Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 755/16
Data wyroku: 2016-08-03 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Stachurska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art 184 ustawy o emeryturach i rentach z fus

Sygn. akt VII U 755/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 sierpnia 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Agnieszka Stachurska
Protokolant: protokolant sądowy Urszula Kalinowska
po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016 r. w Warszawie
sprawyR. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o wcześniejszą emeryturę
na skutek odwołaniaR. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
z dnia 22 marca 2016 r. znak:(...)
oraz z dnia 26 kwietnia 2016 r. znak:(...)
oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
R. S.w dniu 18 kwietnia 2016r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z dnia 22 marca 2016r., znak:(...), odmawiającej przyznania prawa do emerytury.
W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony podniósł, że organ rentowy nie uznał jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 26 marca 1972r. do dnia 3 kwietnia 1974r., choć nie uczęszczał do szkoły ponadpodstawowej. Ponadto nie zgodził się z nieuwzględnieniem okresów pracy w szczególnych warunkach. Wskazał, że w jego ocenie zakład pracy w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu niepoprawnie wskazał nazwę stanowiska, które zajmował, był bowiem zatrudniony na stanowisku montera instalacji sanitarnych i grzewczych, zgodnie z aktualizowanym świadectwem pracy, a nie na stanowisku montera instalacji. Ubezpieczony podniósł również, że jego zakład pracy nie istnieje i niemożliwym jest przedłożenie prawidłowego dokumentu ani jego korekty (odwołanie z dnia 18 kwietnia 2016r., k. 2-3 a. s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.w odpowiedzina odwołanie z dnia 13 maja 2016r. wniósł o umorzenie postępowania na podstawieart. 47713k.p.c.w zakresie w jakim decyzja z dnia 22 marca 2016r. została zmieniona przez decyzję z dnia 26 kwietnia 2016r., a w pozostałym zakresie wnioskował o oddalenie odwołania.
W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż ubezpieczony nie spełnił wymogu 15 lat pracy w szczególnych warunkach na dzień 1 stycznia 1999r., ponieważ udowodnił jedynie 4 miesiące i 6 dni takiej pracy. Oddział nie uwzględnił do stażu pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 14 września 1978r. oraz od dnia 15 września 1978r. do dnia 31 lipca 1989r. w ówczesnymKombinacie (...)(następnieKombinacie (...) Sp. z o.o.i późniejPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.), ponieważ pomiędzy świadectwem pracy w warunkach szczególnych z dnia 9 czerwca 2010r.a zaświadczeniem o zatrudnieniu i wynagrodzeniu(...)z dnia 14 marca 2003r. występują rozbieżności w zajmowanych stanowiskach. W świadectwie pracy podano, że ubezpieczony od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 14 września 1978r. zajmował stanowisko montera instalacji sanitarnych i grzewczych, a od dnia 15 września 1978r. do dnia 31 lipca 1989r. pracował jako spawacz elektryczny i gazowy, natomiast z zaświadczenia(...)wynika, że był zatrudniony jako monter instalacji sanitarnych. Jednocześnie organ rentowy poinformował, że zaskarżona decyzja z dnia 22 marca 2016r. została zmieniona przez decyzję z dnia 26 kwietnia 2016r. w ten sposób, że uznano, iż spełniony został warunek 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych na dzień 1 stycznia 1999r. (odpowiedź na odwołanie z dnia 12 maja 2016r., k. 4 a. s.).
R. S.w dniu 23 maja 2016r. złożył również odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z dnia 26 kwietnia 2016r., znak:(...), odmawiającej przyznania prawa do emerytury.
Ubezpieczony zarzucił wskazanej decyzji naruszenie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Mając na uwadze powyższe wniósł o zmianę decyzji i przyznanie prawa do emerytury.
W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, że wKombinacie (...)pracował na stanowiskach montera i spawacza gazowego w latach 1974-1989, na co posiada dowody w postaci świadectw pracy wystawianych przez w/w przedsiębiorstwo oraz przez firmę będącą następcą prawnym. W ocenie ubezpieczonego, organ rentowy nieprawidłowo nie uwzględnił powyższej okoliczności ze względu na to, że w świadectwie pracy zostało wykazane, że pracował na stanowisku montera instalacji sanitarnych (odwołanie z dnia 23 maja 2016r., k. 2 akt sprawy o sygn. VII U 984/16).
W piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2016r.Zakład Ubezpieczeń SpołecznychII Oddział wW.oświadczył, że podtrzymuje stanowisko procesowe wyrażonew odpowiedzi na odwołanie z dnia 13 maja 2016r., w którym odniósł się formalniei merytorycznie do decyzji z dnia 22 marca 2016r. Ponadto wskazał, że po dostarczeniu dodatkowej dokumentacji wydana została kolejna decyzja z dnia 26 kwietnia 2016r., znak:(...), którą ponownie odmówionoR. S.prawa do wcześniejszej emerytury, zmieniając poprzednią decyzję jedynie w części dotyczącej uzasadnienia. Zakład ponownie nie uwzględnił do stażu pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 14 września 1978r. oraz od dnia 15 września 1978r. do dnia 31 lipca 1989r. wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o., ponieważ pomiędzy dostarczonymi dokumentami występują rozbieżności. W świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 9 czerwca 2010r. wskazano, iż ubezpieczony w okresie od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 14 września 1978r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracęna stanowisku montera instalacji sanitarnych i grzewczych, a w okresie od dnia 15 września 1978r. do dnia 31 lipca 1989r. na stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego, natomiast w(...)i w świadectwie pracy z dnia 23 maja 2016r. wskazano, żeR. S.wykonywał pracę montera instalacji sanitarnych i spawacza. Ponadto Oddział wskazał,że kserokopia świadectwa pracy i świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 4 maja 1999r. nie zostały uwzględnione, ponieważ stanowią one kopie, a ponadto w późniejszej dacie zostały złożone w oryginale inne dokumenty dotyczące w/w okresu (pismo procesowe z dnia 4 lipca 2016r., k. 9 akt sprawy o sygn. VII U 984/16).
Zarządzeniem z dnia 28 lipca 2016r., na podstawieart. 219 k.p.c., sprawęo sygnaturze akt VII U 984/16 połączono ze sprawą o sygnaturze akt VII U 755/16 celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą VII U 755/16 (zarządzenie z dnia 28 lipca 2016r., k. 14 akt sprawy o sygn. VII U 984/16).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
R. S.,ur. (...), w 1971 roku ukończył szkołę podstawową. W latach 1972 – 1974 nie uczęszczał do szkoły ponadpodstawowej. Pracował w gospodarstwie rolnym rodzicówS.iK. S.(kwestionariusz osobowy, akta osobowe, oświadczenieR. S., k. 3 a.s., zeznania świadków, k. 21 – 23 a.r., zaświadczenie z dnia 22 kwietnia 2003r., k. 25 a.r.).
Następnie podjął naukę w(...)Szkole(...)wL.i w dniu 29 sierpnia 1974r. z(...)Kombinatem (...)wL.podpisał umowę o pracę – naukę zawodu lub przyuczenie do określonej pracy uczestnika Ochotniczego Hufca Pracy w zawodzie hydraulika

    (zaświadczenie z dnia 11 czerwca 1976r., akta osobowe; umowao pracę - naukę zawodu lub przyuczenie do określonej pracy uczestnika Ochotniczego Hufca Pracy z dnia 29 sierpnia 1974r., akta osobowe).
W związku z ukończeniem(...)Szkole(...)wL., w dniu 1 lipca 1976r. została z ubezpieczonym zawarta umowa o pracę na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy i na jej podstawie powierzono ubezpieczonemu obowiązki montera (

    umowa o pracę z dnia 1 lipca 1976r., akta osobowe; pismo z dnia 15 czerwca 1976r., akta osobowe).
Ubezpieczony w dniu 15 września 1978r. ukończył kurs spawalniczy i w związkuz tym został zatrudniony na stanowisku montera wewnętrznych instalacji sanitarnych– spawacza (pismoKombinatu (...)z dnia 15 września 1978r., akta osobowe).
