Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 412/16
Data wyroku: 2016-08-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Pomocnictwo
Podstawa prawna: art. 286§1 kk

Sygn. akt. IV Ka 412/16

UZASADNIENIE
J. S. (1)został oskarżony o to, że:
w dniu 25 lipca 2013 roku na stacji PALIW(...)przyul. (...).(...)wB.pow.(...)będąc zatrudnionym jako dzielnicowy Rewiru Dzielnicowych w Wydziale Prewencji Komendy Powiatowej Policji wB.jako funkcjonariusz Policji w stopniu aspiranta sztabowego przekroczył uprawnienia i nie dopełnił obowiązków służbowych udzielając pomocnictwaS.iM. K. (1)a takżeA. B. (1)w popełnieniu przestępstwa oszustwa przy nielegalnej sprzedaży paliwa napędowegoR. R.iS. K. (1)w ten sposób, że w trakcie pełnienia służby, będąc w mundurze policyjnym na umówiony telefoniczny sygnał podjechał oznakowanym radiowozem policyjnym na(...)i po przekazaniuA. B. (1)przezM. K. (2)pieniędzy w kwocie 3000 PLN pod pozorem zatrzymaniaA. B. (1)jako osoby poszukiwanej do odbycia zastępczej kary pozbawienia wolności przewiózł go do KPP wB.skąd następnie wypuścił nie dokonując faktycznego jego zatrzymania i nie odnotowując tego faktu w bazie(...)z której wynikało, żeA. B. (1)figuruje od dnia 28.05.2013 roku jako osoba poszukiwana do odbycia zastępczej kary pozbawienia wolności – o fakcie tym dane wprowadzono do bazy(...)w dniu 05.07.2013 toku – za co uzyskał korzyść majątkową w kwocie 500.00 PLN
tj. o czyn zart. 231§1 kkw zw. zart. 13§1 kkw zw. zart. 286§1 kkw zw. zart. 228§1 i 3 kkw zart. 11§2 kk
Sąd Rejonowy w Bełchatowie,wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016r., w sprawie II K 1320/14:

1
oskarżonegoJ. S. (1)w ramach zarzucanego mu czynu uznał za winnego tego, że w dniu w dniu 25 lipca 2013 roku na stacji paliw(...)przyul. (...).(...)wB., woj.(...), będąc zatrudnionym jako dzielnicowy Rewiru Dzielnicowych w Wydziale Prewencji Komendy Powiatowej Policji wB., jako funkcjonariusz Policji w stopniu aspiranta sztabowego przekroczył swoje uprawnienia i nie dopełnił obowiązków służbowych udzielając pomocnictwaS. K. (2),M. K. (1)iA. B. (1)w popełnieniu przestępstwa oszustwa przy fikcyjnej, nielegalnej sprzedaży paliwa napędowegoR. R.iM. K. (2)w ten sposób, że wiedząc o zamiarze dokonania przestępstwa oszustwa w tym czasie przezA. B. (1)oraz jego kolegów w trakcie pełnienia służby, będąc w mundurze policyjnym uprawnionym z racji pełnionej funkcji publicznej dzielnicowego w KPP wB.do zatrzymania osób poszukiwanych, na umówiony wcześniej telefoniczny sygnał podjechał oznakowanym radiowozem policyjnym na(...)i po przekazaniuA. B. (1)przezM. K. (2)pieniędzy w kwocie 3000 złotych pod pozorem zatrzymaniaA. B. (1)jako osoby poszukiwanej do odbycia zastępczej kary pozbawienia wolności przewiózł go do KPP wB., skąd następnie go wypuścił nie dokonując faktycznego jego zatrzymania i nie odnotowując tego faktu w bazie(...), z której wynikało, żeA. B. (1)figuruje od dnia 28.05.2013 roku jako osoba poszukiwana do odbycia zastępczej kary pozbawienia wolności (o fakcie tym dane wprowadzono do bazy(...)w dniu 05.07.2013 toku), za co uzyskał wcześniej obiecaną korzyść majątkową w kwocie 500 złotych odA. B. (1),

tj. przestępstwa wypełniającego dyspozycjęart. 231 § 1 kkiart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 228 § 1 i 3 kkw zart. 11 § 2 kki na podstawieart. 228 § 3 kkw zw. zart. 11 § 3 kkw zw. zart. 33 § 2 i § 3 kkw zw. zart. 4 § 1 kkwymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności i 200 (dwieście) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 10 (dziesięć) złotych;

