Sąd Okręgowy w Koninie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 6/16
Data wyroku: 2016-02-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Wilczewska

Sygn. akt II Ka 6/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 lutego 2016r.
Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący : SSO Agata Wilczewska
Protokolant : st. sekr. sąd. Arleta Wiśniewska
przy udziale Jacka Górskiego Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016r.
sprawyA. K.
oskarżonego zart.35 ust.1 Ustawy z dnia 21.08.97r. o ochronie zwierząt
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Kole
z dnia 18 września 2015r. sygn. akt II K 960/14

I
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że za przypisane oskarżonemu przestępstwo zart.35 ust. 1a Ustawy z dnia 21.08.97r. o ochronie zwierząt, na podstawie tego przepisu w zw. z art.35ust.1 cytowanej ustawy w zw.z art.33§1 i 3k.k. wymierza mu karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 (dwadzieścia) złotych.

II
Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części.

III
Zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 50zł i wymierza mu opłatę w kwocie 200zł za obie instancje.

Agata Wilczewska
Sygn. akt: II Ka 6/16

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 18 września 2015 r. Sąd Rejonowy w Kole, sygn. akt II K 960/14, oskarżonegoA. K.uznał za winnego tego, że w dniu 18 września 2014 r. w miejscowościT., powiat(...), w woj.(...), znęcał się nad zwierzętami w ten sposób, że używając wideł umyślnie zadawał uderzenia dwóm krowom należącym doM. O.wypasającym się w na łące w wyniku czego jedna doznała rany kłutej uda prawego tylnej nogi a druga ran kłutych wymiona, które to obrażenia wymagały interwencji lekarza weterynarii czym działał na szkodęM. O.tj. przestępstwa zart. 35 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząti za to na podstawieart. 35 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierzątw zw. zart. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierzątwymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 k.k.Sąd wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat.
Nadto, na podstawieart. 71 § 1 k.k.Sąd wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 20 zł każda.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonegoA. K.zaskarżając go w całości. Na podstawieart. 427 § 2 k.p.k.orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania (art. 438 pkt. 2 k.p.k.), a w szczególnościart. 194 k.p.k.przez brak wydania postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłegoB. J.w świetle dokonywania ustaleń w oparciu o jego ocenyi wnioski orazart. 7 k.p.k.przez dowolną ocenę dowodu z protokołu oględzin z dnia 31 sierpnia 2015 r. w zakresie ustalenia, że świadekM. C.mógł dokładnie widzieć jak oskarżony kłuł krowy widłami, wbrew oczywistym okolicznościom zaprzeczającym takiej możliwości, przez brak oceny zeznańM. O.iJ. O.w świetle głębokiego i trwałego konfliktu między nimi a rodziną oskarżonego, z zeznań świadkaD. C.w zakresie ustalenia iż widziała jak oskarżony synem biegali za zwierzętami co pośrednio zaprzecza wyjaśnieniom oskarżonego, że nie kłuł krów widłami oraz zeznań świadkaW. P. (1), który jednoznacznie zaprzeczył by kogokolwiek nakłaniał oraz by oskarżony usiłował wymusić na nim jakiekolwiek nakłaniania kogokolwiek w tym i o zmianę treści złożonych przez siebie zeznań.
Nadto obrońca wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, który miał bezpośredni wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu bez żadnych ku temu podstaw, że oskarżony dopuścił się zarzuconego mu czynu.
Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczeniai uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa opisanego w akcie oskarżenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji celem dokonania analizy i oceny zawartych w aktach postępowania dowodów, ze szczególnym uwzględnieniem zasad zart. 4 k.p.k.,art. 5 k.p.k.i7 k.p.k.
Sąd odwoławczy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcyA. K.okazała się celowa i doprowadziła do zmiany zaskarżonego wyroku.
Analiza akt sprawy – przez pryzmat uzasadnienia wyroku – pozwala na stwierdzenie, iż Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych aczkolwiek dokonana ocena zgromadzonych w sprawie dowodów winna być bardziej precyzyjnai wolna od omyłek, których nie ustrzegł się Sąd Rejonowy. Z uwagi jednak iż omyłki te miały charakter „oczywistych”, nie wpłynęły na końcową i słuszną ocenę poszczególnych dowodów, a w szczególności nie utrudniły kontroli odwoławczej, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku obrońcy i uchylenia zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy.
Sąd odwoławczy dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia miał na uwadze fakt, iż pomiędzy rodzinamiO.orazK.istnieje wieloletni konflikt, na który wpływ miały również sytuacje dotyczące przechodzenia krów z działkiM. O.na działkęA. K.. Z tego względu szczególnego znaczenia nabrały zeznania świadków niezwiązanych bezpośrednio z żadną ze stron konfliktu tj.M. C.orazD. C..
