Sąd Rejonowy w Grudziądzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2624/15
Data wyroku: 2016-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Antkiewicz
Podstawa prawna: art. 362 k.c., art. 822 k.c.
Teza: Nie ma więc przyczynienia się poszkodowanego, gdy szkoda pozostaje wyłącznie w związku przyczynowym z działaniem lub zaniechaniem osób innych niż poszkodowany. Od tej zasady orzecznictwo wprowadziło wyjątek przyjmując, że w razie przyczynienia się pokrzywdzonego w wypadku samochodowym do powstania szkody, osoby mu najbliższe i pozostające z nim we wspólności domowej, które w wypadku tym również doznały szkód, ponoszą skutki prawne tego przyczynienia się na równi z przyczyniającym się (orzeczenie SN z dnia 10.IX.1965 r. II CR 283/65, OSPiKA 1967, z. 7-8, poz. 184). To odstąpienie od wskazanej wyżej zasady uzasadniono m.in tym, że w przeciwnym razie odpowiedzialny za szkodę płacąc całe odszkodowanie członkowi rodziny poszkodowanego przyczyniającego się do powstania szkody, pozostającemu z nim we wspólności gospodarczej, miałby do tego poszkodowanego regres o odpowiednią część odszkodowania wypłaconego temu członkowi rodziny i w rezultacie po procesie regresowym doszłoby do takiej sytuacji majątkowej rodziny osoby, która przyczyniła się do powstania tej samej szkody, jaka powstanie po zastosowaniu art. 362 k.c. już w pierwszym procesie. W konsekwencji uznać należy, że w sytuacji, gdy ten, kto przyczynił się do powstania szkody nie pozostaje we wspólności domowej z pokrzywdzonym, brak jest przesłanek uzasadniających stosowanie wymienionego wyjątku i stosować należy w pełni zasadę, że przy wypłacie odszkodowania na rzecz poszkodowanego brak jest podstaw do uwzględnienia przyczynienia się tej osoby do  zaistnienia szkody (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 1978 r., III CZP 48/78, OSNC 1979, nr 4, poz. 64).

Sygn. akt I C 2624/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 czerwca 2016 r.
Sąd Rejonowy w Grudziądzu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
przewodniczący SSR Andrzej Antkiewicz
protokolant st. sekretarz sądowy Monika Kopczyńska
po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 r. w Grudziądzu
na rozprawie
sprawy z powództwaR. B.
przeciwko(...) S.A.wS.
o zapłatę
Izasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.049,83 zł (trzy tysiące czterdzieści dziewięć złotych osiemdziesiąt trzy grosze) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od następujących kwot i dat:
-od kwoty 2.865,33 zł od dnia 30 kwietnia2015 r. do dnia zapłaty,
-od kwoty 184,50 zł od dnia 24 grudnia 2015 r. do dnia zapłaty;
IIoddala powództwo w pozostałej części;
IIIzasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.514,00 zł (jeden tysiąc pięćset czternaście złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu;
IVnakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Grudziądzu kwotę 36,00 zł (trzydzieści sześć złotych zero groszy) tytułem opłaty od rozszerzonego żądania.
Sygn. akt I C 2624/15

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 17 czerwca 2016 r.
R. B.wniósł o zasądzenie od(...) S.A.wS.kwoty 2.339,81 zł tytułem dopłaty do odszkodowania wypłaconego przez pozwanego za kolizję, do jakiej doszło 18 marca 2015 r., w wyniku której uszkodzeniu uległ jego pojazd markiF. (...). Domagał się również zapłaty odsetek ustawowych od żądanej kwoty od dnia 30 kwietnia 2015 r. do dnia zapłaty. Nadto powód domagał się zasądzenia zwrotu kosztów sporządzenia na jego zlecenie prywatnego kosztorysu naprawy w kwocie 184,50 zł. Wskazał, że pozwany niesłusznie powołał się na przyczynienie powoda do powstania szkody, co doprowadziło w konsekwencji do pomniejszenia odszkodowania. Zaznaczył, że nie kierował pojazdem w dniu szkody, brak jest natomiast podstawy prawnej do przypisania mu skutków zachowania osoby kierującej jego pojazdem (k. 2-3 akt).
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. Zarzucił, że z zebranej dokumentacji wynika, iż kierujący pojazdem powoda dokonał manewru cofania, podczas którego nie dochował należytej ostrożności, tym samym nie można przypisać całkowitej winy kierowcy pojazdu, za którego odpowiada pozwany. Ubezpieczyciel oszacował przyczynienie kierowcyF. (...)na poziomie 50%, z tego względu o taką wartość pomniejszył wypłacone powodowi odszkodowanie. Pogląd strony powodowej, jakoby uwzględnienie przyczynienia było niezasadne tylko z tego względu, iż to nie powód kierował pojazdem, jest w ocenie pozwanego całkowicie nieracjonalny (k. 18-21 akt).
Po sporządzeniu opinii przez biegłego sądowego powód rozszerzył powództwo o dalszą kwotę 710,02 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 kwietnia 2015 r. do dnia zapłaty, domagając się ostatecznie zapłaty kwoty 3.049,83 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 kwietnia 2015 r. do dnia zapłaty (k. 75-75v akt).

Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje:
Okolicznością bezsporną jest, że w dniu 18 marca 2015 r. doszło do kolizji drogowej, w której uczestniczył samochód powoda markiF. (...)onr rejestracyjnym (...). Do kolizji doszło w trakcie cofania tego pojazdu z miejsca postojowego przyul. (...)wG.koło budynku poczty przez córkę powodaB. P. (1), która korzystała z pojazdu grzecznościowo (w ramach pomocy rodzinnej). Drugi pojazd uczestniczący w kolizji –O. V.cofał w tym samym momencie z miejsca postojowego naprzeciwko przy budynku USC. W trakcie kolizji doszło do styku tylnych części pojazdów. Po zdarzeniu kierowcaO.przekazał kierowcyF.dane telefoniczne i dane ubezpieczyciela, powiedział, że się dogadają i odjechał. Córka powoda nie mogła się do niego dodzwonić, albowiem numer telefonu okazał się nieprawdziwy. Z tego względu poszła na Policje, gdzie ustalono dane kierowcyO.. W związku z wyjaśnieniami uczestników kolizji ustalono obopólną winę i ukarano mandatami obu uczestników zdarzenia.

Dowody:

zeznania świadkaB. P.– k. 41v akt,
zaświadczenieK.o zdarzeniu – w aktach szkodowych – k. 28 (płyta CD)
KierowcaO. (...)posiadał obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w pozwanym zakładzie ubezpieczeń (bezsporne).
Bezsporne jest też to, że w wyniku kolizji doszło do uszkodzenia tylnej części pojazdu powoda a ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie w kwocie 767,06 zł.
Biegły sądowyP. L. (1)w opinii sądowej z 8 kwietnia 2016 r. oszacował koszty naprawy pojazdu powoda na kwotę 3.632,39 zł.

D.d:

