Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Cz 190/16
Data wyroku: 2016-03-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Roman Troll, Gabriela Sobczyk, Magdalena Hupa-Dębska
Słowa kluczowe: Zabezpieczenie
Podstawa prawna: art. 736 kpc, art. 130 § 1 kpc w zw z art. 13 § 2 kpc

Sygn. akt III Cz 190/16

POSTANOWIENIE
Dnia 8 marca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Magdalena Hupa-Dębska
Sędziowie SO Gabriela Sobczyk
SR (del.) Roman Troll (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2016 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuA. K.(K.)
z udziałemM. K.(K.)
o stwierdzenie zasiedzenia
na skutek zażalenia uczestnika postępowania
na postanowienie Sądu Rejonowego wW.
z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I Ns 893/15
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu wW., pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
SSR (del.) Roman Troll SSO Magdalena Hupa-Dębska SSO Gabriela Sobczyk
Sygn. akt III Cz 190/16

UZASADNIENIE
Postanowieniem z 27 listopada 2015 roku Sąd Rejonowy wW.udzielił zabezpieczenia poprzez nakazanie wpisania w księdze wieczystej prowadzonej przez ten Sąd o numerze(...)ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności tej nieruchomości przez zasiedzenie co do działek położonych wR.onumerach ewidencyjnych (...), o łącznej powierzchni 0,0808 ha. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła istnienie roszczenia oraz wykazała interes prawny w zabezpieczeniu, albowiem na skutek ustnej umowy darowizny od listopada 1963 roku jest w samoistnym posiadaniu tej nieruchomości, a konieczność udzielenia zabezpieczenia wynika z tego, że osoba, która ewentualnie nabędzie nieruchomość w drodze zasiedzenia, a nie ujawni swoich praw w księdze wieczystej, musi się liczyć z sytuacjami, w których kolejni nabywcy nieruchomości będą bronić się w postępowaniu o ustalenie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zarzutem rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Orzeczenie to zapadło na podstawieart. 7301k.p.c.w związku zart. 755 § 1 pkt 5 k.p.c.
Zażalenie na to postanowienie złożył uczestnik postępowania zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to:art. 736 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i rozpoznanie wniosku o zabezpieczenie, pomimo że nie został złożony w przepisanej prawem formie;art. 1302§ 1 k.p.c.poprzez rozpoznanie wniosku o zabezpieczenie, pomimo tego, że wniosek ten dotknięty był brakami fiskalnymi, które nie zostały usunięte;art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dowolną ocenę dowodów i przyjęcie, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy do takich twierdzeń nie uprawnia. Przy tak podniesionych zarzutach wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot wniosku o zabezpieczenie, ewentualnie o jego odrzucenie; bądź o uchylenie zaskarżonego postanowieniai oddalenie wniosku oraz zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania zażaleniowego.
W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawczyni wniosła o jego oddalenie podnosząc, że wniosek spełniał wszystkie wymogi formalne, bo może być zgłoszony także poza posiedzeniem sądowym w formie pisma, a ten zgłoszony ustnie do protokołu spełniał wszystkie wskazane warunki formalne, a także został opłacony - gdyż wnioskodawczyni uiściła od niego opłatę w wysokości 100 zł. Wskazała także, że uprawdopodobniła istnienia roszczenia oraz wykazała interes prawnyw udzieleniu zabezpieczenia.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wniosek o udzielenie zabezpieczenia może być zgłoszony poza posiedzeniem sądowymw formie pisma procesowego albo ustnie na posiedzeniu jawnym, a także poza posiedzeniem, jeżeli według przepisówKodeksu postępowania cywilnegodopuszczalne jest wytoczenie powództwaw tej formie, np.art. 466 k.p.c.(por. J. Jagieła: [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do artykułów 730 -1088. Tom III, pod red. A. Marciniaka i K. Piaseckiego, Wydawnictwo C.H. BECK 2015 r., nb 1 do art. 736; A. Zieliński: [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, pod red. A. Zielińskiego i K. Flagi-Gieruszyńskiej, Wydawnictwo C.H. BECK 2015 r., teza 1 do art. 736, por. Z. Woźniak: [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne, pod red. J. Gołaczyńskiego, Warszawa 2012 r., s. 39, por. E. Wengerek: Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne, Warszawa 2009 r., s. 21 – 22, por. M. Uliasz: Komentarz do sprawz zakresu postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego, pod red. J. Ignaczewskiego, Warszawa 2013 r., s. 25).
