Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 388/16
Data wyroku: 2016-06-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Adrianna Mongiałło
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktV U 388/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia21 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Adrianna Mongiałło
Protokolant: star. sekr. sądowy Justyna Alfawicka
po rozpoznaniu w dniu21 czerwca 2016 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuK. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o emeryturę
na skutek odwołaniaK. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia10 marca 2016 r.
znak(...)

I

zmienia decyzję  Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia  10 marca 2016 r.  znak(...)w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyK. S.prawo do emerytury od dnia 03 czerwca 2016 r.,

II

stwierdza, iż organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie w przyznaniu prawa do świadczenia.

Sygn. akt V U 388/16

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.decyzją z 21 marca 2016r., znak(...)po rozpatrzeniu wniosku z 25 lutego 2016r. odmówił wnioskodawcyK. S.prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych wskazując, że wnioskodawca udowodnił okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 8 lat, 6 miesięcy i 23 dni ( tj. okres od 17 sierpnia 1977r. do 16 lipca 1978r., 21 lipca 1978r. do 21 lipca 1980r., 1 sierpnia 1980r. do 31 lipca 1981r. i od 18 sierpnia 1981r. do 6 kwietnia 1986r.) wobec wymaganych 15 lat. Organ rentowy nie uznał jako pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od 15 października 1973r. do 15 lipca 1977r. wSpółdzielni Pracy (...)wC., ponieważ za ten okres nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, a także okresu pracy w tym zakładzie od 25 czerwca 1986r. do 30 września 1992r., ponieważ charakter pracy podany w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach jest niezgodny z przepisami rozporządzenia z 7.02.1983r., a podane stanowisko pracy jest niezgodne z powołanymi przepisami branżowymi. Organ rentowy nie uznał również za pracę w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia wPPUH (...)wR., od 18 stycznia 1993r. do 17 września 1994r. i od 3 stycznia 1995r. do 31 grudnia 1998r., gdyż w świadectwie pracy z 31 października 201r. zakład pracy nie powołał się na przepisy branżowe oraz charakter pracy nie został określony zgodnie z rozporządzeniem z 7.02.1983r. Nadto wskazano, że wnioskodawcy nie przysługuje również emerytura na podstawie art. 39 ustawy emerytalnej, gdyż posiada udowodnione 8 pełnych lat pracy górniczej pod ziemią, zatem jego wiek emerytalny można obniżyć o 4 lata, tj. do osiągnięcia przez wnioskodawcę 61 roku życia. Ubezpieczony tego wieku nie osiągnął, ponadto jest członkiem OFE i nie złożył wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu Państwa.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczony podniósł, że domaga się zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach okresów wymienionych w zaskarżonej decyzji
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując w całości argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

