Sąd Okręgowy w Poznaniu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 893/16
Data wyroku: 2016-11-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Taberska, Bożena Ziółkowska, Aleksander Brzozowski

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSO Ewa Taberska ( spr.)
SSO Bożena Ziółkowska
SSO Aleksander Brzozowski
Protokolant prot. sąd.M. W.
przy udziale Prokuratora Prokuratury RejonowejP.wP.J. M.
po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r.
sprawy:
-K. C.oskarżonego o przestępstwo zart. 158 § 1 kkiart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk
-J. K.oskarżonego o przestępstwo zart. 158 § 1 kk
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego Poznań Stare Miasto wP.
z dnia 21 kwietnia 2016r. sygn. akt VIII K 373/13

1
Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok.

2
Kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa

A. B.E. B.Z.

UZASADNIENIE
K. C.został oskarżony o to, że:
w dniu 3 lipca 2009 r. wP.przyul. (...)na terenie galerii handlowej marketuT., działając wspólnie i w porozumieniu zJ. K.oraz trzecim nieustalonym sprawcą, pobił pracownika ochronyH. O., uderzając go i kopiąc, w wyniku czego doznał on obrażeń w postaci stłuczenia stawu skokowego prawego wymagające unieruchomienia podłużnikiem gipsowym oraz obrażenia ciała w postaci sińców kończyny dolnej prawej, co spowodowało naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej dni siedmiu, tj. o przestępstwo zart. 158 § 1 k.k.iart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
J. K.został oskarżony o to, że:
w dniu 3 lipca 2009 r. wP.przyul. (...)na terenie galerii handlowej marketuT., działając wspólnie i w porozumieniu zK. C.oraz trzecim nieustalonym sprawcą, pobił pracownika ochronyH. O., uderzając go i kopiąc, czym naraził pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo na nastąpienie skutku określonego wart. 156 § 1 k.k.lubart. 157 § 1 k.k., tj. o przestępstwo zart. 158 § 1 k.k..
Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto wP.(sygn. akt VIII K 373/13), po ponownym rozpoznaniu sprawy:

-

na podstawieart. 414 § 1 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.uniewinnił oskarżonegoK. C.od czynu wskazanego wyżej w punkcie 1. wyroku,

na podstawieart. 414 § 1 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.uniewinnił oskarżonegoJ. K.od czynu wskazanego wyżej w punkcie 2. wyroku,

na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.kosztami procesu obciążył Skarb Państwa (k. 821 – 822).

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez prokuratora, który zarzucił rozstrzygnięciu:

a
obrazę przepisów postępowania w postaciart. 7 k.p.k.poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, w zakresie przyjęcia, że toH. O.wywołał będące przedmiotem niniejszego postępowania zdarzenie nieuzasadnionym bezprawnym zatrzymaniem i naruszeniem nietykalności cielesnej trzymającego go pokrzywdzonego, a następnie dążył do eskalacji wypadków, podczas gdy z relacji świadków wynika, iż powodem interwencjiH. O.było agresywne zachowanie sięK. C., co miało wpływ na treść orzeczenia poprzez przyjęcie za podstawę zaskarżonego wyroku błędnego ustalenia faktycznego jakim jest uznanie, że oskarżeni działali w warunkach obrony koniecznej, a w konsekwencji ich uniewinnienie,

b
obrazę przepisów prawa materialnego w postaciart. 157 § 1 k.k.iart. 158 § 1 k.k.poprzez ich niezastosowanie na skutek uznania, że oskarżonym nie można w sposób obiektywny przypisać skutków składających się na znamiona występków stypizowanych w przytoczonych przepisach.

Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji od ponownego rozpoznania (k. 841 – 847).
W odpowiedzi na apelację prokuratora, obrońca oskarżonych wniósł o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku (k. 861 – 864).
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja prokuratora nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed przystąpieniem do analizy zarzutów apelacji należy zauważyć, iż orzeczenie wydane w przedmiotowej sprawie jest oparte na całokształcie materiału dowodowego zebranego w sprawie, który został poddany wnikliwej analizie bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Analiza ustaleń poczynionych przez Sąd Rejonowy znajduje pełne odzwierciedlenie we wnioskach zawartych w uzasadnieniu wyroku, które czyni zadość wymogomart. 424 § 1 i 2 k.p.k., co w pełni pozwala na przeprowadzenie kontroli instancyjnej.
Sąd Okręgowy chciałby również podkreślić, iż Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy oraz dokładny przeprowadził postępowanie dowodowe, wnikliwie i wszechstronnie rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy, dokonując następnie na ich podstawie właściwych ustaleń faktycznych, tak co do samego przebiegu zdarzenia, jak i rozstrzygając kwestie braku sprawstwa i winy oskarżonych. Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z należytą starannością i poszanowaniem proceduralnych zasad obowiązujących w polskim procesie karnym. Ocena materiału dowodowego zaprezentowana przez Sąd Rejonowy co do zarzucanych oskarżonym czynów została dokonana z uwzględnieniem reguł sformułowanych w przepisachart. 5 § 2 k.p.k.i7 k.p.k.Co więcej, jest ona oceną wszechstronną i bezstronną, która w szczególności nie narusza granic swobodnej oceny dowodów i jest zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy nie stwierdził też błędów logicznych, jak i faktycznych w rozumowaniu Sądu Rejonowego. W związku z powyższym kontrola apelacyjna uzasadnia twierdzenie, że zaskarżony wyrok został, tak jak tego wymaga norma zawarta wart. 410 k.p.k., prawidłowo i w pełni oparty na właściwie dokonanej ocenie materiału dowodowego, zgromadzonego i ujawnionego w toku postępowania.
Sąd Okręgowy stwierdza, że podniesiony przez skarżącego zarzut błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia okazał się niezasadny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, iż ustalenia faktyczne wyroku nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów, gdy poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów, których ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej czy logicznej, jest zgodna ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1974 r., sygn. akt II KR 114/74, opubl. w OSNKW 1975/2/28). Przekonanie sądu orzekającego o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych korzysta z ochrony przepisuart. 7 k.p.k., jeżeli ocena sądu jest poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, a jednocześnie stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego, jest wyczerpująca i logiczna (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1996 r., sygn. akt II KRN 199/95, opubl. w PiP 1996/10/10 oraz z dnia 16 grudnia 1974 r., sygn. akt Rw 618/74, opubl. w OSNKW 1975/3-4/47). W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy przeprowadził szereg dowodów i dokonał ich dogłębnej i szczegółowej analizy, biorąc pod uwagę zasady wiedzy i doświadczenie życiowe. Sąd Rejonowy wskazał, jakie fakty uznał za udowodnione i na jakich w tej mierze oparł się dowodach. Dokonana ocena materiału dowodowego nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów w rozumieniuart. 7 k.p.k., jest oceną bezstronną, i nie wykazuje błędów logicznych.
