Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1204/15
Data wyroku: 2016-06-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Peteja-Żak, Grzegorz Kiepura, Marcin Mierz
Słowa kluczowe: Fałszywe Zeznania
Podstawa prawna: art. 233 § 1 kk

Sygnatura akt VI Ka 1204/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia24 czerwca 2016r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Marcin Mierz
Sędziowie SSO Grzegorz Kiepura (spr.)
SSO Małgorzata Peteja-Żak
Protokolant stażysta Magdalena Gowin
po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 r.
przy udziale Prokuratora Prokuratury RejonowejG.wG.Joanny Szlosar-Meller
sprawy1.A. H. (1)ur. (...)wP.
synaH.iA.
2.S. S. (1)(poprzednioW.)
ur. (...)wP.
synaR.iA.
oskarżonych zart. 233§1 kk
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 28 sierpnia 2015 r.    sygnatura akt IX K 1693/14
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpk
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
IV Ka 1204/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 28.08.2015r. :

1
A. H. (1)został uznany za winnego tego, że w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu dopuścił się następujących czynów:

-

w dniu 30.04.2010r. na Komisariacie Policji wP.w trakcie przesłuchania prowadzonego w toku dochodzenia RSD 323/10, składając zeznania mające służyć za dowód w postępowaniu przygotowawczym zeznał nieprawdę, że 18.04.2010r.M. Ł. (1)miał zmieniać tablice rejestracyjne z jednegoF. (...)do drugiegoF. (...)oraz że w dniu 17.04.2010r.M. Ł. (1)rozkręcał części z samochoduM., a jakiś mężczyzna miał go spłoszyć ;

w dniu 5.09.2011r. podczas rozprawy w sprawie IX K 3176/10 przed Sądem Rejonowym w Gliwicach, prowadzonej przeciwkoM. Ł. (1), składając zeznania mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym, zeznał nieprawdę, że w dniu 17.04.2010r.M. Ł. (1)rozkręcał części z samochoduM., a jakiś mężczyzna miał go spłoszyć, tj. przestępstw zart. 233 § 1 KKi za to na mocyart. 233 § 1 KKprzy zastosowaniuart. 91 § 1 KKskazany został na jedną karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

2
S. S. (1)został uznany za winnego tego, że w dniu 29.09.2010r. na komisariacie Policji wP.w trakcie konfrontacji z podejrzanymM. Ł. (1), składając zeznania mające służyć za dowód w postępowaniu przygotowawczym w toku dochodzenia RSD 323/10, zeznał nieprawdę, że w dniu 18.04.2010r. wspólnie zM. Ł. (1)iA. H. (1)naprawiali samochód, tj. przestępstwa zart. 233 § 1 KKi za to na mocyart. 233 § 1 KKskazany został na karę 2 miesięcy pozbawienia wolności.

Na podstawieart. 624 § 1 kpkiart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnychoskarżeni zostali zwolnieni od ponoszenia kosztów sądowych, którymi obciążono Skarb Państwa.
Apelację od tego wyroku wywiedli obrońcy oskarżonych.
Obrońca oskarżonegoA. H. (1)zarzucił wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu, iż oskarżony posiadał pełną świadomość, że składane przez niego zeznania są nieprawdziwe, podczas gdy brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na ten fakt.
W oparciu o podniesiony zarzut obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Obrońca oskarżonegoS. S. (1)zarzucił wyrokowi:

1
naruszenie przepisów postępowania:

-

art. 7 kpkpoprzez wykraczającą poza granicę swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez nieprawidłową ocenę dowodu z dokumentu – protokołu rozprawy, na której oskarżony zamienił swoje zeznania na odpowiadające prawdzie, a także nieprawidłową ocenę wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadkaD. K.;

art. 410 kpkpoprzez pominięcie okoliczności, że oskarżonyS.dobrowolnie sprostował fałszywe zeznania zanim nastąpiło rozstrzygnięcie sprawy, co z kolei uzasadniało zastosowanieart. 233 § 5 pkt. 2 kk;

art. 424 § 2 kpkpoprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku, a to wobec braku odniesienia się do wniosku obrońcy o zastosowanie przepisuart. 233 § 5 pkt.2 kk;

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, iż oskarżonyS. S. (1)miał zamiar bezpośredni lub ewentualny popełnienia przestępstwa zart. 233 § 1 kk;

3
rażącą niewspółmierność kary albowiem okoliczności sprawy wskazują, iż możliwe i wystarczające dla osiągnięcia celów kary byłoby odstąpienie od jej wymierzenia lub nadzwyczajne jej złagodzenie, względnie orzeczenie samoistnej kary grzywny lub kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

