Sąd Okręgowy w Koninie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 276/15
Data wyroku: 2016-01-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Klimczak, Agata Wilczewska, Anna Klimas –

Sygn. akt II Ka 276/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 stycznia 2016 roku
Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO Agata Wilczewska
Sędziowie: SSO Mariola Klimczak
SSO Anna Klimas – spr.
Protokolant: st. sekr. sąd. Irena Bąk
przy udziale Jacka Górskiego Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 roku
sprawyJ. S.,Z. O.,J. Z.oskarżonych zart. 299 § 1 kk,art. 299 § 5 kk,art. 299 § 6 kk,art. 271 § 1 kk,art. 271 § 3 kk, w zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 kkw zw. zart. 65 § 1 kkoraz zart. 299 § 1 kk,art. 299 § 6 kkw zw. zart. 12 kkw zw. zart. 65 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Słupcy
z dnia 17 marca 2015 roku, sygn. akt. IIK 5/15.

I
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

- w opisie czynu przypisanego oskarżonemuZ. O.kwotę osiągniętej znacznej korzyści majątkowej ustala na kwotę nie niższą niż 300.000zł,
- podstawy skazania oskarżonych uzupełnia o przepisart. 4 § 1 kk,
- orzeczoną wobec oskarżonegoJ. S.wpkt 1karę pozbawienia wolności łagodzi do 2(dwóch) lat i wykonanie tej kary, na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kk, warunkowo zawiesza na okres próby 4(czterech) lat, a na podstawieart. 63 § 1 kkokres zatrzymania i tymczasowego aresztowania oskarżonegoJ. S.od 30 listopada 2005 roku do 21 października 2006 roku zalicza na poczet orzeczonej oskarżonemu kary grzywny i uznaje karę grzywny za wykonaną w całości, a okres tymczasowego aresztowania od 22 października 2006 roku do 27 listopada 2006 roku zalicza na poczet orzeczonej temu oskarżonemu kary pozbawienia wolności,
- orzeczone wobec oskarżonychZ. O.iJ. Z.kary grzywny obniża do 650 (sześciuset pięćdziesięciu) stawek dziennych, a wysokość jednej stawki dziennej wobec oskarżonegoJ. Z.ustala na kwotę 50 (pięćdziesiąt złotych)i orzeczoną wobec oskarżonegoJ. Z.karę grzywny uznaje za wykonaną do kwoty 25.500zł,
- orzeczone w punkcie 9 kwoty tytułem przepadku korzyści majątkowych, wobec oskarżonychJ. Z.iZ. O., ustala na kwoty po 48.400 złotych.

II
Utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy w pozostałej części.

III
Zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze po 1/3 części, czyli w kwotach po 38,80 złotych oraz wymierza im opłaty za obie instancje w kwotach po 6.800 złotych.

Anna Klimas Agata Wilczewska Mariola Klimczak

UZASADNIENIE
Na podstawieart. 423 § 1a kpkuzasadnienie ograniczono do oskarżonych, których dotyczą wnioski o uzasadnienie wyroku na piśmie.
Wyrokiem z dnia 17 marca 2015 roku, sygn.akt IIk5/15 Sąd Rejonowy w Słupcy orzekł :
OskarżonegoZ. O.uznaje za winnego tego, że w okresie nie krótszym niż od dnia 10 lipca 2001 r. do dnia 31 marca 2004 r. wL.,K.i innych miejscowościach na terenie kraju, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, osiągając znaczną korzyść majątkową w nieustalonej kwocie, nie niższej niż 2 300 000 zł wspólnie i w porozumieniu zJ. S., występując w imieniufirmy (...)z siedzibą wL., podjął czynności zmierzające do udaremnienia lub znacznego utrudnienia stwierdzenia przestępczego pochodzenia lub też miejsca ich umieszczenia, wykrycia, zajęcia lub orzeczenia przepadku środków finansowych w kwocie wynoszącej co najmniej 23 000 000 zł, w ten sposób, że przekazywał do rąkJ. S., z pominięciem rachunku bankowego pieniądze pochodzące ze sprzedaży nabytych od wspomnianej osoby produktów ropopochodnych, w szczególności w postaci: toluenu, gazoliny, ksylenu, ropy naftowej stabilizowanej, komponentu gazowego,(...), kondensatu węglowodorowego, frakcji C-7, izopentanu i mieszaniny butanoli, mając pełną świadomość, iż pieniądze te pochodzą z przestępstwa polegającego na wprowadzeniu tych produktów do obrotu w sposób sprzeczny z prawem tj. popełnienia przestępstwa zart. 299 § 1 k.k.w zw. zart. 299§6 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 299 § 6 k.k.skazuje go na 2 (dwa) lata pozbawienia wolności, którą to karę na podstawieart. 69§li2k.k.iart. 70§1 k.k.warunkowo zawiesza na 3 lata oraz na podstawieart. 33§2 k.k.w zw. zart. 309 k.k.wymierza mu grzywnę w ilości 750 (siedemset pięćdziesiąt) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 (pięćdziesięciu) zł, na poczet której na podstawieart. 63 § 1 k.k.zalicza oskarżonemu okresy zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie w okresie od 6.06.2006 r. do 19.02.2007 r. i przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności za równoważny dwóm dziennym stawkom grzywny uznaje ją za wykonaną co do kwoty 25 900 zł
OskarżonegoZ. O.uniewinnia od zarzutów popełnienia przestępstwa zart. 286 § 1 k. k.w zw. zart. 294 § 1 k. k.w zw. zart. 12 k. k.w zw. zart. 65§1 k.k.opisanego w pkt. II oskarżenia i przestępstwa zart. 258 § 1 k.k.opisanego w pkt. III oskarżenia.
