Sąd Okręgowy w Łodzi
XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
Sygnatura akt: XIII Ga 811/15
Data wyroku: 2016-02-23 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SO Mariola Szczepańska, SSO Krzysztof Wójcik, SO Beata Matysik
Słowa kluczowe: Ubezpieczenie Oc
Podstawa prawna: art. 227 k.p.c. w zw. z art. 217 § 2 k.p.c.

Sygn. akt XIII Ga 811/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015 roku w sprawie V GC 955/14 z powództwaW. D.przeciwko(...)z siedzibą wW.o zapłatę 6.421,62 złotych Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim:
1. zasądził od pozwanego określonego jako(...)(...)wW.na rzecz powodaW. D.prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwąS.wS.kwotę 6.221,62 złz ustawowymi odsetkami od dnia 02 czerwca 2014 roku do dnia zapłaty;
2. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 200,00 zł;
3. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2 600,72 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 2 maja 2014 roku w wyniku kolizji drogowej uszkodzeniu uległ samochódB.nr rej. (...). Sprawca kolizji posiadał umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawartą z pozwanym(...)wW..
PoszkodowanyM. Ż.przelał na powodaW. D.przysługującą mu wierzytelność o naprawienie szkody w pojeździeB.nr rej. (...)wobec pozwanego(...)wW..
Pozwany uznał swą odpowiedzialność co do zasady i wypłacił przed wniesieniem przez powodaW. D.pozwu odszkodowanie w kwocie 11 404,07 złotych.
Koszt przywrócenia pojazdu markiB.nr rej. (...)do stanu sprzed zdarzenia z dnia roku z uwzględnieniem zakresu uszkodzeń udokumentowanegow załączonych aktach szkody z użyciem oryginalnych części oznaczonych logo producenta pojazdu wynosi 25.133,18 złotych brutto . W dacie powstania szkody pojazd miał 8 lat.
W. D.zlecił mgr. inż.P. S.wykonanie przed procesem prywatnej ekspertyzy określającej wysokość kosztów naprawy pojazduB.nr rej. (...)z uszkodzeń zaistniałych w samochodzie w zdarzeniu z dnia 2 maja 2014 roku.
W. D.uiścił na rzeczP. S.kwotę 200 złotych netto tytułem wynagrodzenia za sporządzenie ekspertyzy .
Sąd Rejonowy uznał, że powództwo podlega uwzględnieniu.
Zdaniem Sądu, zasada odpowiedzialności pozwanego, oparta jest na przepisachart. 436 § 2 k.c.w zw. zart. 415 k.c.oraz przepisach obowiązującego w dacie kolizji rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów jest bezsporna. Poza sporem jest także okoliczność, że na skutek zawarcia umowy przelewu, wierzytelność o zapłatę odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek przedmiotowej kolizji przysługuje obecnie powodowiW. D..
Zgodnie z zasadą pełnej kompensaty poniesionej szkody (art. 361 § 2 k.c.), poszkodowany może domagać się od podmiotu odpowiedzialnego (ubezpieczyciela) odszkodowania obejmującego koszty prac naprawczych. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, czy naprawa została już wykonana, czy też nie. Świadczenie ubezpieczyciela winno obejmować m.in. równowartość kosztów nabycia nowych części zamiennych, jeżeli naprawa wymaga wymiany pewnych części w samochodzie. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 maja 2002 r. sygn. aktV CKN 1273/00 LEX 55515 stwierdzając, że „roszczenie o świadczenie należne od zakładu ubezpieczeń w ramach ubezpieczenia komunikacyjnego odpowiedzialności cywilnej z tytułu kosztów przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu pierwotnego jest wymagalne niezależnie od tego, czy naprawa została dokonana. Jeśli zatem naprawa samochodu i rzeczywiste poniesienie kosztów z tego tytułu nie jest warunkiem koniecznym dla dochodzenia odszkodowania, to nie sposób podzielić poglądu, iż koszty naprawy określone przez specjalistyczny warsztat nie mogą być miernikiem dla ustalenia odszkodowania należnego powodowi, gdyż ten nie dokonał naprawy samochodu".
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że w skład kosztów naprawy samochodu wchodził koszt zakupu części zamiennych koniecznych do wykonania naprawy.
Zgodnie z zasadą pełnej kompensaty poniesionej szkody (art. 361 § 2 k.c.), poszkodowany może domagać się od podmiotu odpowiedzialnego ( ubezpieczyciela ) odszkodowania obejmującego poniesione koszty prac naprawczych. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, czy naprawa została już wykonana, czy też nie. Świadczenie ubezpieczyciela winno obejmować m.in. równowartość kosztów nabycia nowych części zamiennych, jeżeli naprawa wymaga wymiany pewnych części w samochodzie.Sąd I instancji powołał się na pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 16 maja 2002 roku sygn. akt. V CKN 1273/00, lex 55515.