W oparciu o podniesione zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub orzeczenia samoistnej kary grzywny na podstawieart. 37 a kkw miejsce bezwarunkowej kary pozbawienia wolności.
Apelacje okazały się zasadne o tyle, że w wyniku ich wniesienia zaskarżony wyrok należało uchylić i przekazać sprawę sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania, sąd ten bowiem dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogącego mieć wpływ na jego treść , polegającego na niewyjaśnieniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.
Strona przedmiotowa czynu opisanego wart. 233 § 1 kkpolega na tym, że sprawca, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub innym prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje fałszywie. Przestępstwo to można popełnić jedynie umyślnie, w formie zamiaru bezpośredniego lub ewentualnego, tzn. iż sprawca musi chcieć zeznać nieprawdę lub zataić prawdę albo przewidywać taką możliwość i na to się godzić. Treści zawarte w fałszywych zeznaniach muszą być zatem obiektywnie niezgodne z prawdą, jak również subiektywnie nieprawdziwe.
W niniejszej sprawie sąd powinien więc ustalić jakie zeznania w charakterze świadków złożyliA. H.iS. S.w postępowaniu przygotowawczym oraz sądowym i czy ich treść była niezgodna z prawdą. Sąd ustalił tymczasem, że w dniu 30 kwietnia 2010r. na Komisariacie Policji wP.podczas przesłuchania w charakterze świadkaA. H.zeznał, iż w dniu 18 kwietnia 2010 r.M. Ł.miał zmienić tablice rejestracyjne z jednegoF. (...)do drugiegof. (...)oraz iż w dniu 17 kwietnia 2010r.M. Ł.rozkręcał części z samochoduM., a jakiś mężczyzna miał go spłoszyć, natomiast w dniu 5 września 2011r. podczas rozprawy przed Sądem Rejonowym w Gliwicach, w sprawie IX K 3176/10, zeznał, że w dniu 17 kwietnia 2010r.M. Ł.rozkręcał części z samochoduM., a jakiś mężczyzna miał go spłoszyć (k. 212). Stwierdzić należy, że ustalenia te obarczone są błędem. Z protokołu przesłuchaniaA. H.w charakterze świadka nie wynika, aby podawał on jakąkolwiek datę odnoszącą się do zamiany tablic rejestracyjnych przezM. Ł.(k. 25 – 26). Z kontekstu wypowiedziA. H.mogłoby wynikać, że chodzi o datę „17 kwietnia”, a nie, jak ustalił sąd, datę „18 kwietnia”. Również w odniesieniu do rozkręcenia części samochoduM.w wypowiedziA. H.nie padła żadna data, natomiast w tym wypadku, mając na uwadze całość jego zeznań można było uznać, że chodzi o przyjętą przez sąd datę „17 kwietnia”. Jednak ustalenie sądu, iżA. H.zeznał, żeM. Ł.rozkręcał części z samochoduM.jest nieprecyzyjne. W istocie bowiemA. H.zeznał, że o tym fakcie dowiedział się odM. Ł.: „ Powiedział mi, że porozkręcał jakieś części z samochoduM.” (k. 25 – verte), „ Mówił mi o tymM. Ł. (1), jak już było po wszystkim” (k. 48 – verte). Różnica pomiędzy ustaleniami sądu dotyczącymi treści zeznańA. H.a rzeczywistymi zeznaniamiA. H.ma znaczenie dla oceny prawidłowości zeznań. Odnośnie zeznańS. S.złożonych w dniu 29 września 2010r. w trakcie konfrontacji zM. Ł.sąd ustalił, żeS. S.podał, iż „w dniu 18 kwietnia 2010r. wspólnie zM. Ł.iA. H.naprawiali samochód”. Także to ustalenie sądu jest błędne w odniesieniu do daty jaką miał wymienić w swych zeznaniachS. S.. W rzeczywistości bowiemS. S.w trakcie konfrontacji nie wymienił żadnej daty (k. 35 – verte). Stwierdzić zatem należy, iż sąd rejonowy dokonał błędnych ustaleń faktycznych dotyczących treści zeznańA. H.iS. S.złożonych w charakterze świadków. Natomiast ustalenia sądu, żeA. H.iS. S.złożyli nieprawdziwe zeznania jawi się jako dowolne, niż zostało bowiem poprzedzone analizą i oceną zgromadzonego materiału dowodowego. Fakt uniewinnieniaM. Ł.od popełnienia czynu zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 278 § 1ka, w sprawie IX K 3176/10 nie może automatycznie przesądzać, iżA. H.iS. S.w tej sprawie złożyli fałszywe zeznania (k. 61). Zgodnie z zasadą samodzielności jurysdykcyjnej (art. 8 § 1 kpk) sąd nie był związany ustaleniami w tamtej sprawie. By móc ocenić, mg zeznaniaA. H.iS. S.były nieprawdziwe, sąd zobowiązany był skonfrontować ich treść z ustalonymi przez siebie faktami. Brak ustaleń w tym zakresie uniemożliwił kontrolę odwoławczą.
Ujawnione braki postępowania dowodowego spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W jego toku sąd przeprowadzał postępowanie dowodowe w pełnym zakresie, dokonując wszechstronnej i rzetelnej analizy i oceny zgromadzonego materiału dowodowego, która będzie uwzględniała kryteria określone wart. 7 kpk, a następnie wypowie się w kwestii winy bądź niewinności oskarżonych w zakresie postawionych im zarzutów. W zależności od poczynionych ustaleń sąd rozważy czy zeznaniaA. H.iS. S.nie dotyczyły okoliczności mających znaczenie dla realizacji ich prawa do obrony, a zatem czy nie działali oni w ramach pozaustawowego kontratypu działania we własnej obronie (por. uch. SN z dnia 20.09.2007r.,I KZP 26/07 i uch SN z dnia 26.04.2007r., I KZP 4/07). Sąd zbada też, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowaniaart. 233 § 5 kk.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w części dyspozycyjnej wyroku.