OskarżonegoJ. Z.uznaje za winnego tego, że okresie nie krótszym niż od dnia 1 marca 2004 r. do 2 sierpnia 2005 r. wT., wK.oraz innych miejscowościach na terenie kraju, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, osiągając znaczną korzyść majątkową w nieustalonej kwocie, nie niższej niż 270 000 zł,: wspólnie i w porozumieniu zJ. S., występując w imieniufirmy (...)z siedzibą wT., podjął czynności zmierzające do udaremnienia lub znacznego utrudnienia stwierdzenia przestępczego pochodzenia lub też miejsca ich umieszczenia, wykrycia, zajęcia lub orzeczenia przepadku środków finansowych w kwocie wynoszącej ,co najmniej 2 700 000 zł, w ten sposób, że przekazywał do rąkJ. S., z pominięciem rachunku bankowego pieniądze pochodzące ze sprzedaży nabytych od wspomnianej osoby produktów ropopochodnych, w szczególności w postaci: toluenu, gazoliny, ksylenu, ropy naftowej stabilizowanej, komponentu gazowego,(...), kondensatu węglowodorowego, frakcji C-7, izopentanu i mieszaniny butanoli, mając pełną świadomość, iż pieniądze te pochodzą z przestępstwa polegającego na wprowadzeniu tych produktów do obrotu w sposób sprzeczny z prawem, tj. popełnienia przestępstwa zart. 299 § 1 k.k.w zw. 299§ 6 k.k.w zw. Zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 299 § 6 k.k.skazuje go na 1 (jeden) rok i 10 (dziesięć) miesięcy pozbawienia wolności, którą to karę na podstawieart. 69§li2k.k.iart. 70§ 1 k.k.warunkowo zawiesza na 3 (trzy) lata oraz na podstawieart. 3 3 §2 k.k.w zw. zart. 309 k.k.wymierza mu grzywnę w ilości 700 (siedemset) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 200 (dwustu) zł, na poczet której na podstawieart. 63§ lk.k. zalicza oskarżonemu okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie w okresie od 6.06.2006 r. do 15.02.2007 r. i przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności za równoważny dwóm dziennym stawkom grzywny uznaje ją za wykonaną co do kwoty 102 000zł.
OskarżonegoJ. Z.uniewinnia od zarzutów popełnienia przestępstwa zart. 286 § 1 k. k.w zw. zart. 294 § 1 k. k.w zw. zart. 12 k. k.w zw. zart. 65§ lk.k. opisanego w pkt. II oskarżenia i przestępstwa zart. 258 § 1 k.k.opisanego w pkt. III oskarżenia.
Apelację na rzecz oskarżonegoJ. Z.w zakresie pkt 5 i 9 wyroku wniósł jego obrońca ( adw.M. S. (1)) jak poniżej:
Na podstawie przepisówart. 444 k.p.k.w zw. zart. 438 pkt. 1 i 2 i 3 k.p.k.,
wyrokowi zarzucił:
1.Na mocyart. 438 pkt.2 i 3 k.p.k.naruszenie prawa procesowego i błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez naruszenie;
art. 7 k.p.k.poprzez ocenę dowodów w postaci wyjaśnień oskarżonegoJ. Z.w sposób nieuwzględniający zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego zwłaszcza odnośnie wyjaśnień złożonych na rozprawie, w których oskarżony wyjaśnił, że nie podtrzymał wyjaśnień złożonych w okresie tymczasowego aresztowania w dniu 25 października 2006 roku i podał logiczne, zgodne z zasadami doświadczenia życiowego przyczyny złożenia wówczas takich wyjaśnień. Uzasadnieniem powyższego zarzutu jest fakt , że oskarżony, bowiem za namową ówczesnego obrońcy i będąc pod presją trudnej sytuacji rodzinnej po wielu miesiącach tymczasowego aresztowania - oznajmił organom ścigania fakt gotówkowego zakupu produktów ropopochodnych od oskarżonegoJ. S., aby jak najszybciej doprowadzić do uchylenia nałożonego na niego tymczasowego aresztu, chociaż taka okoliczność nie miała miejsca. OskarżonyJ. Z.jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego nawet nie miał technicznych możliwości sprzedaży ze zbiorników w/w produktów a więc niemożliwe i nie celowy byłby ich zakup.. Wyjaśnienia oskarżonegoJ. S., w których podaje, iż oskarżonyJ. Z.kupował od niego produkty ropopochodne i dalej je sprzedawał mają charakter pomówienia i nie znajdują oparcia w żadnym materiale dowodowym.
Sąd oparł się na niewiarygodnych wyjaśnieniachosk. J. S.który już w postępowaniu przygotowawczym zmienił swoje wyjaśnienia i nie przyznał się do stawianych mu zarzutów. Natomiast sąd pominął wyjaśnieniaosk. J. Z.w których podał, iż przyznanie faktu handlowania zosk. J. S.wynikało zarówno z groźby ze strony policjanta go przesłuchującego jaki i przyrzeczeniem ze strony prokuratora o uchyleniu aresztu w razie przyznania faktów z zarzutów.
Powyższe doprowadziło sąd do wadliwych ustaleń, iżosk. J. Z.kupował produkty ropopochodne odosk. J. S., następstwem czego było przez sąd niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego.
