Sąd Rejonowy w Oleśnie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 161/15
Data wyroku: 2016-03-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wojciech Dorożyński
Podstawa prawna: 286§1kk w zw.z art. 12 kk

Sygn. akt II K 161/15
1 Ds 592/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 marca 2016 roku
Sąd Rejonowy w Oleśnie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący:SSR Wojciech Dorożyński
Protokolant:sekr. sądowy Katarzyna Kot
przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oleśnie Daniela Jakubca
po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 16 marca 2015 roku, 28 sierpnia 2015 roku, 28 października 2015 roku i 16 marca 2016 roku sprawy:
S. P.s.E.iS.z domuS.ur. (...)wT.

oskarżonego o to, że:

w okresie od 19 kwietnia 2013 roku do listopada 2013 roku wO.woj.(...)iT.woj.(...)działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, poprzez wprowadzenie go w błąd, co do zamiaru regulowania należności czynszowych wynikających z tytułu zawartej umowy dzierżawy lokali użytkowych znajdujących się w budynku przyul. (...)wT., którą zawarł nie posiadając możliwości finansowych do płacenia czynszu, gdyż w 2013 roku posiadał zaległości w Urzędzie Skarbowym wT.z tytułu niezapłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych, jak również posiadał zadłużenia w stosunku do wierzycieli i były wobec niego prowadzone postępowania egzekucyjne w Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w(...)M. Z., w Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wT.T. A.oraz w Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wT. (...)A. B.w wyniku czego powstały straty w kwocie 39.500 złotych na szkodęJ. D.

-
         to jest o przestępstwo zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 12 kk

I
uniewinnia oskarżonegoS. P.od popełnienia zarzucanego mu w części wstępnej wyroku czynu zart. 286§ 1 kkiart. 12 kk;

II
na podstawieart. 632 pkt 2 kpkkosztami procesu obciąża Skarb Państwa;

III
na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturzezasądza od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw.M. P.zwrot kosztów obrony w kwocie 826,56 / osiemset dwadzieścia sześć złotych i pięćdziesiąt sześć groszy, podatek VAT wliczony/ złotych.

