Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 663/16
Data wyroku: 2016-08-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Nowińska
Słowa kluczowe: Apelacja

Sygn. akt. IV Ka 663/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 sierpnia 2016 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO Dorota Nowińska
Protokolant Justyna Gdula
po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r.
sprawyM. P.
synaS.iN.zd.K.,urodzonego (...)weW.
obwinionego zart. 92ak.w. w zw. zart. 20 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowymw zw.art. 97k.w. w zw. zart. 39 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowymoraz 92a k.w. w zw. zart. 20 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowymw zw.art. 97k.w. w zw. zart. 39 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionego
od wyroku Sądu Rejonowego w Trzebnicy
z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt II W 1844/15

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
zasądza od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym wymierza mu opłatę w kwocie 60 złotych za II instancję.

IV Ka 663/16

UZASADNIENIE
M. P.obwiniony został o to, że :

1
I. w dniu 9 kwietnia 2015r o godz. 12.47 w miejscowościS.gminaT.kierując pojazdem m-kiS.onr. rej. (...)nie zastosował się do obowiązującego na terenie zabudowanym ograniczenia prędkości do 50km/h, jadąc z prędkością 72km/h oraz nie korzystał jako kierujący z pojazdem z wymaganych przepisami pasów bezpieczeństwa

tj. o czyn zart. 92ak.w. w zw. zart. 20 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowymw zw.art. 97k.w. w zw. zart. 39 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym

2
w dniu 24 kwietnia 2015r o godz. 12.55 w miejscowościS.gminaT.kierując pojazdem m-kiS.onr. rej. (...)nie zastosował się do obowiązującego na terenie zabudowanym ograniczenia prędkości do 50km/h, jadąc z prędkością 63km/h oraz nie korzystał jako kierujący z pojazdem z wymaganych przepisami pasów bezpieczeństwa

tj. o czyn zart. 92ak.w. w zw. zart. 20 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowymw zw.art. 97k.w. w zw. zart. 39 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym
Sąd Rejonowy w Trzebnicy wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2016r. (sygn. akt II W 1844/15):

I
uznał obwinionegoM. P.za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w części wstępnej wyroku tj. wykroczeń zart. 92ak.w. w zw. zart. 20 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowymw zw.art. 97k.w. w zw. zart. 39 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowymoraz 92a k.w. w zw. zart. 20 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowymw zw.art. 97k.w. w zw. zart. 39 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowymi za to na podstawieart. 92akw w zw. zart. 9 § 2kw wymierzył mu łącznie karę grzywny w kwocie 600 /sześćset/ złotych;

II
na podstawieart. 118 § 1 kpwiart. 627 kpkw zw. zart. 119 kpwiart. 3 ust 1w zw. zart. 21 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychzasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowane wydatki postępowania w kwocie 100 zł. oraz opłatę w kwocie 60 zł.