Zgodnie z zasadą pełnej kompensaty poniesionej szkody (art. 361 § 2 k.c.) poszkodowany może domagać się od podmioty odpowiedzialnego (ubezpieczyciela) odszkodowania obejmującego koszty prac naprawczych. Świadczenie zobowiązanego polegające na przywróceniu stanu poprzedniego lub zapłaceniu kwoty odpowiadającej wartości takiego przywrócenia (kosztów naprawy samochodu) nie powinno przekraczać „kosztów celowych, ekonomicznie uzasadnionych”.
W uzasadnieniu uchwały z dnia 13 czerwca 2003 r. sygn. akt III CZP 32/03 opubl. w OSNC 2004/4/51 Sąd Najwyższy stwierdził, że za „niezbędny” koszty naprawy należy uznać takie koszty, które zostały poniesione w wyniku przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu jego technicznej używalności istniejącej przed wyrządzeniem szkody przy zastosowaniu technologicznej metody odpowiadającej rodzajowi uszkodzeń pojazdu mechanicznego. Kosztami „ekonomicznie uzasadnionymi” są koszty ustalone według cen, którymi posługuje się wybrany przez poszkodowanego warsztat naprawczy dokonujący naprawy samochodu. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że ceny te odbiegają (są wyższe) od cen przeciętnych dla określonej kategorii usług naprawczych na rynku. Jeżeli nie kwestionuje się uprawnienia do wyboru przez poszkodowanego warsztatu samochodowego mającego dokonać naprawy, miarodajne w tym zakresie powinny być ceny stosowane właśnie przez ten warsztat naprawczy. Przyjęcie cen przeciętnych dla określenia wysokości przysługującego poszkodowanemu odszkodowania, niezależnie od samej metody ich wyliczania, która może być zróżnicowana, nie kompensowałoby poniesionej przez poszkodowanego szkody, gdyby ceny przyjęte w warsztacie naprawczym były wyższe od przeciętnych. Zaakcentować jednak należy , iż przyjęta przez biegłego w pisemnej opinii stawka za roboczogodzinę wynosząca 90 złotych netto należy do najniższych stawekw warsztatach naprawczych oferujących wysokie standardy usług .
Mając powyższe na względzie, uznając argumenty podniesione w odpowiedzi na pozew za niezasadne, Sąd Rejonowy uznał roszczenie powodaW. D.za usprawiedliwione.
Zdaniem Sądu I instancji, wysokość należnego powodowiW. D.odszkodowania to kwota 17.625,69 złotych brutto. Strona pozwana(w toku postępowania likwidacyjnego) wypłaciła kwotę 11.404,07 złotych tytułem kosztów naprawy samochoduB.nr rej. (...), a więc obowiązana jest dopłacić tytułem odszkodowania kwotę 6221,62 złotych (17.625,69 złotych – 11.404,07 złotych).
W ocenie Sądu Rejonowego, za zasadne uznać należało również roszczenieo zwrot poniesionych wydatków w wysokości 200,00 zł netto, związanych ze zleceniem prywatnej ekspertyzy, fakt poniesienia których został bezspornie wykazany poprzez złożenie dokumentu w postaci faktury. Jak wynika bowiem z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2004 roku (III CZP 24/04 ), odszkodowanie przysługujące z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów może -- stosownie do okoliczności sprawy - obejmować takie koszty. Podkreślić należy, że zlecona usługa miała na celu wykazanie zasadności żądania powoda w sytuacji, gdy ubezpieczyciel mimo wykorzystania - podobnie jak wykonujący usługę - systemu eksperckiego uzyskał diametralnie różny ( niekorzystny dla poszkodowanego ) wynik kalkulacji kosztów naprawy. Sąd Rejonowy podkreślił, że powód opierając się na prywatnej kalkulacji zmierzał do polubownego rozwiązania sporu, kierując do pozwanego przedsądowe wezwanie do zapłaty. Pozwany, dysponując kalkulacją niezależnego rzeczoznawcy, zaniechał weryfikacji swojego stanowiska w przedmiocie wysokości należnego odszkodowania, a to wobec braku udokumentowania kosztów naprawy stosownymi rachunkami. Tymczasem przeprowadzony w niniejszej sprawie dowód z opinii biegłegoT. M.potwierdził, że wyliczenia uzasadnionych kosztów naprawy ujęte w prywatnej kalkulacji sporządzonej na zlecenie powodaW. D., były prawidłowe, zaś żądanie pozwu okazało się zasadne .