Z ostrożności procesowej podniósł w dalszej kolejności w pkt.2-4 co następuje;
2. Na mocyart. 438 pkt.2 k.p.k.naruszenie prawa procesowego, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez naruszenie;
a)art. 7 k.p.k.poprzez ocenę dowodów w postaci wyjaśnień oskarżonegoJ. Z.w sposób nie uwzględniający zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego w szczególności wyjaśnień złożonych w dniu 25 października 2006 roku o zakupie towarów z pominięciem rachunków bankowych, co sąd ocenił, jako przyznanie się do całego zarzutu z pkt.1 z postanowienia z dnia 19 czerwca 2006 roku, pomimo, że oskarżony wyraźnie wyjaśnił, iż przyznaję się tylko częściowo do zarzutu i w jego mniemaniu w ten właśnie sposób, co w rzeczywistości było przyznaniem się do okoliczności nie wypełniającej znamion przestępstwa.
b) .art. 2,4, 5 §1, art. 5 § 2 k.p.k.poprzez nie rozważenie wszystkich okoliczności sprawy a szczególnie tych, które przemawiały na korzyść oskarżonego i poprzez rozstrzygnięcie nieusuwalnych wątpliwości na niekorzyść oskarżonego poprzez uznanie gotówkowego zakupu przez oskarżonego towarów za przestępstwo, pomimo, że sprzedawca tj. oskarżonyJ. S.towary te zakupił w sposób zgodny z prawem jak ustalił sąd (na str. 1 uzasadnienia) oraz wskutek nieuwzględnienia faktu , że kupujący tj. oskarżonyJ. Z.zakupił produkty z środków pieniężnych z dochodów z pozostałej sprzedaży z działalności gospodarczej) zwłaszcza paliw i innych towarów, a nie z dochodów z sprzedaży produktów ropopochodnych.
3. Na mocyart. 438 pkt.3 k.p.k.błąd w ustaleniach faktycznych, a mający wpływ na treść wyroku, przyjętych za jego podstawę - wynikający z naruszenia powyższych przepisów prawa procesowego -, polegający na ustaleniu, że oskarżonyJ. Z.płacąc oskarżonemuJ. S.za dostarczane przez tego ostatniego produkty ropopochodne, (płacąc mu z pominięciem rachunku bankowego) przekazywał mu pieniądze pochodzące ze sprzedaży właśnie tych produktów mając świadomość, że pieniądze te pochodzą z przestępstwa polegającego na wprowadzeniu tych produktów do obrotu w sposób sprzeczny z prawem, pomimo, że z żadnego zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika świadomość oskarżonegoJ. Z., że pieniądze, którymi płacił oskarżonemuJ. S.miałyby pochodzić z przestępstwa a zwłaszcza, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika w ogóle zaistnienie przestępstwa, z którego korzyści pochodziłyby wg sądu w/w środki pieniężne, - co doprowadziło sąd do ustalenia, że oskarżonyJ. Z.dokonał zarzuconego mu czynu zart. 299 § 1 k.k.w zw. zart. 299 § 6 k.k.w związku zart. 12 k.k.w całości.
4.Na mocyart. 439 pkt.1 k.p.k.obrazę przepisów prawa materialnego, jako następstwo w/w błędnych ustaleń faktycznych, które spowodowały zakwalifikowanie zachowania się oskarżonego, jako przestępstwa zart. 299 kk.
Wniósł o:
1. zmianę wyroku sądu I instancji i uniewinnienie oskarżonegoJ. Z.ewentualnie
2. uchylenia sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Apelację na rzecz oskarżonegoJ. Z.wniósł jego obrońca ( adw.M. D.) w zakresie pkt 5 i 9 wyroku jak poniżej:
I. zaskarżonemu wyrokowi na zasadzieart. 427 § 2 k.p.k.zarzucił:
1. na podstawieart. 438 pkt 2 k.p.k.pkt 2 i 3 k.p.k.naruszenie przepisów postępowania, a toart. 7 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.w zw. zart. 2 § 2 k.p.k.
prowadzące w konsekwencji do błędnych ustaleń faktycznych, które miały wpływ
na treść wydanego orzeczenia polegające na błędnym przyjęciu, jakoby oskarżony
J. Z.kupował produkty ropopochodne odJ. S.,
a później nimi handlował, podczas gdy z materiału dowodowego, w tym
w szczególności z wyjaśnień samego oskarżonego oraz zeznań świadków
C. G. (1),J. K.,K. K. (2)orazK. P.
w sposób wyraźny wynika, iż oskarżony ani nie skupował, ani nie handlował
produktami ropopochodnymi sprzedawanymi przezJ. S.,
a jedynie wynajmował mu odpłatnie na swojej(...)
wT.zbiorniki do przechowywania tychże produktów;
Z ostrożności procesowej, w przypadku braku uwzględnienia przez tut. Sąd ww. zarzutu, zarzucił
zaskarżonemu wyrokowi dodatkowo na zasadzieart. 427 § 2 k.p.k:
2. na podstawieart. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.naruszenie przepisów postępowania:
2.1.art. 7 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.w zw. zart. 2 § 2 k.p.k.prowadzące
w konsekwencji do błędnych ustaleń faktycznych, które miały wpływ na treść
wydanego orzeczenia polegające na:
a) błędnym przyjęciu, iż oskarżonyJ. Z.przekazując do rąkJ.
S., z pominięciem rachunku bankowego pieniądze pochodzące ze
sprzedaży nabytych od niego produktów ropopochodnych w postaci: toluenu,
gazoliny, ksylenu, ropy naftowej stabilizowanej, komponentu gazowego,
(...), kondensatu węglowodorowego, frakcji C-7, izopentanu i mieszaniny
butanoli, miał pełną świadomość, iż pieniądze te pochodzą z przestępstwa
polegającego na wprowadzeniu tych produktów do obrotu w sposób
sprzeczny z prawem, przez co swoim postępowaniem wyczerpał ustawowe
znamiona przestępstwa zart. 299 § 1 k.k.w zw. zart. 299 § 6 k.k.w zw. z art.
