Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Ka 200/16
Data wyroku: 2016-06-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Bogusław Zając, Jerzy Pukas, Rafał Olszewski
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art.437§1i2kpk w zw. z art. 632 a i § 14 ust.3 i § 16 i § 17 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzieloneuj z urzędu (Dz. U.z 2002r. Nr 163 poz.1348 z poźn.zmianami oraz w zw. z § 11 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z dnia 5 listopada 2015r. ,poz.1800
Teza: skoro Sąd Okręgowy orzekał na zasadach słuszności , to konsekwentnie zgodnie z tą właśnie zasadą winien był zwrócić oskarżonym koszty związane z ustanowieniem obrońcy z wyboru w postępowaniach przed Sądami obu instancji, których ci by nie ponieśli, gdyby w stosownym czasie w sytuacji, gdy od początku stała mu na przeszkodzie negatywna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela i zostało to przeoczone przez Sąd Rejonowy, a niepotrzebne koszty po obu stronach (za wyjątkiem kosztów poniesionych  przez oskarżycieli w związku z ustanowieniem pełnomocnika) spowodowane zostały na skutek ewidentnego błędu organu procesowego i niesłuszne byłoby obciążanie zryczałtowaną równowartością wydatków oskarżycieli i odmówienie oskarżonym zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru w całym procesie.

Sygn. akt VII Ka 200/16
Dnia 9 czerwca 2016 r.

POSTANOWIENIE
Sąd Okręgowy w Częstochowie - VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący – SSO Bogusław Zając
SSO Jerzy Pukas
SSO Rafał Olszewski
Protokolant: st. sekr. sądowy Renata Kozieł
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej:D. B.
po rozpoznaniu w sprawie:

1

A. C., s.Z.iJ.zd.(...)ur. (...)wC.,

skazanego za przestępstwo zart.18 § 3 k.k.w zw. zart. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,

2
J. C., c.W.iA.zd,F.,ur. (...)wR., skazanej za przestępstwo zart. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,

zażalenia wniesionego w dniu 17 maja 2016r. przez obrońcę obojga skazanych
na orzeczenie Sądu Okręgowego w Częstochowie w przedmiocie kosztów sądowych, zawarte w pkt 2 i 3 wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 8 kwietnia 2016r., sygn. akt VII Ka 200/16
na podstawieart. 437 § 1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 632a i § 14 ust. 3 i §16 i §17 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z. późn. zm.) oraz w zw. z § 11 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z dnia 5 listopada 2015r., poz. 1800).

postanawia

1
zmienić zaskarżone orzeczenie Sądu Okręgowego w Częstochowie w przedmiocie kosztów sądowych, zawarte w pkt 3 wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 8 kwietnia 2016r., sygn. akt VII Ka 200/16 w ten sposób, że zasądza od Skarbu Państwa na rzeczA. C.iJ. C.po 1932 (tysiąc dziewięćset trzydzieści dwa) złotych dla każdego z nich, tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru w postępowaniu przed Sądami obu instancji;

2
w pozostałej części zaskarżone orzeczenie w przedmiocie kosztów zawarte w pkt 2 w/w wyroku Sądu Okręgowego utrzymuje w mocy.

UZASADNIENIE
Na rozprawie apelacyjnej w dniu 8 kwietnia 2016r. Sąd Okręgowy w Częstochowie w sprawie o sygn. akt VII Ka 200/16 rozpoznawał apelacje wniesione przez Prokuratora, oskarżonychA. C.iJ. C., obrońcę obojga oskarżonych i pełnomocnika oskarżycieli posiłkowychM. A.,S. A.,A. K.iR. K.i wydanym w tym dniu wyroku:

1
uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 6 października 2015r., sygn. akt III K 739/12 w zaskarżonej części, tj. w pkt:1,2,3 i 5 i na podstawieart. 439§1 pkt. 9 k.p.k.w zw. zart. 17§1 pkt. 9 k.p.k.umorzył postępowanie w sprawie;

2
zwolnił oskarżycieli posiłkowychM. A.,S. A.,A. K.,R. K.od uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków, obciążając kosztami sądowymi w sprawie Skarb Państwa;

3
orzekł, że koszty procesu z tytułu ustanowienia obrońcy w sprawie ponosząA. C.iJ. C..

