Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1754/15
Data wyroku: 2016-06-15 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: A. Domańska-Jakubowska
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 6.1 art. 14 ustawy z 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VIII U 1754/15

UZASADNIENIE
Decyzją nr (...)z dnia 30 lipca 2014 roku (znak(...)- (...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.stwierdził, żeA. N.podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności od 5 sierpnia 1999 roku do 31 października 2013 roku oraz nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 1 listopada 2013 r. bowiem składki za okres od listopada 2013 roku do czerwca 2014 r. nie zostały uregulowane i rozliczone, a organ rentowy nie wyraził zgody na zapłacenie po terminie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za miesiąc listopad 2013 r.
(decyzja k. 26-27 akt ZUS)
W odwołaniu z dnia 7 sierpnia 2013 rokuA. N.zaskarżyła powyższą decyzję wnosząc o jej zmianę w punkcie 2. poprzez ustalenie, że odwołująca się podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 1 listopada 2013 r.
(odwołanie k. 2-3)
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 3 lipca 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.wniósł o jego odrzucenie, jako złożonego po terminie. Odnosząc się merytorycznie do odwołania organ rentowy wskazał, że podniesione w nim zarzuty nie podważają prawidłowości zaskarżonej decyzji.
(odpowiedź ZUS na odwołanie k. 4)
Na rozprawie w dniu 13 października 2012 roku pełnomocnik wnioskodawczyni poparł wniesione odwołanie natomiast pełnomocnik organu rentowego wnosił o oddalenie odwołania.
(protokół rozprawy k. 27)
Obecny na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r., bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku z dnia 7 czerwca 2016 r., pełnomocnik organu rentowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko procesowe
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawczyniA. N.prowadzi jednoosobowo pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą „ADA|”PPHU (...). Faktycznie głównym przedmiotem prowadzonej przez wnioskodawczynię działalności jest strzyżenie psów a także wynajem jednego lokalu, którego jest właścicielką.
(bezsporne)
Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawczyni zgłosiła się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od dnia 5 sierpnia 1999 r.
(raport rozliczeń – k. 11 v – 17 akt ZUS)
Wnioskodawczyni w okresie od 2010 roku do 31 października 2013 r. wielokrotnie (kilkadziesiąt razy) korzystała z wypłat zasiłku chorobowego.
(wykaz k. 19 odwrót – 20 odwrót akt ZUS)
W dniu 12 listopada 2013 r. (pozostając w okresie w okresie orzeczonej przez lekarza niezdolności do pracy od 1 listopada 2013 r. do 14 listopada 2013 r. i nadal) wnioskodawczyni, w wyniku uprzedniego poszukiwania poprzez ogłoszenia prasowe najemcy, podpisała umowę najmu lokalu użytkowego wŁ.będącego jej własnością.
(bezsporne)
Prawomocną (na skutek prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi–Śródmieścia w Łodzi z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt XI U 949/14) decyzją z dnia 6 czerwca 2014 r. organ rentowy odmówił wnioskodawczyni prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1 listopada 2013 r. do 14 listopada 2013 r. oraz zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego za w/w okres w łącznej kwocie 627,90 zł.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 17 listopada 2015 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi ustalił, że w spornym okresie orzeczonej niezdolności do pracy ubezpieczona podejmowała czynności zmierzające do osiągnięcia zarobku oraz zabezpieczenia możliwości jego osiągania w przyszłości oraz prowadziła działalność gospodarczą w pełnym zakresie. Wnioskodawczyni kierowała działalnością, podejmowała nie incydentalne czynności, które nie były wymuszone odosobniona
sytuacją, a skutkowały pozyskaniem przychodu z przedmiotu działalności. Wnioskodawczyni nie udzieliła pełnomocnictwa do zawarcia umowy najmu. Osobiście umieszczała ogłoszenia w sprawie najmu, prowadziła rozmowy z najemcami. W okresach zwolnień wnioskodawczyni zapewniała dalsze funkcjonowanie firmy, podejmowała strategiczne decyzje.
(okoliczności znane sądowi z urzędu - wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi–Śródmieścia w Łodzi z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt XI U 949/14 oraz wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 21 marca 2016 r., sygn. akt VII Ua 18/16 – k. 129 - 132 odwrót i k. 167 akt XI U 949/14)
Pismem z dnia 16 lipca 2014 r. organ rentowy nie uwzględnił wnioskuA. N.i nie wyraził zgody na opłacenie po terminie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za miesiąc listopad 2013 r.
(pismo k. 10 akt ZUS)
Decyzją z dnia 30 lipca 2014 r. nr(...)(znak(...)- (...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.stwierdził, żeA. N.podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności od 5 sierpnia 1999 roku do 31 października 2013 roku oraz nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 1 listopada 2013 r. bowiem składki za okres od listopada 2013 roku do czerwca 2014 r. nie zostały uregulowane i rozliczone, a organ rentowy nie wyraził zgody na zapłacenie po terminie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za miesiąc listopad 2013 r.
(decyzja k. 26-27 akt ZUS)
Powyższy stan faktyczny jest bezsporny między stronami. Istotne w sprawie okoliczności zostały ustalone na podstawie dowodów z dokumentów, które nie były kwestionowane.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

