Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1224/14
Data wyroku: 2016-02-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Zwrot Nienależnie Pobranych Świadczeń Z Ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 19 ust. 2 i art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 1224/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lutego 2016r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Dorota Malewicka

po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016r. w Siedlcach na rozprawie
odwołaniaG. H.
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia 10 października 2014r., znak:(...)
w sprawieG. H.
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o zwrot nienależnie pobranej emerytury rolniczej i wypłatę emerytury rolniczej

I
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iżG. H.nie jest zobowiązany do zwrotu kwoty 33 047,72 (trzydzieści trzy tysiące czterdzieści siedem złotych siedemdziesiąt dwa grosze) pobranej tytułem emerytury rolniczej za okres od 1 października 2011r. do 30 września 2014r.,

II
w pozostałej części oddala odwołanie.

Sygn. akt: IV U 1224/14UZASADNIENIE
Decyzją z 10 października 2014r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawieart.19 ust.1 i 2 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówwstrzymał od 1 października 2014r. wypłatę na rzeczG. H.emerytury rolniczej wskazując, że ubezpieczony zataił fakt, ich w okresach pracy w gospodarstwie rolnym rodziców podlegał innemu ubezpieczeniu społecznemu, a ponadto na podstawie art.52 ust.2 w/w ustawy iart.138 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychustalił, że w okresie od 1 kwietnia 2009r. do 30 września 2014r. ubezpieczony pobrał nienależnie emeryturę rolniczą w kwocie 54 174,44 złotych i zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu kwoty 33 047,72 złotych pobranych nienależnie tytułem tego świadczenia za okres od 1 października 2011r. do 30 września 2014r. (decyzja z 10 października 2014r. k.77 akt emerytalnych).
Odwołanie od w/w decyzji złożyłG. H.wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że jest uprawniony do wypłaty emerytury rolniczej od 1 października 2014r., a ponadto, że nie jest zobowiązany do zwrotu emerytury rolniczej pobranej w okresie od 1 października 2011r. do 30 września 2014r. w kwocie 33 047,72 złotych. W uzasadnieniu stanowiska ubezpieczony wskazał m.in., że od odzieciństwa pracował w gospodarstwie rolnym rodziców i nie była to pomoc, ale właśnie praca. Pracę tę wykonywał w okresie nauki w(...) Szkole ZawodowejwS., kiedy to po powrocie ze szkoły pomagał w polu i przy obrządku inwentarza. Również w okresie służby wojskowej w latach 1969-1971 otrzymywał przepustki i urlopy na żniwa oraz wykopki ziemniaków i buraków cukrowych. Większość obowiązków związanych z pracą w gospodarstwie rolnym spoczywała na nim i na matce, gdyż starszy brat ożenił się i odszedł z domu, a ojciec pracował wCukrowni (...)w dziale gospodarczym i w domu był gościem. Dalej ubezpieczony podniósł, że w 1972r. ożenił się, a rodzice żony posiadali pole orne. Dlatego pomagał nie tylko rodzicom, ale i żonie i jej rodzicom. W 1985r. nabył z żoną ziemię orną, na której uprawiali zboże, a później – aż do 2008r. porzeczki pieczarki. Powyższe pokazuje, że przez całe życie, poczynając od dzieciństwa był związany z rolnictwem i był przekonany, że emerytura słusznie mu się należy. Dlatego decyzja odbierająca mu emeryturę i zobowiązująca do zwrotu pieniędzy jest krzywdząca (odwołanie k.1- 4 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.5-7 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 8 kwietnia 2009r. wpłynął do organu rentowego wniosekG. H.urodzonego w dniu (...)o emeryturę rolniczą. Do wniosku załączony został kwestionariusz dotyczący okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, w którym ubezpieczony wskazał, że w okresie od 12 marca 1965r. (data ukończenia 16. roku życia) do 28 kwietnia 1983r. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, a w okresie od 29 kwietnia 1983r. do 19 listopada 2008r. pracował we własnym gospodarstwie rolnym oraz prowadził dział specjalny produkcji rolnej. Natomiast od 1 stycznia 2009r. do chwili obecnej podlega ubezpieczeniu na własny wniosek (wniosek o emeryturę i kwestionariusz okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników k.1-2 akt emerytlanych). Na okoliczność pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 12 marca 1965r. do 28 kwietnia 1983r. ubezpieczony przedstawił własne oświadczenie oraz pisemne zeznania świadkówT. K. (1)iE. K.(k.13-15 akt emerytalnych). Ponadto przedstawił zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników z 8 kwietnia 2009r., z którego wynika, że ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1 stycznia 1984r. do 31 grudnia 1988r. (5 lat), od 1 stycznia 1990r. do 30 września 1993r. (3 lata i 9 miesięcy), od 1 stycznia 1995r. do 31 grudnia 2008r. (14 lat) oraz od 1 stycznia 2009r. do nadal (zaświadczenie KRUS z 8 kwietnia 2009r. k.3-6 akt emerytalnych).
