Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 889/15
Data wyroku: 2016-01-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska, Krystyna Smaga, Małgorzata Pasek
Słowa kluczowe: Świadczenia Pieniężne
Podstawa prawna: art. 2 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22.V.2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

Sygn. akt III AUa 889/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 stycznia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

Sędziowie:

SA Małgorzata Pasek (spr.)
SA Krystyna Smaga

Protokolant: protokolant sądowy Joanna Malena

po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. w Lublinie
sprawyB. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego
na skutek apelacji wnioskodawczyniB. M.
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 25 czerwca 2015 r.    sygn. akt VIII U 1296/14

I
oddala apelację;

II
zasądza odB. M.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Małgorzata Pasek  Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska  Krystyna Smaga
Sygn. akt III AUa 889/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 maja 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.odmówiłB. M.przyznania prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, ponieważ nie udowodniła ona wymaganego 20-letniego okresu wykonywania pracy w jednostkach, o których mowa wart. 2 pkt 1 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnychw wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć.
W złożonym od tej decyzji odwołaniuB. M.domagała się jej zmiany przez przyznanie prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.
Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015 roku oddalił odwołanie.
Sąd pierwszej instancji swoje rozstrzygnięcie oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych:

B. M.urodzona (...), w dniu 28 lutego 2014 roku złożyła wniosek o nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. W okresie od 1 października 1980 roku do 31 sierpnia 1983 roku wnioskodawczyni była zatrudniona w(...)wC.jako nauczyciel w pełnym wymiarze czasu pracy, przy czym od 1 lipca 1981 roku do 30 lipca 1981 roku i od 19 maja 1983 roku do 31 maja 1983 roku przebywała na urlopie bezpłatnym.
W okresie od 1 września 1983 roku do 31 sierpnia 2000 roku ubezpieczona pracowała w(...)wC.na stanowisku psychologa w wymiarze 20 godzin tygodniowo. Charakter pracy skarżącej w tym okresie obejmował opiekę nad szkołami i przedszkolami, diagnozę psychologiczną, terapię dzieci i młodzieży, szkolenia dla nauczycieli, spotkania z młodzieżą na terenie szkół, porady dla rodziców. Wnioskodawczyni zajmowała się przeprowadzaniem badań psychologicznych dzieci od wieku przedszkolnego do młodszoszkolnego. Jeździła do szkół i tam na miejscu przeprowadzała badania na zlecenie dyrektorów szkół. Badania były też prowadzone na terenie Poradni. Prowadziła też pracę terapeutyczną z dziećmi na zlecenie dyrektorów szkół lub rodziców. Wnioskodawczyni otrzymywała dodatek za pracę w warunkach trudnych taki jaki przysługiwał nauczycielom, podlegała Karcie Nauczyciela. Wymiar czasu skarżącej był taki jak wszystkich pedagogów i wynosił 20 godzin tygodniowo.
W okresie od 1 września 2000 roku do 28 lutego 2014 rokuB. M.była zatrudniona wZespole Szkół (...)wC.jako psycholog szkolny w wymiarze pełnego etatu, przy czym od 1 września 2013 roku do 28 lutego 2014 roku pozostawała w stanie nieczynnym, zaś od 15 października 2004 roku do 18 października 2014 roku korzystała z urlopu szkoleniowego. W okresach od 14 grudnia 2009 roku do 15 grudnia 2009 roku, od 4 czerwca 2012 roku do 8 czerwca 2012 roku, od 29 kwietnia 2013 roku do 30 kwietnia 2013 roku udzielono jej urlopu bezpłatnego.
