Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 102/16
Data wyroku: 2016-03-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Fundusz Alimentacyjny
Podstawa prawna: art. 68 ust. 1 ustawy z 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Sygn. akt IV U 102/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 marca 2016r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Dorota Malewicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016r. wS.
odwołaniaJ. B.
od decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Likwidatora Funduszu Alimentacyjnego
z dnia 11 sierpnia 2014 r. Nr(...), znak:(...)
w sprawieJ. B.
przeciwko Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Likwidatorowi Funduszu Alimentacyjnego
o umorzenie należności alimentacyjnych

oddala odwołanie.
Sygn. akt: IV U 102/16UZASADNIENIE
Decyzją z 11 sierpnia 2014r. oznaczoną numerem(...)Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wO.działając z upoważnienia Likwidatora Funduszu Alimentacyjnego na podstawieart.68 ust.1w zw. zart.63 ust.3 i 4 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnychodmówił umorzenia należnościJ. B.wobec likwidowanego funduszu alimentacyjnego z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz 5% opłaty na pokrycie kosztów związanych z działalnością funduszu w łącznej kwocie 24 389,61 złotych. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, żeJ. B.przebywa w Zakładzie Karnym wS., gdzie nie jest zatrudniony odpłatnie. Nie posiada on zobowiązań wobec innych wierzycieli i nie jest właścicielem nieruchomości. W ocenie likwidatora funduszu alimentacyjnego w przypadku ubezpieczonego nie zachodzą ustawowe przesłanki do umorzenia należności wobec funduszu alimentacyjnego. Argumentem za umorzeniem nie może być pobytJ. B.w zakładzie karnym i brak zatrudnienia. Opisana sytuacja jest bowiem przejściowa i po opuszczeniu zakładu karnego będzie miał on możliwość podjęcia zatrudnienia i spłaty należności w dogodnych ratach. Oceniając możliwości spłaty nie można ograniczać się tylko do jednorazowego uregulowania należności, a należy oceniać zdolność spłaty zobowiązań w dłuższym czasie (decyzja z 11 sierpnia 2014r. nr(...)k.12-14 akt organu rentowego - skoroszyt oznaczony numerem(...)).
Odwołanie od w/w decyzji złożyłJ. B.wnosząc o jej zmianę i umorzenie w całości należności wobec likwidowanego funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że odbywa karę 25 lat pozbawienia wolności za morderstwo. Kiedy będzie opuszczał zakład karny będzie miał 53 lata i nie będzie miał się gdzie zatrzymać, gdyż nie posiada żadnego majątku. W czasie odbywania kary pozbawienia wolności nie dano mu możliwości zatrudnienia, dlatego po wyjściu na wolność nie nabędzie prawa do emerytury z uwagi na brak stażu pracy. Ponadto na skutek wieloletniego pobytu w zakładzie karnym ucierpiało jego zdrowie fizyczne i psychiczne, dlatego nie zamierza podejmować żadnej pracy. W tych okolicznościach obciążające go zadłużenie powinno zostać umorzone (odwołanie k.1 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie Likwidator Funduszu Alimentacyjnego wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
SkarżącyJ. B.posiada zadłużenie wobec likwidowanego funduszu alimentacyjnego z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz synaK. B.w wysokości na dzień 14 lipca 2014r. - 24 389,61 złotych (akta za wnioskiem o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego z 15 marca 1988r. złożonym przezA. M.i informacja Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w SiedlcachA. O.o stanie zaległości z 14 lipca 2014r. k.214 tych akt).
W dniu 13 czerwca 2014r. wpłynął do Likwidatora Funduszu Alimentacyjnego wniosek skarżącego o umorzenie zaległości alimentacyjnych motywowany faktem odbywania kary 25 lat pozbawienia wolności, brakiem zatrudnienia w okresie odbywania kary oraz brakiem szans na spłatę zaległości po opuszczeniu zakładu karnego (wniosek skarżącego z 11 czerwca 2014r. z datą wpływu do organu rentowego w dniu 13 czerwca 2014r. k.1 akt organu rentowego - skoroszyt oznaczony numerem(...)z 2014r.). Po rozpoznaniu powyższego wniosku zaskarżoną decyzją z 11 sierpnia 2014r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wO.działając z upoważnienia Likwidatora Funduszu Alimentacyjnego odmówił umorzenia należności skarżącego wobec likwidowanego funduszu alimentacyjnego z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz 5% opłaty na pokrycie kosztów związanych z działalnością funduszu w łącznej kwocie 24 389,61 złotych z argumentacją jak na wstępie (decyzja z 11 sierpnia 2014r. nr 508/14 k.12-14 akt organu rentowego - skoroszyt oznaczony numerem(...)).
Skarżący ma 48 lat, jest kawalerem. Od 22 września 1995r. odbywa karę 25 lat pozbawienia wolności. Jest osadzony w Zakładzie Karnym wS.. Przewidywany koniec kary przypada na 13 września 2020r. W okresie odbywania kary skarżący nie jest zatrudniony odpłatnie. Nie posiada majątku, nie jest uprawniony do świadczeń rentowych, nie posiada innych źródeł dochodu (oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej k.4-8 akt organu rentowego - skoroszyt oznaczony numerem(...), pismo Dyrektora Zakładu Karnego wS.z 26 czerwca 2014r. k.12 w/w akt i pismo Dyrektora Zakładu Karnego wS.z 18 lutego 2016r. k.81 akt sprawy).
Obok zadłużenia wobec likwidowanego funduszu alimentacyjnego objętego zaskarżoną decyzją, skarżący posiada zadłużenie wobec tego funduszu w kwocie 13 104 złotych – na dzień 6 sierpnia 2014r., które powstało z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz synówD. B.iP. B.(akta za wnioskiem o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego z 11 października 1995r. złożonym przezM. K.). Decyzją z 11 sierpnia 2014r. nr(...)Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wO.działając z upoważnienia Likwidatora Funduszu Alimentacyjnego odmówił skarżącemu umorzenia należności wobec likwidowanego funduszu alimentacyjnego z tytułu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz 5% opłaty na pokrycie kosztów związanych z działalnością funduszu w łącznej kwocie 13 104 złotych (decyzja z 11 sierpnia 2014r. nr(...)k.27-29 akt organu rentowego - skoroszyt oznaczony numerem(...)).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieJ. B.podlegało oddaleniu.
Zgodnie zart.68 ust.1 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych(Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz.992 ze zm.) w szczególnie uzasadnionych przypadkach związanych z sytuacją zdrowotną lub rodzinną osoby, przeciwko której jest prowadzona egzekucja alimentów lub osoby zobowiązanej do zwrotu bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu, likwidator może umorzyć, rozłożyć na raty lub odroczyć termin płatności należności likwidowanego funduszu z tytułu wypłaconych lub bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu. Ustawa nie określa, co należy rozumieć przez szczególnie uzasadnione przypadki związane z sytuacją zdrowotną lub rodzinną osoby, przeciwko której jest prowadzona egzekucja alimentów pozostawiając tę kwestię do oceny w świetle okoliczności konkretnej sprawy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych wypracowane zostały jednak poglądy co do wykładni powyższego sformułowania. I tak przykładowo Sąd Najwyższy w wyroku z 10 listopada 2010r. w sprawie I UK 119/10 (Lex nr 686798) stwierdził m.in., że o szczególnie uzasadnionych przypadkach można mówić w sytuacjach losowych lub nadzwyczajnych powodujących, że zobowiązany alimentacyjnie nie jest w stanie na bieżąco ani w dającej się przewidzieć perspektywie regulować obarczających go zaległości bez uszczerbku dla jego zdrowia, a ponadto, że nie zachodzą podstawy do umorzenia należności wobec funduszu alimentacyjnego, jeżeli alimentacyjnie zobowiązany posiada realne możliwości choćby częściowej lub rozłożonej w czasie spłaty długów alimentacyjnych. Z kolei Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 18 stycznia 2013r. w sprawie III AUa 1201/12 (Lex nr 1293589) stwierdził, że przez szczególnie uzasadnione wypadki należy rozumieć pewne wyjątkowe, nietypowe, czy nawet bardzo nietypowe okoliczności powstałe w wyniku wypadku losowego, niezależnego od zobowiązanego, w następstwie których jego sytuacja uległa takiemu pogorszeniu, że nie jest on w stanie na bieżąco spłacać swoich należności, a nadto nie ma perspektywy poprawy i zmiany tej sytuacji. Sąd Okręgowy podziela w całości powyższe poglądy.
W niniejszej sprawieJ. B.wnosił o umorzenie należności wobec likwidowanego funduszu alimentacyjnego powołując się na fakt odbywania długoletniej kary pozbawienia wolności przy braku odpłatnego zatrudnienia w czasie odbywania kary oraz brak możliwości spłaty zadłużenia po opuszczeniu zakładu karnego. Analizując okoliczności sprawy Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że w przypadku skarżącego nie zachodzą ustawowe przesłanki do umorzenia należności skarżącego wobec likwidowanego funduszu alimentacyjnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w przypadku ubezpieczonego nie można mówić o zaistnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu zaistnienia sytuacji losowej lub innej nadzwyczajnej mającej wpływ na możliwość regulowania przez niego zobowiązań alimentacyjnych. Skarżący od przeszło 20 lat jest osadzony w zakładzie karnym, ale sytuacji tej nie można uznać za zdarzenie losowe. Jest to konsekwencja przestępstwa popełnionego przez skarżącego w przeszłości. Niezależnie od tego nie można zgodzić się ze skarżącym, że z pewnością nie będzie on w stanie spłacić choćby części należności wobec likwidowanego funduszu alimentacyjnego. W 2020r., na który przypada koniec kary, skarżący ukończy 53. rok życia. W takim wieku możliwe jest jeszcze podjęcie przez skarżącego pracy w celu uregulowania choćby pewnej części zadłużenia. Zakładanie przez skarżącego, że podjęcie pracy będzie niemożliwe jest nieuzasadnione. Oczywiście sytuacja na rynku pracy ma istotny wpływ na możliwość podjęcia pracy, ale wiele w tym zakresie zależeć będzie również od postawy skarżącego i jego woli spłaty zadłużenia.
Mając na uwadze całokształt powyższych okoliczności Sąd uznał, że odwołanieJ. B.od decyzji z 11 sierpnia 2014r. nr(...)nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawieart.47714§1 kpcodwołanie to oddalił.