K. S., urodził się(...)Na dzień 1 stycznia 1999r. wykazał 26 lat, 1 miesiąc i 22 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym organ rentowy przyjął za udowodnione 8 lat, 6 miesięcy i 23 dni pracy w szczególnych warunkach (tj. okres od 17 sierpnia 1977r. do 16 lipca 1978r., 21 lipca 1978r. do 21 lipca 1980r., 1 sierpnia 1980r. do 31 lipca 1981r. i od 18 sierpnia 1981r. do 6 kwietnia 1986r.). Wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pod ziemią przepracował 8 pełnych lat, co uprawnia go do obniżenia wieku emerytalnego o 4 lata tj. do 61 roku życia. Wnioskodawca przystąpił do OFE lecz w dniu 3 czerwca 2016r. złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu Państwa. Wiek 60 lat ukończył(...)
Bezsporne, a nadto wniosek z 3.06.2016r.  o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w  OFE  za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu Państwa ;
Wnioskodawca był zatrudniony wSpółdzielni Pracy (...)wC.od 15 października 1973r. do 15 lipca 1977r. oraz od 14 kwietnia 1986r. do 31 marca 1997r. W okresie zatrudnienia od 15 października 1973r. do 15 lipca 1977r. oraz od 25 czerwca 1986r. do 30 września 1992r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace na stanowisku lakiernika na Wydziale Lakierni. Na wydziale tym lakierowano gotowe produkty - sprzęt medyczny, przekazane z wydziału produkcji ( np. szpitalne szafki i szafy, łóżka, taborety, stoliki, wiadra, kubły). Lakierowanie odbywało się metodą natryskową - nie zhermetyzowaną, ręcznie - za pomocą pistoletu, lakierem nitro lub lakierem utwardzanym poźniej w piecu. W okresie od 1 października 1992r. do końca zatrudnienia wnioskodawca korzystał z urlopu bezpłatnego. W tym czasie - w okresie od 18 stycznia 1993r. do 17 września 1994r. oraz od 3 stycznia 1995r. do 31 października 2001r. podjął zatrudnienie wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowo-Handlowym (...) Spółka z o.o.wR., które skierowało go do pracy w Republice Czeskiej w zakładach samochodowychS.. Praca wnioskodawcy polegała na lakierowaniu pistoletem natryskowym elementów karoserii wewnątrz samochodu. Prace te wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
dowód: - akta ubezpieczeniowe wnioskodawcy;
- akta osobowe wnioskodawcy z okresu zatrudnienia wSpółdzielni Pracy (...)wC.;
- akta osobowe wnioskodawcy z okresu zatrudnienia wPPUH (...) Sp. z o.o.Rudzie Ś ląskiej;
- zeznania świadkaJ. K., nagranie  rozprawy,  00:03 : 26 -00: 13 : 14 ;
- zeznania świadkaK. W., nagranie  rozprawy, 00: 13 : 14 -00: 20 : 28 ;
- przesłuchanie wnioskodawcy, nagranie  rozprawy,  00: 20 : 28 -00: 30 : 16 .
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie jest zasadne.
Zgodnie z treścią przepisuart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 pkt 2., tj. 25 lat dla mężczyzn. Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Stosownie do treści przepisu art. 32 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1. Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj.rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Przy czym, zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy, o których mowa powyżej, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, wnioskodawca może udowadniać okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego(por. wyrok SN z 2.02.1996 r., II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239).
W sprawie bezsporne było, że na dzień 1 stycznia 1999r. wnioskodawca posiadał wymagany okres składkowy i nieskładkowy 25 lat, przystąpił do OFE lecz 3 czerwca 2016r.  złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu Państwa. Wiek emerytalny osiągnął(...)
Sąd podzielił stanowisko wnioskodawcy, że posiada także wymagany na dzień1 stycznia 1999r. 15 - letni okres pracy w warunkach szczególnych.
Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku, stale tj. ciągle wykonuje pracę w szczególnych warunkach i nie wykonuje w tym czasie żadnych innych czynności nie związanych z zajmowanym stanowiskiem. Dla oceny czy konkretna praca była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach decydujące znaczenie ma nie sama nazwa zajmowanego stanowiska, a czynności w jej ramach faktycznie wykonywane. Do kognicji Sądu należy zatem samodzielne ustalenie, jakie prace wykonywał wnioskodawca i czy prace te należy zaliczyć do prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Oceniając materiał dowodowy, w szczególności akta ubezpieczeniowe i osobowe wnioskodawcy, dokumenty dołączone do odwołania, jak również zeznania świadków i przesłuchanie wnioskodawcy Sąd uznał, że praca wnioskodawcy wSpółdzielni Pracy (...)wC.od 15 października 1973r. do 15 lipca 1977r. ( w wymiarze 3 lata, 9 miesięcy i 2 dni) oraz od 25 czerwca 1986r. do 30 września 1992r. (w wymiarze 6 lat, 3 miesiące i 6 dni
