Sąd Rejonowy w Jędrzejowie
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 185/15
Data wyroku: 2016-02-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wioletta Stępień-Smorąg
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art. 128 kro
Teza: pkt I i II orzeczenia

Sygn. akt III RC 185/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 lutego 2016 roku
Sąd Rejonowy w Jędrzejowie III Wydział Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Wioletta Stępień-Smorąg
Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Oksińska
po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016r. w Jędrzejowie
na rozprawie
sprawy z powództwaT. L. (1)
przeciwkoP. K.,T. L. (2),R. L.iA. L.
o alimenty

I
zasądza odP. K.na rzeczT. L. (1)kwotę po 150 (sto pięćdziesiąt) złotych miesięcznie, odT. L. (2)na rzeczT. L. (1)kwotę po 150 (sto pięćdziesiąt) złotych miesięcznie, odA. L.na rzeczT. L. (1)kwotę po 120 (sto dwadzieścia) złotych miesięcznie oraz odR. L.na rzeczT. L. (1)kwotę po 150 (sto pięćdziesiąt) złotych miesięcznie, tytułem alimentów, płatnych do 10- go każdego miesiąca, poczynając od dnia 30 września 2015 r. z każdorazowymi odsetkami ustawowymi w przypadku uchybienia terminu płatności którejkolwiek z rat;

II
oddala powództwo w pozostałej części;

III
odstępuje od obciążaniaT. L. (1)kosztami sądowymi od oddalonej części powództwa;

IV
nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego w Jędrzejowie) odP. K.kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych, odT. L. (2)kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych, odA. L.kwotę 72 (siedemdziesiąt dwa) złote i odR. L.kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych – tytułem kosztów sądowych oraz od każdego z wyżej wymienionych pozwanych kwotę po 6 (sześć) złotych za klauzulę wykonalności;

V
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokataB. G.kwotę(...)(tysiąc sześćset osiemdziesiąt trzy) złote tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu;

VI
nadaje wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt III RC 185/15

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 30 września 2016 r., skierowanym przeciwkoP. K.,T. L. (2),R. L.iA. L., powódkaT. L. (1)wnosiła o zasądzenie na jej rzecz alimentów w kwocie po 250 zł miesięcznie od każdego z pozwanych. W uzasadnieniu pozwu wskazała na poważne problemy zdrowotne /niewydolność oddechowa, gruźlica, schorzenia kardiologiczne i psychiatryczne/ oraz trudną sytuację materialną i brak jakiejkolwiek pomocy ze strony pozwanych synów.
PozwaniT. K.iA. L.uznali powództwo do kwoty po 100 zł miesięcznie. Natomiast pozwaniA. L.iR. L.wnosili o oddalenie powództwa w całości. Wszyscy przyznali, że nie pomagają matce finansowo, ani w żaden inny sposób, ale jednocześnie podkreślali, że zerwali kontakty z powódką z jej winy i ze względu na skomplikowane relacje rodzinne. W ocenie pozwanychT. L. (1)nigdy nie była dobrą matką. Nadużywała alkoholu i nie dbała o zdrowie, stąd jej obecne problemy.T. L. (2)iA. L.zarzucili ponadto powódce, że nie zajmowała się nimi w dzieciństwie, lecz pozostawiła ich wG.pod opieką i na utrzymaniu macierzystych dziadków, na których scedowała obowiązki rodzicielskie. Pozwani powoływali się także na swoją sytuację materialną i rodzinną.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
T. L. (1)ma 58 lat. Nie ma wykształcenia, ani żadnego wyuczonego zawodu. Od 10 lat żyje w faktycznej separacji z mężemJ. L.. Otrzymuje od niego alimenty w kwocie po 500 zł miesięcznie, zasądzone wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z 19 maja 2011r., sygn. akt III RC 54/11. Małżonkowie mieszkają po sąsiedzku wT.w mieszkaniach socjalnych, ale powódka nie może liczyć na żadną pomoc ze strony męża-alkoholika. Sama /czasem ze wsparciem finansowym córek/ reguluje opłaty związane z utrzymaniem mieszkania /czynsz, woda i ścieki - około 130 zł łącznie co miesiąc, prąd i gaz – około 180 zł co dwa miesiące, opał – około 1000 zł rocznie/.

