Sąd Rejonowy w Brzesku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 595/16
Data wyroku: 2016-10-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Stanisław Kostrzewa
Słowa kluczowe: Spadek
Podstawa prawna: art. 931 kc, art. 949 kc

Sygn. akt I Ns 595/16

POSTANOWIENIE
Dnia 5 października 2016 r.
Sąd Rejonowy w Brzesku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Stanisław Kostrzewa
Protokolant: Magdalena Baran
po rozpoznaniu w dniu 5 października 2016 r. w Brzesku
na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. B. (1)
z udziałemM. B.,Ł. B. (1)
o stwierdzenie nabycia praw do spadku poJ. B. (2)
postanawia:
I. stwierdzić, że spadek poJ. B. (2)s.J.iK., zmarłym dnia 7.01.2016r. wB., mającym ostatnie miejsce zwykłego pobytu wB., na podstawie ustawy nabyli z dobrodziejstwem inwentarza wdowaJ. B. (1)oraz synowieM. B.,Ł. B. (1)- wszyscy po 1/3 części;
II. orzec, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Sędzia
SR Stanisław Kostrzewa

Sygn. akt I Ns 595/16

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 5 października 2016 r.

WnioskodawczyniJ. B. (1)we wniosku domagała się stwierdzenia nabycia spadku poJ. B. (2)zmarłym w dniu 7.01.2016 r., ostatnio zamieszkałym wB.na podstawie testamentu z dnia 2.01.2015 r.
UczestnikM. B.wniósł o oddalenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku z testamentu i stwierdzenie, że spadek poJ. B. (2)na podstawie ustawy nabyli wnioskodawczyni i uczestnicy – każdy po 1/3 części. Uczestnik podał, że treść testamentu z dnia 2.01.2015 r. podpisanego przezJ. B. (2)została sporządzona innym charakterem pisma, prawdopodobnie przez wnioskodawczynię. Skoro spadkodawca nie sporządził własnoręcznie testamentu lecz tyko złożył podpis, dokument ten nie może być uznany za ważny testament. Jeżeli testament ten nie może być uznany za ważny uczestnikM. B.wniósł o pominięcie tego dokumentu, a z braku ważnego testamentu orzeczenie w sprawie spadku poJ. B. (2)zgodnie z zasadami dziedziczenia ustawowego. Nie zmienia stanowiska w kwestii ważności testamentu okoliczność jego podpisania przez 2 świadków wskazanych w jego treści. Obecność świadków nie odpowiada kryteriom wskazanym dla ważności testamentu alograficznego
UczestnikM. B.poparł wniosek wnioskodawczyni.

Sąd ustalił:

