Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 5/16
Data wyroku: 2016-02-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Zdziarska, Małgorzata Janicz, Ewa Jethon
Słowa kluczowe: Swobodna Ocena Dowodów
Podstawa prawna: art 7 kpk

Sygn. akt II AKa 5/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 lutego 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA - Małgorzata Janicz (spr.)
Sędziowie:  SA  - Anna Zdziarska
SO(del.)  - Ewa Jethon
Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Grajber
przy udziale Prokuratora Marka Deczkowskiego
po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2016 r.
sprawyJ. G. (1),urodz. (...)wW., synaT.iH.z d.S.oskarżonego zart. 18§ 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zw. zart. 65§ 1 k.k.,art. 18§ 1 k.k.w zw. zart. 280§ 1 k.k.w zb. zart. 282 k.k.w zw. zart.11§2 k.k.w zw. zart. 65§ 1 k.k.,art. 18§3 k.k.w zw. zart. 252§1 k.k.w zb. zart.282 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.w zw. zart. 4§1 k.k.
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 25 sierpnia 2015 r.
sygn. akt XVIIIK 33/15

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2
zwalnia oskarżonego od ponoszenia wydatków za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
J. G. (1)oskarżono o to, że:

I
w nieustalonym dniu, w okresie od początku lipca do końca sierpnia 2000 r. wW.,S.iO., kierując zorganizowana grupą przestępczą i działając na zlecenieW. G. (1), w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, polecił podległym sobie członkom zorganizowanej grupy przestępczej dokonanie uprowadzeniaJ. S. (1)celem zmuszenia go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, gdzieA. L. (1)pseudonim(...)działając wspólnie i w porozumieniu zM. R.pseudonim(...),R. Z.pseudonim(...),M. D.,T. O.i innymi osobami w nieustalonym dniu od początku lipca do końca sierpnia 2000 r. wS.wziął zakładnika w osobieJ. S. (1), który po przekazaniu goW. G. (1)przetrzymywany był w wynajętym mieszkaniu wO.przez okres około 7 dni, gdzie sprawcy używając przemocy fizycznej poprzez bicie po głowie oraz grożąc zażądali od pokrzywdzonego, w zamian za uwolnienie zwrotu wierzytelności wraz z odsetkami o łącznej wartości około 1 miliona złotych, a następnie doprowadziliJ. S. (1)i osoby jemu najbliższe do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie przekraczającej 300.000 złotych oraz zmusili go do określonego zachowania polegającego na wynajęciu stacji paliw wK.kołoS.i w okresie kilku tygodni przekazywania utargu z prowadzonej w ten sposób działalności gospodarczej, przy czym czynu tego dopuścił się działając w zorganizowanej grupie przestępczej i czyniąc z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu,

tj. o czyn zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 252 § 1 k.k.w zb. zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.

II
w nieustalonym dniu latem 2000 roku wW., kierując zorganizowaną grupą przestępczą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, polecił podległym sobie członkom zorganizowanej grupy przestępczej dokonanie rozboju oraz wymuszenia rozbójniczego na osobieW. G. (1), gdzieA. L. (1)pseudonim(...)działając wspólnie i w porozumieniu zM. R.pseudonim(...),R. Z.pseudonim(...),M. B.,M. D.,M. J.pseudonim(...)i innymi osobami w mieszkaniu przyul. (...)wW.dokonał rozboju na osobieW. G. (1), w ten sposób, że po uprzednim użyciu przemocy w postaci bicia pięściami i kopaniu po całym ciele oraz użyciu niebezpiecznego narzędzia w postaci siekiery doprowadził pokrzywdzonego do stanu bezbronności po czym zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w łącznej kwocie 30.000 złotych, wyroby ze złota o wartości 20.000 złotych oraz samochód markiM. (...)o wartości 25.000 złotych, a nadto grożąc pozbawieniem życia i uprowadzeniem syna doprowadziłW. G. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 60.000 złotych poprzez nałożenie tak zwanej „kary”, przy czym czynu tego dopuścił się działając w zorganizowanej grupie przestępczej i czyniąc z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu,

tj. o czyn zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.