W czasie zatrudnienia w(...)oraz wZespole Szkół (...)–M.pracowała dodatkowo:
- w(...)wC.jako wychowawca w internacie w okresie od 1 września 1984 roku do 31 sierpnia 1986 roku w wymiarze ½ etatu;
- wStudium (...)wC.jako nauczyciel psychologii w okresie od 1 września 1986 roku do 31 sierpnia 1987 roku w wymiarze 7/15 etatu oraz w okresie od 1 września 1987 roku do 31 sierpnia 1988 roku w wymiarze 5/15 etatu;
- w(...)wC.jako nauczyciel – psycholog w okresie od 1 września 1996 roku do 31 sierpnia 1997 roku w wymiarze ¼ etatu, w okresie od 1 września 1997 roku do 31 sierpnia 1999 roku w wymiarze ½ etatu, w okresie od 1 września 1999 roku do 31 sierpnia 2000 roku w wymiarze ¼ etatu, w okresie od 1 września 2000 roku do 30 kwietnia 2003 roku w wymiarze ½ etatu, w okresie od 1 maja 2003 roku do 31 sierpnia 2005 roku w wymiarze ¼ etatu, w okresie od 3 października 2005 roku do 28 lipca 2006 roku w wymiarze ¼ etatu;
- w(...)wC.jako konsultant – psycholog w okresie od 15 lipca 1998 roku do 31 grudnia 1999 roku w wymiarze 1/8 etatu;
- w(...)wC.jako psycholog w okresie od 15 października 2008 roku do 31 sierpnia 2009 roku w wymiarze ½ etatu.
Organ rentowy uwzględnił skarżącej do prawa do świadczenia łącznie 34 lata, 3 miesiące i 19 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 19 lat, 6 miesięcy i 20 dni okresów pracy w jednostkach określonych wart. 2 pkt 1 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych.
Zakład nie zaliczył wnioskodawczyni do pracy wskazanej w w/w przepisie okresów:
- od 1 września 1983 roku do 31 sierpnia 2000 roku w(...)wC., gdyż placówka ta nie jest wymieniona wart. 2 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych;
- od 1 września 1986 roku do 31 sierpnia 1988 roku wStudium (...)wC.z uwagi na zatrudnienie w wymiarze niższym niż ½ etatu;
- od 1 września 1996 roku do 31 sierpnia 1997 roku, od 1 września 1999 roku do 31 sierpnia 2000 roku, od 1 maja 2003 roku do 31 sierpnia 2005 roku, od 3 października 2005 roku do 28 lipca 2006 roku w(...)wC.z uwagi na zatrudnienie w wymiarze niższym niż ½ etatu;
- od 15 lipca 1998 roku do 31 grudnia 1999 roku w(...)wC., gdyż placówka ta nie jest wymieniona wart. 2 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych;
- od 15 października 2004 roku do 18 października 2004 roku (urlop szkoleniowy), od 14 grudnia 2009 roku do 15 grudnia 2009 roku, od 4 czerwca 2012 roku do 8 czerwca 2012 roku, od 29 kwietnia 2013 roku do 30 kwietnia 2013 roku (urlopy bezpłatne), od 1 września 2013 roku do 28 lutego 2014 roku (stan nieczynny) wZespole Szkół (...)wC..
Stan faktyczny w sprawie Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o powołane dowody z dokumentów, a także zeznania wnioskodawczyni i świadkaA. S., które to dowody uznał za wiarygodne.
Sąd pierwszej instancji wskazał, żeB. M.ukończyła w dniu(...)wymagany wiek 55 lat, posiada okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze co najmniej 30 lat, rozwiązała stosunek pracy, jednak nie udowodniła 20 lat wykonywania pracy w jednostkach, o których mowa wart. 2 pkt 1 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, nie spełniła zatem wszystkich warunków do nabycia świadczenia kompensacyjnego określonych wart. 4 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2009 roku o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych(Dz.U. z 2009 r., Nr 97, poz. 800).
W sprawie okolicznością sporną była kwestia zaliczenia do takiego okresu zatrudnienia, pracy w(...)wC.od 1 września 1983 roku do 31 sierpnia 2000 roku oraz wStudium (...)wC.w okresie od 1 września 1986 roku do 31 sierpnia 1987 roku.
Sąd Okręgowy podkreślił, że prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego przysługuje nauczycielowi wykonującemu pracę w jednostkach, o których mowa wart. 2 pkt 1 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. Nauczycielem w rozumieniu tej ustawy jest nauczyciel, wychowawca i inny pracownik pedagogiczny zatrudniony w publicznych i niepublicznych przedszkolach, szkołach publicznych i niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego i placówkach, o których mowa wart. 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty(Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.).
