Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 51/16
Data wyroku: 2016-03-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Wątroba, Grażyna Wilk, Małgorzata Niementowska
Słowa kluczowe: Rozbój
Podstawa prawna: art. 280 § 2 kk

Sygn. akt: II AKa 51/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 marca 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Małgorzata Niementowska

Sędziowie

SSA Grzegorz Wątroba (spr.)
SSA Grażyna Wilk

Protokolant

Oktawian Mikołajczyk

przy udziale Prokuratora Dariusza Wiory
po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. sprawy
G. M., s.T.iM.,ur. (...)wT.
oskarżonego zart. 280 § 2 kk,art. 278 § 1 kk
na skutek apelacji prokuratora i obrońcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 13.10.2015 roku, sygn. akt V K 42/15

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.

SSA Grzegorz Wątroba SSA Małgorzata Niementowska SSA Grażyna Wilk
sygn. aktII AKa 51/16

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 13 października 2015r. w sprawiesygn. V K 42/15 (k. 649 – 650 akt), oskarżonyG. M.został uznany za winnego dokonania w dniu 28 sierpnia 2014r. rozboju z użyciem niebezpiecznego narzędzia na osobieD. B., za co na mocyart. 280 § 2 k.k.wymierzono mu karę 3 lata pozbawienia wolności (pkt 1 wyroku), a nadto za winnego dokonanej w dniu 19 września 2014r. kradzieży kasy fiskalnej z zawartością pieniędzy, za co na mocyart. 278 § 1 k.k.wymierzono mu karę6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 2 wyroku), a także za winnego popełnienia w dniach5 października 2014r. oraz 12 grudnia 2014r. dwóch przestępstw rozboju dokonanych odpowiednio na osobieJ. P.orazK. R., za które na mocyart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.wymierzono mu jedną karę 2 lata pozbawienia wolności (pkt 3 wyroku). Jednocześnie w miejsce poszczególnych kar jednostkowych wymierzono oskarżonemu karę łączną 3 lata pozbawienia wolności (pkt 4 wyroku), zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego pozbawienia wolności w tej sprawie (pkt 5 wyroku) oraz orzeczonoo kosztach procesu (pkt 6 i 7 wyroku).
Wyrok ten został zaskarżony zarówno przez prokuratora, jak i przez obrońcę oskarżonego.
Prokurator wnosząc apelację na niekorzyść oskarżonego (k. 665 – 669 akt), zaskarżył wyrok w całości odnośnie czynów przypisanych oskarżonemu w pkt 3 wyroku (pkt III i IV aktu oskarżenia), a także w części dotyczącej orzeczenia o karze odnośnie wszystkich czynów przypisanych oskarżonemu. Skarżący ten podniósł zarzut:
- obrazy prawa materialnego, a toart. 280 § 2 k.k.poprzez jego niesłuszne niezastosowanie odnośnie czynów przypisanych oskarżonemu w pkt 3 wyroku;
- obrazy przepisów postępowania, a toart. 167 k.p.k.,art. 352 k.p.k.orazart. 366 § 1 k.p.k.poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawyi zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej, celem ustalenia działania oskarżonego przy posługiwaniu się urządzeniem pneumatycznymw sposób zagrażający życiu i zdrowiu pokrzywdzonych, co miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku;
- rażącej niewspółmierności orzeczonych wobec oskarżonego kar jednostkowych oraz kary łącznej, podczas gdy takie okoliczności, jak wysoki stopień winy oraz wysoki stopień społecznej szkodliwości zarzuconych oskarżonemu czynów, przemawiają za orzeczeniem surowszej kary bezwzględnego pozbawienia wolności.
Podnosząc te zarzuty prokurator w pisemnej apelacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, natomiast na rozprawie odwoławczej, po przeprowadzeniu przez Sąd Apelacyjny dowodu z opinii biegłego lekarza medycyny, nie poparł zarzutu sformułowanego w tirecie drugim apelacji dotyczącym obrazy przepisów prawa procesowego.
Z kolei obrońca zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego jedynie w części dotyczącej czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 1, a co za tym idzie również w części dotyczącej kary łącznej wymierzonej w pkt 4 wyroku (k. 689 – 693 akt).