W marcu 1982r. ubezpieczonemu w ramach wykonywania obowiązków pracowniczych powierzono funkcję brygadzisty. Zakres obowiązków brygadzisty został określony na piśmie (BHP, obowiązki majstrów, brygadzistów i kierowników, akta osobowe; wniosek o przyznanie dodatku za prowadzenie brygady z dnia 19 marca 1982r., akta osobowe; zakres obowiązków brygadzisty, akta osobowe, pismo z dnia 8 kwietna 1982r., akta osobowe).
Z dniem 1 września 1983r.R. S.powierzono obowiązki montera instalacji sanitarnych, zaś z dniem 1 grudnia 1984r. obowiązki spawacza(pismo z dnia 1 września 1983r., akta osobowe, pismo z dnia 1 grudnia 1984r., akta osobowe).Następnie od 1 października 1985r. ubezpieczony wykonywał pracę spawacza – montera urządzeń sanitarnych(pismo z dnia 24 października 1985r., akta osobowe).W dokumentacji naprzemiennie stanowisko ubezpieczonego określano jako spawacz, monter instalacji sanitarnych, monter spawacz czy spawacz – monter instalacji sanitarnych – brygadzista(karty kontrolne bhp, pisma pracodawcy, akta osobowe).
W dniu 16 grudnia 1987r. pracodawca zawarł z ubezpieczonym nową umowę o pracę na czas nieokreślony (powrót z urlopu bezpłatnego) wskazując, że na jej podstawieR. S.zostaje powierzone stanowisko montera – spawacza w pełnym wymiarze czasu pracy(umowa o pracę z dnia 16 grudnia 1987r., akta osobowe).
Z dniem 31 lipca 1989r. ubezpieczony zakończył pracę wKombinacie (...)(poprzednie nazwy pracodawcy –(...)Kombinat (...)wL.,Kombinat (...))
    (świadectwo pracy z dnia 29 lipca 1989r., akta osobowe; świadectwo pracy z dnia 23 maja 2016r., akta osobowe).

Praca ubezpieczonego była realizowana przy wykopach w ziemi, ubezpieczony zajmował się hydrauliką i kładł kanalizację. Pracował również w budynkach - blokach, gdzie montował instalacje wodne i kanalizacyjne oraz zajmował się spawaniem, gdy uzyskał uprawnienia spawalnicze. W zakładzie pracy nie było podziału na monterów, którzy pracowaliby tylko w głębokich wykopach i tylko wewnątrz budynków. Prace wykonywali naprzemiennie w obu miejscach – na zewnątrz, w tym w głębokich wykopach oraz wewnątrz budynków (zeznania ubezpieczonego, k. 39 a. s.).
W świadectwie pracy wystawionym w dniu 29 lipca 1989r.Kombinat (...)wskazał, że ubezpieczony od dnia 29 sierpnia 1974r.do dnia 31 lipca 1989r. był zatrudniony w w/w przedsiębiorstwie na stanowisku montera instalacji sanitarnych (świadectwo pracy z dnia 29 lipca 1989r., akta osobowe). Z karty obiegowej wystawionej w dniu 9 sierpnia 1989r. przezKombinat (...)wynika, że ubezpieczony z dniem 31 lipca 1989r. został zwolniony z pracy, gdzie był zatrudniony na stanowisku montera (karta obiegowa z dnia 9 sierpnia 1989r., akta osobowe).
Kolejne świadectwo pracy z dnia 4 maja 1999r., wystawione przez następcę prawnegoKombinat (...) Sp. z o.o.z siedzibąwW., wskazuje, że ubezpieczony od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 31 lipca 1989r. był zatrudniony wKombinacie (...)na stanowisku montera instalacji sanitarnych – spawacza gazowego w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z dnia 4 maja 1999r., k. 15 a. s.). Z pisma zatytułowanego(...)również z dnia 4 maja 1999r. wystawionego przez następcę prawnegoKombinat (...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.wynika, że ubezpieczony od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 31 lipca 1989r. był zatrudniony wKombinacie (...), gdzie od dnia 15 września 1978r. do dnia 31 lipca 1989r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace spawalnicze w zakresie wykonawstwa instalacji wodnokanalizacyjnych i centralnego ogrzewania w budynkach mieszkalnych oraz towarzyszących na stanowisku spawacza gazowego – montera, wymienionym w wykazie A, Dziale XIV, poz. 12 pkt 11 (świadectwo pracy z dnia 4 maja 1999r., k. 18 a. s.).