Po rozpatrzeniu przedstawionych dokumentów organ rentowy ustalił, że ubezpieczony legitymuje się okresem pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, zaliczanym do okresu wymaganego do emerytury, od ukończenia 16. roku życia ,tj. od 12 marca 1965r. do 31 grudnia 1982r. w wymiarze 17 lat, 9 miesięcy i 19 dni oraz okresem podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 stycznia 1984r. do 31 grudnia 1988r., od 1 stycznia 1990r. do 30 września 1993r. i od 1 stycznia 1995r. do 30 czerwca 2009r., co łącznie stanowi 23 lata i 9 miesięcy, a suma w/w okresów pracy w gospodarstwie rolnym oraz podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników przekracza 30 lat (raport ustalenia uprawnień do świadczenia k.31 akt emerytalnych). Mając na uwadze powyższe ustalenia, decyzją z 22 kwietnia 2009r. wydaną na podstawieart.19 ust.2 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikóworgan rentowy przyznał ubezpieczonemu, mającemu ukończony 60. rok życia, od 1 kwietnia 2009r. emeryturę rolniczą (decyzja z 22 kwietnia 2009r. o przyznaniu emerytury k.32 akt emerytalnych).
Rodzice ubezpieczonegoJ.iF.małż.H.były posiadaczami, a nas skutek uwłaszczenia dokonanego w trybie ustawy z 27 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, od 4 listopada 1971r. byli właścicielami gospodarstwa rolnego położonego w(...)gminaS.o powierzchni 3,84 ha (zaświadczenie Starosty PowiatuS.z 1 kwietnia 2009r. k.18 akt emerytalnych). Ubezpieczony od urodzenia mieszkał z rodzicami na terenie powyższego gospodarstwa rolnego (zaświadczenie Wójta GminyS.z 31 marca 2009r. k.10 akt emerytalnych). Po ukończeniu szkoły podstawowej, w latach 1964-1967 ubezpieczony kontynuował naukę w(...) Szkole Zawodowejdla Pracujących działającej przy Cukrowni wS.. Szkołę tę ukończył w dniu 24 czerwca 1967r. (kopia świadectwa ukończenia(...) Szkoły Zawodowej– w kopercie na k.24 akt sprawy). Pozostając uczniem powyższej szkoły i po jej ukończeniu ubezpieczony był zatrudniony wCukrowni (...) SAwS.na stanowisku elektryka. Zatrudnienie to trwało od 1 września 1964r. do 10 czerwca 1972r. (świadectwo pracy z 28 sierpnia 2000r. k.11 akt emerytalnych ZUS). W okresie tego zatrudnienia ubezpieczony został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej i służbę tę odbywał od 23 kwietnia 1969r. do 9 kwietnia 1971r. wB.kołoZ., a później wL.(kopia książeczki wojskowej k.6-7 akt emerytalnych ZUS). Po zakończeniu zatrudnienia wCukrowni (...)(w dniu 10 czerwca 1972r.) od 19 czerwca 1972r. ubezpieczony podjął zatrudnienie wPaństwowym Ośrodku (...)wS.i zatrudnienie to kontynuował do 3 lutego 1973r. (świadectwo pracy z 3 lutego 1973r. k.13 akt emerytalnych ZUS). Przez okres zatrudnienia wCukrowni (...), a także w pierwszych miesiącach zatrudnienia wPaństwowym Ośrodku (...)ubezpieczony nadal mieszkał z rodzicami w(...)oddalonej odS.o około 7 km. Następnie - we wrześniu 1972r. ubezpieczony ożenił się i zamieszkał wraz z żoną wS.przyul. (...). Do 1 października 1972r. ubezpieczony był zameldowany w miejscu zamieszkania rodziców, a od 21 października 1972r. został zameldowany pod nowym adresem wS.(zaświadczenie o zameldowaniu z 31 marca 2009r. i poświadczenie zamieszkania z 31 marca 2009r. k.10-11 akt emerytalnych KRUS). Od ukończenia 16. roku życia ,tj. od 12 marca 1965r. do końca okresu zamieszkiwania z rodzicami ,tj. do końca września 1972r. (z wyłączeniem okresu służby wojskowej) ubezpieczony łączył naukę, a następnie pracę zawodową z pracą w gospodarstwie rolnym rodziców. Na posiadanych gruntach rodzice ubezpieczonego uprawiali zboże, ziemniaki, buraki. W gospodarstwie hodowana była trzoda chlewna, krowy, cielaki, byki, króliki. Był koń do prac polowych. Ucząc się w zasadniczej szkole zawodowej ubezpieczony rozpoczynał zajęcia o godzinie 8 rano, a kończył około godziny 13-14, przy czym zajęcia w szkole odbywały się przez trzy dni w tygodniu, a przez pozostałe trzy dni ubezpieczony pracował jako uczeń wCukrowni (...). Praca odbywała się w godzinach od 7 do 15, a w okresie kampanii cukrowniczej, która trwała przez około 3 miesiące w roku, nawet o 6 rano. Ubezpieczony wracał ze szkoły najpóźniej o godzinie 15, a z pracy o godzinie 16. Po zakończeniu nauki w szkole zawodowej, pracując nadal wCukrowni (...)ubezpieczony pracował w godzinach od 7 do 15, podobnie w kolejnym zakładzie pracy ,tj. wPaństwowym Ośrodku (...). W rozpatrywanym okresie w domu rodzinnym ubezpieczonego, oprócz niego samego i jego rodziców, mieszkał jeszcze o rok młodszy brat i 6 lat młodsza siostra. Ubezpieczony ma jeszcze o rok starszego brata, ale ten w 1966r. został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej, a po wojsku ożenił się i zamieszkał u żony w tej samej miejscowości łącząc pracę w Cukrowni wS.z pracą w gospodarstwie rolnym teściów. Ojciec ubezpieczonego oprócz pracy w gospodarstwie rolnym był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Cukrowni wS.. Pracował w godzinach od 7 do 15, a w okresach kampanii cukrowniczej na zmiany. Kiedy do Cukrowni przychodziły wagony do rozładunku ojciec ubezpieczonego wracał z pracy nawet w godzinach nocnych. W związku z taką sytuacją rodzinną ubezpieczony po powrocie ze szkoły, a później z pracy, stale - po kilka godzin dziennie wykonywał prace w gospodarstwie rolnym. Brał udział w tzw. obrządku ,tj. przygotowaniu karmy dla zwierząt, karmieniu zwierząt, dojeniu krów oraz wykonywał inne doraźne prace, a ponadto brał udział we wszystkich sezonowych pracach polowych – zasiewach, sianokosach, żniwach, wykopkach ziemniaków i buraków cukrowych (które odstawiane były do cukrowni), młócce. Po zawarciu związku małżeńskiego i zamieszkaniu wS.(od października 1972r.) ubezpieczony przyjeżdżał do rodziców i pomagał im w pracach w gospodarstwie rolnym, ale praca ta nie odbywała się codziennie. W okresach zimowych ubezpieczony jeździł do rodziców raz na jakiś czas, a w okresach letnich - kiedy było więcej prac - częściej. Pomagał im wówczas w pracach przy zasiewach, żniwach, wykopkach. Przez cały ten czas ubezpieczony pracował zawodowo. Po zakończeniu pracy wPaństwowym Ośrodku (...)(vide: ustalenia faktyczne), w okresie od 12 lutego 1973r. do 10 czerwca 1985r. ubezpieczony pracował w Powiatowym Zarządzie Dróg(...)wS.(później(...)wW.) na stanowisku elektryka, a później kierownikaWytwórni (...)wS.(świadectwo pracy z 10 lutego 1994r. k.18 akt emerytalnych ZUS). Od 1983-1984 ubezpieczony rozpoczął wraz z zoną prowadzenie własnej działalności rolniczej, uprawiał zboże, a następnie porzeczki i pieczarki. Z tego tytułu od 1 stycznia 1984r. ubezpieczony podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników - w okresach, o którym mowa wyżej (zeznania świadków:A. B.k.31v-32 – nagranie od minuty 11 do 29,J. B.k.32-32v – nagranie od minuty 29 do 40,J. P.k.32v- nagranie od minuty 40 do 49,T. K. (2)k.32v-33 – nagranie od minuty 49 do 59,I. K.k.34v-35 – nagranie od minuty 5 do 13,D. B.k.35 – nagranie od minuty 13 do 24 oraz zeznania ubezpieczonego k.35-35v - nagranie od minuty 25 do 36 i k.16v-17v – nagranie od minuty 1 do 36).
O zatrudnieniu ubezpieczonego w Cukrowni wS., a następnie wPaństwowym Ośrodku (...)wS.oraz w Powiatowym Zarządzie Dróg(...)wS.– na przestrzeni lat 1964 – 1985 organ rentowy dowiedział się w wyniku korespondencji prowadzonej z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., po tym jak Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystąpił z zapytaniem o to, czy ubezpieczony ma ustalone prawo do emerytury rolniczej (wniosek ZUS O/S.z 7 sierpnia 2014r. i dalsza korespondencja k.37-70 akt emerytalnych KRUS). W oparciu o pozyskane informacje organ rentowy zweryfikował okresy pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym i ustalił, że do emerytury rolniczej mogą być zaliczone okresy podlegania ubezpieczonego ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1 stycznia 1984r. do 31 grudnia 1988r., od 1 stycznia 1990r. do 30 września 1993r. i od 1 stycznia 1995r. do 30 czerwca 2009r., a zatem przez 23 lata i 3 miesiące (raport ustalenia uprawnień do świadczenia k.71 akt emerytalnych KRUS). W konsekwencji organ rentowy ustalił, że ubezpieczony nie spełnia warunków nabycia prawa do emerytury rolniczej na podstawieart.19 ust.2 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówi w zaskarżonej decyzji z 10 października 2014r. wstrzymał wypłatę emerytury na rzecz ubezpieczonego od 1 października 2014r. i zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (decyzja z 10 października 2014r. k.77 akt emerytalnych KRUS).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieG. H.okazało się uzasadnione w zakresie, w jakim wnosił on o ustalenie, że nie jest zobowiązany do zwrotu kwoty 33 047,72 złotych pobranej tytułem emerytury rolniczej w okresie od 1 października 2011r. do 30 września 2014r. W pozostałej części ,tj. w zakresie, w jakim organ rentowy wstrzymał od 1 października 2014r. wypłatę świadczenia na rzecz ubezpieczonego odwołanie okazało się nieuzasadnione i podlegało oddaleniu.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do tej ostatniej kwestii ,tj. wstrzymania wypłaty na rzecz ubezpieczonego wypłaty emerytury od 1 października 2014r. wskazać należy, że wstrzymanie wypłaty tego świadczenia było konsekwencją ustalenia, że ubezpieczony w dacie przyznania emerytury ,tj. od 1 kwietnia 2009r. nie spełniał przesłanek do nabycia tego świadczenia na podstawieart.19 ust.2 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przypomnieć należy, że zgodnie z w/w przepisem emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek 60 lat, jeżeli jest mężczyzną, podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Jak wynika z przedstawionych wyżej ustaleń, do wniosku, że ubezpieczony nie spełnia powyższych przesłanek organ rentowy doszedł po przyznaniu ubezpieczonemu prawa do emerytury rolniczej (co nastąpiło w decyzji z 22 kwietnia 2009r.), a mianowicie w 2014r., kiedy na skutek korespondencji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.powziął informację, że w okresie uwzględnionym jako okres pracy w gospodarstwie rolnym przed 1 stycznia 1983r. ubezpieczony podlegał innemu ubezpieczeniu społecznemu – z tytułu zatrudnienia. Okoliczność ta pozwoliła organowi rentowemu zweryfikować pierwotne ustalenia i ustalić, że w dacie przyznania prawa do emerytury ubezpieczony nie legitymował się 30-letnim okresem ubezpieczenia emerytalno-rentowego, do którego zgodnie zart.20 ust.1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówzalicza się również okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia, przed 1 stycznia 1983r. Ubezpieczony ubiegając się o emeryturę rolniczą wniósł o zaliczenie do okresu wymaganego do emerytury, okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od ukończenia 16. roku życia ,tj. 12 marca 1965r. do 28 kwietnia 1983r., co po ograniczeniu do 1 stycznia 1983r. stanowi 17 lat , 9 miesięcy i 20 dni. W ocenie Sądu organ rentowy prawidłowo ustalił, że okres ten nie podlega zaliczeniu do okresu wymaganego do emerytury z uwagi na to, że równocześnie ubezpieczony pracował zawodowo i nie pracował stale w gospodarstwie rolnym rodziców. Podkreślić jednak należy, że sama okoliczność, iż w okresie po ukończeniu 16. roku życia a przed 1 stycznia 1983r. ubezpieczony pracował zawodowo, nie oznacza automatycznie, że ubezpieczony nie mógł i nie pracował stale w gospodarstwie rolnym, w wymiarze pozwalającym na zaliczenie okresu tej pracy do emerytury rolniczej. O ile bowiem praca w gospodarstwie rolnym była wykonywana stale i w wymiarze nie mniejszym niż przez 4 godziny dziennie, okres tej pracy może podlegać zaliczeniu do okresu wymaganego do emerytury rolniczej również w sytuacji, gdy równocześnie ubezpieczony podlegał innemu ubezpieczeniu społecznemu. W wyroku z 16 lipca 2014r. w sprawie III AUa 1941/13 (Lex nr 1493859) Sąd Apelacyjny w Białymstoku wskazał, że nia ma przeszkód, aby w przypadku wykazania podlegania w tym samym okresie ubezpieczeniu rolniczemu także ubezpieczeniu pracowniczemu, zaliczyć okres ubezpieczenia rolniczego do emerytury rolniczej. Orzeczenie to dotyczy okresu podlegania równolegle ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia i ubezpieczeniu rolniczemu (w okresie, gdy możliwe było podwójne ubezpieczenie), ale w ocenie Sądu Okręgowego, analogicznie możliwa jest sytuacja, w której osoba podlegając ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia pracuje równocześnie stale w gospodarstwie rolnym (przed 1 stycznia 1983r.) i wnosi o zaliczenie okresu tej pracy do emerytury rolniczej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ rentowy prawidłowo uznał, że okres pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym przed 1 stycznia 1983r. nie może podlegać zaliczeniu do okresu wymaganego do emerytury, z tym zastrzeżeniem, że dotyczy to okresu po wrześniu 1972r. Z ustaleń faktycznych Sądu wynika, że we wrześniu 1972r. ubezpieczony ożenił się i od października 1972r. zamieszkał z żoną wS.. W złożonych zeznaniach ubezpieczony wskazał, że po wyprowadzeniu się doS.nadal przyjeżdżał do rodziców i pracował w gospodarstwie rolnym, ale nie miało to już charakteru stałej - codziennej pracy, istotnej dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Jak zeznał zimą przyjeżdżał rzadko, tylko wtedy kiedy była taka potrzeba. W tych okolicznościach uzasadniona jest ocena, że od 1 października 1972r., ubezpieczony mieszkający i pracujący zawodowo wS.pomagał rodzicom w pracy w gospodarstwie rolnym, ale nie można ustalić, aby stale – codziennie