Skarżąc wyrok na korzyść oskarżonego, obrońca podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na niezasadnym przyjęciu, iż oskarżony grożącD. B., posługiwał się niebezpiecznym narzędziem w postaci noża, a także obrazy przepisów postępowania, a to przepisówart. 4 k.p.k.,art. 5 § 2 k.p.k.iart. 7 k.p.k.poprzez uwzględnienie jedynie dowodów obciążających oskarżonego.
Stawiając te zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie z opisu czynu przypisanego w pkt 1, okoliczności związanychz użyciem niebezpiecznego narzędzia i wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszej,a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Wywiedzione przez prokuratora oraz obrońcę oskarżonego apelacje nie były zasadnei to w stopniu oczywistym. Postępowanie dowodowe zostało bowiem przeprowadzone przez Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy i staranny, a uzupełnienie postępowania dowodowego przez Sąd odwoławczy, jedynie potwierdziło słuszność stanowiska Sądumeriti. Sąd ten wnikliwie i wszechstronnie rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy. Na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz należycie wykazał winę oskarżonegoG. M.w zakresie wszystkich przypisanych mu czynów.
Na wstępie należy zauważyć, że żaden ze skarżących w apelacji swej nie zakwestionował orzeczenia o sprawstwie i winie oskarżonegoG. M.w zakresie drugiego z przypisanych mu przestępstw tj. przestępstwa zart. 278 § 1 k.k.popełnionegow dniu 19 września 2014r., ani też żaden ze skarżących nie kwestionował samego faktu, iż oskarżonyG. M.popełnił przestępstwa na szkodę pozostałych pokrzywdzonychw niniejszej sprawie, stąd wystarczy ograniczyć się do stwierdzenia, że zaskarżony wyrok znajduje w tym zakresie pełne oparcie w ustaleniach faktycznych, będących wynikiem dokonanej przez Sąd Okręgowy prawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Osią sporu - poza wymiarem orzeczonej wobec oskarżonego kary – była natomiast kwestionowana przez obrońcę okoliczność użycia wobec pokrzywdzonejD. B.niebezpiecznego narzędzia w postaci noża, a także zakwestionowane przez prokuratoraw pisemnej apelacji przyjęcie przez Sąd łagodniejszej kwalifikacji prawnej czynów przypisanych oskarżonemu w pkt 3 wyroku, wynikające z niesłusznego - zdaniem prokuratora - pominięcia okoliczności, iż oskarżony działał w sposób zagrażający życiu i zdrowiu pokrzywdzonych.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu sformułowanego przez prokuratora, dotyczącego naruszenia przepisów postepowania, to zarzut ten zdezaktualizował się na skutek dopuszczenia na etapie postępowania odwoławczego dowodu z opinii sądowo – lekarskiej, która w sposób nie budzący żadnych wątpliwości potwierdziła słuszne stanowisko SąduI instancji, o braku podstaw do przyjęcia, aby w dniach 5 października 2014r. oraz 12 grudnia 2014r. oskarżonyG. M.dopuścił się kwalifikowanej postaci rozboju, wyczerpując znamiona ustawowe przestępstwa zart. 280 § 2 k.k., albowiem posługując się przedmiotemw postaci urządzenia pneumatycznego, który nie stanowił niebezpiecznego narzędziaw rozumieniu przepisuart. 280 § 2 k.k.(czego zresztą prokurator nie kwestionował),to jeszcze nie działał on w sposób zagrażający życiu pokrzywdzonych. Biegły sądowyW. Z.na rozprawie odwoławczej potwierdził bowiem (k. 733 akt), że uwzględniając konkretny egzemplarz urządzenia pneumatycznego zabezpieczonegou oskarżonego oraz wyniki ekspertyzy balistycznej określającej właściwości tego przedmiotu, w powiązaniu z przedstawionym przez pokrzywdzone przebiegiem zdarzeń, brak jest wystarczających i racjonalnych podstaw do przyjęcia, iż dokonując rozboju zarówno w dniu5 października 2014r., jak i w dniu 12 grudnia 2014r., oskarżonyG. M.działałw sposób bezpośrednio zagrażający życiu pokrzywdzonychJ. P.lubK. R.i to pomijając już fakt, iż brak jest wystarczających podstaw do skutecznego zakwestionowania wyjaśnień oskarżonego, iż w momencie dokonywania czynów,w urządzeniu pneumatycznym brak było amunicji oraz że działał on ze świadomością,iż przedmiot ten nie jest niebezpieczny.