2
na podstawieart. 69 § 1 i § 2 kkw zw. zart. 70 § 1 pkt 1 kkwarunkowo zawiesił oskarżonemu wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 2 (dwóch) lat;

3
na podstawieart. 45 § 1 kkorzekł wobec oskarżonego przepadek korzyści majątkowej uzyskanej z popełnionego przestępstwa poprzez zapłatę na rzecz Skarbu Państwa kwoty 500 (pięćset) złotych;

4
na podstawieart. 41 § 1 kkw zw. zart. 43 § 1 kkorzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu funkcjonariusza Policji przez okres 2 (dwóch) lat;

5
zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki i opłatę.

ObrońcaJ. S. (1)zaskarżył przedmiotowy wyrok w całości apelacją na korzyść tego oskarżonego i zarzucił orzeczeniu:
- obrazę przepisów postępowania, w szczególnościart. 4 k.p.k.,art. 5 § 2 k.p.k.,art. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k., mającą wpływ na treść orzeczenia, a polegającą na bezpodstawnym i dowolnym odmówieniu wiary wyjaśnieniom oskarżonego oraz zeznaniomA. Ł.iA. B. (1)z postępowania sądowego, przy jednoczesnym bezkrytycznym daniu wiary zeznaniomS. K. (2)orazM. K. (1), które to zeznania są niespójne, niejasne, nie poparte innym obiektywnym źródłem dowodowym,
- sprzeczność ustaleń poczynionych przez Sąd z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności w zakresie kwoty, jaką rzekomo miał otrzymać oskarżonyJ. S. (1)za pomoc w popełnieniu przestępstwa,
- naruszenie zasady obiektywizmu i swobodnej oceny dowodów,
- naruszenie zasady in dubio pro reo,
które to naruszenia spowodowały błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku.
Na podstawieart. 427 § 1 i art. 437 § 1 i 2 k.p.k.obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy doponownegorozpoznania Sądowi Rejonowemu - Wydział Karny wB.w innym składzie.
Podczas rozprawy apelacyjnej:
- obrońca oskarżonegoJ. S. (1)popierał wniesioną apelację i wnioski w niej zawarte,
- oskarżonyJ. S. (1)popierał wniesioną przez obrońcę apelację,
- Prokurator Prokuratury Okręgowej wnosił o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja obrońcyJ. S. (1)kwestionowała zapadły wyrok w całości, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych, obrazę wskazanych przepisów postępowania. Należy kolejno odnieść się do podniesionych zarzutów.
Wskazać należy, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. W niniejszym postępowaniu o czymś takim nie może być mowy.
Informację o okolicznościach, w jakichJ. S. (1)miał dopuścić się przestępstwa, przekazałS. K. (2). Informacja ta został poddana szczegółowej weryfikacji przez funkcjonariuszy(...)(...). Potwierdzono, iż w dniach 25 i 26 lipca 2013r. oraz w pierwszej połowie sierpnia 2013r. (k. 3,4, 5) numery telefonów użytkowane przezS. K. (2),E. B.(matkaA. B. (1)) łączyły się (lub usiłowały się połączyć) z numerem użytkowanym w tamtym czasie przez dzielnicowegoJ. S. (1). Z zeznańS. K. (2)wynika, że ustalenia, co do udziałuJ. S. (1), zostały poczynione w mieszkaniuA. B. (1), do którego przyjechał dzielnicowy, obecny był tam takżeM. K. (1). Ten ostatni, niezależnie odS. K., potwierdził przebieg owego spotkania. Potwierdził także przebieg transakcji na stacji benzynowej oraz fakt przybycia tamJ. S. (1)i jego odjazdu zB.i pieniędzmi.