Wbrew odmiennym twierdzeniom zawartym w apelacji oskarżyciela publicznego nie ma zatem żadnych podstaw ani do skutecznego kwestionowania dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny zebranego materiału dowodowego, ani też poczynionych na podstawie tego materiału ustaleń faktycznych w sprawie. Sąd Okręgowy nie podziela zarzutów autora apelacji, iż w uzasadnieniu Sąd Rejonowy w sposób nad wyraz lakoniczny i przez to dowolny, a nie swobodny przedstawił sam początek zajścia, kładąc punkt ciężkości na jego skutkach a nie przyczynach. W ocenie Sądu Odwoławczego wskazywane przez prokuratora przyczyny tego zajścia, tj. domaganie się sprzedaży piwa przez oskarżonegoK. C., dyskusja z kasjerką, żądanie wezwania ochrony, kierownika sklepu czy ostatecznie wezwania Policji nie usprawiedliwiają działań podjętych przezH. O.wobecK. C.. ToH. O.wywołał całe zdarzenie nieuzasadnionym i bezprawnym zatrzymaniem i naruszeniem nietykalności oskarżonegoK. C.. Okoliczności przedmiotowego zdarzenia prowadzą do jednoznacznych wniosków, że nie istniały żadne przesłanki, aby ochrona sklepu dokonała zatrzymaniaK. C.czyJ. K.. Po pierwsze nie zostali oni przyłapani na kradzieży towarów ze sklepu, co uzasadniałoby ewentualne ujęcie obywatelskie, podjęte wobec osoby zatrzymanej na gorącym uczynku przestępstwa; w takim wypadku ujętą osobę należy niezwłocznie oddać w ręce Policji (art. 243 § 2 k.p.k.). Po drugie, nie zaistniała żadna sytuacja, o której mowa wustawie z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia(Dz. U. z 2005 r., nr 145, poz. 1221 j.t.), na którą to ustawę powołuje się prokurator, a która uzasadniałaby podjęte przezH. O.działania wobecK. C.. Ustawa ta w wersji obowiązującej na dzień 3 lipca 2009 r. przewidywała bowiem, iż pracownik ochrony ma prawo ujęcia osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla chronionego mienia, w celu niezwłocznego oddania tych osób Policji (art. 36 ust. 1 pkt 3), a także stosowania środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 38 ust. 2, w przypadku zagrożenia dóbr powierzonych ochronie lub odparcia ataku na pracownika ochrony (art. 36 ust. 1 pkt 4). W trakcie przedmiotowego zdarzenia z dnia 3 lipca 2009 r. zachowanie oskarżonychK. C.iJ. K.z pewnością nie stanowiło żadnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego czy dla chronionego mienia, bo oskarżonyK. C.wprawdzie był pod wpływem alkoholu, wdał się w dyskusję z kasjerką, a następnie z ochroniarzem i kierownikiem ochrony, nie przejawiał wobec tych osób zachowań agresywnych, wręcz przeciwnie, podał kasjerce dokładnie swój pobliski adres domowy i domagał się wezwania Policji, celem ustalenia, czy może kupić alkohol. Wskazać należy na zeznania świadkaR. R., kasjerki zesklepu (...), która w pierwszych zeznaniach składanych w postępowaniu przygotowawczym tak opisała zachowanieK. C., że „on zaczął się wymądrzać, że jest prawnikiem, że on domaga się swoich praw i żąda przyjazdu policji” (k. 53v). Brak również podstaw do uznania, iż ze strony oskarżonych doszło do ataku na pracownika ochrony, co usprawiedliwić miałoby użycie przezH. O.