ocenił i zważył , co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie stwierdzić należy, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza treść decyzji organu rentowego, od której wniesiono odwołanie, i tylko w tym zakresie podlega ona kontroli sądu zarówno pod względem jej formalnej poprawności, jak i merytorycznej zasadności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r. sygn. II UZ 52/99, opubl. OSNP 2000/15/601, Lex 40789; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. II UK 275/11, opubl. Lex nr 1215286). Przedmiot i zakres rozpoznania w niniejszej sprawie wyznaczała zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 lipca 2014 r. nr(...)(znak(...)- (...)), którą ZUS stwierdził podleganie wnioskodawczyni dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności od 5 sierpnia 1999 roku do 31 października 2013 roku oraz nie podleganie przez nią dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 1 listopada 2013 r.
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają, stosownie doart. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 121), obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym i wpadkowemu, a także - w myślart. 11 ust. 2- na swój wniosek dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu.
W myśl art. 14 ust. 1 wspominanej ustawy objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony, z zastrzeżeniem ust. 1a.
Objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie określonym w art. 36 ust. 4. (art. 14 ust. 1a).
W związku z powyższym stwierdzić należy, że we wszystkich przypadkach do powstania stosunku prawnego dobrowolnego ubezpieczenia niezbędny jest wniosek ubezpieczonego. W przypadku dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego wymagany jest dodatkowy warunek, by wniosek został zgłoszony w terminie 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczenia emerytalnego i rentowych. Osoby, które są obejmowane ubezpieczeniami społecznymi na zasadach dobrowolności, zgłaszają wniosek o objęcie ich ubezpieczeniem w terminie przez nie wybranym. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio (art. 36 ust. 1, 3, 4 i 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Zgodnie z dyspozycją art. 14 ust. 2 analizowanej ustawy ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe, o których mowa w ust. 1 ustają:

1
od dnia wskazanego we wniosku o wyłączenie z tych ubezpieczeń, nie wcześniej jednak niż od dnia w którym wniosek został złożony,

2
od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność i osób z nimi współpracujących, duchownych oraz osób wymienionych w art. 7; w uzasadnionych przypadkach Zakład, na wniosek ubezpieczonego, może wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie, z zastrzeżeniem ust. 2a;

3
od dnia ustania tytułu podlegania tym ubezpieczeniom.

