Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 112/16
Data wyroku: 2016-03-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paweł Hochman, w SO Stanisław Łęgosz, Monika Cichocka

Sygn. akt II Ca 112/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 marca 2016 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Paweł Hochman

Sędziowie

SSA w SO Stanisław Łęgosz
SSR del. Monika Cichocka (spr.)

Protokolant

st. sekr. sąd. Beata Gosławska

po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwaG. O.
przeciwko(...)wW.

o zadośćuczynienie i odszkodowanie
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Rejonowego w Opocznie
z dnia 21 grudnia 2015 roku, sygn. akt I C 367/14
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym tiret drugi sentencji w ten tylko sposób, że odsetki ustawowe od kwoty 10.000 złotych zasądza od dnia 28 kwietnia 2014 roku do dnia zapłaty i zasądza od pozwanego(...)wW.na rzecz powódkiG. O.kwotę 241 ( dwieście czterdzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą.
SSO Paweł Hochman
SSA w SO Stanisław Łęgosz SSR Monika Cichocka
Na oryginale właściwe podpisy
Sygn. akt II Ca 112/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21.12.2015 r. Sąd Rejonowy w Opocznie po rozpoznaniu sprawy z powództwaG. O.przeciwko(...)wW.o zadośćuczynienie i odszkodowanie zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 16.000 złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od kwoty 6.000 złotych od dnia 28.04.2014 r. do dnia zapłaty i od kwoty 10.000 złotych od dnia 1.06. 2015 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 3.360 złotych tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od dnia 28.04. 2014 r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałej części, zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 3.473 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu oraz nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Opocznie brakującą opłatę od uwzględnionej części powództwa w kwocie 471 złotych.
Przytoczone orzeczenie oparte zostało na ustaleniach faktycznych oraz rozważaniach prawnych szczegółowo przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Sąd Okręgowy podzielił te ustalenia i rozważania, przyjął je za własne.
Sąd Okręgowy dodatkowo ustalił, iżG. O.zgłosiła szkodę(...)dnia 28.03.2014 r. , wezwała ubezpieczyciela m.in. do zapłaty kwoty 37.500 złotych tytułem zadośćuczynienia.
(dowód zgłoszenie szkody w aktach szkodowych )
Od wyroku Sąd Rejonowego w Opocznie z dnia 21.12.2015 r. apelację wniósł pełnomocnik powódki; zaskarżył go w części oddalającej powództwo co do odsetek ustawowych od przyznanej w pkt 1 tiret drugi wyroku kwoty zadośćuczynienia w kwocie 10.000 złotych od dnia 28.04. 2014 r. do dnia 3.05.2015r., tj. kwoty 1.201,92 złotych.
Na podstawieart. 368 § 1 pkt 2 kpczaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, tj.art. 481 § 1 kcw zw. zart. 455 kcpoprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, że odsetki od zasądzonej tytułem zadośćuczynienia kwoty rozszerzonego w toku sprawy roszczenia należne są powódce od dnia następnego po dniu dokonania rozszerzenia powództwa, tj. od dnia 1.06.2015 r., w sytuacji gdy odsetki winny zostać zasądzone od dnia następnego po upływie terminu wskazanego pozwanemu w wezwaniu do zapłaty, tj. od dnia 28.04. 2014 r. oraz naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 328 § 2 kpcpolegające na niewskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia o częściowym oddaleniu powództwa o zasądzenie odsetek od zasądzonej kwoty zadośćuczynienia 10.000 złotych.
Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki odsetek ustawowych od przyznanego zadośćuczynienia w kwocie 10.000 złotych od dnia 28.04. 2014 r. do dnia zapłaty. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest zasadna.
Na wstępie należy jednak stwierdzić, iż żaden przepis ustawowy nie reguluje wprost kwestii dotyczącej daty wymagalności roszczenia o zadośćuczynienie, o którym mowa wart. 445 § 1 kc.W orzecznictwie sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego prezentowane są w tym względzie dwa różne stanowiska.
Według pierwszego z poglądów nie można wprawdzie określać wysokości zadośćuczynienia na podstawie aktualnych cen rynkowych, niemniej jednak występuje potrzeba uwzględnienia przy ustalaniu zadośćuczynienia m.in. aktualnego stanu stosunków majątkowych w społeczeństwie, który niewątpliwie łączy się z problemem cen. Oznacza to, że określone wart. 363 § 2 kczasady ustalania odszkodowania mają odpowiednie zastosowanie przy ustalaniu odpowiedniej sumy z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Dlatego też w razie ustalenia wysokości zadośćuczynienia według stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy uzasadnione jest przyznanie odsetek dopiero od chwili wyrokowania (np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30.10. 2003 r., IV CK 130/02, wyrok z dnia 8.12.1997 r., I CKN 361/97, wyrok z dnia 9.01. 1998 r., III CKN 301/97, wyrok z dnia 20.03.1998 r., II CKN 650/97, wyrok z dnia 4.09. 1998 r., II CKN 875/97, wyrok z dnia 9.09.1999 r., II CKN 477/98).
Według drugiego z poglądów – obecnie dominującego – nie można podzielić stanowiska, że orzeczenie sądu w zakresie przyznającym zadośćuczynienie kształtuje wysokość zobowiązania (ma charakter konstytutywny) i dopiero od tej daty roszczenie staje się wymagalne, a dłużnik pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem tego świadczenia. Orzeczenie sądu przyznające zadośćuczynienie ma bowiem charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego, zaś zobowiązane do zapłaty zadośćuczynienia ma charakter zobowiązania bezterminowego, toteż przekształcenie go w zobowiązanie terminowe może nastąpić w wyniku wezwania zobowiązanego do spełnienia świadczenia zgodnie z treściąart. 455 kc.Nie ma przy tym znaczenia, że przyznanie zadośćuczynienia jest fakultatywne i zależy od uznania sądu oraz poczynionej przez niego oceny konkretnych okoliczności danej sytuacji, poszkodowany bowiem może skierować roszczenie o zadośćuczynienie bezpośrednio do osoby ponoszącej odpowiedzialność deliktową wynikającą ze skutków wypadku komunikacyjnego (np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22.02. 2007 r., I CSK 433/06, wyrok z dnia 28.06.2005 r. I CK 7/05, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7.09. 2007r., I ACa 458/07).
Wynikająca zart. 455 kcreguła, według której dłużnik ma świadczyć niezwłocznie po wezwaniu go przez wierzyciela do wykonania, ulega modyfikacji w odniesieniu do świadczeń przysługujących poszkodowanemu od zakładu ubezpieczeń. Spełnienie świadczenia z tytułu ubezpieczenia powinno było nastąpić bowiem w terminie 30 dni, licząc od dnia otrzymania przez zakład ubezpieczeń zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie w tym terminie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego (art. 817 § 1 i 2 kcw zw. zart. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22.05. 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.).
Sąd Najwyższy w uzasadnieniu swojego w wyroku z dnia 18.02.2011 r. zapadłego w sprawie I CSK 243/10, podsumowując niejako swoje dotychczasowe poglądy prezentowane w kwestii daty wymagalności roszczenia o zadośćuczynienie, podniósł, wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie za krzywdę, a tym samym i początkowy termin naliczania odsetek za opóźnienie w zapłacie należnego zadośćuczynienia (art. 481 § 1 kc), może się różnie kształtować w zależności od okoliczności sprawy. Terminem, od którego należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę, może być więc, w zależności od okoliczności sprawy, zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie o zadośćuczynieniu, jak i dzień tego wyrokowania. Wysokość krzywdy może się zmieniać w czasie, różna zatem w miarę upływu czasu może być też wysokość należnego zadośćuczynienia. W rezultacie początek opóźnienia w jego zapłacie może się łączyć z różnymi datami. Jeżeli więc powód żąda od pozwanego zapłaty określonej kwoty tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od danego dnia, poprzedzającego dzień wyrokowania, odsetki te powinny być, w świetle powyższych uwag, zasądzone zgodnie z żądaniem pozwu, o ile tylko w toku postępowania zostanie wykazane, że dochodzona suma rzeczywiście się powodowi należała tytułem zadośćuczynienia od wskazanego przez niego dnia. Jeżeli natomiast sąd ustali, że zadośćuczynienie w rozmiarze odpowiadającym sumie dochodzonej przez powoda należy się dopiero od dnia wyrokowania, odsetki od zasądzonego w takim przypadku zadośćuczynienia mogą się należeć dopiero od dnia wyrokowania. Sąd Okręgowy podziela w całości to stanowisko.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż powódka doznała uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku z dnia 11.03.2013 r., a w dniu 28.03.2014 r. zgłosiła pozwanemu swoje roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia w wysokości 37.500 złotych.
W dacie zgłoszenia roszczenia stan zdrowia powódki był stabilny, a rozmiar krzywdy „utrwalony”. Powyższe daje podstawę do stwierdzenia, iż roszczenie powódki stało się wymagalne od dnia następnego po upływie 30 dni od wezwania pozwanego do zapłaty w tym zakresie, tj. od dnia 28.04.2014 r. Z niezrozumiałych względów Sąd pierwszej instancji przyznając na rzecz powódki zadośćuczynienie w łącznej kwocie 16.000 złotych odnośnie daty zasądzenia odsetek za opóźnienie w zakresie kwoty 10.000 złotych przyjął dzień 1.06.2015 r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby dopiero w tej dacie ujawniły się jakieś nowe okoliczności mające wpływ na ocenę rozmiaru krzywdy powódki, albo ażeby dopiero w tej dacie powódka sprecyzowała swoje roszczenie względem pozwanego odnośnie kwoty należnego jej zadośćuczynienia.
Mając na względzie powyższe, w uwzględnieniu apelacji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok na podstawieart. 386 § 1 kpc, a o kosztach procesu za instancję odwoławczą orzekł, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynika procesu, na podstawieart. 98 § 1 kpcw zw. zart. 391 § 1 kpc.
Na oryginale właściwe podpisy