Już podczas pierwszego przesłuchaniaM. C.zeznał, że był świadkiem przeganiania krów przezA. K.oraz jego synaT. K.(k. 49v). Najpierw osoby te trzymając w rękach widły przewróciły ogrodzenie (tzw. pastucha), a następnie starały się przegonić krowy na działkęM. O.. W trakcie tego zdarzeniaA. K., biegając za zwierzętami kłuł je trzymanymi w rękach widłami. Poza wyjaśnieniami oskarżonego jak i jego synaT. K.brak jest jakichkolwiek dowodów podważających zeznaniaM. C.. Jednocześnie zeznania świadka znalazły potwierdzenie w innych dowodach zebranych w sprawie. W szczególności wskazać należy na wyniki oględzinposesji nr (...)położonej w miejscowościT., w której wspólnie zamieszkująM. C.orazD. C.(k. 195-202). Przedmiotem oględzin było określenie widoku z miejsc, z których zdarzenie obserwowali w/w świadkowie. W toku wykonywanych czynności, na granicy pomiędzy działkamiM. O.iA. K.został umieszczony funkcjonariusz Policji. Stwierdzono wówczas, że zarówno w sytuacji, gdy znajdował się 50 jak i 100 metrów od drogi, był on widoczny dla wykonującego oględziny. Powyższe udokumentowane zostało dokumentacją fotograficzną. Jednocześnie zauważyć należy, że zdarzenie z dnia 18 września 2014 r. miało charakter dynamiczny, stąd też fakt iż w jednym miejscu przybrana osoba była widocznaw sposób bardziej wyraźny, a w innym mniej, nie wpłynął na ocenę zeznań świadka. Nie ulega bowiem wątpliwości, że osoba przeprowadzająca oględziny za każdym razem miała możliwość obserwowania osoby przybranej i znajdującej się na granicy działek. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w treści protokołu z wykonanych oględzin. W związku z powyższym zasadnie Sąd Rejonowy uznał, żeM. C.stojąc przy bramie własnej posesji miał możliwość obserwowania przebiegu zdarzenia. Przeciwne twierdzenia obrońcy okazały się niezasadne. Relacje świadka uwiarygadniają dodatkowo zeznaniaD. C.. Obserwowała ona część zdarzenia patrząc z okna domuposesji nr (...)wT.przy czym wykonane oględziny potwierdziły, że takżeD. C.miała możliwość dostrzeżenia osób znajdujących się na działkach stron postępowania (k. 195-202). W toku postępowania przygotowawczegoD. C.zeznała, iż na telefoniczną prośbęM. O.spojrzała przez okno i zobaczyła jakA. K.wraz z synem „ganiają krowy” trzymając coś w ręku (k. 40v). Wbrew twierdzeniom skarżącego zeznania świadka potwierdzają relacjeM. C.nie zaś je osłabiają. Jednocześnie na fakt, że świadekM. C.posiadał wiedzę istotną dla niniejszego postępowania wskazuje podjęta przezA. K.próba wpływu na w/w świadka i skłonienia go do odmowy złożenia zeznań (k. 49v). W tym celuA. K.skontaktował się zW. P. (1), wujemM. C.. Ten natomiast zadzwonił do swojej siostryT. C.mówiąc, by jej synM. C.nie zeznawał w przedmiotowej sprawie, gdyż może stracić pracę. O powyższej rozmowieT. C.poinformowałaD. C.(k. 77v). Co prawdaW. P. (1)ostatecznie na rozprawie w dniu 24 czerwca 2015 r. zeznał iż nie pamięta takiej okoliczności by dzwonił do siostry (k. 212v), w świetle jednak stanowczych oraz zgodnych relacjiT. C.(k. 185v, 212v) orazM. C.(k. 49v) nie budzi wątpliwości, że zdarzenie takie miało miejsce. Próby podważania przez skarżącego ustaleń Sądu w tym zakresie okazały się całkowicie nieskuteczne albowiem ograniczyły się w zasadzie do analizy zeznańW. P. (2), które były niekonsekwentne i ukierunkowane na ukrycie wątpliwego zachowania świadka.