T. L. (1)jest poważnie chora. Od wielu lat /od około 1994 r./ cierpi na astmę i przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. Kilkakrotnie była hospitalizowana / w 2008 r. była leczona z powodu gruźlicy naciekowej płuca prawego /. Mimo duszności i postępującej astmy powódka nadal paliła nałogowo papierosy i nie stroniła od alkoholu. W czerwcu 2015 r. trafiła do szpitala wC.w związku z niewydolnością oddechową. Tam rozpoznano gruźlicę płuc w zaawansowanym stadium, prątkującą. Ponadto powódka cierpi na schorzenia kardiologiczne /uszkodzenie mięśnia sercowego w okresie niewydolności krążenia, arytmię, napadowe migotanie przedsionków / i zaburzenia depresyjno-lękowe. Przez trzy miesiąceT. L. (1)była hospitalizowana w związku z leczeniem gruźlicy, a następnie przez około dwa miesiące przebywała u swojej córkiA. P., która się nią opiekowała. Po opuszczeniu szpitala powódka była bardzo osłabiona, wymagała specjalnej diety białkowej i pomocy przy codziennych czynnościach. Pod koniec października 2015 r., kiedy poczuła się lepiej, wróciła do Tarnawy i obecnie mieszka sama. Powódka wymaga systematycznego leczenia pulmonologicznego i kardiologicznego. Leki na astmę, które musi stale zażywać są częściowo refundowane, a pozostałe kosztują około 130-150 zł miesięcznie, lub więcej, jeśli dojdzie do jakichś infekcji, na któreT.
l.jest bardzo podatna. Stan zdrowia powódki pogarsza się. Ze względu na utrzymującą się niewydolność oddechowąT. L. (1)została zakwalifikowana od stycznia 2016 r. do terapii tlenem /(...)/. Przez 15 godzin dziennie musi korzystać z tlenu. Bez tego nie może funkcjonować.
Koszt utrzymaniaT. L. (1)w dacie wniesienia pozwu wynosił około 1200 zł miesięcznie /lub więcej w razie infekcji/. Od stycznia 2016 r. potrzeby powódki wzrosły w związku z wydatkami na terapię tlenową / większe zużycie prądu oraz koszty zakupu wody destylowanej do aparatury tlenowej /.T. L. (1)nie ma żadnego majątku, ani oszczędności. Zwracała się do ośrodka pomocy społecznej o przyznanie świadczeń socjalnych, lecz usłyszała, że ma siedmioro dzieci, które powinny jej pomóc. Telefonicznie poprosiła synówT. L. (2),P. K.iR. L., żeby przysłali jej chociaż po 100 zł, ale odmówili. Powódka jest skonfliktowana ze wszystkimi pozwanymi. Nie utrzymują ze sobą żadnych kontaktów. Natomiast pozostaje w dobrych relacjach z trojgiem dzieci, to jest z córkamiA. P.iA. Z.oraz synemG. L.. Pomagają oni matce dobrowolnie w miarę swoich możliwości. Jest to głównie pomoc polegająca na pracach porządkowych w domu i obejściu, rąbaniu drewna na opał, robieniu zakupów, zawożeniu do lekarzy. Ponadto córki iG. L.pomagają matce finansowo. Czasem regulują opłaty za mieszkanie, kupują leki, artykuły spożywcze, odzież.A. Z.przeznacza na potrzeby powódki po około 200-300 zł miesięcznie,A. P.150-170 zł miesięcznie / nie licząc pomocy rzeczowej /, aG. L.w większym zakresie pomaga matce w domu i obejściu, ale także daje jej pieniądze po około 50 zł miesięcznie.
A. Z.ma 26 lat. Mieszka wT.wraz z partnerem i 4-miesięcznym dzieckiem. Niedawno kupili mieszkanie i spłacają zaciągnięty na ten cel kredyt hipoteczny w ratach po 800 zł miesięcznie. Opłaty związane z utrzymaniem domu wynoszą około 600 zł miesięcznie /czynsz, prąd, woda, opłaty RTV/, a utrzymanie dziecka kosztuje około 500 zł miesięcznie.A. Z.nigdzie nie pracuje. Przebywa na urlopie macierzyńskim i pobiera zasiłek w kwocie 1000 zł miesięcznie. Płaci alimenty w wysokości 460 zł na dwoje dzieci z poprzedniego związku, które mieszkają z ich ojcem. KonkubentA. Z.pracuje w delegacji wW.jako menager i zarabia 1600 zł. Pomagają im rodzice partnera.
A. P.ma 32 lata. Mieszka we własnym domu wB.z mężem i trojgiem dzieci w wieku 8 lat, 7 lat i 7 miesięcy. Nigdzie nie pracuje. Pozostaje na utrzymaniu męża, który jako monter zarabia 4500 zł. Spłacają kredyt zaciągnięty na budowę w ratach po 1180 zł oraz raty na zakup pralki i lodówki po około 400 zł miesięcznie. Opłaty za prąd i wodę wynoszą około 300 zł miesięcznie. Małżonkowie dysponują dwoma kilkunastoletnimi samochodami.
G. L.ma 25 lat. Mieszka wS.z żoną i 3-letnim synem. Wynajmują mieszkanie, za które opłaty wynoszą około 530 zł miesięcznie. Jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie za pracęG. L.w kwocie 2000 zł.
T. L. (1)niegdyś nadużywała alkoholu, ale od 10 lat nie pije. Przestała też palić papierosy od kiedy zdiagnozowano u niej gruźlicę. Bez pomocy rzeczowej i finansowej osób trzecich nie jest w stanie funkcjonować i utrzymać się. Powódka nie ma uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych, bowiem nigdy zawodowo nie pracowała. Wyjeżdżała wprawdzie okresowo w minionych latach do pracy za granicę, ale nie było to legalne zatrudnienie.