Stąd też niezasadny jest także zarzut sformułowany przez prokuratora w tirecie pierwszym apelacji, dotyczącym obrazy prawa materialnego, a toart. 280 § 2 k.k.poprzez jego niezastosowanie w zakresie dotyczącym czynów przypisanychG. M.w pkt 3 wyroku. Sąd Apelacyjny w całości aprobuje bowiem ustalenia faktyczne poczynione w tej części przez Sąd I instancji, jak również subsumcję tych ustaleń pod konkretne przepisy prawa, co skutkowało zarówno prawidłową kwalifikacją prawną podstawy skazania w pkt 3 wyroku oraz prawidłową podstawą prawną wymiaru kary. To z kolei powodowało, iż zarzuty prokuratora w tirecie pierwszym oraz drugim okazały się niezasadne i przez to nie zasługiwały na uwzględnienie przez Sądad quem.
Nie zasługiwały również na aprobatę Sądu Apelacyjnego zarzuty podniesione przez obrońcę oskarżonego w zakresie dotyczącym czynu przypisanegoG. M.w pkt 1 wyroku, gdyż wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd I instancji prawidłowo ustalił istotne okoliczności popełnienia nie tylko przestępstw przypisanych oskarżonemuG. M.w pkt 2 i 3 wyroku, ale także w jego pkt 1, a w pisemnych motywach prawidłowo przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy, dokonując trafnej jego oceny, która całkowicie mieści się w rygorach wynikających zart. 7 k.p.k.Sądmeritiwskazał przy tym, na jakich dowodach oparł swe ustalenia, a także, które dowodyi z jakich przyczyn zakwestionował, a wywody przedstawione w pisemnym uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, zasługują na pełną aprobatę Sądu odwoławczego.
W tej sytuacji nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty obrońcy oskarżonegoG. M., które w istocie zmierzały do zakwestionowania winy i sprawstwa tego oskarżonego, odnośnie dokonania przestępstwa rozboju na osobieD. B.w postaci kwalifikowanej określonej wart. 280 § 2 k.k.Wprawdzie skarżący ten w swej apelacji zarzucił zarówno obrazę przepisów postępowania, która miała mieć wpływ na treść wyroku, jak i błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę w części dotyczącej czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 1, to w gruncie rzeczy kwestionuje on prawidłowość poczynionych ustaleń, gdyż jego zdaniem naruszenie wskazanych wyżej przepisów miało doprowadzić do błędności ustaleń faktycznych.
Nie ma więc racji obrońca twierdząc, iż Sąd I instancji oparł swe ustalenia - odnośnie posługiwania się przez oskarżonego w dniu 28 sierpnia 2014r. nożem – na wybiórczo wybranej części zebranego w sprawie materiału dowodowego, a szczególnie na wewnętrznie sprzecznych – zdaniem obrońcy – zeznaniach pokrzywdzonejD. B., bez uwzględnienia w wystarczającym stopniu wyjaśnień złożonych przez oskarżonego na rozprawie. Zgodnie bowiem z zasadą wyrażoną wart. 410 k.p.k., iż podstawę wyroku stanowi całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, Sąd ma obowiązek uwzględnienia przy wyrokowaniu całokształtu tych okoliczności, co oznacza, że Sąd ferując wyrok nie może wydać go więc na podstawie części ujawnionego materiału dowodowego, a musi on być wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności, a więc tych, które tezę oskarżenia potwierdzają, jak i tych, które ją podważają. Dopiero bowiem wszechstronna ocena wszystkich dowodów i wynikających z nich okoliczności może doprowadzić do wykrycia prawdy i poczynienia prawidłowych w tym zakresie ustaleń. Tak właśnie uczynił w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy, co nie tylko umożliwia kontrolę odwoławczą zaskarżonego wyroku, ale też upoważnia do stwierdzenia, iż został on wydany w oparciu o całokształt materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej, a przedstawiona w uzasadnieniu orzeczenia ocena dowodów, a w tym i tych odnoszących się do czynu wyczerpującego znamiona ustawowe przestępstwa określonego wart. 280 § 2 k.k.popełnionego w dniu28 sierpnia 2014r., ma wszechstronny charakter, prowadząc do wykrycia prawdyi poczynienia prawidłowych w tym zakresie ustaleń. Należy jednak w tym miejscu zdecydowanie przypomnieć, że nie stanowi naruszenia przepisów prawa procesowego, dokonanie oceny materiału dowodowego przeprowadzonego lub ujawnionego na rozprawiew sposób odmienny od subiektywnych oczekiwań stron procesowych. Do takiego naruszenia doszłoby tylko wtedy, gdyby Sąd I instancji wydając wyrok oparł się jedynie na części materiału dowodowego. Jednakże obowiązku tego. nie można rozumieć w ten sposób, że każdy z przeprowadzonych dowodów ma stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Nie można zarzucać, że niektóre dowody nie stanowiły podstawy ustaleń faktycznych, jeśli Sąd je rozważył i odrzucił na płaszczyźnieart. 