Jednocześnie sugestie oskarżonegoA. K.oraz świadkaT. K., że krowy odniosły rany na skutek zrywania przez nie ogrodzenia (drutów i słupków) lub też w wyniku celowego działaniaJ. O.okazały się jedynie nieudolną próbą obrony. Jak bowiem zeznał świadekM. C., to oskarżony ze swoim synem przewrócili ogrodzenie (k. 49v), a w związku z tym nie mogło ono spowodować obrażeń u zwierząt należących do pokrzywdzonego. Jednocześnie twierdzenie, żeJ. O.sam spowodował powstanie ran kłutychu zwierząt, mając na celu skierowanie postępowania karnego przeciwkoA. K.budzi uzasadnione wątpliwości. Po pierwsze, żaden z dowodów nie wskazuje na taki fakt, a po drugie nie sposób przyjąć by pokrzywdzony narażał własne zwierzęta na poważne zagrożenie dla ich życia i zdrowia wyłącznie z chęci „odegrania się” na osobie, z którą pozostaje w konflikcie. Także okoliczność, że niezwłocznie wezwał lekarza weterynarii celem zaopatrzenia ran, przemawia przeciwko takiemu ustaleniu. WyjaśnieniaA. K.oraz świadkaT. K.co do przebiegu zdarzenia budzą również wątpliwości w świetle obrażeń stwierdzonych uM. O.oraz jego ojcaJ. O.. Z protokołu oględzin wynika, żeM. O.odniósł szereg ran szarpanych tj. łokcia ręki lewej, lewego przedramienia, w okolicach prawego oka, prawego policzka, w okolicy prawego ucha oraz na nosie (k. 23-26v). Także uJ. O.stwierdzono obrażenia w postaci licznych ran głowy oraz rozpoznano stan po urazie głowy ze wstrząśnieniem mózgu (k. 61-69). Tymczasem według relacjiA. K.orazT. K.toJ. O.orazM. O.mieli być stroną agresywną –J. O.miał rzucać kamieniami (k. 31) zaśM. O.miał posługiwać się kołkiem (k. 93). W szczególności niewiarygodnie brzmią zeznaniaT. K.w zakresie, w jakim stwierdził iżJ. O.w pewnym momencie zdarzenia uderzył głową w ciągnik. Zastrzec należy, że świadek nie widział tego momentu, a jedynie go słyszał i po charakterystycznym hałasie miał rozpoznać odgłos uderzenia głową w ciągnik (k. 93). Powyższe wskazuje, że tak wyjaśnienia oskarżonegoA. K.jak i zeznania jego synaT. K.nie przedstawiają rzeczywistego ich zachowania. Zostały one przedstawione tak, by odpowiedzialność za przebieg zdarzeń przenieść na osobę pokrzywdzonego. Istotne dla oceny wyjaśnień oskarżonego ale także zeznań pokrzywdzonego, okazały się twierdzeniaB. J.(k. 17v-18, 57, 186). Świadek ten udzielał pomocy weterynaryjnej rannym krowom bezpośrednio po ich doprowadzeniu do gospodarstwa pokrzywdzonego.B. J.u jednej krowy stwierdził trzy rany kłute wymiona o średnicy 1 cm i głębokości od 5 do 7 cm zaśu drugiej krowy dwie rany kłute uda prawego tylnej nogi, także o średnicy 1 cm oraz podobnej głębokości tj. od 5 do 7 cm. Rany te były dla zwierząt bardzo bolesne, wymagały zaopatrzenia i leczenia oraz wyłączały zwierzęta z produkcji mlecznej.Z racji wykonywanego zawodu weterynarza oraz posiadanej wiedzy świadek wypowiedział się także co do możliwego mechanizmu powstania tych ran wskazując iż nie mogły one powstać na skutek kołków lub drutu ogrodzenia. Zeznania te podlegały ocenie Sądu zgodnie wymaganiami wynikającymi zart. 7 k.p.k.i brak jest podstaw do twierdzenia by ocena ta została przeprowadzony w sposób dowolny.W szczególności nie sposób przyjąć, iżB. J.nie był uprawniony do złożenia zeznań na okoliczności przekraczające zwykłą, powszechną wiedzę na określoną okoliczność, skoro wynikało to wyłącznie z zajmowanego stanowiska i wykonanych czynności leczniczych. Przywołać także należy wyniki oględzin krów z których wynika iż trzy rany wymiona położone są względem siebie w linii prostej oraz dzieli je ta sama odległość około 10 cm (k. 5-9). Także ta okoliczność wskazuje iż nie mogły one powstać na skutek przypadkowego działania drutu czy też kołów ogrodzenia. Zasadnie zatem Sąd Rejonowy odmówił w przewarzającej mierze wyjaśnieniom oskarżonego, zaś twierdzenia obrońcy iż ocena ta nie spełniła wymagań określonychart. 7 k.p.k.uznać należy jedynie za polemikę niepopartą żadnymi racjonalnymi argumentami.
W sprawie nadto nie doszło do obrazyart. 194 k.p.k.albowiem przepis ten reguluje wymagania, które musi spełniać postanowienie o dopuszczeniu dowoduz opinii biegłego tymczasem w przedmiotowym postępowaniu Sąd nie wydał takiego postanowienia. W świetle bardzo szczegółowych zeznańB. J.w powiązaniu z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym, a zwłaszcza zeznaniamiM. C., zasięgnięcie dowodu z opinii biegłych nie było konieczne.
Kierunek apelacji, co do winy obligował Sąd odwoławczy do kontroli zaskarżonego orzeczenia, także co do kary (art. 447 § 1 k.p.k.).
Zgodnie zustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt(tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 856 ze zm.) za czyn z art. 35 ust. 1a tej ustawy grozi kara grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że zgodnie z treściąart. 53 § 1 i 2 k.k.Sąd wymierzając karę, czyni to według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę. Winien jednak brać pod uwagę szereg ogólnych oraz szczególnych dyrektyw, do których należą m.in. stopień winy, społecznej szkodliwości czynu, cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do sprawcy, potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Na wymiar kary winny mieć również wpływ motywacja i sposób zachowania się sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa oraz zachowanie się po jego popełnieniu.
W przedmiotowej sprawie Sąd wymierzyłA. K.karę 8 miesięcy pozbawienia wolności kierując się w szczególności wysokim stopniem szkodliwości społecznej czynu wynikającej z brutalności jakiej dopuścił się oskarżony.
Zdaniem Sądu Okręgowego – kara wymierzona przez Sąd I instancji jest jednak zbyt surowa.
Jak wyżej wskazano – czyn zart. 35 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.o ochronie zwierzątzagrożony jest alternatywnie karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności. Sąd odwoławczy nie doszukał się podstaw, byw okolicznościach tej sprawy wymierzać oskarżonemu karę najsurowszego rodzaju tj. pozbawienia wolności. Cele w zakresie prewencji ogólnej mogą zostać osiągnięte przez wymierzenieA. K.kary łagodniejszego rodzaju, to jest kary grzywny. Również cele kary w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa nie sprzeciwiają się wymierzeniu tego rodzaju kary.
Za łagodniejszym potraktowaniem oskarżonego przemawia okoliczność, iż zdarzenia z dnia 18 września 2014 r. wynikają z długoletniego konfliktu pomiędzyA. K., aM. O.. W przeszłości wielokrotnie powtarzała się sytuacja, że z działki należącej do pokrzywdzonego na działkę oskarżonego przechodziły zwierzętaM. O., co rodziło znaczne napięcia pomiędzy stronami postępowania. Pomimo tego pokrzywdzony nie zabezpieczył granic sąsiadujących działek przed możliwością przechodzenia zwierząt. W tej sytuacji pewien stopień zdenerwowania oskarżonego jest usprawiedliwiony. Oczywiście jego reakcja na takie zachowanie winna być oparta o przepisy prawa choćby oart. 432 k.c., nie zaś naruszać przepisyustawy o ochronie zwierząt. Sąd odwoławczy ma również na uwadze fakt, żeA. K.jest osobą dotychczas niekaraną, prowadzącą stabilny tryb życia. Nie można także pominąć okoliczności iż ranne zwierzęta po zastosowanym leczeniu wróciły do zdrowia,a zatem skutki zachowania oskarżonego aczkolwiek bardzo bolesne dla zwierząt nie miały charakteru nieodwracalnych. Wszystkie te okoliczności rozpatrywane łącznie przemawiają za wymierzeniem oskarżonemu kary łagodniejszego rodzaju.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy uznał, że kara grzywny w rozmiarze 100 stawek po 20 zł będzie adekwatną do okoliczności sprawy, w szczególności uwzględni należycie zarówno stopień społecznej szkodliwości czynu, jak też stopień winy. Dolegliwość wynikająca z tej kary będzie wystarczająca by zapobiec ponownemu popełnieniu przestępstwa przez oskarżonego, zaś z punktu widzenia społecznego oddziaływania kary – kara grzywny będzie wystarczającą reakcją na popełnione przez oskarżonego przestępstwo.
Z uwagi na powyższe Sąd odwoławczy – nie podzielając zarzutów zawartych w apelacji, nie znajdując też uchybień określonych wart. 439 k.p.k.lubart. 440 k.p.k., podlegających uwzględnieniu z urzędu i powodujących konieczność dalszej zmiany bądź uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia – na podstawieart. 437 § 1 i 2 k.p.k., orzekł jak w wyroku.
O wydatkach za postępowanie odwoławcze Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 627 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.,§ 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwościz dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym(tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 663) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2014 r.w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 861). O opłacie od oskarżonego za obie instancje Sąd orzekł natomiastw oparciu oart. 3 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(tekst jedn.: Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 ze zm.) określając jej wysokość na 200 zł.
Agata Wilczewska