III
w nieustalonym dniu w grudniu 2000 roku wW., kierując zorganizowaną i grupą przestępczą, na prośbęW. G. (1), udzielił mu wsparcia psychicznego poprzez wyrażenie zgody na uprowadzenieJ. S. (1)celem zmuszenia go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, gdzieW. G. (1)działając wspólnie i w porozumieniu zT. O.i innymi osobami w nieustalonym dniu w grudniu 2000 roku wS.wziął zakładnika w osobieJ. S. (1)i przetrzymując go w wynajętym pokoju w zajeździe w miejscowościS.w okolicachO.przez okres około 3-4 dni, grożąc zamachem na życie i zdrowie zażądał od pokrzywdzonego w zamian za uwolnienie, zwrotu nieistniejącego długu w nieustalonej kwocie, a następnie doprowadziłJ. S. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie około 250.000 złotych poprzez zamówienie i przekazanie paliwa w ilości 30.000 litrów oraz przekazywanie przez kilka dni utargu z prowadzonej przezJ. S. (1)stacji paliw wK.kołoS., przy czym czynu tego dopuścił się działając w zorganizowanej grupie przestępczej,

tj. o czyn zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 252 § 1 k.k.w zb. zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.
Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt XVIIIK 33/15:

I
W ramach czynu zarzuconego w pkt I oskarżonegoJ. G. (1)uznał za winnego tego, że w nieustalonym dniu, w okresie od początku lipca do końca sierpnia 2000 r. wW., kierując zorganizowaną grupą przestępczą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, polecił podległym sobie członkom zorganizowanej grupy przestępczej dokonanie wymuszenia rozbójniczego na osobieJ. S. (1)w wyniku czegoA. L. (1)pseudonim(...)działając wspólnie i w porozumieniu zM. R.pseudonim(...),R. Z.pseudonim(...),M. D.,T. O.i innymi osobami w nieustalonym dniu od początku lipca do końca sierpnia 2000 r. wS.używając przemocy fizycznej w postaci bicia po głowie, duszenia sznurem doprowadziliJ. S. (1)do rozporządzenia mieniem w kwocie łącznie przekraczającej 300.000 złotych, przy czym czynu tego dopuścił się działając w zorganizowanej grupie przestępczej i czyniąc z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu, tj. czynu zart.18 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 282 k.k.w zw. zart. 33§ 2 k.k.wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności i 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych grzywny, przyjmując jedną stawkę za równą grzywnie w kwocie 100 (sto) złotych,

II
W ramach czynu zarzuconego w pkt II oskarżonegoJ. G. (1)uznał za winnego tego, że w nieustalonym dniu latem 2000 roku wW., kierując zorganizowaną grupą przestępczą, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, polecił podległym sobie członkom zorganizowanej grupy przestępczej dokonanie rozboju oraz wymuszenia rozbójniczego na osobieW. G. (1)poprzez nałożenie tak zwanej „kary'” w kwocie 120 000 zł, w wyniku czegoA. L. (1)pseudonim(...)działając wspólnie i w porozumieniu zM. R.pseudonim(...),R. Z.pseudonim(...),M. B.,M. D.,M. J.pseudonim(...)i innymi osobami w mieszkaniu przyul. (...)wW.dokonał rozboju na osobieW. G. (1), w ten sposób, że po uprzednim użyciu przemocy w postaci bicia pięściami i kopania po całym ciele dokonał zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w łącznej kwocie 10.000 złotych, a nadto grożąc pozbawieniem życia i uprowadzeniem syna doprowadziłW. G. (1)do rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 110.000 złotych, przy czym czynu tego dopuścił się działając w zorganizowanej grupie przestępczej czyniąc z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu tj. czynu zart.18 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 282 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 33 § 2 k.k.wymierzył mu karę

     3(trzech) lat pozbawienia wolności i 300 (trzystu) stawek dziennych grzywny, przyjmując jedną stawkę za równą grzywnie w kwocie 100 (sto) złotych,

III
W ramach czynu zarzuconego w pkt III oskarżonegoJ. G. (1)uznał za winnego tego, że w nieustalonym dniu w grudniu 2000 roku wW., kierując zorganizowaną grupą przestępczą, na prośbęW. G. (1), w zamiarze abyW. G. (1)w celu zmuszeniaJ. S. (1)do rozporządzenia mieniem dokonał uprowadzeniaJ. S. (1)i stosował wobec niego groźby zamachu na życie i zdrowie, udzielił mu wsparcia psychicznego poprzez wyrażenie zgody na podjęcie w/w działań, w następstwie czegoW. G. (1)działając wspólnie i w porozumieniu zT. O.i innymi osobami w nieustalonym dniu w grudniu 2000 roku wS.wziął zakładnika w osobieJ. S. (1)i przetrzymując go w wynajętym pokoju w zajeździe w miejscowościS.w okolicachO.przez okres około 3-4 dni, grożąc zamachem na życie i zdrowie zażądał od pokrzywdzonego zapłaty kwoty 120.000 złotych w następstwie czego doprowadziłJ. S. (1)do rozporządzenia mieniem poprzez zamówienie i przekazanieW. G. (1)paliwa w ilości 30.000 litrów benzyny, przy czym czynu tego dopuścił się działając zorganizowanej grupie przestępczej tj. czynu zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart.252§1 k.k.w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 kwietnia 2010 r. w zb. zart. 282 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw. zart.4 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zw. zart. 33 § 2 k.k.wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności i 100 (stu) stawek dziennych grzywny, przyjmując jedną stawkę za równą grzywnie w kwocie 100 (sto) złotych,

IV
Na podstawieart. 85, 86 § 1 k.k.orzekł karę łączną 4 (czterech) lat pozbawienia wolności i 400 (czterystu) stawek dziennych grzywny, przyjmując jedną stawkę za równą grzywnie w kwocie 100 (sto) złotych,

V
Na podstawieart. 63 § 1 k.k.,art. 598 § 2 k.p.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył okres zatrzymania oskarżonego w dniach 10-11 lipca 2013 r. oraz okres tymczasowego aresztowania oskarżonego od dnia 20 czerwca 2014 r. do dnia 25 sierpnia 2015 r.,

VI
Zasądził na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty od oskarżonego kwotę 8400 (osiem tysięcy czterysta) złotych, i obciąża go pozostałymi kosztami procesu w kwocie 23.284,08 (dwadzieścia trzy tysiące dwieście osiemdziesiąt cztery 08/100) złote.

Powyższy wyrok zaskarżył obrońca oskarżonego.
Na podstawieart. 427 § 1 i § 2 k.p.k.orazart. 438 pkt. 2 i 3 k.p.k.zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1
obrazę przepisów postępowania, tj.art. 28 § 2 k.p.k.poprzez wydanie orzeczenia w składzie jednego sędziego i dwóch ławników, podczas gdy właściwy ku temu był sąd w składzie jednego sędziego, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą zart. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.,

2
w zakresie czynu I i II: obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to:

a.art. 7 k.p.k.poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów wyrażające się w:

i
przyznaniu wymiaru pełnej wiarygodności zeznaniomA. L. (1)w sytuacji, gdy świadek ten pozostawał w konflikcie z oskarżonym i był zainteresowany pomawianiemJ. G. (1),

ii
bezzasadnym przyjęciu, iżJ. G. (1)przewodził zorganizowanej grupie przestępczej, a jedną z osób, która mu podlegała byłA. L. (1), jak również, żeA. L. (1), przy popełnianiu przestępstw mógł się powołać na osobęJ. G. (1), w sytuacji gdy:

1
świadkowie przesłuchiwani w toku postępowania przygotowawczego oraz w postępowaniu sądowym przyznali, że wiedzę o tym, żeA...L.działał na zlecenieJ. G. (1)w ramach podległości w grupie przestępczej posiadali jedynie od samegoA. L. (1)- którego zeznania nie mogą zostać uznane za wiarygodne,

2
brak jest innych, poza zeznaniamiA. L. (1), dowodów na to, że przekazywał onJ. G. (1)dochody z popełnianych przestępstw oraz żeJ. G. (1)wydawał mu polecenia popełnienia różnego rodzaju przestępstw,

3
w sprawie brak jest jakichkolwiek bezpośrednich dowodów (poza zeznaniamiA. L. (1)) potwierdzających utrzymywanie kontaktów pomiędzyJ. G. (1)iA. L. (1)w okresie gdy popełniane były przestępstwa na szkodęW. G. (1)iJ. S. (1),

4
zeznania świadkaJ. S. (1)potwierdzają, żeA. L. (1)przedstawiał się jako szef grupy i nigdy nie informował go aby ktokolwiek wydawał mu polecenia,

(...)
odmowie przyznania wymiaru pełnej wiarygodności wyjaśnieniomJ. G. (1)w sytuacji gdy są one spójne i logiczne skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mającym wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie żeJ. G. (1)kierował zorganizowaną grupą przestępczą i wydawał jej członkom polecenia dokonania rozbojów i wymuszenia rozbójniczego na osobachJ. S. (1)iW. G. (1);

3
w zakresie czynu I: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj.art. 7 k.p.k.poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w przyjęciu, iżJ. G. (1)wyraził zgodę na udzielenie pomocyW. G. (1)w odzyskaniu długu odJ. S. (1), jak również, że oskarżony zapewniłW. G. (1)o tym, żeA. L. (1)pojedzie wraz z innymi osobami doS.w celu popełnienia przestępstwa na szkodęJ. S. (1), a także, żeJ. G. (1)czerpał z tego przestępstwa dochód, w sytuacji gdy przeczy temu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a w szczególności:

1
zeznania pokrzywdzonegoJ. S. (1), który przyznał, że nie zna oskarżonego, a przestępstwa popełnionego na jego szkodę dopuściła się grupa kierowana przezA. L. (1),

2
zeznania świadkaM. D., prawomocnie skazanego za przestępstwo na szkodęJ. S. (1), który potwierdził że za organizację przestępstwa na szkodęJ. S. (1)był odpowiedzialnyA. L. (1)i on „wszystkim zarządzał”, a także że nigdy nie widywał się z oskarżonym, nie był świadkiem wydania przezJ. G. (1)poleceńA. L. (1),

3
zeznania świadkaT. O., który brał udział w popełnieniu przestępstwa na szkodęJ. S. (1)wskazał, że nie ma wiedzy abyJ. G. (1)miał związek z przestępstwami popełnionymi na szkodęJ. S. (1),

4
zeznania świadkaW. G. (1), który zeznał, że wszystkich uzgodnień dotyczących pierwszego uprowadzeniaJ. S. (1)dokonywał zA. L. (1)(k. 14 protokołu rozprawy z 30 kwietnia 2015 r.) skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, mający wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie, iżJ. G. (1)dopuścił się zarzucanego mu czynu zabronionego, wymienionego w punkcie I wyroku.

4) w zakresie czynu II: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to:
a.art. 7 k.p.k.poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów wyrażające się w przyjęciu, iżJ. G. (1)polecił innym podległym sobie członkom zorganizowanej grupy przestępczej dokonanie rozboju oraz wymuszenia rozbójniczego na osobieW. G. (1)polegających na nałożeniu na niego tak zwanej „kary” w kwocie 120 000 zł, jak również że czerpał z tego korzyści finansowe, w sytuacji gdy:
1. pokrzywdzonyW. G. (1)wskazał, żeJ. G. (1)nie miał nic wspólnego z napadem na jego osobę oraz że przestępstwo popełnione na jego szkodę zostało dokonane przezA. L. (1)oraz osoby mu podległe, jak również, że w okresie około 2000 roku odbył rozmowę zJ. G. (1), z której wynikało, żeJ. G. (1)nie miał wiedzy o tym czynie zabronionym,
2. w sprawie brak jest jakiegokolwiek bezpośredniego dowodu (poza zeznaniamiA. L. (1)) potwierdzającego, że w dniu napadu naW. G. (1)A. L. (1)kontaktował się zJ. G. (1)i relacjonował mu przestępstwo popełnione na jego szkodę,
3.zeznania świadkaM. D., prawomocnie skazanego za przestępstwa na szkodęW. G. (1)wskazał, że organizacją przestępstw zajmował sięA. L. (1), zaś świadek nigdy widywał się z oskarżonym, nie był świadkiem wydania przezJ. G. (1)poleceńA. L. (1),
skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, mającym wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie, iżJ. G. (1)dopuścił się zarzucanego mu czynu zabronionego wymienionego w punkcie II wyroku.
5) W zakresie czynu III: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, tj.art. 7 k.p.k.poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów wyrażające się w przyjęciu, iżJ. G. (1)na prośbęW. G. (1)udzielił mu wsparcia psychicznego poprzez wyrażenie zgody na podjęcie działań przestępczych wobecJ. S. (1)w sytuacji, gdy ustalenie żeJ. G. (1)w przeciągu kilku miesięcy, kolejno:

a
popełnił przestępstwo na prośbęW. G. (1), następnie

b
poleciłA. L. (1)dokonanie rozboju na osobie tegożW. G. (1), po czym

c
pomógłW. G. (1)odzyskać część mienia utraconego w wyniku rozboju dokonanego na nim przezA. L. (1), jest nielogiczne i niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego,

skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, mający wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie, iżJ. G. (1)dopuścił się zarzucanego mu czynu zabronionego wymienionego w punkcie III wyroku.
Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Na wypadek, gdyby Sąd uznał, iż zarzut wskazany w pkt. 1) jest niezasadny i uwzględnił jedynie zarzuty wskazane w pkt. 2) - 5), wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od wszystkich zarzucanych mu czynów.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonegoJ. G. (1)jest niezasadna. Zarzuty w niej postawione nie są trafne , przeto i wnioski końcowe nie mogły być uwzględnione.
W stopniu oczywistym niezasadny jest sformułowany jako pierwszy zarzut obrazy przepisów postępowania, tj.art. 28 § 2 k.p.k.Orzecznictwo przytoczone w treści pisemnego uzasadnienia zarzutu jest oderwane od realiów sprawy niniejszej i dotyczy klasycznych przykładów obrazyart. 28 k.p.k.w sytuacji złej obsady Sądu od samego początku procesu, gdzie błąd w obsadzie ma swe źródło w nieprawidłowym odkodowaniu treści zarzutów i ich kwalifikacji przyjętej w akcie oskarżenia przez oskarżyciela. Inaczej mówiąc, gdy Sąd proceduje w składzie innym niż przewidzianym w ustawie dla czynów wskazanych w skardze. Tymczasem sytuacja procesowa o jakiej mówić musimy , respektując realia sprawy niniejszej, była taka oto, iż oskarżonyJ. G. (1)stanął pod zarzutem kilku czynów, w tym także zart.18§ 1 k.k.w zw. zart. 280§ 2 k.k.( sprawstwo polecające), a więc pod zarzutem zbrodni rozboju kwalifikowanego, a takżeart. 18§1 k.k.w zw. zart.252§1 k.k.Te właśnie okoliczności zdecydowały o właściwości rzeczowej Sądu Okręgowego jak i , zgodnie z brzmieniemart. 28§ 1 k.p.k.o jego składzie. Przypomnieć bowiem należy, iż reguła ogólna sformułowana wart. 28 § 1 k.p.k.dotycząca orzekania na rozprawie głównej w składzie jednego sędziego obejmuje również Sąd Okręgowy. Od tej reguły są jednak wyjątki. Nie obejmuje ona bowiem spraw o zbrodnie (art. 25 § 1 pkt 1k.p.k.), które wymagają rozpoznania w składzie jednego sędziego i dwóch ławników. Prawidłowo w związku z tym sprawa została rozpoznana w składzie ławniczym.
Kwestia zaś zmiany kwalifikacji prawnej czynu, gdzie po przeprowadzeniu przewodu sądowego Sąd doszedł do wniosku, iż ocena materiału dowodowego skutkować winna zmianą kwalifikacji prawnej czynu zart.18§ 1 k.k.w zw. zart. 280§ 2 k.k., naart.18§ 1 k.k.w zw. zart. 280§ 1 k.k., o czym strony obecne na rozprawie uprzedził, po czym wydał wyrok w składzie ławniczym, tym samym, w jakim sprawę prowadził od początku, nie stanowi obrazy prawa procesowego. Z utrwalonego bowiem orzecznictwa Sądu Najwyższego, jak i poglądów doktryny wynika, iż w wypadku gdy określony skład sądu zależny jest od rodzaju sprawy poddanej osądowi (art. 28 § 4 k.p.k.), decydujące znaczenie dla oceny, czy sąd był nienależycie obsadzony (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), ma czyn przestępny, na którego popełnienie wskazuje akt oskarżenia, z tym jednak zastrzeżeniem, że ani opis czynu, ani kwalifikacja prawna zaproponowana w akcie oskarżenia nie wiążą sądu ( vide orzeczenie Sądu Najwyższego, sygn.. akt I KZP 35/2000, OSNKW 2000, nr 11-12, poz. 92). Z powyższych względów zarzut sformułowany w pkt. 1 skargi odwoławczej nie został uwzględniony.