Sygn. akt II K 161/15

UZASADNIENIE
Zwięzłe wskazanie udowodnionych faktów i dowodów, na których się oparto:
E. P., jego żona oraz synS. P.byli właścicielami budynku wT.ulica (...). W budynku tym prowadzili oni też w(...) Spółki Cywilnejprzedsiębiorstwo (...). / dowód: zeznania świadkaE. P.k.277v, 115v; informacja od Komornika sądowego przy SR wT.k.106; informacje z Centralnej ewidencji i Informacji o działalności Gospodarczej k. 74-75 akt/
E. P.i jego synS. P.mieli wiele długów z tytułu prowadzonej osobiście działalności gospodarczej jako osoby fizyczne. Z tego powodu w latach 2012-2013 były przeciwko nim prowadzone liczne postępowania egzekucyjne, w większej części bezskuteczne. / informacje od Komorników sądowych k. 102-106, 134-141 akt/
S. P.z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej posiadał w roku 2013 zaległości w podatku dochodowym za lata 2011- 2012 zaległość w kwocie 33 081 złotych./ dowód: informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego wT.k. 99 akt/
W toku jednego z postępowań egzekucyjnych nabył na licytacji komorniczej w roku 2012 roku nieruchomość budynkową wT.przyulicy (...)J. D., prowadzący działalność stomatologiczną wO.oraz wT.. Prawomocne przybicie sądowe otrzymał w lutym 2013 roku. Wtedy też rozpoczął właściwe rozmowy na temat wynajęcia lokalu wT.przyulicy (...)zeS. P.. Rozmowy te były prowadzone głównie telefonicznie. / dowód: zeznania świadkaJ. D.k. 2v-2, 268v,270-270v akt/
Umową notarialną z dnia 13 lipca 2011 roku została zawiązanaSpółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...)o większościowym udzialeD. P.. W skład dwuosobowego zarządu Spółki weszli natomiast prezes-E. P.i członek zarządu-S. P.. Do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki uprawniony był każdy z członków zarządu samodzielnie. Spółka ta działała wT.przyulicy (...)./ dowód: informacja KRS k.108-109 akt/
Co najmniej do kwietnia 2013 rokuSpółka (...)nie miała zaległości podatkowych ani wobec swoich kontrahentów. / dowód: Informacja od Naczelnika Urzędu Skarbowego wT.k. 99, informacja od Komornika sądowego przy SR w(...)T. A.k.106, wyjaśnienia oskarżonegoS. P.k.166, zeznania świadkaE. P.k.277v akt/
J. D.już w czasie rozprawy licytacyjnej złożył ofertę państwuP., że będą oni mogli zostać w lokalu i płacić czynsz. Ostateczne uzgodnienia były prowadzone w sprawie zawarcia umowy najmu lokalu międzyJ. D.aS. P.wT.w budynku przyulicy (...).S. P.wyliczył kwotę możliwego do zapłaty czynszu na kalkulatorze. Będący w lokaluE. P.dodatkowo zapewniał, że wpłaty będą ale mogą być one nie 5-tego ale kilka dni później, jak zapłacą im kontrahenci. /dowód: zeznania świadkaJ. D.k. 268v-269v,270v,2v akt/
W dniu 19 kwietnia 2013 roku została podpisana umowa lokalu użytkowego pomiędzy wynajmującymJ. D.a najemcą(...) Sp. z o.o.wT., reprezentowaną przezS. P.. Na mocy tej umowy wynajmujący oddał do używania lokale użytkowe w budynku na nieruchomościT.ulica (...)najemcy na cele związane z działalnością gospodarczą. Umowa była zawarta na okres 14 miesięcy od 1 maja 2013 roku. W zamian najemcaSpółka (...)była obowiązana płacić czynsz w kwocie 5250 złotych miesięcznie do 5 każdego miesiąca gotówką lub przelewem na wskazany numer rachunku bankowego. Najemcę obciążały też koszty eksploatacyjne. Wypowiedzenie umowy przewidziano dla każdej ze stron za trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia. Wynajmującemu przysługiwało nadto prawo wypowiedzenia umowy w trybie natychmiastowym bez zachowania terminów wypowiedzenia m.in. w wypadku zalegania przez najemcę z zapłatą czynszu za dwa kolejne okresy. / dowód: kopia umowy najmu k. 11-14 akt/