Dowód: / zeznaniaA. Z.– k. 11 7v- 11 8, zeznania A gnieszkiP.– k. 11 8 v-119 ,  zeznaniaG. L.– k.119v-120, akty urodzenia pozwanych – k.3-6, akt małżeństwaP. K.– k.104, karty informacyjne leczenia szpitalnegoT. L. (1)zWojewódzkiego Szpitala (...)wC.– k. 7-13, 109-110, potwierdzenia transakcji i dowody wpłat – k.14-18, 24, 34-36, 41-42, 44, 81, wynik badania EKGT. L. (1)– k.82-86,faktura nr (...)– k.87, informacja(...)wJ.– k.98, informacja(...)wS.– k.99, zaświadczenie lekarskie – k.101, zeznania stron – k.105-107 /

P. K.jest synem powódki. Ma 34 lata i jest z zawodu ślusarzem-monterem. Mieszka z żoną i 4-letnim synem u teściów wJ.. Po ślubie w 2007 r. przyjął nazwisko żony. Pozwany zarabia 2100 zł, a żona 1600 zł miesięcznie. Dokładają po około 400 zł miesięcznie do utrzymania domu i prowadzą oddzielną kuchnię. Dziecko pozwanego często choruje, bowiem urodziło się jako wcześniak. Ma też wadę wymowy i wadę zgryzu. Chodzi do przedszkola, za co opłata wynosi 100-150 zł. W 2009 r.P. K.zaczął budowę domu. Obecnie jest to stan surowy zadaszony. Spłaca kredyt hipoteczny w ratach po 800 zł miesięcznie / jeszcze przez 6 lat/. Pozwany wraz z żoną mają dwa stare samochody, którymi dojeżdżają do pracy. Koszt tych dojazdów wynosi około 1000 zł miesięcznie.P. K.leczy się na kręgosłup. Bierze zastrzyki i inne leki, które kosztują 100 zł miesięcznie.
Pozwany jest skonfliktowany z matką i nie utrzymuje z nią kontaktu od około 2 lat, kiedy to doszło do kłótni między jego żoną iT. L. (1). Wcześniej odwiedzał powódkę i pomagał jej. Zna obecną sytuację matki, wie o jej problemach zdrowotnych, ale jest zdania, że sama sobie zawiniła, nadużywając alkoholu i paląc papierosy oraz nie dbając o zdrowie. Pozwany ma pretensje do rodziców, że zadłużyli i przez to stracili mieszkanie służbowe. Twierdzi, że skoro rodzeństwo pomaga matce i „nie leje się jej na głowę”, to nie powinna żądać od niego alimentów, zwłaszcza że od młodych lat sam się utrzymuje. Ostatecznie uznał jednak powództwo do kwoty po 100 zł miesięcznie.

