Sąd Okręgowy w Olsztynie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1536/15
Data wyroku: 2016-06-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Leon Popiel

Sygn. akt IV U 1536/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Leon Popiel

Protokolant:

st. sekr. sądowy Alina Dziarkowska

po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. w Olsztynie
na rozprawie
sprawyL. C.
przy udziale zainteresowanejB. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o zwrot należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
na skutek odwołaniaL. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 13 lipca 2015 r. nr(...)-RKSDecyzja nr (...)

o d d a l a o d w o ł a n i e
/-/ SSO L. Popiel
Sygn. akt: IV U 1536/15

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.Inspektorat wK.decyzją dnia 13 lipca 2015 r., nr(...)–RKS dec. nr 47 na podstawieart. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz.U.2015.121. ze zm.) odmówiłL. C.zwrotu nienależnie opłaconych składek z powodu niestwierdzenia nadpłaty.
W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy wskazał, że na skutek wniosku płatnikaL. C.do ZUS o zwrot składek, organ rentowy dokonał analizy dokumentów ubezpieczeniowych i płatniczych zaewidencjonowanych na koncie płatnika. W wyniku podjętych działań Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że na dzień 13 lipca 2015 r. istnieje na koncie płatnika zadłużenie obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za marzec 2014 r. w kwocie 163,36 zł oraz odsetki za zwłokę na dzień 13 lipca 2015 r. w kwocie 18,00 zł. W konsekwencji brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o zwrot nadpłaconych składek, skoro na koncie płatnika widnieje zadłużenie.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył płatnikL. C.. Wyjaśnił, że organ rentowy niezasadnie odmówił mu zwrotu nadpłaconych składek za 2013 r. w kwocie 1.200 zł. Argumentował, że córkaB. C.bez jego wiedzy zadeklarowała opłacanie składek przez okres trzech miesięcy w 2013 r. w kwocie po 400,00 zł. Wskazał, że córka nie była u niego zatrudniona i nie otrzymywała wynagrodzenia za pracę w zadeklarowanej wysokości. W konkluzji dodał, że nie posiada zadłużenia wobec ZUS, a zaskarżona decyzja wydana została bez wszechstronnego rozważenia wszelkich okoliczności.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Argumentował, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, bowiem analiza dokumentów rozliczeniowych i płatniczych wykazała, że na koncie płatnika figuruje zadłużenie obejmujące należności z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego za marzec 2014 r. Tym samym brak jest nadpłaty i nie ma podstaw do zwrotu nienależnie opłaconych składek.
ZainteresowanaB. C.poparła w procesie stanowisko organu rentowego, twierdząc, że jako pracownik powinna być ubezpieczona w ZUS.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
PłatnikL. C.w dniu 23 czerwca 2015 r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat wK.z wnioskiem o zwrot kwoty składek w wysokości 1.200 zł zadeklarowanych przez jego córkęB. C.. Wskazał, że córka bez jego zgody i upoważnienia opłaciła składki za trzy miesiące w kwocie wyższej, aniżeli było to wcześniej uzgodnione z właścicielkąI. C.. Tym samym według jego wyliczeń należność do zwrotu wyniosła 1.200 zł.
(dowód: wniosek – k – 9 akt składkowych.)
W odpowiedzi organ rentowy w trybieart. 24 ust. 6 d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychpismem z dnia 3 lipca 2015 r. zawiadomił skarżącego, że odmawia zwrotu nienależnie opłaconych składek z powodu niestwierdzenia nadpłaty, a następnie w dniu 13 lipca 2015 r. wydał zaskarżoną decyzję.
(dowód: pismo z dnia 3 lipca 2015 r. – k – 10 oraz zaskarżona decyzja – k – 13 akt składkowych ZUS.)
L. C.wraz z żonąI. C.(która zmarła w dniu 9 lipca 2013 r.) od 23 września 1994 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu artykułami spożywczymi wK.. Była to działalność handlowa w 3 punktach - sklep na rynku (bazarku) przyul. (...), kiosk przyul. (...)i oraz sklep przyul. (...). DodatkowoL. C.prowadził działalność budowlaną.
Zainteresowana w sprawie córkaB. C.została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako pracownik uL. C.w okresie od dnia 1 lipca 2013 r. do 30 marca 2014 r.
Organ rentowy wobec nałożonego przez Sąd orzekający zobowiązania, w piśmie procesowym z dnia 5 lutego 2016 r. przedożył zestawienie zaewidencjonowanych wpłat za 2013 r. na koncie płatnikaL. C.na poszczególne ubezpieczenia, które przedstawiało się następująco:
1. Ubezpieczenie społeczne
- dnia 19.08.2013 r. w kwocie 127,60 zł za 07/2013
pokrywa należność główną za 07/2013 w kwocie 127,60 zł
- dnia 19.08.2013 r. w kwocie 255,20 zł za 07/2013
pokrywa należność główną za 07/2013 w kwocie 255,20 zł
- dnia 11.09.2013 r. w kwocie 382,80 zł za 08/2013
pokrywa należność główną za 08/2013 w kwocie 382,80 zł
- dnia 14.10.2013 r. w kwocie 382,80 zł za 09/2013
pokrywa należność główną za 09/2013 w kwocie 382.80 zł
- dnia 15.11.2013 r. w kwocie 510,40 zł za 10/2013
pokrywa należność główna za 10/2013 w kwocie 510,40 zł
- dnia 13.12.2013 r. w kwocie 510,40 zł za 11/2013
pokrywa należność główną za 11/2013 w kwocie 510,40
- dnia 15.01.2014 r. w kwocie 510,40 zł za 12/2013
pokrywa należność główną za 12/2013 w kwocie 510, 40 zł
2. Ubezpieczenie zdrowotne
- dnia 05.07.2013 r. w kwocie 523,46 zł za 03/2013
pokrywa należność główna za 04/2013 kwocie 194,43 zł
pokrywa należność główną za 05/2013 w kwocie 14,60 zł pokrywa należność główną za 10/2013 w kwocie 28,13 zł pokrywa należność główną za 11/2013 w kwocie 18,17 zł pokrywa należność główną za 03/2013 w kwocie 259,33 zł pokrywa koszty upomnienia za 03/2013 w kwocie 2,40 zł pokrywa należność główną za 04/2013 w kwocie 6,40 zł
- dnia 17.07.2013 r. w kwocie 532,26 zł za 06/2013
pokrywa należność główną za 06/2013 w kwocie 261,73 zł pokrywa należność główna za 05/2013 w kwocie 247,13 zł pokrywa koszty upomnienia za 07/2012 w kwocie 8,80 zł pokrywa koszty upomnienia za 10/2012 w kwocie 8,80 zł pokrywa koszty upomnienia za 03/2013 w kwocie 5,80 zł
- dnia 19.08.2013 r. w kwocie 31,60 zł za 07/2013
pokrywa należność główna za 07/2013 w kwocie 31,60 zł
- dnia 19.08.2013 r. w kwocie 323,86 zł za 07/2013
pokrywa należność główną za 07/2013 w kwocie 323,32 zł pokrywa koszty upomnienia za 03/2013 w kwocie 0,54 zł
- dnia 11.09.2013 r. w kwocie 354,92 zł za 08/2013
pokrywa należność główną za 08/2013 w kwocie 354,92 zł
- dnia 14.10.2013 r. w kwocie 354,92 zł za 09/2013
pokrywa należność główną za 09/2013 w kwocie 354,92 zł
- dnia 15.11.2013 r. w kwocie 354,92 zł za 10/2013
pokrywa należność główną za 10/2013 w kwocie 354,86 zł pokrywa koszty upomnienia za 03/2013 w kwocie 0,06
- dnia 13.12.2013 r. w kwocie 354,92 zł za 11/2013
pokrywa należność główną za 11/2013 w kwocie 354,92 zł
- dnia 15.01.2014r. w kwocie 385,99 zł za 12/2013
pokrywa należność główną za 12/2013 w kwocie 385,99 zł
- dnia 17.10.2014r. w kwocie 200,00 zł za 10/2013
pokrywa koszty upomnienia za 12/2012 w kwocie 8,80 zł pokrywa koszty egzekucyjne za 12/2012 w kwocie 39,90 zł pokrywa należność główną za 11/2013 w kwocie 12,90 zł pokrywa należność główną za 03/2014 w kwocie 131,40 i odsetki kwocie 7,00 zł
3. Fundusz Pracy:
- dnia 19.08.2013 r. w kwocie 0,40 zł za 07/2013
pokrywa należność główną za 07/2013 w kwocie 0,40 zł
- dnia 19.08.2013 r. w kwocie 0,80 zł za 07/2013
pokrywa należność główną za 07/2013 w kwocie 0,80 zł
- dnia 11.09.2013 r. w kwocie 1,20 zł za 08/2013
pokrywa należność główną za 08/2013 w kwocie 1,20
- dnia 14.10.2013 r. w kwocie 1,20 zł za 09/2013
pokrywa należność główna za 09/2013 w kwocie 1,20 zł
- dnia 20.11.2013r. w kwocie 40,80 zł za 10/2013
pokrywa należność główną za 10/2013 w kwocie 40,80 zł
- dnia 02.01.2014 r. w kwocie 40,80 zł za 11/2013
pokrywa należność główną za 11/2013 w kwocie 40,80 zł
Wskazał, że wpłat dokonano na rachunek centralny ZUS, zaś w treści wpłaty wpisano dane imienneL. C.. Jednocześnie organ rentowy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie argumentując, że na koncie płatnika nie stwierdzono nadpłaty.
(dowód: zestawienie wpłat – k – 30-31 akt sprawy, postanowienie w przedmiocie dowodów rzeczowych – k -61, dane z CEIDG – k - 62-63 akt sprawy,)
ZainteresowanaB. C.w załączeniu do pisma z dnia 15 marca 2016 r. przedłożyła świadectwo pracy wskazujące, że była zatrudniona na stanowisku sprzedawcy oraz PIT-11 za 2013 i 2014 r.
B. C.od 1 lipca 2013 r. zatrudniona była w sklepie spożywczym, który prowadziłL. C.na bazarze przyul. (...)wK.(pawilon nr 14) w wymiarze ¾ etatu z wynagrodzeniem 1.200 zł, od 1 października 2013 r. w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 1.600 zł, a od stycznia 2014 r. z wynagrodzeniem 1.680 zł.
Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy w Kętrzynie wyrokiem z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt IV P 19/15, w sporze o wynagrodzenie za pracęB. C.przeciwkoL. C.zasądził od pozwanegoL. C.na rzecz powódkiB. C.kwotę 7.839,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18 maja 2015 r. do dnia zapłaty (pkt I orzeczenia), wyrokowi w pkt I do kwoty 1680 zł nadał rygor natychmiastowej wykonalności (pkt II), nie obciążył pozwanego kosztami sądowymi, od których strona powodowa była zwolniona z mocy ustawy.
Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone apelacją przezL. C., która w całości została oddalona jako niezasadna wyrokiem tut. Sądu Okręgowego z dnia 29 kwietnia 2016 r. w sprawie IV Pa 53/16.
(dowód: dokumentacja pracownicza: lista płac za 2013 r. i karta przychodów pracownika firmy - k – 102-104, wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie, sygn. akt IV P 19/15 oraz pisemne uzasadnienie – k-81 -84 oraz wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie, sygn. akt IV Pa 53/16 oraz pisemne uzasadnienie – k- 145 i 148-152 akt sprawy IV Pa 53/16)
Córka płatnika pracowała w sklepie najczęściej w godzinach od 6 do 14-tej, sprzedając klientom artykuły spożywcze. Pracę rozpoczynała od wykonania porządków, a następnie przyjmowała dostarczone pieczywo. Warzywa w sklepie były wystawione na zewnątrz. Po skończonej pracy zainteresowana pomagała ojcu (L. C.) przy przygotowaniu obiadu, który zamykał sklep po całym dniu pracy.
(dowód: zeznania świadków:B. B.,S. C.,R. D.,Z. G.,J. L., oraz zeznaniaB. C.iL. C.- zapis audiowideo : czas od 00:09:57 do 00:34:00 i od 00:50:40 do 01:11:00.)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
OdwołanieL. C.nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór między stronami dotyczył ustalenia, czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaskarżoną decyzją zasadnie odmówiłL. C.zwrotu nienależnie opłaconych składek z powodu niestwierdzenia nadpłaty.
Skarżący domagał się zwrotu kwoty składek w wysokości 1.200 zł, argumentując, że zainteresowana w sprawie córkaB. C.bez jego wiedzy zadeklarowała opłacanie składek przez okres trzech miesięcy w 2013 r. Wskazał, że córka nie była u niego zatrudniona i nie otrzymywała wynagrodzenia za pracę w zadeklarowanej wysokości. Podkreślił, że nie posiada zadłużenia w ZUS, a decyzja wydana została bez wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy.
Przepisyustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j.Dz.U.2015.121 ze zm.) regulują obszerną problematykę zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym, ustalania składek, podstaw ich wymiaru, określają tryb i terminy zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych oraz konkretyzują prawa i obowiązki podmiotów tych stosunków ubezpieczeniowych.
Przechodząc do oceny prawnej przedstawionego stany faktycznego, na wstępie rozważań trzeba zaznaczyć, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy systemowej, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami.
Z kolei zgodnie z treścią art. 17, 32 oraz art. 46 i 47 ust. 1 cyt. ustawy, płatnicy składek obliczają, rozliczają i przekazują za dany miesiąc do ZUS składki na poszczególne ubezpieczenia.
Natomiast stosownie do art. 24 ust. 6 c i ust. 6 d cyt. ustawy, po stwierdzeniu, że składki zostały nienależnie opłacone, płatnik składek może złożyć wniosek o ich zwrot. Zaś nienależnie opłacone składki podlegają zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku, o którym mowa w ust. 6c.
W ocenie Sądu Okręgowego brak było podstaw do zmiany zaskarżonej. Rację ma więc organ rentowy, który odmówił wnioskodawcy zwrotu nienależnie opłaconych składek w rozumieniu wskazanych przepisów ustawy systemowej. Powyższą tezę potwierdza zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy.
W celu wyjaśnienia spornych kwestii i ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia Sąd orzekający dopuścił dowód z akt składkowych organu rentowego dołączonych do niniejszej sprawy, zeznań świadków, zeznań wnioskodawcy i zainteresowanej, a także wyroku Sądu Rejonowego w Kętrzynie w sprawie IV P 19/15 i pisemnego uzasadnienia tego orzeczenia oraz wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie, sygn. akt IV Pa 53/16 wraz z treścią jego pisemnego uzasadnienia.
Szczególnie istotne znaczenie w sprawie miały ustalenia poczynione przez Sąd Okręgowy w świetle nałożonego zobowiązania na Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie wskazania, czy zainteresowanaB. C.została objęta ubezpieczeniem społecznym, z jakiego tytułu oraz w jaki sposób uregulowano za nią należne składki.
Pozwany – wypełniając zobowiązanie - w piśmie procesowym z dnia 5 lutego 2016 r. szczegółowo przestawił zaewidencjonowanie i rozliczenie wpłat składek za 2013 r. Z jego treści jednoznacznie wynika, żeB. C.została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako pracownik uL. C.w okresie od 1 lipca 2013 r. do 30 marca 2014 r., zaś wpłaty składek zostały dokonane na rachunek centralny ZUS z wpisaniem danych imiennychL. C.. Zaznaczyć należy, że powyższe rozliczenie nie było kwestionowane przez skarżącego.
Wbrew stanowisku odwołującego - nie ulega też wątpliwości, że zainteresowanaB. C.była zatrudniona uL. C.i wykonywała pracę sprzedawcy w jego sklepie spożywczym położonym na bazarku (rynku) przyul. (...)wK.. Fakt ten został potwierdzony przez świadków:B. B.,R. D.,Z. G.iJ. L., którzy jako klienci jednomyślnie zeznali, że widywali zainteresowaną w pracy w sklepie. Także świadekS. C., który w sąsiedztwie prowadzi własną działalność gospodarczą zeznał, że zainteresowana świadczyła pracę.
Niezależnie od tego podkreślenia wymaga, że kwestia zatrudnienia zainteresowanej uL. C.i zasadności wypłaty z tego tytułu wynagrodzenia była przedmiotem postępowania w sprawie pracowniczej, która została rozstrzygnięta na korzyść powódki (B. C.) wyrokiem z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt IV P 19/15. W pisemnym uzasadnieniu tego wyroku Sąd Rejonowy ustalił i zważył, że powódka była zatrudniona uL. C.i z tego tytułu zasądził jej należne wynagrodzenie.
Wymienione orzeczenie stało się prawomocne wobec oddalenia apelacjiL. C.wyrokiem tut. Sądu Okręgowego w sprawie IV Pa 53/16. Sąd drugiej instancji w pisemnym uzasadnieniu wyroku jednoznacznie ocenił prawidłowość poczynionych ustaleń Sądu Rejonowego i zasadność uwzględnienia pozwuB. C..
W tych okolicznościach Sąd orzekający jako niewiarygodne ocenił tę część zeznań wnioskodawcy iH. C., w których nie potwierdzili oni okoliczności wykonywania pracy w sklepie prowadzonym przezL. C..
Również nie zasługiwały na uwzględnienie zeznania świadkaG. L.- księgowej – która wprawdzie zajmowała się kwestiami rachunkowymi firmy, jednak mimo to nie potrafiła jednoznacznie potwierdzić, że zainteresowana pracowała uL. C..
Bez wątpienia więc zdaniem Sądu OkręgowegoB. C.była pracownikiem zatrudnionym uL. C.i podlegała ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu o jakich mowa wart. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W konsekwencji zaskarżoną decyzją organ rentowy zasadnie odmówił wnioskodawcy zwrotu nienależnie opłaconych składek z powodu niestwierdzenia nadpłaty. W świetle poczynionych ustaleń ZUS nie był zobowiązany do zwrotu składek o jakich mowa wart. 24 ust. 6 d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j.Dz.U.2015.121 ze zm.)
Kierując się powyższym, Sąd Okręgowy w oparciu o przepisart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie skarżącego.
/-/ SSO Leon Popiel