Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 752/15
Data wyroku: 2016-04-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 752/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 kwietnia 2016r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Anna Wąsak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2016r. wS.
odwołaniaH. G. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 15 maja 2015 r. Nr(...)
w sprawieH. G. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawoH. G. (1)do emerytury od dnia 5 maja 2015 roku.
Sygn. akt: IV U 752/15UZASADNIENIE
Decyzją z 15 maja 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeodmówiłH. G. (1)prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy podniósł, że udowodniony okres składkowy i nieskładkowy wynosi 24 lata, 10 miesięcy i 7 dni, przy czym do okresu ubezpieczenia nie zaliczono okresów: od 3 do 25 stycznia 1994r. (23 dni), od 1 do 16 lutego 1995r. (16 dni), od 7 do 18 listopada 1994r. (12 dni) i dnia 5 do 15 grudnia 1994r. (11 dni), gdyż w okresach tych ubezpieczony był nieobecny w pracy bez prawa do wynagrodzenia i zasiłku lub przebywał na urlopie bezpłatnym. W odniesieniu do stażu pracy w szczególnych warunkach organ rentowy wskazał, że udowodniony okres pracy w szczególnych warunkach wynosi 3 lata, 1 miesiąc i 16 dni i obejmuje okres zatrudnienia wFirmie (...)wW.od 1 września 1991r. do 30 listopada 1996r. (z wyłączeniem okresów urlopów bezpłatnych oraz okresów nieobecności bez prawa do wynagrodzenia oraz zasiłku) oraz okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)) od 16 czerwca 1997r. do 19 listopada 1997r.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłH. G. (2)wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w okresie zatrudnienia wFirmie (...)nie korzystał z urlopu bezpłatnego, dlatego wyłącznie go w okresach wskazanych w decyzji z ubezpieczenia jest niezgodne z prawem . Okresy nieuwzględnione przez ZUS były okresami, w których normalnie pracował, a parcoadwca fikcyjnie wykazał je jako urlopu bezpłatne (odwołanie k.1 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.4-5 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyH. G. (1)w dniu 5 maja 2015r. ukończył 60-ty rok życia. Uprzednio - w dniu 21 kwietnia 2015r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 21 kwietnia 2015r. k.1 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 24 lata, 10 miesięcy i 7 dni, z czego całość okresy składkowe stanowią 24 lata, 9 miesięcy i 14 dni, a okresy nieskładkowe 23 dni. Ponadto organ rentowy ustalił, że do dnia 1 stycznia 1999r. ubezpieczony osiągnął staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 3 lata, 1 miesięcy i 16 dni z tytułu zatrudnienia wFirmie (...)wW.- z wyłączeniem okresów urlopów bezpłatnych i okresów nieobecności bez prawa do wynagrodzenia lub zasiłku – oraz wPrzedsiębiorstwie (...)(świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z 30 listopada 1996r. i 20 listopada 1997r. k.27 i 30 akt emerytalnych).
Z uwagi na brak wymaganego ustawą stażu pracy w szczególnych warunkach decyzją z 15 maja 2015r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 15 maja 2015r. k.55 akt emerytalnych).