W dniu 9 czerwca 2010r. świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego wystawił ubezpieczonemu następca prawny pracodawcy, tj.Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.. Wskazał w nim, żeR. S.był zatrudniony wKombinacie (...)od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 31 lipca 1989r., gdzie:
- od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 14 września 1978r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace: roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach wymienione w wykazie A, Dziale V, poz. 1 rozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983r. na stanowisku monter instalacji sanitarnych i grzewczych wymienionym w Wykazie A, Dziale V, poz. 1 pkt 6 zarządzenia nr 9 Ministerstwa Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983r.;
- od dnia 15 września 1978r. do dnia 31 lipca 1989r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym wymienione w wykazie A, Dziale XIV, poz. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983r. na stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego wymienionymw Wykazie A, Dziale XIV, poz. 12 pkt 1 zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983r. (świadectwo pracy z dnia 9 czerwca 2010r.,k. 16 a. s.).
Z korekty zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu(...)wystawionego przez Miejskie Przedsiębiorstwo(...)(...) Sp. z o.o.z siedzibąwW.z dnia 23 maja 2016r. wynika, że ubezpieczony od dnia 29 sierpnia 1974r.do dnia 31 lipca 1989r. był zatrudniony wKombinacie (...)na stanowisku montera instalacji sanitarnych – spawacza w pełnym wymiarze czasu pracy (

    korekta zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 23 maja 2016r.,k. 14 a. s.). Z kolei duplikat świadectwa pracy wystawiony przezMiejskie Przedsiębiorstwo (...)(...)(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.w dniu 23 maja 2016r. poświadcza zatrudnienieR. S.wKombinacie (...)w okresie od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 31 lipca 1989r. na stanowisku montera instalacji sanitarnych, spawacza w pełnym wymiarze czasu pracy (

    duplikat świadectwa pracy z dnia 23 maja 2016r., k. 8 a. s. VII U 984/16).
Kolejna korekta zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu(...)wystawiona przezMiejskie Przedsiębiorstwo (...)(...)(...) Sp. z o.o.z siedzibąwW.z dnia 7 lipca 2016r. określa, że ubezpieczony od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 31 lipca 1989r. był zatrudniony wKombinacie (...)na stanowisku montera instalacji sanitarnych – spawacza elektrycznegoi gazowego w pełnym wymiarze czasu pracy (korekta zaświadczenia o zatrudnieniui wynagrodzeniu z dnia 7 lipca 2016r., k. 28 a. s.).
R. S.w dniu 29 lutego 2016r. złożył wniosek o emeryturę, do którego dołączył informację dotyczącą okresów składkowych i nieskładkowych, umowę zlecenia i świadectwo pracy(wniosek o emeryturę z załącznikami, k. 1 – 18 a.r.).
Po rozpatrzeniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.wydał decyzję z dnia 22 marca 2016r., znak:(...), którą odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił ubezpieczonemu 24 lata, 1 miesiąc i 1 dzień ogólnego stażu pracy oraz 4 miesiące i 6 dni okresu pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 26 marca 1972r. do dnia 3 kwietnia 1974r., gdyż brak jest informacji o rodzaju pracy i wykonywanych czynnościach, wymiarze czasu pracy, a także o tym, czy ubezpieczony w w/w okresie uczęszczał do szkoły ponadpodstawowej, w jakiej miejscowości, w jakiej odległości od miejsca zamieszkania i czy mieszkał wtedy z rodzicami. Organ rentowy nie uwzględnił również jako zatrudnienia w warunkach szczególnych okresu od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 14 września 1978r. i od dnia 15 września 1978r. do dnia 31 lipca 1989r. wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o., ponieważ pomiędzy świadectwem pracy w warunkach szczególnych z dnia 9 czerwca 2010r. a zaświadczeniem o zatrudnieniu i wynagrodzeniu(...)z dnia 14 marca 2003r. występują rozbieżności w zajmowanych przez ubezpieczonego stanowiskach (
    decyzja ZUS z dnia 22 marca 2016r., k. 33 a.r.).
