Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 96/15
Data wyroku: 2016-02-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Rejonowego Magdalena Nycz-Łucjan
Słowa kluczowe: Odpowiedzialność Za Długi Spadkowe
Teza: Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstem inwentarza odpowiada za długi spadkowe z ograniczeniem do wartości czynnej spadku.

Sygn. akt I C 96/15 upr.

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 lutego 2016 roku
Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej, I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia Sądu Rejonowego Magdalena Nycz-Łucjan
przy udziale Protokolanta Moniki Pisiewicz;
po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2016 roku;
sprawy z powództwa(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki komandytowej weW.;
przeciwkoJ. B.iK. B. (1)
o zapłatę;
1. zasądza od pozwanychJ. B.iK. B. (2)solidarnie na rzecz powoda(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki komandytowej weW.kwotę(...),35 (dwa tysiące siedemset osiemdziesiąt pięć złotych trzydzieści pięć groszy) odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 24 listopada 2014r do dnia zapłaty, zastrzegając pozwanym prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności do stanu czynnego spadku poM. B.;
2. zasądza odJ. B.iK. B. (2)solidarnie na rzecz powoda(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki komandytowej weW.kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sygn. akt I C 96/15

UZASADNIENIE
Ustalenie faktów uznanych za udowodnione:
Dnia 16 marca 2009rM. B.zawarła umowę pożyczki pieniężnej zeSpółdzielczą (...)z siedzibą wG., potwierdzoną dokumentem dnia 24 maja 2010r, polegającą na prawie wielokrotnego zadłużania się w ciężar rachunku do kwoty limitu, określonej ostatecznie na kwotę 2000 zł. Umowa została zawarta na 30 lat, limit był w całości oprocentowany a pożyczkobiorca zobowiązany był do spłaty zadłużenia w postaci comiesięcznych wpłat na rachunek w ilości nie mniejszej niż 2 % wykorzystanego limitu z odsetkami od kwoty wykorzystanej w ramach limitu. Ponadto pożyczkodawca zobowiązany był do zapłaty prowizji w wysokości 1,5% liczonej od kwoty przyznanego limitu (vide: umowa i aneks k. 11-14, regulamin umowy k. 20, deklaracja członkowska k. 68, statut k. 61-67v, wypłata z kasy k. 80, operacje na rachunkuM. B.k. 69-79).
Dnia 18 sierpnia 2012r pożyczkodawca zmarła (okoliczność bezsporna, odpis skrócony aktu zgonu k.21). Na skutek śmierci pożyczkobiorcy ustało jego członkostwo w Kasie a roszczenie o zwrot pożyczki stało się wymagalne (vide: §24 i §20 regulaminu k.20v, § 20 regulaminu k.60v)
Po dniu wymagalności zadłużenia powstaje obowiązek zapłaty odsetek w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP (vide: §20 regulaminu k.20v, uchwała k. 15,16).
Na dzień wniesienia pozwu, tj: dnia 20 listopada 2014r zaległa kwota z tytułu powyższego zobowiązania wyniosła 1967,79 zł tytułem niespłaconego kapitału, 19,45zł z tytułu odsetek umownych naliczonych w czasie trwania umowy (vide: k.98) oraz 798,11 zł tytułem odsetek naliczonych od zaległego kapitału w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP (vide: wyliczenie szczegółowe k. 81-83v, 92-93, 98)
Dnia 8 stycznia 2013rJ. B.złożył oświadczenie o przyjęciu spadku po żonieM. B.z dobrodziejstwem inwentarza (vide: k.49)
Do kręgu spadkobierców poM. B.należy także jego synK. B. (1)(okoliczność bezsporna, k. 49)
Na podstawie umowy przelewu wierzytelności zawartej dnia 23 grudnia 2013r we(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowa weW.nabyła odSpółdzielczej (...)z siedzibą wG.między innymi wierzytelność przysługująca cedentowi wobecM. B.w związku z zawarciem przez nią umowy dnia 16 marca 2009r (vide: umowa przelewu wierzytelności z załącznikiem k 17-19)
K. B. (1)iJ. B.zostali wezwani przez wierzyciela(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkę komandytową weW.do spłaty zadłużenia wchodzącego w skład spadku poM. B.(vide: wezwania do zapłaty z potwierdzeniami odbioru k. 22-25v)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych powyżej dowodów, których wiarygodność nie budzi wątpliwości. Strony nie kwestionowały wiarygodności ani autentyczności dokumentów złożonych do akt sprawy.
Wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa:
Powództwo jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 720§1 kcprzez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
W rozpatrywanej sprawie poprzednik prawny powoda udzieliłM. B.pożyczki pieniędzy, która nie została spłacona zgodnie z warunkami zawartej umowy.
W myślart. 359§1 kcodsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu. W sprawie niniejszej strony umowy pożyczki umówiły się o należne odsetki, w wysokości wskazanej w umowie i regulaminie, stanowiącym część umowy, zgodnie z treściąart. 384§1 kc.Rozstrzygnięcie o odsetkach znajduje swoje oparcie wart. 481 § 1 i 2 kc.
Spadek poM. B.nabyli pozwaniJ. B.iK. B. (1). Zgodnie z treścią przepisówprawa spadkowegoobowiązujących dacie 18 sierpnia 2012r prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej (art. 922.§ 1 k.c.) W myślart. 924 k.c.spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925.k.c.), zgodnie z treściąart. 931.§ 1. k.c.w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Zgodnie z treściąart. 1012. k.c.spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić. W myślart. 1016. k.c.jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
Zgodnie z treściąart. 1030. k.cdo chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. Od chwili przyjęcia spadku ponosi odpowiedzialność za te długi z całego swego majątku  W myślart. 1031.§ 1. k.c.W razie prostego przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia.
§ 2. W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nie istniejące długi.
Zgodnie z treściąart. 1034§1 k.c.do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe.
Z treści powołanych wyżej przepisów wynika solidarna odpowiedzialność pozwanych za dług wchodzący w skład spadku poM. B., wynikający z zaciągniętej przez nią pożyczki , opisanej na wstępie. Odpowiedzialność obu pozwanych ograniczona jest do wartości stanu czynnego spadku.
Pozwani nie kwestionowali zasady swojej odpowiedzialności, wskazując, żeJ. B.przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza a więc jego odpowiedzialność ograniczona jest do wartości należących do majątku aktywów (vide: k. 48 i 53). Wnosili co prawda o oddalenie powództwa jednakże nie powoływali przy tym żadnych okoliczności wyłączających ich odpowiedzialność. Podkreślić należy zatem, iż okoliczność, iż odpowiedzialność obu pozwanych ograniczona jest do wartości stanu czynnego spadku nie uzasadnia oddalenia powództwa nawet jeśli wartość stanu czynnego spadku jest zerowa. Zgodnie z treściąart. 319. k.p.c.jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności.
W pismach procesowych (vide: k. 48 i 53) pozwani wskazywali na okoliczność, iżJ. B., mąż spadkodawcy nie wiedział o zadłużeniu żony. Podkreślić nalży zatem, iż powyższa okoliczność nie wpływa na ważność zobowiązania zaciągniętego przezM. B.. Zgodnie z treścią przepisów obowiązujących w dacie zaciągnięcia pożyczki przezM. B.zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania:
1) czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków;
2) czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabyciaprawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal;
3) czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa;
4) darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych. (art. 37.§ 1 k.r.i.o.). Czynność prawna dokonana przezM. B., którego treścią było zaciągnięcie zobowiązania w drodze zawarcia umowy pożyczki nie należy do czynności wskazanych powyżej.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadnia, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania-art. 98§1 kpc. Na zasądzone koszty składa się: opłata sądowa w wysokości 140 zł (k.2) oraz wynagrodzenie pełnomocnika, będącego radcą prawnym w wysokości 600 zł
(§ 6 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzęduDz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zmianami) oraz zwrot poniesionych kosztów uiszczenia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa 17 zł (k.6)
Z przedstawionych wyżej względów orzeczono jak w wyroku.