Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1515/15
Data wyroku: 2016-09-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paweł Lasoń
Słowa kluczowe: Zwolnienie Spod Egzekucji
Podstawa prawna: 841 k.p.c.

Sygn. akt IC 1515/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 września 2016 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący

Sędzia SO Paweł Lasoń

Protokolant

Renata Brelikowska

po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółki AkcyjnejwŁ.
przeciwko(...) Spółce JawnejwW.
o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji

1
oddala powództwo;

2
zasądza od powoda(...) Spółki AkcyjnejwŁ.na rzecz pozwanej(...) Spółki JawnejwW.kwotę 3.617 (trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt I C 1515/15

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 5 listopada 2015 roku (data nadania w PUP) skierowanym przeciwko(...) Spółce jawnejwW.powód(...) Spółka AkcyjnawŁ.wystąpiła o zwolnienie od egzekucji prowadzonej przezB. K.przy Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie Km 153/15 z wniosku pozwanego, zajętego samochodu markiB. (...)numer rejestracyjny S.C.(...), oraz praw wynikających z umowy leasingu tego samochodu zawartej przez powoda z(...)Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wC.wnosząc o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu.
W uzasadnieniu żądań pozwu wskazano, że samochód stanowi własność powoda.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa wskazując, że przed wytoczeniem powództwa zwolnił zajęty pojazd spod egzekucji. W zakresie żądania zwolnienia zajętych przez komornika praw dłużnika(...)Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością wC.przysługujących dłużnikowi w stosunku do powoda a wynikających z umowy leasingu samochodu markiB. (...)numer rejestracyjny S.C.(...)– wniósł o oddalenie powództwa wskazując, że powód nie ma interesu prawnego w wytoczeniu tego powództwa. Pozwany wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

PrzedB. K.przy Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie Km 153/15 toczyło się postępowanie egzekucyjne z wniosku(...) Spółki jawnejwW.przeciwko(...)Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wC.o egzekucje świadczenia pieniężnego. Wcześniej postępowanie zabezpieczające toczyło się pod sygnaturą Km 108/15.
/okoliczność niesporna; dowód odpisy decyzji procesowych wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym – k. 10, 12, 13, 72./
Egzekucja prowadzona przeciwko(...)Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wC.została skierowana do jego ruchomości i praw przysługujących dłużnikowi w stosunku do(...) Spółki AkcyjnejwŁ.a wynikających z umowy leasingu samochodu markiB. (...)numer rejestracyjny S.C.(...).
W dniu 1 października 2015 rokuK.dokonał zajęcia między innymi samochodu markiB. (...)numer rejestracyjny S.C.(...), który oddano pod dozór osobie trzeciej (firmie zajmującej się przechowaniem pojazdów).
/okoliczność niesporna; dowód: protokół zajęcia – k. 12/
Przy zajęciu dłużnik poinformowałK., że pojazd stawi własność osoby trzeciej, niezwłocznie po zajęciu przekazującK.dane właściciela. Pismem z dnia 2 października 2015 rokuK.powiadomił powoda o dokonanym zajęciu pojazdu, co do którego dłużnik wskazał, że powód jest jego właścicielem.
/dowód: protokół zajęcia – k. 12; zawiadomienie – k. 13./
W dniu 2 października 2015 rokuK.dokonał zajęcia przysługujących dłużnikowi ((...)Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wC.) praw wynikających z umowy leasingu samochodu markiB. (...)numer rejestracyjny S.C.(...), zawartej z(...) Spółką AkcyjnąwŁ.obejmujących w szczególności prawo użytkowania oraz wykupu przedmiotu leasingu.
/okoliczność niesporna; dowód: zajęcie – k. 10/
Przed wytoczeniem powództwa powód zwrócił się do(...) Spółki jawnejwW.o zwolnienie zajętego pojazdu spod egzekucji wskazując, że jest właścicielem tego pojazdu.
/dowód: pismo powoda z wezwaniem do zwolnienia pojazdu – k. 8./
W dniu 3 listopada 2015 roku(...) Spółka jawnawW.wystąpiła doB. K.przy Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim o umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie wywołanym zajęciem samochodu markiB. (...)numer rejestracyjny S.C.(...).
Postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 rokuK.przy Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim umorzył postępowanie egzekucyjne z ruchomości w zakresie pojazdu markiB. (...)numer rejestracyjny S.C.(...), zajętego 1 października 2015 roku.
/dowód: pismo pozwanego – k. 71; postanowienieK.– k. 72./