SpadkodawcaJ. B. (2)s.J.iK.zmarł w dniu 7.01.2016 r. wB., ostatnim miejscem zwykłego pobytu spadkodawcy przed śmiercią byłoB..
( dowód: odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcyJ. B. (2)k. 5,
zapewnienia wnioskodawczyniJ. B.k. 26, uczestnikaŁ. B.
k. 27 )
SpadkodawcaJ. B. (2)związek małżeński zawierał tylko 1 raz. Ze związku małżeńskiego spadkodawca miał 2 dzieci tj. uczestnikówŁ. B. (1),M. B.. WnioskodawczyniJ. B. (1)jest wdową po spadkodawcyJ. B. (2). SpadkodawcaJ. B. (2)nie miał dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych. SpadkodawcaJ. B. (2)zmarł w dniu 7.01.2016 r. pozostawiając testament z dnia 2.01.2015 r., innych testamentów spadkodawca nie pozostawił. Nikt ze spadkobierców ustawowych po spadkodawcy nie składał oświadczenia o przyjęciu ani odrzuceniu spadku po spadkodawcy, nie zrzekł się dziedziczenia po spadkodawcy ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia po spadkodawcy.
( dowód: odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcyJ. B. (2)k. 5,
odpisy skrócone aktów urodzeniaŁ. B. (1),M. B.
wydane przez USC wB.k. 5, wyciąg z aktu małżeństwa nr
(...)z dnia 21.3.1970 r. wydany przez USC wB.k. 6,
zapewnienia wnioskodawczyniJ. B.k. 26, uczestnikaŁ. B.
k. 27 )
W dniu 2.01.2015 r. został napisany własnoręcznie w całości przez wnioskodawczynięJ. B. (1)– żonęJ. B. (2)testamentJ. B. (2). TestamentJ. B. (2)z dnia 2.01.2015 r. został jedynie podpisany przezJ. B. (2). Datę tego testamentu też napisałaJ. B. (1). W dniu sporządzenia tego testamentu z dnia 2.01.2015 r. przy jego spisaniu była obecnaH. F. (1), która ten testament podpisała własnoręcznie imieniem i nazwiskiemF. H.i napisała swój nr Pesel. TestamentJ. B. (2)z dnia 2.01.2015 r. podpisał takżeJ. S. (1)na prośbęJ. B. (2). TestamentJ. B. (2)z dnia 2.01.2015 r. nie spisywano w obecnościJ. S. (1), a dano mu testament do podpisania, gdy był już spisany. W tym dniu 2.01.2015 r. spisano dwa testamenty na oddzielnych kartkach: jeden testamentJ. B. (2)i drugiJ. B. (1). Obydwa testamenty zostały sporządzone w obecnościH. F. (1), napisała te testamentyJ. B. (1).
W testamencie z dnia 2.01.2015 r.J. B. (2)do całości spadku powołał swoją żonęJ. B. (1)córkęF.iJ..
( dowód: testamentJ. B. (2)z dnia 2.01.2015 r. k. 25, zeznania
wnioskodawczyniJ. B.k. 26 – 27, uczestnikaŁ. B.k. 27,
zeznania świadkówJ. S.k. 27,H. F.k. 27 )
Okoliczności dotyczące daty i faktu śmierci spadkodawcy, kręgu spadkobierców ustawowych spadkodawcy, tego, że zmarł pozostawiając testament z dnia 2.01.2015 r., że nikt ze spadkobierców ustawowych nie składał oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, nie zrzekł się dziedziczenia ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia po spadkodawcy ustalił Sąd na podstawie odpisu skróconego aktu zgonu spadkodawcy, odpisów skróconych aktów urodzenia, wyciągu z aktu małżeństwa oraz zapewnienia wnioskodawczyniJ. B. (1), uczestnikaŁ. B. (1). Wymienione dokumenty jako urzędowe korzystają z domniemania autentyczności oraz zgodności z prawdą tego co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Ich moc dowodowa nie została zakwestionowana. Zapewnienia wnioskodawczyni i uczestnikaŁ. B. (1)były konsekwentne, stanowcze, znajdowały częściowe potwierdzenie w dowodach z dokumentów, stąd Sąd uznał je w całości za wiarygodne.
Treść testamentu spadkodawcyJ. B. (2)z dnia 2.01.2015 r. i okoliczności jego sporządzenia, przez kogo został własnoręcznie napisany i podpisany ustalił Sąd na podstawie treści testamentu z dnia 2.01.2015 r. oraz zeznań wnioskodawczyniJ. B. (1), uczestnikaŁ. B. (1), których zeznania są konsekwentne, logiczne, wzajemnie się uzupełniają, a ponadto znajdują także uzupełnienie w stanowczych i konsekwentnych zeznaniach świadkówH. F. (1),J. S. (1), które to zeznania Sąd obdarzył w całości wiarygodnością.
Sąd rozważył, co następuje:
Zgodnie zart. 926 § 1 kcpowołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu, przy czym ustawa daje pierwszeństwo porządkowi dziedziczenia określonemu przez spadkodawcę w testamencie. Dziedziczenie ustawowe ma miejsce, gdy spadkodawca w ogóle nie sporządził testamentu; sporządził testament, w którym ograniczył się do rozporządzeń innego rodzaju; albo też gdy sporządził testament, który okazał się nieważny lub bezskuteczny.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni domagała się stwierdzenia nabycia spadku poJ. B. (2)na podstawie testamentu z dnia 2.01.2015 r. w którym spadkodawca do spadku powołał w całości swoją żonęJ. B. (1).
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że w dniu 2.01.2015 r. został napisany własnoręcznie w całości przez wnioskodawczynięJ. B. (1)– żonęJ. B. (2)testamentJ. B. (2). TestamentJ. B. (2)z dnia 2.01.2015 r. został jedynie podpisany przezJ. B. (2). Datę tego testamentu też napisałaJ. B. (1). W dniu sporządzenia tego testamentu z dnia 2.01.2015 r. przy jego spisaniu była obecnaH. F. (1), która ten testament podpisała własnoręcznie imieniem i nazwiskiemF. H.i napisała swój nr Pesel. TestamentJ. B. (2)z dnia 2.01.2015 r. podpisał takżeJ. S. (1)na prośbęJ. B. (2). TestamentJ. B. (2)z dnia 2.01.2015 r. nie spisywano w obecnościJ. S. (1), a dano mu testament do podpisania, gdy był już spisany.
Zgodnie zart. 949 § 1 kcspadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą.
Jednakże brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów (art. 949 § 2 kc).
Testamenty należą do czynności prawnych formalnych. Forma testamentu jest formą ad solemnitatem. Jakiekolwiek uchybienia przepisom regulującym formę powodują w zasadzie nieważność sporządzonego testamentu (art. 958 kc).
Testament własnoręczny ( holograficzny ) to najprostsza forma testamentu. Wymagania ustawowe ograniczone są do: własnoręcznego spisania treści testamentu, podpisania sporządzonego pisma i opatrzenia go datą. Brak daty może w pewnych sytuacjach pozostawać bez wpływu na ważność dokonanych rozrządzeń (art. 949 § 2 kc).
Testament z dnia 2.01.2015 r.J. B. (2)został napisany własnoręcznie w całości przez wnioskodawczynięJ. B. (1), a nie przez spadkodawcęJ. B. (2), a więc jest nieważny. Po spadkodawcyJ. B. (2)ma miejsce zatem dziedziczenie ustawowe.
Zgodnie zart. 931 § 1 kcw pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych (art. 931 § 2 kc).
SpadkodawcaJ. B. (2)pozostawił żonęJ. B. (1)oraz dwoje dzieci tj. uczestnikówŁ. B. (1)iM. B..
Zgodnie zart. 1015 § 1 kcoświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.
Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 kc).
Nikt ze spadkobierców ustawowych po spadkodawcyJ. B. (2)nie składał oświadczenia o przyjęciu ani odrzuceniu spadku po spadkodawcy, nie zrzekł się dziedziczenia po spadkodawcy ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia po spadkodawcy.
W rozpoznawanej sprawie spadkodawcaJ. B. (2)w chwili śmierci miał żonę i 2 dzieci, zatem spadek po nim dziedziczą na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza: wdowaJ. B. (1)oraz synowieM. B.,Ł. B. (1)- wszyscy po 1/3 części.
W tym stanie rzeczy na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 520 § 1 kpc..
SSR Stanisław Kostrzewa