732/1, teza 1.
Natomiast w świetle literalnego brzmieniaart. 10 § 4 k.k.s.warunkiem odpowiedzialności jest możliwość uświadomienia sobie karalności (a nie bezprawności jak wk.k.). Nie wystarcza już aby sprawca miał świadomość, że czyn jest niedozwolony w świetle przepisów prawa karnego, lecz koniecznie sprawca musi bowiem mieć świadomość, że czy jest zabroniony pod groźbą kary.
W realiach niniejszej sprawy zauważyć należy, że oskarżony nie był ,,jednorazowym” uczestnikiem internetowych zakładów bukmacherskich, albowiem zakładów tych dokonał aż 319 razy, był regularnym, aktywnym graczem. Wpłacił łącznie kwotę 150.935,43 złotych na poczet dokonanych zakładów i wygrał kwotę 27.461 złotych w okresie od 14 lipca 2011 r. do 2 lipca 2013 r. Oskarżony uczestniczył w zakładach wzajemnych przez Internet przez okres około dwóch lat, był to zatem wystarczająco długi okres czasu, aby móc zapoznać się z regulacjami prawnymi dotyczącymi tej kwestii. Nie można zgodzić się z apelującym, że ogólne warunki han­dlowefirmy (...)- (...).com.(...)z Austrii nie precyzowały w sposób stanowczy i jednoznaczny, że korzy­stanie z usług tejże firmy na terytorium Polski jest zabronione. W regulaminie han­dlowymfirmy (...)- (...).com.(...)z Austrii zawarte jest bowiem odesłanie potencjalnego gracza do przepi­sów i orzecznictwa krajowego. Regulamin ten w części F pkt. 4 ( k. 17 v.) uprzedza bowiem o konieczności upewnienia się przez gracza o legalności zawierania zakładów w świetle prawa kraju w którym rezyduje firma. Ocena przyto­czonych okoliczności przez pryzmat wska­zań wiedzy i doświadczenia życio­wego prowadzi do wniosku, że można zarzucić oskarżonemu naruszenia reguł ostrożności wymaganych w danych oko­licz­nościach, faktycznie bowiem oskarżony winien był zapoznać się dokładnie z regulaminem handlowymfirmy (...)- (...).com.(...)z Austrii. Oskarżony jednak nie przeczytał wnikliwie wszystkich zapisów regulaminu.
Co prawdaM. B.nie dostał żadnej informacji podczas logowania, że gra jest zakazana przez prawo polskie, chociaż firma w regulaminie zastrzegła sobie prawo możliwości odmowy rejestracji kont z kręgu państw, gdzie zawieranie zakładów wzajemnych przez Internet jest zabronione, niemniej jednak, nie zwalniało to oskarżonego z obowiązku zapoznaniem się z prawem krajowym, do którego od 14 lipca 2011 r. weszła zmiana wart. 29 ustawy o grach hazardowych, wprowadzająca zakaz udziału przez Internet w zagranicznych zakładach wzajemnych. Oskarżony podejmując określone działania, których to zaniechał mógł uniknąć popełnienia zarzucanego mu czynu.
Sąd Odwoławczy uznał jednak, że w realiach niniejszej sprawy zasadne będzie warunkowe umorzenie postępowania wobec oskarżonegoM. B., co z kolei przełożyło się na nieuwzględnienie wniosku apelującego o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Sąd Okręgowy warunkowo umarzając postępowanie uwzględnił fakt, że oskarżony, udział w tych zakładach traktował jako grę w kategoriach zabawy towarzyszącej śledzeniu wyników meczy piłkarskich. Jednocześnie zachowania te nie miały u niego skali zaburzającej normalne życie osobiste czy społeczne. Oskarżony nigdy nie wchodził w konflikt z prawem, ma rodzinę, pracuje zawodowo na odpowiedzialnym stanowisku jest nauczycielem wf-u w szkole średniej. Ustalone przez Sąd I instancji dane osobopoznawcze wskazują, że pomimo umorzenia postępowania oskarżony będzie przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni kolejnego przestępstwa.
Ponadto należy mieć na względzie, iż zarówno oskarżony, jak również i inni fani sportu, był w sposób jawny i publiczny, zachęcany do uczestnictwa w internetowych zakładach bukmacherskich organizowanych przezfirmę (...)– (...).com.(...)z Austrii, chociażby poprzez banery reklamowe umieszczane na stadionach widoczne podczas transmisji telewizyjnych meczów piłki nożnej, co również wpłynęło na zachowanie oskarżonego.
Jednocześnie Sąd Odwoławczy uznał, że zasadnym będzie przyjęcie dwuletniego okresu próby pozwalającego na właściwą weryfikację przyjętej prognozy wobecM. B..
W pozostałym zaś zakresie Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, a mianowicie co do orzeczonego na podstawieart. 30 § 5 k.k.s.przepadku wygranej w kwocie 27.461 złotych oraz zasądzonych kosztów sądowych za pierwszą instancję.
Kierując się zaś treściąart. 634 k.p.k.w zw. zart. 632 pkt 2 k.p.k.w zw. zart. 113 § 1 k.k.s., Sąd Okręgowy koszty za postępowanie odwoławcze przejął na rachunek Skarbu Państwa, mając na względzie aktualną sytuację majątkową oskarżonego.
Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy orzekł, jak w wyroku.