Dowód: /  akt urodzeniaP. K.– k.5,   zaświadczeni e o zatrudnieniu i wynagrodzeniu – k.60, harmonogram spłaty kredytu – k.61,  zeznaniaA. Z.– k. 11 7v- 11 8, zeznania A gnieszkiP.– k. 11 8 v-119 ,  zeznaniaG. L.– k.119v-120, akt małżeństwaP. K.– k.104, zeznania stron /

T. L. (2)ma 35 lat. Jest z zawodu elektromonterem. Mieszka z rodziną wG., gdzie wynajmuje mieszkanie. Ma 5-letnie dziecko, które uczęszcza do przedszkola. Pozwany zarabia 1700 zł brutto, a jego żona 1600 zł miesięcznie/. Nie mają innych dochodów, ani żadnego majątku. Spłacają kredyt w ratach po 280 zł miesięcznie.T. L. (2)jest zdrów. Nie utrzymuje żadnych kontaktów z powódką i nie pomaga jej w żaden sposób, bo – jak zeznał – „zawdzięcza matce tylko to, że go urodziła”. Pozwanego wychowywali i utrzymywali dziadkowie macierzyści, z którymi mieszkał od urodzenia. Rodzice wyprowadzili się zG.iT. L. (1)sporadycznie odwiedzała synów. Pozwany wraz z bratemA. L.pozostał u dziadków i przyjeżdżał na krótko do matki jedynie podczas wakacji. Nie ma dobrych wspomnień z tego okresu, bowiem rodzice nadużywali alkoholu.T. L. (2)nie zna dokładnie sytuacji materialnej i zdrowotnej matki. Wyraził jednak gotowość pomocy finansowej dla powódki w kwocie po 100 zł miesięcznie w miarę swoich możliwości.

Dowód: / zeznaniaA. Z.– k. 11 7v- 11 8, zeznania A gnieszkiP.– k. 11 8 v-119 ,  zeznaniaG. L.– k.119v-120, zeznania stron /

A. L.ma 37 lat. Jest z zawodu ślusarzem-spawaczem, ale nie ma wymaganych uprawnień do wykonywania takich robót. Od pięciu lat nigdzie nie pracuje, choć – jak zeznał - szuka pracy w różnych zakładach. Jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Nie ma żadnych własnych dochodów, majątku, ani oszczędności. Mieszka z partnerką u jej rodziców. Dokładają po 700 zł miesięcznie do utrzymania domu. Konkubina pracuje i zarabia 1600 zł. Mają 7-letnie dziecko. Pozwany jest zdrów. Od wielu lat nie utrzymuje żadnych kontaktów z matką. Ma do niej pretensje, że pozostawiła ich z bratemT.u dziadków wG.i to oni ich wychowywali oraz utrzymywali. Pozwany nie uważa, aby obecnie musiał pomagać matce finansowo, mimo jej stanu zdrowia i aby miał wobec niej jakiekolwiek zobowiązania.

Dowód: /  zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy weW.– k.72, 102, 103,  zeznaniaA. Z.– k. 11 7v- 11 8, zeznania A gnieszkiP.– k. 11 8 v-119 ,  zeznaniaG. L.– k.119v-120, zeznania stron /

R. L., mimo prawidłowego wezwania, nie stawił się na żadną z rozpraw i wnosił o przeprowadzenie procesu bez jego udziału, zajmując jedynie stanowisko w piśmie z 1 lutego 2016 r. / k. 122/. Z nadesłanych dokumentów wynika, że pozwany zatrudniony jest na stanowisku operatora(...)i jego średni miesięczny dochód w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2015 r. wynosił 2 832, 05 zł brutto.R. L.mieszka z partnerkąA. M.i jej dwojgiem dzieci wP.. Wynajmują mieszkanie, za co płacą 700 zł miesięcznie plus około 500 zł dodatkowo za prąd, gaz i wodę. Konkubina pozwanego jest z nim w ciąży, a termin porodu został wyznaczony na początek lutego 2016 r.R. L.nie utrzymuje od dawna żadnego kontaktu z matką i nie poczuwa się do obowiązku alimentacyjnego wobec niej.

