Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
XVI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XVI C 176/16
Data wyroku: 2016-09-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Urszula Żółtak

Sygn. akt: XVI C 176/16

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 20 września 2016 r.
Pozwem z dnia 10 września 2015 r. (data nadania przesyłki poleconej)(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.wniosła o zasądzenie od pozwanegoP. D.kwoty 2.884,67 zł wraz z odsetkami ustawowymi od wskazanych szczegółowo w pozwie kwot i dat do dnia zapłaty, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 21 grudnia 2000 r.P. D.zawarł z(...) sp. z o.o.umowę o wspólne inwestowanie nr 21/I B-15. Lokal został przekazany pozwanemu w dniu 24 grudnia 2004 r. Następnie, na mocy umowy z dnia 12 marca 2001 r.(...) sp. z o.o.przeniosła prawa i obowiązki związane z zarządzeniem nieruchomością, na której położony jest lokal, na rzecz powoda. Tytułem opłat za administrowanie nieruchomością wspólną powód wystawił obciążające pozwanego faktury VAT, których pozwany nie uregulował (k. 1-4 – pozew).
W dniu 2 października 2015 r. tut. Sąd w sprawie II Nc 24015/15 wydał nakaz zapłaty, od którego pozwany wniósł sprzeciw, wnosząc o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda wynikających zfaktur VAT nr (...)z dnia 31 maja 2010 r. oraz nr(...)z dnia 15 listopada 2011 r. Pozostałe należności zostały spłacone przez pozwanego przelewami bankowymi dokonanymi w dniach 16 października 2015 r. i 14 grudnia 2015 r. Ponadto – w zakresie faktur, w których jako nabywca widniejeD. D.– pozwany wskazał, że nie przysługuje mu bierna legitymacja procesowa (k. 40-43 – sprzeciw).
W dniu 8 marca 2016 r. powód cofnął powództwo w zakresie kwoty 2.092 zł, wnosząc o zasądzenie od pozwanego kwoty 792,67 zł wraz z odsetkami za opóźnienie, liczonymi od kwot:

-

400 zł od dnia 15 czerwca 2010 r. do dnia zapłaty z tytułufaktury VAT nr (...),

292,70 zł od dnia 30 listopada 2011 r. do dnia zapłaty z tytułufaktury VAT nr (...),

161,31 zł od dnia 3 listopada 2012 r. do dnia zapłaty z tytułufaktury VAT nr (...),

170,69 zł od dnia 5 grudnia 2012 r. do dnia zapłaty z tytułufaktury VAT nr (...).

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia strona powodowa podniosła, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje 10-letni termin przedawnienia, albowiem powód jako zarządzający nieruchomością działa w imieniu wszystkich współwłaścicieli, a zatem nie sposób uznać, że dochodzi roszczenia w ramach działalności gospodarczej (k. 55-57, 62-63 – odpowiedź na sprzeciw, k. 85-88 – pismo przygotowawcze powoda).
Przed zamknięciem rozprawy strony podtrzymywały stanowiska.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 21 grudnia 2000 r.P. D.zawarł z(...) sp. z o.o.z siedzibą wW.umowę o wspólne inwestowanie nr 21/I B-15. W wykonaniu umowy w dniu 24 grudnia 2004 r. spółka przekazałaP. D.lokal położony wW.przyul. (...)nr 13, zlokalizowany naosiedlu (...). Na mocy umowy z dnia 12 marca 2001 r.(...) sp. z o.o.przeniosła prawa i obowiązki związane z zarządzeniem nieruchomością położoną wW.przyul. (...), na której położony jest lokal, na rzecz(...) sp. z o.o.z siedzibą wW..
(dowód:okoliczności bezsporne, umowa o wspólne inwestowanie – k. 16-19, protokół zdawczo odbiorczy – k. 21, umowa z dnia 21 marca 2001 r. – k. 22-23).
(...) sp. z o.o.wystawiła z tytułu administrowania nieruchomością na rzeczP. D.następujące faktury VAT:

-

nr(...)z dnia 31 maja 2010 r. na kwotę 679,85 zł z 14-dniowym terminem płatności,

nr(...)z dnia 15 listopada 2011 r. na kwotę 324,71 zł z 14-dniowym terminem płatności.