W dniu 26 kwietnia 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.wydał kolejną decyzję znak:(...), którą ponownie odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury. Zmieniając argumentację przedstawioną w poprzedniej decyzji z dnia 22 marca 2016r. organ rentowy wskazał, że uwzględnił ubezpieczonemu do ogólnego stażu pracy, okres pracy od dnia 26 marca 1972r. do dnia 3 kwietnia 1974r. w gospodarstwie rolnym rodziców, co spowodowało, że wymóg 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych na dzień 1 stycznia 1999r. został spełniony (decyzja ZUS z dnia 26 kwietnia 2016r., k. 41 a.r.).
R. S.złożył odwołanie od obu wydanych przez Zakład decyzji (odwołanie z dnia 18 kwietnia 2016r., k. 2-3 a. s.,odwołanie z dnia 20 maja 2016r., k. 2 akt sprawy o sygn. VIIU 984/16).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o materiał dowodowy w postaci dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych, aktach osobowych i aktach sprawy oraz częściowo na podstawie zeznań ubezpieczonego. Sąd uznał za bezsporne okoliczności wynikające ze świadectw pracy i zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu ubezpieczonego w zakresie okresu wykonywania pracy na rzeczKombinatu (...). Tym niemniej, jeśli chodzi o rodzaj pracy i zajmowane stanowiska, to Sąd oparł się w całości na dokumentacji zgromadzonej w aktach osobowych ubezpieczonego, ponieważ pisma, w których stwierdzono ówcześnie zajmowane stanowiska przez ubezpieczonego wzajemnie się uzupełniają i korelują ze sobą.
Sąd uwzględnił zeznania ubezpieczonego w zakresie, w którym ubezpieczony opisywał prace, które wykonywał w spornym okresie. Zdaniem Sądu, przedstawiony opis jest zgodny z dokumentami z akt osobowych tworzonymi na bieżąco w trakcie zatrudnienia i dlatego zeznaniomR. S.i dokumentom, które je potwierdziły, należało dać wiarę. Dokumentami, których Sąd nie uwzględnił, jeśli chodzi o rodzaj stanowisk pracy ubezpieczonego i wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, były świadectwa pracy, świadectwa pracy w warunkach szczególnych oraz zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z przyczyn, o których będzie mowa.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołaniaR. S.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z dnia 22 marca 2016r., znak:(...)i z dnia 26 kwietnia 2016r., znak:(...), jako niezasadne podlegały oddaleniu.
Art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.)wskazuje, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emeryturyw wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Przy określaniu prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze,o których mowa w powołanym art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998r., nie ma żadnej swobody. Prace te ściśle i jasno zostały określone wrozporządzeniu Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983r., Nr 8, poz. 43)–zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie wieku emerytalnego.Na wykazach prac zawartych we wskazanym rozporządzeniu, nie kończą się jednak ograniczenia dotyczące uprawnieńz tytułu wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Aby daną pracę uznać za wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, pracownik musi ją wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy. Dodatkowo, zgodnie z powołanym rozporządzeniem, aby mężczyzna mógł nabyć prawo do emerytury powinien:

1
osiadać 25-letni okres zatrudnienia, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia);

2
wykonywać pracę wymienioną w wykazie A (Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego), będącym załącznikiem do rozporządzenia;

3
osiągnąć wiek emerytalny wynoszący 60 lat (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) oraz

4
być zatrudnionym przez co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach (§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia).

