Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 714/15
Data wyroku: 2016-04-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SSR Aneta Kulesza
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Obrotowi Gospodarczemu
Podstawa prawna: art.300§1kk

Sygn. akt IV K 714/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 kwietnia 2016 r.
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie IV Wydział Karny
w składzie: Przewodniczący - SSR Aneta Kulesza
Protokolant: Patrycja Mrowiec
w obecności Prokuratorów: Ewy Dmitruk, Joanny Jarzęckiej-Grzeszczak z Prokuratury Rejonowej Warszawa-Ochota

przy udziale oskarżyciela posiłkowego(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.
po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 19.01.2016 r., 03.03.2016 r., 12.04.2016 r.
sprawyM. S.
synaA.iL.z domuZ.
urodzonego w dniu (...)wŚ.
oskarżonego o to, że: w dniu 27 grudnia 2013 r. wW., będąc w stanie grożącym niewypłacalnością, poprzez zbycie składników majątkowych w formie pokrycia aportem w postaci przysługującego mu udziału ½ części we współwłasności stanowiącego odrębną nieruchomośćlokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wD. B.o łącznej powierzchni 212 m2wraz z wyposażeniem o wartości 50.000 zł 6 nowych udziałów w kapitale zakładowymSpółki (...) sp. z o.o.o łącznej wartości 600 zł, uszczuplił zaspokojenie swojego wierzyciela(...) Bank (...) S.A.wynikające z umowy kredytu Hipotecznego nr(...)z dnia 15 listopada 2011 r., dla którego zabezpieczeniem była hipoteka ustanowiona na w/w nieruchomości,
tj. o czyn zart. 300 § 1 k.k.

I
oskarżonegoM. S.uznaje za winnego zarzucanego mu czynu i za to na podstawieart. 300§1 k.k.skazuje go, a na podstawieart. 300§1 k.k.w zw. zart. 37a k.k.wymierza mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy ograniczenia wolności,

II
na podstawieart. 34§1a pkt 1 k.k.w zw. zart. 35§1 k.k.nakłada na oskarżonego obowiązek wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 (trzydziestu) godzin w stosunku miesięcznym,

III
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 270 (dwustu siedemdziesięciu) zł kosztów procesu, w tym 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem opłaty.

Sygn. akt IV K 714/15

UZASADNIENIE
Na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego na rozprawie Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 15 listopada 2011 r.M. S.i jego żonaA. S.zawarli zbankiem (...) S.A.z siedzibą wW.umowę o kredyt hipoteczny nr(...). Kredyt opiewający na kwotę(...)zł przeznaczony był na zakup oraz wykończenie lokalu mieszkalnego położonego w miejscowościD.,ul. (...). W celu zabezpieczenia wierzytelności banku z tytułu spłaty kredytu, na wskazanej powyżej nieruchomości ustanowiona została hipoteka na kwotę odpowiadającą kwocie udzielonego kredytu.
/dowód: zeznania świadkaA. M.- k. 39-40, k. 263-264; umowa kredytu hipotecznego - k. 2-17, k. 47-62/
Kredytobiorcy spłatę kredytu nr(...)rozpoczęli w dniu 05.03.2012 r. i do miesiąca czerwca 2013 r. spłata ta przebiegała terminowo. Od tego okresu zaprzestali jednak realizacji przedmiotowego zobowiązania. W związku z powyższymbank (...)podjął działania zmierzające do odzyskania należności. Działania te polegały na kontaktach zM. S., zarówno pisemnych jak i mailowych. W toku prowadzonej korespondencjiM. S.nadesłał do banku rozliczenie podatkowe za 2012 r. oraz dokumenty wskazujące, że prowadzona przez niego firma wykazuje stratę i w zasadzie nie osiąga przychodu. Reprezentowana przezM. S.spółka, wobec utraty kontraktu, znajdowała się w niekorzystnej sytuacji finansowej. Wobec powyższegobank (...)w dniu 26.11.2013 r. skierował doM. S.iA. S.monit wzywający m.in. do spłaty całej powstałej zaległości w terminie 7 dni od dnia otrzymania monitu. Ponadto w dniu 27.11.2013 r. pracownik banku za pośrednictwem poczty elektronicznej poinformowałM. S.o fakcie wysłania monitu. W odpowiedzi, jeszcze tego samego dnia,M. S.wysłał dobanku (...) S.A.wiadomość e-mail o treści:
„Proszę się zastanowić czy opłaca się wam wypowiadać umowę?