Apelację od tego wyroku wywiódł obrońca obwinionego, zaskarżając orzeczenie w całości.
Wyrokowi apelujący zarzucił:
1. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.:
-art. 7 k.p.k.w zw. zart. 8 k.p.w.orazart. 410 k.p.k.w zw. zart. 82 § 1 k.p.w.polegającą na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów i pominięciu całokształtu okoliczności ujawnionych w trakcie rozprawy przez nielogiczne i niezgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego ustalenie przez Sąd I instancji, że w materiale zdjęciowym znajdującym się w raportach z Urzędu Miejskiego wT.bezsprzecznie widoczna jest postać obwinionego, który ponadto ma niezapięte pasy- podczas gdy ustalenie to stoi wsprzeczności z zebranym materiałem dowodowym, mianowicie na załączonych zdjęciach widać jedynie zarys postaci i nie ma możliwości oceny czy pasy są zapięte czy też nie. Nadto Sąd I instancji nie zapoznał się z instrukcją obsługi radaru użytego do pomiaru prędkości i nie przeprowadził w tym zakresie postępowania dowodowego dotyczącego chociażby kwestii związanych z jego usytuowaniem, pozycjonowaniem co bezpośrednio łączy się możliwością błędu pomiaru w związku kątem ustawienia fotoradaru. Brak w materiale dowodowym kopii protokołu potwierdzającego prawidłową instalację urządzenia rejestrującego w miejscu jego pracy oraz, że warunki panujące w jego miejscu pracy w chwili pomiaru odpowiadaływymaganiom producenta, brak też jest informacji o usytuowaniu znaku D-51 oraz jegoodległości względem miejsca pomiaru;
-art. 2 § 2 k.p.kiart. 7 k.p.k.w zw. zart. 8 k.p.w.,art. 410 k.p.korazart. 424 § 1 pkt. 1w zw. zart. 82 § 1 k.p.w.polegającą na mało wnikliwej i wybiórczej ocenie dowodów co doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie rekonstrukcji zdarzenia objętego wnioskiem o ukaranie, w szczególności poprzez: odmówienie przymiotu wiarygodności, spójności i logiczności wyjaśnieniom obwinionego złożonym przed Sądem na rozprawie i przyjęcie w szczególności, że obwiniony mija się z prawdą.
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegający nadowolnym ustaleniu, że oba czyny zostały popełnione przez obwinionegoM. P., podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie dostarczył podstaw do takiego ustalenia.
W oparciu o powyższe zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie obwinionego od zarzucanych mu czynów.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja obrońcy obwinionego nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Rejonowy prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy sprawy, zasadnie przypisując obwinionemu popełnienie wykroczenia zart. 92akw w zw. zart.20 ust.1 Prawa o ruchu drogowymw zw. zart. 97kw we zw. zart.39 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji właściwie wyjaśnił podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia, wnikliwie odnosząc się do treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Wbrew zarzutom zawartym w apelacji Sąd I instancji nie dopuścił się przy wyrokowaniu w niniejszej sprawie ani błędów w ustaleniach faktycznych, ani też obrazy prawa procesowego przy ocenie zebranych dowodów. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd a quo prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy i na tej podstawie poczynił prawidłowe ustalenia odnośnie zdarzeń, będących przedmiotem sprawy.
Swoje stanowisko w tym zakresie Sąd Rejonowy przekonująco uzasadnił, nie naruszając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego uwzględnia wszystkie okoliczności ujawnione w toku rozprawy i nie wykazuje błędów logicznych. W pisemnych motywach zaskarżonego wyroku Sąd , biorąc pod uwagę zarówno zasady logiki, jak i doświadczenia życiowego oraz posiłkując się własnymi spostrzeżeniami z rozprawy, przedstawił w sposób logiczny na jakich przesłankach oparł swoje przekonanie o sprawstwie i winie obwinionego oraz o wiarygodności dowodów, które jednoznacznie na to wskazywały. W szczególności Sąd przekonująco i bez naruszeniaart. 7 kpkwskazał, z jakich powodów nie dał wiary wyjaśnieniom obwinionego, przeczącego swemu sprawstwu.