7 k.p.k.jako niewiarygodne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2013r. sygn. II KK 223.13). Trzeba przy tym wyraźnie podkreślić, że odrzucenie przez Sąd pewnych dowodów w końcowej ocenie, przy jednoczesnym uwzględnieniu innych dowodów, stanowi uprawnienie Sądu dokonującego ustaleń faktycznych z pełnym uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów. Swoje stanowisko i podjęte rozstrzygnięcia Sądmeritibowiem dokładnie przedstawił oraz przekonująco uzasadnił w pisemnych motywach wyroku zgodnie z wymogamiart. 424 k.p.k., albowiem sporządzone przez Sąd Okręgowy uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób należyty wyjaśnia podstawy faktyczne orzeczenia wskazując, na fakty i okoliczności, które zostały udowodnione oraz określa - szczegółowo je opisując – dowody na których oparto przedmiotowe ustalenia, a także wymienia powody, dla które legły u podstaw częściowego zakwestionowania wyjaśnieńG. M..
W niniejszej sprawie okoliczność związana z posługiwaniem się przez oskarżonegow dniu 28 sierpnia 2014r. nożem, mogła być tak naprawdę ustalona tylko w oparciuo zeznania pokrzywdzonejD. B.i wyjaśnienia oskarżonegoG. M., albowiem do zdarzenia doszło bez obecności osób trzecich. W związku z czym Sąd I instancji dokonał analizy tych dowodów i w efekcie końcowym wyciągnął prawidłowe wnioski, dochodząc do przekonania, iż oskarżony groził pokrzywdzonejD. B.nożem, albowiem to właśnieD. B.przez cały proces złożyła spójne i logiczne zeznania, konsekwentnie potwierdzając, iż napastnik groził jej nożem. Przeciwwagą tego dowodu były jedynie wyjaśnienia oskarżonegoG. M., który w toku postępowania przygotowawczego zarówno podczas eksperymentu procesowego jak i podczas przesłuchania w dniu 8 stycznia 2015r. wyjaśnił, że nie wyklucza, iż posługiwał się nożem, ale tego nie pamięta, a dopiero na rozprawie kategorycznie zaprzeczył, aby groził ekspedientce nożem.
Uwzględniając jednak treść zebranych w sprawie dowodów, Sąd Apelacyjny nie podziela zarzutu obrońcy oskarżonegoG. M.o rzekomym błędzie ustaleń faktycznych stanowiącym trzecią podstawę odwoławczą, która zachodzi, gdy treść dokonanych ocen i wniosków wyprowadzonych przez Sąd nie odpowiada zasadom rozumowania, a błąd mógł mieć wpływ na treść orzeczenia. Zarzut nie jest bowiem uzasadniony, gdy (jak w niniejszej sprawie), sprowadza się do samego kwestionowania stanowiska Sądumeriti, czy do polemiki z jego ustaleniami. Natomiast sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom Sądu odmiennego poglądu nie wystarcza do stwierdzenia,że Sąd Okręgowy popełnił istotny błąd ustaleń faktycznych. Zarzut taki powinien wskazywać nieprawidłowości w rozumowaniu Sądu w zakresie istotnych ustaleń, a tego skarżącyw wystarczającym stopniu nie zdołał uczynić (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowiez dnia 6 lutego 2013 r. sygn. II AKa 261/12). Natomiast fakt, że oskarżonyG. M.na rozprawie zaprzeczył, aby dokonując jednego z czynów, o które go oskarżono, używał niebezpiecznego narzędzia w postaci noża, nie może jeszcze oznaczać, że należy przyjąć za wiarygodną jego wersję szczególnie, że jego wyjaśnienia nie znajdują wsparcia w treści innych dowodów, a wręcz są sprzeczne z wiarygodnymi zeznaniami pokrzywdzonejD. B.. Zwłaszcza, iż ewentualne rozbieżności co do szczegółów przy opisywaniu noża czy sposobu jego trzymania przez napastnika mają charakter drugoplanowy, a istotną okoliczność dotyczącą posługiwania się przez sprawcę niebezpiecznym narzędziem, świadek ten przedstawiała w sposób konsekwentny i zasługujący na uznanie za wiarygodny.