Zapłata czynszu za pierwszy miesiąc maj nastąpiła w dniu 8 maja 2013 roku. / dowód: potwierdzenie przelewu k. 123, zeznania świadkaJ. D.k.269 akt/
W następnych miesiącach wpłaty czynszu nie następowały. W lipcu 2013 rokuJ. D.rozmawiał zeS. P.na temat braku płatności czynszu.J. D.wskazał, że jeżeli nie ma zamiaru płacenia czynszu, to niech napisze stosowne wypowiedzenie.S. P.odpowiedział, że wypowiedzenia może też dokonaćJ. D.. W dniu 16 sierpnia 2013 rokuS. P.złożył na piśmie oświadczenie w imieniuSpółki (...)o wypowiedzeniu umowy najmu. W rozmowach zJ. D.S. P.iE. P.informowali go, że kiedy dostaną zapłatę od swoich kontrahentów dokonają zapłaty zaległego czynszu.Spółka (...)dokonała jednak tylko jeszcze jednej częściowej wpłaty w kwocie 2500 złotych za czynsz z czerwca 2013 roku w dniu 8 stycznia 2014 roku.S. P.wydał klucze od pomieszczeń lokalu ekipie remontowejJ. D.w lutym 2014 roku. /dowód: kopia wypowiedzenia umowy najmu k. 47, zeznania świadkaJ. D.k. 2v-3,269, potwierdzenie wykonania przelewu bankowego k.124 akt/
W okresie trwania najmuSpółka (...)popadła w kłopoty finansowe. Z głównej inwestycji wI.-e nie mogli odzyskać swych należności, zakres prac uległ zmianie a tym samym i wydłużył się termin zakończenia prac. Nie płaciły im też inne przedsiębiorstwa, a musieli też płacić należności swym podwykonawcom.E. P.i jego syn proponowali teżJ. D.w ramach rozliczenia przekazanie materiałów elektrycznych, gdyż planował on prace remontowe, ale na tę propozycję nie odpowiedział. / dowód: zeznania świadkaE. P.k. 277v-278v, 115v akt/
Sąd zważył, co następuje:
Dokonane ustalenia oraz ujawnione okoliczności sprawy nie potwierdzają, żeS. P.podpisując w dniu 19 kwietnia 2013 roku w imieniuSpółki (...)umowę najmu zJ. D.miał zamiar nie wywiązywać się z jej postanowień, w szczególności co do obowiązku płacenia czynszu miesięcznego. Oskarżony w swych wyjaśnieniach temu zaprzeczył, a potwierdzają je w pełni zeznania świadkaE. P., który wskazał, że ich Spółka miała właśnie wywiązywać się z obowiązku płacenia czynszu i nie zamierzali oszukać w tym zakresieJ. D.. Jak wynika z wyjaśnień oskarżonego oraz świadkaE. P.powodem zaprzestania płatności było to, że miesiąc lub dwa miesiące po podpisaniu omawianej umowy najmuSpółka (...)popadła w trudności finansowe, gdyż zaprzestali jej płacić jej kontrahenci a główny przedmiot inwestycji, którym było zamówienie dlaI., zostało zmienione przez zamawiającego i na tej inwestycji stracili 50 000 złotych. Zeznania świadkaJ. D.do ustalenia tej okoliczności, w szczególności sytuacji majątkowejSpółki (...)niczego nie wnoszą, gdyż świadek ten nie posiada żadnej wiedzy na temat relacji tej Spółki z jej kontrahentami i jej sytuacji finansowej przed podpisaniem umowy, jak i po podpisaniu umowy najmu. Świadek ten natomiast potwierdza, że kiedy nastąpił brak płatności czynszu otrzymywał informację od panówP., że zapłacą mu czynsz, jeżeli sami otrzymają zapłatę od swych kontrahentów. Pośrednio zatem zeznania tego świadka potwierdzają wyjaśnienia oskarżonego oraz zeznania świadkaE. P.na temat tego co było obiektywnym powodem zaprzestania płacenia rat czynszu przezSpółkę (...). Fakt natomiast, że Spółka ta przed podpisaniem umowy najmu nie była zadłużona, na co wskazywaliS. P.iE. P., potwierdza informacja z Urzędu Skarbowego wT., że nie miała ona w roku 2013 zaległości podatkowych k.99. Również informacja jednego z komorników zT.T. A.potwierdza, że wobec tej Spółki nie prowadził on do lipca 2014 roku żadnych postępowań egzekucyjnych k.106. Brak jest zatem jakichkolwiek dowodów, które obiektywnie wskazywałby, że już w kwietniu 2013 roku sytuacjaSpółki (...)była na tyle zła, że należało przewidywać w oczywisty sposób, że nie będzie ona mogła płacić miesięcznego czynszu w kwocie 5250 zł. W tej sprawie oskarżyciel publiczny oskarżyłS. P.natomiast o to, że w okresie od 19 kwietnia 2013 roku do listopada 2013 roku wO.woj.(...)iT.woj.(...)działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, poprzez wprowadzenie go w błąd, co do zamiaru regulowania należności czynszowych wynikających z tytułu zawartej umowy dzierżawy lokali użytkowych znajdujących się w budynku przyul. (...)wT., którą zawarł nie posiadając możliwości finansowych do płacenia czynszu, gdyż w 2013 roku posiadał zaległości w Urzędzie Skarbowym wT.z tytułu niezapłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych, jak również posiadał zadłużenia w stosunku do wierzycieli i były wobec niego prowadzone postępowania egzekucyjne w Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wT.
M. Z., w Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wT.
T. A.oraz w Kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wT.A. B.w wyniku czego powstały straty w kwocie 39.500 złotych na szkodęJ. D., to jest o czyn zart. 286§ 1 kkiart. 12 kk. Konstrukcja zarzutu z aktu oskarżenia wskazuje na to, że podstawą uznania, iżS. P.nie miał zamiaru w płacić czynszuJ. D.jest fakt, że nie posiadał on możliwości do płacenia tego czynszu, gdyż w roku 2013 po miał liczne zadłużenia wobec wierzycieli, jak i wobec Urzędu Skarbowego. Fakt posiadania tych długów osobistych przezS. P.nie może być przesądzający w tej sprawie. Umowa najmu nie była przecież zawarta międzyJ. D.aS. P.osobą fizyczną, ale z osobą prawnąSpółką z o.o. (...). Osobiste zadłużenieS. P.nie było zatem zadłużeniemSpółki (...), która jako odrębny podmiot prawny ma swoje prawa majątkowe i zobowiązania. ZdolnościSpółki (...)do wywiązania się z umowy najmu, w zakresie płacenia czynszu, nie można więc mierzyć poziomem osobistego zadłużenia członka zarządu tejże Spółki. Treść zarzutu zresztą w ogóle pomija charakter działaniaS. P.jako organuSpółki (...), co jest w sprawie kluczowym niedopatrzeniem. Treść tego opisu wskazuje wręcz, że toS. P.był stroną umowy najmu a nie osoba prawna-Spółka z o.o. (...). Ta nieprawidłowość stanowi również o niezasadności postawionego zarzutu. Sam fakt powstania zadłużenia w płaceniu czynszu nie może świadczyć o zamiarze kierunkowym członka zarząduSpółki (...), aby doprowadzićJ. D.do niekorzystnego rozporządzenia swym mieniem poprzez wprowadzenie go w błąd co do wywiązywania się przezSpółkę (...)z obowiązku płacenia tego czynszu. Jak wskazano w wyroku SN z dnia 8 maja 1997 roku II KKN 64/97 cyt. w zbiorze LEX sam fakt zadłużeń nie może decydować o zamiarze wyłudzenia, a dopiero powiązanie różnych okoliczności związanych z zawieranymi umowami kredytowymi i innymi transakcjami, może pozwolić na wyprowadzenie wniosków o zamiarze oskarżonego. W innym postanowieniu SN z dnia 17 stycznia 2012 roku IV KK 344/11 LEX nr 1674122 wskazano, że późniejsze niewywiązanie się z zobowiązania cywilnoprawnego, nawet świadome i celowe, o ile nie należy do zespołu okoliczności poszlakowych wskazujących na pierwotny zamiar oszukańczy sprawcy, nie może dawać podstawy do przypisania odpowiedzialności karnej za oszustwo. W tej sprawie zatem rozporządzenie mieniem przezJ. D.nastąpiło poprzez zawarcie umowy najmu w kwietniu 2013 roku. Okoliczności dotyczące przyczyn niepłacenia następnie kolejnych miesięcznych rat czynszu nie będą decydowały o popełnieniu przestępstwa zart. 286§ 1 kk, chyba że te zachowania będą wskazywać na uprzedni zamiar sprawcy –oskarżonegoS. P.w dacie podpisywania umowy. W wyroku SA w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2013 roku II AKa 122/13 przytoczono okoliczności faktyczne, które mogą wskazywać na uprzedni zamiar sprawcy czynu zart. 286 kk. Mianowicie ustając zamiar sprawcy oszustwa przy zawieraniu umowy, należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności, na podstawie których można wyprowadzić wnioski dotyczące realności wypełnienia obietnic złożonych przez sprawcę osobie rozporządzającej mieniem, w szczególności jego możliwości finansowe, skalę przyjętych zobowiązań, zachowanie sprawcy po otrzymaniu pieniędzy/ uzyskaniu minia/, jego stosunek do rozporządzającego mieniem w związku z upływem terminów płatności sumy pożyczonej i inne. W niniejszej zatem sprawie ustalone okoliczności sprawy nie pozwalają przyjąć, że od początku dążeniemS. P.było podpisanie umowy najmu lokali w budynku wT.zJ. D.bez zamiaru jednak płacenia mu umówionego czynszu przezSpółkę (...). Nie wskazuje bowiem na to sytuacja majątkowa tej Spółki- faktycznego najemcy ani też dalsze zachowania kierujących tą Spółką. Została przecież zapłacona pierwsza rata czynszu, wprawdzie z lekkim opóźnieniem ale w całości. O tym zresztą, że wpłata może być z poślizgiemJ. D.był informowany jeszcze przed podpisaniem umowy, co sam przyznał k. 269v.S. P.wbrew sugestiomJ. D.nie unikał kontaktów z nim w dalszym okresie, bo przecież zaraz w lipcu 2013 roku po niezapłaceniu dwóch kolejnych rat czynszu doszło do spotkania iS. P.wyraził gotowość rozwiązania umowy przez pokrzywdzonego, do czego zgodnie z umową był uprawniony bez zachowania okresu wypowiedzenia. Z tego uprawnieniaJ. D.nie skorzystał, co świadczy najlepiej o tym, że to on dążył do utrzymania umowy najmu a nie oskarżonyS. P., który ze swej strony w sierpniu 2013 roku stosowne wypowiedzenie złożył, a zatem trudno uznać, abyS. P.postępował tu nielojalnie. Widząc bowiem załamującą się sytuacjęSpółki (...)i brak perspektyw do wywiązywania się z obowiązków najemcy, złożył stosowne wypowiedzenie z zachowaniem 3 miesięcznego okresu, którego nie mógł jednostronnie skrócić. Umowa rozwiązała sie w grudniu 2013 roku a jeszcze na początku stycznia 2014 roku nastąpiła wpłata części czynszu za czerwiec 2013 roku ze stronySpółki (...)w sytuacji, gdy nie było już perspektyw do utrzymania umowy. Zauważyć też należy, że utworzenieSpółki (...)nie było celem samym w sobie, aby pozyskać odJ. D.omawianą nieruchomość budynkową, gdyż do założenia tej Spółki doszło w roku 2011 w czasie kiedy budynek był jeszcze we władaniu rodzinyP.. Nie można więc uznać, że funkcjonowanie tej Spółki było jedynie fasadą do skłonieniaJ. D.do popisania umowy najmu z tą Spółką w kwietniu 2013 roku.
Resumując, uznać należało, że w sprawie brak jest podstaw do uznania, że oskarżonyS. P.działając w imieniu i na rzeczSpółki (...)doprowadziłJ. D.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci oddania nieruchomości budynkowej w najemSpółce (...)poprzez wprowadzenie go umyślnie w błąd co do zamiaru regulowania należności czynszowych przez tę Spółkę. Nie wskazują na to mianowicie żadne obiektywne dowody, które podważyłby wiarygodność wyjaśnień oskarżonego. Nie doszło więc do zrealizowania przez niego znamion przestępstwa zart. 286§ 1 kki orzeczono zgodnie zart. 414§ 1 kpkw zw. zart. 17§ 1 pkt 2 kpk. O kosztach rozstrzygnięto na podstawieart. 632 pkt 2 kpk.