Zakres przedmiotowy obejmuje zatem trzy grupy jednostek. Pierwsza to przedszkola, druga szkoły i trzecia placówki kształcenia ustawicznego i placówki, o których mowa wart. 2 pkt 5 i 7 ustawy o systemie oświaty.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że okres zatrudnienia wnioskodawczyni w(...)wC.od 1 września 1983 roku do 31 sierpnia 2000 roku nie przypadał w przedszkolu, jak też szkole, ani też w placówce kształcenia ustawicznego. Wnioskodawczyni nie była również w tym okresie zatrudniona w placówce opisanej wart. 2 pkt 5 i 7 ustawy o systemie oświaty. W szczególności zatrudniająca ją(...)nie mieści się w definicji podanych w tym przepisie jednostek, a co więcej poradnie psychologiczno – pedagogiczne wymienione są wpunkcie 4 art. 2 ustawy o systemie oświatyi nie zostały objęte dyspozycjąart. 2 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. Przy czym bez znaczenia jest, że w okresie zatrudnienia w(...)wC.wnioskodawczyni wykonywała taką samą pracę, jak w późniejszym okresie wZespole Szkół (...)wC., jak też nie ma znaczenia to, że podlegała Karcie Nauczyciela.
Sąd Okręgowy podkreślił, że do uzyskania nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego nie wystarczy sam status nauczyciela, lecz konieczne jest wykonywanie pracy w określonych przepisami prawa placówkach oświatowych. Powołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2013 roku, w sprawie SK 49/12 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2013 roku, w sprawie II UK 205/12 wskazał, że przepisy uprawniające do nabycia świadczeń o wyjątkowym charakterze wymagają ścisłej wykładni, a więc nie jest dopuszczalne w takim przypadku stosowanie rozwiązań przyjętych na potrzeby świadczeń o innym charakterze.
W takiej sytuacji w ocenie Sądu jeśli osoba nie pracuje w określonej kategorii jednostek, to nie uzyskuje prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, nawet jeśli pracuje w charakterze nauczyciela.
O ile praca w poradniach psychologiczno - pedagogicznych jest objęta system oświaty i może być oceniana pod kątem art. 88 Karty Nauczyciela w kontekście prawa do emerytury, to nie można dokonać takiej oceny, jeśli chodzi o prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, gdyż jest ono uregulowane odrębną ustawą i zawiera ściśle określone przesłanki do uzyskania takiego świadczenia.
Sąd Okręgowy wskazał również, że okres zatrudnienia wnioskodawczyni wStudium (...)wC.od 1 września 1986 roku do 31 sierpnia 1987 roku nie może być wliczony do 20 – letniego okresu pracy, o którym mowa wart. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, z uwagi na to, iż zatrudnienie to było wykonywane w wymiarze 7/15 etatu. Odwołująca zaś nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że praca w tym okresie była przez nią świadczona w wymiarze co najmniej połowy obowiązującego wymiaru zajęć.
W tym stanie rzeczy Sąd I instancji nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu rentowego i na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie.
Apelację od powyższego wyroku złożyłaB. M., która zaskarżając wyrok w całości zarzuciła:
1. mające wpływ na wynik sprawy rażące naruszenie prawa procesowego, tj.:
-art. 316 k.p.c.,art. 233 § 1 k.p.c.w związku zart. 227 k.p.c.iart. 328 § 2 k.c.przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i poczynienie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym, w szczególności przez uznanie, że wStudium (...)wC.nie pracowała w wymiarze co najmniej ½ obowiązującego pensum godzinowego,
-art. 278 § 1 k.p.c.w związku zart. 227 k.p.c.przez nierozpoznanie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność faktycznego stażu pracy w jednostkach, o których mowa wart. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 2 w związku zart. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2009 roku o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnychprzez błędną wykładnie i uznanie, że praca w(...)wC.nie jest pracą wykonywaną w jednostce, o której mowa w art. 2 pkt 1 tej ustawy.