Nie jest więc zasadne stwierdzenie obrońcy oskarżonegoG. M.,z którego wynika, że Sąd Okręgowy dokonując ustaleń faktycznych będących podstawą skazania tego oskarżonego za przestępstwo zart. 280 § 2 k.k.(pkt 1 wyroku), oparł się na wybiórczej ocenie zgromadzonych dowodów. Wręcz przeciwnie, zarówno lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku, sporządzonego zgodnie z wymogamiart. 424 k.p.k.,jak i analiza postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Sąd Okręgowy świadczyo tym, że miał on w polu widzenia i należycie ocenił wszystkie ujawnione dowody.
W tej sytuacji Sąd I instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący wykazał powody, dla których w zakresie wszystkich przestępstw będących przedmiotem niniejszego postępowania, przyjął sprawstwo i winęG. M., prawidłowo ustalając okoliczności wszystkich przedmiotowych czynów i dokonując następnie prawidłowej ich oceny oraz wyciągając na ich podstawie słuszne wnioski.
Jak już wcześniej napisano, ocena dowodów ujawnionych na rozprawie, a dokonana przez Sąd Okręgowy - wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżonegoG. M.- nie wykazuje dowolności i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów chronionej przepisemart. 7 k.p.k.Jeszcze raz należy podkreślić, że apelacja zarzucająca błądw ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku jest skuteczną tylko wówczas,gdy jej autor wykaże, że ustalenia dokonane przez sąd orzekający są wbrew wskazaniom wiedzy, zasadom doświadczenia życiowego bądź wyciągnięte z nich wnioski sprzeczne sąz prawidłami logicznego rozumowania, względnie wskaże jakie fragmenty poczynionych ustaleń nie znajdują odzwierciedlenia w ujawnionych dowodach albo jakie istotnie dowody zostały pominięte przy dokonywaniu oceny materiału dowodowego. A tego skarżący nie zdołał uczynić skutecznie. W tej sytuacji należy stwierdzić, że kontrola odwoławcza zaskarżonego orzeczenia doprowadziła do stwierdzenia, iż Sąd I instancji dokonał właściwej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego, trafnie odtworzył na jego podstawie stan faktyczny, po czym przeprowadził prawidłową subsumcję ustalonych faktów pod przepisy prawa karnego materialnego słusznie uznając, żeG. M.swoim działaniem wyczerpał znamiona ustawowe przypisanych mu przestępstw.
W tej sytuacji, po odrzuceniu powyższych zarzutów, nie może także stanowić samodzielnej podstawy apelacji zarzut obrazyart. 4 k.p.k.Przepis ten ma wszak charakter ogólny i nie reguluje on zasad postępowania w sprawach karnych, a tylko określa sposób,w jaki powinny procedować organy prowadzące postępowanie karne, określając jedynietzw. dyrektywę ogólną postępowania. Naruszenie zasady obiektywizmu przewidzianejwart. 4 k.p.k.ma więc miejsce jedynie wtedy, gdy sąd złamie konkretny przepis procesowy będący gwarancją tej zasady (por. wyrok Sądu Najwyższego z 27 lipca 2000r., sygn. IV KKN 532/99), a tego Sąd Apelacyjny nie stwierdził.