Argumentacja apelującego sprowadza się w istocie do prostej polemiki z ustaleniami i wnioskami Sądu meriti i polega na powtarzaniu twierdzeń obwinionego, iż to nie on prowadził swój pojazd w dniach 9 i 24 kwietnia 2015r. Sąd Okręgowy po zapoznaniu się z materiałem zdjęciowym i po własnej obserwacji na rozprawie podziela wnioski Sądu Rejonowego odnośnie identyfikacji osoby widocznej na zdjęciach. Twierdzenia obwinionego, jakoby użyczał swój samochód nie tylko żonie, ale też przyjaciołom i nie wie ile osób używa jego auta są co najmniej naiwne i pozostają w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego.
Chybiony jest także zarzut apelacji, kwestionujący – jak należy wnosić z jego treści – prawidłowość działania radaru użytego do pomiaru prędkości. Trudno dociec na czym apelujący opiera rzekome zastrzeżenia czy wątpliwości co do prawidłowości funkcjonowania przedmiotowego radaru, zważywszy na fakt, iż w aktach znajduje się świadectwo legalizacji użytego przyrządu do pomiaru prędkości pojazdów ważne do dnia 31 stycznia 2016r. (vide k. 3). Wynika z niego jednoznacznie, że przyrząd ten spełnia wymagania, co ustalono w wyniku sprawdzenia. Brak jest również podstaw do sugestii, aby miejsce jego usytuowania było niewłaściwe i zakłamujące mierzoną prędkość.
Na rozprawie odwoławczej obrońca obwinionego, rozszerzając zarzuty o brak skargi uprawnionego oskarżyciela, wniósł alternatywnie o uchylenie wyroku i umorzenie postępowania w sprawie. Także i ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.
Wniosek o ukaranie Straż Miejska wT.złożyła w dniu 3 września 2015r. Wyznaczając rozprawę i procedując w niniejszej sprawie w dniu 26 kwietnia 2015r. Sąd Rejonowy zawiadomił już jako oskarżyciela publicznego Komendę Powiatową Policji wT.. Także i o postępowaniu odwoławczym zawiadamiana była KPP jako oskarżyciel.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż teza obrony co do braku możliwości przyznania Straży Miejskiej uprawnień oskarżyciela publicznego nie znajduje wsparcia w treści przepisówKodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, będąc wyrazem błędnej wykładniart. 17 § 3kpsw, tak na płaszczyźnie językowej, jak i funkcjonalnej (w rozumieniu: funkcji postępowania w sprawach o wykroczenia) oraz systemowej.
Zgodnie z art. 17 § 3 kpsw organom administracji rządowej i samorządowej, organom kontroli państwowej i kontroli samorządu terytorialnego oraz strażom gminnym (miejskim) uprawnienia oskarżyciela publicznego przysługują tylko wówczas, gdy w zakresie swego działania w tym w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających ujawniły wykroczenia i wystąpiły z wnioskiem o ukaranie. Z wyraźnego brzmienia wskazanej normy wynika, że uprawnienia oskarżyciela publicznego przysługują strażom miejskim w razie spełnienia dwóch, wyczerpująco opisanych warunków:
1) straż miejska w zakresie swego działania, w tym w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających, ujawniła ściśle oznaczone, będące przedmiotem wniosku o ukaranie wykroczenie,
2) straż miejska wystąpiła z wnioskiem o ukaranie.
Z brzmienia wskazanej normy nie wynika to co prawda wprost, jednak jej literalna wykładnia prowadzi do jednoznacznego wniosku, że z momentem spełnienia owych dwóch warunków dochodzi do petryfikacji kompetencji (uprawnień) straży miejskiej do korzystania w konkretnej sprawie z uprawnień oskarżyciela publicznego. Wszak norma art. 17 § 3 kpsw posługuje się formami czasownikowymi w formie przeszłej („ujawniła”, „wystąpiła”), nie wprowadzając żadnych dalszych warunków do korzystania przez oznaczony organ z uprawnień oskarżyciela publicznego. Należy więc przyjąć, że jeśli na mocy przepisów obowiązujących w dacie wnoszenia wniosku o ukaranie straż miejska była uprawniona nie tylko do ujawnienia określonego czynu (wykroczenia), ale także do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie, to zachowuje ona uprawnienia oskarżyciela publicznego na płaszczyźnie tego konkretnego postępowania aż do momentu jego prawomocnego zakończenia.
