Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2033/15
Data wyroku: 2016-01-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Szmajduch
Słowa kluczowe: Postępowanie W Sprawach Z Zakresu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa prawna: art. 1 ust. 8 ustawy z 9.11.2012r. o umorzeniu należności z tytułu nieopłaconych składek

Sygn. aktVIII U 2033/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 stycznia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Szmajduch

Protokolant:

Katarzyna Stefańczyk

po rozpoznaniu w dniu13 stycznia 2016 r. w Gliwicach
sprawyI. M.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wW.
oumorzenie należności z tytułu składek
na skutek odwołaniaI. M.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wW.
z dnia17 sierpnia 2015  r.nr(...)-513/15/701
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zobowiązuje organ rentowy do wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku ubezpieczonej z dnia12 stycznia 2015r. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na podstawie ustawy z 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność.
(-) SSO Mariola Szmajduch
Sygn. akt VIII U 2033/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 17 sierpnia 2015r. nr(...)-513/15/701 Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wW.odmówił wszczęcia postępowaniaw przedmiocie wniosku ubezpieczonejI. M.z dnia 12 stycznia 2015r. o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek za lata od 2007r. do 2012r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012r., poz. 1551). W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że w wymienionym przez ubezpieczoną okresie podlegała ona jedynie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, a równocześnie nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu oraz wypadkowemu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wW.podniósł, że nie może umorzyć należności na ubezpieczenie zdrowotne, bowiem brak jest zadłużenia za ten sam okres na koncie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z powyższym w ocenie ZUS, ubezpieczona nie jest osobą uprawniona do wystąpienia o umorzenie składek na podstawie przepisów powyższej ustawy, a ponadto wskazany we wniosku okres od marca 2009r. do grudnia 2012r. nie podlega umorzeniu na podstawie przepisów tej ustawy. W związkuz powyższym, w ocenie ZUS, na podstawieart. 61a k.p.a., należało odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 12 stycznia 2015r.
W odwołaniu od decyzjiI. M.wniosła o jej uchylenie oraz wszczęcie postępowania w przedmiocie umorzenie nieopłaconych należności na ubezpieczenie zdrowotne na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Ubezpieczona wyraziła przekonanie, że spełnia wszystkie kryteria, jakich wymaga wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ustawa abolicyjna.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że ubezpieczona nie posiada za okresod 1 stycznia 1999r. do 28 lutego 2009r. zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, zatem nie powstało zadłużenie podlegające umorzeniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Tym samym brak było podstaw do wszczynania postępowania administracyjnego mającego na celu merytoryczne rozpoznanie wniosku o umorzenie takich należności.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 12 stycznia 2015r.I. M.wystąpiła z wnioskiem o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek za lata od 2007r. do 2012r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność.
Rozpoznając powyższy wniosek Zakład Ubezpieczeń Społecznych I OddziałwW.w dniu 17 sierpnia 2015r. wydał zaskarżoną decyzję odmowną.
Powyższy stan faktyczny wynikający z akt organu rentowego, nie był sporny.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, żeI. M.złożyła wniosek o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek za lata od 2007r. do 2012r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U.2012.1551 ze zm. ).
Kwestią sporną natomiast było ustalenie, czy organ rentowy w sposób zgodny z prawem, odmówił odwołującej wszczęcia postępowania administracyjnego, mającego na celu rozpoznanie tego wniosku.
Po myśli art. 1 ust. 1 wymienionej ustawy, na wniosek osoby podlegającej w okresie od 1 stycznia 1999r. do 28 lutego 2009r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniuart. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych
1) która przed dniem 1 września 2012r. zakończyła prowadzenie pozarolniczej działalności i nie prowadzi jej w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 8,
2) innej niż pkt. 1
- umarza się nieopłacone składki na te ubezpieczenia za okres od dnia 1 stycznia 1999r., do dnia 28 lutego 2009r. oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.
Zgodnie z art.1 ust.8 ustawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję określającą warunki umorzenia, w której ustala też kwoty należności, o których mowa w ust.1 i 6, z wyłączeniem kosztów egzekucyjnych.
W niniejszej sprawie organ rentowy, powołując się na treśćart. 61a k.p.a., odmówił ubezpieczonej wszczęcia postępowania w przedmiocie jej wniosku o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek za lata od 2007r. do 2012r. na podstawie przepisów powołanej ustawy z dnia 9 listopada 2012r. Równocześnie w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia ZUS powołał się na ustalenia faktyczne dotyczące okresów i faktycznego podlegania obowiązkowo poszczególnym ubezpieczeniom i ostatecznie uznał, że ubezpieczona nie jest osobą, o której stanowi przepis art. 1 ust. 1 omawianej ustawy. Nie może zatem domagać się umorzenia w trybie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012r. nieopłaconych składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe. Tym samym w ocenie Sądu organ rentowy powołując się na przepis proceduralny, w istocie dokonał rozstrzygnięcia merytorycznego, o czym świadczą okoliczności powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W myślart. 61a § 1 k.p.a.gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego,o którym mowa wart. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przesłanką do wydania postanowienia w trybieart. 61a § 1 k.p.a.jest więc zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skoro jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybieart. 61a § 1 k.p.a.organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym ( vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wW.z dnia 10 września 2014r., sygn. akt VII SA/Wa 141/14 , LEX 1510890).
Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawieart. 61a § 1 k.p.a.z innych uzasadnionych przyczyn, nie może być rozumiana jako sytuacja, w której odmawia się wszczęcia postępowania na podstawie oceny materialnoprawnego elementu sytuacji prawnej obywatela ( vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wB.z dnia 23 października 2014r., sygn. akt II SA/Bk 644/14 , LEX 1531151).
W konsekwencji powyższych rozważań, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu i – na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.
(-) SSO Mariola Szmajduch