Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 590/16
Data wyroku: 2016-10-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Regina Stępień
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184, art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 2015.748 tj. jed.)

Sygn. aktV U 590/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia12 października 2016 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Regina Stępień
Protokolant: star. sekr. sądowy Ewelina Trzeciak
po rozpoznaniu w dniu28 września 2016 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuJ. K. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o emeryturę
na skutek odwołaniaJ. K. (1)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia2 maja 2016 r.
znak(...)

oddala odwołanie

SSO Regina Stępień

UZASADNIENIE
Decyzją z 2 maja 2016r. w sprawie(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcyJ. K. (1)prawa do emerytury. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ emerytalny wskazał, że zgodnie zart. 184 ust. 1w zw. zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1999r.) osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat dla mężczyzn oraz okres składkowy w ilości co najmniej 25 lat. Wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki nabycia prawa do emerytury ustala się na podstawierozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudniony w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. I tak zgodnie z § 4 tego rozporządzenia „Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Okresy pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy ( § 2 ust. 2 ). Zgodnie z tym wzorem zakład pracy ma obowiązek w wydanym pracownikowi dla celów emerytalnych świadectwie pracy określić rodzaj pracy ściśle wg wykazu, działu i pozycji w/w rozporządzenia, podać stanowisko pracy w szczególnych warunkach zgodnie z wykazem, działem, pozycją i punktem zarządzenia resortowego lub uchwały właściwego ministra oraz wskazać okres, w którym praca w szczególnych warunkach wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Zdaniem organu rentowegoJ. K. (1)nie spełnia wymienionych warunków, ponieważ udowodnił 2 lata, 3 miesiące i 20 dni okresów pracy w szczególnych warunkach wobec wymaganych 15 lat.
Od wskazanej decyzji odwołanie złożył wnioskodawcaJ. K. (1). Wniósł on o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury. Twierdził, iż ma wymagany okres pracy w szczególnych warunkach. Nie wskazał przy tym miejsc i okresów tego rodzaju zatrudnienia.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji

Sąd ustalił:
WnioskodawcaJ. K. (1),ur. (...), ukończył 60 lat, jest członkiem OFE, ale złożył wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na dochody budżetu państwa, ma 26 lat, 2 miesiące i 26 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Organ rentowy uznał mu do okresów pracy szczególnych warunkach zatrudnienie w(...) SAod 12 marca 1979r. do 30 czerwca 1980r. na stanowisku mechanika (prace ujęte w Wykazie A, dziale XIV, poz. 25).
(bezsporne)
W dniu 1 kwietnia 2016r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury. Skarżoną decyzja z 2 maja 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił mu prawa do emerytury.

Dowody:

akta emerytalne: wniosek k. 1, decyzja k. 18.
Wnioskodawca w okresie od 3 sierpnia 1981r. do 30 kwietnia 1998r. w(...) S.A.wJ., kolejno na stanowiskach:
- od 3 sierpnia 1981r. do 31 października 1981r. – ślusarza (w kotłowni – dziale utrzymania ruchu)
- od 1 listopada 1981r. do 21 lutego 1982r. – pomocnika palacza-ślusarza konserwatora (w dziale utrzymania ruchu)
- od 22 lutego 1982r. do 31 maja 1982r. – ślusarza
- od 1 czerwca 1982r. do 30 kwietnia 1983r. – suwnicowego (w dziale sprężarkowni i kotłowni)
- od 1 maja 1983r. do 30 września 1985r. – operatora suwnicy-mechanika
- od 1 października 1985r. do 31 lipca 1986r. – mechanika-suwnicowego
- od 1 sierpnia 1986r. do 31 maja 1987r. – brygadzisty pracującego kotłowni ds. eksploatacji
- od 1 czerwca 1987r. do 29 lutego 1988r. – brygadzisty pracującego kotłowni-suwnicowego
- od 1 marca 1988r. do 31 sierpnia 1988r. – mechanika-suwnicowego (w dziale utrzymania ruchu – kotłowni)
- od 1 września 1988r. do 31 grudnia 1989r. – palacza-suwnicowego
- od 1 stycznia 1990r. do 30 lipca 1995r. – brygadzisty pracującego eksploatacji kotłowni
- od 1 lipca 1995r. do 31 stycznia 1996r. – mechanika kotłowni, palacza, operatora suwnicy w dziale utrzymania ruchu)
- od 1 lutego 1996r. do 30 kwietnia 1998r. – starszego mechanika kotłowni, palacza, operatora suwnicy (w dziale utrzymania ruchu).

Dowody

:  -  akta emerytalne - świadectwo pracy z dnia 21.04.2011r. k. 10,
- akta osobowe: umowy o pracę, angaże, karty obiegowe zmiany, zaświadczenia lekarskie, świadectwa pracy.
(...) S.A.Fabryka (...)wJ.(poprzednio(...) S.A.) jest zakładem produkującym środki chemii gospodarczej takie jak proszki do prania, proszki do szorowania, pasty bhp, płyny, szampony. Produkcja ta odbywała się przede wszystkim w oparciu o procesy warzenia (gotowania), podgrzewania komponentów.
W zakładzie do 1982r., do zabezpieczenia tych procesów funkcjonowała ręcznie obsługiwana kotłownia i powiązana z nią sprężarkownia. W latach 1983-1984 w zakładzie powstała nowa zautomatyzowana kotłownia parowa przemysłowa wysokociśnieniowa. Znajdowały się w niej 3 kotły. Palacz obsługujący te kotłownię kontrolował i nadzorował prace kotłów i współpracujących z nimi urządzeń podających opał i odbierających popiół i żużel. W kotłowni zatrudnionych było 24 osoby, praca odbywała się na 3 zmiany. Na II i III zmianie pracował palacz i pomocnik palacza-mechanik. Na I zmianie pracowały poza palaczem i jego pomocnikiem pozostałe osoby. Tak organizacja pracy związana była z tym, że na I zmianie oprócz standardowych prac związanych z obsługą bieżącą urządzeń kotłowni, wykonywane były prace remontowe i nawęglanie zbiorników na opał. Kotłowania stanowiła jeden wydział wraz za ze sprężarkownia. Pracami tego wydziału zarządzał jeden kierownik. Stąd pracownicy kotłowni i sprężarkowni byli kierowani do określonych prac w zależności od bieżących potrzeb.
Wnioskodawca do 1983r. pracował w starej, ręcznie obsługiwanej kotłowni. Mimo zatrudnienia go na stanowisku ślusarza, faktycznie wykonywał obowiązki pomocnika palacza.
Po uruchomieniu nowej, zautomatyzowanej kotłowni i sprężarkowni wnioskodawca łączył obowiązki palacza, suwnicowego, ślusarza i mechanika. Było tak również w okresie kiedy został brygadzistą. Nadzorował urządzenia kotłowni i sprężarkowni, obsługiwał suwnicę przy załadunku opału do zbiorników, wykonywał prace konserwacyjne i naprawę wszystkich sprzętów w kotłowni. Poza tym zajmował się naprawami i konserwacją rurociągów przesyłowych, zbiorników kondensacyjnych. Zima ponadto zajmował się obsługą sieci centralnego ogrzewania i ciepłej wody. Uzupełniał wodę, odpowietrzał grzejniki w biurowcu i na halach.

Dowody:

e-protokół z 28.09.2016r.: zeznania świadkówJ. K. (2)00:05:41-00:15:45 iJ. T.00:15:45-00:25:16, wyjaśnienia wnioskodawcy 00:25:16-00:38:25.

Sąd zważył:
Odwołanie wnioskodawcy jest nieuzasadnione.
Zgodnie z treścią przepisuart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 tj. 25 lat dla mężczyzn. Emerytura o której mowa przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy- w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Zgodnie zaś z treścią przepisuart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27pkt. Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj.Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W sprawie bezspornym był fakt iż w dacie wydania decyzji przez organ emerytalny wnioskodawcaJ. K. (1)ukończył 60 lat, będąc członkiem OFE złożył wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na dochody budżetu państwa, miał 26 lat, 2 miesiące i 26 dni okresów składkowych i nieskładkowych, oraz że organ rentowy uznał mu 2 lata, 3 miesiące i 20 okresów pracy szczególnych warunkach.
Sporną kwestią wymagają ustalenia sądu było natomiast to, czy wnioskodawca posiadał nadto 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczony nie spełnia warunków wskazanych w treści przepisuart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychponieważ nie udokumentował 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie uznał wnioskodawcy okresu zatrudnienia od 3 sierpnia 1981r. do 30 kwietnia 1998r. w(...) S.A.wJ., ponieważ jak wynikała z wystawionego przez pracodawcę zaświadczenia z 21 kwietnia 2011r. wnioskodawca w czasie tego zatrudnienia nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach.
Zdaniem wnioskodawcy ten okres zatrudnienia winien zostać zakwalifikowany jako okres pracy w szczególnych warunkach.
Z treści przepisu § 21 ust. 1 pkt. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń wynika, że jeżeli pracownik ubiega się o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury. W świetle zaś § 2 Rozporządzenia powyżej przywołanego zakład pracy wydaje zaświadczenie o zatrudnieniu w szczególnych warunkach, wyłącznie na podstawie dokumentacji, natomiast w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okresów także w oparciu o inne dowody. Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, z którym rozpatrujący sprawę sąd w pełni się zgadza wynika, że przed okręgowymi sądami pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno – rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy z powodu likwidacji zakładu pracy lub zniszczenia dokumentów dotyczących takiego zatrudnienia.
Sąd podzielił stanowisko organu rentowego w tym zakresie, że wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. są okresy w których praca w szczególnych warunkach wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
W rozpoznawanej sprawie z wyjaśnień wnioskodawcy i zeznań świadkówJ. K. (2)iJ. T.wynika przede wszystkim, iż kotłownia, w które wnioskodawca pracował od 1983r. była kotłownią zautomatyzowaną. W związku z czym prace palacza, pomocnik palacza takiej kotłowni nie mogą zostać uznane za prace wykonywane w szczególnych warunkach. Jak wynika z Wykazu A (załącznika do ww. rozporządzenia RM z 7 lutego 1983r.) dział XIV, poz. pracami w szczególnych warunkach są prace nie zautomatyzowane palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego. Nie zmienia tego fakt, iż w związku z awariami czasami te prace musiały być wykonane ręcznie. W związku z czym nie można również uznać, iż prace remontowe czy naprawcze urządzeń w takiej kotłowni to prace, o których mowa w tym wykazie w dziale XIV, poz. 25 (bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie). Poza tym jak wskazuje wnioskodawca i wymienieni wyżej świadkowie – przez cały okres zatrudnienia, a szczególnie od momentu uruchomienia nowej zautomatyzowanej kotłowni wnioskodawca wykonywa różne prace: obowiązki palacza (nadzorującego prace urządzeń w kotłowni), suwnicowego, ślusarza i mechanika . Było tak również w okresie kiedy został brygadzistą. Nadzorował urządzenia kotłowni i sprężarkowni, obsługiwał suwnicę przy załadunku opału do zbiorników, wykonywał prace konserwacyjne i naprawę wszystkich sprzętów w kotłowni. Poza tym zajmował się naprawami i konserwacją rurociągów przesyłowych, zbiorników kondensacyjnych. Zima ponadto zajmował się obsługą sieci centralnego ogrzewania i ciepłej wody. Uzupełniał wodę, odpowietrzał grzejniki w biurowcu i na halach.
Ustalenia dokonane przez sąd na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci akt osobowych wnioskodawcy oraz zeznań świadków:J. K. (2)iJ. T.jak i wyjaśnień samego wnioskodawcy potwierdzają treść zaświadczenia z w(...) S.A.wJ.(pracodawcy wnioskodawcy) z 21 kwietnia 2011r., iż wnioskodawca w czasie tego zatrudnienia nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach.
Mając na uwadze powyższe sąd na podstawieart. 47714§ 1 kodeksu postępowania cywilnegooddalił odwołanieJ. K. (1).