12k.k., do których to ustaleń doszło na skutek dokonania przez Sąd oceny we
wskazanym zakresie w sposób sprzeczny ze wskazaniami wiedzy,
prawidłowego rozumowania i regułami doświadczenia życiowego, a także
zebranym w sprawie materiałem dowodowym,
b) błędnym przyjęciu, iż oskarżonyJ. Z.płaciłJ.
S.pieniędzmi rzekomo zarobionymi na handlu produktami
ropopochodnymi, które od niego zakupił, podczas gdy okoliczność ta
w żaden sposób nie wynika z oceny całokształtu materiału dowodowego
zgromadzonego w sprawie, w tym z wyjaśnień samych oskarżonych —J.
Z.iJ. S.,
c) błędnym przyjęciu, iż oskarżonyJ. Z.osiągnął z handlu produktami
ropopochodnymi korzyści w wysokości 10% otrzymanego towaru, podczas
gdy cena sprzedaży zgodnie z wyjaśnieniami oskarżonych na które powołuje
się Sąd była wyższa od ceny zakupu zaledwie o 20 groszy, a nie o 20 %, co
pozostaje w sprzeczności ze wskazanym materiałem dowodowym sprawy,
w tym z protokołem przesłuchania oskarżonego z dnia 25 października 2006
roku;
2.2.art. 4 k.p.k.,art. 5 § 2 k.p.k,art. 410 k.p.k.iart. 424 § 1 k.p.kpoprzez brak
rozważenia przez Sąd wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności tych
przemawiających na korzyść oskarżonego, polegających na potraktowaniu
gotówkowego zakupu produktów ropopochodnych przez oskarżonegoJ.
Z.odJ. S.jako niezgodnego z prawem, co
pozostaje w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym
zgromadzonym w sprawie, któremu Sąd w uzasadnieniu skarżonego wyroku
nadał walor wiarygodności, a który dotyczy w szczególności wyjaśnień
J. S.co do pochodzenia sprzedawanych przez niego
substancji;
II. wskazując na powyższe, na podstawieart. 437 § 2 k.p.k.w niósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego
J. Z.,
— ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi
pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Apelację od wyroku na rzecz oskarżonegoZ. O.w zakresie pkt 3 i 9 wyroku wniósł jego obrońca jak poniżej:
W/w wyrokowi w tej części zarzucił :
1/ obrazę szeregu przepisów postępowania karnego, a zwłaszcza:
-art. 4 kpkpoprzez rażące naruszenie zasady obiektywizmu i pominięcie przy orzekaniu licznych okoliczności i dowodów przemawiających na korzyść oskarżonegoZ. O.,
-art. 5 par. 2 kpkpoprzez czynienie na niekorzyść osk.Z. O.bezpodstawnych domysłów i domniemań,
-art. 7 kpkpoprzez wybiórczą, niepełną, a nadto sprzeczną z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, a przez to rażąco dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza wyjaśnień współoskarżonegoJ. S.w zakresie , w jakim były one - jako jedyny i odosobniony dowód - obciążające dla osk.Z. O., a wbrew dowolnemu uznaniu Sądu winny być uznane za gołosłowne i niewiarygodne pomówienie,
-art. 410 kpkpoprzez oparcie wyroku jedynie na części zebranego w sprawie materiału dowodowego,
-art. 424 kpkpoprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku niezgodnie z wymogami ustawy.
- a w efekcie obrazy tychże przepisów procedury, dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez bezpodstawne przypisanie osk.Z. O.czynu ( opisanego w punkcie 3 na str. 36 wyroku ), którego oskarżony nie popełnił,
2/ niezależnie od powyższego zarzucam zaskarżonemu wyrokowi rażącą obrazę prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, iż czyn przypisany oskarżonemuZ. O.w punkcie 3 wyroku ( str. 36 ) stanowi przestępstwo zart.299 par. 1, w związku zart. 299 par. 6 kk.
W ślad za powyższymi zarzutami, wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie 3 poprzez uniewinnienie osk.Z. O.także od czynu zart. 299 par. 1 kkoraz uchylenie wobec tego oskarżonego orzeczenia zawartego w punkcie 9 wyroku,
ewentualnie
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy SR w Słupcy do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja obrońcy (adw.M. S. (1)) oskarżonegoJ. Z.okazała się zasadna jedynie w części. Niezasadny okazał się zarzut naruszenia prawa procesowego i błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku co miało wpływ na treść orzeczenia, poprzez naruszenieart. 7 kpk. Obrońca oskarżonego zarzuca, że Sąd I instancji bezkrytycznie przyjął jako wiarygodne wyjaśnienia oskarżonego złożone w dniu 25.10.2006 roku podczas kiedy oskarżony odwołał te wyjaśnienia na rozprawie, wcześniej złożył je pod presją pobytu w tymczasowym areszcie i trudnej sytuacji rodzinnej.
