Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1372/15
Data wyroku: 2016-06-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Rosłoń, Alicja Sołowińska, Marek Szymanowski
Słowa kluczowe: Okresy Składkowe I Nieskładkowe

Sygn.akt III AUa 1372/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 czerwca 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Marek Szymanowski (spr.)
Sędziowie: SO del. Elżbieta Rosłoń
SA Alicja Sołowińska
Protokolant: Magda Małgorzata Gołaszewska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2016 r. wB.
sprawy z odwołaniaR. L.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o wysokość świadczenia
na skutek apelacji wnioskodawcyR. L.
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt V U 1064/15

I

zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję z dnia 14 lipca 2015 roku w ten sposób, że zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.do ustalenia wysokości świadczenia wnioskodawcy z uwzględnieniem okresu nieskładkowego (okresu jego nauki wStudium (...)wE.) od 02.09.1968 roku do 17.06.1970 roku;

II

oddala apelację w pozostałej części;

III

zasądza tytułem zwrotu kosztów procesu od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.na rzecz wnioskodawcyR. L.kwotę 30 ( trzydzieści ) złotych.

Sygn. akt III AUa 1372/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14 lipca 2015 r. ZakładUbezpieczeń Społecznych Oddział wB.przeliczył wysokość należnejR. L.emerytury od dnia 01 lipca 2015 roku. Organ rentowy nie uwzględnił mu przy ustalaniu wysokości tego świadczenia jako okresów nieskładkowych nauki wStudium (...)wE.w okresie od 02.09.1968 r. do 17.06.1970 r. oraz nauki w szkole wyższej w systemie zaocznym w okresie od 01.10.1977 r. do 10.06.1981 r., ponieważ okres ten został uwzględniony jako okres składkowy tj. okres zatrudnienia w(...) Szkole RolniczejwB..
R. L.w odwołaniuod tej decyzji domagał się uwzględnienia 2 – letniego okresu nauki wStudium (...)wE.jako okresu nieskładkowego. Ponadto domagał się zaliczenia 2 – miesięcznego okresu pracy w(...)Wytwórni (...)wA.jako okresu nieskładkowego.
Wyrokiem z dnia 28 października 2015 rokuSąd Okręgowy w
B.oddalił odwołanie. Sąd wskazał, iż w toku postępowania okazało się być bezsporne, iż okres 2 – miesięcznego zatrudnienia wnioskodawcy w(...)Wytwórni (...)wA.został uwzględniony przez organ rentowy. Do rozstrzygnięcia pozostał zatem jedynie spór dotyczący zaliczenia okresu nauki wStudium (...)od 02.09.1968 r. do 17.06.1970 r. jako okresu nieskładkowego.
Sąd Okręgowy odwoływał się do art.ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw sposób enumeratywny wlicza okresu uznane za nieskładkowe. W pkt 9 tegoż przepisu wskazana została nauka w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów. Przepisy ustawy nie przewidują zatem wliczania do okresów nieskładkowych ani tym bardziej składkowych czasu nauki w szkole średniej czy pomaturalnej. Zaliczeniu podlega jedynie okres studiów w szkole wyższej. Oznacza to zdaniem Sądu Okręgowego, że organ rentowy nie naruszył przepisów prawa materialnego nieuwzględniając nauki wStudium (...)do okresów nieskładkowych wnioskodawcy. Sąd Okręgowy zwraca jednak uwagę, że sporny okres został zaliczony wnioskodawcy na poczet nauki na Uniwersytecie(...)wO., na Wydziale Rolniczym. Z uwagi, iż były to studia w systemie zaocznym wnioskodawca jednocześnie pozostawał w stosunku pracy. Dlatego też okres ten od 01.10.1977 r. do 10.06.1981 r. został uznany za składkowy z tytułu zatrudnienia odwołującego w(...) Szkole RolniczejwB.. Zgodnie z treścią art.11 wyżej cytowanej ustawy jeżeli okresy, o których mowa w art.6, 7 i 10 zbiegają się w czasie, przy ustalaniu prawa do świadczeń określonych w ustawie uwzględnia się okres korzystniejszy.
W konsekwencji powyższych rozważania odwołanie jako niezasadne podlegało oddaleniu na na mocyart.47714§ 1 k.p.c.
We wniesionej apelacji od tegowyroku wnioskodawcą zaskarżył go w części odmawiające zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego nauki wStudium (...)wE.jako okresu nieskładkowego. Wyrokowi zarzucił w sposób ogólny niesprawiedliwość i stronniczość, a ponadto obrazęart. 212 §1 k.p.c.poprzez niepozwolaniu przez Sąd wyjaśnienia mu istoty sprawy. Zarzucił także obrazęart. 233§1 k.p.c.poprzez brak przeprowadzenia wszechstronnego rozważania materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Wnioskodawca zarzucił też niesprecyzowaną obrazę przepisów prawa materialnego.
Nie ulega wątpliwości mimo problemów redakcyjnych apelacji, iż wolą wnioskodawcy jest zaliczenie mu spornego okresu do stażu ubezpieczeniowego i w konsekwencji przeliczenie emerytury z uwzględnieniem nowego stażu. W uzupełnieniu apelacji wnioskodawca złożył pismo procesowe w dniu 21.01.2016 r. , do którego dołączył zaświadczenia Dziekan(...)wO.z dnia 4.01.2016r. dotyczące jego studiów zaocznych na tej uczelni orazStudium (...). Nadto wniósł o stwierdzenie odpowiedzialności organu rentowego nap odstawie art. 118 ustawy emerytalnej.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje
Apelacja w zasadniczej części jest zasadna.
Nie ulega wątpliwości, iż przedmiotem sporu w sprawie i tym samym przedmiotem postępowania apelacyjnego jest żądanie zaliczenia wnioskodawcy okresu nauki wStudium (...)wE.. Do dokonania oceny zasadności apelacji – zmierzającej do zaliczenia przedmiotowego okresu nauki w SN wE.- koniecznym jest uporządkowanie ustaleń faktycznych w sprawie mających znaczenie dla rozstrzygnięcia kontekście .
Po pierwsze poza sporem winno być wnioskodawca w okresie być, iż wnioskodawca okresie2 września 1968 do 17 czerwca 1970r. był studentem i ukończył w systemie dziennymStudium (...)wE.. Fakt potwierdza zaświadczenie DyrektoraZespołu Szkoły nr (...)im.J. Ś.wE.złożone do akt rentowych (k.124a.r.) wskazujące nawet na nr księgi immatrykulacyjnej ((...)).
Po drugie w świetle zaświadczenia prodziekana(...)wO.z dnia 12.06.2015r. (k.125 a.r.) w okresie od01.10.1977r. do 10.06.1981r.wnioskodawca
odbył studia zaoczne magisterskie dla nauczycieli i(...) Studium (...)na Wydziale Rolniczym,Akademii Rolniczo- (...)wO.. Zaświadczenie to nie przesądza związku między uprzednim odbyciem studium a odbytymi 7 lat później studiami zaocznymi.
Po trzecie w świetle zaświadczenia Dziekana tej samej uczelni z dnia 4.01.2016r. dołączonego do apelacji (k.71) warunkiem przyjęcia na 4 letnie studia zaoczne magisterskie dla nauczycieli było posiadanie dyplomu ukończenia Stadium Nauczycielskiego. Oznacza to, iż dopiero to zaświadczenie pozwala na przyjęcie, iż okres nauki wStudium (...)wE.miał znaczenie dla kontynuacji nauki na poziomie wyższym w latach 1977-1981.
Po czwarte istotnym faktem jest, iż okres nauki na uczelni wyższej 01.10.1977r. do 10.06.1981r. organ rentowy nie uwzględnił, bowiem okres ten zbiegał się z okresem zatrudnienia (a zatem z korzystniejszym okresem składkowym) w(...) Szkole RolniczejwB.(świadectwo pracy k. 37 a.r. i k12 a.r raport ustalenia świadczenia).
Odnosząc powyższe ustalenia do przepisów prawa materialnego trzeba stwierdzić, iż zgodnie zart. 7 pkt 9 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 748)nauki w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów. Wykładnia tego przepisu nastręcza pewne problemy związane z zaliczenia okresu nauki w studiach nauczycielskich. Sąd Okręgowy opowiedział się w tym zakresie za brakiem możliwości zaliczenia okresu takiej nauki odwołując się w tym względzie do wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 26 marca 2015 r. III AUa 552/14(LEX nr 1770868),akcentującego to, iż przepisy ustawy nie przewidują wliczania do okresów nieskładkowych ani tym bardziej składkowych czasu nauki w szkole średniej czy pomaturalnej. Trzeba jednak zauważyć, iż okoliczności faktyczne w tamtej sprawie dalece odbiegają od niniejszej albowiem ze sprawy tej nie wynikało, iż po okresie nauki w studium ubezpieczony kontynuował naukę w szkole wyższej tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, a okres studium był konieczny do rozpoczęcia tych studiów. Zdaniem Sąd Apelacyjnego podzielić należy pogląd wystękujący w doktrynie , iż zaliczeniu podlega także okres nauki w studium nauczycielskim, jeżeli został zaliczony przez szkołę wyższą na poczet wyższych studiów zawodowych I stopnia lub studiów wyższych uzupełniających (por.Komentarz do art. 7 ustawy o emeryturach i rentach z FUS pod red. K. Antonow Wolters Kluwer Polska , Warszawa 2009). Takie same stanowisko wydaje się prezentować organ rentowy w złożonym do sprawy przez wnioskodawcę odpisie odpowiedzi udzielonej wnioskodawcy. W konsekwencji powyższych poglądów oraz niewątpliwego zaliczenia okresu nauki wnioskodawcy w studium do późniejszych studiów wyższych (bez tego studium nie mógłby ich kontynuować), wypada uznać , iż w przypadku wnioskodawcy łączny okres nauki wnioskodawcy na szkole wyższej obejmuje również okres nauki w studium nauczycielskim. Oznacza to dopuszczalność zaliczenia również tego okresu jako okresu nieskładkowego w rozumieniu art. 7 pkt 9 ustawy w rozmiarze , w jakim z okresem odbytych studiów nie przekroczy to okresy nauki w szkole wyższej na jednym kierunku w wymiarze określonym w programie studiów. Z wcześniejszych ustaleń ( bezspornych ) - wynika, iż wnioskodawcy z tytułu nauki na uczelni wyższej nie został zaliczony żaden okres, bowiem okres studiów (01.10.1977r. do 10.06.1981r) pokrył się z okresem składkowym zatrudnienia w szkole. W tej sytuacji niewątpliwie istnieje możliwość zaliczenia okresu studium nauczycielskiego, ponieważ jego okres z pewności nie przekracza okresu studiów na jednym kierunku i nie zbiegał się z żadnym innym okresem.
Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny na zasadzieart. 386§1 k.p.c.dokonał stosownej zmiany zaskarżonego wyroku i decyzji.
Jednocześnie Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się przesłanek zastosowaniaart. 118 ust.1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 748)albowiem przepisy te maja zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy, a wnioskodawca prawo do emerytury miał ustalone już od grudnia 2003r. (k.15 a.r.). Nadto gdyby zachodziły podstawy do orzekania o stwierdzeniu odpowiedzialności organu rentowego to trzeba by uwzględnić, iż wnioskodawca dopiero w toku postępowania apelacyjnego złożył zaświadczenia dziekana jednoznacznie wskazujące na związku nauki w studium z możliwością studiowania w systemie zaocznym na byłeAkademii Rolniczo- (...)wO.na studiach magisterskich dla nauczycieli i absolwentów. W tym zakresie apelacja podległa oddaleniu na zasadzieart. 385 k.p.c.Żądanie ustalenia odpowiedzialności organu miało jednak charakter marginalny i nie zmienia istotnie wyniku postępowania apelacyjnego , którego wygrywającymi jest wnioskodawca.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzieart. 100zd. IIk.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.organ rentowy winien zwrócić odwołującemu poniesioną przez niego kwotę 30 zł opłaty sądowej od apelacji, którą wnioskodawca stosowanie doart. 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(t.j. Dz.U.2014.1025 ze zm.)zobowiązany był uiścić.