pracował w tym gospodarstwie rolnym. Inaczej ocenić należy okres od ukończenia przez ubezpieczonego 16. roku życia ,tj. od 12 marca 1965r. do września 1972r. Z ustaleń Sądu wynika, że w okresie tym (wyłączając okres służby wojskowej) ubezpieczony mieszkał z rodzicami i stale – codziennie, przez co najmniej 4 godziny, pracował w gospodarstwie rolnym rodziców wykonując stałe – całoroczne czynności związane z tzw. obrządkiem oraz wykonując wszystkie sezonowe prace polowe. Prace te wykonywał po powrocie ze szkoły, a później z pracy. Zauważyć jednak należy, że wskazany okres – od 12 marca 1965r. do 30 września 1972r. stanowi 7 lat, 6 miesięcy i 20 dni, a po pomniejszeniu o blisko 2-letni okres służby wojskowej (od 23 kwietnia 1969r. do 9 kwietnia 1971r.), kiedy ubezpieczony przebywał poza miejscem zamieszkania i nie pracował stale w gospodarstwie rolnym, stanowi 5 lat i niespełna 8 miesięcy. Taki okres pracy w gospodarstwie rolnym zsumowany z okresem podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników (w wymiarze 23 lata i 3 miesiące) stanowi niespełna 29 lat, zamiast wymaganych 30 lat). W tych okolicznościach organ rentowy prawidłowo ustalił, że ubezpieczony nie spełnia przesłanek do nabycia emerytury rolniczej na podstawieart.19 ust.2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówi prawidłowo wstrzymał wypłatę tej emerytury - na podstawieart.52 ust.1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikóww zw. zart.134 ust.1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Co do ustalenia przez organ rentowy, że ubezpieczony nie spełnia przesłanek do emerytury rolniczej wskazać należy na regulacjęart.114 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. zart.52 ust.1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którą prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Z powyższych ustaleń wynika, że okoliczności mające wpływ na możliwość wykonywania przez ubezpieczonego pracy w gospodarstwie rolnym przed 1 stycznia 1983r. zostały ujawnione już po ustaleniu prawa ubezpieczonego do emerytury rolniczej. W tej sytuacji organ rentowy mógł ponownie ustalić, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do emerytury rolniczej na podstawieart.19 ust.2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Przechodząc do kwestii zwrotu przez ubezpieczonego kwoty 33 047,72 złotych pobranej tytułem emerytury rolniczej w okresie od 1 października 2011r. do 30 września 2014r. wskazać należy, że choć ubezpieczony – jak ustalono wyżej – nie spełniał przesłanek do nabycia emerytury rolniczej w wieku 60 lat, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że pobrał to świadczenie nienależnie w rozumieniu przepisów ustawy. Zgodnie zart.52 ust.2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówzasady zwrotu nienależnie pobranych świadczeń określają przepisy emerytalne. Przez przepisy emerytalne, do których odsyłają uregulowaniaustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, należy rozumieć przepisyustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
I tak, w myślart.138 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychosoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu, przy czym za nienależnie pobrane świadczenia rozumie się:

1
świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania,

2
świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.

