Sąd Okręgowy w Lublinie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1586/15
Data wyroku: 2016-02-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Chaciński

Sygn. akt VII U 1586/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 09 lutego 2016 r.
Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jacek Chaciński

Protokolant:

protokolant sądowy Agnieszka Goluch

po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2016 r. w Lublinie
sprawyM. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaM. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.
z dnia 4 sierpnia 2015 roku, nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję i ustalaM. C.prawo do emerytury od dnia(...)roku.
Sygn. akt VII U 1586/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 4 sierpnia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówiłM. C.przyznania prawa do emerytury, gdyż wnioskodawca nie udokumentował 25-letniego okresu ubezpieczenia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósłM. C.domagając się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury. Wskazał, że pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców po ukończeniu 16 roku życia od dnia(...)roku.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
M. C.urodzony (...)w dniu(...)roku złożył wniosek o emeryturę. Nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Przed organem rentowym udowodnił 24 lata, 2 miesiące i 23 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 19 lat, 7 miesięcy i 3 dni okresu pracy w warunkach szczególnych (okoliczności bezsporne).
Rodzice wnioskodawcy, wraz z którymi wnioskodawca mieszkał, mieli gospodarstwo rolne położone we wsiR.w GminieR.o pow. 6,25 ha. Hodowali tam konia, 3 krowy, świnie, kilka owiec, kury i kaczki. Uprawiali żyto, owies, grykę i seredele. Po ukończeniu nauki w szkole podstawowej wnioskodawca rozpoczął naukę w szkole zawodowej w zawodzie elektromontera wB., którą zakończył w dniu(...)roku (zaświadczenie – k. 29). Odległość pomiędzyR.aB.wynosi 33 km (okoliczność wiadoma Sądowi z urzędu). Wnioskodawca wstawał o 5 rano. Autobus do szkoły przyjeżdżał o godz. 5:40. Nauka trwała od godziny 7:30 do około godziny 12, w zależności od planu zajęć i warsztatów. Z powrotem w domu wnioskodawca był około godziny 13. Wnioskodawca przez cały okres nauki w szkole podstawowej i zawodowej oraz jeszcze przez miesiąc po zakończeniu nauki w tej ostatniej, pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa tj. w okresie od dnia(...)roku. Zajmował się młóceniem i przewiewaniem zboża, noszeniem drewna, przygotowywaniem parnika, sypaniem ziemniaków, rżnięciem drzewa, układaniem go na wozie i przywożeniem, rąbaniem, wywożeniem obornika na pole i jego roztrząsaniem. Brał udział w wykopkach, sadzeniu ziemniaków, nawożeniu, koszeniu łąki, grabieniem, zwożeniem siana, żniwach, wypasaniem zwierząt. Pracę wykonywał codziennie do wieczora (zeznania wnioskodawcy – k. 30v-31v, 32, zeznaniaM. J.– k. 32, zeznaniaJ. T.– k. 32v).
Powyższy stan faktyczny ustalony został na podstawie powołanych dowodów. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie budziły wątpliwości Sądu. Nie były one również kwestionowane przez strony. Przesłuchani w sprawie świadkowieM. J.iJ. T.potwierdzili okoliczność pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rodziców w okresie uczęszczania do szkoły zawodowej wB.. Byli sąsiadami wnioskodawcy i znają jego oraz jego rodziców. Świadkowie mieli zatem bezpośrednią możliwość poczynienia stosownych zastrzeżeń odnośnie pracy wnioskodawcy w gospodarstwie. Zeznawali zgodnie, spójnie i logicznie zarówno co do samego faktu pracy wnioskodawcy jak i charakteru wykonywanych czynności rolniczych. Zeznania wnioskodawcy były bardzo szczegółowe, pozbawione jakichkolwiek sprzeczności i korelowały z zeznaniami przesłuchanych świadków. Sąd obdarzył je wiarą w całości. W ocenie Sądu fakt oddalenia szkoły o 33 km od miejsca zamieszkania wnioskodawcy nie przesądza o niemożliwości uwzględnienia wnioskodawcy pracy w gospodarstwie rodziców. Skoro bowiem powrót ze szkoły następował około godz. 13, pracę tę z powodzeniem wnioskodawca mógł wykonywać do wieczora.