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Powództwo nie jest zasadne.
Przed jego wytoczeniem pozwany spełnił żądanie powoda w zakresie dotyczącym zajęcia ruchomości w postaci samochodu markiB. (...)numer rejestracyjny S.C.(...). Zajęcie zaś przez pozwanego praw dłużnika ((...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wC.) przysługujących temu dłużnikowi w stosunku do powoda nie narusza praw powoda. Istnienie tych praw i ich zakres nie podlega badaniu w procesie o zwolnienie zajętych praw spod egzekucji.
Podstawę prawną żądania pozwu stanowiart. 841§ 1 k.p.c.Zgodnie z powyższym przepisem osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa.
Pozwanym w procesie o zwolnienie od egzekucji są wierzyciele. Dłużnik nie zaprzeczał prawom zgłaszanym przez powoda, dlatego też w niniejszej sprawie nie ma zastosowaniaart. 841 § 2 k.p.c., stanowiący, iż w sytuacji, gdy dłużnik zaprzecza prawu powoda, należy oprócz wierzyciela pozwać również dłużnika.
Powództwo o zwolnienie od egzekucji jest powództwem o ukształtowanie prawa, które ma charakter procesowy. Rozstrzygnięcie o zasadności powództwa opartego naart. 841 § 1 k.p.c.wymaga rozważenia wszystkich przesłanek, które statuuje powyższy przepis. W sprawie niniejszej zajęcie przedmiotu wymienionego w pozwie (samochodu markiB. (...)numer rejestracyjny S.C.(...)) mogło naruszać prawa powoda. W razie bowiem dalszego egzekwowania tego zajęcia doszłoby do licytacji ruchomości i właściciel jakim jest powód bezpowrotnie utraciłby własność ruchomości.
Zajęcie natomiast samego prawa jakie dłużnik ((...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wC.) posiada w stosunku do swojego dłużnika ((...) Spółka AkcyjnawŁ.) a wynikających z umowy leasingu nie narusza praw leasingodawcy. Zajęcie jakiegokolwiek prawa nie przesądza jeszcze o jego istnieniu. Zajęcie w toku egzekucji jakiegoś prawa, które ma przysługiwać dłużnikowi oznacza, że z mocy zajęcia dłużnik zajętej wierzytelności zobowiązany jest ją spełnić do rąk komornika. Zajmujący to prawo w zakresie przysługującej jego dłużnikowi wierzytelności może stać się wierzycielem dłużnika zajętej wierzytelności (w tym wypadku(...) Spółki AkcyjnejwŁ.) jeżeli poddłużnik spełni świadczenie do rąk dłużnika zamiast do rąk komornika. Będzie to rodzić ewentualną odpowiedzialność odszkodowawczą. Wierzyciel egzekwujący zajmując takie prawo będzie posiadał legitymację do wytoczenia odpowiedniego powództwa odszkodowawczego. Przedmiotem takiego powództwa będzie również badanie wysokości wierzytelności dłużnika egzekwowanego.
Zajęcie przez(...) Spółkę jawnąwW.praw jakie(...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wC.posiadała na podstawie umowy leasingu pozwalałoby zrealizować prawa w miejsce jej dłużnika. Co więcej zajęcie prawa obejmuje również wszelkie wierzytelności i roszczenia przysługujące dłużnikowi z tytułu zajętego prawa, nawet jeżeli powstały po zajęciu (art. 9114k.p.c.).
Gdyby zatem umowa leasingu była nadal wykonywana przez dłużnika, to jest gdyby kolejne raty leasingowe były płacone to przysługiwałoby dłużnikowi prawo żądania wykupu przedmiotu leasingu na warunkach wynikających z łączącej strony umowy. Prawo to przysługiwałoby niezależnie od tego kto uiszczałby raty leasingowe. W konsekwencji komornik mógłby przeprowadzić egzekucję z samochodu markiB. (...)numer rejestracyjny S.C.(...), ale dopiero po przeniesieniu własności samochodu na dłużnika. Byłoby to oczywiści możliwe dopiero po wykonaniu przez dłużnika umowy leasingu.