Obrońca oskarżonychA. C.iJ. C.wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie w przedmiocie kosztów sądowych, zawarte w pkt 2 i 3 wskazanego wyżej wyroku, zarzucając mu obrazę przepisów postępowania karnego, a mianowicie:

1
art. 624§ ik.p.k.w zw. zart. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnychorazart. 632 pkt. 1 k.p.k.w związku zart. 640 k.p.k., poprzez zwolnienie oskarżycieli posiłkowych w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych ponieważ przemawiają za tym względy słuszności, podczas gdy za zwolnieniem oskarżycieli posiłkowych w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych nie przemawiają względy słuszności oraz poprzez nieuzasadnienie w zaskarżonym orzeczeniu jakie względy i względy słuszności przemawiają za zwolnieniem oskarżycieli posiłkowych od kosztów sądowych oraz niepoczynienie żadnych ustaleń na sytuację rodzinną, majątkową i wielkość dochodów oskarżycieli posiłkowych;

2
art. 632a k.p.k.w związku zart. 632 pkt 1 k.p.k.w związku zart. 640 k.p.kpoprzez orzeczenie, że koszty procesu w tytułu ustanowienia obrońcy ponosząA. C.iJ. C., podczas gdy nie zaistniały przesłanki do orzeczenia, że koszty procesu w tytułu ustanowienia obrońcy ponosząA. C.iJ. C..

W konkluzji autor zażalenia wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego postanowienia o kosztach w części zwolnienia oskarżycieli posiłkowych od uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków oraz kosztów sądowych w sprawie oraz w części orzekającej, że koszty procesu z tytułu ustanowienia obrońcy w sprawie ponosząA. C.iJ. C.i o uznanie, że oskarżyciele posiłkowi ponoszą zryczałtowaną równowartość wydatków i koszty sądowe oraz koszty procesu z tytułu ustanowienia obrońcy przezA. C.i przezJ. C.– za obie instancje,

2
zasądzenie kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego od oskarżycieli posiłkowych, włączywszy w to koszty ustanowienia obrońcy przezA. C.iJ. C.w niniejszym postępowaniu – na podstawieart. 632 pkt 1 k.p.k.w związku zart. 640 k.p.k.,