Dowód: /  zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkachR. L.– k.123, karta ciążyA. M.– k.124-126, potwierdzenia wpłat, przelewów i pokwitowanie – k.127, rozliczenie wody i ścieków – k.128, umowa najmu lokalu mieszkalnego – k.129-131,  zeznaniaA. Z.– k. 11 7v- 11 8, zeznaniaA.P.– k. 11 8 v-119 ,  zeznaniaG. L.– k.119v-120, zeznania stron /

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo jest częściowo uzasadnione.
Zgodnie z treściąart. 128 krioobowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Regulacja powyższa konkretyzuje konstytucyjną zasadę trwałości rodziny i oznacza, że między krewnymi może powstać stosunek alimentacyjny z chwilą wystąpienia przesłanek, od których dalsze przepisy, a szczególnościart. 132-136 krio, uzależniają roszczenie uprawnionego oraz odpowiadający temu roszczeniu obowiązek spełnienia świadczeń alimentacyjnych przez zobowiązanego.
Obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu osobie uprawnionej środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania /art.128 krio/. Oba te pojęcia należy rozumieć szeroko, obejmując nimi świadczenia niezbędne do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb bytowych oraz do zapewnienia uprawnionemu tego wszystkiego, co jest konieczne do jego fizycznego i umysłowego rozwoju. Tak najogólniej można zdefiniować pojęcie obowiązku alimentacyjnego.
Obowiązek ten obciąża krewnych w określonej prawem kolejności, która została ustalona wart. 129-132 kroi jest uzależniona od stopnia bliskości osób z kręgu rodzinnego uprawnionych. Przepisy powyższe stanowią, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem. Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym.
Zgodnie z treściąart. 133 kriouprawnionym do świadczeń alimentacyjnych /poza dziećmi/ jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem stan niedostatku istnieje wówczas, gdy ktoś własnymi siłami nie jest w stanie zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb w całości lub w części /wyrok SN z 16 lipca 1998r,(...)524/98, nie publikowany /. O stanie niedostatku przesądza nie tylko brak jakichkolwiek środków utrzymania, ale także niemożność pełnego zaspokojenia przez uprawnionego jego usprawiedliwionych potrzeb / wyrok SN z 5 lipca 2000r, I CKN 226/2000 /.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika ponad wszelką wątpliwość, żeT. L. (1)pozostaje w niedostatku. Nie ma żadnego majątku, własnych dochodów, ani możliwości ich uzyskania z uwagi na wiek i stan zdrowia oraz brak uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych. Alimenty otrzymywane od męża w kwocie po 500 zł są z całą pewnością niewystarczające i nie zaspokajają usprawiedliwionych potrzeb uprawnionej. Miesięczny koszt jej utrzymania wynosi nie mniej, niż 1300-1500 zł, w zależności od stanu zdrowia. Składają się na to głównie wydatki związane z leczeniem, ale także koszty wyżywienia, utrzymania domu, zakupu odzieży, obuwia, środków czystości itp. Zakres potrzeb uprawnionej wzrósł jeszcze w czasie trwania procesu, a to z powodu konieczności podjęcia terapii tlenowej. Wskazują na to nie tylko zeznania powódki, ale także korespondujące z nimi zeznania świadków:A. P.,A. Z.iG. L.. Sąd uznał je za wiarygodne, bowiem znajdują potwierdzenie w obiektywnych dowodach w postaci dokumentacji medycznej / karty wypisowe ze szpitala wC., zaświadczenia lekarskie, wyniki badań/. Pogarszający się stan zdrowiaT. L. (1)powoduje, że od kilku miesięcy jest ona niemal całkowicie uzależniona od pomocy osób trzecich. Nie jest w stanie sama własnymi siłami zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb nawet w części. Niewątpliwie powódka pozostaje w niedostatku, co w świetle treściart. 133 § 2 kriooznacza, że jest ona uprawniona do świadczeń alimentacyjnych. Dlatego zasadne jest żądanieT. L. (1)wobec jej zstępnych.
