Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1093/15
Data wyroku: 2016-05-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Sipińska-Sęk
Słowa kluczowe: Emerytura Górnicza
Podstawa prawna: art. 50c, art. 50 d. i art. 51 ust 1  ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 1093/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 maja 2016 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSO Urszula Sipińska-Sęk
Protokolant st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz
po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuR. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
o wysokość emerytury górniczej
na skutek odwołaniaR. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia 19 sierpnia 2015 r. sygn.(...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VU 1093/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 sierpnia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ.przyznałR. W.prawo do emerytury górniczej poczynając od dnia 1 maja 2015r. Przy ustalaniu wysokości emerytury górniczej okresy pracy górniczej od dnia 1 lipca 1983 roku do dnia 27 października 1985 roku oraz od 13 listopada 1987 roku do 14 stycznia 2007 roku zostały przez organ rentowy uwzględnione ( z wyłączeniem okresów pobierania zasiłków chorobowych) przelicznikiem 1,2.
W odwołaniu z dnia 21 września 2015 rokuR. W.wniósł o zmianę decyzji i zaliczenie okresu pracy górniczej od dnia 1 lipca 1983 roku do dnia 27 października 1985 roku oraz od 13 listopada 1987 roku do 14 stycznia 2007 roku do stażu pracy w wymiarze półtorakrotnym oraz zastosowanie do tego okresu przelicznika 1,8 przy ustalaniu wysokości emerytury.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że z protokołu Komisji Weryfikacyjnej z dnia 15 lutego 2010 roku wynika, iż wnioskodawca był w spornych okresach zatrudniony na stanowisku mechanika maszyn i urządzeń górnictwa odkrywkowego (od dnia 13 listopada 1987 roku do dnia 28 lutego 1991roku ), mechanika maszyn i urządzeń układu(...)(od dnia 1 marca 1991 roku do dnia 30 listopada 2003 roku) oraz na stanowisku spawacza od dnia 1 grudnia 2003 roku do dnia 16 listopada 2006 roku), które to stanowiska zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku zał. nr 2 uważa się za pracę górniczą z zastosowaniem przelicznika 1,2% za każdy rok pracy. Stanowiska te nie figurują w załączniku nr 3 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku. Organ rentowy odmówił zaliczenia wnioskodawcy do pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym także okresu pracy od dnia 17 listopada 2006 roku do dnia 14 stycznia 2007 roku, mimo iż wnioskodawca był wówczas zatrudniony na stanowisku mechanika maszyn i urządzeń górniczych w przodku, podnosząc że z dokumentów wynika, że w tym okresie wykonywał takie same czynności jak w okresie od 13 listopada 1987r. do 16 listopada 2006r.
.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny :
WnioskodawcaR. W.urodził się w dniu (...).W dniu 25 maja 2015 roku wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury górniczej. Wnioskodawca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, nadal pracuje w(...) S.AOddział (...)wB..
(dowód: wniosek o emeryturę k.2-5 akt emerytalnych)
Decyzją z dnia 19 sierpnia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ.przyznał wnioskodawcy od dnia 1 maja 2015 roku emeryturę, której wypłatę zawiesił z uwagi na kontynuację przez niego zatrudnienia.
Do ustalenia wysokości emerytury górniczej organ rentowy uwzględnił:
- 29 lat i 9 miesięcy okresów składkowych, z czego 88 miesięcy obliczono według przelicznika 1,8, co dało 158,4 miesięcy, a 246 miesięcy obliczono według przelicznika 1,2, co daje 295,2 miesięcy. Łącznie dało to 453,6 miesięcy.
-1 rok i 11 miesięcy okresów nieskładkowych, to jest 23 miesiące.
Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto wynagrodzenie, które stanowiło podstawę wymiaru składek z 10 lat kalendarzowych tj. od stycznia 2005 roku do grudnia 2014 roku. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 189,06%. Podstawa wymiaru obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 189,06 % przez kwotę bazową w wysokości 3 308,33 zł dała kwotę 6 254,73 zł.
Wysokość świadczenia wyniosła 4 107,12 zł.
