Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2227/15
Data wyroku: 2016-03-30 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: I. Łaski
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ust. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VIII U 2227/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 lipca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.odmówiłP. K.prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na przepisart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwskazał, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego 60 lat dla mężczyzn, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1999 r.) osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat dla mężczyzn. Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego bądź przekazania środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu za pośrednictwem Zakładu na dochody Budżetu Państwa.
Organ rentowy wskazał, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił krótszy, niż wymagany przez ustawodawcę staż pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w ilości 14 lat i 2 miesięcy w okresie od 1.09.1979 r. do 31.01.1994 r. Nie uznano jako wykonywanej w szczególnych warunkach pracy w okresie od 07.04.1977 r. do 01.05.1977 r., gdyż w tym okresie wnioskodawca nie podjął zatrudnienia po odbyciu zasadniczej służby wojskowej a zatem nie była odprowadzona składka na ubezpieczenia społeczne.(decyzja k. 17 akt ZUS)
Od powyższej decyzjiP. K.odwołał się w dniu 14 sierpnia 2015 r. do Sądu Okręgowego w Łodzi i wniósł o jej zmianę oraz o przyznanie mu prawa do emerytury. Skarżący podniósł, że świadczył w pełnym wymiarze czasu i stale pracę w warunkach szczególnych jako motorniczy tramwaju w okresie od 22.02.1994 r. do 1.03.1996 r. współce (...)wŁ.wymienioną w wykazie A dziale VIII poz. 2 pkt. 4 załącznika Nr 1 do Zarządzenia Nr 9 Ministra Zarządzenia Nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983 roku w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy(Dz.Urz. Nr 2 poz. 3). (odwołanie k. 2 – 3)
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.(odpowiedź na odwołanie k. 7 – 7 verte)
Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił, co następuje:
P. K.urodził się w dniu (...)(okoliczność bezsporna)
W okresie od 13 maja 1974 r. do 21 lutego 1994 r. wnioskodawca był zatrudniony na umowę o pracę wMiejskim Przedsiębiorstwie (...)wŁ.w pełnym wymiarze czasu pracy. W okresie od 27.06.1975 r. do 06.04.1977 r. odbywał on zasadniczą służbę wojskową.(świadectwo pracy k. 23 – 23 verte akt ZUS)
WMiejskim Przedsiębiorstwie (...)wŁ.w okresie od 01.09.1979 r. do 31.01.1994 r. wnioskodawca w pełnym wymiarze czasu pracy i stale świadczył pracę w szczególnych warunkach jako motorniczy tramwaju wymienioną w wykazie Adziale VIII poz. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm)oraz wymienioną w wykazie A, dziale VIII,poz. 2 pkt. 4stanowiącym w załączniku Nr 1 do Zarządzenia Nr 9 Ministra Zarządzenia Nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983 roku w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy(Dz.Urz. Nr 2 poz. 3). (okoliczność bezsporna, a nadto świadectwo pracy w szczególnych warunkach k. 11 akt ZUS)
Następnie w okresie od dnia 22 lutego 1994 r. do 1 marca 1996 r. ubezpieczony świadczył pracę na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy wfirmie (...) Spółka z o.o.wŁ.na stanowisku motorniczego tramwaju.(świadectwo pracy, karta obiegowa zwolnienia z pracy, umowa o pracę, angaże, pismoSpółki (...)wŁ.z dnia 28.01.1994 r., podanie o rozwiązanie umowy o pracę z dnia 31.01.1996 r., pismo o wyrażeniu zgody na rozwiązanie umowy o pracę z dnia 6.02.1996 r. w aktach osobowych k. 13)