T. L. (1)ma sześcioro dzieci i na wszystkich ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki. Jako krewnych w tym samym stopniu obciąża ich obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających możliwościom zarobkowym i majątkowym. Zakres tego obowiązku należy zatem określać indywidualnie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, a zwłaszcza z zeznań powódki oraz świadkówA. Z.,A. P.iG. L.wynika jednoznacznie, że troje dzieci uprawnionej dobrowolnie realizuje swój obowiązek alimentacyjny wobec matki. CórkiT. L. (1)/tj.A. Z.iA. P./ oraz jeden z synów /G. L./ pomagają głównie rzeczowo, sprzątając dom i obejście, robiąc zakupy, przygotowując opał, wożąc do lekarzy, opiekując się w chorobie i po leczeniu szpitalnym. Trudno taką pomoc przeliczyć na gotówkę, ale nie ulega wątpliwości, że bez niej powódka nie byłaby w stanie funkcjonować. Niezależnie od tego wyżej wymienieni zstępniT. L. (1)wspierają również matkę finansowo, dając gotówkę oraz płacąc za zakupy spożywcze, leki i rachunki domowe. Te nakłady są rzędu 50-300 zł miesięcznie w zależności od potrzeb uprawnionej oraz możliwości płatniczych zobowiązanych. Córki w większym zakresie pomagają matce materialnie, aG. L.rzeczowo. Realizują w ten sposób swój obowiązek alimentacyjny i dlatego powódka nie wystąpiła przeciwko nim z pozwem. Zarzuty strony przeciwnej dotyczące wybiórczego potraktowania zstępnych są zatem niezasadne. Nawet bowiem pozwani nie zaprzeczyli ustaleniom, iż troje z rodzeństwa pomaga matce dobrowolnie. Tyle tylko, że w ich ocenie powódka powinna i tak pozwać wszystkie dzieci. Sąd tej argumentacji nie podzielił. Nie ma bowiem konieczności, aby wszyscy zstępni powódki występowali w sprawie jako pozwani, bowiem między tymi krewnymi nie istnieje współuczestnictwo konieczne.
Sąd uznał natomiast za uzasadnione żądanie zasądzenia alimentów na rzeczT. L. (1)od synów, którzy w żaden sposób jej nie pomagają, to jest odP. K.,A. L.,R. L.iT. L. (2). Pozwani ci /pozaR. L./ przyznali, że od wielu lat nie utrzymują żadnych kontaktów z matką i nie interesują się zbytnio jej losem. Nie są też do końca zorientowani jeśli chodzi o aktualny stan zdrowiaT. L. (1). Potwierdzili, że powódka prosiła ich jakiś czas temu telefonicznie o finansowe wsparcie, ale odmówili, argumentując to pretensjami, jakie mają do matki o jej nieodpowiedzialne podejście do obowiązków rodzicielskich. Nie ulega wątpliwości, że faktycznieT. L. (1)nadużywała wcześniej alkoholu i nałogowo paliła papierosy. Zaniedbała przez to dzieci i swoje zdrowie. Dwóch synów /T.iA. L./ właściwie wychowywali i utrzymywali macierzyści dziadkowie. Pozwani /pozaR. L./ zeznali także, iż od wczesnej młodości musieli zarabiać na siebie, bowiem nie mogli liczyć na matkę i ojca-alkoholika. Zarzuty te w pewnym stopniu potwierdzi świadkowieA. Z.,A. P.iG. L., jednak podkreślali oni, iż mimo problemów alkoholowych, powódka zawsze starała się, aby mieli co jeść i w co się ubrać. Ponadto wszyscy zgodnie zeznali, żeT. L. (1)nie pije alkoholu od około 10 lat, a jej obecna sytuacja jest bardzo trudna. Należy zauważyć, że generalnie relacje w tej rodzinie od dawna są zaburzone i to nie tylko między pozwanymi i powódką, ale także między rodzeństwem. Nie stanowi to jednak zdaniem sądu okoliczności, która mogłaby zwalniać pozwanych z obowiązku alimentacyjnego wobec matki, która niewątpliwie znalazła się w niedostatku. Wbrew zarzutomP. K.,T. L. (2)iA. L.nie stało się tak wyłącznie z winyT. L. (1). Trudno bowiem zgodzić się ze stwierdzeniem, że powódka poważnie zachorowała na własne życzenie, a właśnie stan zdrowia jest głównym powodem jej problemów finansowych i niemożności zaspokojenia własnych potrzeb.