Jedynym w zasadzie argumentem Sądu I instancji mającym przekonywać o odmiennym sposobie wykładni normyart. 17 § 3kpsw jest nowelizacjaart. 129b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, ograniczająca uprawnienia strażników miejskich w zakresie kontroli ruchu drogowego (poprzez odjęcie strażnikom miejskim uprawnienia do używania urządzeń rejestrujących), co prawdopodobnie w ocenie skarżącego, wobec braku jakichkolwiek przepisów przejściowych, przekonywać powinno o woli ustawodawcy do odjęcia strażom miejskim uprawnienia do korzystania w postępowaniu w sprawach o wykroczenia z uprawnień oskarżyciela publicznego.
W ocenie Sądu Okręgowego argumentacji tej nie wspierają żadne przesłanki jurydyczne, zaś brak w ustawie nowelizującej (ustawie z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy- Prawo o ruchu drogowym orazustawy o strażach gminnych- Dz. U. poz. 1335) odpowiednich przepisów przejściowych nie stanowi bynajmniej argumentu mającego wspierać tezę o rzekomym ograniczeniu uprawnień procesowych straży miejskich (w odniesieniu do postępowań wszczętych przed dniem 1 stycznia 2016 r.). Z treści projektu ustawy, a także z brzmienia jej ostatecznej wersji jednoznacznie wynika, że wolą projektodawcy, a następnie ustawodawcy było uregulowanie wyłącznie zagadnień prawnomaterialnych (wyrażonych wart. 129b Prawa o ruchu drogowym), co według wszelkiego prawdopodobieństwa, zwłaszcza kierując się elementarnym dla systemu prawa założeniem o racjonalności ustawodawcy, związane jest z aktualnym brzmieniemart. 17 § 3kpsw, a tym samym uznaniem przez prawodawcę, że w postępowaniach, w których przed dniem 1 stycznia 2016 r. wypełnił się zakres zastosowania ww. normy (straż miejska ujawniła wykroczenie w zakresie swojego działania oraz wystąpiła z wnioskiem o ukaranie), znajduje zastosowanie również jej dyspozycja (straż miejska może nadal korzystać z uprawnień oskarżyciela publicznego).
Niezależnie od jednoznacznego w swym brzmieniu przepisu art. 17 § 3 kpsw, za stanowiskiem, iż organy które uzyskały w toku konkretnego postępowania uprawnienia oskarżyciela publicznego nie powinny ich tracić aż do końca owego postępowania- zwłaszcza wobec braku ku temu wyraźnego przepisu ustawy- przemawia również normaart. 2 § 1w zw. zart. 2 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia(Dz. U. Nr 106, poz. 1149), która dekoduje ogólną wolę ustawodawcy, dotyczącą relacji zachodzących między zasadniczymi nawet zmianami prawa procesowego a uprawnieniami organów występujących dotychczas w sprawie w charakterze oskarżycieli publicznych. Zgodnie ze wskazaną normą z dniem 17 października 2001 r. straciły moc dotychczasowe przepisy prawne regulujące zagadnienia unormowane wKodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia(art. 2 § 1 ustawy). Z wyraźnej woli ustawodawcy pozostawały jednak w mocy przepisy ustaw w zakresie, w jakim uprawniały określone organy do ścigania wykroczeń i występowania w tych sprawach w charakterze oskarżyciela publicznego oraz nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (art. 2 § 3 ustawy). Wyrażona w powyższej normie wola ustawodawcy była nad wyraz czytelna i zmierzała do usprawnienia toku postępowania w sprawach o wykroczenia poprzez zachowanie uprawnień oskarżycielskich przez organy, którym dotychczas kompetencje takie przysługiwały.
