Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 539/16
Data wyroku: 2016-06-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Tyrka
Słowa kluczowe: Emerytura Pomostowa
Podstawa prawna: 477^14^§2 kpc, art. 4 iart. 49 ustawy o emeryturach pomostowych

Sygn. aktVIII U 539/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grzegorz Tyrka

Protokolant:

Igor Ekert

po rozpoznaniu w dniu9 czerwca 2016 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawyK. D.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury pomostowej
na skutek odwołaniaK. D.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia15 lutego 2016  r.nr(...)
z dnia31 marca 2016 r.nr(...)

1
oddala odwołanie;

2
przyznaje pełnomocnikowi z urzędu radcy prawnemuM. M.kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oraz kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem podatku VAT, z sum budżetowych.

(-) SSO Grzegorz Tyrka
Sygn. akt VIII U 539/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 lutego 2016 roku organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuK. D.(D.) prawa do emerytury pomostowej.
W uzasadnieniu organ rentowy podał, że ubezpieczony nie spełnił kumulatywnie przesłanek zawartych:
- wart. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych(tj. Dz.U. z 2015 roku, poz. 965 ze zm.), gdyż po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 niniejszej ustawy, nadto nie udowodnił okresu pracy w warunkach szczególnych wynoszącego 15 lat,
- w art.4 w związku z art.11 i art.49 w/w ustawy, gdyż ubezpieczony nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy górniczej w rozumieniu art.50c ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a jedynie 12 lat, 7 miesięcy i 20 dni.
Decyzją z dnia 31 marca 2016 roku organ rentowy ponownie odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej z przyczyn podanych w decyzji z dnia 15 lutego 2016 roku. Organ rentowy wskazał, iż do pracy w warunkach szczególnych nie uwzględnił okresu zatrudnienia ubezpieczonego wK.Zakładach (...)od dnia 21 września 1988 roku do dnia 6 lutego 1993 roku, ponieważ w zaświadczeniu o wykonywaniu prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze z dnia 21 stycznia 2015 roku brak jest określonego charakteru pracy według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, a ponadto brak jest powołania się na stosowne przepisy – zarządzenie ministra, zgodnie z przynależnością resortową zakładu. Wreszcie, dokument ten został wystawiony przez przechowawcę, a zatem nie stanowi środka dowodowego w sprawie z uwagi na brak podstaw do wystawiania zaświadczeń o pracy w szczególnych warunkach przez archiwa lub instytucje przechowujące dokumenty nieistniejących zakładów.
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji sprecyzowanym na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 roku domagał się ich zmiany przez przyznanie prawa do emerytury pomostowej od dnia 1 stycznia 2016 roku, po uprzednim zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych nieuwzględnionego przez organ rentowy zatrudnienia wK.Zakładach (...), kiedy to pracował jako maszynista maszyny papierniczej.
Pełnomocnik ubezpieczonego będący radcą prawnym złożył wniosek o zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz oświadczył, iż ubezpieczony nie uiścił kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzjach zaskarżonych.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyK. D.urodzony dnia (...), w dniu 15 stycznia 2016 roku złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej.
W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał decyzje zaskarżone, omówione na wstępie.
Organ rentowy uznał ubezpieczonemu okres składkowy i nieskładkowy ustalony na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS w wymiarze 39 lat, 4 miesięcy i 20 dni, a także okres pracy w warunkach szczególnych – okres pracy górniczej w rozumieniuart.50c ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw wymiarze 12 lat, 7 miesięcy i 20 dni, a mianowicie następujące okresy zatrudnienia ubezpieczonego:
- od dnia 8 stycznia 1975 roku do dnia 2 kwietnia 1982 roku, od dnia 29 lipca 1982 roku do dnia 31 sierpnia 1987 roku wKWK (...)na stanowiskach elektromontera maszyn i urządzeń pod ziemią, górnika pod ziemią i cieśli pod ziemią,
- od dnia 25 września 1987 roku do dnia 11 stycznia 1988 roku oraz od dnia 13 stycznia 1988 roku do dnia 16 stycznia 1988 roku wKWK (...)na stanowisku cieśli górniczego pod ziemią.
Ubezpieczony był ostatnio zatrudniony na podstawie umowy o pracę w Urzędzie Miejskim wK.i zatrudnienie to ustało w dniu 6 grudnia 2013 roku.
Ubezpieczony w okresie spornym od dnia 21 września 1988 roku do dnia 6 lutego 1993 roku był zatrudnionyK.Zakładach (...)wK.w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pomocnika maszynisty i maszynisty. Ubezpieczony faktycznie na stanowisku pomocnika maszynisty pomagał przy obsłudze maszyny papierniczej, a następnie jako maszynista – maszynę tę obsługiwał. Maszyna taka miała długość około 80 metrów i przetwarzała masę celulozową na papier.
Stan faktyczny został ustalony w niezbędnym zakresie do rozpoznania żądania o prawo do emerytury pomostowej.
/dowód z: akt ZUS i akt osobowych ubezpieczonego, zeznań świadkówH. K.iZ. Z., zeznań ubezpieczonego/.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieK. D.nie zasługuje na uwzględnienie.
Ubezpieczony domaga się przyznania prawa do świadczenia na podstawieustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych(tj. Dz.U. z 2015 roku, poz. 965 ze zm.)
Zgodnie zart. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, prawo do emerytury pomostowej […] przysługuje pracownikowi, który spełniałącznienastępujące warunki:

1
urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;

2
ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3
osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4
ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5
przed dniem 1 stycznia 1999 r.wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

6
po dniu 31 grudnia 2008 r.wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

7
nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.