OdwołanieM. C.jako zasadne zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 rokuo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2013 roku, poz. 1440 ze zm.), mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura taka przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Od 1 stycznia 2013 roku nie jest wymagane rozwiązanie stosunku pracy przez ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Okres pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych nie był sporny w niniejszej sprawie.
Zgodnie zart. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przy ustalaniu prawa do emerytury oraz obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również, traktując je jak okresy składkowe, przypadające przed 1 stycznia 1983 roku okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia.
Zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego jak i w judykaturze ustawy panuje pogląd, że osobą, która ubiega się o zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym do stażu ubezpieczenia, musi spełnić kryteria pojęcia domownika, określonego wart. 6 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników(tekst jednolity Dz.U. z 1998 roku Nr 7, poz. 25 ze zm.). Domownik to osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Osoba taka powinna wykonywać pracę w gospodarstwie rolnym w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy pracowników, tj. minimum 4 godziny dziennie (wyroki Sądu Najwyższego z 2 lutego 1997roku II UKN 96/96, OSNP 1997/23/473, z 13 listopada 1998roku II UKN 299/98, 10 maja 2000roku II UKN 535/99, Lex 49141).
Stałość pracy w gospodarstwie rolnym nie zawsze jest równoznaczna z codziennym wykonywaniem czynności rolniczych, co może być uwarunkowane wielkością tego gospodarstwa, czy rodzajem produkcji rolniczej, ale pozostawania w ciągłej gotowości do wykonywania tej pracy również w zależności od sytuacji. Stąd też warunkiem jest zamieszkiwanie w pobliżu tego gospodarstwa, co zapewnia dyspozycyjność takiej osoby do pracy w tym gospodarstwie, w każdej chwili.
Co do zasady nie ma przeszkód w uwzględnieniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców także w czasie wakacji szkolnych, z tym, że wymiar czasu tej pracy winien przekraczać połowę pełnego wymiaru czasu pracy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że doraźna pomoc wykonywana zwyczajowo przez dzieci osób zamieszkałych na terenach wiejskich nie stanowi pracy w gospodarstwie rolnym, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.e.r.f.u.s. Fundamentalnego zatem znaczenia nabiera ustalenie czy w zgłoszonym przez odwołującego okresie jego praca była wykonywana w koniecznym rozmiarze, czy nie miała ona charakteru li tylko zwyczajowej pomocy świadczonej przez dzieci rodzicom (wyrok SA w Łodzi z dnia 9 września 2014 roku, III AUa 2480/13, LEX nr 1527052; wyrok SA w Krakowie z dnia 4 czerwca 2014 roku, III AUa 2222/13, LEX nr 1483741; wyrok SN z dnia 3 czerwca 2014 roku, III UK 180/13, LEX nr 1483963).
Z ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że wnioskodawca pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców co najmniej przez 4 godziny dziennie od dnia(...)roku (4 lata i 16 dni). Po doliczeniu tego okresu do uwzględnionego stażu ubezpieczeniowego 24 lat, 2 miesięcy i 23 dni, wnioskodawca legitymuje się łącznym okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 25 lat.
Wnioskodawca spełnił zatem łącznie następujące warunki do nabycia prawa do emerytury:

1
osiągnął obniżony do 60 lat wiek emerytalny;

2
nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego;

3
na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił:

)a
co najmniej 15-letni okres wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz

)b
staż pracy w wymiarze co najmniej 25 lat – udowodnił w niniejszym postępowaniu.

Wobec spełnienia wszystkich z wymaganych przesłanek do nabycia prawa do emerytury należało ustalićM. C.to prawo od dnia(...)roku – tj. od dnia złożenia wniosku o emeryturę.
W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych przepisów orazart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.