W okolicznościach sprawy nie można mówić o zaistnieniu sytuacji, o której mowa w przytoczonym wyżej pkt 1. Analizując dokonane ustalenia nie można również uznać, aby emerytura została ubezpieczonemu przyznana na skutek złożenia fałszywych dokumentów albo na skutek świadomego wprowadzenia w błąd. Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję wskazał, że ubezpieczony zataił fakt, że w okresach pracy w gospodarstwie rolnym rodziców podlegał innemu ubezpieczeniu społecznemu (decyzja z 10 października 2014r. k.77 akt emerytalnych KRUS). Z kwestionariusza dotyczącego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników załączonego przez ubezpieczonego do wniosku o emeryturę wynika, że ubezpieczony nie wykazał w tym kwestionariuszu okresów pracy w Cukrowni wS., wPaństwowym Ośrodku (...)wS.oraz(...)wW., w których pracował na przestrzeni lat 1964 – 1985. (kwestionariusz k.2 akt emerytalnych KRUS). Przeprowadzone w sprawie dowody nie dają jednak podstaw do uznania, że ubezpieczony uczynił to świadomie ,tj. z intencją wprowadzenia organu rentowego w błąd w celu uzyskania prawa do emerytury rolniczej. Z zeznań ubezpieczonego, które należy uznać za szczere i spontaniczne wynika, że ubezpieczony nie wykazał w kwestionariuszu okresu pracy poza gospodarstwem rolnym, gdyż uważał, że nie jest to konieczne skoro ubiega się o emeryturę rolniczą. Nikt też z pracowników KRUS, w tym pracownik odbierający od niego dokumenty nie wskazywał na taką potrzebę. Należy przy tym zauważyć, że druk kwestionariusza wypełnionego przez ubezpieczonego zawiera na wstępie pouczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie nieprawdziwych zeznań co do posiadanych okresów pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego i innych okresów podlegających zaliczeniu do okresu ubezpieczenia społecznego rolników. Pouczenie to odnosi się zatem do okresów pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia, prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz innych okresów podlegających zaliczeniu do okresu ubezpieczenia społecznego rolników. Ubezpieczony nie wykazał w kwestionariuszu okresów pracy zawodowej, choć zgodnie z wyliczeniem zawartym w nagłówku tabeli powinien to uczynić. Brak jednak podstaw do uznania, że uczynił to celowo – z zamiarem zatajenia – bo do takiego stwierdzenia konieczne byłoby wykazanie, że ubezpieczony miał świadomość, iż okresy pracy w gospodarstwie rolnym, które zbiegają się z okresami pracy zawodowej nie mogą być zaliczone do emerytury rolniczej. Trzeba zauważyć, że wniosek o emeryturę rolniczą i kwestionariusz jako jego załącznik, nie zawierają żadnego pouczenia co do okresów pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia podlegających zaliczeniu do emerytury rolniczej, a jak wynika z wcześniejszych rozważań możliwe są sytuacje, w których osoba pracująca zawodowo pracowała również stale w gospodarstwie rolnym. Okoliczność zaś równoległego zatrudnienia nie wykluczała zaliczenia tego samego okresu jako okresu pracy w gospodarstwie rolnym przy ubieganiu się o emeryturę rolniczą (o ile oczywiście taka stała praca była wykonywana). Tak też było w przypadku ubezpieczonego w okresie od 12 marca 1965r. do 30 września 1972r. (vide: wcześniejsze ustalenia). Ubezpieczony, jak zeznał, był przekonany, że skoro do 1983r. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, to okres ten podlega zaliczeniu do emerytury rolniczej. Takie przekonanie ubezpieczonego okazało się częściowo błędne, ale nie oznacza ono, że ubezpieczony świadomie wprowadził organ rentowy w błąd. Na koniec wskazać jeszcze należy, że do wniosku o emeryturę rolniczą ubezpieczony dołączył m.in. zaświadczenia (na k.10 i 11 akt emerytalnych), z których wynika, że od października 1972r. zmienił miejsce zamieszkania i został zameldowany wS.przyul. (...). Złożył również zaświadczenie (na k.12 akt emerytalnych), w którym wskazał, że po zmianie miejsca zamieszkania nadal dojeżdżał do gospodarstwa rolnego położonego w(...)i pomagał rodzicom w gospodarstwie rolnym. Mimo takich dokumentów organ rentowy nie próbował ustalić, czy po zmianie miejsca zamieszkania ubezpieczony nadal stale pracował w gospodarstwie rolnym – do 1983r., czy tylko - jak sam wskazał w w/w oświadczeniu - pomagał w pracach w gospodarstwie.
Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności Sąd na podstawieart.47714§1 i 2 kpcorzekł jak w sentencji wyroku.