Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1755/14
Data wyroku: 2016-09-07 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Emilia Racięcka

sygn. akt I Ns 1755/14

POSTANOWIENIE
Dnia 7 września 2016 r.
Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi Wydział I Cywilny
Przewodniczący: SR Emilia Racięcka
Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Novottny
po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2016 r. w Łodzi
na rozprawie
sprawy z wnioskuA. D.
z udziałemK. J.iK. G.
o zasiedzenie
p o s t a n a w i a :

1
oddalić wniosek;

2
zasądzić od wnioskodawczyni na rzeczK. G.kwotę 1.800 złotych (tysiąc osiemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sygn. akt I Ns 1755/14

UZASADNIENIE
W dniu 28 października 2014 r.A. D., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o stwierdzenie, żeF. K.dnia 18 grudnia 1989 r. nabyła na własność przez zasiedzenie działkę gruntu o powierzchni 0,2250 ha, stanowiącą częśćdziałki nr (...), położonej wŁ.przyul. (...), w obrębie ewidencyjnym(...)dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, XVI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...), o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych oraz o udzielenie zabezpieczenie roszczenia poprzez wpisanie do działu IIIksięgi wieczystej nr (...)ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o zasiedzenie części nieruchomości.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż jego przedmiotem jest działka gruntu o powierzchni 2 250 m2, stanowiąca wydzieloną i oznaczoną słupkami geodezyjnymi częśćdziałki nr (...), graniczącej zdziałką nr (...), położonej wŁ.przyul. (...)(poprzednioN.ul. (...)), obręb ewidencyjny(...)dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, XVI Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadziksięgę wieczystą nr (...). Wnioskodawczyni wraz z uczestniczką postępowaniaK. J.są następczyniami prawnymiE.iF.małżonkówK., w których posiadaniu znajdowała się od 17 grudnia 1969 r. nieruchomość objęta wnioskiem. MałżonkowieK.od 17 grudnia 1969 r. posiadali samoistnie przedmiotową działkę, budując na niej domy letniskowe, grodząc ją i użytkując poprzez uprawę ziemi, sadząc drzewa owocowe, a także opłacając podatek od nieruchomości. Obecnie działka znajduje się w samoistnym posiadaniu wnioskodawczyni, jako następczyni prawnej małżonkówK..
/wniosek k. 2 – 11/
Postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi, Wydział I Cywilny, udzielił zabezpieczenia żądaniu wnioskodawczyniA. D.stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości o powierzchni 2250 m2stanowiącej część działki gruntu oznaczonej numerem 619/11, położonej wŁ.przyul. (...), obręb(...)dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, XVI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr(...), gdzie w dziale II ujawnionym właścicielem jest uczestnik postępowania –K. G., poprzez nakazanie wpisania w księdze wieczystej ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu.
/postanowienie z dn. 26.11.2014 r. k. 55 – 56/
W odpowiedzi na wniosek z dnia 9 lutego 2015 r. uczestniczkaK. J.wskazała, iż przedstawione przez wnioskodawczynię okoliczności są zgodne z prawdą.
/odpowiedź na wniosek uczestniczkiK. J.k. 72/
Na rozprawie w dniu 6 lipca 2015 r. pełnomocnik uczestniczkiK. G.wniósł o oddalenie wniosku w całości podnosząc zarzut przerwania biegu zasiedzenia na skutek postępowania uwłaszczeniowego, wskutek odmowy wydania aktu własności ziemi i w związku z tym wejścia strony w wydłużony okres biegu zasiedzenia dla posiadacza w złej wierze oraz utraty posiadania na skutek porzucenia nieruchomości objętych wnioskiem.