Sąd odwoławczy nie podziela tego poglądu ,podobnie jak zarzutu, że wyjaśnienia oskarżonegoJ. S.są pomówieniem i nie znajdują oparcia w żadnym materiale dowodowym. Sąd I instancji w sposób wyczerpujący wykazał dlaczego i w jakim zakresie dał wiarę wyjaśnieniom tego oskarżonego oraz wykazał dlaczego i w jakiej części nie dał im wiary .Oskarżony ten dobrowolnie złożył wyjaśnienia w których opisał proceder wystawiania fikcyjnych faktur i bezfakturowego sprzedawania produktów ropopochodnym , także oskarżonemuJ. Z.. Oskarżony ten sam siebie obciążał a jego wyjaśnienia dotyczące oskarżonegoZ.nie były przesadzone. Te wyjaśnienia , jak słusznie zauważył Sąd I instancji, znalazły potwierdzenie w zeznaniachJ. F.,H. J.,J. D.,C. G. (2),Z. L.czyR. C.iL. C.. Wyjaśnienia oskarżonegoS.są zbieżne z wyjaśnieniami oskarżonegoZ., które złożył na swoje i swojego obrońcy życzenie. Fakt, iż późniejsza linia obrony oskarżonegoZ.była inna nie dyskwalifikuje tych wyjaśnień i dokonanej ich oceny przez Sąd I instancji. Sąd ten uwzględnił motywy zmiany wyjaśnień podane przez tego oskarżonego i uzasadnił dlaczego nie dał im wiary i Sąd odwoławczy te motywy podziela. Nielogiczne i nieracjonalne są twierdzenia, że groźba ze strony policjanta lub przyrzeczenie uchylenia aresztu ze strony prokuratora spowodowały przyznanie się do popełnienia przestępstwa, którego się nie popełniło. Sąd I instancji zmieścił się w ramach swobodnej oceny dowodów gdyż przekonanie swoje o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych poprzedził ujawnieniem w toku rozprawy całokształtu okoliczności , rozważył wszystkie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego i logicznie z uwzględnieniem zasad wiedzy i doświadczenia życiowego argumentował w uzasadnieniu. Sąd ten skonfrontował wyjaśnienia oskarżonych z innymi dowodami i ta konfrontacja nie wykazuje sprzeczności z obiektywnie stwierdzonym rzeczywistym stanem rzeczy.
Niezasadny okazał się także zarzut alternatywny naruszenia prawa procesowego (art. 438 pkt 2 kpk) tj. naruszeniaart. 7 kpkpoprzez ocenę wyjaśnień oskarżonegoJ. Z., szczególnie wyjaśnień złożonych w dniu 25.10.2006 roku, o zakupie towarów z pominięciem rachunków bankowych jako przyznania się do całego zarzutu z pkt 1 mimo, że oskarżony przyznał się tylko częściowo do zarzutu i w jego mniemaniu w ten właśnie sposób , co w rzeczywistości było przyznaniem się do okoliczności nie wypełniającej znamion przestępstwa. Także niezasadny okazał się zarzut naruszeniaart. 2, 4, art. 5 § 2 kpk. Z uzasadnienia Sądu I instancji jasno wynika, że Sąd ten przyjął, że oskarżony przyznał się do bezfakturowego handlu z oskarżonymS.i tylko tyle .Zatem zarzut obrońcy oskarżonego jest pozbawiony racji i nie może być uwzględniony. Twierdzenie , że dokonywanie transakcji z pominięciem rachunku bankowego, bez faktury ,nie wypełnia znamion przestępstwa jest wnioskiem błędnym i dyskwalifikującym ten zarzut apelacji.
W tym miejscu zasadne jest poczynienie ustaleń, które będą miały znaczenie także przy ocenie zarzutów apelacji obrońcy oskarżonegoZ. O.. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 18.12.1013 roku ((...)19/13) przedmiotem czynności wykonawczej przestępstwa określonego w przepisieart. 299 § 1 kksą wymienione w tym przepisie między in. środki płatnicze pochodzące bezpośrednio lub pośrednio z popełnienia czynu zabronionego, przy czym sprawcą tego przestępstwa może być również sprawca czynu zabronionego, z którego popełnieniem związana jest korzyść stanowiąca przedmiot czynności wykonawczej. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu podkreślił, że obowiązek wykazania przedmiotowych okoliczności czynu źródłowego spoczywa na sądzie orzekającym, podobnie jak zakwalifikowanie ich jako konkretnego typu czynu zabronionego niezależnie od tego, czy czyn ten jest przedmiotem równoległego osądu z przestępstwem opisanym wart. 299 § 1 kk.Znamię” korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego”musi być udowodnione w postępowaniu karnym w taki sam sposób, jak pozostałe znamiona przestępstwa zart. 299 § 1 kk. Ustawodawca nie wymaga jednak ustalenia przez sąd aby czyn źródłowy spełniał wszystkie znamiona przestępstwa( wyrok SN z dnia 04.10.2011r., w sprawie IIIKK 28/11).Nie jest konieczne ustalanie konkretnego sprawcy czynu źródłowego, jego winy i innych dodatkowych przesłanek warunkujących odpowiedzialność karną. Nie jest także konieczne ustalanie by popełnienie owego czynu zabronionego było stwierdzone rozstrzygnięciem jakiegokolwiek organu, w szczególności wyrokiem sądu. Nie ma znaczenia przedawnienie karalności czynu „ pierwotnego”. Czyn „pierwotny” może być wskazany także wkodeksie karnym skarbowym. Można przywołać szereg innych orzeczeń Sądu Najwyższego, które potwierdzają taką wykładnię przestępstwa zart. 299 § 1 kk. Fakt, iż Sąd I instancji nie wskazał konkretnej kwalifikacji czynu pierwotnego nie oznacza, że oskarżonyJ. Z.powinien zostać uniewinniony . Z opisu czynu przypisanego temu oskarżonemu wynika, że przekazywał on do rąkJ. S., z pominięciem rachunku bankowego ,pieniądze pochodzące ze sprzedaży produktów ropopochodnych , mając pełną świadomość, że pieniądze te pochodzą z przestępstwa wprowadzania tych produktów do obrotu w sposób sprzeczny z prawem. Obrót ten odbywał się bezfakturowo. Jeśli oskarżony sprzedawał te produkty osobom fizycznym to nie miał obowiązku wystawienia faktury, ale transakcje między nim a oskarżonymS.powinny być fakturowane o czym oskarżony jako osoba prowadząca działalność gospodarczą wiedzieć powinien.Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 rokuwymaga przeprowadzania transakcji między przedsiębiorcami w warunkach w niej wymienionych(kwota transakcji) za pośrednictwem rachunku bankowego. Ten opis przypisanego czynu wskazuje na naruszenie przepisuart. 62 § 1 kksoraz zatajenie prawdy w deklaracjach podatkowych ponieważ transakcje z oskarżonymS.nie były wykazane organowi podatkowemu ( obrót ten był bezfakturowy ,art. 56 kks). W ten sposób właśnie powstaje tzw. „szara strefa” obrotu gospodarczego.