Do stażu pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym organ rentowy nie zaliczył wnioskodawcy okresów pracy:
- od dnia 1 lipca 1983 roku do dnia 27 października 1985 roku,
- od dnia 13 listopada 1987 roku do dnia 16 listopada 2006 roku
- od dnia 17 listopada 2006 roku do dnia 14 stycznia 2007 roku.
(dowód: decyzja ZUS z dnia 19 sierpnia 2015 roku k. 29 , załącznik k. 33 akt emerytalnych)

R. W.nieprzerwanie od 1 lipca 1983 roku jest zatrudniony w(...)z siedzibą wR.(wcześniej(...)wB.).
(dowód: świadectwa pracy wykonywania pracy górniczej k. 8 akt emerytalnych, umowa o pracę z dnia 1 lipca 1983 roku, k. 1 akt osobowych, zeznania)
W okresie od dnia 1 lipca 1983 roku do dnia 27 października 1985 roku wnioskodawca pracował na stanowisku mechanika maszyn i urządzeń górnictwa odkrywkowego w Oddziale NZ – 1.
Wnioskodawca w okresie od dnia 28 października 1985r. do 15 października 1987r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Do pracy w(...)wB.powrócił po odbyciu służby wojskowej w dniu 13 listopada 1987r. na dotychczasowe stanowisko.
(dowód:  umowa o pracę z dnia 1 lipca 1983 roku, k. 1, karta obiegowa, k. 2, angaż, k. 3, zawiadomienie o rozwiązaniu stosunku pracy, k. 3, umowa o pracę z dnia 13 listopada 1987 roku, k. 12, angaż, k. 13 akt osobowych)
W dniu 1 marca 1991 roku wnioskodawca objął stanowisko mechanika maszyn i urządzeń układu(...)w oddziale(...).
(dowód: angaż, k. 18 akt osobowych)
Od dnia 1 grudnia 2003 roku wnioskodawca objął stanowisko spawacza.
(dowód: angaż, k. 34 akt osobowych )
W dniu 2 stycznia 2007 roku, w związku z zarządzeniem Nr(...)Prezesa Zarządu(...)(...) S.A.z dnia 11 grudnia 2006 roku przełożeni wnioskodawcy wystąpili z wnioskiem o zmianę nazwy stanowiska pracy skarżącego ze spawacza na mechanika maszyn i urządzeń górniczych w przodku.
Angażem z dnia 29 grudnia 2006 roku wnioskodawcy powierzono, z dniem 17 listopada 2006 roku, stanowisko mechanika maszyn i urządzeń górniczych w przodku.
(dowód: wniosek o zmianę nazwy stanowiska pracy, k. 46, angaż z dnia 29 grudnia 2006 roku, k. 48 akt osobowych)

R. W.w okresach od 1 lipca 1983r. do 27 października 1985r. oraz od 13 listopada 1987r. do 14 stycznia 2007r. pracował cały czas w Oddziale(...). Oddział(...)zajmował się naprawami i remontami maszyn podstawowych. Wnioskodawca pracował w brygadzie remontowej wykonując czynności związane z remontami głównymi koparek nadkładowych i węglowych na odkrywce.
Do stałych, podstawowych obowiązków skarżącego należały prace przy głównych remontach oraz naprawach koparek wieloczynnościowych. Czasami gdy była potrzeba bieżącej naprawy koparek, skarżący był oddelegowany przez przełożonego do jej usunięcia, a następnie powracał do pracy przy remoncie głównym. W spornym okresie skarżący pracował w większości przy generalnych remontach koparek.
Bieżące naprawy koparek były związane z usuwaniem awarii, które powstały podczas codziennej pracy maszyny. Przy bieżących remontach brygada demontowała w koparkach zepsute części tj. silniki, przekładnie, bębny, hamulce, skrobaki, wykładziny ścierne, płyty gąsienicowe i zakładała nowe części, a czasami regenerowała zepsute części koparki. Bieżący remont trwał od kilku dni, najdłużej miesiąc. Koparkę naprawiała brygada składająca się z 6 osób w tym 3 mechaników i 3 spawaczy..