Na podstawie przepisówart. 481 k.c.w związku zart. 817 § l k.c.SądI instancji zasądził od pozwanego na rzecz powoda ustawowe odsetki za opóźnieniew spełnieniu świadczenia pieniężnego (w kwocie 6.221,62 złotych za okres od dnia02 czerwca 2014 roku do dnia zapłaty).
O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 98 § l k.p.c.zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu .
Poniesione przez powodaW. D.koszty procesu w łącznej sumie 2.600,72 złotych obejmowały: opłatę od pozwu w kwocie 322,00 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł; kwotę 1.061,72 zł tytułem kosztów wynagrodzenia biegłego za sporządzenie pisemnej opinii oraz wynagrodzenie pełnomocnika powoda w kwocie 1200,00 zł ustalone w oparciu o§ 6 pkt5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348). (wyrokk. 137, uzasadnienie k. 142-148)
Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go w całościi zarzucając obrazę przepisów prawa procesowegoart. 227 k.p.c.w zw. zart. 217 § 2 k.p.c.poprzez:
a/ bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych strony pozwanej zmierzających do ustalenia, jaki był stan pojazdu markiB.nr rej. (...)na dzień 2 maja 2014 roku, kiedy to pojazd został uszkodzony, a w konsekwencji uniemożliwienie prawidłowego ustalenia , jaki jest koszt przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody;
b/ bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych strony pozwanej zmierzających do ustalenia, czy naprawa pojazdu markiB.nr rej. (...)po szkodzie z dnia2 maja 2014 roku przywróciła stan sprzed szkody oraz jaki to był koszt, w sytuacji gdy wiek pojazdu oraz fakt doznania przez pojazd wcześniej uszkodzeń powypadkowych nie dawał podstaw do przyjęcia jako jedynego założenia, że naprawa 8 letniego pojazdu po szkodzie może być dokonana wyłącznie z użyciem części nowych i oryginalnych.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim wrazz pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. (apelacjak. 153- 155)
Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. (protokół z rozprawy apelacyjnej k. 168- 169)
Sąd Okręgowy, Sąd Gospodarczy zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego jest uzasadniona, a jej uwzględnienie skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy w znacznej części nie przeprowadził postępowania dowodowego na okoliczności faktyczne stanowiące podstawę dochodzonego roszczenia, zaniechał zbadania materialnej podstawy żądaniai nie odniósł się do zarzutów pozwanego, a przez to nie rozpoznał istoty sprawy.
Analiza zarzutów podniesionych w apelacji jednoznacznie wskazuje, żeSąd I instancji naruszając przepisy prawa procesowego nie ocenił w sposób należyty wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, nie dokonał ustaleń faktycznychw zakresie okoliczności spornych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a wreszcie nie odniósł się w sposób pełny do argumentacji podniesionej przez pozwaną spółkę.
Nie jest wiadome dlaczego koszty przywrócenia samochodu do stanu sprzed wypadku zostały określone w kwocie brutto i dlaczego wysokość należnego powodowi odszkodowania została określona również w kwocie brutto. Jako dowód w sprawieSąd Rejonowy powołuje opinię biegłegoT. M., który opinii w sprawie nie wydawał, w aktach jest opinia biegłegoP. K.
Zaprezentowana w uzasadnieniu ocena dowodów nie ma przymiotu oceny pełnej i swobodnej, nie uwzględniała całego materiału zgromadzonego w sprawie,a nadto nie została umotywowana w sposób pozwalający na przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Wadliwa i fragmentaryczna ocena dowodów skutkowała co najmniej niepełnymi ustaleniami faktycznymi. W konsekwencji Sąd I instancji nie odniósł się do wielu istotnych okoliczności i opartych na nich twierdzeń i zarzutów, zaś podniesiony w apelacji przez pozwanego zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów prawa procesowegoart. 227 k.p.c.zasługuje na uwzględnienie, ale wyłącznie w zakresie punktu a i bez w zw. zart. 217 § 2 k.p.c.
Przepisart. 227 k.p.c.ma zastosowanie przed podjęciem rozstrzygnięć dowodowych i uprawnia sąd do selekcji zgłoszonych dowodów, jako skutku przeprowadzonej oceny istotności okoliczności faktycznych, których wykazaniu dowody te mają służyć. W konsekwencji twierdzenie, że przepis ten został naruszony przez sąd rozpoznający sprawę ma rację bytu tylko w sytuacji, gdy wykazane zostanie, że sąd przeprowadził dowód na okoliczności niemające istotnego znaczenia w sprawiei ta wadliwość postępowania dowodowego mogła mieć wpływ na wynik sprawy, a jego pośrednie naruszenie może polegać na odmowie przeprowadzenia przez sąd dowoduz uwagi na powołanie go do udowodnienia okoliczności niemających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sytuacji, kiedy ocena ta była błędna.
Przedmiotem dowodu mogą być jedynie fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. O tym, które z faktów podnoszonych przez strony będą miały taki charakter, decydują normy prawa materialnego, które w postępowaniu mają zostać urzeczywistnione (wyr. SN z 4.3.2008 r., III UK 65/07, niepubl.). Te z kolei ustala sąd na podstawie twierdzeń powoda (wnioskodawcy), przytaczanych dla uzasadnienia zgłaszanego w postępowaniu żądania. Istotne znaczenie mają zatem jedynie te fakty, które odpowiadają hipotezom tych przepisów prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie. Dlatego teżart. 227 k.p.c.znajduje zastosowanie nie przy ustalaniu faktów przez sąd, lecz przy podejmowaniu określonych rozstrzygnięć dowodowych (wyr. SN z 5.9.2008 r., I CSK 41/08,L.).
Przed szkodą z dnia 2 maja 2014r. samochódB.był już wcześniej naprawiany po szkodzie z dnia 4 grudnia 2009r. Akta szkodowe dotyczące tej szkody zostały załączone, jednakże żadnej decyzji procesowej odnośnie dokumentów załączonych do tych akt Sąd I instancji nie podjął.
Wniosek dowodowy o przesłuchanie świadkaA. R., poza przesłuchaniem na okoliczność ceny sprzedaży samochodu, Sąd Rejonowy niezasadnie oddalił. Z treści uzasadnienia nie jest wiadome dlaczego.
Brak jest jakiejkolwiek decyzji odnośnie wniosku dowodowego z punktu3 podpunkt b odpowiedzi na pozew w części dotyczącej kosztów naprawy samochodu po zdarzeniu z 04.12.2009r., z punktu 3 podpunkty c, d, f odpowiedzina pozew oraz wniosku pozwanego zawartego w piśmie z dnia 28.01.2015r.(k.101-102) o uzupełnienie wydanej opinii poprzez wykonanie oględzin pojazdu (…).
Brak jakiejkolwiek decyzji Sądu Rejonowego odnośnie wniosków dowodowych zgłoszonych przez pozwanego powoduje, że nie jest znane stanowisko Sądu I instancji w przedmiocie tych wniosków i nie jest możliwa kontrola instancyjna tego stanowiska.
Postanowieniem z dnia 19 marca 2015r. Sąd I instancji oddalił wnioski dowodowe strony pozwanej. Sąd ich nie pominął na podstawieart. 217 § 2 k.p.c., dlatego też zarzut naruszenia tego przepisu nie jest zrozumiały.
Zarzut naruszeniaart. 227 k.p.c.w zakresiepunktu bjest chybiony.
W wypadku komunikacyjnym szkoda powstaje w chwili zdarzenia,a odszkodowanie z tytułu kosztów naprawy jest wymagalne niezależnie od tego, czy naprawa została wykonana, dlatego też nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski dowodowe strony pozwanej zmierzające do ustalenia, czy naprawa pojazdu markiB.nr rej. (...)po szkodzie z dnia2 maja 2014 roku przywróciła stan sprzed szkody oraz jaki to był koszt.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Na podstawieart. 108 § 2 k.p.c.Sąd Okręgowy pozostawił Sądowi I instancji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy przeprowadziw sposób prawidłowy postępowanie dowodowe (art. 235 § 1 i 2 k.p.c.,art. 236 k.p.c.)i uwzględni dowody mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.W szczególności dopuści dowód z zeznań świadkaA. R., podejmie decyzję odnośnie wniosku dowodowego z punktu 3 podpunkt b odpowiedzi na pozew w części dotyczącej kosztów naprawy samochodu po zdarzeniu z 04.12.2009r., z punktu3 podpunkty c, d, f odpowiedzi na pozew oraz wniosku pozwanego zawartego w piśmie z dnia 28.01.2015r. (k.101-102) o uzupełnienie wydanej opinii poprzez wykonanie oględzin pojazdu (…).
Następnie oceni zgromadzony materiał dowodowy zgodnie z wymogamiart. 233 § 1 k.p.c., dokona prawidłowych ustaleń faktycznych i rozpozna istotę sprawy poprzez zbadanie podstaw merytorycznych dochodzonego roszczenia i podniesionych przez pozwanego zarzutów.