Spółka (...)wŁ.była następcą prawnymMiejskiego Przedsiębiorstwa (...)wŁ.i przejęła ona tabor oraz pracowników. Charakter pracy wnioskodawcy w niczym się nie zmienił. W tym zakładzie pracy wnioskodawca jeździł jako motorniczy na liniach tramwajowych podmiejskich numer 43 i 43 bis doK.. Zajezdnia tramwajów znajdowała się naB.. W ramach obowiązków motorniczego ubezpieczony miał też uprawnienia do sprzedaży biletów MPK. W ten sposób pracował on stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie wszystkim pracownikom z tego zakładu pracy wystawiono świadectwa pracy w szczególnych warunkach mimo, że faktycznie pracowali oni w takich warunkach(zeznania wnioskodawcy 00:04:57, zeznania świadkaJ. P.00:13:23, zeznania świadkaA. R.00:17:11)
Wnioskodawca posiada łącznie ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.(okoliczność bezsporna)
Ubezpieczony nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego.(okoliczność bezsporna)
W dniu 2 czerwca 2015 r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury.(wniosek k. 1 – 8 akt ZUS)
Decyzją z dnia 15 lipca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.odmówiłP. K.prawa do emerytury z uwagi na fakt, że na dzień 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił on wymaganego przez ustawodawcę stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.(decyzja k. 17 akt ZUS)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dowodów zarówno w postaci dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wnioskodawcy zfirmy (...) Spółka z o.o.wŁ.oraz dokumentów z akt emerytalnych a także osobowych źródeł dowodowych w postaci zeznań wnioskodawcy oraz świadków pracujących ze skarżącym we wskazanym wyżej zakładzie pracy na tych samych stanowiskach pracy.
ŚwiadekJ. P.pracował w latach 1983 – 2005 na tym samym stanowisku co ubezpieczony tj. jako motorniczy tramwaju. Świadek ten był zmiennikiem ubezpieczonego i jeździł na tych samych liniach 43 i 43 bis doK.. Świadek ten pamiętał, że wnioskodawca rozwiązał umowę o pracę jednakże z uwagi na upływ czasu nie wskazał dokładnej daty.
ŚwiadekA. R.pracował w latach 1994 – 2005 także jako motorniczy tramwajów w tym głównie linii 43 i 43 bis.
Wymienieni wyżej świadkowie otrzymali świadectwa pracy w warunkach szczególnych z uwagi na pracę w charakterze motorniczego tramwaju.(świadectwa pracy w szczególnych warunkach k. 5 – 6)Jednakże, jak podkreślił świadekA. R., nie wszyscy pracownicy, którzy wykonywali pracę w warunkach szczególnych wSpółce (...)takie świadectwa otrzymali.
W ocenie Sądu zeznania świadków są logiczne i wewnętrznie spójne. Korespondują przy tym z zeznaniami wnioskodawcy, tworząc razem spójny obraz charakteru pracy świadczonej przez wnioskodawcę.
Ponadto świadkowie Ci nie mają szczególnego (poza koleżeńskim) interesu w tym, aby zeznawać na korzyść ubezpieczonego, gdyż są dla niego osobami obcymi. Stanowią oni tym samym wiarygodne źródło dowodowe.
Nadto zeznania świadków i wnioskodawcy nie zostały zasadnie podważone przez organ rentowy w toku procesu a zarazem pozostają w zgodzie w dokumentami dotyczącymi zatrudnienia wnioskodawcy.
Podkreślić należy, że świadkowie zgodnie i stanowczo potwierdzili, że wnioskodawca wfirmie (...) Spółka z o.o.wŁ.stale i pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako motorniczy tramwaju.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych oraz przeprowadzonej oceny dowodów, należy uznać, że odwołanieP. K.od zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
W myślart. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 478 z późn. zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz,
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zaś ust. 2 w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Według treści§ 3 i 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm)za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Powołany(...)wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
W świetle § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić(por. wyrok SN z 15.12.1997 r. II UKN 417/97– (...)i US(...)i wyrok SN z 15.11.2000 r. II UKN 39/00 Prok. i Prawo(...)).
Stosownie do § 2 ust. 2 okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy.
W przedmiotowym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości fakt, że wnioskodawca nie należy do Otwartego Funduszu Emerytalnego, spełnia przesłanki ustawowe lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz ukończenia wieku emerytalnego w dacie rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu wnioskodawca spełnia również warunek dotyczący posiadania 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Regulacja § 2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma jednak zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym zeznaniami świadków(por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 r. sygn. III UZP 5/85, uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 r. III UZP 6/84).
Podkreślić należy, że istotnym jest jakie prace realnie w toku swojego zatrudnienia wykonywał skarżący oraz czy prace te są wymienione w cytowanym wyżej Rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 roku, gdyż właśnie to Rozporządzenie jest aktem prawnym, w oparciu o który należy orzekać, czy dana praca była pracą w warunkach szczególnych. Sama natomiast nazwa stanowiska (lub brak tej nazwy) nie może dyskwalifikować faktycznie wykonywanych prac w spornym okresie zatrudnienia jako prac wykonywanych w szczególnych warunkach. Dla celów ustalenia pracy w warunkach szczególnych znaczenie ma nie nazewnictwo zajmowanych stanowisk, lecz faktyczny zakres wykonywanych prac.
W toku procesu wnioskodawca udowodnił zeznaniami świadków, własnymi zeznaniami i dokumentacją, że w spornym okresie zatrudnienia od 22 lutego 1994 r. do 1 marca 1996 r. wfirmie (...) Spółka z o.o.wŁ.wykonywał faktycznie pracę w szczególnych warunkach jako motorniczy tramwaju.
Analiza zaś treści wykazu A do powołanego Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. wskazuje, że przedmiotowe prace motorniczego tramwajów są wymienione w dziale VIII poz. 2 jako prace w szczególnych warunkach.
Wykaz wymienia zatem taki rodzaj prac, jakie wedle nie budzących wątpliwości ustaleń, faktycznie wykonywał ubezpieczony.
Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego wnioskodawca wSpółce (...)wŁ.jeździł jako motorniczy na liniach tramwajowych podmiejskich numer 43 i 43 bis doK..
Wymienione wyżej prace motorniczego tramwajów były wykonywane w sposób stały i w pełnym wymiarze czasu pracy przez wnioskodawcę. Stanowiły jego podstawowe i zasadnicze zajęcie jako pracownika.
Wnioskodawca jako motorniczy miał jedynie dodatkowo uprawnienia do sprzedaży biletów MPK.
Stwierdzić zatem należy, że ubezpieczony wykazał, że stale, a więc w sposób ciągły w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy świadczył prace od 22 lutego 1994 r. do 1 marca 1996 r. wymienione w dziale VIII poz. 2 cytowanego wykazu A załącznika do Rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 r.
Poza sporem natomiast pozostawał okres zatrudnienia wMiejskim Przedsiębiorstwie (...)wŁ.od 01.09.1979 r. do 31.01.1994 r. jako motorniczego tramwaju, która także stanowi pracę w szczególnych warunkach określoną w dziale VIII poz. 2 cytowanego wykazu A załącznika do rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 roku.
Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie zgromadzony materiał dowodowy wskazuje bezsprzecznie, że w okresie co najmniej 15 lat wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał czynności zaliczane do pracy w warunkach szczególnych.
W myśl art. 100 ust.  1. ustawy o emeryturach i rentach z FUS prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa
Na mocy art. 129 ust. 1 cytowanej ustawy świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Wnioskodawca w dniu 2 czerwca 2015 r. złożył wniosek o świadczenie emerytalne, zaśurodził się w dniu (...), a zatem prawo do emerytury należało wnioskodawcy przyznać od dnia 30 czerwca 2015 r., tj. od dnia spełnienia wszelkich warunków określonych cytowanymi przepisami, czyli od następnego po dacie osiągnięcia wieku emerytalnego.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku uznając odwołanie wnioskodawcy za zasadne.
Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu, wypożyczając akta emerytalne.