Sąd Okręgowy w Gliwicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 314/15
Data wyroku: 2016-06-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Żaneta Bloma – Wojciechowska

Sygn. akt:I C 314/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 czerwca 2016 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodnicząca:

SSR del. Żaneta Bloma – Wojciechowska

Protokolant:

Sandra Olesiak

po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 roku w Gliwicach
sprawy z powództwaJ. K. (1)
przeciwko(...)Spółce Akcyjnej wR.

o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji

1
oddala powództwo;

2
nie obciąża powódki kosztami zastępstwa procesowego.

SSR del. Żaneta Bloma-Wojciechowska
Sygn. akt I C 314/15

UZASADNIENIE
PowódkaJ. K. (2)pozwem złożonym w Sądzie Okręgowym w Gliwicach w dniu 17 grudnia 2015 roku wniosła o zwolnienie na podstawieart. 841 § 1 k.p.c.zajętego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)położonej wR., dla której Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej prowadziksięgę wieczystą nr (...)spod egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rudzie ŚląskiejW. C.oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu. Nadto wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Uzasadniając swoje roszczenie powódka podała, iż komornik prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowiT. K., w ramach którego doszło do zajęcia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)położonej wR., dla której Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej prowadziksięgę wieczystą nr (...)stanowiącego wspólność ustawową powódki i jej mężaT. K.. Egzekucja ta prowadzona na jest na mocy tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym X GNc 291/15 przez Sąd Okręgowy w Gliwicach w dniu 16 lipca 2015 roku a uzyskanego przez wierzyciela w drodze wskazania nieprawidłowego adresu pozwanego. Podkreśliła, że organ egzekucyjny skierował egzekucję do prawa majątkowego wchodzącego w skład majątkowej wspólności małżeńskiej nie dysponując tytułem wykonawczym przeciwko powódce jako małżonce dłużnika. Argumentowała, że nie została powiadomiona o skierowaniu egzekucji do przysługującego jej prawa.
Pozwana(...)Spółka akcyjna wR.w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Nadto wniosła o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia się postępowania toczącego się przez Sądem Okręgowym w sprawie X GC 26/16. Pozwana podniosła, iż nakazem zapłaty z dnia 16 lipca 2015 roku w sprawie X GNc 291/15 Sąd Okręgowy w Gliwicach zasądził odT. K.na rzecz(...)spółki akcyjnej wG.kwotę 112.365,67 zł wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. Po uprawomocnieniu się nakazu na nakaz zapłaty została nadana klauzula wykonalności. Wobec stwierdzonej przez Sąd prawomocności i wykonalności nakazu zapłaty mogło zostać wszczęte postępowanie egzekucyjne w toku którego komornik dokonał zajęcia prawa użytkowania wieczystego ale nie zdążył wezwać wierzyciela do przedłożenia postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika. W następstwie złożonego przez dłużnikaT. K.sprzeciwu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu uwzględnionego przez Sąd nakaz zapłaty utracił moc. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach uchylił swoje postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności. Pozwana argumentowała, że powódka nigdy nie zwróciła się do niej o zwolnienie zajętego prawa spod egzekucji a zdecydowała się skierować pozew na drogę sądową co może świadczyć o jej złej woli. Wyjaśniła również, że podanie w postępowaniu upominawczym innego adresu pozwanego niż ten widniejący w rejestrze przedsiębiorców nastąpiło przez zwykłą pomyłkę pisarską a sam pozwany i powódka , która jest jego żoną mieli świadomość co do istnienia zadłużenia względem pozwanej.
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2016 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił wniosek o zabezpieczenie powództwa poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rudzie ŚląskiejW. C.w sprawie KM 3954/15. Na podstawie akt przedmiotowego postępowania egzekucyjnego ustalono, że postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone na mocy postanowienia z dnia 11 stycznia 2016 roku .
W piśmie przygotowawczym z dnia 11 maja 2016 roku powódka podtrzymując stanowisko procesowe wskazała, że uchylenie klauzuli nastąpiło w dniu 15 stycznia 2016 roku podczas gdy umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu 31 marca 2016 roku. Nadto o zasadności powództwa świadczy to ,że pozwana przyznała ,że wdrożyła postępowanie egzekucyjne do prawa stanowiącego wspólność majątkową małżeńską bez dysponowania tytułem wykonawczym przeciwko powódce. Argumentowała również, że powództwo jest uzasadnione albowiem w chwili obecnej prawo majątkowe w postaci użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)położonej wR., dla której Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej prowadziksięgę wieczystą nr (...)jest nadal zajęte i nadal w księdze wieczystej figuruje ostrzeżenie o wszczęciu egzekucji w przedmiotowej sprawie.
Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 roku pełnomocnik pozwanej cofnął wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie X GC 26/16.