W myśl stanowiska wyrażonego w orzecznictwie, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, warunki nabycia prawa do wcześniejszej emerytury muszą być spełnione łącznie w chwili wydania decyzji przez organ rentowy. W postępowaniu odwoławczym od decyzji odmawiającej prawa do tego świadczenia, sąd ubezpieczeń społecznych ocenia legalność decyzji według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania(wyrok SN z dnia7 lutego 2006 r., I UK 154/05). Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze powinno być stwierdzone przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze lubw świadectwie pracy (wyrok SN z dnia 15 grudnia 1997 roku, II UKN 417/97 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2001 roku, II UKN 598/00).Świadectwo pracy w warunkach szczególnych jest jednak dokumentem prywatnym w rozumieniuart. 245 k.p.c.i nie stanowi dowodu tego co zostało w nim odnotowane. Taki walor mają wyłącznie dokumenty urzędowe, do których w myśl stosowanego a contrarioart. 244 § 1 k.p.c.nie zalicza się świadectwa pracy, skoro nie zostało sporządzone przez organy władzy publicznej ani inne organy państwowe(wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 grudnia 2013r., III AUa 783/13, Lex nr 1409118).Dodatkowo należy podkreślić, że w razie wszczęcia postępowania sądowego, toczącego się wskutek odwołania ubezpieczonego od odmownej decyzji organu rentowego w sprawie przyznania uprawnień do emerytury w wieku obniżonym dopuszczalne jest przeprowadzanie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo do świadczenia. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być więc udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne było to, że ubezpieczony w dniu 25 marca 2016r. ukończył 60 lat i nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego. Ponadto, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w decyzji z dnia 26 kwietnia 2016r. przyjął za udowodniony na dzień 1 stycznia 1999r. okres składkowy i nieskładkowy w łącznym wymiarze 25 lat. Przedmiotem sporu było zatem tylko to, czyR. S.posiada wymagany 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych. Do uwzględnionego już przez organ rentowy okresu pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 4 miesięcy i 6 dni, ubezpieczony żądał doliczenia okresów zatrudnienia od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 14 września 1978r. oraz od dnia 15 września 1978r. do dnia 31 lipca 1989r. wKombinacie (...).
Oceniając spełnienie spornej przesłanki wskazać należy, iż pomimo dostarczenia przez ubezpieczonego świadectw pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zakwestionował jako wykonywaną w warunkach szczególnych pracę w w/w okresach, gdyż w dokumentach wystawionych przez zakład pracy i następców prawnych wystąpiły rozbieżności odnośnie stanowisk pracy, jakie zajmował ubezpieczony.
Sąd analizując stanowisko organu rentowego i ubezpieczonego, który wyraził przekonanie, że przedstawienie świadectw pracy w warunkach szczególnych czyni jego sprawę oczywistą, przyjął, że świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych nie mogą być podstawą bezkrytycznego przyjęcia, żeR. S.w okresach, które oznaczył pracodawca, faktycznie pracował w warunkach szczególnych. Wskazane dokumenty, jak było sygnalizowane, nie mają waloru dokumentów urzędowych, a zatem to co z nich wynika, podlega każdorazowo ocenie Sądu. Dokonując takiej oceny w rozpatrywanej sprawie Sąd miał na uwadze dokumenty z akt osobowych oraz zeznania ubezpieczonego, które wbrew treści świadectw pracy w warunkach szczególnych nie potwierdzają, by praca w warunkach szczególnych była realizowana przez ubezpieczonego w spornych okresach.
Ubezpieczony i przedstawione przez niego świadectwa pracy w warunkach szczególnych odwołują się wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., Działu V, poz. 1 i Działu XIV, poz. 12. W Dziale V „W budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych” pod pozycją 1 zostały wymienione prace wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach. Z kolei Dział XIV „Prace różne” pod pozycją 12 wymienia prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym. Pierwsze ze wskazanych prac ubezpieczony miał wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 14 września 1978r. Sąd jednak nie zgodził się z takim twierdzeniem, ponieważ, aby uznać, że pracaR. S.we wskazanym okresie jest pracą, o której mowa w Dziale V, poz. 1 wykazu A, ubezpieczony musiałby stale i w pełnym wymiarze czasu pracy ją realizować. Taki wymóg formułuje przepis§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zarówno z tego przepisu jak i ukształtowanego na jego tle orzecznictwa wynika, że praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów(wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 września 2007r., III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 22 stycznia 2008r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 i z dnia 24 marca 2009r., I PK 194/08, OSNP 2010 nr 23-24, poz. 281).To oznacza, że nie jest dopuszczalne uwzględnianie do okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika(por. wyrok SN z dnia 4 czerwca 2008 r., II UK 306/07, OSNP 2009/21-22/290).