opinia biegłegoP. L.– k. 51- 57 akt sprawy
Sąd w całości podzielił opinię biegłegoP. L., gdyż nie była kwestionowana, a nadto została sporządzona fachowo, zawiera logiczny wywód i przekonujące uzasadnienie.
W ocenie Sądu, w ustalonych okolicznościach sprawy roszczenie powoda zasługiwało na uwzględnienie w całości. Bezzasadne było pomniejszenie odszkodowania przez ubezpieczyciela z tytułu przyczynienia. W kolizji brała udział córka powoda zamieszkała oddzielnie i prowadząca własne gospodarstwo domowe. W myślart. 362 k.c., jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu. O przyczynieniu się poszkodowanego do powstania szkody można mówić tylko wtedy, gdy jego działanie lub zaniechanie jest tego rodzaju, że normalnie (zwykle) doprowadza do powstania szkody (uzasadnienie orzeczenia SN z dnia 7.XII.1964 r. I CR 218/64 - OSNCP 1965, z. 9, poz. 153). Nie ma więc przyczynienia się poszkodowanego, gdy szkoda pozostaje wyłącznie w związku przyczynowym z działaniem lub zaniechaniem osób innych niż poszkodowany. Od tej zasady orzecznictwo wprowadziło wyjątek przyjmując, że w razie przyczynienia się pokrzywdzonego w wypadku samochodowym do powstania szkody, osoby mu najbliższe i pozostające z nim we wspólności domowej, które w wypadku tym również doznały szkód, ponoszą skutki prawne tego przyczynienia się na równi z przyczyniającym się (orzeczenie SN z dnia 10.IX.1965 r. II CR 283/65, OSPiKA 1967, z. 7-8, poz. 184). To odstąpienie od wskazanej wyżej zasady uzasadniono m.in tym, że w przeciwnym razie odpowiedzialny za szkodę płacąc całe odszkodowanie członkowi rodziny poszkodowanego przyczyniającego się do powstania szkody, pozostającemu z nim we wspólności gospodarczej, miałby do tego poszkodowanego regres o odpowiednią część odszkodowania wypłaconego temu członkowi rodziny i w rezultacie po procesie regresowym doszłoby do takiej sytuacji majątkowej rodziny osoby, która przyczyniła się do powstania tej samej szkody, jaka powstanie po zastosowaniuart. 362 k.c.już w pierwszym procesie. W konsekwencji uznać należy, że w sytuacji, gdy ten, kto przyczynił się do powstania szkody nie pozostaje we wspólności domowej z pokrzywdzonym, brak jest przesłanek uzasadniających stosowanie wymienionego wyjątku i stosować należy w pełni zasadę, że przy wypłacie odszkodowania na rzecz poszkodowanego brak jest podstaw do uwzględnienia przyczynienia się tej osoby do zaistnienia szkody (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 1978 r., III CZP 48/78, OSNC 1979, nr 4, poz. 64).
Skoro zatem w toku postępowania likwidacyjnego wypłacono powodowi jedynie kwotę 767,06 zł, należało zasądzić na jego rzecz dopłatę w kwocie 2.865,33 zł (3.632,39 –767,06). Taką więc kwotę zasądzono na jego rzecz w pkt I. sentencji wyroku (art. 361 § 1 i 2 k.c.,art. 363 § 1 i 2 k.c.orazart. 822 § 1 i 4 k.c.).
Zasadne okazało się również żądanie zasądzenia od pozwanego kwoty 184,50 zł tytułem zwrotu kosztów prywatnej opinii sporządzonej na zlecenie powoda, potwierdzonych fakturą. Żądanie w tym zakresie wynika zart. 471 k.c.a nie bezpośrednio z zawartej umowy ubezpieczenia i jest związane z nienależytym wykonaniem tej umowy przez pozwanego na etapie postepowania likwidacyjnego. Zgodnie zart. 817 § 1 k.c.zakład ubezpieczeń obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania zawiadomienia o zdarzeniu ubezpieczeniowym. Pozwany w postępowaniu likwidacyjnym niesłusznie zaniżył wysokość odszkodowania. Pozyskanie opinii było więc w okolicznościach sprawy uzasadnione, a jej koszt pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z wadliwym zachowaniem pozwanego. Z wymienionych względów powództwo w tym zakresie należało uwzględnić (art. 361 § 1 i 2 k.c.,art. 363 § 1 i 2 k.c.orazart. 471 k.c.). Żądanie zasądzenia kosztów wynagrodzenia rzeczoznawcy samochodowego powołanego prywatnie przez powoda znajduje również uzasadnienie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2004 r., III CZP 24/04 (Prokuratora i Prawo 2005, nr 1, s. 18-21), w której Sąd Najwyższy uznał, że osoba, której samochód został uszkodzony w kolizji drogowej, może domagać się tytułem odszkodowania także zwrotu kosztów zamówionej przez siebie ekspertyzy. Pogląd ten można wesprzeć twierdzeniem, że poszkodowany nie może ponosić skutków działań ubezpieczyciela, które okazały się nietrafne, gdy chodzi o ustalenie wysokości należnego mu odszkodowania (wyrok SN z 4 kwietnia 2003 r., III CKN 1512/00, Orzecznictwo sądów w sprawach gospodarczych 2004, nr 8, s. 19-23).
Zgodnie zart. 817 § 1 k.c.i art. 14 ust. 1ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych,(...)i(...)zakład ubezpieczeń obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku i szkodzie. Pozwany nie zapłacił we wskazanym terminie pełnego, należnego odszkodowania, dlatego żądanie powoda zapłaty odsetek za opóźnienie od kwoty dopłaty do odszkodowania od dnia następnego po upływie ww. terminu było uzasadnione (art. 481 § 1 i 2 k.c.). Brak było natomiast do zasądzenia takich odsetek od wskazanej daty od kwoty 184,50 zł. Powód nie wykazał, aby wzywał pozwanego do zapłaty tej kwoty przed wniesieniem pozwu, dlatego odsetki od tej kwoty zasadzono dopiero po upływie 2 dni od doręczenia odpisu pozwu (art. 481 § 1 i 2 k.c.).
Koszty procesu zasądzono na rzecz powoda na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.według zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Koszty poniesione przez powoda to: opłata od pozwu 117 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, koszty adwokackie w kwocie 600 zł (§ 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu– tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.) oraz zaliczka na biegłego – 780 zł.
Pozwany przegrał sprawę, musi więc ostatecznie ponieść brakującą część opłaty od pozwu w kwocie 36 zł, należną ze względu na rozszerzenie powództwa -art. 1303§ 2 zdanie drugie k.p.c.w zw. zart. 98 § 1 k.p.c.