Sąd I instancji dokonał w tym zakresie prawidłowych ustaleń , nie nazwał jedynie wprost pierwotnego czynu zabronionego i nie wskazał kwalifikacji prawnej tego czynu i jedynie w tym zakresie zarzuty apelacji można uznać za trafne co jednak nie dyskwalifikuje tego wyroku. Zatem zarzut obrońcy oskarżonego, że oskarżony przyznał się do okoliczności nie wypełniających znamion przestępstwa nie może się ostać. Oskarżony dokonując takiego obrotu odniósł bezpośrednią korzyść majątkową , a następnie wprowadził ją do obrotu. Świadomość oskarżonego wynika z jego wyjaśnień , którym Sąd I instancji dał wiarę i Sąd Okręgowy ten pogląd podziela.
Niezasadny jest zarzut naruszeniaart. 2,4 5 § 1 i 2 kpkalbowiem Sąd I instancji rozważył wszystkie okoliczności sprawy, także te przemawiające na korzyść oskarżonego, o czym świadczy fakt przyjęcia wartości korzystnych dla oskarżonego a bezspornie wynikających z wyjaśnień oskarżonychS.iZ.oraz pozostałego materiału dowodowego, któremu Sąd I instancji dał wiarę.
Niezasadny jest zarzut apelacji (pkt 3 )błędu w ustaleniach faktycznych ,mających wpływ na treść wyroku, polegający na ustaleniu, że oskarżonyZ.płacącJ. S.za dostarczane produkty ropopochodne miał świadomość, że pieniądze te pochodzą z przestępstwa polegającego na wprowadzaniu tych produktów do obrotu w sposób sprzeczny z prawem. Ten zarzut w świetle poczynionych powyżej ustaleń jest wadliwy .Oskarżony miał pełną świadomość, że nabywa towar bez faktury i nie ujawnia tego faktu w dokumentach podatkowych. Oskarżony sam podał, że sprzedawano towar w takim czasie kiedy nie było już w zasadzie pracowników, około 1000 litrów dziennie. Oskarżony od lat prowadzi działalność gospodarczą i wie jak prawidłowo rejestruje się obrót więc ten zarzut jest wręcz naiwny i wyprowadzony z błędnych wniosków odnoszących się do czynu pierwotnego.
Odnosząc się do apelacji drugiego obrońcy oskarżonegoJ. Z.(adw.M. D.) należy stwierdzić, że jest ona niezasadna w większej części.
Pozbawione racji są zarzuty naruszeniaart. 7 kpkw zw. zart. 4 kpkw zw. zart. 2 § 2 kpkprowadzące do błędnych ustaleń faktycznych, które miały wpływ na treść orzeczenia poprzez przyjęcie , że oskarżony kupował produkty ropopochodne od oskarżonegoS.a później nimi handlował podczas gdy z materiału dowodowego wynika , że tylko wynajmował zbiorniki oskarżonemuS.. Zarzutowi temu przeczą , co podniesiono powyżej, wyjaśnienia oskarżonegoS.(którym Sąd I instancji dał wiarę), które są zbieżne z wyjaśnieniami oskarżonegoZ.(którym Sąd I instancji dał wiarę) oraz zeznania świadków przywołane powyżej. Ustalenia Sądu I instancji w tym zakresie są prawidłowe, logiczne i uwzględniają zasady wymienione w powołanych w apelacji przepisach. Sąd ten nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, które miały wpływ na treść wyroku tylko dokonał tych ustaleń kierując się wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego .Obrona jedynie polemizuje z faktami powołując się na świadków – pracowników oskarżonego, którzy nic istotnego do sprawy nie wnosili , także przez to że oskarżony był ich pracodawcą. W odniesieniu do zarzutu z pkt 2.1. pkt a i b Sąd podtrzymuje argumenty zawarte przy ocenie apelacji adw.M. S. (1). Zdaniem Sądu oskarżony rozliczał się z oskarżonymS.za produkty ropopochodne pieniędzmi ze sprzedaży tych towarów , nawet jeśli fizycznie nie były to te same pieniądze bowiem każda kwota tej transakcji pochodziła z czynu zabronionego, był to obrót bez faktury i bez podatku.
Zasadny okazał się zarzut błędnego przyjęcia, że oskarżonyZ.osiągnął z faktu handlu artykułami ropopochodnymi korzyści w wysokości 10% otrzymanego towaru(pkt2.1. pkt c). Sąd I instancji oparł swoje ustalenie na domysłach a nie faktach. Sąd Okręgowy nie doszukał się w aktach sprawy podstawy do takiego ustalenia . OskarżonyS.nie wskazał tej okoliczności w swoich wyjaśnieniach a oskarżonyZ.wyjaśnił, że sprzedał łącznie 242 tys. litrów produktów ropopochodnych zakupionych od oskarżonegoS.i zarabiał na 1 litrze 20 groszy. Wyjaśnił także, że toluen kupował po 2,50 zł za litr a ksylen i(...)po 2,80 zł. Z innych dowodów nie wynikają powyższe okoliczności a zatem konieczna okazała się zmiana zaskarżonego wyroku w pkt 9. Ponieważ nie jest możliwe ustalenie ile sprzedano i zakupiono toluenu a ile ksylenu i(...)przyjęto wartość najbardziej korzystną dla oskarżonego czyli 242 tys. pomnożone przez 2,50 zł przy zysku 20 groszy na litrze co daje kwotę korzyści 48.400 złotych.