Główny remont koparki wieloczynnościowej trwał od trzech miesięcy do roku czasu. Średnio co 2-3 lata każda koparka wieloczynnościowa była poddawana generalnemu remontowi. W całej kopalni tj. wR.iC.było łącznie 13 koparek. W remoncie głównym jednej maszyny podstawowej uczestniczyło 5-6 brygad remontowych. Remont główny maszyny podstawowej odbywał się w odległości co najmniej 50m od przodka.
Przy głównych remontach brygady remontowe musiały sprawdzić wszystkie części maszyny podstawowej łącznie z jej konstrukcją, aby następnie zużyte części wymienić na nowe. W tym celu demontowali konstrukcję (obudowę) koparki, którą następnie czyścili ze smaru i szlifowali, a gdy była zużyta wymieniali na nową lub zregenerowaną. Regeneracja obudów kopalnianych odbywała się poza odkrywką w warsztacie. Pracami tymi nie zajmowała się brygada, w której pracował skarżący. Brygady remontowe regenerowały leje przesypowe. Podobnie postępowali z wszystkimi częściami składowymi koparki wieloczynnościowej tj. koła zbierakowe, wózki jezdne, płyty gąsiennicowe, silniki, przekładnie, bębny, hamulce.
Wnioskodawca uczestniczył we wszystkich w/w pracach, w tym w pracach konserwacyjnych i smarowniczych, z tym że był wyspecjalizowany w naprawach napędu koła czerpakowego. Obowiązywał go 8 godzinny dzień pracy.
Wnioskodawca podlegał pod głównego mechanika, a polecenia wydawał mu sztygar oddziałowy i kierownik oddziału mechanicznego. Mimo iż miał różne angaże to przez cały czas wykonywał tę samą pracę.
(dowód: zeznania świadkaM. T.od minuty 5:01 do minuty 26:01, zeznania świadkaB. T.od minuty 34:24 do minuty 48:55, zeznania świadkaS. W.od minuty 49:20 do godziny 1:03:27, protokół z rozprawy z dnia 14 stycznia 2016 roku, k. 29 – 30 akt sprawy, zeznania wnioskodawcy od minuty 2:24 do minuty 16:12, protokół z rozprawy z dnia 10 maja 2016 roku, k. 37v, akt sprawy,pismo pracodawcy skarżącego z dnia 20 lipca 2015r. – k. 23-23 odwrót akt emerytalnych)
Do stałych obowiązków wnioskodawcy w spornych okresach należała praca w pełnym wymiarze czasy pracy na odkrywce przy:
- demontażu i montażu części i podzespołów koparek ( m.in. przekładnie, wymiana łańcuchów płyt gąsienicowych, wymiana kół zbierakowych i zwrotnych, wymiana wózków dwukołowych, wymiana konstrukcji wahaczy czterokołowych, wymiana i ustawianie silników)
- naprawie konstrukcji nośnej i pomocniczej na koparkach,
- regeneracji lejów przesypowych na poszczególnych taśmach koparek,
- koszach zasypowych, zadaszeniach osłon;
- czyszczeniu ze smaru konstrukcji,
- szlifowaniu konstrukcji,
- montażu nowych konstrukcji przewidzianych dokumentacją projektową na koparkach,
- modernizacji zabudowy wyłączników bezpieczeństwa na koparkach,
- pracach konserwacyjnych i smarowniczych,
- zabudowie siłowników i podnoszeniu wybranych części maszyny,
- wyważaniu maszyn podstawowych,
- wymianie lin nośnych wciągarek, wymianie lin wantowych maszyn podstawowych, wymianie konstrukcji kół czerpakowych, wymianie szyn bocznego prowadzenia mostu,
- modernizacji podstaw wyłączników krańcowych zabudowanych na maszynach,- naprawie śrub sterowania pojazdami maszyn,
- regeneracji siłowników skrętu i podnoszenia.
(dowód: charakterystyka pracy wnioskodawcy, k. 23 – 23v)
Będąc zatrudnionym na stanowisku mechanika maszyn i urządzeń górniczych w przodku, wnioskodawca miał taki sam zakres obowiązków, jak przed dniem 17 listopada 2006 roku, to jest wówczas gdy zajmował stanowisko spawacza.
(dowód: pismo pracodawcy z dnia 31 lipca 2015 roku, k. 21 – 22 akt emerytalnych)
Powołana przez pracodawcę wnioskodawcy Komisja Weryfikacyjna na posiedzeniu w dniu 15 lutego 2010 roku ustaliła, żeR. W.w okresie od dnia 1 lipca 1983 roku do dnia 27 października 1985 roku oraz w okresie od 13 listopada 1987 roku do 14 stycznia 2007 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywał pracę w wymiarze półtorakrotnym. Komisja weryfikacyjna wskazała, że pomimo posiadania angaży w okresach:
od 1 lipca 1983 roku do 27 października 1985 roku oraz od 13 listopada 1987 roku do 28 lutego 1991 roku na stanowisku mechanik maszyn i urządzeń górnictwa odkrywkowego, od dnia 1 marca 1991 roku do dnia 30 listopada 2003 roku na stanowisku mechanik maszyn i urządzeń układu(...), od dnia 1 grudnia 2003 roku do 16 listopada 2006 roku na stanowisku spawacz, od 17 listopada 2006 roku do 14 stycznia 2007 roku na stanowisku mechanik maszyn i urządzeń górniczych w przodku wnioskodawca w rzeczywistości świadczył pracę na stanowisku rzemieślnik zatrudniony na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach wykonujący prace mechaniczne wymienionym w Załączniku nr 3, Dział III, pozycja 7 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku.
(dowód: protokół z posiedzenia k. 9 -10 akt emerytalnych, załącznik do karty ewidencyjnej pracownika – akta osobowe)
W dniu 21 kwietnia 2015 roku(...)z siedzibą wR.wystawiła wnioskodawcy świadectwo wykonywania pracy górniczej, w którym wskazała, że w okresie zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę górniczą od dnia 1 lipca 1983 roku do dnia 27 października 1985 roku oraz od dnia 13 listopada 1987 roku do nadal na stanowisku rzemieślnik zatrudniony na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach wykonujący prace mechaniczne wymienione w Załączniku nr 3, Dział III, pozycja 7 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku.

     (dowód: świadectwo wykonywania pracy górniczej k. 8 akt emerytalnych)
W całym okresie zatrudnienia w Oddziale(...)wnioskodawca nie wykonywał pracy z podmianą na stanowiskach pracy przy urządzeniach(...)i w związku z tym nie otrzymywał dodatku stykowego z tego tytułu. Przepracowane godziny nadliczbowe nie dotyczyły podmiany na stanowisku pracy.
( dowód: pismo pracodawcy z dnia 9 listopada 2015 roku, k. 18 – 19, wykaz godzin nadliczbowych, k. 20 – 21 akt sprawy).

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie organ rentowy przy wyliczeniu wysokości emerytury wnioskodawcy za sporne okresy od 1 lipca 1983 roku do 27 października 1985 roku, od 13 listopada 1987 roku do 14 stycznia 2007 roku zastosował na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 przelicznik 1,2. Pełnomocnik wnioskodawcy natomiast domagał się przeliczenia w/w okresów do stażu pracy w wymiarze półtorakrotnym oraz do wysokości emerytury wg przelicznika 1,8 zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur, o których mowa wart. 50a lub 50e, stosuje się stosownie do treściart. 51 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z zastrzeżeniemust. 2, następujące przeliczniki:
1)1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy;
2) 1,8 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50d;
3) 1,4 za każdy rok pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 1-3 i 5-9, wykonywanej częściowo na powierzchni i częściowo pod ziemią;
4) 1,2 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego, w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego.
Przy ustalaniu wysokości emerytury górniczej przelicznik 1,8 za każdy rok pracy - jak wynika z art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - stosuje się wyłącznie do pracy, o której mowa w art. 50d ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Pracami do których stosuje się przelicznik 1,8 zgodnie z art. 50d ustęp 1 pkt 1 ustawy jest praca w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych.
Wykaz stanowisk pracy, na których zatrudnienie zaliczane jest do pracy górniczej oraz wykonywanej w przodkach uwzględnianej w rozmiarze półtorakrotnym, powinno ustalić rozporządzenie wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 50d ust. 3. Ponieważ rozporządzenie takie nie zostało wydane, obowiązuje nadal (z mocy art. 194 wskazanej ustawy) wykaz stanowisk zawarty w załączniku nr 2 i 3 dorozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty(Dz. U. z 1995 roku Nr 2, poz. 8), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego wart. 5 ust. 5 i art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 roku o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin(tekst jedn.: Dz. U. z 1995 roku, Nr 30, poz. 154). Wykaz ten obowiązuje jednak jedynie w takim zakresie, w jakim jego przepisy nie są sprzeczne z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS. A zatem zakładowe wykazy stanowisk, na których wykonywana jest praca górnicza, muszą być zgodne z wykazem nr 2 stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, obejmującego stanowiska pracy, na których zatrudnienie na odkrywce w kopalniach węgla brunatnego uważa się za pracę górniczą lub wykazem nr 3 stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, obejmującego stanowiska pracy, na których zatrudnienie na odkrywce w kopalniach węgla brunatnego zalicza się w wymiarze półtorakrotnym.  Jednakże dokonana przez pracodawcę kwalifikacja zajmowanego przez konkretnego pracownika stanowiska, jak i ewentualna zmiana tej kwalifikacji na podstawie protokołu komisji weryfikacyjnej, nie przesądza jeszcze o zaliczeniu zatrudnienia na tym stanowisku do pracy górniczej. O uznaniu pracy za pracę górniczą w rozumieniu omawianych przepisów nie decyduje bowiem treść wymienionych dokumentów, ale charakter czynności faktycznie wykonywanych przez pracownika. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1998r., II UKN 570/97, OSNAPiUS 1999, nr 6, poz. 213, z dnia 22 marca 2001r., II UKN 263/00, OSNAPiUS 2002, nr 22, poz. 553 oraz z dnia 2 czerwca 2010r., I UK 25/10, LEX nr 621137). Rozporządzenie wykonawcze nie może zatem przyznawać ubezpieczonym większych uprawnień niż uczynił to ustawodawca. Tym samym, przepisyustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychstanowić muszą zawsze punkt wyjścia do oceny zasadności roszczeń emerytalnych wnioskodawcy.
Innymi słowy zastosowanie przelicznika 1,8 do pracy ubezpieczonego na stanowisku wymienionym w załączniku nr 3 do rozporządzenia wymaga by praca ta odpowiadała treści art. 50 d ust 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Stwierdzenie zatem przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracy górniczej z dnia 21 kwietnia 2015r., iż skarżący zajmował stanowisko wymienione w załączniku nr 3 do rozporządzenia dział III pkt 7 tj. rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce bezpośrednio w przodku, nie jest jeszcze równoznaczne z wykonywaniem przez niego pracy, o której mowa w art. 50d ustęp 1 pkt 1 ustawy, jak chce jego pełnomocnik. Zwłaszcza, że jak wynika z akt osobowych pracodawca nigdy nie powierzył skarżącemu stanowiska rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce bezpośrednio w przodku, ale zajmował on stanowiska: mechanika maszyn i urządzeń górnictwa odkrywkowego (od dnia 13 listopada 1987 roku do dnia 28 lutego 1991roku ), mechanika maszyn i urządzeń układu(...)(od dnia 1 marca 1991 roku do dnia 30 listopada 2003 roku) oraz spawacza od dnia 1 grudnia 2003 roku do dnia 16 listopada 2006 roku), które to stanowiska zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku są wymienione w Załączniku nr 2 jako stanowiska, na których zatrudnienie zaliczane jest do zwykłej pracy górniczej. Zmiana nazewnictwa zajmowanego stanowiska przy niezmienionych obowiązkach w całym spornym okresie, co potwierdza skarżący oraz świadkowie, nie może doprowadzić do zmiany charakteru wykonywanej pracy. Wnioskodawca w spornych okresach zajmował stanowiska pracy, które uprawniały go li tylko do zaliczenia tej pracy do zwykłej pracy górniczej. I tak, mechanik maszyn i urządzeń górniczych na odkrywce oraz mechanik zatrudniony w stałej grupie remontowej na odkrywce wymieniony jest w załączniku nr 2 pod poz. 11. Z kolei spawacz maszyn i urządzeń górniczych na odkrywce oraz spawacz zatrudniony w stałej grupie remontowej na odkrywce i jego pomocnik wymieniony jest w załączniku nr 2 pod poz. 26. A rzemieślnicy i inni robotnicy zatrudnieni stale na odkrywce przy wykonywaniu bieżących robót montażowych, konserwacyjnych i remontowych: ślusarze, spawacze, elektrycy, mechanicy, monterzy, wulkanizatorzy, automatycy, cieśle wymienieni są w załączniku nr 2 pod poz. 32.
Skarżący domagając się przeliczenia świadczenia emerytalnego z zastosowaniem przelicznika 1,8 do spornego okresu pracy górniczej winien wykazać, że na zajmowanym stanowisku wykonywał prace wymienione w art. 50 d ustęp 1 pkt 1 ustawy emerytalnej tj. prace bezpośrednio związane z robotami prowadzonymi w przodkach przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz inne prace przodkowe, a zatem takie, które należy wiązać z bezpośrednim i zasadniczym procesem produkcyjnym zakładu górniczego polegającym na urobku i wydobywaniu kopalin. Dotyczy to wyłącznie czynności stanowiących element ciągu technologicznego bezpośrednio związany z procesem wydobycia węgla.  Wykaz stanowisk pracy, określony pomocniczo w załączniku nr 3 do rozporządzenia odnosi się zatem wyłącznie do wykonywanych zadań górnika, jeżeli spełniają one kryterium miejsca wykonywania pracy i jej charakteru określonego w przepisie art. 50 d ust. 1 pkt 1 ustawy. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2015 roku, I UK 293/14,LEX: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2012 roku, I UK 295/11, LEX; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2010 roku, I UK 236/09; z dnia 22 kwietnia 2011 roku, I UK 360/10; z dnia 16 czerwca 2011 roku, IUK 381/10; 4 kwietnia 2012 roku, I UK 440/11; z dnia 28 kwietnia 2010 roku, I UK 339/09; opubl LEX; z dnia 18 marca 2015 roku, I UK 280/14, Legalis i wskazane w nich orzecznictwo).
Pracodawca w świadectwie wykonywania pracy górniczej zaznaczył, że w spornych okresach skarżący pracował na stanowisku wymienionym w załączniku nr 3 dziale III pod poz. 7 tj. rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach, wykonując prace mechaniczne.
W świadectwie wykonywania pracy górniczej pracodawca nie wskazał czego dotyczyły prace mechaniczne wykonywane przez skarżącego. Ustawodawca w załączniku nr 3 dział III poz. 7 do prac w wymiarze półtorakrotnym zalicza prace rzemieślników zatrudnionych na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach, wykonujących prace górnicze, mechaniczne, elektryczne i hydrauliczneprzy obsłudze, konserwacji, montażu i demontażu tych maszyn i urządzeń.Tymczasem w art. 50 d ustawy o emeryturach i rentach z FUS ustawodawca do prac górniczych zaliczanych w wymiarze półtora krotnym do emerytury i 1,8 do jej wysokości zalicza jedynie praceprzy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach.
Z zestawienia treści przepisu art. 50 d ustawy o emeryturach i rentach z FUS z zał. nr 3 dział III po. 7 do rozporządzenia MPiPSwynika, że wykaz będący załącznikiem do rozporządzenia ma szerszy zakres przedmiotowy od przepisu art. 50d ustawy, gdyż dotyczy nie tylko montażu, likwidacji i transportu obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach jak art. 50d ustawy, ale także prac przy obsłudze i konserwacji tych maszyn i urządzeń.