RewelacjeS. K. (2), co do przebiegu transakcji na stacji paliw wB.w dniu 25 lipca 2013r., zatrzymaniaA. B. (1), potwierdził, niezależnie od niego,R. R.. Z zeznań tego świadka bezspornie wynika, że po wręczeniu pieniędzyA. B. (1), na stację podjechał samochód policyjny, a funkcjonariusz kazał wsiąść do radiowozuA. B. (1)i razem odjechali. Identycznie wygląda relacjaM. K. (2).
Świadkowie na stację podjechali około godziny 18:00, przekazali pieniądzeB., w tym czasie (godz. 18:01, k. 4)S. K. (2)wykonuje połączenie telefoniczne doJ. S. (1), a ten się pojawia i zabieraA. B.wraz z pieniędzmi.
Należy mieć na względzie, żeS. K. (2), ujawniając okoliczności popełnienia przestępstwa, przede wszystkim dostarczył materiału na postawienie jemu zarzutu zart. 286 § 1 k.k., „przy okazji” doszło do ujawnienia przestępstwa popełnionego przez oskarżonego.
Pozornie problematyczne okazały się zeznaniaA. B. (1), który w swych pierwszych depozycjach z dnia 23 lipca 2014r. potwierdził jedynie, żeJ. S. (1)podjechał na stację benzynową i zabrał go do radiowozu, następnie razem pojechali naK., celem wyjaśnienia kwestii dozoru (k. 19). Nie wspomniał, że była to czynność pozorna i wcześniej umówiona. Z owych zeznań wynikało, żeS.pojawił się na stacji zupełnie przypadkowo.
W kolejnych zeznaniach, z dnia 12 grudnia 2014r., świadek opisuje ustalenia poczynione zJ. S. (1)przed zatrzymaniem na stacji benzynowej, miejsce dokonania owych ustaleń, zatrzymanie, które miało charakter fikcyjny oraz fakt wręczenia funkcjonariuszowi korzyści majątkowej za owe „fikcyjne” zatrzymanie (k. 146-147). Z tych zeznańB.wynika, iż z pewnością ustalili z funkcjonariuszem, że za ową „przysługę” otrzyma korzyść majątkową. Zeznania te są zbieżne z tymi złożonymi przezK..
Przed Sądem, początkowo potwierdził zeznania złożone w dniu 12 grudnia 2014r., podał, że są one prawdziwe, jednak po usłyszeniu wersjiJ. S. (1)(k. 316), wskazał, żeS.żadnych pieniędzy nie brał, że mówił o owych 500 zł przekazanychS., bo chciał na tę kwotę oszukaćS. K. (2), że tak naprawdęS.wyświadczył mu przysługę podjeżdżając pod stację, żeB.miał mu kogoś wystawić (k. 316). Zasadnie ta część zeznań świadka została odrzucona, jako nieprawdziwa. Jest ona sprzeczna z pozostałym materiałem dowodowym, a przede wszystkim jest sprzeczna ze zdrowym rozsądkiem i logicznym rozumowaniem. Dając wiarę oskarżonemu i świadkowi, należałoby przyjąć, że zwykły dzielnicowy podejmuje decyzję o udzieleniu pomocy kryminaliście (jakim niewątpliwie jestA. B.), poza kontrolą przełożonych wykonuje dyspozycje owego kryminalisty i jego kolegów (z podobnym życiorysem), następnie owych przełożonych o niczym nie informuje. Wersja ta jest tak nierzeczywista i nielogiczna, że nie sposób przyjąć jej za prawdziwą. Co więcej, skoro ustalenia oskarżony czynił zB., to dlaczego nadjechał na stację benzynową na znak dany przezS. K. (2).
TwierdzeniaB., że zeznawał o przekazaniuS.za pomoc kwoty 500 zł, gdyż chciał na ową kwotę oszukaćK., także są niewiarygodne. Wszak w swych pierwszych zeznaniach, z dnia 23 lipca 2014. świadek w ogóle nie wspomina o udziale w przestępstwieJ. S. (1), jego pojawienie się na stacji przedstawia, jako przypadkowe, dopiero w kolejnych zeznaniach, szczegółowo, niezależnie odS. K., opisuje udział oskarżonego oraz to, że dostał on za ów udział określoną kwotę. To zeznaniaB.z 12 grudnia 2014r., które są, w zasadniczej części, zbieżne z zeznaniami S. iM. K., prawidłowo stanowiły podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.