    )na stanowisku lakiernika jest pracą w szczególnych warunkach, o której mowa w dziale XIV, poz. 17 wykazu A załącznika doRozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, tj. lakierowanie ręczne lub natryskowe - nie zhermetyzowane. Wprawdzie zakład pracy nie wydał wnioskodawcy świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach za okres od 15 października 1973r. do 15 lipca 1977r., zaś świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych za okres od 25 czerwca 1986r. do 30 września 1992r. zawiera wady formalne, to pracę wnioskodawcy jako lakiernika przy pracach lakierowania natryskowego - niezhermetyzowanego potwierdzają zarówno zeznania świadkówJ. K.iK. W.oraz wnioskodawcy, jak również dokumenty zawarte w aktach osobowych z obu okresów zatrudnienia wSpółdzielni Pracy (...)wC.. Z dokumentów osobowych wynika wprost, że podjął on pracę na stanowisku lakiernika na Wydziale(...)i wykonywał ją stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Charakter i sposób wykonywania pracy opisali zaś szczegółowo zarówno świadkowie, jak i wnioskodawca.
Okres zatrudnienia wSpółdzielni Pracy (...)wC.po zsumowaniu z uznanym przez organ rentowy okresem pracy w szczególnych warunkach daje wymiar ponad 15 lat takiej pracy. Niemniej jednak do pracy o takim charakterze zaliczyć można także pracę wPPUH (...) Sp. z o.o.wR.. Wnioskodawca również w tym zakładzie pracował stale i w pełnym wymiarze pracy przy lakierowaniu natryskowym niezhermetyzowanym wewnętrznych elementów karoserii samochodów w zakładachS.w Republice Czeskiej. Wynika to zarówno z jego dokumentacji pracowniczej - w tym zapisu w świadectwie pracy z 31 października 2001r. oraz przesłuchania wnioskodawcy.
Odnośnie terminu początkowego przyznanego świadczenia należy wskazać, że zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy emerytalnej prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej stanowi natomiast, że świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Jak wynika z akt ubezpieczeniowych, wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury 25 lutego 2016r., wymagany wiek emerytalny osiągnął(...)., jednak wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa złożył dopiero 3 czerwca 2016r. W tej zatem dacie spełnił dopiero wszystkie przesłanki do uzyskania prawa do świadczenia i z tą datą należało przyznać sporne świadczenie.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od 3 czerwca 2016r.
W punkcie II wyroku Sąd ustalił, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie w przyznaniu prawa do świadczenia.
Zgodnie z treściąart. 118 ust.1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd orzekając o prawie do emerytury ma obowiązek stwierdzenia, czy organ rentowy ponosi lub nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji i przyznanie tego prawa na etapie postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do obciążenia ZUS odpowiedzialnością za nieprzyznanie odwołującemu prawa do spornego świadczenia już na etapie postępowania przed organem rentowym. Po pierwsze zarówno w dacie złożenia wniosku o emeryturę, jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji wnioskodawca był członkiem OFE i nie złożył wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Po drugie organ rentowy, będąc związany ograniczeniami dowodowymi, nałożonymi przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń, nie dysponował niezbędnymi i wystarczającymi dokumentami pozwalającymi na uznanie pracy odwołującego w spornych okresach jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Wnioskodawca za część okresu zatrudnienia nie posiadał świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, a pozostałe zapisy - w tym w świadectwie pracy i w świadectwie pracy w warunkach szczególnych były nieprecyzyjne. Dopiero zatem na etapie postępowania sądowego, po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego wnioskodawca w sposób niewątpliwy wykazał, że legitymuje się wymaganym ustawą 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się wymaganym 15 letnim okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach i na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił decyzję ZUS Oddział wL.z dnia 10 marca 2016r. w ten sposób, że przyznał wnioskodawcyK. S.prawo do emerytury od 3 czerwca 2016r., tj. od daty złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, czyli z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa ( art. 100 ust. 1 ustawy emerytalnej).