Ponadto spółka wystawiła na rzeczD. D.faktury VAT:

-

nr(...)z dnia 17 października 2012 r. na kwotę 264,65 zł z terminem płatności do dnia 2 listopada 2012 r.,

nr(...)z dnia 20 listopada 2012 r. na kwotę 170,69 zł z terminem płatności do dnia 4 grudnia 2012 r.

(dowód:faktury VAT - k. 24-27).
Pismem z dnia 28 stycznia 2015 r.(...) sp. z o.o.wezwałaP. D.do zapłaty należności wynikających z ww. faktur VAT.
(dowód:wezwanie do zapłaty – k. 34-35).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów złożonych do akt przez strony. W odniesieniu do dokumentów, które zostały przedłożone w formie zwykłych kserokopii, strony nie zakwestionowały rzetelności ich sporządzenia, ani nie żądały złożenia przez stronę przeciwną ich oryginałów (zgodnie zart. 129 k.p.c.). Także Sąd badając te dokumenty z urzędu nie dopatrzył się w nich niczego, co uzasadniałoby powzięcie jakichkolwiek wątpliwości, co do ich wiarygodności i mocy dowodowej, dlatego stanowiły podstawę dla poczynionych w sprawie ustaleń. Dodatkowo czyniąc ustalenia faktyczne Sąd uwzględnił twierdzenia strony, którym przeciwnik nie przeczył w trybieart. 230 k.p.c.

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Niniejszym pozwem strona powodowa domagała się ostatecznie zapłaty od pozwanegoP. D.kwoty 792,67 zł wraz z odsetkami za opóźnienie, wynikającej z faktur VAT nr:(...)z 31 maja 2010 r.,(...)z 15 listopada 2011 r.,(...)z 17 października 2012 r. oraz(...)z 20 listopada 2012 r.
Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń wynikających zfaktur VAT nr (...). W ocenie Sądu zarzut ten był w pełni uzasadniony i zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 117 § 1 i 2 k.c.z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu; po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Stosownie natomiast doart. 118 k.c.jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. W myślart. 120 § 1 k.c.zd. pierwsze bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że obowiązujący stronę powodową termin przedawnienia wynosi trzy lata, bowiem jej roszczenie majątkowe dochodzone pozwem jest związany z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą. Argument strony powodowej, iż w przedmiotowej sprawie występuje w imieniu współwłaścicieli, wobec czego przedmiotowego roszczenia nie sposób uznać za dochodzone w ramach działalności gospodarczej, nie jest trafny.
Jak zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r., I CSK 1003/14 (LEX nr 1943195) „działalność gospodarcza w rozumieniuart. 118 in fine k.c.powinna mieć zawodowy (stały) charakter; cechować się powtarzalnością podejmowanych działań; być podporządkowana zasadzie racjonalnego gospodarowania oraz wiązać się z uczestnictwem w obrocie gospodarczym, przy czym cechy te powinny wystąpić łącznie. Abyart. 118 in fine k.c.miał zastosowanie musi zachodzić związek pomiędzy prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością gospodarczą i dochodzonym roszczeniem majątkowym. Oznacza to, że roszczenie powinno mieścić się w przedmiocie tej działalności gospodarczej nie tylko w sposób bezpośredni, ale także pośredni, jeżeli pomiędzy tym przedmiotem a roszczeniem zachodzi związek o charakterze normalnym i funkcjonalnym”. W ocenie Sądu związek roszczenia powoda z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą jest ewidentny – z przedłożonego bowiem do akt sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego(...) sp. z o.o.wynika, że przedmiotem jej przeważającej działalności jest „wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi”. Z kolei usługą, za świadczenie której spółka wystawiła omawiane faktury VAT, było „administrowanie nieruchomością wspólną”. Zatem związek dochodzonego roszczenia z prowadzoną przez powoda działalnością nie budzi wątpliwości.
W realiach niniejszej sprawy za niezasadną należało uznać także argumentację powoda, że skorzystanie z instytucji przedawnienia stanowi naruszenie zasad współżycia społecznego. Zgodnie z przyjętym przez judykaturę poglądem, skorzystanie przez dłużnika z zarzutu przedawnienia roszczenia podlega kontroli sądu pod kątem nadużycia prawa podmiotowego, jednakże uznanie roszczenia przedawnionego na podstawieart. 5 k.c.może nastąpić w sytuacjach wyjątkowych (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 15 lipca 1999 r., II UKN 44/99, OSNP 2000/21/798, LEX nr 42934, z dnia 14 listopada 1997 r., II CKN 451/97, LEX nr 511020). Aby w danym wypadku można było przyjąć, że podniesienie zarzutu przedawnienia jest nie do pogodzenia z zasadami współżycia społecznego, musi zostać w szczególności wykazane, iż bezczynność wierzyciela w dochodzeniu roszczenia była usprawiedliwiona wyjątkowymi okolicznościami. Istotne znaczenie dla oceny zarzutu przedawnienia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego może mieć zwłaszcza czas opóźnienia w dochodzeniu roszczenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2000 r., III CKN 522/99, LEX nr 51563).
W niniejszej sprawie zarzut nadużycia prawa podmiotowego poprzez skorzystanie przez pozwanego z zarzutu przedawnienia należało uznać za nieprzystające do jej okoliczności. Powód nie wykazał w najmniejszym stopniu, by wystąpiły jakiekolwiek wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie roszczenia przedawnionego. Należy bowiem zwrócić uwagę, że powód – jako profesjonalny podmiot obrotu gospodarczego – winien był dochować należytej staranności w dochodzeniu swoich zobowiązań. Tymczasem roszczenie, którego domagał się powód, już w dacie wystosowania do pozwanego wezwania do zapłaty z dnia 28 stycznia 2015 r., było częściowo przedawnione. Jednocześnie strona powodowa nie wykazała, by dłużnik zachowywał się względem niego nielojalnie, wielokrotnie utwierdzając go w przekonaniu, że świadczenie spełni i negocjując odroczenie warunków płatności lub w inny sposób chcąc wywołać u niego przekonanie o dobrowolnym zadośćuczynieniu roszczeniu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 15 maja 2014 r., I ACa 68/14, LEX nr 1506726, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2014 r., V CSK 370/13, LEX nr 1491334).
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Sąd uznał, iż roszczenie powoda wynikające zfaktur VAT nr (...)przedawniło się – stosownie do terminów płatności tam wskazanych – odpowiednio z dniami 15 czerwca 2013 r. oraz 30 listopada 2014 r., a więc przed wytoczeniem powództwa.
Sąd w składzie orzekającym podziela w całości stanowisko pozwanego również w pozostałym zakresie, tj. co do kwot żądanych przez powoda na podstawiefaktur VAT nr (...), w których jako nabywca została wskazanaD. D.. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, warunkiem stwierdzenia wierzytelności na podstawie wystawionej faktury VAT jest, by zawierała ona wszystkie niezbędne dane dla jej identyfikacji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2004 r., III CK 173/03, LEX nr 174179), a więc również skierowanie jej do osoby uprawnionej (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1992 r., III CZP 56/92, OSNC 1992/12/219, LEX nr 3794). Skoro więc w omawianych dokumentach księgowych jako nabywca usługi została wskazanaD. D., nie można uznać, by zobowiązanym do zapłaty wskazanych w nim kwot byłP. D.. Wobec tego w tej części Sąd uznał powództwo za nieudowodnione (art. 6 k.c.), co skutkowało jego oddaleniem.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Sąd oddalił powództwo w całości, więc pozwanego należało uznać za stronę wygrywającą sprawę, dlatego też Sąd w całości obciążył tymi kosztami stronę powodową. Na koszty postępowania poniesione przez pozwanego składały się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 600 zł, ustalone na podstawie§ 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. z 2013 r. poz. 490 j.t.), powiększone o opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Mając na względzie powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji.
(...)
Z:(...)
(...)