Sąd Rejonowy w Toruniu
XI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XI Ns 1635/15
Data wyroku: 2016-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON

Sygn. akt XI Ns 1635/15

POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2016 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu XI Wydział Cywilny w składzie:
PrzewodniczącySSR Jolanta Sikorska
P.. sekr. sądowyM. P.
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. wT.sprawy z wniosku(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą weW.z udziałem(...) - Finanse sp. z o.o.wW.,Ł. D.,G. D., małoletniegoJ. J. (1),
A. J.,K. J. (1)i małoletniejK. J. (2)o stwierdzenie nabycia spadku po:L. D.iR.J.:
postanowił:

I
stwierdza, że spadek poL. D.zmarłym 28 października 1999 r. wR., ostatnio stale zamieszkałym wR., na podstawie ustawy nabyływprostdzieciL.iW.:Ł. D.,G. D.iA. J.po 1/3 (jednej trzeciej) części każdy z nich;

II
stwierdza, że spadek poR. J., zmarłym dnia 28 września 2013 r. wR., ostatnio stale zamieszkałym wR.nabyli zdobrodziejstwem inwentarza: żonaA. J.oraz dzieciA.iR.:K. J. (1)i małoletni –K. J. (2)iJ. J. (1), po ¼ (jednej czwartej) części każdy z nich;

III
przyznaje kuratorowiA. K.wynagrodzenie w kwocie 140 zł (sto czterdzieści złotych) tytułem wynagrodzenia w sprawie;

IV
ustala iż każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

UZASADNIENIE
W dniu 29 czerwca 2015 r. wpłynął wniosek(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą weW.o stwierdzenie nabycia spadku poL. D., zmarłym w dniu 28 października 1999 r., ostatnio zamieszkałym wR.oraz poR. J., zmarłym w dniu 28 września 2013 r., ostatnio zamieszkałym wR.. Jako uczestnika postępowania wskazałA. J.. Wnioskodawca wniósł również o zasądzenie od spadkobierców kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wskazał, że jego interes prawny wynika z prowadzenia egzekucji z nieruchomości, której zmarli spadkodawcy byli współwłaścicielami (k. 9-13).
Postanowieniem z dnia 17 lutego 2016 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników:Ł. D.,G. D.,K. J. (1)oraz małoletnichK.iJ. J. (1)(k. 47).
Pismem z dnia 11 marca 2016 r. udział w sprawie zgłosił(...) -Finanse sp. z o.o., załączając tytuł wykonawczy przeciwkoR. J.oraz umowę przelewu wierzytelności (k. 57-65).
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika(...) -Finanse spółkę z o.o.wW.oraz ustanowił kuratora procesowego dla nieznanego z miejsca pobytuŁ. D.(k. 47).
Pismem z dnia 24 maja 2016 r. udział w sprawie zgłosiła(...) sp. z o.o.z siedzibą wS., załączając tytuł wykonawczy przeciwkoR. J.oraz umowę przelewu wierzytelności (k. 103, 114-134).
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2016 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika(...) sp. z o.o.z siedzibą wS.(k. 155).

Sąd ustalił, co następuje:
L. D.zmarł w dniu 28 października 1999 roku wR.. Ostatnio przed śmiercią na stałe tam zamieszkiwał. Spadkodawca był rozwiedziony. Pozostawił troje dzieci:Ł. D.,G. D.iA. J.. Nie miał innych dzieci, nikogo nie przysposobił. Nie pozostawił testamentu.
(

dowód

: odpis skrócony aktu zgonuL. D.k. 3, odpis skrócony aktu małżeństwaA. J.k. 92, odpis skrócony aktu urodzeniaŁ. D.k. 93,  odpis skrócony aktu urodzeniaG. D.k. 94, zapewnienie spadkoweA. J.k. 32)
R. J.zmarł w dniu 28 września 2013 roku wR.. Ostatnio przed śmiercią na stałe tam zamieszkiwał. W chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim zA. J.. Pozostawił troje dzieci:K. J. (1),K. J. (2)iJ. J. (1).K. J. (2)iJ. J. (1)są małoletni. Nie miał innych dzieci, nikogo nie przysposobił. Nie pozostawił testamentu.
(

dowód

: odpis skrócony aktu zgonuR. J.k. 3, odpis skrócony aktu małżeństwaA. J.k. 92, odpis skrócony aktu urodzeniaK. J. (2)k. 95, odpis skrócony aktu urodzeniaJ. J. (1)k. 96, odpis skrócony aktu urodzeniaK. J. (1)k. 97, zapewnienie spadkoweA. J.k. 32)