Dodatkowo, poza omówionym warunkiem, dla uznania pracy ubezpieczonego w charakterze montera jako wykonywanej w warunkach szczególnych, musiałby być spełniony także i taki wymóg, by praca ta stale była realizowana w głębokich wykopach. Za utrwaloną należy uznać linię judykatury, z której wynika, że wymóg uznania robót instalacyjnych (wodno-kanalizacyjnych) za prace wykonywane w szczególnych warunkach, będący warunkiem koniecznym do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, jest spełniony tylko wtedy, gdy takie zatrudnienie było wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w głębokich wykopach(wyroki Sądu Najwyższego: z 27 stycznia 2012r., II UK 103/11, LEX nr 1130388 lub z 14 listopada 2013r., II UK 133/13, niepublikowany oraz z dnia 29 stycznia 2014r., II UK 247/13, LEX nr 1438802).Takich przesłanek nie spełnia praca montera instalacji sanitarnych (hydraulika) polegająca na montowaniu oraz zapewnianiu prawidłowego funkcjonowania instalacji grzewczych, wodnokanalizacyjnych i gazowych w budynkach mieszkalnych, biurowych, przemysłowych. Roboty wodnokanalizacyjne wykonywane w takich warunkach nie mają cech warunków szczególnych, które uzyskują dopiero, gdy są przeprowadzane "w głębokim wykopach". Oznacza to, że roboty takie muszą być wykonywane przy instalacjach znajdujących się poniżej gruntu, w sieciach kanalizacyjnych, studzienkach, instalacjach podziemnych. Takie zapatrywania wyraził m.in. Sąd Najwyższy w tezie 4 wyroku z dnia 27 stycznia 2012r. w sprawie sygn. II UK 103/11, LEX nr 1130388, jak też Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 8 lutego 2012 r. w sprawie sygn. III AUa 1607/11, Lex nr 1129371.
Sąd Okręgowy wskazane poglądy w pełni aprobuje i wskazuje, że w przypadku ubezpieczonego, już choćby z uwagi na treść jego zeznań, nie można uznać pracy w pierwszym ze spornych okresów jako wykonywanej w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.R. S.podczas przesłuchania wskazał, że prace montera realizował w różnych miejscach, tj. zarówno w wykopach, jak i budynkach. Wyjaśnił również, że w zakładzie pracy nie było osób realizujących prace tylko w wykopach bądź tylko wewnątrz budynków, raczej te prace były realizowane przez monterów naprzemiennie. W związku z tym, biorąc pod uwagę taką treść zeznań, która koreluje z dokumentami, bo w nich pojawia się jako określenie stanowiska ubezpieczonego – monter wewnętrznych instalacji sanitarnych, Sąd nie uwzględnił pracR. S.wykonywanych na stanowisku montera jako realizowanych w warunkach szczególnych.
Analizując drugi ze spornych okresów, kiedy ubezpieczony zgodnie ze świadectwem pracy w warunkach szczególnych miał pracować jako spawacz, Sąd miał na uwadze dokumenty znajdujące się w aktach osobowych. Wynika z nich, że faktycznieR. S.uzyskał w roku 1978 roku uprawnienia spawalnicze i wówczas od 15 września 1978r. powierzono mu stanowisko montera wewnętrznych instalacji sanitarnych– spawacza. Potem, czasowo ubezpieczony był przeniesiony na stanowisko spawacza, a następnie montera – spawacza. W/w stanowiska w dokumentach występują naprzemiennie i nie wynika z nich, poza krótkimi okresami, byR. S.był tylko spawaczem. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę treść dokumentów z akt osobowych oraz zeznania ubezpieczonego, należało przyjąć, że ubezpieczony od czasu, gdy uzyskał uprawnienia spawalnicze wykonywał spawanie i prace monterskie – w głębokich wykopach i wewnątrz budynków. Jednak nawet, gdyby przyjąć, że od dnia 15 września 1978r. do dnia 31 lipca 1989r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym wymienione w wykazie A, Dziale XIV, poz. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. na stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego, to nie legitymuje się 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Odnosząc się do świadectw pracy w warunkach szczególnych należy wskazać, że zostały one wystawione przez następców prawnych pracodawcyR. S., którzy zdaniem Sądu nie mieli podstaw do tego, by wskazać, że ubezpieczony w pierwszym z okresów stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w głębokich wykopach, a w drugim z okresów stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace spawalnicze. Dokumenty z akt osobowych tego nie potwierdzają, a nawet można wskazać, że jeśli chodzi o stanowiska ubezpieczonego, to są dość chaotyczne. Trudno na ich podstawie dokładnie ustalić, kiedy ubezpieczony był monterem, kiedy monterem instalacji sanitarnych – spawaczem lub tylko spawaczem. Ten chaos zresztą – zdaniem Sądu – jest bezpośrednią przyczyną tego, że w wielu dokumentach złożonych przez ubezpieczonego, a wystawionych przez pracodawcę lub następców prawnych, pojawia się różne, budzące wątpliwości określenie stanowisk pracyR. S.. Organ rentowy zajmując stanowisko w sprawie wskazał na rozbieżności między świadectwami pracy z dnia 4 maja 1999r.i z dnia 9 czerwca 2010r. a zaświadczeniem o zatrudnieniu i wynagrodzeniu(...)z dnia23 maja 2016r. i z dnia 7 lipca 2016r. Sąd podzielając spostrzeżenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych doszedł do wniosku, że istnieją również sprzeczności pomiędzy wskazanymi świadectwami pracy w warunkach szczególnych a dokumentami zgromadzonymi w aktach osobowych. W świadectwie pracy z dnia 9 czerwca 2010r. potwierdzono, że ubezpieczony od dnia 29 sierpnia 1974r. do dnia 14 września 1978r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał roboty wodnokanalizacyjne oraz budowę rurociągów w głębokich wykopach, wymienione w wykazie A, Dziale V, poz. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., na stanowisku montera instalacji sanitarnych i grzewczych, a od dnia 15 września 1978r. do dnia 31 lipca 1989r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym, wymienionym w wykazie A, Dziale XIV, poz. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., na stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego wymienionym. Takie stwierdzenia nie są jednak zgodne z tym co zeznał ubezpieczony, a ponadto są sprzeczne z dokumentami. Z akt osobowych ubezpieczonego wynika, że został przyjęty do zakładu pracy w celu przyuczenia do praktycznej nauki zawodu w zawodzie hydraulika w dacie 29 sierpnia 1974r.,a następnie powierzono mu stanowisko montera. Ubezpieczony nie zajmował więc stanowiska montera instalacji sanitarnych i grzewczych, na jakie wskazano w świadectwie pracy w warunkach szczególnych i nie realizował prac, o jakich mowa w Dziale V poz. 1 wykazu A. Podobnie jeśli chodzi o pracę spawacza. Przez znaczący okres zatrudnienia, poczynając od 15 września 1978r.,R. S.był monterem – spawaczem (nazwa stanowisk różna). Można byłoby przyjąć, że jedynie przez krótki czas był zatrudniony na stanowisku spawacza, tak jak podał podmiot wystawiający świadectwo pracy w warunkach szczególnych.
Podsumowując, z uwagi na wskazane okoliczności, zdaniem Sądu, nie było podstaw prawnych ani przesłanek faktycznych, by przyjąć, że w spornych okresachR. S.pracował w warunkach szczególnych.
Na marginesie rozważań prawnych Sąd wskazuje, że ubezpieczony podnosił, że jego koledzy otrzymali przedmiotowe świadczenie. Tym niemniej, w rozpatrywanej sprawie zadanie Sądu nie polegało na weryfikacji rozstrzygnięć w innych sprawach, lecz prawidłowym zbadaniu konkretnej sprawy, w którejR. S.występował w charakterze strony odwołującej się od prawidłowo wydanych decyzji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Nadto, praca kolegów, nawet jeśli faktycznie była realizowana w warunkach szczególnych, nie oznacza, że i ubezpieczony takie prace realizował. Dokumenty, a przede wszystkim zeznania ubezpieczonego potwierdziły, że taka sytuacja nie miała miejsca. Nawet, gdyby ubezpieczony przedstawił dodatkowe dowody (np. zeznania świadków) – choć faktycznie ich nie zgłosił – to i tak biorąc pod uwagę to, co zeznał i przedstawione wywody prawne, nie byłoby możliwości innej klasyfikacji wykonywanych przez niego prac.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł,jak w sentencji wyroku.

ZARZĄDZENIE
(...)