Należy podkreślić, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących. Instytucja wcześniejszej emerytury podlega ścisłej wykładni. Przesłanki nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych – wyroki Sądów Apelacyjnych: wB.z dnia 11 września 2012 roku, w sprawie III AUa 440/12, opublikowany w LEX Nr 1220435 oraz weW.z dnia 26 kwietnia 2012 roku, w sprawie III AUa 252/12, opublikowany w LEX Nr 1164689.
Zart. 4 ustawy o emeryturach pomostowychwynika, że jednym z warunków do przyznania emerytury pomostowej jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 1999 roku, jak i po dniu 31 grudnia 2008 roku. Przed dniem 1 stycznia 1999 roku może to być zarówno praca wymieniona w nowych wykazach prac (prace w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych), jak i prace wymienione w załącznikach A lub B dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.). Natomiast po dniu 31 grudnia 2008 roku muszą to być prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienione wyłącznie w nowych wykazach (praca w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych).
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie i jest okolicznością bezsporną w sprawie, bo przyznaną przez ubezpieczonego na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 roku, iż ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienionej w nowych wykazach stanowiących załącznik doustawy o emeryturach pomostowych(praca w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych). A skoro tak, to nie spełnia on wszystkich koniecznych przesłanek prawa do emerytury pomostowej z powołanego powyżej uregulowania prawnego.
Zgodnie z art.11 w związku z art.4 w/w ustawy, prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi wykonującemu prace górnicze, o których mowa w art. 50c ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1, 4-7, jeżeli:
1)osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
2) ma okres pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.
Ubezpieczonemu nie przysługuje prawo do dochodzonego świadczenia na podstawie tego uregulowania prawnego, gdyż nie udowodnił 15 lat pracy górniczej o jakiej mowa w art.50c ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a jedynie 12 lat, 7 miesięcy i 20 dni, co również jest okolicznością bezsporną w sprawie, przyznaną przez ubezpieczonego, a także nie posiada po dniu 31 grudnia 2008 roku pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
Należy zwrócić uwagę, że na podstawieart. 49 ustawy o emeryturach pomostowychprawo do emerytury pomostowej przysługuje także osobie, która:

1
po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, o ile osoba ta:

2
spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;

3
w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, co oznacza, że osoba ta:

- urodziła się po dniu 31 grudnia 1948 roku,
- ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat,
- osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn,
- ma okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn,
- przed dniem 1 stycznia 1999 roku wykonywała prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniuart. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowychlubart. 32 i art. 33 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2015 roku, poz. 748 ze zm.),
- nastąpiło z nią rozwiązanie umowy o pracę.
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetleart. 4 i 49 ustawy o emeryturach pomostowych, jest legitymowanie się wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze (w rozumieniu tej ustawy lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życieustawy o emeryturach pomostowych, a więc po 1 stycznia 2009 roku. Natomiast osoba ubiegająca się o emeryturę pomostową, która nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy „szczególnej” według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do tej emerytury jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy można kwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w rozumieniu obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych) – wyrok z dnia 13 marca 2012 roku, w sprawie II UK 164/11, opublikowany w OSNP z 2013 roku, Nr 5-6, poz. 62.
Ubezpieczony nie udowodnił 15 - letniego okresu pracy w warunkach szczególnych na dzień wejścia w życieustawy o emeryturach pomostowych, w rozumieniu przepisów tej ustawy (art. 3 ust. 1 i 3 ) zważywszy, że do takiej pracy brak jest podstaw do zaliczenia okresów pracy górniczej w wymiarze 12 lat, 7 miesięcy i 20 dni, gdyż praca górnicza nie została wymieniona w wykazach pracy w warunkach szczególnych i o szczególnym charakterze stanowiących załączniki Nr 1 i 2 do w/w ustawy ( gdzie wymieniono tylko „ prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla ” ). Nadto brak jest podstaw do zaliczenia do pracy w warunkach szczególnych spornego okresu zatrudnienia ubezpieczonego wK.Zakładach (...)wK.na stanowisku pomocnika maszynisty i maszynisty maszyny papierniczej, ponieważ również ta praca nie została wyszczególniona w wykazach prac w warunkach szczególnych i o szczególnym charakterze o jakich mowa powyżej.
Skoro ubezpieczony nie spełnił niezbędnych przesłanek prawa do emerytury pomostowej na podstawie cytowanych powyżej norm prawnych, Sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.w pkt 1 wyroku odwołanie oddalił jako bezzasadne.
W pkt 2 wyroku Sąd na podstawie §4 w związku z §15 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz.U. z 2015 roku, poz.1805 ) obowiązującego od dnia 1 stycznia 2016 roku, przyznał pełnomocnikowi z urzędu radcy prawnemuM. M.kwotę 360 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oraz kwotę 82,80 zł tytułem podatku VAT, z sum budżetowych.
(-) SSO Grzegorz Tyrka