Umowa leasingu jest umową wzajemną, a zakres praw leasingobiorcy jest związany z wywiązywaniem się z terminowego uiszczania rat leasingowych. Zajęcie praw leasingobiorcy nie zwalnia go z obowiązku świadczenia na rzecz leasingodawcy. Zajecie praw leasingobiorcy nie narusza uprawnień leasingodawcy wynikających z umowy. Zajęcie praw z leasingu nie czyni wierzyciela dłużnikiem w miejsce swojego dłużnika co sugerował powód w swoich pismach. Może jednak uczynić go wierzycielem w stosunku do dłużnika zajętej wierzytelności – trzeciodłużnika zwanego też poddłużnikiem ((...) Spółkę AkcyjnąwŁ.), jeżeli ten ze szkodą dla wierzyciela egzekwującego nie zrealizowałby zajętych praw. Gdyby umowa była nadal wykonywana przez leasingobiorcę lub pozwanego (wobec wejścia w prawa dłużnika z mocyart. 9102k.p.c.) powód zmuszony byłby wykonać swoje obowiązki z umowy leasingu. Wchodząc w prawa swojego dłużnika z mocy prawa wierzyciel został uprawniony do wykonywania za swojego dłużnika określonych praw. Na podstawieart. 9102k.p.c.mógłby zatem uiścić pozostałe raty leasingowe dzięki czemu dłużnik miałby roszczenie o przeniesienie własności pojazdu. Pojazd mógłby wówczas zostać zlicytowany przez komornika a uzyskana kwota podzielona między wierzycieli.
Skutki zajęcia prawa opisane są w dziale IV i IVatytułu II części trzeciej kodeksu postępowania cywilnegow przepisachart. 896i następnych. Fakt zajęcia prawa nie przesądza o jego istnieniu. Dłużnik zajętej wierzytelności ma obowiązek wskazać komornikowi czy wierzytelność uznaje i w jakim zakresie. Zajęcie nie kreuje wierzytelności. Jej istnienie może być przedmiotem badania w odrębnym procesie. Rzeczą nieuniknioną w toku wielu egzekucji jest zajmowanie praw które wygasły przed zajęciem (choćby przez wcześniejszą zapłatę, o której wierzyciel nie wiedział) lub które nigdy nie istniały. Jeżeli ktoś nie jest dłużnikiem zajętego prawa to zajęcie nie narusza jego praw. Ewentualny spór o zajęte prawo toczył się będzie w ramach powództwa o zapłatę, wydanie bądź innego zmierzającego do realizacji prawa.
K.miał zatem prawo zająć wszystkie prawa dłużnika przysługujące w stosunku do powoda. Kwestia zakresu tych praw nie jest przedmiotem powództwa zart. 841 k.p.c.Badanie zatem czy użytkowanie pojazdu może być przedmiotem zajęcia wykracza poza zakres objęty kognicją w sprawie.K.zajmując prawa dłużnika nie musi ich określać w bardzo precyzyjny sposób. Określenie, że chodzi o wszystkie prawa dłużnika wynikające z umowy leasingu jest prawidłowe i wystarczające. Zakres tych praw jest już kwestią ewentualnego powództwa odszkodowawczego jeżeli zostanie ono w ogóle wytoczone. Proces niniejszy nie jest procesem o wydanie ruchomości.
Mając powyższe na uwadze powództwo podlegało oddaleniu.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawieart. 98 § 2 k.p.c.nakładając na powoda obowiązek zwrotu kosztów procesu poniesionych przez pozwaną. Na podstawie § 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.). Na koszty postępowania w sprawie złożyły się zatem poza kosztami zastępstwa procesowego w kwocie 3.600 złotych, koszt uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.