Z art. 47 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy wynika, że płatnik składek, będący osobą fizyczną opłacającą składkę wyłącznie za siebie, przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż do 10 dnia następnego miesiąca. Termin do zapłaty składek dla pozostałych płatników został określony do 15 dnia następnego miesiąca (pkt 3).
Należy zauważyć, iżart. 14 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychwymienia trzy, niezależne od siebie okoliczności, przy zaistnieniu których ustaje ubezpieczenie, czyli:

1
z woli płatnika na jego wniosek,

2
z powodu nieopłacenia składki należnej za dany miesiąc,

3
wobec ustania tytułu podlegania ubezpieczeniu.

Z uwagi na nieopłacenie składki w terminie ustaje ubezpieczenie z mocy samego prawa. W takiej sytuacji nie jest potrzebne cofanie wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.
Oczywistym jest, iż przez pojęcie nieopłacenia składek na dobrowolne ubezpieczenie społeczne należy rozumieć nie tylko nie opłacenie tej składki, ale również kilkudniowe opóźnienie w opłacie składek, jak również i jej opłacenie z uchybieniem terminu, czy też w niepełnej wysokości (podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 28.04.2000r. III AUa 88/00 OSA 2001/1/1; Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 27.04.2000r. III AUa 66/00 OSA 2001/9/32).
Osoba składająca wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym i oczekująca świadczeń od organu rentowego, zobowiązana jest do opłacania składek na to ubezpieczenie w terminie i we właściwej wysokości (podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Warszawie III AUa 1514/99 OSA 2001/4/15).
Przymiotem wszelkich ubezpieczeń dobrowolnych jest to, że ubezpieczenie takie jest kontynuowane, jeżeli składki na to ubezpieczenie są opłacane w terminie i we właściwej wysokości. A zatem wnioskodawczyni zdając sobie z tego sprawę winna dokonywać wpłat składek w przewidzianym przepisami prawa terminie oraz w określonych przez przepisy wysokościach.
W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżonądecyzję nr (...)r. z dnia 30 lipca 2014 r. uznać należy za prawidłową.
Skoro bowiem Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 17 listopada 2015 r. poczynił, wiążące z mocyart. 365 § 1 k.p.c.również Sąd w niniejszym postępowaniu, ustalenia faktyczne leżące u podstaw tego prawomocnego merytorycznego rozstrzygnięcia, zgodnie z którymi wnioskodawczyni w spornym okresie orzeczonej niezdolności do pracy (od 1 listopada 2013 r.) czynnie wykonywała działalność gospodarczą w pełnym zakresie, to za słuszne uznać należy stanowisko organu rentowego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że za dni, w których wnioskodawczyni nie spełniła (z przyczyn o których mowa wyżej) warunków do przyznania jej zasiłku chorobowego, nie przysługuje jej prawo do proporcjonalnego zmniejszenia najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie zart. 18 ust. 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji powyższego trafnie uznał organ rentowy, że dokonanie przez wnioskodawczynię bezpodstawnego pomniejszenia najniższej podstawy wymiaru składek skutkowało powstaniem niedopłaty należnych składek na ubezpieczenie chorobowe. Powyższa zaległość, zgodnie zart. 14 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, skutkowała natomiast ustaniem z mocy prawa ubezpieczenia chorobowego wnioskodawczyni począwszy od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie, tj. od 1 listopada 2013 r.
W ocenie Sadu zasadne jest również stanowisko organu rentowego , iż brak jest podstaw do przywrócenia wnioskodawczyni terminu do opłacenia składki w pełnej wysokości za miesiąc listopad 2013 roku, w świetle ustalenia w sprawie o sygnaturze akt XI U 949/14, że w czasie tym wnioskodawczyni wykorzystywała okres zasiłku chorobowego niezgodnie z jego przeznaczeniem prowadząc faktycznie działalność gospodarczą, we wcześniejszych okresach terminy na opłacenie składek były przywracane czterokrotnie a na koncie wnioskodawczyni istniała niedopłata składek na ubezpieczenie chorobowe.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie(...)§1 k.p.c.oddalił odwołanie wnioskodawczyni.

ZARZĄDZENIE
Wyrok wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawczyni.
15.06.2016