/protokół rozprawy z dn. 6.07.2015 r. k. 119 – 123/
W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2015 r. pełnomocnik uczestniczkiK. G.wniósł o oddalenie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia działki gruntu o pow. 0,25 ha stanowiącej częśćdziałki nr (...), położonej wŁ.przyul. (...)przezF. K.z dniem 18 grudnia 1989 r. z uwagi na przerwanie biegu zasiedzenia na skutek czynności prawnych podejmowanych przezE. K.przed organami administracji państwowej oraz sądem w celu uzyskania tytułu prawnego własności nieruchomości objętej wnioskiem o zasiedzenie, niespełnienie przesłanki nieprzerwanego posiadania na skutek porzucenia działki w latach 90 – tych, niespełnienia przesłanki nieprzerwanego posiadania nieruchomości objętej wnioskiem przez okres 30 lat, a także o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Pełnomocnik uczestniczki wniósł również o zobowiązanie wnioskodawczyni oraz uczestniczkiK. J.do zaniechania dalszych naruszeń własności nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), w tym wycinki drzew i krzewów, pod rygorem obowiązku zapłaty solidarnie kwoty 5 000 zł na rzeczK. G.w razie naruszenia obowiązków określonych w postanowieniu o zabezpieczeniu.
/pismo przygotowawcze z dn. 20.07.2015 r. k. 145 – 148 v./
W piśmie przygotowawczym z dnia 19 sierpnia 2015 r. pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał, iż ani rodzice wnioskodawczyni ani ona sama nie utracili samoistnego posiadania oznaczonej we wniosku części nieruchomości od 18 grudnia 1969 r. i posiadają nieruchomość nieprzerwanie w granicach wyznaczonych przez właścicieliJ.iH. K., albowiem posadowienie wysypiska śmieci nie przeszkodziło w użytkowaniu działki.
/pismo przygotowawcze z dn. 19.08.2015 r. k. 190 – 195/
Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Łodzi, III Wydział Cywilny Odwoławczy oddalił zażalenie wnioskodawczyniA. D.i uczestniczkiK. K. (2)na postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt I Ns 1755/14.
/postanowienie z dn. 8.12.2015 r., sygn. III Cz 2148/15 k. 249/
W dalszym toku postępowania wnioskodawczyni i uczestniczki podtrzymały dotychczas zajęte stanowiska.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
E. K.zmarł 9 września 1985 r. Spadek poE. K., ostatnio stałe zamieszkałym wŁ., na podstawie ustawy nabyły jego żonaF. K.oraz córkiK. J.z domuK.orazA. D.z domuK.po 1/3 części każda z nich.
/postanowienie z dn. 11.11.1985 r., V Ns.II.(...)k. 16 i v./
Spadek poF. K.z domuF., zmarłej dnia 22 lutego 2014 r., ostatnio stale zamieszkałej wŁ., na podstawie ustawy nabyły córkiA. D.z domuK.oraz uczestniczka postępowaniaK. J..
/postanowienie z dn. 20.11.2014 r. k. 95/
Jako właścicieldziałki o nr (...), położonej wŁ.przyul. (...)(poprzednioN.ul. (...)) w obrębie(...)o powierzchni 0,6421 ha, wpisana jestK. G., która uzyskała własność nieruchomości w drodze darowizny dokonanej ma jej rzecz przezH. K..
/bezsporne, tabelaryczny wypis z rejestru gruntów z dn. 4.02.2014 r. k. 17, odpis zwykłyksięgi wieczystej (...)k. 18 – 21, wydruk z CIKW (...)k. 46 – 53, dowód z przesłuchania uczestniczkiK. G.w charakterze strony, protokół rozprawy z dn. 24.08.2016 r. k. 204 – 20/
W dniu 17 grudnia 1969 r. pomiędzyJ.iH.małżonkamiK.– Sprzedającymi, aE.iF. K., zwanym Kupującymi zawarta została umowa przyrzeczenia kupna sprzedaży nieruchomości składającej się z niezabudowanego placu o powierzchni 2 250 m2, położonej wN.przyul. (...), dla której to nieruchomości prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). Sprzedający zobowiązali się i przyrzekli sprzedać Kupującym oznaczoną nieruchomość, zaś Kupujący wyrazili na kupno zgodę. Wartość nieruchomości strony ustaliły na kwotę 30 000 zł. Termin sporządzenia aktu notarialnego i przeniesienia tytułu własności przedmiotowej nieruchomości strony ustaliły na po załatwieniu niezbędnych formalności urzędowych i zobowiązały się stawić do tego aktu i podpisać go przed notariuszem na warunkach wskazanych w umowie.
/umowa przyrzeczenia kupna sprzedaży z dn. 17.12.1969 r. k. 23/
Na podstawie zawartej w dniu 17 grudnia 1969 r. umowyE.iF.małżonkowieK.zapłacili na rzeczJ.iH.małżonkówK.kwotę 30 000 zł.
/pokwitowanie k. 24 i v./
E.iF. K.podatek za działkę za lata 1982, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 2000, uiszczali do rąk małżonkówK., zaś w roku 1976 bezpośrednio do Urzędu GminyN..
/bezsporne, oświadczenia k. 25 – 29, decyzja k. 30, potwierdzenie zapłaty k. 31, dowód z zeznań świadkaZ. T.protokół rozprawy z dn. 6.07.2015 r. k. 119 – 123/
Decyzją z dnia 28 października 1976 r. Naczelnik GminyN.wskazał, iż brak jest podstaw prawnych do uregulowania własności nieruchomości położonej wN.oznaczonej nr 139, obejmującejdziałkę nr (...)o pow. 0,22 ha przezE.iF. K.na podstawie przepisów o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
/decyzja z dn. 28.10.1976 r. k. 302 – 303/
W dniu 28 grudnia 1976 r.E. K.złożył do Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia przy Prezydencie MiastaŁ.podanie o przyznanie mu własności działki położonej wN., oznaczonej pozycją rejestrową nr 139 jakodziałka (...)o pow. 0,22 ha nabytej odJ.iH.małżonkówK..
/podanie z dn. 28.12.1976 r. w spr. ON(...)k. 32/
W dniu 4 stycznia 1977 r. pełnomocnikE. K.wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika GminyN.z dnia 28 października 1976 r. doręczonej w dniu 24 grudnia 1976 r.
/odwołanie z dn. 4.01.1977 r. k. 305/
Decyzją z dnia 8 lutego 1977 r.Zespół (...)Wojewódzkiej Komisji do Spraw Uwłaszczenia wŁ.utrzymał w mocy decyzję o odmowie uznaniaE.iF. K.za właścicieli nieruchomości o powierzchni 0,22 ha położonej wN..
/decyzja z dn. 8.02.1977 k. 33 i v., protokół rozprawy z dn. 8.02.1977 r. k. 306 – 307, potwierdzenie odbioru k. 311 – 312/
W dniu 12 marca 1977 r. pełnomocnikE.K.wniósł o wznowienie postępowania w przedmiocie uwłaszczenia małżonkówK.działką rolną położoną wN.przyul. (...)oznaczonej nr 619/2.
/podanie o wznowienie postępowania k. 315 – 316/
Decyzją z dnia 19 kwietnia 1977 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wŁ.Wojewódzka Komisja ds. Uwłaszczenia wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 8 lutego 1977 r., uchyliło przedmiotową decyzją i orzekło, iżE.iF.małżonkowieK.nie stali się właścicielami działki rolnej położonej wN.przyul. (...)oznaczonej nr 619/2.
/decyzja z dn. 19.04.1977 r. k. 318 – 320/
W dniu 25 maja 1985 r.F.iE. K.złożyli w Sądzie Rejonowym w Zgierzu wniosek o przyznanie własności działki położonej wN.przyul. (...)oznaczonej numerem 619. Postępowanie wszczęte przedmiotowym wnioskiem zostało zawieszone z uwagi na śmierćE. K.w toku postępowania.
/akta sprawy o sygn. akt I Ns 331/85/
Wiosną 1970 r.działka nr (...)została zaorana, zaśE. K.zasiał łubin dla wzmocnienia ziemi. Od tego czasu małżonkowieK.zaczęli regularnie bywać na nieruchomości.
/dowód z przesłuchania wnioskodawczyniA. D.w charakterze strony, protokół rozprawy z dn. 24.08.2016 r. k. 204 – 209/
W połowie lat 80 – tychJ. K.twierdził, iż część nieruchomości przyul. (...), obejmująca również sporną działkę, została już sprzedana. Od zawarcia umowy z dnia 17 grudnia 1969 r. małżonkowieK.samodzielnie i nie pytając nikogo o zdanie użytkowalidziałkę nr (...). Działka była ogrodzona.E. K.do swojej śmierci bardzo często przebywał na działce, dokonywał na niej nasadzeń drzew i krzewów, kosił trawę, uprawiał warzywa. Za życiaE. K.na działce posadowiona była altana, którą dwukrotnie nakazano rozebrać. Nie została ona odbudowana. Na działce znajdowała się również huśtawka dla dzieci oraz wędzarnia. Po śmierciE. K.w 1985 r. na działkę przyjeżdżałaF. K..
/dowód z zeznań świadkówZ. S.,P. P.,Z. T.,M. P.,A. K.,B. G., protokół rozprawy z dn. 6.07.2015 r. k. 119 – 123, dowód z przesłuchania wnioskodawczyniA. D.w charakterze strony, protokół rozprawy z dn. 24.08.2016 r. k. 204 – 209, mapa k. 22, dokumentacja fotograficzna k. 39 - 43/
Po 1990 r. nadziałce nr (...)zaczął przeszkadzać dochodzący z wysypiska śmieci zapach. Od przełomu 1993/1994 uczestniczkaK. J.przestała jeździć na działkę. Od tego czasu nie uprawiano również żadnych warzyw i owoców na działce. Na przełomie 1996/1997 roku zaczęły się pojawiać problemy z ulatniającym się metanem – na sąsiednich działkach były odwierty. Na przełomie 1998/1999 roku ukradziona została siatka ogradzająca działkę. Wówczas na działkę nikt nie przyjeżdżał, nie uprawiał warzyw i nie hodował owoców.
/bezsporne, dowód z przesłuchania wnioskodawczyniA. D.i uczestniczkiK. J.w charakterze strony, protokół rozprawy z dn. 24.08.2016 r. k. 204 – 209/
Obecnie na działkę nikt nie przyjeżdża, jest ona zarośnięta.
/dowód z zeznań świadkówZ. S.,P. P.,Z. T.,M. P.,A. K.,B. G., protokół rozprawy z dn. 6.07.2015 r. k. 119 – 123/
W 2000 r. działka była tak zagrodzona, iż nie można było się na nią dostać.
/dowód z zeznań świadkaS. K.protokół rozprawy z dn. 6.07.2015 r. k. 119 – 123/
F. K.miała świadomość, iż stan właścicielskidziałki nr (...)jest nieuregulowany.
/dowód z zeznań świadkaS. K.protokół rozprawy z dn. 6.07.2015 r. k. 119 – 123/
J.iH. K.dokonali nieformalnego podziału nieruchomości, wydzielania działek i ich zbywania umowami nieformalnymi. Cztery działki sąsiadujące zdziałką nr (...)również zostały sprzedane. Po zawarciu umowy przyrzeczonej strony następnie zawierały umowy w formie aktu notarialnego.
/dowód z zeznań świadkówZ. S.,P. P.protokół rozprawy z dn. 6.07.2015 r. k. 119 – 123,księgi wieczyste nr (...)k. 139 – 143,księga wieczysta nr (...)k. 136 – 138,księga wieczysta nr (...)k. 132 – 135/
Od roku 1987 do 1996 w niedalekiej odległości oddziałki nr (...)znajdowało się wysypisko śmieciN..
/bezsporne, wydruk z openstreetmap.org k. 151, artykuł prasowy z dn. 15.12.2001 r. k. 174 – 175/
Celem dojazdu dodziałki nr (...)trzeba odsunąć siatkę znajdującą się na działce należącej doP. P.. Po przeniesieniu siatki droga dojazdowa dodziałki nr (...)zarosła, w siatkę powrastały gałęzie. W chwili obecnej na nieruchomości przebywają dzikie zwierzęta, znajdują się tam reszty murowanej części altany, a także liczne młode drzewa.
/dowód z zeznań świadkaP. P., protokół rozprawy z dn. 9.11.2015 r. k. 242 – 245, szkic k. 241, protokół z wizji lokalnej z dn. 17.02.2016 r. wraz z dokumentacją zdjęciową k. 267 – 277/
Od 1993 r. nadziałkę nr (...)nie przyjeżdżał regularnie nikt poza mężczyzną trzymającym na jednej z działek narzędzia elektryczne. Nikt nie uprawiał wówczas warzyw. W 1995 r. nadziałce nr (...)znajdowały się jedynie dwa krzaki porzeczek. W czasie pożaru, który miał miejsce około 2000 r. spaliły się znajdujące się na dawnej nieruchomości państwK.altanki.
/dowód z zeznań świadkaI. T., protokół rozprawy z dn. 29.02.2016 r. k. 285 – 288 v./
J.iH. K.nie czynili problemów przy próbach realizacji umów przedwstępnych z nabywcami pozostałych działek.
/dowód z zeznań świadkaI. T., protokół rozprawy z dn. 29.02.2016 r. k. 285 – 288 v./
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego przedstawionego przez strony, ocenionego w świetleart. 233 k.p.c.Powyższych ustaleń Sąd w szczególności dokonał w oparciu o złożone dowody z dokumentów oraz z zeznań świadków, a także dowody z przesłuchania wnioskodawczyni iK. J.w charakterze stron. Wskazać należy, iż dowód z przesłuchania uczestniczkiK. G.Sąd uznał za wiarygodny, jednakże nie wniósł on do sprawy żadnych nowych okoliczności. Z tych samych względów Sąd pominął dowód z zeznańE. M.. Sąd odmówił wiary twierdzeniomM. P.w przedmiocie tego, iż na działkę rodzinaK.jeździła aż do 2004 r., albowiem uznał zeznania świadka częściowo za nierzetelne. Świadek była słabo zorientowana w całokształcie stanie sprawy, a nadto sam przyznał, iż ma problemy z pamięcią. Jednocześnie z przesłuchania samej wnioskodawczyni iK. J.wynika, iż wizyty na działce nie miały miejsca do 2004 r.

Sąd zważył, co następuje:
W niniejszym postępowaniu wnioskodawczyniA. D.dochodziła stwierdzenia, iż jej matkaF. K.nabyła przez zasiedzenie własnośćdziałki nr (...)położonej przyul. (...)wŁ.(poprzednioN.ul. (...)). Uczestniczka postępowaniaK. G.podniosła, iż bieg terminu zasiedzenia własności nieruchomości został przerwany i nie upłynął.
Na podstawieart. 610 § 1 k.p.c.do orzeczenia zasiedzenia stosuje się odpowiednio przepisy o stwierdzeniu nabycia spadku. W związku z tym, na podstawie stosowanych odpowiednio przepisówart. 670 k.p.c.iart. 677 § 1 k.p.c.sąd bada z urzędu, na rzecz kogo nastąpiło zasiedzenie i stwierdza nabycie własności przez zasiedzenie na rzecz osoby (osób), która spełniła przesłanki ustawowe do zasiedzenia, choćby była nim inna osoba niż te, które wskazali uczestnicy. Sąd nie jest zatem związany treścią wniosku o zasiedzenie i jest obowiązany badać z urzędu na czyją rzecz i kiedy nastąpiło nabycie własności przez zasiedzenie.
Stosownie do aktualnego brzmienia przepisuart. 172 k.c., którego zasadnicza treść – z wyjątkiem okresu zasiedzenia – nie uległa zmianie od daty wejścia w życiekodeksy cywilnego, posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny w dobrej wierze, a po upływie lat trzydziestu choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Nabycie własności przez zasiedzenie następuje więc ex lege na skutek kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: samoistnego posiadania przedmiotu zasiedzenia przez podmiot niebędący jego właścicielem i upływu wskazanego w ustawie czasu. Długość tego terminu zależy od dobrej lub złej wiary w chwili nabycia posiadania. Zgodnie zart. 175 k.c.do biegu zasiedzenia stosuje się odpowiednio przepisy o biegu przedawnienia roszczenia.
Zgodnie zart. 176 § 1 i 2 k.c.jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swojego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego posiadacza. Aktualna regulacja wprowadzająca odpowiednio 20 – i 30 – letnie terminy zasiedzenia własności nieruchomości wprowadzone zostały ustawą o zmianiekodeksu cywilnego z 1990 r.Obowiązujące od 1 stycznia 1965 r. przepisykodeksu cywilnegow zakresie regulującym zasiedzenie ulegały wielokrotnie zmianom.Art. 172 k.c.w pierwotnym brzmieniu stanowił, iż posiadacz samoistny nieruchomości, który w chwili uzyskania posiadania był w dobrej wierze, nabywał własność nieruchomości już po upływie 10 lat posiadania, a posiadacz samoistny, który w chwili uzyskania posiadania był w złej wierze – po upływie 20 lat posiadania. Zgodnie zaś zart. 9 u.zm.kcustawy nowelizacyjnej z 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 55, poz. 321; dalej: u.zm.kc), regulującym kwestie międzyczasowe, do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się od tej chwili przepisy niniejszej ustawy. W konsekwencji jeżeli termin zasiedzenia rozpoczął się po wejściu w życiekodeksu cywilnego(1 stycznia 1965 r.), ale jego zakończenie nie nastąpiło przed dniem 1 października 1990 r., zastosowanie znajdą terminy określone wart. 172 k.c.w brzmieniu ustalonym powołaną ustawą, czyli biegną dalej z zastosowaniem nowych, wydłużonych terminów.
Podstawowym wymaganiem, które ustawa przewiduje dla nabycia własności nieruchomości przez jej zasiedzenie jest by posiadacz posiadał daną nieruchomość jako posiadacz samoistny. Zgodnie zaś zart. 336 k.c.posiadaczem samoistnym jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel, natomiast posiadaniem zależnym jest ten, kto włada rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Przy ustalaniu charakteru posiadania kierować się trzeba okazywanym na zewnątrz wobec otoczenia zachowaniem się posiadacza. Dla otoczenia musi być zatem widoczne, że posiadacz nieruchomości czuje się jak właściciel nieruchomości i wykonuje wobec niej zarówno uprawnienia jak i obowiązki właściciela. Również w orzecznictwie sądowym (np. w wyroku SN z 18.09.2003 r., sygn. akt I CK 74/02, LEX nr 141416) wskazuje się, że samoistne posiadanie polega na wykonywaniu przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty , niezależny od woli innej osoby stan władztwa.
W toku niniejszego postępowania Sąd ustalił, iż jakkolwiek poprzednicy prawni wnioskodawczyni i uczestniczkiK. J.sprawowali samoistne posiadanie naddziałką nr (...), to jednak nie została spełniona przesłanka posiadania nieruchomości przez określony czas. W oparciu o dowody z zeznań świadków i z przesłuchania uczestniczkiK. J.i wnioskodawczyniA. D.Sąd ustalił, iżE.iF. K.weszli w posiadanie spornej nieruchomości wiosną 1970 r. – wówczas to zaczęli przyjeżdżać na działkę, porządkować ją i zagospodarowywać. Z zeznań świadków i przesłuchania stron wynika, iż sprawowane posiadanie miało charakter posiadania samoistnego. Posiadacze bowiem nie uzyskiwali zgody właścicieli na podejmowanie na działce jakichkolwiek czynności i sami nią zarządzali. W ocenie sąsiedztwa byli oni właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Uważali się za właścicieli „działki” i tak zachowywali się na zewnątrz. Sąsiedzi także uważali ich za właścicieli ich „działki”. Samoistności posiadania wnioskodawców nie niweczy fakt, że wnioskodawcy mieli świadomość, że formalnymi właścicielami nieruchomości są inne osoby. Kwestia ta bowiem nie pozwala jedynie na przypisanie im dobrej wiary i na tej podstawie obalone są domniemania posiadania samoistnego w dobrej wierze (art. 7 k.c.), o czym niżej. Nie ma zatem wątpliwości, że na zewnątrz manifestowali swe „właścicielskie” uprawnienia.
Drugim wymaganiem ustawowym do nabycia własności przez zasiedzenie jest by posiadanie samoistne trwało przez określony okres czasu – 20 lat w przypadku uzyskania posiadania w dobrej wierze i 30 lat w przypadku uzyskania posiadania w złej wierze. W orzecznictwie sądowym(tak np. postanowienie SN z 05.12.2000 r., sygn. akt IV CKN 180/00, LEX nr 52506)wskazuje się, że dla przyjęcia posiadania w dobrej wierze niezbędne jest wykazanie, że samoistny posiadacz rzeczy nie tylko pozostaje w przekonaniu, że niczyjego prawa nie narusza, ale że ma on przeświadczenie, iż jest właścicielem rzeczy i że to jego przeświadczenie znajduje w danych okolicznościach obiektywne uzasadnienie. Przyjmuje się też, że dobra wiara polega na błędnym, ale w danych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu posiadacza nieruchomości, że przysługuje mu wykonywane przez niego prawo, a w złej wierze jest ten, który wie albo powinien wiedzieć, że prawo własności nie przysługuje jemu, lecz innej osobie(tak postanowienie SN z 19.07.2000 r. sygn. akt II CKN 282/00, LEX nr 52565). W ostatnim orzecznictwie sądowym(tak m.in. postanowienie SN z 05.12.2007 r., sygn. akt I CSK 300/07, LEX 339709)dominuje też pogląd, że kryterium oceny charakteru posiadania z punktu widzenia dobrej lub złej wiary jako warunku nabycia własności w krótszym lub dłuższym terminie jest stan świadomości posiadacza w chwili uzyskania posiadania. Późniejsza zmiana posiadania w złej wierze na posiadanie w dobrej wierze (i odwrotnie) nie ma wpływu na długość okresu potrzebnego do nabycia własności przez zasiedzenie.
Z uwagi na okoliczność, iżE.iF. K.od początku swego posiadania wiedzieli, że prawo własności nieruchomości, z powodu niedopełnienia obowiązku zawarcia umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego, przysługuje nadal małżonkomK.– co wyrażało się chociażby w uiszczaniu podatku od nieruchomości za ich pośrednictwem, posiadanie ich było posiadaniem w złej wierze. Do badania zatem, czy w sprawie zaszły przesłanki zasiedzenia nieruchomości zastosowanie będą miały dłuższe terminy niezbędnego posiadania samoistnego. Z uwagi na objęcie w posiadaniedziałki nr (...)przez małżonkówK.wiosną 1970 r., po raz pierwszy termin zasiedzenia zaczął płynąć z tą chwilą. Do zasiedzenia własności nieruchomości posiadanie musiałoby trwać do wiosny 1990 r. Jednakże w trakcie biegu tegoż terminu, w 1976 r.E. K.wszczął postępowanie o uregulowanie własności nieruchomości położonej wN.oznaczonej nr 139, obejmującejdziałkę nr (...)o pow. 0,22 ha przezE.iF. K.. Postępowanie to zostało zakończone decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wŁ., Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia wŁ.z dnia 8 lutego 1977 r. o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie uznaniaE.iF. K.za właścicieli nieruchomości o powierzchni 0,22 ha położonej wN.. Następnie zaś decyzją z dnia 19 kwietnia 1977 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wŁ.Wojewódzka Komisja ds. Uwłaszczenia wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 8 lutego 1977 r., uchyliło przedmiotową decyzją i orzekło, iżE.iF.małżonkowieK.nie stali się właścicielami działki rolnej położonej wN.przyul. (...)oznaczonej nr 619/2. Zgodnie z przepisemart. 123 § 1 k.c., bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia albo zaspokojenia roszczenia. Po każdym przerwaniu biegu przedawnienie biegnie na nowo, z tym że w razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone, o czym z kolei stanowi przepisart. 124 § 1 i § 2 k.c.W postanowieniu z dnia 23 lutego 1998 r. (III CKN 384/97) Sąd Najwyższy wskazał, iż wszczęcie na podstawieustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych(Dz.U. Nr 27 poz. 250 ze zm.) postępowania o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez samoistnego jej posiadacza przerywa bieg terminów zasiedzenia w stosunku do tego posiadacza biorącego udział w postępowaniu. Do przedmiotowego stanowiska tutejszy Sąd przychyla się w całej rozciągłości. Termin zasiedzenia został zatem przerwany wszczęciem przezE. K.w 1976 r. postępowania uwłaszczeniowego i rozpoczął swój bieg dopiero wraz z wydaniem decyzji z dnia 8 lutego 1977 r., a następnie został przerwany złożeniem skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie i rozpoczął swój bieg na nowo dopiero po wydaniu kolejnej decyzji w dniu 19 kwietnia 1977 r.
Z uwagi na zmianę przepisówkodeksu cywilnegow zakresie niezbędnego okresu posiadania, w konsekwencji rozpoczęcia biegu terminu na nowo, termin zasiedzenia w niniejszej sprawie był trzydziestoletni i upływał dopiero w dniu 19 kwietnia 2007 r. W sprawie zaś niemal bezspornym było, iż ani wnioskodawczyni, ani jej poprzednicy prawni w 2007 r. nie sprawowali posiadania samoistnego. Sąd ustalił, żeF. K.oraz jej córki zaprzestały przyjeżdżania na działkę i uprawiania w pierwszej połowie lat 90 – tych, z uwagi na rosnącą uciążliwość znajdującego się w bezpośredniej bliskości wysypiska śmieci. Sama uczestniczkaK. J.wskazała, iż zaprzestała jeżdżenia na działkę w 1994 r. zapach dobywający się z wysypiska był nie do zniesienia. Co więcej, również wnioskodawczyni przyznała, iż już w pierwszej połowie lat 90 – tych XX wieku niemożliwym było uprawianie warzyw i owoców w ziemi skażonej przez śmieci. W ocenie Sądu równieżF. K.co najmniej od połowy lat 90 – tych nie sprawowała samoistnego posiadania działki przyul. (...)wŁ.. Podczas przeprowadzonych oględzin Sąd stwierdził, iż na działce znajdują się rozliczne młode drzewa, gęsto rosnące, co wskazuje na brak intencji ich posadzenia, a raczej na okoliczność, iż są to samosiejki. Na działce rośnie wysoka trawa. Na działce ruiny – prawdopodobnie dawnej altanki. Brak jest jakichkolwiek śladów uprawy warzyw. Bezspornym jest, iż w dalszym ciągu nie zostało odbudowane ogrodzenie ani altanka. Co więcej, aktualny układ ogrodzeń uniemożliwia dostanie się na działkę inaczej niż poprzez sforsowanie siatki. Niemożliwym zaś jest wjechanie na jej teren samochodem. Wszystkie te okoliczności wskazują, iż od działka od długiego czasu pozostaje zaniedbana, zaś aniF. K., ani jej córki od połowy lat 90 – tych nie podejmowały działań manifestujących ich właścicielskie uprawnienia. W szczególności z zeznań świadkaS. K.wynika, iż już w 2000 r. na działkę nie można się było dostać, gdyż nie było do niej dojścia, co implikowało niemożność sprawowania uprawnień właścicielskich.
W świetle powyższych okoliczności Sąd ustalił, iż aniE. K., aniF. K.nie spełnili przesłanek nieprzerwanego posiadania nieruchomości przez wymagany okres, co spowodowało, iż nie nabyli własnościdziałki nr (...)przez zasiedzenie. W konsekwencji wniosek podlegał oddaleniu.
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 2 k.p.c.i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczkiK. G.zwrot kosztów procesu, na które złożył się koszt wynagrodzenia pełnomocnika uczestnika będącego adwokatem ustalony w oparciu o§ 7 pkt 1)w zw. zart. 6 pkt 6) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 461) w wysokości 1.800 zł.