Pozwani są zobowiązani w tym samym stopniu, a zatem - zgodnie z treściąart. 129 § 2 krio- obowiązek alimentacyjny obciąża ich w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Tak więc dla określenia zakresu, w jakim każdy z zobowiązanych powinien zaspokoić usprawiedliwione potrzebyT. L. (1)konieczne jest ustalenie i porównanie indywidualnych możliwości zarobkowych i majątkowych każdego z pozwanych. Sąd poczynił te ustalenia w oparciu o ich zeznania, a także inne dowody zebrane w sprawie w postaci zaświadczeń o zatrudnieniu i dochodach, rachunków i faktur, umów pożyczek i harmonogramów ich spłat, a także innych dokumentów, których autentyczności nikt nie kwestionował. Wynika z nich, że niektórzy z pozwanych są w dość dobrej sytuacji materialnej. Odnosi się to doP. K.,T. L. (2)iR. L.. Wszyscy oni pracują i zarabiają po około 2000 zł miesięcznie. Pracują także żony, z którymi pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Jedynie partnerkaR. L.nie pracuje. Wprawdzie wyżej wymienieni spłacają kredyty, ale pozwalają na to ich dochody. Zdaniem sąduP. K.,T. L. (2)iR. L.są w stanie płacić na rzecz matki po 150 zł miesięcznie. Kwota ta odpowiada ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Nieco gorsza jest natomiast sytuacja materialnaA. L.. Jak wynika z jego zeznań oraz zaświadczeń z Powiatowego Urzędu Pracy weW., pozwany jest bezrobotnym, bez prawa do zasiłku. Rodzina utrzymuje się z dochodów partnerkiA. L., a także otrzymuje pomoc od jej rodziców. Należy jednak zauważyć, że pozwany jest młodym, zdrowym człowiekiem. Ma wyuczony zawód ślusarza-spawacza i powinien w większym zakresie wykorzystywać swoje możliwości zarobkowe. Zgodnie bowiem z orzecznictwem Sądu Najwyższego i poglądami judykatury, zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego do alimentów to jego status materialny, realny do osiągnięcia przy dołożeniu należytej staranności z wykorzystaniem posiadanej wiedzy, umiejętności i sił. Kryterium takich możliwości nie zawsze są zarobki osiągane faktycznie przez zobowiązanego, lecz sama zdolność do uzyskania wyższego dochodu / wyrok SN z 16 maja 1975r.,(...)48/75, niepublikowane /. Osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny powinna w pełni wykorzystywać swe siły, kwalifikacje i uzdolnienia w celu uzyskiwania dochodów niezbędnych do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej do alimentacji. Jeśli zobowiązany nie wykorzystuje w pełni posiadanych możliwości i nie podejmuje pracy odpowiedniej do przygotowania zawodowego i warunków zdrowotnych, to jego możliwości płatnicze ocenia się według zarobków, jakie osiągnąłby, gdyby podjął stosowne zatrudnienie. Kierując sie tymi właśnie kryteriami, sąd zasądził odA. L.na rzecz jego matki alimenty w kwocie po 120 zł miesięcznie.
Powództwo w pozostałej części zostało oddalone jako zbyt wygórowane w stosunku do możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanych. Zasądzone alimenty są adekwatne także w odniesieniu do świadczonej dobrowolnie na rzecz powódki pomocy finansowej i rzeczowej przez pozostałych troje zstępnych, to jestA. Z.,A. P.iG. L.. Wszystkie dzieciT. L. (1)są obecnie w porównywalnym stopniu obciążone obowiązkiem alimentacyjnym wobec niej. Jest to zgodne nie tylko z literą prawa, ale także z zasadami współżycia społecznego /art.5 kc/. Alimenty są jedyną formą pomocyP. K.,T. L. (2),A. L.iR. L.dla ciężko chorej matki. Jakkolwiek by tego nie oceniać, nie zmienia to faktu, że w zaistniałej sytuacji ciąży na pozwanych obowiązek alimentacyjny wobec powódki i nie ma to związku z uczuciami lub ich brakiem.
Zasądzone od pozwanych alimenty, łącznie z alimentami otrzymywanymi przez powódkę od męża i dobrowolną pomocą świadczoną przez pozostałych troje zstępnych pozwoli zaspokoić usprawiedliwione potrzeby uprawnionej.
Uwzględniając powyższe okoliczności, sąd orzekł, jak w sentencji.
Na podstawieart. 333 § 1 pkt 1 kpcwyrokowi w części zasądzającej alimenty nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
O kosztach sądowych orzeczono w oparciu oart. 98 kpci art.113 ust.1 ustawy z 28 lipca 2005r o kosztach sadowych w sprawach cywilnych / Dz.U. z 2014 r., poz. 1025 z późniejszymi zmianami /.
Na podstawie§ 6 pkt 5, § 7 ust.1 pkt 11 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu/ Dz. U. z 2013r, poz. 461/, zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokataB. G.kwotę 1 683 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / 2400 zł jako stawka minimalna adekwatna do wartości przedmiotu sprawy x 57%, bo w takiej części uwzględniono powództwo plus 23% VAT/.