Sąd ustalił ,co następuje:
Na wniosek pozwanej(...)Spółki akcyjnej wR.z dnia 9 listopada 2015 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Rudzie ŚląskiejW. C.wszczął postępowanie egzekucyjne (sygn. akt KM 3954/15) przeciwkoT. K.na podstawie tytułu wykonawczego- nakazu Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 16 lipca 2015 roku sygn. akt X GNc 291/15 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. W dniu 1 grudnia 2015 roku wierzyciel złożył wniosek o zajęcie prawa użytkowania wieczystego i prowadzenie egzekucji z nieruchomości.
(dowód: wniosek, tytuł wykonawczy k.1-4, wniosek k .41 akta Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rudzie Śląskiej Km 3954/15 )
W dniu 2 grudnia 2015 roku komornik dokonał zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości w postaci użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)położonej wR., dla której Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej prowadziksięgę wieczystą nr (...). Pełnomocnik dłużnika otrzymał to zawiadomienie w dniu 9 grudnia 2015 roku. W dniu 8 grudnia 2015 roku w dziale III księgi wieczystej wpisane zostało ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym w sprawie KM 3954/15.
(dowód: odpis z księgi wieczystej k.16-35, 102-108, odpis k. 93, zawiadomienie k.11,wniosek o wpis k. 12-15 akta Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rudzie ŚląskiejW. C.Km 3954/15)
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach w sprawie X GNc 291/15 uchylił postanowienie o nadaniu nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził, że nakaz zapłaty 16 lipca 2015 roku wydany w sprawie X GNc 291/15 utracił moc a postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności jest nieuzasadnione.
(dowód: postanowienie k. 82, 87 akta Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rudzie ŚląskiejW. C.Km 3954/15)
Postanowieniem z dnia 30 marca 2016 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Rudzie ŚląskiejW. C.umorzył postępowanie w sprawie Km 3954/15. Podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości było uchylenie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty z dnia 16 lipca 2015 roku wydanemu w sprawie X GNc 291/15 na mocy postanowienia z dnia 15 stycznia 2016 roku. W dniu 30 marca 2016 roku organ egzekucyjny złożył wniosek do Sądu –wydziału Ksiąg Wieczystych o wykreślenie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym.
(dowód: postanowienie akta Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rudzie ŚląskiejW. C.Km 3954/15)
Sąd ustalił powyższe okoliczności faktyczne w oparciu o spójne i w pełni przekonujące wskazane wyżej dowody, a w szczególności dokumenty urzędowe, sporządzone przez uprawnione organy w granicach ich kompetencji, które w ocenie Sądu były w pełni wiarygodne. Sąd dopuścił dowód z dokumentów urzędowych, które nie zostały zakwestionowane w trybieart. 252 k.p.c.Dowody te nie wzbudziły żadnej wątpliwości Sądu.
Wniosek o przesłuchanie świadków:G. D.,M. K.iT. K.oraz o przesłuchanie stron został cofnięty.

Sąd zważył, co następuje 
:

Powództwo zart. 841 k.p.cmoże być wytoczone najwcześniej po wszczęciu egzekucji, lecz nie później niż w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa (chyba że inaczej stanowią przepisy szczególne). Miesięczny termin do wytoczenia powództwa o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji ma charakter materialnoprawny i dlatego nie podlega przywróceniu. Powództwo to najpóźniej można wytoczyć do chwili zakończenia postępowania egzekucyjnego. Podstawę powództwa zart. 841może stanowić naruszenie nie tylkopraw rzeczowych, lecz także praw wynikających ze stosunków obligacyjnych.
Powództwo zostało wniesione w przepisanym terminie (należy przyjąć, że powódka dowiedziała się o zajęciu w dniu 8 grudnia 2015 roku a pozew został wniesiony w dniu 17 grudnia 2015 roku) ale nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami w stosunku do dłużnika nieruchomość jest zajęta z chwilą doręczenia mu wezwania. W stosunku do dłużnika, któremu nie doręczono wezwania, jako też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku komornika do zbioru dokumentów.(art. 925 k.p.c.) W dniu 8 grudnia 2015 roku w dziale III księgi wieczystej wpisane zostało ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym w sprawie KM 3954/15. Zgodnie zart. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 707 z późn. zm.),wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu a w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu od chwili wszczęcia tego postępowania.
Zgodnie zart.  826 k.p.c.umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, lecz nie pozbawia wierzyciela możności wszczęcia ponownej egzekucji, chyba że z innych przyczyn egzekucja jest niedopuszczalna. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie może naruszać praw osób trzecich.
Skutkiem zatem umorzenia postępowania egzekucyjnego (zarówno w przypadku umorzenia z mocy samego prawa, jak i na wniosek czy z urzędu) jest uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, czyli przywrócenie stanu prawnego sprzed wszczęcia egzekucji, a także w zasadzie rozpoczęcie biegu materialnoprawnego terminu przedawnienia (art. 125 k.c.).
Podkreślić należy ,że umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych z mocy samego prawa i na gruncie prawa materialnego przywraca stan istniejący przed zajęciem składników majątku dłużnika w ten sposób, iż dłużnik może nimi skutecznie rozporządzać bez ograniczeń. Organ egzekucyjny, umarzając postępowanie, nie uchyla poszczególnych czynności, powinien jednak z urzędu podjąć działania konieczne do usunięcia skutków dokonanych czynności egzekucyjnych w celu przywrócenia dłużnikowi pełnej swobody dysponowania przedmiotami, do których była skierowana egzekucja, np. wykreślenie z księgi wieczystej wpisu ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji do nieruchomości. W następstwie wydania w dniu 30 marca 2016 roku przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rudzie ŚląskiejW. C.postanowienia o umorzeniu postępowania uchyleniu uległo z mocy prawa zajęcie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)położonej wR., dla której Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej prowadziksięgę wieczystą nr (...). Z akt komorniczych wynika ponadto ,że komornik egzekucyjny złożył wniosek do Sądu –wydziału Ksiąg Wieczystych o wykreślenie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym.
Podstawą prawną wskazanego rozstrzygnięcia jestart. 841 § 1 k.p.c., zgodnie z którym osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa. Oznacza to ,że wobec uchylenia zajęcia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa powództwo podlega oddaleniu jako bezprzedmiotowe.
Na podstawieart.102 k.p.c.Sąd odstąpił od obciążania powódki kosztami postępowania mając na względnie charakter roszczenia z jakim powódka wystąpiła oraz jej sytuację materialną (powódka była z uwagi na trudną sytuację materialną zwolniona z kosztów). Jak przyjmuje się w judykaturze, podstawę do zastosowaniaart. 102 k.p.c.mogą stanowić jedynie obiektywne lub racjonalnie zobiektywizowane okoliczności sprawy, w szczególności jeśli wskazują na usprawiedliwione przekonanie strony o przysługującym jej roszczeniu lub słuszności zarzutów. Do wypadków szczególnie uzasadnionych w rozumieniuart. 102 k.p.c.można także zaliczyć sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu sądu. Powództwo o zwolnienie od egzekucji małżonka dłużnika przeciwko któremu nie nadano klauzuli wykonalności uzasadniało przekonanie strony o słuszności jej żądania, a umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych miało miejsce dopiero w dniu 30 marca 2016 roku.
SSR del. Żaneta Bloma-Wojciechowska