Przy tej okazji, odnosząc się do zarzutu obrońcy związanego z rzekomym naruszeniem przepisuart. 5 § 2 k.p.k., należy przypomnieć, że nie można równocześnie podnosić zarzutu obrazyart. 5 § 2 k.p.k.iart. 7 k.p.k., bowiem o naruszeniu przepisuart. 5 § 2 k.p.k.można mówić dopiero wtedy, gdy mimo przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i poddania ujawnionych na rozprawie dowodów ocenie zgodnie z regułami wskazanymi wart. 7 k.p.k., pozostaną nadal wątpliwości, które nie zostały rozstrzygnięte na korzyść oskarżonego. Natomiast jeśli z materiału dowodowego wynikają różne wersje przebiegu zdarzenia, to nie jest to równoznaczne z istnieniem wątpliwości w rozumieniuart. 5 § 2 k.p.k., bo w takim wypadku zastosowanie będzie miała reguła wyrażona wart. 7 k.p.k.- zasada swobodnej oceny dowodów. Sąd bowiem nie może uchylić się od oceny ujawnionych dowodów, nawet wówczas, gdy za wiarygodnością poszczególnych wersji przemawiają inne dowody, bo nie można interpretowaćart. 5 § 2 k.p.k.jako powinności czynienia ustaleń w oparciu o dowody najbardziej korzystne dla oskarżonego. Dopiero bowiem w sytuacji, gdy nie jest możliwe ustalenie w sposób pewny okoliczności faktycznych, zaś okoliczności korzystne dla oskarżonego konkurują z okolicznościami dlań niekorzystnymi, zastosowanie znajduje regułain dubio pro reo. Przepisyart. 5 § 2 k.p.k.iart. 7 k.p.k.mają więc charakter rozłączny, ponieważ nie dające się usunąć wątpliwości mogą powstać jedynie wówczas, gdy sąd orzekający, po wyczerpaniu wszystkich możliwości dowodowych, oceni materiał dowodowy zgodnie ze standardami wyznaczonymi przez zasadę swobodnej oceny dowodów. Oznacza to, że sąd zanim sięgnie po§ 2przepisuart. 5 k.p.k., powinien podjąć wszelkie dostępne kroki zmierzające do dokonania jednoznacznych ustaleń faktycznych, względnie jedynie trafnej wykładni przepisów prawa. Dopiero stwierdzenie braku takiej możliwości uprawnia (i zobowiązuje) do rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść oskarżonego.
Przede wszystkim jednak, z treści pisemnych motywów zaskarżonego wyroku wynika, iż Sądmeritinie miał żadnych takich wątpliwości, których rozstrzygnięcie wymagałoby zastosowania reguły przewidzianej wart. 5 § 2 k.p.k., co czyni chybionym zarzut skarżącego wyrok obrońcy oskarżonego, gdyż w realiach niniejszej sprawy nie można zasadnie stawiać zarzutu obrazy tego przepisu, podnosząc wątpliwości samej strony, co do treści ustaleń faktycznych. Dla oceny, czy nie został naruszony zakazin dubio pro reonie są bowiem miarodajne tego rodzaju wątpliwości, zgłaszane przez stronę, ale jedynie to, czy orzekającyw sprawie sąd rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, względnie to, czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć, jak sugeruje skarżący. A skoro Sądmeritinie naprowadził na takie wątpliwości, co znajduje aprobatę Sądu odwoławczego, sformułowany w tym zakresie zarzut obrońcy nie był zasadny, gdyż dokonanie przez Sąd I instancji stanowczych ustaleń co do posłużenia się przezG. M.nożem wobecD. B., do których na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego był uprawniony, wyklucza możliwość obrazyart. 5 § 2 k.p.k.- bo według tych ustaleń nie ma wątpliwości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2004 r., sygn. VKK 60/03; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. V KK 72/03). Zresztą skarżący nie wykazał, jakie to wątpliwości miał Sąd I instancji, a nie obrońca lub oskarżony, które zostaływ zaskarżonym wyroku rozstrzygnięte na niekorzyśćG. M..
W tej sytuacji Sąd Apelacyjny w całości aprobuje ustalenia faktyczne dotyczące wszystkich przypisanychG. M.przestępstw, a w tym czynu zart. 280 § 2 k.k.popełnionego w dniu 28 sierpnia 2014r. i wyciągnięte na tej podstawie wnioski oraz oceny, prawidłowo i przekonywująco zaprezentowane przez Sąd Okręgowy w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, a które skutecznie przeciwstawiają się trafności wywodów apelującego, co do rzekomego naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i braku wystarczających podstaw do przypisania oskarżonemu popełnienia przedmiotowego rozboju w postaci kwalifikowanej. Z tych względów nie podzielił więc Sąd Apelacyjny ani zarzutu rzekomego błędu w ustaleniach faktycznych, ani zarzutu rzekomej obrazy przepisów postępowania.
