Sąd Okręgowy w Częstochowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 352/16
Data wyroku: 2016-06-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Górczyńska-Bebłot
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 32 w zw. z art. 184 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 352/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 czerwca 2016 roku
Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie
Wydział IV
w składzie:
Przewodniczący SSO Marzena Górczyńska-Bebłot
Protokolant Oliwia Rajewska
po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 roku w Częstochowie
sprawyB. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaB. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.
z dnia 23 lutego 2016 roku Nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych OddziałuwC.z dnia 23 lutego 2016 roku Nr(...)i przyznaje ubezpieczonemuB. S.prawo do emerytury od dnia 14 lutego 2016 roku.
Sygn. akt IV U 352/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 lutego 2016 roku nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił przyznaniaB. S.prawa do emerytury.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż na dzień 1 stycznia 1999 roku ubezpieczony legitymuje się co prawda wymaganym 25-letnim okresem składkowym i nieskładkowym, jednakże nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. W szczególności nie można zaliczyć do okresów wykonywania pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia ubezpieczonego wPrzedsiębiorstwie (...)od 9 grudnia 1974 roku do 31 stycznia 1982 roku oraz od 1 sierpnia 1986 roku do 31 maja 1995 roku na stanowisku garbarza, ponieważ nie przedłożył on wystawionego przez pracodawcę świadectwa wykonywania pracyw szczególnych warunkach.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósłB. S., domagając się jej zmiany i przyznania mu prawa do emerytury.
W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony podniósł, że w zakwestionowanych przez organ rentowy okresach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracęw warunkach szczególnych na stanowisku garbarza.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
B. S.urodził się w dniu (...). W dniu 15 lutego 2016 roku ubezpieczony złożył wniosek przyznanie mu prawa do emerytury. Wnioskodawca w istotnym dla sprawy okresie do 31 grudnia 1998 roku:

1
od 1 września 1971 roku do 14 czerwca 1972 roku był zatrudnionywPrzedsiębiorstwie (...)wM.;

2
od 16 kwietnia 1973 roku do 30 marca 1974 roku był zatrudniony w(...)Spółdzielni(...)wG.;

3
od 3 kwietnia 1974 roku do 29 listopada 1974 roku był zatrudnionyw(...)Szpitalu(...)wL.;

4
od 9 grudnia 1974 roku do 31 maja 1995 roku roku był zatrudnionywPrzedsiębiorstwie (...)–G.wM., w tymw okresie od 26 kwietnia 1976 roku do 11 kwietnia 1978 roku odbywał zasadniczą służbę wojskową, a od 1 lutego 1982 roku do 31 lipca 1986 roku był oddelegowany do pracy w(...)Przedsiębiorstwie(...)wC.;

5
od 1 czerwca 1995 roku do 30 września 1995 roku był zatrudniony w(...)wL.;

6
od 2 października 1995 roku do 31 grudnia 1998 roku był zatrudnionyw(...) sp. z o.o.wL..