Należy w konsekwencji uznać, że skoro w dniu 31 grudnia 2015 r. Straży Miejskiej niewątpliwie służyły uprawnienia oskarżyciela publicznego (por. np. uchwała składu 7 sędziów SN- zasada prawna z dnia 30 września 2014 r., I KZP 16/14, OSNKW 2014/11/80, postanowienie SN z dnia 15 maja 2014 r., III KK 393/13, KZS 2014/9/35), to wobec braku wyraźnego przepisu pozbawiającego Straż Miejską owych uprawnień, zmiana obowiązującego porządku prawnego dokonana z dniem 1 stycznia 2016 r. nie wywoływała żadnych skutków procesowych wobec spraw, w których wniosek o ukaranie został złożony przed dniem 1 stycznia 2016 r. Na płaszczyźnie procesowej stan istniejący w dniu 31 grudnia 2015 r. rozciąga się więc aż do momentu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie.
Reasumując, uznać należy, iż brak przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej, tj. ustawie z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym orazustawy o strażach gminnychw żaden sposób nie uprawniał do wysuwania wniosków, stanowiących podstawę wniosku obrońcy, zgłoszonego nota bene dopiero na rozprawie odwoławczej.
Nawet zresztą zajęcie stanowiska odmiennego, pozbawiającego straże miejskie uprawnień oskarżyciela publicznego z uwagi na zmianę brzmieniaart. 129b Prawa o ruchu drogowym, nie dawałoby podstaw do umorzenia prowadzonego w sprawie postępowania sądowego. Wszak zgodnie zart. 17 § 1kpsw oskarżycielem publicznym we wszystkich sprawach o wykroczenia jest co do zasady Policja. Straży Miejskiej przysługują z mocyart. 17 § 3kpsw wyłącznie „uprawnienia oskarżyciela publicznego”. Co więcej- i co szczególnie istotne- zgodnie zart. 17 § 5kpsw wyłączenie Policji od udziału w sprawie następuje dopiero w momencie, w którym organ, który złożył wniosek o ukaranie wziął udział w sprawie. Wskazana norma nawiązuje wprost do „wzięcia udziału w sprawie”, nie zaś do „złożenia wniosku o ukaranie”. Jeśliby więc Straż Miejska złożyła wniosek o ukaranie, ale nie brała udziału w sprawie, to z uprawnień oskarżyciela publicznego korzystałaby w dalszym toku postępowania Policja. Zresztą teza taka jest spójnie i konsekwentnie podnoszona w doktrynie prawniczej, w której wskazuje się wprost, że przez udział w sprawie innego niż Policja oskarżyciela należy rozumieć jego fizyczne stawienie się na rozprawę lub posiedzenie, choćby następnie, np. po przerwie lub po odroczeniu, nie uczestniczył już w tych forach. Nie jest w szczególności udziałem w sprawie sam fakt wystąpienia przez określony organ z wnioskiem o ukaranie. Tym samym jednak o pierwszym terminie rozprawy czy posiedzenia z możliwym udziałem stron należy zawiadomić zarówno oskarżyciela-wnioskodawcę, jak i Policję, choćby wniosek o ukaranie w danej sprawie pochodził od innego oskarżyciela publicznego; zawiadomienie to następuje wokandą (zob.art. 65 § 2kpsw). Stawienie się oskarżyciela wnioskodawcy wyłącza Policję od udziału w tej sprawie już do zakończenia procesu. Dotyczy to także sytuacji, gdy w pierwszym terminie oskarżyciel niepolicyjny nie stawił się, ale pojawił się np. na przerwanej czy odroczonej rozprawie lub na rozprawie wyznaczonej np. po posiedzeniu, w którym nie uczestniczył. Wyłączenie Policji od udziału w sprawie, w sytuacji wskazanej wart. 17 § 5, oznacza, iż wyłącznym oskarżycielem publicznym staje się ów inny organ i tylko on może zaskarżyć zapadłe orzeczenie. Jeżeli natomiast do wyłączenia takiego nie doszło, gdyż organ niepolicyjny nie stawił się na rozprawę lub na posiedzenie, na którym wydano orzeczenie, i w sprawie nie uczestniczył, oskarżycielem publicznym pozostaje Policja (art. 17 § 1) - tak wprostT. G.:Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz,W.2012 r., komentarz do art. 17, teza 12-13, podobnieK. D.:Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz,W.2014 r., komentarz do art. 17, teza 12-13.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia było obciążenie obwinionego kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze.