Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 754/13
Data wyroku: 2016-02-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jakub Wiliński

sygn. akt IV K 754/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lutego 2016 r.
Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie IV Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący SSR Jakub Wiliński
Protokolant Joanna Marczyńska
w obecności prokuratora Tomasza Kowalczyka
po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2014 r., 24 lipca 2014 r., 4 listopada 2014 r., 3 lutego 2015 r., 9 czerwca 2015 r., 1 października 2015 r., 8 grudnia 2015 r. i 25 lutego 2015 r.
sprawyA. J. (1)urodzonego (...)wP., synaK.iK.z domuM.,

oskarżonego o to, że:
wS.we wrześniu 2011 r. przywłaszczył powierzone m na podstawieumowy leasingu (...) nr (...)mienie w postaci samochodu osobowego markiF. (...)onumerze rejestracyjnym (...)i numerze VIN(...)i wartości 41.463, 41 zł, czym działał na szkodę(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.,
to jest o czyn zart.  284 § 2 kk,

I
uniewinniaA. J. (1)od popełnienia zarzuconego mu czynu,

II
na podstawieart. 632 pkt. 2 kpkkoszty procesu ponosi Skarb Państwa.

sygn. akt IV K 754/13

UZASADNIENIE
Prokurator oskarżyłA. J. (1)o to, że wS.we wrześniu 2011 r. przywłaszczył powierzone mu na podstawieumowy leasingu (...) nr (...)mienie w postaci samochodu osobowego markiF. (...)onumerze rejestracyjnym (...)i numerze VIN(...)i wartości 41 463,41 zł, czym działał na szkodę(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW., tj. o czyn zart. 284 § 2 k.k.
W przedmiotowej sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
T. B.wraz zA. I.postanowili wspólnie prowadzić działalność gospodarczą. W tym celu nabylispółkę Spółki (...) Sp. z o.o.z siedzibą wS.. Do prowadzenia działalności gospodarczej potrzebowali samochodu, jednakże nie mieli środków na jego zakup.A. I.miał nadto negatywną opinię w BIK, a wobecT. B.orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. WówczasA. I.zaproponował, aby prezesem spółki został jego znajomy – oskarżonyA. J. (2)i jako prezes podjął starania o uzyskanie przez spółkę samochodu w ramach umowy leasingowej. Oskarżony przystał na to.A. I.został prokurentem spółki. Stosowne zmiany wpisano do KRS w lutym 2011 r.T. B.w spółce tej nie pełnił żadnych funkcji, jednakże to on zajmował się faktycznie jej działalnością.
Dowody:
- zeznania świadkaA. I., k. 68, 284-285,
- zeznania świadkaT. B., k. 354,
- odpis KRSspółki (...) Sp. z o.o., k. 37-44, 60-63, 100-105.
NastępnieT. B.wybrał markę i model auta, który miał być przedmiotem leasingu, ustalił leasingodawcę, dostawcę samochodu, a także koordynował zawieranie umowy leasingu. Wówczas w dniu 27 kwietnia 2011 r. oskarżony, reprezentującyspółkę (...) Sp. z o.o.z siedzibą wS., złożył wniosek leasingowy, a następnie dnia 17 maja 2011 r. wS.oskarżony zawarł zespółką (...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.umowę leasingu (...) nr (...). Przedmiotem leasingu był samochódF. (...)o nr nadwozia(...). W tym samym dniu doszło do wydania oskarżonemu auta Pierwszej wpłaty z tytułu wykonania umowy dokonałT. B.dokonał. Dnia 4 lipca 2011 r. pracownikspółki (...) Sp. z o.o.poprosił o przesłanie duplikatu faktury za miesiąc czerwiec 2011 r. na adres(...).pl. (...)ten należał doT. B..
Dowody:
- zeznania świadkaW. C., k. 33-34, 284,
- zeznania świadkaA. I., k. 68, 284-285,
- zeznania świadkaI. W., k. 258-259, 276,
- zeznania świadkaJ. R., k. 347,
- zeznania świadkaT. B., k. 354.
-umowa leasingu nr (...), k. 5-13,
- protokół wydania przedmiotu leasingu, k. 14.
Po zawarciu umowy leasingu oskarżony w ogóle nie zajmował się sprawamispółki (...)– pracował w Niemczech. Samochód użytkowany był przezT. B.iA. I.. Z powodu konfliktu międzyT. B.aA. I.mężczyźni zdecydowali, że nie będą kontynuować współpracy. Po rozstaniu samochód użytkowałT. B.. W tym okresie doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku któregoT. B.musiał wstawić auto do warsztatu naprawczego.T. B.chciał, aby naprawę sfinansowano z ubezpieczenia pokrzywdzonej, dlatego też skontaktował się zJ. R.celem ustalenia procedury działania w takich przypadkach.
Dowody:
- zeznaniaA.świadkaI., k. 68, 284-285,
- zeznaniaJ.świadkaR.k. 347,
- zeznaniaT.świadkaB., k. 354.
Z uwagi na brak opłat leasingowych leasingodawca zlecił przeprowadzenie działań rozwiązujących umowę i windykacyjnychspółce (...)i Radcowie Prawni. We wrześniu 2011 r. na adresspółki (...)wysłane zostało wypowiedzenie umowy i wezwanie do zwrotu samochodu. Korespondencja nie została podjęta. W związku z tym pracownik spółki windykacyjnejW. C.skontaktował się telefonicznie z oskarżonym. Podczas rozmowy oskarżony poinformowałW. C., że toA. I.użytkuje samochód i podałW. C.jego numer telefonu. WówczasW. C.odbył rozmowę telefoniczną zA. I., który wskazał jednak, że samochodu nie posiada, gdyż samochód ten aktualnie użytkowany jest na terenie Niemiec.A. I.nie powiedział, że samochód w rzeczywistości znajduje się w warsztacie naprawczym, gdyż nie mógł się porozumieć zT. B.co do tego, który z nich ma ponosić koszty naprawy tego samochodu.
Oskarżony podczas pobytu w Polsce zgłaszał zarównoA. I., jak iT. B., że muszą oni oddać samochód. WówczasT. B.zapewniał, że niebawem spłaci zaległości leasingowe, a auto zostanie naprawione.
Dowody:
- zeznania świadkaW. C., k. 33-34, 284,
- zeznania świadkaA. I., k. 68, 284-285,
- zeznania świadkaI. W., k. 258-259, 276,
- zeznania świadkaJ. R.k. 347,
- zeznaniaT.świadkaB., k. 354,
- pełnomocnictwo dlaspółki (...)i Radcowie Prawni, k. 4,
- wypowiedzenie umowy leasingu, k. 15,
- koperta wraz z ZPO z nadania wypowiedzenia, k. 161-162.
NastępnieW. C.próbował kontaktować się telefonicznie z oskarżonym lubA. I., jednakże żaden z nich nie odbierał telefonów.
(...)będące przedmiotem leasingu pokrzywdzona odzyskała po odnalezieniu go i zabezpieczeniu przez Policję w zakładzie naprawczym w wS.przyul. (...).
Dowody:
- zeznania świadkaW. C., k. 33-34, 284,
- zeznania świadkaA. I., k. 68, 284-285,
- zeznania świadkaI. W., k. 258-259, 276,
- zeznania świadkaJ. R.k. 347,
- protokół zatrzymania rzeczy, k. 200-204.
Oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień oraz udzielania odpowiedzi na zadawane mu pytania.
Kluczowe znaczenie dla oceny roli oskarżonego w przedstawionym stanie faktycznym miały zeznaniaA. I.iT. B.. Treść zeznań obu świadków w wielu aspektach pokrywała się. Sąd dał wiarę zeznaniomA. I.złożonym w toku rozprawy głównej odnośnie okoliczności zawarcia umowy leasingu, roli oskarżonego współce (...) Sp. z o.o.jako figuranta, który pomógł spółce zawrzeć umowę leasingu z pokrzywdzoną, jak i postępowaniaT. B.po wstawieniu samochodu do warsztatu. Treść tychże zeznań złożonych na rozprawie głównej korespondowała z wiarygodnymi zeznaniami pozostałych świadków. Nadto, podczas drugiego przesłuchania świadek sam przyznał, iż uprzednio, podczas postępowania przygotowawczego, zeznawał odmienni zgodnie z wcześniejszą prośbąT. B.. Odnośnie zeznańT. B., należy zaznaczyć, że sąd dał im wiarę jedynie częściowo, tj. w zakresie genezy podjęcia współpracy w(...) spółki (...), wyboru auta i dokonania przez niego pierwszej wpłaty za samochód, użytkowania przez niego samochodu po zakończeniu współpracy zA. I., okoliczności zdarzenia drogowego, które zmusiłoT. B.do wstawienia samochodu do warsztatu naprawczego i podjęcia próby naprawienia auta z ubezpieczenia leasingodawcy. Powyższe zeznania obu świadków potwierdziły, iż rola oskarżonego w procederze ograniczyła się do reprezentowania spółki przy zawieraniu umowy leasingu z pokrzywdzoną. Był on tu ewidentnym figurantem. Później zaś pracował w Niemczech i ani nie zajmował się sprawami spółki ani też nie użytkował przedmiotowego samochodu. ZeznaniaA. I.iT. B.okazały się sprzeczne w kilku kwestiach – świadkowie nie wskazali zgodnie, kto miał opłacać samochód, który z nich w jakim wymiarze czasu użytkował samochód. Jednakże powyższe aspekty nie miały żadnego znaczenia dla ustalenia, czy oskarżony wypełnił znamiona czynu zart. 284 § 2 k.k.Ta część ich zeznań w ogóle bowiem nie odnosiła się do osoby oskarżonego.
W sprawie zeznawał równieżJ. R.. Świadek przytoczył okoliczności zawarcia umowy leasingu, wskazał, iż toT. B.zdecydował, jaki samochód będzie przedmiotem leasingu i to on koordynował przebieg procesu zawierania umowy. Nadto,J. R.wskazał, żeT. B.chciał się od niego dowiedzieć, jak wygląda procedura likwidacji szkody w leasingowanym samochodzie. Jako że złożone zeznania pokrywały się ze treścią zeznań złożonych przez pozostałych świadków, sąd przyznał im walor wiarygodności.
W toku postepowania przesłuchano takżeI. W., pracownika pokrzywdzonej. Świadek opisała warunki, na jakich zawarto umowę leasingu zespółką (...) Sp. z o.o.Co także istotne, świadek wskazała, że w lipcu 2011 r. pracownikspółki (...) Sp. z o.o.poprosił o przesłanie mu na adres(...)duplikatu faktury za miesiąc czerwiec 2011 r. Świadek przytoczył również okoliczności wypowiedzenia umowy leasingu, przekazania sprawy do windykacji oraz zaznaczył, iż leasingobiorca od dnia wypowiedzenia umowy nie kontaktował się z leasingodawcą. Powyższe zeznania sąd uznał za wiarogodne, ponieważ korespondowały one z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania.
Sąd uznał również za wiarygodne zeznaniaW. C., dotyczące zdarzeń mających miejsce po wypowiedzeniu umowy leasingu przez pokrzywdzoną. Przede wszystkim chodzi tu o zapewnianie świadka przezA. I., że dług zostanie uregulowany, a także o okoliczności odzyskania utraconego przez pokrzywdzoną samochodu. Treść zeznań w pełni korespondowała z zeznaniami pozostałych, niezależnych odW. C.osób, przesłuchanych w toku postępowania, w związku z czym sąd uznał zeznaniaW. C.za wiarygodne.
Dowody z dokumentów nie budziły w sprawie wątpliwości, jak również nie były kwestionowane przez strony, w związku z czym sąd uznał je za wiarygodne.
Zebrane w sprawie dowody dały sądowi podstawę do stwierdzenia, iż oskarżony swoim zachowaniem nie wypełnił znamion czynu, o którym mowa wart. 284 § 2 k.k.
Do znamion przestępstwa przywłaszczenia w typie kwalifikowanym z § 2 zalicza się powierzenie sprawcy rzeczy ruchomej, który następnie tę rzecz przywłaszcza. W judykaturze stosuje się pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym sprawcy przywłaszczenia musi towarzyszyćanimus rem sibi habendi, a więc wola (zamiar) zatrzymania cudzej rzeczy dla siebie lub innej jeszcze, niż powierzający mu je, osoby (wyrok SN z 15 lipca 2010 r., III KK 434/09, OSNSK 2010, nr 1, poz. 1463). Trafnie wskazał też Sąd Apelacyjny w Łodzi, że istotą przywłaszczenia jest zamiar nie bezprawnego władania cudzą rzeczą, nie bezprawne nią dysponowanie czy nawet bezprawne zatrzymanie, lecz trwałe włączenie przez sprawcę przedmiotu przestępstwa do własnego majątku (wyrok SA w Łodzi z 18 czerwca 2013 r., II AKa 83/13, LexPolonica nr 7226427).
W przedmiotowej sprawie oczywiście nie ulega wątpliwości, że oskarżony zawarł w imieniuspółki (...) Sp. z o.o.umowę leasingu z pokrzywdzoną. Jednakże, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika też, że swoim zachowaniem co najwyżej pomógłA. I.iT. B.przy uzyskaniu leasingu, tj. reprezentował onspółkę (...) Sp. z o.o.podczas składania wniosku, podpisywania umowy i wydania przedmiotu leasingu. Na tym też rola oskarżonego w sprawie leasingu auta się skończyła, gdyż był on jedynie figurantem przy zawieraniu tej umowy. Oskarżony nie użytkował przedmiotu leasingu, a faktyczne władztwo nad autem przekazał prokurentowispółki – (...)i pracownikowispółki – (...). Zgodnie z ogólnymi warunkami umów leasinguspółki (...) Sp. z o.o.pokrzywdzona mogła rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym, m. in. w przypadku stwierdzenia, że przedmiot leasingu został oddany przez korzystającego osobie trzeciej bez pisemnej zgody pokrzywdzonej (pkt IX ust. 2 lit. c umowy). Nie jest pewne, czy oskarżony przekazując ww. mężczyzną auto postąpił wbrew zapisom umowy, ale nawet jeśli tak, to nie świadczyło to o przywłaszczeniu auta, a co najwyżej dawało to pokrzywdzonej prawo do natychmiastowego rozwiązania umowy.
Z materiałów sprawy nie wynika, by oskarżony działał tu zresztą w zamiarze „trwałego włączenia przedmiotu przestępstwa do własnego majątku”. Przeciwnie, umowę leasingu zawarto zespółką (...)i samochód służyć miał potrzebom prowadzenia działalności gospodarczej przez tą spółkę.A. I.iT. B.byli tam zaś odpowiednio prokurentem i pracownikiem spółki. Powierzenie więc im władztwa nad tym samochodem w ogóle nie realizowało znamion przywłaszczenia rzeczy. W odniesieniu zaś do sytuacji rozwiązania umowy leasingu – o czym oskarżony dowiedział się dopiero odW. C.(pisemne wypowiedzenie umowy nie zostało podjęte przez oskarżonego) – także nie sposób było zasadnie twierdzić, by oskarżony ujawniać miał zamiar traktowania tego samochodu jako swojej własności. Od razu bowiem poinformowałW. C., kto użytkuje samochód oraz pod jakim numerem telefonu można z osobą tą uzyskać kontakt. Nadto podczas swej obecności w Polsce oskarżony zgłaszał przecież zarównoA. I., jak iT. B., że trzeba auto zwrócić leasingodawcy.
(...)sprawy wskazują, że toA. I.lubT. B.podjęli działania uniemożliwiające swobodne odzyskanie samochodu przez leasingodawcę. Ich zeznania – choć w tej mierze przeciwstawne – miały też jedną cechę wspólną. Negowały związek oskarżonego z sytuacją czy to braku zwrotu auta, czy wprowadzeniaW. C.w błąd, gdzie auto faktycznie wówczas się znajdowało. A skoro tak, to w żaden sposób nie można było za brak zwrotu samochodu winić oskarżonego, a tym bardziej zakładać, że w okresie tym z wyleasingowanym samochodem postąpił jak właściciel. Przeciwnie – gdy  oskarżony dowiedział się o obowiązku wydania przedmiotu leasingu, próbował wymusić naT. B.iA. I.zwrot auta, a nadto przekazałW. C.dane kontaktowe użytkownika samochodu – które były autentyczne. Z postępowania oskarżonego zatem jasno wynika, iż  oskarżony nie działał w zamiarze zatrzymania samochodu dla innej osoby, czy tym bardziej dla siebie. W związku z tym nie można było przypisać oskarżonemu sprawstwa czynu zart. 284 § 2 k.k.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że sąd nie wyklucza możliwości, iż postępowanie oskarżonego mogło wyczerpać znamiona innego przestępstwa, tj.art. 286 § 1 k.k.Wszakże oskarżony swoim zachowaniem doprowadził do zawarcia przez pokrzywdzoną umowy leasingu zespółką (...) Sp. z o.o., dzięki czemu spółka zyskała samochódF. (...), będący przedmiotem leasingu. W toku postępowania ustalono, że gdyby oskarżony nie reprezentował spółki, to najprawomocniej z uwagi na przeszłośćA. I.iT. B.pokrzywdzona nie zdecydowałaby się na zawarcie umowy leasingu zespółką (...) Sp. z o.o., (choć oczywiście nie jest wykluczone, że również bez udziału oskarżonego doszłoby do zawarcia umowy leasingu przez strony). A skoro tak, to sam fakt zawarcia takiej umowy i uzyskania przez spółkę przedmiotu leasingu mógł być rozpatrywany jako doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Błąd zaś, w jaki wprowadzona została pokrzywdzona, mógł tu polegać na tym, że oskarżony jako reprezentant spółki niejako uwiarygodnił jej status przy weryfikowaniu dokumentów. Nie wiadomo bowiem, czy do zawarcia umowy doszłoby, gdyby spółkę reprezentował samA. I., mający negatywną ocenę w BIK alboT. B., wobec którego orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Mogło zatem tak być (choć nie musiało), że to działania oskarżonego miały dla pokrzywdzonej kluczowe znaczenie przy podejmowaniu decyzji odnośnie podpisania umowy zespółką (...) Sp. z o.o., jako że prognoza prawidłowego wykonania umowy przezT. B.iA. I.mogłaby się dla nich okazać zbyt niekorzystna, w konsekwencji czego bez udziału oskarżonego pokrzywdzona nie zawarłyby umowy leasingu zespółką (...) Sp. z o.o.
Jednakże z powodu obowiązującej w procesie karnym zasady skargowości sąd nie mógł zmienić kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego oskarżonemu zart. 284 § 2 k.k.naart. 286 § 1 k.k.Wszakże przywłaszczenie zart. 284 § 2 k.k.odnosiło się do postępowania oskarżonego po wypowiedzeniu umowy leasingu przez pokrzywdzoną (sierpień 2011 r.), zaś do popełnienia ewentualnego oszustwa zart. 286 § 1 k.k.mogło dojść najpóźniej przy czynności wydania auta (17 maja 2011 r.). Oba przepisy przewidują przy tym inny zespół działań sprawczych i inny zamiar. Rozpatrywanie więc przez sąd sprawy o oszustwo byłoby ewidentnym wyjściem poza ramy oskarżenia.
W efekcie uniewinniono oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, a kosztami procesu obciążono Skarbu Państwa.