Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 163/16
Data wyroku: 2016-05-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Podwójniak, Antoni Smus, Barbara Bojakowska
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 446§4 kc i art. 362 kc

Sygn. akt I Ca 163/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 maja 2016 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSO Barbara Bojakowska
Sędziowie SSO Antoni Smus
SSO Iwona Podwójniak
Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2016 roku w Sieradzu
na rozprawie sprawy
z powództwaR. K.,S. K.,M. K.iP. K.
przeciwko(...) Towarzystwu (...)wW.
o zadośćuczynienie
na skutek apelacji powodów
od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku
z dnia 21 września 2015 roku, sygnatura akt I C 245/14

I
zmienia zaskarżony wyrok w punktach 11, 13, 15 i 17 w ten sposób, że nie obciąża powodówR. K.(punkt 11),M. K.(punkt 13),P. K.(punkt 15) iS. K.(punkt 17) kosztami sądowymi od oddalonych części powództw;

II
oddala apelację w pozostałym zakresie;

III
znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt I Ca 163/16

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 21 września 2015 roku Sąd Rejonowy w Łasku zasądził od pozwanego(...) Towarzystwa (...)wW.na rzecz powodów:R. K.,M. K.,P. K.orazS. K.kwoty po 24.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od 5 lutego 2013 roku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia (pkt. 1., 3., 5., 7.), natomiast w pozostałym zakresie Sąd pierwszej instancji oddalił powództwa (pkt. 2., 4., 6., 8.).
Sąd Rejonowy orzekł ponadto o kosztach procesu (pkt 9., 10.) oraz o nieuiszczonych kosztach sądowych (pkt 11. – 18.).
Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia i wnioski:
B. K. (1)był mężemR. K.i ojcemM. K.,P. K.orazS. K..
Wyrokiem z 4 grudnia 2012 roku Sąd Rejonowy w Łasku uznałZ. G.za winnego tego, że 11 maja 2012 roku w miejscowościC.(...), woj.(...), umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że kierując samochodem ciężarowym markiV.onr rej. (...)poruszał się z niedozwoloną administracyjnie prędkością, w wyniku czego najechał na tył roweru, którym nietrzeźwy rowerzystaB. K. (1)wyjechał z drogi podporządkowanej, nieumyślnie powodując u niego obrażenia ciała, skutkujące jego zgonem na miejscu zdarzenia.
W trakcie zdarzeniaB. K. (1)znajdował się w stanie nietrzeźwości. Nie zastosował się do znaku(...)oraz nie ustąpił pierwszeństwa nadjeżdżającemu pojazdowi markiV..
Decyzją z 4 lutego 2013 roku pozwany wypłacił na rzecz powodów po 1.000 zł zadośćuczynienia.
R.iB. K. (1)znali się od dziecka, a małżeństwem byli przez 26 lat. Stanowili zgodną rodzinę, mieli troje dzieci: dwóch synów i córkę. Wspólnie zajmowali się ich wychowaniem, spędzali czas. Po utracie pracy przezB. K. (1), zajmował się on opieką nad ojcem i podejmował prace dorywcze. Zmarły bardzo kochał dzieci, organizował im zajęcia, spędzali razem czas.
Po śmierciB. K. (1)powodowie cierpieli na zespół stresu pourazowego, a obecnie występują u nich zaburzenia adaptacyjne powstałe w wyniku wstrząsu psychicznego związanego z żałobą. Objawy te u dzieci utrzymywały się przez rok, natomiast u żony zmarłego przez dwa lata. U powodów nadal utrzymuje się poczucie lęku, niepokój, chwiejność emocjonalna, większa drażliwość, nerwowość, gorsze reagowanie na stres. Wszyscy nadal przeżywają silne uczucia i emocje związane z żałobą, rzadko dzielą się nimiz rodziną, bo wywołuje to u nich silne reakcje emocjonalne.
Powodowie powinni podjąć leczenie psychologiczne, a przeżyta trauma jest trwałą utratą zdrowia psychicznego.
Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny Sąd doszedł do wniosku, że każdez powództw złożonych przeciwko(...) Towarzystwu (...)wW.zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Sąd wskazał, że powodowie będący współuczestnikami formalnymi oparli swoje roszczenia naart. 446 § 4 k.c.
Następnie Sąd zaznaczył, że powodowie należeli do najbliższego kręgu rodziny zmarłegoB. K. (1)i bardzo przeżyli jego nagłą śmierć. Zarówno żona zmarłego, jak i jego dzieci cierpieli na zespół stresu pourazowego i obecnie wykazują zaburzenia adaptacyjne powstałe w wyniku wstrząsu psychicznego związanego z żałobą.U powodów nadal utrzymuje się poczucie lęku, niepokój, chwiejność emocjonalna, większa drażliwość, nerwowość, gorsze reagowanie na stres. Wszyscy nadal przeżywają silne uczucia i emocje związane z żałobą, rzadko dzielą się nimi z rodziną, bo wywołuje to u nich silne reakcje emocjonalne. Sąd zwrócił uwagę, że choć od śmierciB. K. (1)minęły już ponad 3 lata, powodowie nadal silnie przeżywają emocje z tym związane i winni podjąć leczenie psychologiczne związane z przeżytą traumą.
Z powołanych względów Sąd uznał, że odpowiednią kwotą zadośćuczynieniaw związku z krzywdą jakiej doznali powodowie są kwoty po 50.000 zł.
Kolejno Sąd wskazał naart. 362 k.c., po czym podniósł, że po analizie materiału dowodowego, w szczególności akt sprawy II K 708/12, Sąd doszedł do przekonania, żeB. K. (1)w 50% przyczynił się do powstania szkody. Kierował rowerem, znajdując się w stanie nietrzeźwości oraz nie zatrzymał się przed skrzyżowaniem i nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu pojazdowi jadącemu drogą z pierwszeństwem.
Z tej przyczyny zasądzone zadośćuczynienie podlegało stosownemu obniżeniu do kwot po 25.000 zł. Ponadto, pozwany w toku postępowania likwidacyjnego wypłacił na rzecz powodów po 1.000 zł zadośćuczynienia, co podlegało odjęciu od należnej kwoty zadośćuczynienia. Dlatego Sąd zasądził na rzecz każdego z powodów po 24.000 zł, natomiast oddalił powództwa o zadośćuczynienia w pozostałym zakresie jako wygórowane.
O odsetkach Sąd orzekł na podstawieart. 481 k.c.
W zakresie kosztów postępowania w sprawie z powództwaR. K.Sąd orzekł w oparciu o zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu (art. 100 k.p.c.), natomiast w sprawach z powództwaM. K.,P. K.iS. K.Sąd na podstawieart. 102 k.p.c.nie obciążył wymienionych powodów kosztami procesu.
O kosztach sądowych Sąd orzekł w oparciu o art. 113 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych sprawach cywilnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1025 ze zm. – dalej: „u.k.s.c.”) w zw.zart. 100 k.p.c.i odpowiednio nakazał pobrać od powodów z zasądzonych roszczeń oraz od pozwanego koszty uiszczone tymczasowo przez Skarb Państwa. W sprawie z powództwaR. K.Sąd nakazał pobrać od powódki kwotę 914,85 zł, zaś od pozwanego 1.492,65 zł (62%), z kolei w sprawach z powództwaM. K.,P. K.iS. K.Sąd nakazał pobrać od powodów po 2.861,10 zł (68%), natomiast od pozwanego po 1.346,40 zł (32%).
Apelacjęod powyższego wyroku wnieślipowodowie, którzy zaskarżyli przedmiotowe rozstrzygnięcie w części oddalającej powództwo (tzn. co do pkt. 2., 4., 6., 8.)w zakresie zadośćuczynienia oraz w części obciążającej powodów kosztami sądowymi (tzn. co do pkt. 11., 13., 15., 17.). Skarżący zarzucili przedmiotowemu orzeczeniu naruszenie:
1.art. 446 § 4 k.c.poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że odpowiednią kwotą należną powodom tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę jest kwota po 25.000 zł a nie 40.000 zł w przypadku żony zmarłego i 76.000 zł w przypadku dzieci zmarłego;
2.art. 362 k.c.poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji, gdy jego zastosowanie było nieuprawnione;
3.art. 233 § 1 k.p.c.polegające na:
a) dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów i ustaleniu, wbrew zasadom logicznego rozumowania, że powodowie nie udowodnili stopnia krzywdy skutkującego zasądzeniem zadośćuczynienia w wysokości określonej w pozwie;
b) braku wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało oparciem rozstrzygnięcia o wybiórczą analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, iż zmarły przyczynił się do szkody w 50% i w związku z tym należy obniżyć zasądzone powodom zadośćuczynienieo 50%;
c) braku wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego,a w konsekwencji na zastosowaniuart. 100 k.p.c.i art. 113 ust. 1 i 2 u.k.s.c., zamiastart. 102 k.p.c.
W konkluzji apelujący wnieśli o zmianę wyroku w części dotyczącej zadośćuczynienia poprzez:
- zasądzenie na rzeczR. K.od pozwanego dodatkowo kwoty 15.000 zł tytułem dalszego zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8.02.2013 roku do dnia zapłaty ponad zasądzoną w wyroku z dnia 21.09.2015 r. kwotę 24.000 zł z tego tytułu;
- zasądzenie na rzeczM. K.od pozwanego dodatkowo kwoty 51.000 zł tytułem dalszego zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 4.02.2013 roku do dnia zapłaty ponad zasądzoną w wyroku z dnia 21.09.2015 r. kwotę 24.000 zł z tego tytułu;
- zasądzenie na rzeczP. K.od pozwanego dodatkowo kwoty 51.000 zł tytułem dalszego zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 4.02.2013 roku do dnia zapłaty ponad zasądzoną w wyroku z dnia 21.09.2015 r. kwotę 24.000 zł z tego tytułu;
- zasądzenie na rzeczS. K.od pozwanego dodatkowo kwoty 51.000 zł tytułem dalszego zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 4.02.2013 roku do dnia zapłaty ponad zasądzoną w wyroku z dnia 21.09.2015 r. kwotę 24.000 zł z tego tytułu.
W zakresie kosztów procesu skarżący wnieśli o zmianę wyroku Sądu pierwszej instancji poprzez zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, od pozwanego na rzecz powodów, według norm przepisanych. Ponadto apelujący zażądali zasądzenia kosztów procesu przed Sądem drugiej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego, od pozwanego na rzecz powodów, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów sądowych za drugą instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja co do zasady nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd drugiej instancji odniósł się do zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c., ponieważ tylko właściwie oceniony materiał dowodowy mógł posłużyć Sądowi Rejonowemu do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych, a w rezultacie do trafnego zastosowania norm prawa materialnego.
Należy wskazać, że w orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego jednolicie prezentuje się stanowisko, zgodnie z którym skuteczne postawienie zarzutu uchybieniaart. 233 § 1 k.p.c.wymaga jednoznacznego wykazania, że oceniając dowody Sąd pierwszej instancji uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, bądź też błędnie ocenił materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Jeżeli natomiastz określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguły swobodnej oceny dowodówi musi się ostać, choćby na podstawie tego materiału dowodowego dawały się wysunąć wnioski odmienne(zob.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/2000, LexPolonica nr 376152; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 6 listopada 2007 r., I ACa 494/2008, LexPolonica nr 2408390).
Mając na względzie powyższe rozważania, nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że Sąd Rejonowy dowolnie ustalił stopień doznanej przez powodów krzywdy.
W celu właściwego ustosunkowania się do omawianego zarzutu, Sąd Okręgowyw trybieart. 382 k.p.c.dokonał uzupełniających ustaleń faktycznych.
W dacie śmierciB. K. (1), tj. w dniu 11 maja 2012 roku, jego żona miała 46 lat (akt małżeństwa – k. 18 akt sprawy I C 245/14), córka – 23 lata (akt urodzenia – k. 17 akt sprawy I C 246/14), natomiast synowie po 21 lat (akty urodzenia:M. K.– k. 17 akt sprawy I C 245/14,P. K.- k. 17 akt I C 247/14).Z kolei z opinii biegłej wynika, że wszyscy powodowie posiadali wysoki poziom odporności na stres, a nadto uM. K.,S. K.iR. K.wystąpił podwyższony wskaźnik w skali kłamstwa (k. 106, 111, 116), co oznacza, że wymienieni powodowie mogli przedstawiać swoje odczucia w sposób zafałszowany.
Zdaniem Sądu odwoławczego w oparciu o ustalenia Sądu Rejonowego oraz na podstawie dodatkowych ustaleń poczynionych w trakcie postępowania apelacyjnego, należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazali, że ich krzywda po śmierciB. K. (1)była większa, niż przyjął Sąd pierwszej instancji. Podkreślenia wymaga fakt, iż powodowie zeznając o okolicznościach mających wpływ na ich odczucia, zwracali uwagę na czasy dzieciństwa, zaś uszło uwadze apelujących, iż każdy w dacie śmierci był już dorosłyi wsparcie ojca nie było już tak istotne.
Odnosząc się do zarzutu błędnego przyjęcia, że zmarły przyczynił się do szkody w 50 %, należy zaznaczyć, iż Sąd nie dokonał wybiórczej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności apelujący skoncentrował się na samym fakcie skazania kierowcy samochodu ciężarowego oraz jednym stwierdzeniu z opinii biegłegoK. K.wydanej w sprawie karnej:„gdyby kierujący pojazdem mechanicznymV.jechał z prędkością dozwoloną, czyli nieprzekraczającą 50 km/hi podjął takie same manewry obronne, to zdołałby zatrzymać samochód przed torem ruchu roweru i do wypadku by nie doszło”(k. 107 akt sprawy II K 708/12). Tymczasem z tej samej opinii wynika, że przyczyną wypadku było nieprawidłowe zachowanie kierującego rowerem. Nadto, jeżeli zważy się, że poszkodowany nie zatrzymał się przed znakiem(...),a następnie kontynuował jazdę po przekątnej drogi, należało raczej rozważyć, czy przyczynienie przyjęte przez Sąd Rejonowy jest odpowiednie do stopnia winyB. K. (1).
W rezultacie Sąd Okręgowy podzielił prawidłowe ustalenia Sądu pierwszej instancjii uznał je za własne.
Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, trzeba stwierdzić, że nie doszło do obrazyart. 446 § 4 k.c., ponieważ apelujący nie wykazali, iż przyjęta przez Sąd Rejonowy suma zadośćuczynienia w rozmiarze po 50.000 zł były rażąco zaniżonaw stosunku do doznanej przez nich krzywdy. Należy zauważyć, że apelujący po śmierciB. K. (1)nie pozostali w osamotnieniu, lecz mogli liczyć na wzajemne wsparcie. Jak zostało to powyżej podkreślone, dzieci zmarłego były już dorosłei samodzielne, a więc rozważania skarżących, że ojciec zapewniał wymienionym powodom „poczucie bezpieczeństwa i beztroskiego dorastania” są nieprzekonujące. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zdeprecjonowania więzi emocjonalnej łączącej powodów zB. K. (1), jednakże w ocenie Sądu Okręgowego wysokość zadośćuczynienia na poziomie po 50.000 zł jest adekwatną rekompensatą doznanego przez skarżących cierpienia. Sąd drugiej instancji nie znalazł przy tym okoliczności nakazujących zróżnicować zasądzone na rzecz powodów kwoty pieniężne. Zdaniem Sądu więzi łączące apelujących zB. K. (2)były równie dobre.
Należy stwierdzić, że skarżący nietrafnie zarzucają także uchybienieart. 362 k.c.Ów przepis stanowi, że jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności,a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Trzeba podkreślić, że usytuowanieart. 362 k.c.w przepisach ogólnych trzeciej księgikodeksu cywilnegoodnoszącej się do zobowiązań, dotyczy ogólnie ujętego „obowiązku naprawienia szkody”, bez zróżnicowania podstawy prawnej, z której obowiązek ten wynika, jak również bez różnicowania podmiotu, na rzecz którego obowiązek ten ma być spełniony. Należało więc przyjąć, że omawiany przepis ma również zastosowanie przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za krzywdę, czyli szkodę niemajątkową, na podstawieart. 446 § 4 k.c.W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, a Sąd odwoławczy poglądy te podziela, że przyczynienie się do szkody osoby bezpośrednio poszkodowanej, która zmarła, uzasadnia obniżenie świadczeń przewidzianych wart. 446 § 4 k.c., należnych osobom jej bliskim(zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 1985 r. IV CR 398/85, niepubl., z dnia 6 marca 1997 r. II UKN 20/97, OSNP 1997/23/478, z dnia 19 listopada 2008 r. III CSK 154/08 i z dnia 12 lipca 2012 r. I CSK 660/11, niepubl.).
Wypada stwierdzić, że w świetleart. 362 k.c.przyczynienie się bezpośrednio poszkodowanego nie prowadzi automatycznie do zmniejszenia odszkodowania i jest jedynie warunkiem jego miarkowania, po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, a zwłaszcza stopnia winy obu stron(zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2006 r. IV CSK 118/06, z dnia 29 października 2008 r. IV CSK 243/08 i z dnia 19 listopada 2009 r. IV CSK 241/09, niepubl.).W niniejszej sprawie, wbrew zarzutom apelacji, zachodziły przesłanki do obniżenia zadośćuczynienia o cały ustalony stopień przyczynienia. Za takim stopniem obniżenia świadczeń przemawia przede wszystkim opisany wyżej znaczny stopień zawinienia przy naruszeniu przezB. K. (2)zasad ruchu lądowego, przy jednoczesnym stosunkowo niewielkim stopniu zawinienia kierowcy samochodu. Należy także podkreślić, że ostatecznie zasądzone na rzecz skarżących kwoty po 24.000 zł nie stanowią dla nich czysto symboliczne, jeśli zważyć przeciętną stopę życiową w naszym społeczeństwie, lecz stanowią ekonomicznie odczuwalną wartość.
Zasadnym natomiast okazał się zarzut niesłusznego zastosowaniaart. 100 k.p.c.w zw. z art. 113 ust. 2 u.k.s.c., ponieważ w niniejszej sprawie zgodnie z art. 113 ust. 4 u.k.s.c. zachodziły przesłanki do odstąpienia od obciążania powodów nieuiszczonymi kosztami sądowymi.
W myśl art. 113 ust. 4 u.k.s.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od przewidzianego w art. 113 ust. 2 i 3 obciążenia kosztami sądowymi strony, której czynność spowodowała ich powstanie. Chodzi tutaj o odstąpienie od nakazania ściągnięcia kosztów nieobciążających przeciwnika z zasądzonego na rzecz strony roszczenia. Decydujące o odstąpieniu od takiego obciążenia są te same kryteria, które uzasadniają odstąpienie od obciążenia strony kosztami procesu na podstawieart. 102 k.p.c.Zasadnicze znaczenie mają względy słuszności, dlatego art. 113 ust. 4 u.k.s.c. znajdzie zastosowanie w okolicznościach konkretnej sprawy zasługujących na miano wyjątkowych, a należąca do sądu ocena, czy powinien być zastosowany, zależy od konkretnego stanu faktycznego. Przedmiotowy przepis znajduje zastosowanie np. w sprawach o naprawienie szkody (także niemajątkowej) wyrządzonej czynem niedozwolonym, w których wierzyciele - zwykle subiektywnie oceniając własną sytuację - domagają się zaspokojenia ich roszczeń w szerszym rozmiarze niż usprawiedliwiony okolicznościami sprawy, dlatego w sprawach tych zwykle występuje częściowe oddalenie powództwa, a kosztami sądowymi przypadającymi od tej części nieuwzględnionych roszczeń nie można obciążyć przeciwnika strony zwolnionej od kosztów sądowych. Rodzaj dochodzonych roszczeń odszkodowawczych, subiektywna ocena rozmiaru szkody i wysokości należnego odszkodowania, dokonana przez poszkodowanego czynem niedozwolonym, mogą uzasadniać w sposób szczególny odstąpienie przez sąd od obciążenia powoda kosztami sądowymi od oddalonej części powództwa(por. komentarz Katarzyny Gonery do art.113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Lex).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zgodzić się ze skarżącymi, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy uzasadnione jest zastosowanie art. 113 ust. 4 u.k.s.c. i nieobciążenie kosztami sądowymi powodów. Należy zwrócić uwagę, że sama wysokość ostatecznie uwzględnionego roszczenia podlega ocenie sądu, a powodowie jako pokrzywdzeni mogli pozostawać w subiektywnym przekonaniu o wyższym rozmiarze swoich roszczeń, niż ostatecznie uznał to sąd. Trzeba więc stwierdzić, że w stosunku do powodów należało zastosować dobrodziejstwo wynikające z art. 113 ust. 4 u.k.s.c. Na marginesie trzeba stwierdzić, żeart. 102 k.p.c.nie odnosił się do skarżących, ponieważ przepis ten dotyczy kosztów procesu.
Z przytoczonych względów Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok w punktach 11., 13., 15. i 17. w ten sposób, że nie obciążył powodówR. K.,M. K.,P. K.iS. K.kosztami sądowymi od oddalonych części powództw, o czym orzekł wpunkcie I., natomiast w pozostałym zakresie oddalił apelację na podstawieart. 385 k.p.c., orzekając o tymwpunkcie II.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd odwoławczy orzekł na zasadzieart. 100zd. pierwsze w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.
Trzeba zauważyć, że zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie podkreśla się, iżart. 100 k.p.c.nie wymaga arytmetycznie dokładnego obliczenia stosunku części uwzględniającej apelację do części oddalającej, a stawia raczej słuszność jako kryterium rozłożenia ciężaru kosztów procesu(zob.: orz. SN z 30 kwietnia 1952 r., C 290/52, LexPolonica nr 365605, OSN 1953, nr 4, poz. 99, J. Gudowski (w:) T. Ereciński (red.), Komentarz do art. 100 k.p.c., Lex/el.).
W związku z powyższym wypada zaznaczyć, że przyznanie zadośćuczynienia maz reguły charakter ocenny i nie zawsze łatwo jest pokrzywdzonemu ustalić trafną sumę pieniędzy tytułem dochodzonego świadczenia. Należy podkreślić, że ujemne przeżycia związane z doznaną krzywdą są bardzo subiektywne. Trzeba uznać, że po obydwu stronach procesu powstały jednakowe koszty wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocnikóww wysokości wyznaczonej przez wartość przedmiotu zaskarżenia, stosownie do przepisówrozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 rokuw sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490.) orazrozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461.). W przypadku powódkiR. K.chodziłoby o kwoty po 1.200 zł, natomiast w odniesieniu do pozostałych pokrzywdzonych byłyby to sumy po 1.800 zł. Wobec tego, chociaż skarżący przegrali postępowanie w dużej części, to niesłusznym byłoby przyjęcie w stosunku do nich zasady odpowiedzialności za wynik procesu, gdyż mogłoby to znacząco osłabić kompensacyjną funkcję przyznanego im zadośćuczynienia. Dlatego też Sąd odwoławczy uznał, że właściwe było dokonanie wzajemnego zniesienia kosztów postępowania apelacyjnego, o czym orzekłw punkcie III.