Ubezpieczony był zatrudniony wFirmie (...)J. G.wW.w okresie od 1 września 1991r. do 30 listopada 1996r., a zatem przez 5 lat i 3 miesiące, w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z 30 listopada 1996r. k.25-26 akt emerytalnych). Przez cały okres tego zatrudnienia ubezpieczony zatrudniony był na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 30 listopada 1996r. k.27 akt sprawy). Powyższa firma zajmowała się sprzedażą ogumienia, akumulatorów i części do samochodów i ubezpieczony przewoził te części początkowo na terenie Polski, a później również za granicą. W zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (druk ZUS Rp-7) z 15 stycznia 2003r.J. G.wykazał, że w okresach od 3 do 25 stycznia 1994r. (23 dni), od 7 do 18 listopada 1994r. (12 dni) i od 5 do 15 grudnia 1994r. (11 dni) ubezpieczony przebywał na urlopie bezpłatnym udzielonym w związku z z przestojem (zaświadczenie ZUS Rp-7 z 15 stycznia 2003r. k.24 akt rentowych za wnioskiem z 9 lipca 2003r.). Następnie w piśmie z 6 czerwca 2014r. - nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie organu rentowego z 29 maja 2014r. -J. G.wyjaśnił, że w okresach od 1 do 16 lutego 1995r. (16 dni) oraz od 3 do 25 stycznia 1994r. (23 dni) ubezpieczony nie korzystał z urlopu bezpłatnego, ale był nieobecny w pracy i okres ten stanowi okres usprawiedliwionej nieobecności bez prawa do wynagrodzenia i zasiłku (pismo ZUS O/S.z 29 maja 2014r. skierowane doJ. G.o wyjaśnienie w/w okresów i pismoJ. G.z 6 czerwca 2014r. skierowane do ZUS O/S.k.3 i 5 akt organu rentowego za wnioskiem ubezpieczonego z 13 maja 2014r. o ustalenie okresów pracy w szczególnych warunkach). W rzeczywistości w okresach wyłączonych przez organ rentowy z okresu ubezpieczenia ,tj. w okresach: od 3 do 25 stycznia 1994r. (23 dni), od 1 do 16 lutego 1995r. (16 dni), od 7 do 18 listopada 1994r. (12 dni) i od 5 do 15 grudnia 1994r. (11 dni), co łącznie stanowi 62 dni, ubezpieczony nie korzystał z urlopu bezpłatnego ani okresy te nie stanowiły innej usprawiedliwionej nieobecności ubezpieczonego w pracy. W okresie zatrudnienia uJ. G.ubezpieczony był stale obecny w pracy, przy czym zdarzyły się kilkudniowe okresy kiedy z powodu braku zleceń przewozowych ubezpieczony nie wykonywał przewozów, a pracował w siedzibie firmy przy naprawie samochodu (zeznania świadkaW. A.k.30v-31 akt sprawy i częściowo zeznania świadkaJ. G.k.21-22 akt sprawy oraz zeznania ubezpieczonego k.31v-32 akt sprawy).
W okresie od 5 lutego 1975r. do 31 marca 1984r. ubezpieczony był zatrudniony wSpółdzielni (...)wS.Oddział wW.w pełnym wymiarze czasu pracy, przy czym w okresie tego zatrudnienia – od 24 października 1975r. do 15 października 1977r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Przed powołaniem do służby wojskowej i po odbyciu służby wojskowej – do 13 kwietnia 1979r. ubezpieczony pracował na stanowisku mechanika napraw pojazdów samochodowych. Następnie od 14 kwietnia 1979r. do końca okresu zatrudnienia ,tj. do 31 marca 1984r., a zatem przez 4 lata, 11 miesięcy i 17 dni ubezpieczony pracował na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony (świadectwo pracy z 31 marca 1984r. k.22 akt emerytalnych). Ubezpieczony jeździł samochodamimarki S., Kamaz,J.i przewoził węgiel, nawozy, oleje, kwasy, ziemniaki. Towary te dostarczał do okolicznychGminnych Spółdzielni (...)odbierając je transportu kolejowego wS.albo od producentów –Rafinerii (...), PetrochemiiP.. Następnie, na zasadzie porozumienia między zakładami pracy ubezpieczony przeszedł do pracy wWojewódzkim Zakładzie (...)wS.Oddział wW., gdzie pracował od 2 kwietnia 1984r. do 11 lutego 1985r., a zatem przez 10 miesięcy i 10 dni, na stanowisku kierowcy (świadectwo pracy z 11 lutego 1985r. k.23 akt emerytalnych). W okresie tego zatrudnienia ubezpieczony w dalszym ciągu jeździł samochodami ciężarowymi o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, przy czym przewoził towary związane z przemysłem mleczarskim ,tj. lizawki dla krów, wapno. Następnie – ponownie na zasadzie porozumienia zakładów pracy, od 12 lutego 1985r. ubezpieczony powrócił do pracy wSpółdzielni (...)wW.na stanowisko kierowcy samochodu ciężarowego i pracował w tej Spółdzielni do 31 sierpnia 1991r., a zatem przez 6 lat, 6 miesięcy i 20 dni (świadectwo pracy z 16 lutego 2000r. k.24 akt emerytalnych). W okresie ponownego zatrudnienia w(...)wW.ubezpieczony jeździł samochodami ciężarowymi o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i przewoził wymienione wyżej towary (zeznania świadków:E. J.k.31-31v iM. C.k.31v oraz zeznania ubezpieczonego k.31v-32 i 20-21 akt sprawy). Łącznie w/w okresy pracy ubezpieczonego na stanowisku kierwocy samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony wynoszą 12 lat, 4 miesiące i 17 dni (4 lata, 11 miesięcy i 17 dni + 10 miesięcy i 10 dni + 6 lat, 6 miesięcy i 20 dni).
Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego (raport z analizy konta k.11 akt emerytalnych).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieH. G. (1)podlegało uwzględnieniu.
Zgodnie zart.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z§4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Rozstrzygnięcie sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat pracy oraz wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat na dzień 1 stycznia 1999r.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do okresu ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych wskazać należy, że organ rentowy uznał za wykazany przez ubezpieczonego okres ubezpieczenia w wymiarze 24 lat, 10 miesięcy i 7 dni. Z okresu ubezpieczenia organ rentowy wyłączył natomiast okresy: od 3 do 25 stycznia 1994r. (23 dni), od 1 do 16 lutego 1995r. (16 dni), od 7 do 18 listopada 1994r. (12 dni) i od 5 do 15 grudnia 1994r. (11 dni), co łącznie stanowi 62 dni wskazując, że w okresy te obejmują usprawiedliwioną nieobecność ubezpieczonego w pracy – w okresie zatrudnienia wFirmie (...)J. G.– bez prawa do wynagrodzenia oraz zasiłku oraz okresy pobytu na urlopie bezpłatnym. Ubezpieczony zaprzeczył jednak, aby w w/w okresach był nieobecny w pracy i korzystał z urlopu bezpłatnego. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że twierdzenia ubezpieczonego są wiarygodne i wskazane okresy – w wymiarze 62 dni – podlegają zaliczeniu do okresu ubezpieczenia wymaganego do nabycia emerytury (jako okresy składkowe), co powoduje, że ubezpieczony spełnia przesłankę 25-letniego okresu ubezpieczenia. Dla zweryfikowania twierdzeń ubezpieczonego Sąd załączył do akt sprawy akta osobowe ubezpieczonego i w aktach tych – przedstawionych przez pracodawcęJ. G.– brak jest jakichkolwiek wniosków ubezpieczonego o udzielenie urlopu bezpłatnego, jak i informacji o jakichkolwiek nieobecnościach ubezpieczonego w pracy. Należy podkreślić, że w świadectwie pracy wystawionym w dniu 30 listopada 1996r., a zatem z chwilą ustania stosunku pracy, pracodawca –J. G.nie zamieścił informacji o korzystaniu przez ubezpieczonego z urlopu bezpłatnego (świadectwo pracy k.25 akt emerytalnych). Informację o korzystaniu przez ubezpieczonego z urlopu bezpłatnego z powodu przestoju w okresach od 3 do 25 stycznia 1994r. (23 dni), od 7 do 18 listopada 1994r. (12 dni) i od 5 do 15 grudnia 1994r. (11 dni) pracodawca zawarł dopiero w zaświadczeniu ZUS Rp-7 wystawionym w dniu 15 stycznia 2003r., a zatem 6 lat po ustaniu zatrudnieniu (na k.24 akt rentowych za wnioskiem z 9 lipca 2003r.), przy czym kilkanaście lat później - w piśmie z 6 czerwca 2014r. - nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie organu rentowego z 29 maja 2014r. -J. G.wyjaśnił, że w okresach od 1 do 16 lutego 1995r. (16 dni) oraz od 3 do 25 stycznia 1994r. (23 dni) ubezpieczony nie korzystał z urlopu bezpłatnego, ale był nieobecny w pracy i okres ten stanowi okres usprawiedliwionej nieobecności bez prawa do wynagrodzenia i zasiłku (vide: ustalenia faktyczne). W toku przesłuchania przez Sąd w charakterze świadkaJ. G.nie potrafił wyjaśnić powyższych rozbieżności i przyczyn wykazywania w późniejszych dokumentach, że ubezpieczony był nieobecny w pracy z przyczyn usprawiedliwionych lub z powodu urlopu bezpłatnego wobec braku potwierdzenia tych faktów w dokumentacji osobowej. W zeznaniach tych wskazał jedynie, że dokumenty te przygotowywała księgowaW. A.oraz