Niezasadny okazał się zarzut naruszeniaart.4 kpk,art.5 § 2 kpk,art.410 kpkiart.424§1 kpk(pkt 2.2) . Sad I instancji prawidłowo rozważył wszystkie okoliczności sprawy czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku . Sąd odwoławczy podtrzymuje i powołuje się w tym zakresie na powyżej wykazane okoliczności , że z opisu czynu przypisanego oskarżonemu wynika , że czynem pierwotnym były czynu zart. 62 kksi zart. 56 kks. Potraktowanie gotówkowego zakupu produktów ropopochodnych i następnie sprzedaży (bezfakturowo) jako zgodnego z prawem prowadziłoby do zaakceptowania działań niezgodnych z prawem podatkowym i w konsekwencji do takich przypadków nie miałby zastosowaniakks. Taka sytuacja jest nie do przyjęcia , toteż Sąd odwoławczy nazwał wprost te czyny zabronione w niniejszym uzasadnieniu. Sąd I instancji przyjął zasadnie ,że oskarżonyS.nabył produkty ropopochodne zgodnie z prawem , jednak dalszy ich obrót był niezgodny z prawem i tu należy szukać punktu wyjścia( czynu pierwotnego) do przestępstwa zart. 299 § 1 kkprzypisanego oskarżonemu.
Apelacja obrońcy oskarżonegoZ. O.okazała się zasadna jedynie w części.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszeniaart.4 kpkpoprzez rażące naruszenie zasady obiektywizmu i pominięcie okoliczności i dowodów przemawiających na korzyść tego oskarżonego. Sąd I instancji prawidłowo ocenił wyjaśnienia oskarżonegoJ. S.obciążające oskarżonegoO.. Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd ten skrupulatnie i rzeczowo ocenił te wyjaśnienia ( w zakresie , w którym uznał je za wiarygodne) i odniósł je do zeznań świadków skazanych za przyjmowanie odS.fikcyjnych faktur za sprzedaż towarów ropopochodnych a także do tych dokumentów . Te dowody potwierdzają bowiem wiarygodność wyjaśnień oskarżonegoS., tym samym potwierdzają wiarygodność jego wyjaśnień w odniesieniu do oskarżonegoO.. Nie ma ,w realiach tej sprawy, powodu dla którego tenże oskarżony miałby niesłusznie pomawiać oskarżonegoO.i wskazać akurat na niego mimo, że miał kontakty handlowe z wieloma innymi osobami. Sąd I instancji słusznie uznał, ze oskarżonyS.dokładnie określił okres i zasady współpracy z oskarżonymO.i nie ma podstaw sądzić, że wszystko wymyślił i bez powodu obciążył akurat tego oskarżonego. Podnoszona przez obronę jako argument sprawa cywilna VGNc 990/05/4 nie ma istotnego znaczenia na co również zwrócił uwagę Sąd I instancji gdyż skoro wystawiono faktury to w interesie oskarżonegoO.było to, aby je uwiarygodnić poprzez pozew, następnie orzeczenie sądu. Interesy, których dotyczy niniejsze postępowanie były bezfakturowe więc nie można ich uwiarygodnić w podobny sposób. Przepisart. 4 kpkformułuje zasadę obiektywizmu, która oznacz nakaz bezstronności i zakaz kierunkowego nastawienia do sprawy. Zdaniem Sądu odwoławczego Sąd I instancji sprostał tej zasadzie , obrona eksponuje subiektywnie fakty korzystne dla oskarżonego. Należy podkreślić, że oskarżonyS.złożył swoje wyjaśnienia spontanicznie , wskazał osoby i firmy , który uczestniczyły w tym procederze ,opisał sposób działania , obciążał przy tym sam siebie . Fakt, że zmienił swoje wyjaśnienia nie dyskwalifikuje tych , którym Sąd I instancji dał wiarę i w ty zakresie ocena tej zmiany wyjaśnień dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie ma sprzeczności w wyjaśnieniach oskarżonegoS.,które je dyskwalifikują , także w odniesieniu do transportu produktów ropopochodnych bowiem skarżący wybiórczo wskazuje świadków, którzy mieli dokonywać tego transportu bo taki transport wykonywał także np.W. K.(posiadał tylko faktury zbiorcze ),B. L.( świadek nie potrafiła podać gdzie i co przewożono,M. S. (2)(z faktur nie wynikało jaką trasę i gdzie przebył). Z powyższego wynika, że transport wykonywały także inne firmy , nie tylko wskazane przez skarżącego. W ocenie Sądu nie doszło do naruszeniaart. 5 § 2 kpkponieważ Sąd I instancji uwzględnił okoliczności przemawiające na korzyść i na niekorzyść oskarżonego. Nie naruszono także zasady wyrażonej wart. 7 kpki wart. 410 kpka uzasadnienie spełnia wymogi określone w przepisieart. 424 kpk. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie jest dowolna ale uwzględnia kryteria obiektywne ( logika, wiedza, doświadczenie życiowe ).Ustalenia Sądu I instancji poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów , których ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej bądź logicznej, jest także zgodna ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Nie ma sprzeczności między wyrokiem a uzasadnieniem . Skarżący jedynie polemizuje z zasadnymi argumentami Sądu podając wybiórczo fakty korzystne dla oskarżonego. Sąd I instancji ocenił cały zebrany w sprawie materiał dowodowy zgodnie z zasadami przepisuart. 424 kpk.