Sąd zważył, co następuje:
Przedstawiony stan faktyczny ustalono na podstawie odpisów skróconych aktów stanu cywilnego oraz zapewnienia przyjętego od uczestniczkiA. J.. Powyższy stan faktyczny nie był kwestionowany przez żadnego z uczestników.
Zgodnie zart. 926 § 1 kcpowołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Pierwszeństwo ma dziedziczenie testamentowe. Dziedziczenie ustawowe wchodzi w grę co do całości spadku, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy lub gdy żadna z powołanych przez niego osób nie chce lub nie może być spadkobiercą (art. 926 § 2 kc). Każda osoba może rozrządzić swoim majątkiem na wypadek śmierci w drodze jednostronnej czynności prawnej, jaką jest testament. Zarówno samo sporządzenie testamentu, jak i jego treść zależy od wyłącznej woli spadkodawcy. To spadkodawca decyduje bowiem o kręgu spadkobierców, tj. czy będą po nim dziedziczyć spadkobiercy ustawowi, czy też inni – testamentowi.
Zgodnie zart. 670 § 1 kpcSąd z urzędu bada kto jest spadkobiercą, a w szczególności bada czy spadkodawca pozostawił testament. W przedmiotowej sprawie aniL. D., aniR. J.nie pozostawili po sobie testamentu, w konsekwencji czego dziedziczenie po nich powinno nastąpić na podstawie ustawy.
Zgodnie z treściąart. 925 kcspadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, tj. z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 kc). Data śmierci spadkodawcy decyduje zatem o kręgu osób uprawnionych do dziedziczenia po zmarłym. Wejście przez spadkobierców w ogół praw i obowiązków zmarłego następuje z mocy prawa. Sąd badając z urzędu kto jest spadkobiercą ustala krąg osób, które uprawnione są do dziedziczenia, i które żyją na dzień śmierci spadkodawcy.
Stosownie do treściart. 931 § 1 kcw pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta spadku. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
Zgodnie z treściąart. 1012 kcspadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje przepisart. 1015 kcw brzmieniu obowiązującym do dnia 18 października 2015 r. orazart. 1016 kc, ponieważ otwarcie obu spadków nastąpiło przed dniem 18 października 2015 r.(art. 6 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2015 r., poz. 539).Art. 1015§1 kcstanowi, że oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Zgodnie natomiast zart. 1015§2 kcw brzmieniu obowiązującym do dnia 18 października 2015 r. brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Uchylony w/w ustawąart. 1016 kc, stanowił natomiast, że jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
Żadne z dzieciL. D.nie złożyło w terminie oświadczenia spadkowego, dlatego dziedziczą spadek wprost (art. 1015§2 kcw brzmieniu obowiązującym do dnia 18 października 2015 r.).
Również spadkobiercyR. J.nie złożyli w terminie oświadczeń spadkowych, ale ponieważ w chwili otwarcia spadku poR. J.aniK. J. (2), aniJ. J. (1)nie mieli pełnej zdolności do czynności prawnych, dziedziczą oni spadek z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015§2 kcw brzmieniu obowiązującym do dnia 18 października 2015 r.), a z tego powodu również pozostali spadkobiercy -A. J.iK. J. (1)dziedziczą spadek z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1016 kcobowiązujący do dnia 18 października 2015 r.).
W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że spadek poL. D.nabyły wprost dzieci spadkodawcy –Ł. D.,G. D.iA. J.po 1/3 części, a spadek poR. J.nabyli żonaA. J.oraz dzieciK. J. (1),K. J. (2)iJ. J. (1)po ¼ części. Zgodnie zart. 931 § 1 kcw/w spadkobiercy dziedziczą w częściach równych.
Wobec powyższego na podstawieart. 926 kc,art. 931 § 1 kc,art. 1015 kciart. 1016 kcw zw. z art. art. 6 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 539) orzeczono jak w pkt I. i II. postanowienia.
W punkcie III. Sąd przyznał wynagrodzenie kuratorowi uczestnika nieznanego z miejsca pobytuŁ. A.K.na podstawie §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1476) w zw. z § 6 pkt 2) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
O kosztach orzeczono na podstawieart. 520 § 1 kpc.(...) S.A.o zasądzenie na jego rzecz od spadkobierców kosztów postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ nie było podstaw do odstąpienia od ogólnej zasady orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego, zgodnie z którą każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2012 r., II CZ 150/11 wyrażonej wart. 520 § 2 k.p.c.reguły stosunkowego rozdzielania kosztów postępowania lub obciążenia nimi jednego uczestnika nie można wykładać jako obowiązku sądu bezwzględnego obciążenia uczestnika tymi kosztami zawsze, gdy stopień zainteresowania uczestników wynikiem postępowania jest różny lub występuje sprzeczność interesów. Potrzebę zastosowania wynikającej z powołanego przepisu reguły Sąd poddaje ocenie z uwagi na okoliczności sprawy. W ocenie Sądu okoliczności niniejszej sprawy nie przemawiają za obciążeniem uczestników kosztami postępowania. Sam fakt posiadania przez wnioskodawcę wierzytelności wobec spadkodawcy nie przesądza o sprzeczności interesów wnioskodawcy i uczestnika, ponieważ zarówno wnioskodawca, jak i uczestnicy posiadali interes w stwierdzeniu nabycia spadku po spadkodawcy – wnioskodawca jako wierzyciel spadkodawcy, a uczestnicy jako spadkobiercy ustawowy.