Powołując powyższe zarzuty apelująca wniosła o:
- zmianę wyroku i poprzedzającej go decyzji ZUS przez przyznanie prawa do świadczenia kompensacyjnego, ewentualnie
- uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania
- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu apelacji skarżąca podniosła, że wStudium (...)wC.pomimo, że w świadectwie pracy określono wymiar jej pracy na 7/15 to faktycznie pracowała w wymiarze połowy obowiązującego pensum. Świadectwo to nie zawiera informacji o rzeczywistym czasie pracy, bowiem pomija doraźne zastępstwa i wskazuje uśredniony czas pracy. Ponadto Sąd nie odniósł się do wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, w sytuacji gdy strona kwestionowała wyliczenie stażu pracy w warunkach szczególnych przedstawione przez organ rentowy, a weryfikacja okresów takiej pracy wymagała wiadomości specjalnych. Zarzuciła również wadliwie przyjęcie, że praca w(...)wC.nie jest pracą wykonywaną w jednostkach, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy. Zdaniem skarżącej Sąd zastosował niewłaściwą wykładnię (gramatyczną) przepisu zamiast systemowej, czy funkcjonalnej. Podkreśliła, że wykonywała identyczną pracę w szkole, jak i poradni psychologiczno – pedagogicznej. Ponadto w trakcie zatrudnienia w obu jednostkach podlegała Karcie Nauczyciela i miała tak samo ustalone pensum godzinowe, otrzymywała też dodatek do wynagrodzenia za pracę w szczególnych warunkach. Jej zdaniem nie jest zasadne różnicowanie pracy w szkole i w poradni. Podała, że taką wykładnię przepisów przez nią zaprezentowaną przyjął Sąd Apelacyjny w Białymstoku w sprawie III AUa 1059/12.
W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja wnioskodawczyni nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny ustalenia te podziela i przyjmuje za własne, co powoduje, że nie zachodzi potrzeba ich szczegółowego powtarzania. Starannie i wnikliwie poczynione przez Sąd pierwszej instancji rozważania prawne, Sąd odwoławczy w całości akceptuje.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zawartego w apelacji zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa procesowego, do którego według apelującej doszło na skutek przekroczenia przez sąd pierwszej instancji zasady swobodnej oceny dowodów oraz dokonania ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, należy stwierdzić, iż jest on całkowicie nietrafiony.
Sąd Okręgowy poczynił wystarczające ustalenia, w szczególności w oparciu o powołane w uzasadnieniu orzeczenia dowody z dokumentów, których wiarygodność nie została podważona przez strony. Zaznaczyć należy, że skuteczne postawienie zarzutu sprzeczności istotnych ustaleń ze zgromadzonymi dowodami lub naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, lub nie uwzględnił wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów, jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2004 r. w sprawie III CK 245/04, LEX 174185, z dnia 19 czerwca 2001 r. II UKN 423/00, opubl. OSNP 2003/5/137, z dnia 10 czerwca 1999 r. II UKN 685/98, opubl. OSNP 2000/17/655, z dnia 5 sierpnia 1999 r. II UKN 76/99, opubl. OSNP 2000/19/732).
W sprawie niniejszej wymiar pracy wnioskodawczyni w okresie zatrudnienia wStudium (...)wC.od 1 września 1986 roku do 31 sierpnia 1987 roku wynika wprost z umowy o pracę z dnia 23 września 1986 roku. Określono w nim wymiar godzin zajęć dydaktyczno - wychowawczych w tygodniu na „7”. W taki sam sposób oznaczono wymiar pracy w dokumencie wytworzonym w spornym okresie w postaci karty wynagrodzeń. W zaświadczeniu(...)z dnia 23 października 2013 roku zakład pracy potwierdził zatrudnienie wnioskodawczyni m.in. od 1 września 1986 roku do 31 sierpnia 1987 roku w wymiarze 7/15 etatu. Sama skarżąca w złożonym do ZUS kwestionariuszu dotyczącym okresów składkowych i nieskładkowych w adnotacjach „przebieg pracy zawodowej” wskazała, że w okresie od 1 września 1986 roku do 31 sierpnia 1987 roku pracowała jako nauczyciel psychologii wStudium (...)(aktualnie IV LO) w wymiarze 7/15 etatu – 7 godzin (k. 9 akt ZUS).