środków przymusu bezpośredniego. Osobą, która jako pierwsza zastosowała przymus fizyczny byłH. O., który chcąc uniemożliwić oskarżonemuK. C.wyjście ze sklepu chwycił go za rękę, zagrodził mu drogę, blokując możliwość opuszczenia sklepu, a po wyszarpnięciu się przezK. C.i próbie ominięciaH. O., ten złapałK. C.za rękę, wykręcił ją do tyłu, założył mu dźwignię na ramię, chwyt od tyłu i dusząc go jednocześnie drugim ramieniem zaczął prowadzić w kierunku pomieszczenia ochrony. Wszelkie dalsze działania oskarżonych, jak chociażby kopnięcie przezJ. K.podeszwą stopy w korpusW. K.w celu uniemożliwiania założenia mu dźwigni, kopnięcie od tyłu w odsłoniętą część tułowiaH. O., aby uwolnićK. C., szarpanie sięK. C.zH. O.iW. K.czy w końcu kopanieH. O.przezK. C.w prawą nogę, żeby się uwolnić było reakcją oskarżonych na zastosowaną wobec nich niczym nieuzasadnioną przemoc i obroną przed naruszeniem ich nietykalności fizycznej.
Zgodzić należy się z obrońcą oskarżonych, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do rozważania wskazywanego przez skarżącego zaistnienia przestępstwa zart. 216 § 1 k.k., którego miałby się dopuścić oskarżonyK. C.. W niniejszym postępowaniu został on oskarżony o przestępstwo zart. 158 § 1 k.k.iart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.Przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie nigdy nie był zarzut popełniania przez oskarżonego przestępstwa zniewagi, stypizowanego wart. 216 § 1 k.k., Sąd Rejonowy uprzedzał o możliwości zakwalifikowania czynu oskarżonegoK. C.jako czynu zart. 158 § 1 k.k., jako czynu zart. 217 § 1 k.k., jako czynu zart. 217a k.k.jako czynu zart. 25 § 2 k.k.w zw. zart. 217 § 1 k.k.,art. 25 § 2 k.k.w zw. zart. 157 § 1 k.k.,art. 25 § 2 k.k.w zw. zart. 157 § 3 k.k.,art. 25 § 2 k.k.w zw. zart. 217a k.k., stąd też tak sformułowany zarzut oskarżyciela publicznego należy uznać za bezpodstawny.
Sąd Okręgowy podziela pogląd wyrażony przez Sąd I instancji, iż w oparciu o przepisart. 5 § 2 k.p.k.nie sposób przypisać oskarżonym popełnienie przestępstw zart. 157 § 1 k.k.iart. 158 § 1 k.k.Z przeprowadzonej w toku przewodu sądowego pisemnej opinii biegłych z dziedziny medycyny sądowej wynika, iż uwzględniając rodzaj obrażeń w obrębie stawu skokowo – goleniowego stwierdzonych uH. O., najbardziej prawdopodobne jest wystąpienie mechanizmu nadmiernego nawrócenia lub odwrócenia obciążonej stopy w początkowej fazie upadku. W oparciu o analizowany materiał dowodowy biegli nie byli w stanie jednoznacznie ustalić przyczyn upadku pokrzywdzonego, którą mógł być zarówno uraz bezpośredni (np. kopnięcie) zadany w okolice kostki, kopnięcie w tułów przez jednego z oskarżonych, jak i utraty równowagi podczas szamotaniny, jaka miała miejsce w przebiegu zdarzenia. Zdaniem biegłych sądowych, mechanizm urazu bezpośredniego (np. w wyniku kopnięcia) złamania kostki bocznej z uszkodzeniem więzozrostu piszczelowo – strzałkowego jako jedyna przyczyna wystąpienia tego rodzaju obrażeń jest znacznie mniej prawdopodobny (k. 321). Z kolei na rozprawie biegły sądowyP. Ś.wskazał, iż najbardziej prawdopodobne jest, że upadając pokrzywdzony tak ustawił nogę, że doszło do urazu. Jest możliwy także mechanizm złamania kostki bocznej w wyniku kopnięcia. Jednakże rozerwanie więzozrostu wskazuje na patologiczny ruch stopy w momencie upadku. Te dwa mechanizmy mogły ze sobą współistnieć (k. 351). Pomimo wyczerpania inicjatywy dowodowej Sąd I instancji nie był w stanie ustalić jednoznacznych okoliczności poprzedzających upadekH. O., w szczególności, iż sam pokrzywdzony nie wiedział, dlaczego i w jaki sposób upadł. Nie można zgodzić się z twierdzeniem prokuratora, że nawet jeśli uznać, że złamanie kostki bocznej podudzia nie było efektem kopnięcia, lecz nieprawidłowego nastąpienia, to skutek by nie nastąpił, gdyby oskarżony nie wszczął szarpaniny, nadto żeK. C.naruszył reguły postępowania, gdyż rozpoczęcie kopania i uderzania na oślep przez dorosłego mężczyznę, może się skończyć dla obiektu ataku uszkodzeniami ciała. Sąd Odwoławczy wskazuje, iż na gruncie koncepcji obiektywnego przypisania skutku samo przyczynienie się do jego powstania nie jest wystarczające dla przypisania odpowiedzialności karnej za spowodowanie tego skutku. Dotyczy to w szczególności przypadków, gdy skutek jest następstwem działań dwóch albo więcej osób, z których każda narusza regułę ostrożności. W takim wypadku konieczne jest ustalenie, czy charakter naruszenia reguł ostrożności był porównywalny, jeżeli chodzi o istotność tych naruszeń w perspektywie bezpieczeństwa dla dóbr prawnych (co uzasadnia przypisanie skutku wszystkim podmiotom, które przyczyniły się do jego powstania), czy też naruszenie jednej z reguł miało dominujący wpływ na wystąpienie nieakceptowalnego ryzyka zaistnienia skutku, co prowadziłoby do normatywnego przypisania skutku osobie, która dopuściła się takiego naruszenia. Punktem wyjścia dla wszelkich rozważań o odpowiedzialności karnej za przestępstwo materialne jest dążenie do ustalenia stopnia naruszenia reguł postępowania przez osoby współprzyczyniające się do wystąpienia skutku, choćby jedną z nich był sam pokrzywdzony. Zatem w każdym przypadku ustalenia, że to zarówno pokrzywdzony, jak i sprawca swoimi zachowaniami przyczynili się do wystąpienia skutku i naruszyli w płaszczyźnie normatywnej reguły postępowania z dobrem prawnym adekwatne w danych okolicznościach, sąd musi dogłębnie zweryfikować wzajemną relację stopnia tych naruszeń. (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 3 marca 2016 r., III KK 415/15, OSNKW 2016/9/58, LEX nr 2023784, Biul.SN 2016/9/15). Jak już wielokrotnie podkreślano, to pokrzywdzony wywołał szamotaninę z oskarżonymK. C., chcąc go bez żadnego uzasadnionego powodu zatrzymać i naruszając jego nietykalność cielesną. OskarżonyK. C.miał prawo bronić się przed tymi bezprawnymi działaniami pokrzywdzonego i nie może ponosić odpowiedzialności za skutki nieszczęśliwego upadku w czasie szamotaniny, tj. złamania przezH. O.kostki bocznej podudzia prawego z uszkodzeniem więzozrostu piszczelowo – strzałkowego prawego. Odmiennie zatem niż prokurator można stwierdzić, że skutek taki nie nastąpiłby, gdyby pokrzywdzony nie podjął bezprawnych działań wobec oskarżonegoK. C..H. O.jako profesjonalista – specjalista w zakresie ochrony osób i mienia – powinien zdawać sobie sprawę z tego, czym może zakończyć się podjęcie bezprawnych działań względem nietrzeźwego klienta i to w połączeniu z naruszeniem jego nietykalności cielesnej.
Sąd Okręgowy podziała również rozważania Sądu I instancji odnośnie braku możliwości przypisania oskarżonym popełniania przestępstwa zart. 158 § 1 k.k.Przez przestępstwo pobicia zart. 158 k.k.rozumie się czynną napaść co najmniej dwóch sprawców na jedną lub więcej osób. Omawiane przestępstwo może być popełnione tylko umyślnie. Sprawca bierze umyślnie udział w bójce lub w pobiciu ze świadomością, że bójka lub pobicie zagraża bezpośrednio życiu lub w poważnym stopniu zdrowiu człowieka i tego chce lub przynajmniej na to się godzi. Tymczasem okoliczności niniejszej sprawy prowadzą do wniosku, iż oskarżeni nie byli stroną atakującą. To oskarżonyK. C.czuł się ofiarą bezprawnego naruszenia jego nietykalności, wołał na pomoc oskarżonegoJ. K., aby ten pomógł mu oswobodzić się z chwytów, zastosowanych przezH. O.. OskarżonyK. C., chcąc uwolnić się od założonej mu przezH. O.dźwigni na ramię, szarpał się, wyrywał i kopał pokrzywdzonego, natomiastJ. K., próbując pomócK. C.oswobodzić się z rąkH. O., kopnął pokrzywdzonego raz, używając kopnięcia odpychającego, czyli zadawanego podeszwą. Nie sposób uznać, żeK. C.miał przewagę nadH. O., skoro sam nie był w stanie się oswobodzić i wzywał na pomocJ. K.. Z żadnej mierze zamiarem oskarżonych nie było atakowanie pokrzywdzonego, dokonanie napaści na niego mającej postać szeroko rozumianych „rękoczynów", skoro ich celem było jedynie oswobodzenieK. C.wobec zastosowanych w stosunku do niego przezH. O.środków przymusu. Słusznie zatem Sąd I instancji uznał, iż brak jest również podstaw do przyjęcia, iż oskarżeni przewidywali albo mogli przewidzieć możliwość nastąpienia skutku w postaci narażeniaH. O.na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 k.k.lubart. 157 § 1 k.k.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania Sąd Okręgowy podnosi, iż brak możliwości jednoznacznego ustalenia, w oparciu o dostępne i ujawnione dowody, stanu faktycznego to nic innego jak stan „niedających się usunąć wątpliwości”, do których nie tylko może, ale musi mieć zastosowanie reguła określona wart. 5 § 2 k.p.k.Wydanie wyroku uniewinniającego jest konieczne nie tylko wówczas, gdy wykazano niewinność oskarżonego, lecz również wtedy, gdy nie udowodniono mu, że jest winny popełnienia zarzuconego mu przestępstwa. W tym ostatnim wypadku wystarczy zatem, że twierdzenia oskarżonego, negującego tezy aktu oskarżenia zostaną uprawdopodobnione. Co więcej, wyrok uniewinniający musi zapaść jednak również i w takiej sytuacji, gdy wykazywana przez oskarżonego teza jest wprawdzie nieuprawdopodobniona, ale też nie zdołano udowodnić mu sprawstwa i winy (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z 18 grudnia 2008 r., V K.K. 267/08, LEX nr 485030). W uzasadnieniu cytowanego orzeczenia Sąd Najwyższy stwierdził, że „przepisart. 5 § 2 k.p.k.nie może być interpretowany jako zobowiązujący do czynienia ustaleń faktycznych w oparciu o ustalenia najkorzystniejsze dla oskarżonego (przyjęcie najkorzystniejszej dla niego wersji), lecz stanowi zakaz czynienia niekorzystnych dla oskarżonego domniemań w sytuacji, gdy stan dowodów, mimo wykorzystania wszelkich przewidzianych prawem metod dochodzenia do ustaleń zgodnych z rzeczywistością, nie pozwala na przyjęcie ustaleń niewątpliwych.”W.w tym miejscu odwołać się jeszcze do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2004 r., w którym Sąd ten wskazał, że „ułomności dowodów obciążających nie można stawiać na równi z ułomnościami dowodów odciążających. Ze względu na to, że warunkiemsine qua nonskazania oskarżonego jest udowodnienie popełnienia przezeń czynu przestępnego (arg. exart. 5 § 1 i 2 k.p.k.), sprzeczności w sferze dowodów odciążających nigdy nie są „równoważne" ze sprzecznościami w zakresie dowodów obciążających. Jeżeli te ostatnie są „wewnętrznie sprzeczne”, to zasadnicze i samoistne znaczenie ma to, czyin concretozakres i charakter tych sprzeczności nie wyłącza w ogóle możliwości uznania owych dowodów za podstawę skazania” (II K.K. 271/03, OSNwSK 2004/1/425).
Reasumując, Sąd Odwoławczy, po dokonaniu kontroli instancyjnej uznał, że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie nie doprowadziło do uzyskania jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy oskarżeniK. C.iJ. K.w istocie dopuścili się przestępstw zart. 158 § 1 k.k.iart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.oraz zart. 158 § 1 k.k.W takiej sytuacji słusznie należało rozstrzygnąć występujące w sprawie wątpliwości na korzyść oskarżonych i uniewinnić ich od zarzucanych im przestępstw, jak uczynił to Sąd Rejonowy.
Sąd Okręgowy podziela zapatrywanie Sąd I instancji, iż badając, czy doszło do wypełniania przez oskarżonych znamion przestępstwa naruszenia nietykalności cielesnej zart. 217 § 1 k.k., należało uznać, że oskarżeni działali w ramach obrony koniecznej. Podkreślić należy, iż każdy kto jest w sposób bezprawny zaatakowany przez inną osobę ma prawo do skutecznej obrony. Obrona skuteczna to jest taka, która zniechęci przeciwnika do kontynuowania ataku. Zawsze osoba zaatakowana jest w gorszej sytuacji niż atakujący. Nie zna przecież przestępczych zamiarów swojego napastnika. Nie wie do jakich zachowań chce się on posunąć, w tym czy przeprowadzany atak zakończy się na jednym czy wielu uderzeniach i z jaką siłą będą one zadawane. Nie znając swojego napastnika nie wie, czy jest to osoba obeznana w sztukach walki czy nie.
Jak już wskazywano powyżej, Sąd Odwoławczy w całości podziela stanowisko Sądu I instancji, iż działania pokrzywdzonegoH. O.a takżeW. K., podjęte wobec oskarżonychK. C.iJ. K.były bezprawne, gdyż nie istniały żadne powody, aby ich zatrzymać. Słusznie Sąd Rejonowy wskazuje, iż oskarżeni nie zrobi nic, co usprawiedliwiałoby interwencję Policji, Policja została wezwana tak naprawdę na życzenieK. C.a policjanci mieli rozstrzygnąć, czy oskarżony może kupić alkohol. Niczym nieuzasadnione jest twierdzenieH. O.usprawiedliwiające zatrzymanieK. C., że skoro została wezwana już Policja, to oskarżeni winni na zaczekać na jej przyjazd. Oskarżeni nie naruszyli porządku prawnego, nie popełnili żadnego przestępstwa, w każdej chwili mogli zatem opuścić terensklepu (...). Skoro oskarżeni chcieli wyjść ze sklepu, wystarczyło, żeby pracownicy ochrony odwołali partol policji, unikając tym samym późniejszych wydarzeń. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, oskarżonyK. C.naruszył wprawdzie nietykalność cielesnąH. O.szarpiąc się i kopiąc go, bronił się jednak w ten sposób przed oczywiście bezprawnym zatrzymaniem i bezprawnym naruszeniem jego nietykalności cielesnej. Oskarżony działał zatem w zamiarze odparcia bezprawnego zamachu, co było podyktowane wolą obrony przed naruszeniem dobra prawnie chronionego.
Oskarżycielowi publicznemu – jak wskazano powyżej - błędów w dokonanej ocenie materiału dowodowego skutkujących poczynieniem niewłaściwych ustaleń faktycznych czy też innych uchybień mających wpływ na treść wyroku nie udało się wykazać. W uzasadnieniu apelacji nie przedstawiono bowiem przekonującej argumentacji na poparcie stanowiska przedstawionego wpetitumapelacji. Nie przytoczono niczego, co podważałyby prawidłowość toku rozumowania przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i rozważania Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Na podstawieart. 634 k.p.k.w zw. zart. 632 pkt 2 k.p.k.kosztami procesu za postępowanie odwoławcze Sąd Okręgowy obciążył Skarb Państwa.
A. B.E. B.Z.