Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 563/16
Data wyroku: 2016-11-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Wojtczuk
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 563/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Elżbieta Wojtczuk

Protokolant

st. sekr. sądowy Marzena Mazurek

po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2016 r. w Siedlcach na rozprawie
odwołaniaK. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 18 maja 2016 r. Nr(...)
w sprawieK. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury

I
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że ubezpieczonemuK. D.przysługuje prawo do emerytury od dnia 1 maja 2016 r.,

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.na rzeczK. D.kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt)  zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt: IV U 563/16

UZASADNIENIE
Decyzją z 18 maja 2016 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeodmówiłK. D.prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 15-letni staż pracy w warunkach szczególnych i 25 lat okresów składowych i nieskładkowych.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłK. D.wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że okres składkowy do wymaganych 25 lat powinien mu zostać uzupełniony okresem pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 10.03.1972 r. do 19.06.1974 r. , a do stażu pracy w warunkach szczególnych powinny zostać zaliczone okresy zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wM.od 12.07.1977 r. do 30.04.1979 r. i od 31.08.1979 r. do 31.05.1982 r., w(...) Przedsiębiorstwie (...)wM.od 01.06.1982 r. do 10.07.1982 r., wPrzedsiębiorstwie (...)od 12.07.1982 r. do 29.02.1988 r., gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował na stanowisku operatora ciężkich maszyn budowlanych (odwołanie k. 1-6).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.7-8).

Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyK. D.w dniu(...). ukończył 60-ty rok życia. W dniu 2 maja 2016 r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 24 lata, 2 miesiące i 1 dzień, z czego okresy składkowe wynoszą 23 lata, 8 miesięcy i 23 dni a okresy nieskładkowe 5 miesięcy i 8 dni. Ponadto organ rentowy ustalił, że do dnia 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił 6 lat, 3 miesiące i 23 dni stażu pracy w warunkach szczególnych. Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu okresy zatrudnienia: od 19.02.1991 r. do 19.12.1992 r., od 23.10.1993 r. do 31.05.1995 r., od 11.09.1995 r. do 30.04.1998 r., od 04.05.1998 r. do 31.12.1998 r. Z uwagi na brak wymaganego ustawą stażu pracy w warunkach szczególnych i okresu ubezpieczenia w wymiarze 25 lat decyzją z 18 maja 2016 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (k.39 akt emerytalnych ubezpieczonego).
UbezpieczonyK. D.dnia 10.03.1972 r. ukończył 16 lat, mieszkał wówczas z rodzicamiK.iW.w miejscowościG.(k.11 akt emerytalnych). Rodzice ubezpieczonego prowadzili gospodarstwo rolne o powierzchni 5,70 ha (k.10 akt emerytalnych) i wyłącznie utrzymywali się z tego gospodarstwa. Ubezpieczony w tym czasie chodził do(...) Szkoły ZawodowejwS.. Z miejsca zamieszkania doS.jest ok. 2 km i ubezpieczony codziennie chodził do szkoły piechotą. Rodzice ubezpieczonego hodowali inwentarz: krowy, tuczniki, konia, drób i uprawiali: zboża, sieli buraki opasowe i sadzili ziemniaki. Ubezpieczony przed szkoła jak i po powrocie ze szkoły pomagał rodzicom w gospodarstwie rolnym przy takich pracach jak: obrządek inwentarza, cięcie sieczki, parowanie ziemniaków, wywózce obornika, orce, siewie, sadzeniu ziemniaków, sianokosach, żniwach, wykopkach, ogławianiu i zbieraniu buraków. W latach 1972 – 1974 r. razem z rodzicami oprócz ubezpieczonego mieszkał tylko jego najmłodszy bratA., starsi bracia ubezpieczonego wyprowadzili się na swoje. Ubezpieczony w okresie od 10.03.1972 r. do 19.06.1974 r. w gospodarstwie rolnym rodziców pracował 5-6 godzin dziennie (zeznania świadków:J. A.k. 28v-29,Z. Z.k. 29-29v). od dnia 20.06.1974 r. ubezpieczony podjął pierwsze zatrudnienie wPrzedsiębiorstwie (...)wW..
K. D.w okresach od 10.06.1975 r. do 23.06.1976r., od 14.07.1976 r. do 02.07.1977 r., od 12.07.1977 r. do 30.04.1979 r., od 31 sierpnia 1979 r. do 31 maja 1982 r. zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie (...)wM.(świadectwa pracy k. 11-13 i 15 akt organu rentowego za wnioskiem z dn. 05.10.2004 r.).
Następnie od dnia 01.06.1982 r. do 10.07.1982 r. ubezpieczony był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)wM.(k. 16 akt organu rentowego za wnioskiem z dn. 05.10.2004 r.), a od 12.07.1982 r. do 29.02.1988 r. pracował wPrzedsiębiorstwie (...)wM.(świadectwo pracy k. 18 akt organu rentowego za wnioskiem z dn. 05.10.2004 r.).
W wymienionych zakładach pracy ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako operator spycharki wykonując prace ziemne (zeznania świadków:A. B.k. 29v,H. K.k. 29v-30,W. P.k. 30-30v, zeznania ubezpieczonego k. 30v-31, akta osobowe).
Ubezpieczony uprawnienia na spycharki klasy III nabył 12.04.1975 r. (k. 4 akt osobowych zPrzedsiębiorstwa (...)wM.), dnia 9.02.1979 r. nabył uprawnienia na spycharki klasy II (k. 26-27 akt sprawy).
Ubezpieczony przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego i złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku otwartego funduszu emerytalnego, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (okoliczności niesporne, oświadczenie zawarte we wniosku o emeryturę k.2 akt emerytalnych ubezpieczonego).

Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieK. D.okazało się uzasadnione.
Zgodnie zart.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art. 32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z§4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku, jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych i przesłankę wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych. Poza sporem pozostawało bowiem, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek z dniem 10 marca 2016 r. i złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku otwartego funduszu emerytalnego za pośrednictwem zakładu na dochody budżetu państwa.
Ubezpieczony podnosił, że posiada 15-letni okres zatrudnienia w warunkach szczególnych pracując stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako operator spycharki wPrzedsiębiorstwie (...)wM.od 10.06.1975 r. do 23.06.1976 r. (1 rok, 14 dni), od 14.07.1976 r. do 02.07.1977 r. (11 miesięcy, 20 dni), od 12.07.1977 r. do 30.04.1979 r. (1 rok, 9 miesięcy i 20 dni), od 31 sierpnia 1979 r. do 31 maja 1982 r. (2 lata, 9 miesięcy), w(...) Przedsiębiorstwie (...)wM.od 01.06.1982 r. do 10.07.1982 r. (1 miesiąc i 10 dni), wPrzedsiębiorstwie (...)od 12.07.1982 r. do 29.02.1988 r. (5 lat, 7 miesięcy i 17 dni).
Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe dało podstawy do ustalenia, że w wymienionych powyższej okresach ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę operatora spycharki. Powyższe znajduje potwierdzenie w aktach osobowych ubezpieczonego za powyższe okresy zatrudnienia z których bezspornie wynika, że wykonywał on prace operatora sprzętu ciężkiego oraz z zeznań świadków:A. B.k. 29v,H. K.k. 29v-30,W. P.k. 30-30v, którzy pracowali razem z ubezpieczonym w wymienionych zakładach pracy. Dowody z zeznań wymienionych świadków i z zeznań ubezpieczonego Sąd obdarzył w całości wiarygodnością w całości, zeznania są spójne, logiczne i dają pełny obraz pracy ubezpieczonego. Praca na stanowisku operatora sprzętu ciężkiego – operatora spycharki stanowi pracę w warunkach szczególnych, gdyż odpowiada ona rodzajowo pracy kwalifikowanej w wykazie A dziale V poz. 3 (prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych) stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jak również w wykazie A, Dziale V poz. 3 pkt 3 Zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty - maszynista spycharek. Zaliczenie do stażu pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia wymienionych powyżej w łącznym wymiarze 12 lat, 3 miesięcy i 21 dni powoduje, że ubezpieczony na datę 1 stycznia 1999 r. wykazał staż pracy w warunkach szczególnych w łącznym wymiarze 18 lat, 7 miesięcy i 14 dni.
W ocenie Sądu zachodzą również podstawy do zaliczenia ubezpieczonemu do stażu ubezpieczonego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 10.03.1972 r. do 19.06.1974 r.
Zgodnie zart. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniemart. 56, jak okresy składkowe przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych wart. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
W przedmiotowej sprawie ubezpieczonemu brakuje do 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych 9 miesięcy i 29 dni i co do zasady o taki okres może być uzupełniony okres ubezpieczenia o okres pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia a przed 1 stycznia 1983 r. Zgodnie z wytycznymi doktryny i orzecznictwa, aby można było zaliczyć okres pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia traktując je jako okresy składkowe ubezpieczony musi wykazać, iż pracował w gospodarstwie rolnym rodziców co najmniej 4 godziny dziennie. W przedmiotowej sprawie zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań świadków:J. A.(k.28v-29),Z. Z.(k. 29-29v), zeznań ubezpieczonego (k. 30v-31) daje podstawy do zaliczenia ubezpieczonemu do okresu ubezpieczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 10.03.1972 r. do 19.06.1974 r. Zeznania wymienionych świadków są spójne, logiczne, korespondują ze sobą i zeznaniami ubezpieczonego i stanowią miarodajny materiał dowodowy obdarzony przez Sąd wiarygodnością. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał ponad wszelką wątpliwość, że ubezpieczony po ukończeniu 16 roku życia chodził do zasadniczej szkoły zawodowej wS.oddalonej od miejsca zamieszkania o 2 km, mieszkał z rodzicami i był na ich utrzymaniu oraz stale pomagał im w gospodarstwie rolnym. Rodzice ubezpieczonego utrzymywali się tylko z gospodarstwa rolnego, nie pracowali nigdzie zawodowo, mieli gospodarstwo rolne o powierzchni ponad 5 ha, do obrabiania którego wykorzystywano sprzęt konny. Hodowali inwentarz żywy: krowy, świnie, drób. Ubezpieczony pomagał rodzicom we wszystkich pracach przy domowych, w pracach przy inwentarzu jak również we wszystkich pracach polowych ojcu, co potwierdzają wymienieni powyżej świadkowie. Bezspornie również z zeznań świadków i z zeznań ubezpieczonego wynika, że praca ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców miała charakter stały, codzienny i wykonywana była w wymiarze znacznie przekraczającym 4 godziny dziennie. Należy mieć również na uwadze, iż w latach 70-tych XX wieku prace rolnicze były wykonywane ręcznie oraz prace polowe sprzętem konnym, co znacznie wydłużało czas wykonania poszczególnych prac rolniczych.
W powyższych okolicznościach ubezpieczony spełnia wszystkie przesłanki do przyznania mu emerytury w warunkach szczególnych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawieart.47714§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, żeK. D.przysługuje prawo do emerytury od 1 maja 2016 r. tj. od miesiąca złożenia wniosku.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 kpcw zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015, poz. 1800) w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2016, poz. 1668).
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.