Jednak poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, nie tylko w zakresie dotyczącym wszystkich popełnionych przez oskarżonego przestępstw, ale także i w zakresie okoliczności determinujących wymiar kary, są trafne, przekonywujące i w pełni zasługują na akceptację Sądu odwoławczego. Sądmeritiprawidłowo bowiem dostrzegł i ocenił wszystkie wpływające na wymiar kary okoliczności, a w tym okoliczności związane bezpośrednioz popełnionymi przestępstwami, ich tłem i motywacją oskarżonego, a także postawąG. M.po ich popełnieniu.
Stąd też nie podziela Sąd Apelacyjny sformułowanego przez prokuratora zarzutu rażącej niewspółmierności kary zmierzającego do zaostrzenia zarówno kar jednostkowych oraz kary łącznej, ani też postulatu obrońcy o wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszej.
Orzeczone wobecG. M.kary za poszczególne przypisane mu przestępstwa, są karami współmiernymi do ciężaru gatunkowego popełnionych przestępstw i ich skutków. Z drugiej strony, wbrew twierdzeniom skarżących, a zwłaszcza prokuratora, Sąd I instancji nie pominął też ujawnionych w sprawie okoliczności łagodzących, jaką niewątpliwie jest dotychczasowa niekaralność oskarżonego, przyznanie się do winy oraz wyrażenie skruchy (str. 6 uzasadnienia). Z tych przyczyn uprawnionym jest stwierdzenie, iż wymierzone oskarżonemuG. M.kary za popełnione przez niego przestępstwa są sprawiedliwe, a argumenty, jakie Sąd Okręgowy powołał w tym zakresiew uzasadnieniu swojego wyroku, również w pełni zyskały aprobatę Sądu Apelacyjnego.
Przypomnieć należy, że o rażącej niewspółmierności kary w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.można mówić jedynie wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć,że zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancjia karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowo stosowanych dyrektyw wymiaru kary i „nie chodzi tu o każdą różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby – również w potocznym znaczeniu tego słowa – „rażąco” niewspółmierną, to jest w stopniu niedającym się wręcz zaakceptować” (por.wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 17.05.2012r., sygn. II AKa 125/12).Podobnie wypowiedział się też Sąd Apelacyjny w Krakowie stwierdzając, że: „zmiana wysokości orzeczonej kary mogłaby w postępowaniu odwoławczym nastąpić jedynie wówczas, gdyby kara ta jawiła się jako „rażąco niewspółmierna”. Określenie „rażąca” należy odczytywać dosłownie i jednoznacznie jako cechę kary, która istotnie przez swą niewspółmierność razi (oślepia). Nawet gdyby orzeczona kara jawiła się sądowi odwoławczemu jako niewspółmierna, więc w badanym przypadku jako zbyt surowa, nie mogłoby to spowodować obniżenia kary, gdyby ta niewspółmierność nie miała charakteru rażącego ” – (por. wyrok tegoż Sąduz dnia 28.10.2011r. – sygn. akt II AKa 216/11).Obydwa cytowane orzeczenia, których treść i istotę w pełni podziela tut. Sąd Apelacyjny, przesądzają o niemożności uznania którejkolwiek z apelacji za zasadną w zakresie, w jakim skarżący kwestionują wymiar kary, gdyż skarżący w żadnym razie nie wykazali, aby orzeczone przez Sąd I instancji kary za czyny przypisane w pkt 1 - 3 wyroku oraz kara łączna wymierzona z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji, były karami rażąco niewspółmiernymi.
W tej sytuacji, wbrew twierdzeniom prokuratora i stanowisku obrońcy, Sąd Okręgowy wymierzając kary prawidłowo uwzględnił, wobecG. M., wszystkie okoliczności mające wpływ na jej wymiar zgodnie z dyrektywami określonymi wart. 53 k.k., czemu dał wyraz w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, co również znalazło pełną aprobatę Sądu Apelacyjnego.
Z wszystkich przedstawionych powodów, Sąd Apelacyjny w oparciu o przepisart. 437 § 1 k.p.k.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach.
O kosztach postępowania odwoławczego, orzeczono po myśliart. 624 § 1 k.p.k., zwalniając oskarżonego od ponoszenia tych należności, z uwagi na jego trudną sytuację majątkową.

SSA Grzegorz Wątroba SSA Małgorzata Niementowska SSA Grażyna Wilk