Sąd Okręgowy w Łodzi
XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
Sygnatura akt: XIII Ga 975/15
Data wyroku: 2016-05-31 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SO Marzena Eichstaedt, SO Jarosław Pawlak (ref.), SSO Mariola Szczepańska
Słowa kluczowe: Umowa
Podstawa prawna: art. 385 k.p.c.

Sygnatura aktXIII Ga 975/15

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 maja 2015 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi — Śródmieścia w Łodzi, w sprawie z powództwaZ. C.przeciwkoS. P., o zapłatę 17.220,79 złotych, utrzymał w całości w mocy nakaz zapłaty wydany przez Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi w dniu 28.02.2013 roku w sprawie sygnatura akt XIII GNc 7264/12. Ponadto Sąd I instancji przyznał adw.A. D.prowadzącej Kancelaria Adwokacką mieszczącą się przyul. (...)lok.(...)wŁ.kwotę 2.952,00 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu i nakazał jej wypłacenie z funduszy Skarbu Państwa. Powyższe orzeczenie Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych: w pozwie z dnia 07.12.2012 rokuZ. C.wystąpił o wydanie nakazu zapłaty oraz o zasądzenie na jego rzecz odS. P.kwoty 17220,79 złotych tytułem ceny za sprzedane szkło do zniczy. Powód domagał się także zasądzenia na swoją rzecz ustawowych odsetek za opóźnienie w zapłacie dochodzonej należności pieniężnej oraz obciążenia pozwanego kosztami postępowania.W dniu 28.02.2013 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi — Śródmieścia w Lodzi wydał nakaz zapłaty w sprawie XIII GNc 7264/12, uwzględniający w całości żądania majątkowe powoda. We wniesionych w dniu 23.04.2013 roku zarzutach od nakazu zapłaty pozwany zakwestionował wysokość roszczenia dochodzonego przez powoda. Pismami procesowymi z dnia 18.03.2014 roku i 20.05.2014 roku strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. Przez kilka lat - do 2013 rokuZ. C.sprzedawałS. P.szkło zniczowe na podstawie odrębnych umów sprzedaży, których zawarcie każdorazowo było poprzedzone wyborem danego asortymentu towarów przez nabywcę. Wybrane przedmioty były dostarczane kupującemu w zamówionej ilości transportem zbywcy wraz z fakturą, która była kwitowana po sprawdzeniu towaru. W ten sam sposóbZ. C.sprzedał kontrahentowi szkło zniczowe wyszczególnione w wystawionej przez zbywcę w dniu 06.09.2011 rokufakturze VAT o numerze (...). przewidującej zapłatę przez kupującego w terminie do dnia 05.11.2011 roku ceny w łącznej kwocie 17220,79 złotych. Pismem z dnia 16.08.2012 roku sprzedawca wezwał kontrahenta m.in. do spłaty zadłużenia wynikającego z przedmiotowej faktury VAT w terminie 7 dniowym pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Pismem z dnia 18.10.2012 rokuS. P.potwierdził istnienie swojego zadłużenia wobecZ. C.określając jego ogólną wysokość na kwotę 31930,01 złotych. Mimo kolejnego wezwania do zapłaty kwoty 17220.79 złotych skierowanego do nabywcy pismem z dnia 22.11.2012 rokuS. P.do chwili obecnej nie uregulował wskazanej sumy w jakiejkolwiek części.S. P.uwzględnił wystawioną przez kontrahentafakturę VAT o numerze (...)w prowadzonej przez siebie ewidencji takich faktur. W tak określonym stanie faktycznym Sąd I instancji przyjął zasadność powództwa w całości. Wskazał, że strony postępowania zawarły w dniu 06.09.2011 roku umowę sprzedaży w rozumieniuart. 535 k.c.dotyczącą sprzedaży szkła zniczowego, potwierdzoną fakturą załączoną do pozwu. Umowa ta została prawidłowo wykonana przez powoda, który dostarczył kontrahentowi cały objęty nią towar, którego ilość, wartość i jakość nie zostały skutecznie zakwestionowane przez nabywcę w toku niniejszego procesu. Mając na uwadze zarysowane okoliczności, sąd I instancji uznał powództwo o zapłatę kwoty 17220,79 złotych za uzasadnione w całości i na podstawie wcześniej powołanego unormowania obciążył pozwanego obowiązkiem jej zapłaty na rzecz powoda. Zasądzeniu podlegały także ustawowe odsetki za opóźnienie w zapłacie uwzględnionego roszczenia, o których orzeczono na podstawieart.481 § 1 i 2 k.c.. opierając się na treści zgłoszonego w tym zakresie żądania oraz na zapisie o terminie zapłaty spornej sumy oznaczonym w fakturze załączonej do pozwu. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów procesu oparte zostało na zasadzie odpowiedzialności za jego wynik, ujętej wart. 98 § 1 i 3 k.p.c., skutkując obciążeniem pozwanego obowiązkiem zapłaty z tego tytułu na rzecz powoda kwoty 2633 złote. Sąd Rejonowy przyznał adwokatowiA. D.kwotę 2952 złote tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu, zgodnie z dyspozycją§ 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu/tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r..poz.461/.
Przedmiotowe orzeczenie w całości apelacją zaskarżył pozwany, który zarzucając rozstrzygnięciu obrazę przepisów prawa procesowego, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to:

1
art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 6 k.c.- poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie, skutkującego dowolną, a nie swobodną oceną dowodów, wbrew zasadom doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, polegającą na bezzasadnym ustaleniu przez Sąd I instancji, że powód dostarczył pozwanemu towar wyszczególniony na załączonych do pozwu fakturach VAT, w sytuacji gdy powód tego twierdzenia nie udowodnił, albowiem nie przedstawił dowodu wydania towaru pozwanemu,

2
art. 233 § 1 k.p.c.- poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie, skutkującego dowolną, a nie swobodną oceną dowodów, wbrew zasadom doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, polegającą na bezzasadnym ustaleniu przez Sąd I instancji, że pozwany potwierdził istnienie zadłużenia względem powoda w piśmie z dnia 18 października 2012 r., w sytuacji gdy w piśmie tym pozwany sygnalizował powodowi niezgodności salda, a z pisma tego nie wynika, że obejmuje ono należności objętefakturą VAT nr (...), 

wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, które ani w części ani w całości nie zostały opłacone według norm prawem przepisanych.
Powód w odpowiedzi na apelację pozwanego wniósł o oddalenie apelacji w całości jako oczywiście bezzasadnej oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego podlegała oddaleniu jako bezzasadna. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisuart. 233 k.p.c.podkreślić należy, że z jego treścią Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu. Powołany przepis stanowi wyraz obowiązującej w procedurze cywilnej zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena wiarygodności i mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych stanowi podstawowe zadanie sądu orzekającego, przy czym powinna być ona dokonana w sposób konkretny, w oparciu o cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. W niektórych przypadkach ustawodawca "narzuca" określoną moc dowodową danego środka (np.art. 11, 246, 247 KPC). Przyjmuje się, że moc dowodowa oznacza siłę przekonania o istnieniu lub nieistnieniu weryfikowanego w postępowaniu dowodowym faktu, uzyskaną przez sąd wskutek przeprowadzenia określonych środków dowodowych. Z kolei wiarygodność danego dowodu wynika z jego indywidualnych cech i obiektywnych okoliczności, za względu na które zasługuje on w ocenie sądu na wiarę lub nie (zob. J. Klich-Rump, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia sądowego w procesie cywilnym, Warszawa 1977, s. 132 i n.). Swobodna ocena dowodów nie może być dowolna. Z tych względów przyjmuje się, że jej granice wyznaczane są przez kryteria: logiczne, ustawowe i ideologiczne (zob. wyr. SN z 12.2.2004 r., II UK 236/03, Legalis). Sąd ma obowiązek wyprowadzenia z zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosków poprawnych logicznie. Zastrzeżona dla sądu swobodna ocena dowodów nie opiera się na ilościowym porównaniu przedstawionych przez świadków i biegłych spostrzeżeń oraz wniosków, lecz na odpowiadającemu zasadom logiki powiązaniu ujawnionych w postępowaniu dowodowym okoliczności w całość zgodną z doświadczeniem życiowym (wyr. SN z 20.3.1980 r., II URN 175/79, OSNC 1980, Nr 10, poz. 200). Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej wart. 233 KPC, choćby dowiedzione zostało, że z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski odmienne (wyr. SN z 27.9.2002 r., IV CKN 1316/00, Legalis). Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (wyr. SN z 27.9.2002 r., II CKN 817/00, Legalis; wyr. SN z 16.12.2005 r., III CK 314/05, OwSG 2006, Nr 10, poz. 110). Czynnik ustawowy ogranicza sąd w możliwości dokonania oceny jedynie tych dowodów, które zostały prawidłowo przeprowadzone, według reguł określonych przez ustawodawcę, z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności (post. SN z 11.7.2002 r., IV CKN 1218/00, Legalis; wyr. SN z 9.3.2005 r., III CK 271/04, Legalis). Oznacza to, że przy ocenie mocy i wiarygodności dowodów sąd bierze pod rozwagę nie tylko "materiał dowodowy", ale także wyjaśnienia informacyjne stron, oświadczenia, zarzuty przez nie zgłaszane, zachowanie się stron podczas procesu przejawiające się np. w odmowie lub utrudnieniach w przeprowadzeniu dowodów, itp. (wyr. SN z 24.3.1999 r., I PKN 632/98, OSNAPiUS 2000, Nr 10, poz. 382). Za czynnik ideologiczny warunkujący granice swobodnej oceny dowodów uznaje się poziom świadomości prawnej sędziego, na którą składa się znajomość przepisów prawa, doktryny i orzecznictwa, jak ogólna kultura prawna oraz system pozaprawnych reguł i ocen społecznych (zob. W. Siedlecki, Realizacja zasady swobodnej oceny dowodów w polskim procesie cywilnym, NP 1956, Nr 4). Sąd II instancji może zmienić ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania wyroku sądu I instancji bez konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego uzasadniającego odmienne ustalenia (wyr. SN z 4.10.2007 r., V CSK 221/07, Legalis). Uprawnienie to w przypadku dowodów z zeznań świadków czy też z przesłuchania stron jest uzasadnione w szczególności wówczas, gdy dowody te mają jednoznaczną wymowę, a ocena sądu I instancji jest oczywiście błędna. Same, nawet poważne wątpliwości co do trafności oceny dokonanej przez sąd I instancji, nie powinny stwarzać podstawy do zajęcia przez sąd II instancji odmiennego stanowiska, o ile tylko ocena ta nie wykroczyła poza granice zakreślone w powołanym przepisie (wyr. SN z 21.10.2005 r., III CK 73/05, Legalis). W kontekście przedstawionych rozważań Sąd Okręgowy uznał ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonaną przez Sąd I instancji za prawidłową, zgodną z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego.W szczególności zaznaczyć należy, iż współpraca handlowa między stronami nie miała charakteru jednorazowego, zaś czas jej trwania i powtarzalność zawieranych między nimi umów sprzedaży wskazywała na utrwalony charakter i sposób zawierania i realizowania powyższych kontraktów. W przypadku każdej w umów sprzedaży, w tym również umowy zakwestionowanej przez pozwanego, strony za podstawę wzajemnych rozliczeń przyjmowały formę księgową w postaci faktury VAT wystawianej przez powoda, dostarczanej pozwanemu, przy czym strony nigdy nie wymagały wystawiania odrębnych dowodów potwierdzających dokonanie dostawy towaru przez powoda pozwanemu. Potwierdzeniem faktu wykonania umowy w części kwestionowanej przez pozwanego było wystawienie potwierdzenia salda, w którym wprawdzie nie została wymieniona wprost sporna faktura, jednak pozwany na tym etapie nie zakwestionował czy też nie podnosił względem powoda okoliczności niedostarczenia towaru, co do którego powód dochodził zapłaty w niniejszym postępowaniu. W tym aspekcie nie sposób również uznać zasadności naruszenia przez Sąd I instancji przepisuart. 6 k.c., który został oceniony przez Sąd Rejonowy w sposób właściwy, który doprowadził do uznania, iż powód udowodnił swoje roszczenie zarówno co do zasady jak i co do wysokości.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację apelację pozwanego należało uznać za niezasadną i jako taką oddalić na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.stosując zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania.
Sąd Okręgowy przyznał adwokatowiA. D.zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu, zgodnie z dyspozycją§ 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu/tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r..poz.461/.