Nie uzyskacie należności z egzekucji komorniczej ponieważ nie mamy oficjalnych dochodów.
(...)nie zlicytujecie ponieważ wpiszemy do księgi wieczystej dożytownie służebności dla naszych firm oraz 5 osób cywilnych. NIKT tego nigdy nie kupi.
Czy Pani rozumie sytuację?
Proszę więc przekazać informacje do swoich przełożonych.
Możecie odzyskać pieniądze gdyż dobrowolnie je spłacimy ale nie jesteśmy w stanie w podanym terminie spłacić całości zadłużenia.
lub wypowiedzieć umowę i nie odzyskać żadnych pieniędzy”.
/dowód: wyjaśnienia oskarżonego – k. 319-321; zeznania świadkaA. M.– k. 39-40, k. 263-264; zeznania świadkaM. K.– k. 322; wydruki korespondencji mailowej – k. 29-30/
W dniu 20.12.2013 r. wobec braku spłaty zadłużenia(...) Bank (...) S.A.wypowiedziałM. S.iA. S.zawartą w dniu 15.11.2011 r. umowę kredytu hipotecznego nr(...). Niniejsze wypowiedzenie zostało doręczone kredytobiorcom w dniu 02.01.2014 r.
/dowód: zeznania świadekA. M.– k. 39-40, k. 263-264; oświadczenie o wypowiedzeniu umowy wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 42-43/
W dniu 27.12.2013 r.(...)
spółki (...)podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki z kwoty(...)zł do kwoty(...)zł, tj. o kwotę 3.000 zł poprzez utworzenie 30 nowych udziałów po 100 zł każdy udział, przy czym 6 z tych udziałów miała zostać objęta przez dotychczasowego wspólnikaM. S.i pokryta aportem w postaci przysługującego mu udziału ½ części we współwłasności stanowiącego odrębną nieruchomośćlokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wD. B., zaś pozostałe 24 udziały miały zostać objęte przez nowego(...) spółki (...)i pokryte w sposób tożsamy jak w przypadkuM. S..(...)spółki (...)podjęło ponadto uchwałę o ustanowieniuO. S.pełnomocnikiem spółki w celu zawarcia umowy z członkiem ZarząduM. S.. W tym samym dniuM. S.,A. S.oraz działający w imieniuspółki (...)podpisali akt notarialny (repertorium(...)), na mocy którego nieruchomość położona wD. B.wraz z wyposażeniem wycenionym na kwotę 50.000 zł została wniesiona aportem dospółki (...) sp. z o.o.Jednocześnie ustanowiono na rzeczM. S.iA. S.służebność osobistą mieszkania polegającą na prawie dożywotniego zamieszkiwania we wskazanym powyżej lokalu. Decyzję o podjęciu powyższych działań podjąłM. S..
/
    dowód: wyjaśnienia oskarżonego – k. 319-321; zeznania świadkaA. M.- k. 39-40, k. 263-264; akt notarialny repertorium(...)– k. 136-140; akt notarialny repertorium(...)– k. 140v – 155/

Na wniosekbanku (...) S.A.Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Pruszkowie wszczął postępowanie egzekucyjne, które postanowieniem z dnia 31.12.2015 r. zostało umorzone wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Ponadto postanowieniem z dnia 29.05.2015 r. umorzono śledztwo przeciwkoA. S.podejrzanej o czyn zart. 300 § 1 k.k.
/dowód: dokumentacja z akt KM 891/2014, postanowienie z dnia 29.05.2015 r. – akta sprawy Prokuratury RejonowejW.-M.o sygn. 2 Ds 1014/15/III/
M. S.zarówno w toku postępowania przygotowawczego jak również przed Sądem nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. W postępowaniu przygotowawczym wyjaśnił (k. 187-189, k. 263), iż uważa, że działanie banku jest próbą nagięcia prawa. Podniósł, że bank cały czas dochodzi i ma prawo dochodzić swoich roszczeń, zaś oskarżanie go jest naciąganiem prawa. Wskazał, że nie przypomina sobie, aby w czasie sporządzania aktu notarialnego dostawał wezwania do zapłaty z banku, jednakże tego nie wykluczył. Wyjaśnił, że wniósł nieruchomość aportem do spółki, bo zbywanie nieruchomości obciążonej hipoteką nie jest zabronione. Podał, iż w czasie sporządzania aktu notarialnego być może miał zadłużenie w spłacie kredytu. Nie pamiętał, czy poinformował bank, że dokona sprzedaży nieruchomości, jeśli zostaną wdrożone procedury windykacyjne. W swej relacjiM. S.stwierdził ponadto, że prawdopodobnie przed sporządzeniem aktu notarialnego kontaktował się z nim ktoś z banku w związku z zadłużeniem w spłatach. Opisał również, żespółka (...)ma w swej statutowej działalności kupno i sprzedaż nieruchomości i przeprowadziła wcześniej kilka transakcji tego typu. Podniósł, że celem była negocjacja i zaspokojenie wszystkich stron. Z kolei przed SądemM. S.wyjaśnił (k. 319-321), że przeniesienie własności nieruchomości obciążonej hipoteką jest dozwolone i w żaden sposób nie uniemożliwiło to dochodzenia wierzytelności przez wierzyciela. Wierzyciel cały czas może dochodzić swoich praw, bez względu na zmianę właściciela nieruchomości, a gwarantuje mu to ustawa o księgach wieczystych oraz hipoteka ustanowiona na nieruchomości. Odnosząc się do powodów przeniesienia własności nieruchomości na rzeczspółki (...) sp. z o.o.opisał, że przedmiotowa spółka została powołana właśnie do tego, aby kupować i sprzedawać nieruchomości, np. w sytuacjach braku spłaty hipoteki. Wskazał, iż kilka transakcji tego rodzaju spółka wcześniej przeprowadziła i za każdym razem było to z korzyścią dla wierzyciela, który w efekcie odzyskiwał swoje wierzytelności. Dodał, że wpisywanie służebności także jest dozwolone i bardzo często praktykowane, a działka, na której znajduje się nieruchomość, ma wpisane 3 lub 4 służebności dla różnych instytucji. Na pytania SąduM. S.wyjaśnił, że transakcje, o których mówił wcześniej dotyczyły prywatnych osób, które znalazły się w trudnej sytuacji finansowej i nie były w stanie spłacać swoich kredytów. Transakcje te polegały na tym, że on kupował nieruchomości na rzecz spółki, potem zgłaszał się do wierzyciela i ustalał z nim warunki spłaty. Po dokonaniu spłaty wierzyciel wycofywał wszelkie dokumenty z postępowania egzekucyjnego.M. S.podniósł, że takie nieruchomości oczywiście kupuje się taniej, jednakże trzeba coś zrobić z osobami, które z nieruchomości tych muszą zostać przeniesione. Dlatego też spółka oferowała takim osobom inne lokale, w których mogły normalnie mieszkać. Wskazał, że nieruchomość, o której mowa w zarzucie aktu oskarżenia, nie została wniesiona do spółki poniżej jej wartości, ponieważ jej przeznaczeniem nie była sprzedaż, tylko przystąpienie spółki do spłaty kredytu. W ten sposób spółka nie musiała przejmować kredytu, nie musiała posiadać zdolności kredytowej ani przedstawiać dokumentów wykazujących zysk o wartości półtora miliona złotych. Dzięki temu mogła wejść w posiadanie nieruchomości, którą mogła zarządzać, po dojściu do porozumienia z wierzycielem, tak jak to było przy poprzednich transakcjach.M. S.wyjaśnił, że spółka przystąpiłaby do spłaty należnych rat kredytu, jednakże bank nie chciał negocjować, od razu wystąpił z pozycji siły. Wskazał, że w trakcie rozmów telefonicznych z przedstawicielami banku podejmował próbę uzyskania prolongaty terminu spłat. Podał, iż spółka nie występowała pisemnie z propozycją porozumienia.M. S.oświadczył, że współce (...) sp. z o.o.pełnił i nadal pełni funkcję Prezesa Zarządu. Wyjaśnił, że to on zdecydował o wniesieniu przedmiotowej nieruchomości do spółki, jak również to on zdecydował o ustanowieniu służebności. Do zawarcia umowy były jednak potrzebne podpisy pozostałych członków zarządu. Podał, iż w skład zarządu spółki wchodziła jego żonaA. S.oraz córka. Córka nie mogła być przy zawarciu tego aktu, ponieważ przebywała za granicą. Z tego też względu upoważniła notarialnie swojego brataO. S.do reprezentowania jej podczas podpisywania aktu. Wszyscy członkowie zarządu musieli wyrazić zgodę na przeniesienie własności. Jak wskazałM. S.służebność została ustanowiona na rzecz jego i jego żony. Taka czynność została podjęta celem uzyskania odpowiedniej pozycji negocjacyjnej z bankiem, miało to poprawić pozycję negocjacyjną spółki wobec banku, a nie sytuację jego osobiście.M. S.potwierdził wyjaśnienia złożone w postępowaniu przygotowawczym, jak również wskazał, że problemy ze spłatą wierzytelności wobec banku wynikały ze straty kontraktu, jaki spółka miała od kilku lat. Sytuacja ta zaistniała dwa tygodnie po zakupie nieruchomości, nagle, bez podania przyczyn takiego stanu rzeczy.
Sąd zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie sprawstwoM. S.nie budziło żadnych wątpliwości. Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy jest w tym zakresie jednoznaczny. Przede wszystkim warto podkreślić, iżM. S.w złożonych wyjaśnieniach potwierdził, że to on zdecydował o wniesieniu dospółki (...)- tytułem aportu - nieruchomości położonej wD. B.i on też zdecydował o ustanowieniu na tej nieruchomości służebności osobistej mieszkania. Z wyjaśnień oskarżonego wynika także, że miał świadomość, iżbank (...)oczekiwał od niego i jego żony spłaty całości zadłużenia istniejącego z tytułu umowy kredytu hipotecznego nr(...)(z tego też względu oskarżony podjął starania o prolongatę terminu spłaty zaległości).M. S.wskazywał ponadto na problemy finansowe, w jakich znalazła się prowadzona przez niego spółka, co – jak stwierdził – miało związek z wycofaniem się z kontraktu przez jednego z kontrahentów. Zwrócić również należy uwagę na fakt, iż oskarżony w złożonych wyjaśnieniach podniósł, że działania polegające na wniesieniu dospółki (...) sp. z o.o.aportu w postaci udziałów we współwłasności nieruchomości i pokrycie w ten sposób obejmowanych w tym podmiocie udziałów, jak również ustanowienie służebności na nieruchomości, miały na celu uzyskanie odpowiedniej pozycji negocjacyjnej z bankiem. Wyjaśnienia oskarżonego w przedstawionym powyżej zakresie Sąd uznał za wiarygodne. Niewątpliwie wyjaśnienia w tej części są konsekwentne oraz korespondują z pozostałym zgromadzonym w sprawie wiarygodnym materiałem dowodowym, w tym z zeznaniami świadkówA. M.iM. K.oraz z dokumentami w postaci wydruków prowadzonej z bankiem korespondencji mailowej (k. 29-30). Dla oceny wypełnienia znamion przestępstwa zart. 300 § 1 k.k.kluczowe było ustalenie, czy oskarżony obejmował swoim zamiarem zaistnienie skutku w postaci uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela. Dlatego też wskazania oskarżonego, iżspółka (...)wcześniej podejmowała już działania polegające na zakupie i sprzedaży nieruchomości, co do których występowały problemy ze spłatą kredytów hipotecznych oraz, że w przypadku nieruchomości położonej wD. B.dążył on do przystąpienia spółki do spłaty kredytu, pozostają bez wpływu dla prawnokarnej oceny jego zachowania. Godzi się zaś zauważyć, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym wyjaśnień oskarżonego, bezspornie wynika, żeM. S.miał świadomość, iż opisane powyżej działania podjęte przez niego w stosunku do nieruchomości położonej w miejscowościD.wpłyną niekorzystnie na możliwość zaspokojenia wierzytelności przez(...) Bank (...) S.A.i taki też zamiar tym działaniom przyświecał. Oskarżony ów zamiar wyraził zresztą wprost w wiadomości e-mail z dnia 27.11.2013 r. (k. 29), w której stwierdził:(...)nie zlicytujecie ponieważ wpiszemy do księgi wieczystej dożywotnie służebności dla naszych firm oraz 5 osób cywilnych. NIKT tego nigdy nie kupi”. Późniejsze zachowanie oskarżonego bez wątpienia stanowiło więc realizację zamiaru, który wyjawił w przywołanej powyżej wiadomości, a który potwierdził również w złożonych wyjaśnieniach podnosząc, iż dążył do uzyskania odpowiedniej pozycji negocjacyjnej z bankiem. Poboczną kwestię dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy stanowi również to, czy przedstawicielebanku (...)chcieli negocjować zM. S.spłatę istniejącego po stronie kredytobiorcy zadłużenia, czy też nie wykazywali w tym zakresie woli. Istotne jest bowiem, że zaistniały określone okoliczności faktyczne, które spowodowały, iż bank podjął kroki zmierzające do odzyskania od kredytobiorców całości zadłużenia, jak również istnienie po stronieM. S.zagrożenia niewypłacalnością (czego zresztą w swych wyjaśnieniach nie negował).
Sąd nadał walor wiarygodności zeznaniom świadkaA. M.(k. 39-40, k. 263-264), albowiem w toku niniejszego postępowania nie ujawniły się żadne okoliczności, które wskazywałyby, iż podawane przez nią treści mogą być niezgodne z prawdą. Jakkolwiek były to zeznania pracownika pokrzywdzonego banku to bez wątpienia aspekt ten sam w sobie nie mógł poddawać w wątpliwość podnoszonych przez świadka treści. Zwrócić należy uwagę, iżA. M.składając ustne zawiadomienie o przestępstwie wypełniała jedynie swoje zawodowe obowiązki. Całą wiedzę, jaką w przedmiotowej sprawie posiadała czerpała z przekazanej dokumentacji i bez wątpienia jej relacja w dokumentacji tej znajduje potwierdzenie. Świadek nie miała bezpośredniego kontaktu z oskarżonym ani jego rodziną. Są to dla niej osoby obce. Brak jest zatem podstaw, aby uznać, iżA. M.w swych zeznaniach mogła kierować się względami osobistymi czy emocjonalnymi. Warto również zwrócić uwagę, iż przedstawione przez świadek okoliczności nie były negowane przez oskarżonego.
Za wiarygodne Sąd uznał także zeznania świadkaM. K.(k. 322). Zeznania tej świadek posłużyły Sądowi przede wszystkim do dokonania ustaleń w zakresie sytuacji finansowej oskarżonego oraz sytuacji finansowej prowadzonej przez niego spółki. Świadek zeznała, że na przełomie 2012 r. i 2013 r.M. S.zaczął borykać się z problemami finansowymi, że „wyciszone” zostały prowadzone przez jego firmę szkolenia.M. K.nie miała natomiast wiedzy odnośnie tego, czy oskarżony podejmował z bankiem próby polubownego załatwienia kwestii spłaty kredytu ani też nie potrafiła powiedzieć nic na temat postawy banku wobec oskarżonego. Sąd nie miał podstaw, aby podważać wiarygodność zeznań świadekM. K..
Sąd za w pełni przydatne uznał zgromadzone w sprawie i powołane wyżej dowody z dokumentów. Dokumenty te korzystają z domniemania autentyczności oraz prawdziwości zawartych w nich oświadczeń, a nie ujawniły się okoliczności, które by powyższe elementy podważały.
Do ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie nie przyczyniły się natomiast zeznania żony oskarżonego -A. S.oraz jego dzieci:O. S.iZ. S., którzy skorzystali z prawa do odmowy składania zeznań (k. 263, k. 321, k. 343).
Mając powyższe na uwadze Sąd ustalił stan faktyczny jak na wstępie.
W ocenie SąduM. S.swoim zachowaniem wypełnił znamiona przestępstwa stypizowanego wart. 300 § 1 k.k., albowiem w dniu 27.12.2013 r. wW., będąc w stanie grożącym niewypłacalnością, poprzez zbycie składników majątkowych w formie pokrycia aportem w postaci przysługującego mu udziału ½ części we współwłasności stanowiącego odrębną nieruchomośćlokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wD. B.o łącznej powierzchni 212 m2wraz z wyposażeniem o wartości 50.000 zł 6 nowych udziałów w kapitale zakładowymSpółki (...) sp. z o.o.o łącznej wartości 600 zł, uszczuplił zaspokojenie swojego wierzyciela(...) Bank (...) S.A.wynikające z umowy kredytu hipotecznego nr(...)z dnia 15 listopada 2011r. dla którego zabezpieczeniem była hipoteka ustanowiona na w/w nieruchomości.
Odpowiedzialności za przestępstwo zart. 300 § 1 k.k.podlega, kto w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku.
W literaturze przedmiotu wskazuje się, że znamię zagrożenia niewypłacalnością należy interpretować jako stan poprzedzający rzeczywistą niewypłacalność, na tyle jej bliski i realny, że niewypłacalność jest nieuchronna lub co najmniej prawdopodobna (H. P.,N.rodzaje przestępstw gospodarczych, cz. 2, Prok. i Pr. 1995, Nr 1). Niewypłacalność zaś polega na tym, że majątek dłużnika nie wystarcza na wykonanie wymagalnych zobowiązań. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iżM. S.groziła niewypłacalność. Groźba niewypłacalności miała w tym przypadku niewątpliwie charakter realny i nieuchronny. Oskarżony znajdował się w niekorzystnej sytuacji finansowej (na co zresztą sam wskazywał w złożonych wyjaśnieniach). Prowadzona przez niego firma w zasadzie nie osiągała przychodu, generowała straty.M. S.nie posiadał środków finansowych na regulowanie zobowiązań z tytułu zawartej zbankiem (...) S.A.umowy kredytu hipotecznego. Z tego też względu po miesiącu czerwcu 2013 r. zaprzestał spłat rat kredytu. Należy zauważyć, że w efekcie, wobec braku spłaty zadłużenia, bank zainicjował postępowanie egzekucyjne, które zostało umorzone wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Powyższe w sposób jednoznaczny świadczy zatem o tym, iż w miesiącu grudniu 2013 r. niewypłacalnośćM. S.była realna, a jego problemy finansowe nie miały charakteru chwilowego, krótkotrwałego.
W przedmiotowej sprawie oskarżony składniki swojego majątku w postaci przysługującego mu udziału ½ części we współwłasności stanowiącego odrębną nieruchomośćlokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wD. B.o łącznej powierzchni 212 m.2wraz z wyposażeniem o wartości 50.000 zł zbył, albowiem wniósł je dospółki (...) sp. z o.o.jako aport, którym pokrył 6 objętych nowych udziałów w kapitale zakładowym w/w podmiotu. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż zbycie składników majątku, o którym mowa wart. 300 § 1 k.k., powinno być rozumiane w sposób cywilistyczny, tj. jako czynność rozporządzająca odpłatna lub pod tytułem darmym.
Zbywając nieruchomość i ustanawiając na niej – na rzecz swoją i swojej żonyA. S.- służebność osobistą mieszkania polegającą na prawie dożywotniego zamieszkiwania we wskazanym powyżej lokalu,M. S.uszczuplił zaspokojenie swojego wierzyciela, tj.banku (...) S.A.Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu przez uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela należy rozumieć uniemożliwienie zaspokojenia jego roszczenia w jakiejkolwiek części (ale nie w całości). Dla osoby o przeciętnej wiedzy ekonomicznej oczywistym jest natomiast, iż obciążenie nieruchomości tego rodzaju służebnością, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, znacząco wpływa na zmniejszenie wartości takiej nieruchomości, a w praktyce zbycie jej często czyni wręcz niemożliwym. Świadomość tego rodzaju zależności ekonomicznych miał również oskarżony, o czym ewidentnie świadczy treść wiadomości e-mail z dnia 27.11.2013 r. (k. 29). Należy zaś pamiętać, iż lokal mieszkalny mieszczący się wD. B.przyul. (...)stanowił zabezpieczenie udzielonego przez(...) Bank (...) S.A.M. S.i jego żonie kredytu. Bank uprawniony był więc do zaspokojenia posiadanej w stosunku do oskarżonego wierzytelności z tego składnika jego majątku. Nie ulega zatem wątpliwości, iż opisane powyżej działania podjęte przez oskarżonego co najmniej uszczupliły zaspokojenie(...) Bank (...) S.A., a zatem zaistniał skutek, o którym mowa wart. 300 § 1 k.k.O ile bowiem samą teoretyczną możliwość zaspokojenia wierzytelności z niniejszej nieruchomości bank cały czas posiadał, to faktyczna możliwości takiego zaspokojenia – nawet pomimo uzyskania stosownego tytułu wykonawczego - co najmniej została uszczuplona poprzez zmniejszenie wartości nieruchomości i ograniczenie możliwości jej zbycia. W kontekście powyższego warto wskazać, iż Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21.11.2012 r. w sprawie IV KK 259/12 stwierdził, iż „zbycie rzeczy zajętej w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawiek.p.c.może wyczerpywać znamiona przestępstwa określonego wart. 300 § 2 k.k.mimo przewidzianej wart. 848 k.p.c.możliwości kontynuowania postępowania egzekucyjnego przeciwko nabywcy rzeczy, o ile zaistnieje skutek w postaci udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela”.
Jakkolwiek w doktrynie kwestię sporną stanowi to, czy podmiotem przestępstwa opisanego wart. 300 § 1 k.k.może być każdy dłużnik, czy też jedynie dłużnik prowadzący działalność gospodarczą (choć należy też przyznać, iż to stanowisko prezentuje zdecydowana mniejszość przedstawicieli doktryny zajmujących się tym problemem), to Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd zaprezentowany w tym zakresie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 20.11.2000 r., w której stwierdzono, iż „zagrożonym niewypłacalnością w rozumieniuart. 300 § 1 k.k.może być każdy dłużnik podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą”. Z uzasadnienia tej uchwały wynika, iż co najmniej jedna ze stron zobowiązania rodzącego wierzytelność, której zaspokojenie udaremniają lub uszczuplają sprawcy musi prowadzić działalność gospodarczą. Chodzi o to, że omawiane przepisy karne są subsydiarne wobec innych dziedzin prawa, a wykładniaart. 300 § 1 k.k.musi uwzględniać rodzajowy przedmiot ochrony przepisów wymienionych wrozdziale XXXVI kodeksu karnego, czyli chronić obrót gospodarczy. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 03.06.2002 r. w sprawie II KKN 220/00. Tak więc w przedmiotowej sprawie oskarżony zbywając składniki swego majątku, w stanie zagrożenia niewypłacalnością, wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 300 § 1 k.k.Mógł być bowiem podmiotem tego czynu zabronionego.
W ocenie SąduM. S.działał umyślnie, z zamiarem bezpośrednim. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności w postaci wydruku wiadomości e-mail z dnia 27.11.2013 r., jak również wyjaśnień oskarżonego, nie pozostawia wątpliwości, iż miał on świadomość skutku, jakie pociągną za sobą podjęte przez niego działania, tj. tego, iż bank nie będzie miał możliwości zaspokojenia swojej wierzytelności z nieruchomości położonej wD. B.w takim stopniu, w jakim miałby, gdyby nieruchomość ta nie została zbyta i obciążona służebnością osobistą. Oskarżony – co już zostało podniesione powyżej – ów zamiar wyjawił w treści wiadomości z dnia 27.11.2013 r., a wszelkie późniejsze działania stanowiły realizację tego zamiaru.
Sąd w przedmiotowej sprawie nie dostrzegł żadnych elementów, która wyłączałaby winę bądź bezprawność czynuM. S.. Nie ujawniły się jakiekolwiek okoliczności, które spowodowałyby, iż w tej konkretnej sytuacji od oskarżonego nie można byłoby wymagać zachowania się zgodnego z prawem.
Wymierzając karęM. S.Sąd miał na uwadze zasady wymiaru kary wskazane wart. 53 § 1 i 2 k.k., w szczególności fakt, że oskarżony jest osobą dotychczas nie karaną (karta karna - k. 254). Zdaniem Sądu dotychczasowa niekaralność oskarżonego w połączeniu z jego dojrzałym wiekiem pozwala uznać, że przedmiotowe zachowanie miało charakter incydentalny w jego życiu i przemawiało za wymierzeniem – przy zastosowaniuart. 37a k.k.- kary o charakterze wolnościowym. W związku z tym w ocenie Sądu odpowiednią karą w przypadku oskarżonego będzie kara 10 miesięcy ograniczenia wolności polegająca na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. W ocenie Sądu zarówno rodzaj jak i wymiar kary uzmysłowiM. S.naganność jego postępowania, jak również spowoduje, że w przyszłości powstrzyma się on od działań naruszających porządek prawny.
Podnieść należy, że z dniem 01.07.2015 r. i 15.04.2016 r., a zatem przed datą wydania wyroku w przedmiotowej sprawie, weszły w życie kolejne nowelizacjekodeksu karnego. Stosownie natomiast do treściart. 4 § 1 k.k., jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. W ocenie Sądu sytuacja procesowa oskarżonego w odniesieniu do kary, jaką należało mu za przypisany czyn wymierzyć, mimo zmiany ustawy nie uległa zmianie. Pomimo faktu, iż czyn zart. 300 § 1 k.k.zagrożony jest jedynie karą pozbawienia wolności do lat 3, to zarówno w uprzednio obowiązującym stanie prawnym, jak i aktualnie możliwe było wymierzenie kary ograniczenia wolności, uprzednio przy zastosowaniuart. 58 § 3 k.k., aktualnie przy zastosowaniuart. 37a § 1 k.k.Z tego też względu Sąd zastosował ustawę obowiązującą w czasie orzekania. Podkreślić należy, że nowelizacjakodeksu karnegowprowadziła prymat kar wolnościowych, w szczególności w zakresie przestępstw zagrożonych karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat. Zgodnie z nowym brzmieniemart. 58§1 k.k.Sąd orzeka wówczas karę pozbawienia wolności tylko wtedy, gdy inna kara lub środek karny nie może spełnić celów kary.
Biorąc pod uwagę sytuację finansową oskarżonego Sąd uznał, iż będzie on w stanie ponieść koszty tego postępowania. Dlatego też na podstawieart. 627 k.p.k.Sąd obciążyłM. S.tymi kosztami, w tym opłatą w wysokości 180 zł.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku.