Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 133/16
Data wyroku: 2016-04-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Dobrowolne Poddanie Się Karze
Podstawa prawna: art. 335§1 kpk

Sygn. akt: IV Ka 133/16

UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Opocznie złożył wniosek o wydaniew trybieart. 335 § 1 kpkwyroku skazującego m. in.M. Ś.,oskarżonego o to, że:

I
w dniu 14 maja 2015 roku wO.przyul. (...), woj.(...), wbrew przepisom ustawy, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzieliłT. C.1 grama środka odurzającego w postaci tzw, „marihuany” za kwotę 30 zł., tj. o czyn zart. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,

II
w dniu 22 maja 2015 r. wO.przyul. (...), woj.(...)wbrew przepisom ustawy uprawiał pięć krzewów konopi innych niż włókniste, tj. o czyn zart. 63 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii

i wymierzenie za w/w czyny kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat, łączącej kary: za czyn I – 1 roku pozbawienia wolności i II – 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz kary grzywny w wymiarze 60 stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł., przepadek przedmiotów pochodzących z przestępstwa oraz zasądzenia od oskarżonego kosztów i opłat sądowych.
Sąd Rejonowy w Opocznie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016 roku w sprawie II K 533/15: uwzględnił wniosek prokuratora i skazał oskarżonegoM. Ś.za zarzucone mu czyny wymierzając karę zgodnie z w/w wnioskiem( wyrok ten dotyczy także dwóch innych oskarżonych i co do nich uprawomocnił się).
Powyższy wyrok został zaskarżony przez prokuratora.Prokurator zaskarżył wyrokw części dotyczącej oskarżonegoM. Ś.( gdyż wyrok dotyczył także innych oskarżonych) na niekorzyść tego oskarżonego, zarzucając w apelacji wyrokowi: obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, tj:art. 343 § 7 kpkpoprzez zaniechanie zwrócenia wniosku prokuratorowi i wydanie na posiedzeniu zgodnego z nim wyroku mimo, iż wniosek ten był błędny, albowiem nie zawierał postulatu orzeczenia o dozorze kuratora, który był obligatoryjny z uwagi na młodocianość oskarżonego.
W konkluzji prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja okazała się zasadna i w wyniku jej rozpoznania doszło do konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku w zakresie dotyczącym oskarżonegoM. Ś.i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Przy rozpoznawaniu sprawy doszło bowiem do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku powodując, że wyrok ten zapadł w niewłaściwym trybie. Analiza sprawy wskazuje bowiem, że wniosek prokuratora skierowany do Sądu w trybieart. 335 § 1 kpknaruszał prawo karne materialne i nie nadawał się na uwzględnienie z wielu powodów ( tylko niektóre z nich dostrzegł apelant). Dlatego należało go zwrócić prokuratorowi w trybieart. 343 § 7 kpk. Sąd Rejonowy nie czyniąc tego, tylko wydając na posiedzeniu wyrok zgodny z tym wnioskiem, naruszył prawo karne procesowe, co miało ewidentny wpływ na treść orzeczenia, doszło bowiem do przełożenia się błędów prokuratora na treść wyroku, co doprowadziło do wydania orzeczenia uchybiającego prawu karnemu materialnemu. Jednak zaznaczyć należy, że naruszenie prawa karnego materialnego ma tu charakter wtórny i jest jedynie następstwem „grzechu pierwotnego”–pierwotny błąd Sądu Rejonowego został zapoczątkowany jeszcze przed wydaniem wyroku i polegał na naruszeniu dyspozycjiart. 343 § 7 kpk, a zatem miał charakter proceduralny. Poniżej zostanie to wykazane.
Wniosek prokuratora skierowany do Sądu Rejonowego w trybieart. 335 § 1 kpkw zakresie dotyczącym oskarżonegoM. Ś.urągał prawu karnemu materialnemu i nie nadawał się w tej części na uwzględnienie, albowiem:

-

nie zawierał wniosku o orzeczenie wobec oskarżonego dozoru kuratora, który byłobligatoryjny, gdyż oskarżony ten ma status młodocianego ( ten zarzut podniósł prokurator w apelacji przyznając się w tym zakresie do błędu);

nie zawierał wniosku o orzeczenie w trybieart. 45 § 1 kkprzepadku korzyści majątkowej, mimo, że oskarżony czynem zarzuconym mu w pkt I wniosku taką korzyść w kwocie 30 zł. osiągnął, a orzeczenie tego środka karnego w takim układzie było
    obligatoryjne. Nie „załatwiał” tej kwestii wniosek o orzeczenie „przepadku przedmiotów pochodzących z przestępstwa”, albowiem korzyść w postaci 30 zł. uzyskana ze sprzedaży narkotyku nie jest
    producta sceleris, tylko właśnie korzyścią z przestępstwa w rozumieniuart. 45 § 1 kk(
    por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu - II Wydział Karny z dnia 4 grudnia 2014 r. II AKa 320/14, opubl. KZS 2015 nr 4, poz. 97, Legalis, oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi - II Wydział Karny z dnia 24 września 2013 r., II AKa 162/13, opubl. www.orzeczenia.ms.gov.pl i Legalis
).  Skoro ta korzyść nie podlegała ona ani zwrotowi pokrzywdzonemu, ani przepadkowi w trybieart. 44 § 1 lub 6 kk, to należało wnosić o jej przepadek w trybieart. 45 § 1 kk( tego błędu w apelacji prokurator nie dostrzegł, Sąd Okręgowy podnosi tę kwestię w trybieart. 440 kpk, jest bowiem rażąco niesprawiedliwe nie zastosowanie instytucji prawa karnego materialnego, która wolą ustawodawcy ma charakter obligatoryjny);

wadliwie określał karę grzywny jako karę orzekaną nie za czyn z pkt I wniosku tylko jako karę orzekaną jako kara łączna w związku z warunkowym zawieszeniem wykonania kary łącznej pozbawienia wolności. Doprowadziło to do wadliwego orzeczenia przez Sąd Rejonowy tej kary grzywny na podstawieart. 71 § 1 kk. Tymczasem orzekanie w tej sprawie kary grzywny na podstawieart. 71 § 1 kkbyło niedopuszczalne, albowiem możliwe było orzeczenie kary grzywny na podstawieart. 33 § 2 kkza czyn zarzucony w pkt I wniosku, gdyż był to czyn popełniony w celu osiągniecia korzyści majątkowej. Dlatego we wniosku prokurator powinien proponować orzeczenie kary grzywny w związku ze skazaniem za czyn z pkt I wniosku, a kara łączna nie mogła dotyczyć kary grzywny. Zaznaczyć należy, że tego błędu apelant nie dostrzegł, zaś grzywna zart. 33 § 2 kkjest bardziej dolegliwa od grzywny zart. 71 § 1 kk, jako że ta druga ma charakter akcesoryjny. Jednak Sąd Okręgowy korzysta w tym zakresie zart. 440 kpki uchyla w tym zakresie wyrok na niekorzyść oskarżonego poza zarzutem apelanta, gdyż rażąco niesprawiedliwie byłoby uniknięcie przez sprawcę ukarania go grzywną orzeczoną obok kary pozbawienia wolności na podstawieart. 33 § 2 kk, skoro działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Niezależnie od powyższych wad wniosku prokuratora zaskarżony wyrok dotknięty jest jeszcze jednym błędem, polegającym na nieprawidłowym określeniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności ( ponieważ oskarżony jest młodociany, to podstawą tą powinien byćart. 70 § 2 kk, a nie 70§ 1 pkt 1 kk). Ten błąd został podniesiony przez apelanta.
Skoro w tej sprawie niedopuszczalne było wydanie wyroku ( tylko należało wniosek zwrócić prokuratorowi), to trzeba najpierw do takiego zwrotu doprowadzić, a potem ( po ponownym wniesieniu skargi prokuratorskiej)przeprowadzić na nowo przewód sądowy w całości. Dlatego zachodzi w sprawie sytuacja określona wart. 437 § 2 kpknakazująca zaskarżony wyrok uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności  
dokona zwrotu wniosku prokuratorowi w trybieart. 343 § 7 zdanie pierwsze kpk
          zalecając mu usuniecie w/w uchybień.
Po skierowaniu przez prokuratora nowego aktu oskarżenia ( ewentualnie z dołączonym do niego poprawionym wnioskiem zart. 335 § 2 kpk) Sąd Rejonowy nie będzie związany zakazem reformiationis in peius zarówno co do dozoru kuratora i podstawy orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności ( gdyż te zarzuty podniósł w apelacji prokurator), jak również co do podstawy prawnej grzywny zart. 33 § 2 kki orzeczenia środka karnego zart. 45 § 1 kk( mimo nie podniesienia zarzutów w tym zakresie przez apelanta, gdyż co do tych uchybień Sąd Okręgowy uchylając wyrok zastosował instytucję zart. 440 kpk).
Wobec powyższego orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.