Ponadto stosownie do treści art. 50d ustawy, aby praca przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących była pracą zaliczaną w wymiarze półtorakrotnym musi być wykonywana na odkrywce w przodku. Oznacza to, że przodek jest pojęciem węższym od pojęcia odkrywki. Przepisy nie definiują pojęcia przodka i prac przodkowych. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że pojęcie przodka musi być wykładane w sposób ścisły i powinno się ograniczać wyłącznie do miejsca pracy koparek wielonaczyniowych albo jej bezpośredniego sąsiedztwa, w którym wydobywa się urobek. Sąd Najwyższy zanegował bowiem przyjęcie tezy, że przodkiem w kopalni węgla brunatnego jest każde miejsce prowadzenia robót górniczych związanych z odwadnianiem, udostępnianiem i eksploatacją złoża kopaliny, jej transportem i transportem nadkładu, a nadto zwałowaniem nadkładu (tj. związane z pracą koparek, spycharek, ładowarek, zwałowarek) (tak por. wyrok SA w Katowicach z dnia 16 kwietnia 2014 roku, IIIAUa 1121/13, LEX). W orzecznictwie SN kwestionuje się również zasadność rozszerzania pojęcia przodka wydobywczego, zauważając, że nie do zaakceptowania jest zapatrywanie, żeby miejsce przodka rozciągać na całą linię taśmociągów transportujących urobek, gdyż pojecie przodka straciłoby swe znaczenie i tym sposobem nie można zaakceptować definicji "przodka", która wynika z opinii naukowo-technicznej i obejmuje wszystkie czynności związane z transportem kopaliny, realizowane w ramach ruchu zakładu górniczego (wyr. SN z 5 maja 2011 roku, I UK 395/10, Legalis).
Pod określeniem "inne prace przodkowe" należy zaś rozumieć inne prace górnicze w przodku, jednakże rodzajowo nie mniej obciążające niż wymienione w powołanym przepisie ustawy art. 50d ust. 1 pkt 1.
Stąd różnego rodzaju inne prace górnicze związane z eksploatacją, konserwacją i remontami urządzeń będących częścią składową układu technologicznego: koparka, taśmociąg, zwałowarka węgla nie mieszczą się w definicji pracy w przodkach z art. 50d ust. 1 pkt 1 ustawy. ( tak por. SA w Katowicach w wyroku z dnia 22 listopada 2012 roku, IIIAUa 437/12, LEX; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2015 roku, I UK 280/14, Legalis).
Z przeprowadzonego postępowania dowodowego w postaci charakterystyki pracy skarżącego sporządzonej przez pracodawcę dnia 20 lipca 2015r., angaży oraz zeznań świadków:B. T.(pracował razem ze skarżącym w tej samej brygadzie) iS. W.( pracował razem z wnioskodawcą na tej samej zmianie), a także wnioskodawcy wynika, że w spornych okresach skarżący pracował na odkrywce w charakterze mechanika oraz spawacza w brygadzie remontowej, gdzie zajmował się przede wszystkim głównymi remontami koparek nadkładowych i węglowych. Zeznania świadkaM. T.nie wniosły nic do sprawy, gdyż świadek w spornych okresach nigdy nie pracował z wnioskodawcą na zmianie. Pracuje z nim dopiero od pięciu ostatnich lat czyli od 2011r. W związku z tym nie miał wiedzy na temat codziennych obowiązków skarżącego w spornych okresach.