Analizując te dowody trzeba stwierdzić, że Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że w wymienionym zakładzie i podanym okresie ubezpieczona nie wykonywała pracy w wymiarze co najmniej połowy obowiązującego wymiaru czasu pracy. Wiarygodność tych dokumentów pochodzących od pracodawcy nie została skutecznie podważona przez odwołującą, a jej twierdzenia nie znajdują uzasadnienia w materialne dowodowym sprawy. Subiektywne przekonanie wnioskodawczyni o większym rozmiarze świadczonej pracy, nie jest wystarczające do przyjęcia, że faktycznie pracowała co najmniej w rozmiarze ½ obowiązkowego wymiaru zajęć.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia prawa procesowego polegającego na nierozpoznaniu wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, w ocenie Sądu Apelacyjnego, nie miało ono wpływu na wynik sprawy. Ze względu na nieskomplikowane działania rachunkowe przy obliczeniu stażu pracy ubezpieczonej nie zachodziła potrzeba uzyskania wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłego z zakresu rachunkowości. Ponadto należy też zauważyć, że pełnomocnik skarżącej w istocie nie popierał tego wniosku (zgłoszonego w odwołaniu) w toku postępowania przed Sądem I instancji, a na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku wręcz oświadczył, iż nie zgłasza wniosków dowodowych.
Sąd Apelacyjny nie stwierdza również obrazy przepisów prawa materialnego, a w szczególnościart. 2 pkt 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2009 roku o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych(Dz.U. z 2009 r., Nr 97, poz. 800).
Artykuł 4 ust. 1 tej ustawy określa warunki uprawniające do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Jednym z tych warunków jest legitymowanie się 20 – letnim stażem wykonywania pracy nauczycielskiej w jednostkach, o których mowa w art. 2 pkt 1 tej ustawy, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Zgodnie z art. 2 pkt 1, użyte w ustawie określenie „nauczyciel” oznacza nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w:
a) publicznych i niepublicznych przedszkolach,
b) szkołach publicznych i niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych,
c) publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego i placówkach, o których mowa wart. 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty(tekst jedn. Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572).
Przepisart. 2 ustawy o systemie oświatywpunktach 5 i 7wymienia: młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodki umożliwiające dzieciom i młodzieży, o których mowa wart. 16 ust. 7, atakże dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku, o którym mowa wart. 14 ust. 3, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki (pkt 5); placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania (pkt 7).
Analiza cytowanych przepisów wskazuje, że ustawa z dnia 22 maja 2009 roku ogranicza zakres placówek, w których świadczona jest praca nauczycielska, zarówno w stosunku do zapisówart. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela(tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 191.), jak też wobecart. 2 ustawy o systemie oświaty.
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczył właśnie kwestii spełnienia przez wnioskodawczynię warunku określonego w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2009 roku, to jest legitymowania się 20 – letnim stażem pracy w punktach, o których mowa w art. 2 pkt 1 tej ustawy.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, żeB. M.nie spełniła powyższej przesłanki, tj. nie legitymuje się 20 – letnim stażem pracy nauczycielskiej w jednostkach, o których mowa w art. 2 pkt 1. Nie ulega wątpliwości, że w spornym okresie zatrudnienia od 1 września 1983 roku do 31 sierpnia 2000 roku wnioskodawczyni pracowała w(...)wC.jako psycholog, która to placówka nie została wymieniona w art. 2 pkt 1 cytowanej ustawy, ani też wart. 2 pkt 5 i 7 ustawy o systemie oświaty. Poradnie psychologiczno – pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne udzielające dzieciom, młodzieży, rodzicom i nauczycielom pomocy psychologiczno – pedagogicznej, a także pomocy uczniom w wyborze kierunku kształcenia i zawodu zostały wskazane wart. 2 pkt 4 ustawy o systemie oświaty.
Nie jest trafne stanowisko apelującej, że przy ubieganiu się o nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, znaczenie ma tylko rodzaj pracy, a nie status zatrudniającego wnioskodawczynię pracodawcy. Gdyby taką argumentację uznać za uprawnioną, to należałoby uprzednio zakwestionować zawężenie podmiotowe kręgu nauczycieli, a także szkół i placówek w ustawie z 2009 r., w relacji do szerszej grupy nauczycieli, a także szkół i placówek podlegających Karcie Nauczyciela iustawie o systemie oświaty. Analiza art. 4 ust. 1 w/w ustawy nie pozostawia wątpliwości, że dla uzyskania nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego istotne jest posiadanie statusu nauczyciela w rozumieniu przepisów Karty Nauczyciela, a także wymagane jest wykonywanie pracy w placówkach wymienionych wart. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2009 roku o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. Zatem w sytuacji, gdy wnioskodawczyni nie pracowała w jednym z podmiotów szczegółowo wymienionych w art. 2 pkt 1 tej ustawy, nie nabyła prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, nawet jeśli wykonywała pracę nauczyciela w rozumieniu Karty Nauczyciela.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo przywołał w tym zakresie orzecznictwo sądowe, oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2013 roku w sprawie SK 49/12 (OTK-A 2013/5/56, Dz.U. 2013/693). Z kolei w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r., II UK 126/11 (opubl. OSNP 2013/1-2/15) Sąd Najwyższy wskazał, że pracy w charakterze instruktora praktycznej nauki zawodu nie można zaliczyć do okresu wymaganego do nabycia nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, jeżeli nie wykonywał jej jako nauczyciel w jednostkach, o których mowa wart. 2 pkt 1 tej ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. Powyższe stanowisko Sądu Najwyższego w sposób jednoznaczny odnosi się do kwestii kwalifikowania pracy nauczycieli do szczególnego stażu, o którym mowa wart. 2 pkt 1omawianej ustawy. Zarówno w przywołanej sprawie, jak też na gruncie niniejszej sprawy chodzi o wykładnię tego samego przepisu, to jestart. 4 ust. 1 pkt 2w związku zart. 2 pkt 1 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. Wskazany przepis nie zawiera ograniczeń podmiotowych w nabywaniu uprawnienia do świadczenia kompensacyjnego, lecz wprowadza ograniczenie o charakterze wyłącznie przedmiotowym – dotyczące nauczania w konkretnych placówkach.
Natomiast powołane w apelacji orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 17 kwietnia 2013 roku w sprawie III AUa 1059/12 (LEX nr 1314678) zapadło w innym stanie faktycznym i dotyczyło innego problemu prawnego na tle stosowania w/w przepisu. Argumentacja tam przyjęta nie znajduje odniesienia do sytuacji wnioskodawczyni.
Reasumując, stwierdzić należało, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej w tej sprawie decyzji ZUS z dnia 23 maja 2014 r. SkoroB. M.w dacie składania wniosku o nauczycielskie świadczenie kompensacyjne nie legitymowała się 20 – letnim stażem pracy w placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 1 tej ustawy, to nie spełniła kumulatywnie wszystkich warunków uprawniających do przyznania nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Oddalając odwołanie wnioskodawczyni od zaskarżonej decyzji, Sąd pierwszej instancji nie naruszył zatem żadnego z powołanych w apelacji przepisów.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia apelacji i na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił ją jako bezzasadną.
Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadniają przepisyart. 98 § 1 k.p.c.oraz § 12 ust. 1 pkt 2 w związku z§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. z 2013 r., poz. 490) i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2015 roku zmieniającego w/w rozporządzenie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1078), które znajdują zastosowanie z uwagi na treść § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). Zasądzone koszty postępowania obejmują minimalne wynagrodzenie pełnomocnika za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym.
Małgorzata Pasek Barbara Mazurkiewicz – Nowikowska Krystyna Smaga