3
uwzględnienie w niniejszym postępowaniu zażaleniowym argumentacji zamieszczonej w apelacji obrońcy oskarżonychA. B.z dnia 18 grudnia 2015 r. dotyczącej ujawnienia informacji dotyczącej budowy maszyny do produkcji śliniaków dentystycznych do publicznej wiadomości wskutek ujawnienia praw wyłącznych z patentuPL (...)i prawa ochronnego na wzór użytkowy RU–(...)przysługujących oskarżycielom posiłkowym.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie obrońcyA. C.iJ. C.jest o tyle zasadne, że skutkowało częściową zmianą zaskarżonego orzeczenia o kosztach i zasądzeniem od Skarbu Państwa na rzeczA. C.iJ. C.po 1932 (tysiąc dziewięćset trzydzieści dwa) złotych dla każdego z nich, tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru w postępowaniu przed Sądami obu instancji, ale z przyczyn innych, niż te, które skarżący wskazał w swoim zażaleniu.
I tak – nawet z pobieżnej analizy uzasadnienia Sądu Okręgowego wynika, że wspólnicyspółki cywilnej (...)nie byli uprawnieni do wystąpienia w niniejszej sprawie z subsydiarnym aktem oskarżenia (str. 22 uzasadnienia) i zaistniała sytuacja braku podstaw do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przez wspólników tejże spółki, a tym samym spełniona została przesłanka do umorzenia postępowania już na etapie wstępnej kontroli oskarżenia, w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
W tej sytuacji, wobec zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, jaką jest brak skargi uprawnionego oskarżyciela, Sąd Okręgowy na podstawie przepisówart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, uchylił wyrok w zaskarżonej części, to jest w punktach 1,2,3,5 i umorzył w tym zakresie postępowanie w sprawie, natomiast na zasadach słuszności zwolnił oskarżycieli posiłkowychM. A.,S. A.,A. K.,R. K.od uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków, obciążając kosztami sądowymi w sprawie, za obie instancje Skarb Państwa i w tym zakresie orzeczenie to jest trafne, bowiem niesłusznym byłoby obciążanie oskarżycieli kosztami, których ci by nie ponieśli, gdyby Sąd I–ej Instancji dostrzegł, że w sprawie zaistniała ujemna przesłanka procesowa, w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co już wówczas winno skutkować umorzeniem postępowania.
Z drugiej strony z orzeczenia o kosztach zawartego w wyroku Sądu Okręgowego wynika, że oskarżyciele ponoszą koszty ustanowienia pełnomocnika, co w realiach niniejszej sprawy uznać należy za słuszne.
Natomiast, skoro Sąd Okręgowy orzekał na zasadach słuszności, to konsekwentnie, zgodnie z tą właśnie zasadą winien był zwrócić oskarżonym koszty związane z ustanowieniem obrońcy z wyboru w postępowaniach przed Sądami obu instancji, których ci by nie ponieśli, gdyby w stosownym czasie postępowanie zostało umorzone, gdyż  postępowanie karne było prowadzone w sytuacji, gdy od początku stała mu na przeszkodzie negatywna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela i zostało to przeoczone przez Sąd Rejonowy, a niepotrzebne koszty po obu stronach (za wyjątkiem kosztów poniesionych przez oskarżycieli w związku z ustanowieniem pełnomocnika) spowodowane zostały na skutek ewidentnego błędu organu procesowego i niesłuszne byłoby obciążanie zryczałtowaną równowartością  wydatków oskarżycieli i odmówienie oskarżonym zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru w całym procesie.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie zawarte w pkt 3 wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 8 kwietnia 2016 roku, sygn. akt VII Ka 200/16 w ten sposób, że zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonychA. C.iJ. C.po 1932 (tysiąc dziewięćset trzydzieści dwa) złotych dla każdego z nich, tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru w postępowaniach przed Sądami obu instancji, przy czym za postępowanie przed Sądem Rejonowym każdemu z oskarżonych należy się po 1092 złote, na którą to sumę składa się kwota 420 złotych za obronę przed Sądem Rejonowym w postępowaniu zwyczajnym, przy czym stawka ta ulega podwyższeniu za każdy następny dzień (rozprawę) o 20% stawki minimalnej, czyli o 84 złote.
W przedmiotowej sprawie odbyło się 9 terminów rozpraw w dniach 30.01, 27.03, 3.06, 7.08 i 2.10. – wszystkie w 2014 roku oraz w dniach 14.04., 26.05., 22.06. i 22.09. – wszystkie w 2015 (w dniu 22 czerwca 2015 roku sprawa została wprawdzie odroczona, ale stawił się na nią obrońca obojga oskarżonych i był gotów do podjęcia obrony) i za pierwszy termin należy się 420 złotych plus 84 złotych za 8 następnych terminów (672zł), co łącznie daje kwotę 1092 złotych.
W tym zakresie podstawę prawną dokonanego wyliczenia stanowi przepis§ 14 ust. 3 i §16 i §17 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z. późn. zm.).
Natomiast za postępowanie przed Sądem Okręgowym każdemu z oskarżonych należy się po 840 (osiemset czterdzieści) złotych.
W tym zakresie podstawę prawną dokonanego wyliczenia stanowi przepis § 11 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z dnia 5 listopada 2015r., poz. 1800).
Zatem łączne wydatki poniesione przez każdego z oskarżonych na ustanowienie obrońcy z wyboru w obu instancjach stanowią kwotę 1932 złotych (1092 zł za pierwszą instancję i 840 złotych za drugą instancję).
Mając na uwadze całość powyższych rozważań, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.