przyznał, że w firmie zdarzały się momenty, kiedy nie było zleceń na przewozy. Przesłuchana w charakterze świadkaW. A.przyznała natomiast, że zapisy w dokumentacji przedstawionej do ZUS o korzystaniu przez ubezpieczonego z urlopów bezpłatnych są nieprawidłowe, gdyż ubezpieczony z urlopów takich nigdy nie korzystał, a zapisy takie wynikały z tego, że zdarzały się okresy, kiedy firma nie miała zleceń na przewozy i bardziej adekwatne byłoby przejęcie, że okresy te stanowiły usprawiedliwioną nieobecność w pracy bez prawa do wynagrodzenia i zasiłku. Analizując powyższe dokumenty i zeznania świadków Sąd doszedł do przekonania, że dowodom tym nie można dać wiary w zakresie, w jakim wskazują na to, że ubezpieczony korzystał z urlopu bezpłatnego lub miał inne okresy nieobecności w pracy. Z zeznań powyższych osób wynika, że udzielały one informacji nie mających odzwierciedlenia w stanie faktycznym, a wynikało to z tego, że nie wiedziały jak potraktować okresy, w których firma nie miał zleceń na przewozy. W świetle powyższego w ocenie Sądu należy dać wiarę zeznaniom ubezpieczonego, że nie miał on przerw w pracy, a w dni, w które nie miał zlecenia przewozowego był obecny w pracy i wykonywał czynności naprawcze i konserwacyjne przy samochodzie. Należy podkreślić, że wszystkie wyłączone przez organ rentowy okresy przypadają na okres trwania stosunku pracy między ubezpieczonym aJ. G.i okoliczność, że w okresach tych ubezpieczony wykonywał inne czynności niż przewóz towarów nie oznacza, że nastąpiła przerwa w zatrudnieniu. Niezależnie od powyższego wskazać należy na dyspozycjęart.81§1 kp, zgodnie z którym pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania. Z kolei z§2powyższego przepisu stanowi, że wynagrodzenie, o którym mowa w§1, przysługuje pracownikowi za czas niezawinionego przez niego przestoju.
Co do przesłanki co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach ubezpieczony podnosił, że oprócz niekwestionowanej przez organ rentowy pracy w takich warunkach wFirmie (...)wW.oraz wPrzedsiębiorstwie (...)wW.(vide: zaskarżona decyzja), pracę w szczególnych warunkach wykonywał również na rzeczSpółdzielni (...)wW.przez dwa kolejne okresy zatrudnienia „przedzielone” niespełna rocznym okresem zatrudnienia wWojewódzkim Zakładzie (...)wS.Oddział wW., gdzie również pracował w szczególnych warunkach (vide: ustalenia faktyczne). Przeprowadzone przez Sąd dowody z zachowanych dokumentów w postaci świadectw pracy oraz z zeznań świadków w osobach współpracowników ubezpieczonego w rozpatrywanym okresie potwierdziły, że w okresach zatrudnienia w powyższych przedsiębiorstwach – łącznie przez 12 lat, 4 miesiące i 17 dni - ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Praca tego rodzaju zaliczona jest do pracy w szczególnych warunkach o czym stanowi wykaz A dział VIII poz.2 załącznika do w/wrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Po zaliczeniu wskazanych okresów do stażu pracy w szczególnych warunkach ubezpieczony spełnia ustawową przesłankę nabycia prawa do emerytury na podstawie art.184 ustawy emerytalnej.
Reasumując uznać należało, że ubezpieczony spełnia przesłankę 25-letniego okresu ubezpieczenia oraz 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Mając to na uwadze Sąd na podstawieart.47714§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, żeH. G. (1)przysługuje prawo do emerytury od 5 maja 2015r. ,tj. od chwili ukończenia przez ubezpieczonego 60. roku życia.