Rozbieżności w zeznaniachK.iB.dotyczą miejsca, z którego odebraliB.oraz kwoty, jakąB.zapłaciłS.za przysługę.S. K. (2)wspomina, iżS., za przysługę, miał otrzymać kwotę 200-300 zł, zaśA. B. (1)jest przekonany, że wręczył oskarżonemu kwotę 500 zł. Zasadnie Sąd Rejonowy ustalenie, co do wysokości wręczonej korzyści, poczynił w oparciu o zeznaniaA. B., bo wszak to on ustalał z oskarżonym szczegóły działania, to on się z nim rozliczał, tak więc to on miał najlepszą wiedzę, jaką kwotę wręczyłJ. S..
Podnoszona przez obrońcę okoliczność, iż zeznaniaA. B.należy oceniać ze szczególną ostrożnością, gdyż był on karany za składanie fałszywych zeznań, nie może być sama przez się podstawą do odrzucenia owych zeznań. Otóż zeznania tego świadka z dnia 12 grudnia 2014r., które stanowiły podstawę ustaleń faktycznych, znajdują potwierdzenie w zeznaniach S. iM. K., a także materiałach rzeczowych w postaci notatek urzędowych, dokumentacji nadesłanej przez KPP wB.. Jego zeznania z rozprawy przez Sądem I instancji są, w ocenie Sądu, nieudolną próbą „ratowania”J. S.i mają niewielką wartość, zważywszy, że są wynikiem wyjaśnień oskarżonego, które zostały złożone w obecności tego świadka i stanowią w istocie zwyczajne przyłączenie się do zaprezentowanej wersji.
Nie jest prawdą, co twierdzi w apelacji obrońca oskarżonego, żeS. K. (2), składając zeznania, podawał za każdym razem inną kwotę, jaką otrzymać miałS.. W zeznaniach z k. 7, powiedział wszak, żeB.mu wspominał, iż znajomy dzielnicowy już wcześniej za drobną opłatą (100-200 zł) pomagałB., a więc wspomniane kwoty nie odnosiły się do zdarzenia objętego aktem oskarżenia, a jakichś innych, wcześniejszych. W zeznaniach z k. 28,K.także nie wspomina o kwocie, jaka została umówiona zS., a jedynie o tym, że policjant zgodził się, że „zrobi to za kasę”, co potwierdza w swych zeznaniachA. B.(k. 146v). Dopiero po zabraniuB.z terenu stacji, ten ostatni dzwonił doK.i ustalali, jaką kwotę ma przekazaćS.za przysługę.
Co do miejsca, z któregoK.odebraliB., to jest to drobna nieścisłość i została wyjaśniona przezA. B.(k. 149) oraz przezS. K.(k. 154v).
Z kolei wyjaśnienia oskarżonego zasadnie zostały odrzucone, jako nieprawdziwe, gdyż są sprzeczne między sobą (oskarżony przedstawił dwie odmienne wersje dotyczące tego, w jakich okolicznościach zjawił się na stacji paliw), a także sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania (o czym była mowa powyżej).
Sąd z urzędu zmienił opis czynu przypisanego oskarżonemu, gdyż zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstawy do ustaleń, by korzyść pieniężną oskarżony otrzymał także za odstąpienie od sprawdzenia w bazie(...), czyA. B.jest poszukiwany, czego wynikiem było niedokonanie zatrzymania tegoż. Otóż pieniądze były „umówione” jedynie za pomoc w dokonaniu przestępstwa oszustwa, zaś niedokonanie sprawdzenia w bazie(...)było bezpodstawnym odstąpieniem przez oskarżonego od swoich obowiązków – nie ulega wątpliwości, że legitymującB.,J. S. (1)miał obowiązek sprawdzenia w bazie, czy ten nie jest osobą poszukiwaną.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze stanowiły przepisy powołane w wyroku.