Sąd II instancji nie podziela zarzutu skarżącego rażącej obrazy prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, iż czyn przypisany oskarżonemuZ. O.w pkt 3 wyroku stanowi przestępstwo zart. 299 § 1w zw. zart. 299 § 6 kk. Sąd powołuje się na podniesione powyżej ( przy ocenie apelacji obrońców oskarżonegoZ.) argumenty. Wbrew twierdzeniom skarżącego opis czynu oskarżonegoO.zawiera przedmiotowe elementy czynu „pierwotnego” , które pozwalają na jego zakwalifikowanie pod znamiona konkretnego czynu zabronionego zawartego w ustawie karnej, nie wskazał jedynie kwalifikacji prawnej co jednak tego wyroku nie dyskwalifikuje. Skarżący przywołał szereg orzeczeń Sądu Najwyższego, które wskazują na wymóg takich ustaleń i faktycznie Sąd I instancji takie ustalenia poczynił i faktycznie w uzasadnieniu wyroku je wykazał nie nazywając ich wprost w sensie kwalifikacji prawnej. Obrót bezfakturowy między przedsiębiorcami to obrót sprzeczny z nakazem wystawienia faktury zgodnie z przepisami prawa podatkowego (Ordynacja podatkowa, przepisy o podatku VAT czy podatku akcyzowym).Podatnicy VAT nie mają obowiązku wystawienia faktury w zakresie sprzedaży dokonywanej osobom fizycznym, nie prowadzącym działalności gospodarczej. Zatem sprzedaż towarów na rzecz oskarżonegoO.powinna być wykazana fakturą. Oczywiście taka sprzedaż nie była wykazywana przez oskarżonych a więc faktycznie zatajali prawdę w rozliczeniach podatkowych w zakresie swojej działalności . Takie działania znajdują odzwierciedlenie w przepisachart. 62 kksiart. 56 kks. Te czyny zabronione opisane zresztą w przypisanym oskarżonemu przestępstwie stanowią czyn zabroniony w rozumieniuart. 299 kk. Oskarżony bezpośrednio odnosił korzyść z tego czynu a uzyskane w ten sposób pieniądze stanowiły tzw.”brudne pieniądze”. Świadomość oskarżonego była oczywista co wynika z jego wyjaśnień oraz pozostałych dowodów, którym Sąd I instancji dał wiarę. Zatem fakt, iż oskarżonemu nie przypisano czynu zart. 286 § 1 kknie niweczy automatycznie konstrukcji przypisanego przestępstwa zart. 299 kk. Tak wiec wprowadzenie tych produktów ropopochodnych do obrotu nastąpiło w sposób sprzeczny z prawem podatkowym i wobec tego te transakcje nie były wykazywane w sposób legalny aby podlegały kontroli organów podatkowych.
Apelacja obrońcy oskarżonegoO.jest zasadna w zakresie wyliczenia korzyści majątkowej jaką oskarżony odniósł z popełnienia przestępstwa . Zdaniem Sądu II instancji , podobnie jak w przypadku oskarżonegoZ., pozbawione podstaw jest wyliczenie przepadku tej korzyści na poziomie 10 % obrotu i to w sytuacji kiedy „główny” sprawca miałby uzyskać znacznie mniej a poza tym jak ustalono powyżej taka wartość nie wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Z wyjaśnień oskarżonegoS.wynika jedynie, że 80 % towaru wziął oskarżonyO., a 20 % oskarżonyZ.. Tylko z wyjaśnień oskarżonegoZ.wynika, że na litrze zarabiał 20 groszy. Wobec powyższego Sąd II instancji uznał, że oskarżonyO.nie mógł osiągnąć korzyści w niższej kwocie niż oskarżonyZ., a zważywszy, że apelację wniesiono tylko na korzyść oskarżonego Sąd przyjął wersję najbardziej korzystną dla niego, w kwocie 48.400 zł ( tak jak w przypadku oskarżonegoZ.).Powyższa zmiana jest konieczna i uzasadniona podobnie jak zmiana dotycząca znacznej korzyści majątkowej przyjętej w opisie czynu przypisanego temu oskarżonemu. Przyjęcie wartości na poziomie 10 % nie znajduje uzasadnienia skoro Sąd i instancji przyjął wartość 300 tys. zł w odniesieniu do oskarżonegoJ. S.( na podstawie jego wyjaśnień). Zasadne jest przyjęcie tej wartości , na korzyść oskarżonegoO., jako wartości minimalnej i wykluczone jest przyjęcie wartości wyższej jako nie udowodnionej .
Odnosząc się do zarzutów apelacji obrońców oskarżonychJ. Z.iZ. O.Sąd II instancji , działając na podstawieart.437 § 1 i 2 kpki uznając, że zebrane dowody na to pozwalają zmienił zaskarżony wyrok w zakresie pkt 9 i określił kwoty zwrotu korzyści majątkowej wobec tych oskarżonych na 48.400 zł. Sąd przyjął także w opisie czynu przypisanego oskarżonemuO.wartość korzyści w kwocie 300 tys. zł oraz uzupełnił podstawy skazania o przepisart. 4 § 1 kkz uwagi na zmianę przepisówkodeksu karnego( na mniej korzystną z dniem 01.07.2015 r. ) W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy z uwagi na niezasadność apelacji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart.634 kpkiart. 636 § 1 kpkoraz na podstawieUstawy o opłatach w sprawach karnych z dnia 23.06.1973 roku( Dz.U. z 1983r.Nr 49 ze zm. )

    Anna Klimas Agata Wilczewska Mariola Klimczak