Do stałych obowiązków skarżącego– jak wynika z zeznańB. T.iS. W.oraz charakterystyki pracy- należały prace mechaniczne przy głównych remontach koparek polegające na demontażu zużytej części maszyny podstawowej i zamontowaniu nowej oraz demontażu zużytych obudów koparek i montażu nowych lub zregenerowanych obudów koparek. Skarżący zeznał, że był wyspecjalizowany w wymianie napędów kół czerpakowych koparek i głównie zajmował się wykonywaniem tych prac. Remonty główne koparek jako remonty długotrwale odbywały się z natury rzeczy poza przodkiem rozumianym wąsko jako miejsce urabiania kopaliny. Maszyna podstawowa była przetransportowywana na odległość, umożliwiającą wykonanie w sposób bezpieczny planowego, długiego, bo trwającego nawet rok czasu generalnego remontu maszyny. Wnioskodawca przyznał, że ta odległość wynosiła co najmniej 50m od przodka. Wiązało się to z obowiązkiem pracodawcy zapewnieniem pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy wykonywaniu długotrwałego remontu maszyny podstawowej. Praca przy głównych remontach maszyn podstawowych różniła się od pracy przy bieżących remontach tych maszyn nie tylko długością remontu, ale przede wszystkim miejscem wykonywania tego remontu. Tylko prace przy bieżących remontach maszyn podstawowych odbywały się tam, gdzie w danym momencie pracowała przed awarią maszyna, czyli w przodku tj. w miejscu pozyskiwania kopaliny. Usuwanie awarii maszyny podstawowej usytuowanej w przodku wiąże się z dużym niebezpieczeństwem dla pracownika. Taki pracownik narażony jest na takie same niebezpieczeństwa jak górnik pracujący bezpośrednio przy urabianiu kopaliny. Dlatego ustawodawca uznał, że tylko praca przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach można zaliczyć do stażu pracy w wymiarze półtorakrotnym, a do wysokości emerytury w wymiarze 1,8. Wyższy przelicznik stosowany przy obliczaniu wysokości świadczenia za okresy pracy przodkowej ma rekompensować pracę w trudnych warunkach i w zagrożeniu, które towarzyszą procesowi urabiania kopaliny. Wnioskodawca takie prace wykonywał – jak wynika z zeznańB. T.iS. W.- tylko czasami, gdy był oddelegowany przez pracodawcę do usunięcia bieżącej awarii koparki. Nie były natomiast pracami przodowymi w rozumieniu art. 50d ustawy o emeryturach i rentach z FUS prace mechaniczne wykonywane przez skarżącego w czasie planowanego remontu koparki poza miejscem urabiania kopaliny. Remonty główne koparek odbywały się bowiem w bezpiecznej odległości od zagrożonego rejonu pracy górniczej z udziałem podstawowych maszyn urabiających i transportujących urobek. A te prace dominowały w stałych obowiązkach skarżącego. Wynikało to stąd, że każdego roku na odkrywce trwał w sposób ciągły remont generalny jakiejś koparki, a remonty bieżące koparek się zdarzały i były szybciej usuwane (od kilku dni do miesiąca).
Dysponowanie przez skarżącego świadectwem wykonywania pracy górniczej, w której pracodawca zaświadczył, że wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w spornych okresach wykonywał pracę górniczą na stanowisku rzemieślnika na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach wykonując prace mechaniczne wymienione w Załączniku nr 3, Dział III, pozycja 7 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku, nie ma wpływu na ocenę charakteru jego pracy. Świadectwo wykonywania pracy górniczej jest dokumentem prywatnym, a zatem stanowi jedynie dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte. Nie korzysta natomiast tak jak dokumenty urzędowe z domniemania prawdziwości tego co zostało w nim zaświadczone. Mimo zatem posiadania takiego świadectwa, na wnioskodawcy, wobec zakwestionowania prawdziwości tego dokumentu przez organ rentowy spoczywał ciężar wykazania jego prawdziwości, czemu skarżący nie sprostał. To samo odnosi się do protokołu z posiedzenia Komisji weryfikacyjnej. Należy przypomnieć, że anirozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty, ani tym bardziej wewnętrzne zarządzenia pracodawcy, nie mogą przyznawać ubezpieczonym większych uprawnień, niż uczynił to ustawodawca w art. 50 d ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zaś wykładnia przepisów powołanego rozporządzenia nie może zmieniać, ani rozszerzać ustawowej definicji pracy górniczej. Innymi słowy, analiza w ocenie pracy górniczej, zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym, powinna się koncentrować na jej ustawowych warunkach (pojęciu tej pracy), a nie na samej nazwie stanowiska (vide: uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2011 r., sygn.I UK 382/10). Zatem ustalenie, że w spornym okresie praca górnicza ubezpieczonego miała kwalifikowany charakter, winno znaleźć oparcie w wynikach postępowania dowodowego.
Skoro zatem wnioskodawca nie wykazał, aby w spornych okresach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace, o których mowa w art. 50d ustawy o emeryturach i rentach z FUS, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił jego odwołanie jako nieuzasadnione.