Pozostałe zarzuty ( pkt. 2,3,4,5) wskazują na obrazęart. 7 k.p.k.dotyczącą błędnej, zdaniem skarżącego, oceny dowodów w postaci zeznań wskazanych świadków oraz wyjaśnień samego oskarżonego. Otóż zarzuty te są niezasadne i nie mogły w żaden sposób skutkować uwzględnieniem wniosków sformułowanych przez apelującego. Na wstępie przypomnieć należy, iż analiza wyroku i jego pisemnych motywów, jak i materiału dowodowego z akt postępowania, nie daje podstaw do stwierdzenia uchybień natury procesowej dotyczących sfery gromadzenia i oceny dowodów, o jakich mowa w złożonej skardze odwoławczej. Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy nie tylko zgromadził materiał dowodowy, ale i dokonał jego oceny, zaś ocena ta jako kompletna i logiczna, stoi pod ochronąart. 7 k.p.k.Fakt oparcia ustaleń w znacznej mierze na wyjaśnieniach i zeznaniachA. L. (1)sam z siebie nie może spowodować , iż wyrok zapadł z rażącą obraząart. 7 k.p.k.Pamiętać należy, iż ustawa procesowa nie daje podstaw do preferowania lub dyskwalifikowania dowodu według kryterium, czy jest on korzystny czy też obciążający dla oskarżonego. O wartości dowodu decyduje bowiem jego treść, to znaczy wewnętrzna spójność, konsekwencja oraz przewaga w konfrontacji z innymi dowodami. Każdy dowód musi być oceniony na tle wszystkich pozostałych dowodów zebranych w sprawie. Na marginesie tylko wskazać należy, iż dyrektywy te odnoszą się do wszystkich stron procesu, a nie tylko do sądu. Wbrew twierdzeniom apelującego, nie istnieje żadna reguła dowodowa, która uzasadniałaby pogląd, że zeznania jedynego świadka są niewystarczającą podstawą skazania. Zastrzec jednak trzeba, że tego rodzaju "jedyny" dowód nie może stać w sprzeczności z innymi dowodami, które nie mają wprawdzie decydującego znaczenia dla kwestii odpowiedzialności karnej, stanowią jednak podstawę dokonania lub weryfikacji ustaleń faktycznych odnoszących się do określonych fragmentów zdarzenia (vide Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2014 r. SNO 57/14). Oceniając dowody z zeznań świadków, w tym świadka najistotniejszego jakim byłA. L. (1), Sąd Okręgowy nie uchybił powyższym zasadom, choć dodać trzeba, iż dowód ten wspierają także inni przesłuchani w sprawie świadkowie, przez co traci on przymiot dowodu „jedynego”.A. L. (1)składał zeznania i wyjaśnienia wielokrotnie, są one spójne i konsekwentne, co do pozycji oskarżonegoG.i działań przez niego podejmowanych. Przypomnieć należy, iż wielokrotnie zeznał , że działając w grupieG.dokonywał różnego rodzaju przestępstw w szczególności polegających na handlu podrabianymi paliwami. Żeby móc w tym „interesie działać” musiał świadek uzyskać zgodę oskarżonegoG.. Cały przebieg relacji świadka na temat zdarzeń, od czasu uzyskania pozwolenia odJ. G.na tzw. naliczenie WG.i wcześniejszą pomocW. G. (1)w odzyskaniu pieniędzy odJ. S. (1), oraz dotyczącej uzgodnień podczas dokonywania czynu został prawidłowo oceniony przez Sąd Okręgowy. W szczególności zauważone zostały i , wbrew twierdzeniom apelującego ocenione, rozbieżności w relacjach tego świadka ( vide strona 7 pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia). Nadto zeznania świadkaA. L.potwierdzone zostały przez innych świadków tj.M. R.iR. Z., na którychA. L. (1)jako na osoby uczestniczące w zdarzeniu wS., w ogóle nie wskazywał w swoich zeznaniach. Wbrew twierdzeniom apelującego zeznaniaM. R.dotyczą jego osobistych kontaktów zA. L. (1)i oskarżonymG., gdyż w spotkaniach tych uczestniczył. To samo można powiedzieć o świadkuR. Z.. Zeznania wspierające i potwierdzające depozycje wskazanych powyżej świadków złożyli takżeT. W.,M. B.,T. O.,R. O.,M. D.. Opierając się na analizie zeznań świadków prawidłowo także ustalił sąd meriti jaka była rola oskarżonego w poszczególnych przypisanych mu czynach. Nie ulega wątpliwości, że ze względu na pozycję w grupie , decyzje o popełnieniu przestępstw podejmowano w uzgodnieniu z oskarżonym, nadto musiały one uzyskać jego aprobatę. Z relacji świadków, składanych niezależnie od siebie wynika, że w trakcie zdarzenia którego ofiarą padłW. G.,A. L.był w kontakcie telefonicznym z oskarżonym, zdawał mu relację z przebiegu zdarzenia. Dokonując oceny dowodów Sąd uznał, iż należy zastosowaćart. 5§ 2 k.p.k.co do czynu zarzucanego oskarżonemu wpkt Ii wyeliminował w czynie przypisanym znamiona zart. 252§ 1 k.k., ocenił także odmiennie od oskarżyciela wysokość szkód poniesionych przezJ. S. (1), wreszcie przypisał oskarżonemu sprawstwo w ramach podstawowego typu przestępstwa rozboju. Powyższe świadczy o takiej ocenie dowodów, którą nazwać należy swobodną a nie dowolną, jak chce obrońca. Świadczy to także, o tym, że ocena ta dokonana została obiektywnie, w oparciu o kompleksową analizę dowodów. Sąd Apelacyjny podziela także przyjętą w wyroku Sądu I instancji kwalifikację prawną wszystkich czynów. Co do czynów I i II było to sprawstwo polecające do przestępstw wymuszenia rozbójniczego ( pkt I) i do rozboju i wymuszenia rozbójniczego (pkt II) zaś, co do czynu z pkt. III pomocnictwo psychiczne do przestępstw wymuszenia rozbójniczego i wzięcia zakładnika.
W tym miejscu przypomnieć należy , że na tle polskiej ustawy karno materialnej sprawstwo zawsze sprowadza się do wykonania czynu zabronionego. Różnica pomiędzy poszczególnymi odmianami sprawstwa dotyczy wyłącznie określonego w ustawie sposobu "wykonania czynu zabronionego". O ile jednak w przypadku sprawstwa pojedynczego "wykonanie" czynu zabronionego następuje niejako "własnoręcznie" przez sprawcę (art. 18 § 1 kkzdanie pierwsze) to w wypadku współsprawstwa, sprawstwa kierowniczego oraz sprawstwa polecającego sposób "wykonania" czynu zabronionego określony został wart. 18 § 1 k.k.zdanie drugie, trzecie i czwarte i co do zasady obejmuje albo złożone zachowania dwóch lub więcej osób realizujących łącznie znamię czynnościowe, albo zachowania dwóch lub więcej różnych osób, z których tylko jedna lub kilka z nich realizuje znamię czynnościowe pozostając zarazem w specyficznej zależności od osoby kierującej jej zachowaniem lub wydającej polecenie wykonania określonego zachowania. W tym kontekście właściwie zakwalifikował Sąd I instancji przypisane oskarżonemu czyny. Niewątpliwe w przypadku roli jaką odegrał oskarżony w dokonaniu czynów przypisanych w pkt I i II mamy do czynienia ze sprawstwem polecającym. Przypomnieć należy , że sprawstwo polecające nie wymaga chociażby pośredniego uczestniczenia wydającego polecenie w realizacji znamion czynu zabronionego przez bezpośredniego wykonawcę, ograniczając jego czynność wyłącznie do etapu poprzedzającego wykonanie czynu zabronionego przez bezpośredniego wykonawcę. Zgodnie z utrwalonym w doktrynie poglądem sprawca polecający nie ma władztwa nad realizacją znamion czynu zabronionego przez bezpośredniego wykonawcę. Jednocześnie konstrukcja sprawstwa polecającego zawiera niewystępujący w przypadku podżegania warunek w postaci uzależnienia bezpośredniego wykonawcy od wydającego polecenie. Podkreślić należy, że w przypadku sprawstwa polecającego związek wydającego polecenie z formalno-obiektywnym wykonaniem czynu zabronionego jest znacznie słabszy niż w przypadku sprawstwa kierowniczego. Sprawca polecający nie tylko samodzielnie nie wykonuje żadnego z elementów znamion czynu zabronionego, lecz także nie panuje nad wykonaniem tego czynu przez bezpośredniego wykonawcę. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy wydania polecenia, co przesądza, iż może zostać ono wydane w dowolnej formie. Co ważne obiektywnym znamieniem sprawstwa polecającego jest istnienie zależności między wydającym polecenie a adresatem, a wynikać ono może, jak w sprawie niniejszej z konkretnego układu funkcjonowania sprawców w zorganizowanej strukturze. Prawidłowo zatem przyjął Sąd meriti, iż stosunek zależności pomiędzy oskarżonym a świadkiemL.był tego rodzaju, że świadek musiał wykonywać podjęte przez oskarżonego decyzje dotyczące dokonania przypisanych mu czynów. W doktrynie wyróżnia się dwie odmiany pomocnictwa, fizyczne i psychiczne. Analizując stan faktyczny ustalony prawidłowo przez Sąd Okręgowy, także , co do czynu z pkt III wyroku, przyjąć należy, iż słusznie przypisano oskarżonemu taką właśnie formę przestępczego współdziałania, a mianowicie pomoc psychiczną do dokonania przypisanego w tym punkcie wyroku czynu. Przypomnieć należy, że pomocnictwo psychiczne odnosi się do tych wypadków, w których bezpośredni wykonawca podjął już wcześniej decyzję popełnienia czynu zabronionego, a następnie otrzymał od pomocnika wsparcie psychiczne, które ma obiektywny charakter. Ta postać pomocnictwa przejawiająca się umacnianiem bezpośredniego wykonawcy w zamiarze lub decyzji popełnienia czynu zabronionego nie musi sprowadzać się do udzielania rady lub informacji, musi jednak mieć obiektywny i istotny charakter. Niewątpliwie oskarżony udzielił wsparcia psychicznegoW. G., kiedy ten zwrócił się do niego opowiadając o zdarzeniu, w skutek którego czuł się pokrzywdzony. Oskarżony całkowicie solidaryzował się z zamiaremW. G.i uznał, że toJ. S.musi zapłacić za poniesione straty, nadto utrzymałW. G.w przekonaniu, że dostanie od oskarżonego „zielone światło” i będzie mógł przystąpić do przestępczego egzekwowania „należności”. Nie ulega przy tym wątpliwości, że oskarżony był świadom sposobu dochodzenia należności, gdyż znał przebieg podobnej, wcześniejszej interwencji. Gdyby bowiem chodziło o dochodzenie roszczeń w drodze rozmów, nie byłoby potrzeby odłożenia przestępstwa w czasie do chwili, kiedyJ. S.nie zakończy współpracy zA. L.. Wszystko to sprawia, że Sąd Apelacyjny podziela także i te wywody Sądu I instancji, które dotyczą przyjętej kwalifikacji prawnej przypisanych wyrokiem czynów. Także kara wymierzona oskarżonemu, zarówno w wymiarze kar jednostkowych pozbawienia wolności i kar grzywny, jak i kara łączna, nie może być uznana za rażąco wysoką, zwłaszcza jeśli zważy się na okoliczności podniesione przez Sąd orzekający, a więc znaczną szkodliwość społeczną przypisanych czynów, a także właściwości i warunki osobiste oskarżonego w tym także jego dotychczasowy sposób życia i uprzednią karalność. W ocenie Sądu Apelacyjnego wymierzona przez Sąd orzekający kara jest adekwatna do stopnia zawinienia, szkodliwości społecznej przestępstwa, a także uwzględnia ustawowe cele kary w zakresie prewencji indywidualnej jak i kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Reasumując Sąd Okręgowy w sposób przekonywujący i prawidłowy ocenił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czemu dał wyraz w pisemnych motywach, które nie zawierają ani błędów logicznych ani wewnętrznych sprzeczności, a apelacja skutecznie nie podważyła stanowiska sądu I instancji.
Sąd Apelacyjny zatem nie znalazł podstaw do kwestionowania zaskarżonego orzeczenia i orzekł jak w wyroku.