(v. akta rentowe)
W dniu 9 grudnia 1974 rokuB. S.podjął pracę w(...) Zakładach (...)wM.na stanowisku garbarza, na którym zajmował się garbowaniem skór. Proces garbowania wyglądał w ten sposób, że najpierw surowe skóry były wkładane do beczek z wałkami, w których znajdował się siarczek i wapno, przy użyciu których pozbawiano skóry sierści. Po 24 godzinach skóry były wyciągane z beczek i kierowane na odmięśniarkę, która zdzierała spód skóry. Następnie skóry wkładano do beczek z amoniakiem, który je zmiękczał, po czym wkładano je do dołów betonowych z rotaniną, przy czym skóry „przechodziły” przez kilka dołów, w których była rotanina o coraz mniejszym stężeniu.
Poczynając od dnia 1 lutego 1986 roku odwołujący został oddelegowany do pracyw(...)Przedsiębiorstwie(...)wC., które wykonywało w tym czasie wG.wM.remont betonowych dołów, w których moczone były skóry. W okresie oddelegowania od1 lutego 1986 roku do 31 lipca 1986 roku odwołujący wykonywał prace murarskie przy remoncie dołów garbarskich.
Z dniem 1 sierpnia 1986 roku ubezpieczony powrócił do pracy wG.na stanowisko garbarza, na którym do dnia 31 maja 1995 roku wykonywał takie same prace jak wcześniej, za wyjątkiem okresu od 1 września 1992 roku do 31 stycznia 1993 roku, kiedy to został tymczasowo oddelegowany do obsługi wózka akumulatorowego.
Pracę na opisanych powyżej stanowiskach odwołujący zawsze wykonywał stale,w pełnym wymiarze czasu pracy i nie był oddelegowywany do jakichkolwiek innych zadań.
(v. akta rentowe i osobowe ubezpieczonego oraz jego wyjaśnienia k. 22verte-23, zeznania świadkówR. P.iE. P.k. 22 oraz ich akta osobowe)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z postanowieniamiart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 rokuo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2015 roku, poz. 748 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).
W myśl art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej, ubezpieczonym urodzonym przed dniem1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i 3.
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4).
Co należy rozumieć pod pojęciem „przepisów dotychczasowych” rozstrzygnięte zostało w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 13 lutego 2002 roku, III ZP 30/01 (OSNP 2002/10/243), w której wskazano, iż zawarte w art. 32 ust. 4 ustawy odesłanie do przepisów dotychczasowych, sankcjonujących obowiązywanie rozporządzenia, można odnosić tylko do tych przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.), które regulują materię określoną w przepisie ustawy, a więc wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk, oraz warunki, na jakich osobom wykonującym te prace przysługuje prawo do emerytury. Zachowały zatem moc przepisy § 4-8a określające wiek emerytalny i okres wykonywania pracyw szczególnych warunkach pracowników wykonujących prace wyszczególnionew wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, przepisy § 9-15 określające wiek emerytalny i warunki przechodzenia na emeryturę osób zatrudnionychw szczególnym charakterze, a ponadto przepis § 3 określający ogólny wymagany okres zatrudnienia oraz przepis § 2 ust. 1 stanowiący, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Zgodnie z § 3 w/w rozporządzenia, do uzyskania prawa do emerytury wymagany jest dla mężczyzny okres zatrudnienia w wymiarze 25 lat. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla mężczyzn 60 lat, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych (§ 4 ust. 1). Praca w warunkach szczególnych winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku (§ 2 ust. 1).
W ocenie Sądu Okręgowego ubezpieczony spełnia wszystkie powołane wyżej warunki do uzyskania prawa do emerytury, albowiem z dniem 14 lutego 2016 roku osiągnął wiek 60 lat, we wniosku o przyznanie mu prawa do emerytury zawarł wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa i według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku posiada okres pracy w wymiarze ponad 25 lat,w tym ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy możliwości zaliczenia ubezpieczonemu do okresów wykonywania pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnieniaw(...) Zakładach (...)wM.(późniejPrzedsiębiorstwo (...)–G.wM.) od 9 grudnia 1974 roku do 31 maja 1995 roku.
Należy w tym miejscu podnieść, że okresy pracy w warunkach szczególnych wskazane w powołanym wyżej rozporządzeniu w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach mogą być wykazywane przez zainteresowanego przed sądem wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi przezKodeks postępowania cywilnego, a w szczególności dokumentami z osobowych akt pracowniczych, zeznaniami świadków, wyjaśnieniami stron.
W obecnym stanie prawnym zarządzenia resortowe zawierające uściślenia dokonane w innym okresie przez właściwych ministrów, polegające na ustaleniu wykazów stanowisk, powołane w świadectwach wykonywania prac w warunkach szczególnych nie mają wartości normatywnych, lecz jedynie informacyjne.„W państwie prawnym nie jest dopuszczalne zamieszczanie w rozporządzeniu jako akcie wykonawczym upoważnienia do podejmowania określonych działań przez inny podmiot i wyposażanie go w kompetencje wykonawcze. W świetleKonstytucjiz 1997 rokurozporządzenie jako akt wykonawczy oparty na ustawie nie może zawierać subdelegacji. W konsekwencji, przedmiotem wykładni są wyłącznie przepisy ustawy i wydane na jej podstawie akty wykonawcze. […] W rezultacie zatem o spełnieniu przesłanki „praca w szczególnych warunkach” przesądza wykonywanie pracy wymienionej w załącznikach „A” i „B” do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku, które stanowią integralną część rozporządzenia jako aktu wykonawczego, niezależnie od tego, w jakim zakładzie praca taka była (lub jest) wykonywana.” (por. glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1999 roku III RN 25/99
T. M.OSP 2002/4/48 t.2).
W ocenie Sądu Okręgowego, z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w okresach od 9 grudnia 1974 roku do 31 stycznia 1982 roku (7 lat, 1 miesiąc i 23 dni), od 1 sierpnia 1986 roku do 31 sierpnia 1992 roku(6 lat i 1 miesiąc) oraz od 1 lutego 1993 roku do 31 maja 1995 roku (2 latai 4 miesiące)B. S.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy garbowaniu skór, które zostały wymienione w Dziale VII, poz. 11 Wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku nr 8, poz. 43 ze zm.).W tym czasie ubezpieczony pracując na stanowisku garbarza zajmował się wyłącznie garbowaniem skór.
Nie wykonywał natomiast odwołujący pracy w warunkach szczególnych w okresach od 1 lutego 1982 roku do 31 lipca 1986 roku oraz od 1 września 1992 roku do 31 stycznia 1993 roku, kiedy to pracował odpowiednio na stanowiskach murarza przy remoncie betonowych dołów garbarskich i operatora wózka akumulatorowego, na których praca nie jest zaliczana do prac wykonywanych w warunkach szczególnych w myśl przepisów przywołanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.
Dokonując ustaleń faktycznych w powyższym zakresie Sąd Okręgowy kierował się treścią dokumentów znajdujących się w aktach osobowych ubezpieczonego, które za wyjątkiem okresów od 1 lutego 1982 roku do 31 lipca 1986 roku oraz od 1 września 1992 roku do 31 stycznia 1993 roku wszystkie opiewają na stanowisko garbarza oraz treścią zeznań słuchanych w sprawie w charakterze świadkówR. P.(zatrudniony wG.wM.w latach 1975-1995) iE. P.(zatrudniony wG.wM.w latach 1975-1995), jak również treścią wyjaśnień ubezpieczonego. Powyższe dokumenty, zeznania świadków i wyjaśnienia odwołującego Sąd Okręgowy uznał za miarodajne dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem poszczególne dokumenty nie budzą żadnych wątpliwości co do ich autentyczności i wiarygodności, zaś zeznania świadków są spójne, logiczne oraz tworzą ze wspomnianymi dokumentami i wyjaśnieniami ubezpieczonego jednolitą całość.
Powyższych dowodów w żaden sposób nie kwestionował organ rentowy, któryw toku postępowania nie przedstawiał również jakichkolwiek własnych dowodów świadczących przeciwnie. Jak zresztą wynika z treści zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na odwołanie, ZUS w ogóle nie kwestionował faktycznego charakteru pracy wnioskodawcy, a jedynie podnosił brak świadectwa wykonywania pracyw warunkach szczególnych.
Ubezpieczony legitymuje się zatem okresem pracy wykonywanej stalei w pełnym wymiarze czasu w warunkach szczególnych w wymiarze przekraczającym 15 lat (7 lat, 1 miesiąc i 23 dni + 6 lat i 1 miesiąc + 2 lata i 4 miesiące = 15 lat,6 miesięcy i 23 dni) i jak już wyżej wskazano spełnia wszystkie pozostałe warunki do nabycia prawa do emerytury.
Wobec powyższego, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.oraz przepisów powołanych w treści uzasadnienia, zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 14 lutego 2016 roku, tj. od ukończenia 60. roku życia.