W sprawie o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości wniosek może być złożony tylko w formie pisemnej (por.art. 609 § 1 k.p.c.w związku zart. 506 k.p.ciart. 511 § 1 k.p.c.),a więc sprawa ta nie może być wszczęta na podstawie wniosku złożonego ustnie do protokołu.
Bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że wniosek o udzielenie zabezpieczenia został złożony na rozprawie 30 października 2015 roku w formie ustnej, a zgodnie zart. 736 § 1 k.p.c.powinien on odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a co za tym idzie powinien zostać złożony na piśmie. Natomiast okoliczność, że wniosek taki można złożyć takżew toku postępowania (art. 730 § 2 k.p.c.) bynajmniej nie oznacza, że może on być złożony ustnie, albowiemart. 736 § 1 k.p.c.wyraźnie wskazuje na konieczną formę pisemną takiego wniosku. Nie został on też złożony w sprawie, której rozpoczęcie umożliwia złożenie ustnego wniosku o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości.
W żaden sposób nie zbadano warunków formalnych wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Pierwotnie, zarządzeniem z 6 listopada 2015 roku, zwrócono go z uwagi na brak opłaty, a po jej uregulowaniu w terminie 7 dni od daty otrzymania zarządzenia o zwrocie wniosku Sąd Rejonowy rozpoznał merytorycznie ten wniosek.
Ten brak formalny wniosku o udzielenie zabezpieczenia, który w toku postępowania nieprocesowego o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości nie może być złożony ustnie do protokołu, lecz powinien być złożony na piśmie wskazuje, że Sąd Rejonowy w sposób nieprawidłowy doprowadził do jego merytorycznego rozpoznania, albowiem formalnie wniosku tego jeszcze nie złożono. Dlatego też należy uznać, że nie rozpoznano istoty sprawy, a to z tej przyczyny, że wniosek o udzielenie zabezpieczenia nie został złożony w przepisanej formie, a w toku postępowania w żaden sposób nie doprowadzono do sanowania tego braku formalnego.
Ta okoliczność uniemożliwia zbadanie pozostałych zarzutów zażalenia, albowiem wnioseko udzielenie zabezpieczenia złożony w niewłaściwej formie nie mógł być w żaden sposób merytorycznie rozpoznany. Dopiero złożenie tego wniosku we właściwej formie umożliwi merytoryczną ocenę sposobu jego rozpoznania.
Dlatego też zarzut dotyczący naruszeniaart. 736 § 1 k.p.c.jest zasadny.
Nie jest natomiast zasadny zarzut, że wniosek nie został opłacony, albowiem opłata ta została uregulowana 20 listopada 2015 roku /k. 119/.
Mając powyższe na uwadze, niezależnie od dalszych zarzutów zażalenia, na podstawie art.art. 386 § 4 k.p.c.w związku zart. 397 § 1 i 2 k.p.c.,art. 108 § 2 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c., należało uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu wW.pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Ponownie rozpoznając sprawę w zakresie złożonego wniosku o udzielenie zabezpieczenia wpierw przewodniczący przeprowadzi badanie jego warunków formalnych w trybieart. 130§ 1 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.i wezwie wnioskodawczynię do ich usunięcia poprzez złożenie go na piśmie zakreślając w tym celu prawidłowy termin i rygor oraz podejmie odpowiednie decyzje w toku postępowania w tym zakresie (art. 130 § 2 k.p.c.w związku zart. 13 § 2 k.p.c.). Dopiero w sytuacji, gdy wniosek o udzielenie zabezpieczenia nie będzie obarczony brakami formalnymi Sąd Rejonowy przystąpi do jego merytorycznego rozpoznania.
SSR (del.) Roman Troll SSO Magdalena Hupa-Dębska SSO Gabriela Sobczyk