Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 1530/15
Data wyroku: 2016-04-25 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Teresa Strojnowska, Hubert Wicik, Cezary Klepacz
Słowa kluczowe: Rozgraniczenie
Podstawa prawna: art.153 kc

Sygn. akt II Ca 1530/15

POSTANOWIENIE
Dnia 25 kwietnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:SSO Cezary Klepacz
Sędziowie:SSO Teresa Strojnowska
SSO Hubert Wicik (spr.)
Protokolant: starszy protokolant sądowy Agnieszka Baran
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2016 r. wK.
sprawy z wniosku GminyN.
z udziałemM. T., Powiatu(...)- Powiatowego Zarządu Dróg wW.,A. T.,R. Z.,S. B.,S. Ś. (1), Województwa(...)Zarządu Melioracji i(...)wK., Skarbu Państwa - Starosty(...),R. C., Skarbu Państwa – Marszałka Województwa(...),B. T.,M. Z.iS. Ś. (2)
o rozgraniczenie
na skutek apelacji uczestnikówS. Ś. (1)iS. Ś. (2)od postanowienia Sądu Rejonowego w Busku – Zdroju z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt I Ns 548/13
postanawia:
I. sprostować oczywistą niedokładność w punkcie I. (pierwszym) zaskarżonego postanowienia w zakresie dotyczącym granicy pomiędzydziałką numer (...),adziałką numer (...)w ten sposób, że granica ta przebiega wzdłuż linii czerwonej wyznaczonej punktami(...);
II. oddalić apelacje;
III. orzec, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego

związane ze swoim udziałem w sprawie.
II Ca 1530/15

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2015 roku w sprawie I Ns 548/13 Sąd Rejonowy w Busku - Zdroju w pkt I. rozgraniczył nieruchomości położone w miejscowościachG.iP.gminaN.oznaczone numerami ewidencyjnymidziałek (...)będącą własnością GminyN., ujawnioną wksiędze wieczystej (...)z nieruchomościami sąsiednimi, tj. działką onumerze ewidencyjnym (...), stanowiącą współwłasność na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowejA.iB.małżonkówT., dla której jest prowadzonaksięga wieczysta (...), działką onumerze ewidencyjnym (...), stanowiącą współwłasność na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowejR.iM.małżonkówZ., ujawnioną wksiędze wieczystej (...), działką onumerze ewidencyjnym (...), stanowiącą własnośćS. B., ujawnioną wksiędze wieczystej (...), działką onumerze ewidencyjnym (...), stanowiącą współwłasność na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowejS.iS.małżonkówŚ., dla której urządzona jestksięga wieczysta (...), według linii czerwonej łączącej punkty(...)
(...)przedstawionej na mapie geodety uprawnionej biegłej sądowejM. S. (1), wykonanej w dniu 8 kwietnia 2015 roku, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w(...) Ośrodku (...)wB.za nr(...); w pkt II. umorzył postępowanie co do rozgraniczenia nieruchomości położonych w miejscowościG.iP., gminaN., oznaczonychnumerami ewidencyjnymi (...), będącą własnościąGminy N.K.ujawnioną wksiędze wieczystej (...)z nieruchomościami sąsiednimi, bez tytułu prawnego tj.działką numer (...), będącą we władaniu Powiatu(...)Powiatowego Zarządu Dróg wW.idziałką nr (...)będącą we władaniu Województwa(...)Zarządu Melioracji i(...)wK.; w pkt III. zasądził solidarnie od uczestnikówS. Ś. (1)iS. Ś. (2)na rzecz wnioskodawcy GminyN.kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa radcy prawnego; w pkt IV. w pozostałym zakresie orzekł, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie; w pkt V. nakazał solidarne pobranie od uczestnikówS. Ś. (1)iS. Ś. (2)na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Busku – Zdroju kwotę 501,50 zł tytułem wydatków.
Sąd Rejonowy ustalił, że nieruchomości objęte żądaniem wniosku o rozgraniczenie położone są w miejscowościG.iP., gminaN.. Nieruchomość o numerze ewidencyjnym(...)o powierzchni 0,34 ha położona jest w miejscowościG., gminaN.. W dniu 23 kwietnia 2013 roku(...)decyzją znak(...)stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa własności nieruchomości tej działki oraz szeregu innych nieruchomości przez GminęN.. Obecnie nieruchomość o numerze ewidencyjnym(...)ujawniona jest wksiędze wieczystej (...), zaś w dziale II tej księgi, jako właściciel nieruchomości ujawniona jest GminaN.. Przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej z 23 kwietnia 2013 roku właścicielem działki(...)był Skarb Państwa – StarostaB.. Powyższa działka ujawniona była wksiędze wieczystej (...). Przebieg granicydziałki (...)został ustalony decyzją Wojewody(...)z 31 grudnia 1980 r. o scaleniu i wymianie gruntów. Powyższe postępowanie poprzedzone było sporządzeniem planu geodezyjnego do wywłaszczenia pod urządzenia melioracyjne części działek przylegających do cieku wodnego. Położenie przeznaczonych do wywłaszczenia nieruchomości zostało uwidocznione na planie geodezyjnym zaewidencjonowanym pod nr(...)w dniu 30 czerwca 1978 r. Przeznaczona do wywłaszczenia została również część obecnej działki uczestników małżonkówŚ.o powierzchni 61 m(

    2). Nieruchomość uczestnikówŚ.o obecnymnumerze ewidencyjnym (...)nosiła wówczas numer ewidencyjny(...)i z tej działki ujawniono na planie wywłaszczeniowymdziałkę (...)o pow. 61 m(

    2). Stosowna decyzja wywłaszczeniowa wydana została przez Naczelnika GminyN.23 marca 1983 roku, nr(...)jednak jeszcze przed wydaniem decyzji -na podstawie sporządzonych do wywłaszczenia map – nieruchomości przeznaczone do wywłaszczenia pod urządzenia melioracyjne, w tym również 61 m(

    2)z obecnej działki małżonkówŚ.numer(...)uwzględniono w decyzji scaleniowej nr(...)z 1980 r. Na mapach do projektu scalenia wykreślono przebieg rzeki na działce onumerze ewidencyjnym (...), a przy jej granicy wschodniej przebieg drogi, której następnie nadanonumer ewidencyjny (...)i wykazano ją w pozycji rejestrowej 108 jako drogi we władaniu Urzędu GminyN.. Po zatwierdzeniu projektu scalenia został sporządzony rejestr gruntów pod nr(...), w którym wykazano numery działek, ich powierzchnię i rodzaj użytków. Postępowanie scaleniowe z 1980 r. zakończenie decyzją z 31.12.1980 r. objęło wieśG., wiążąco ustalono jednak w tym postępowaniu granicę przebiegającą u stykudziałki (...)stanowiącej drogę z działkami sąsiednimi położonymi w obrębie wsiP.onumerach ewidencyjnych (...). Przebieg powyższej granicy w zakresie objętym wnioskiem o rozgraniczenie obrazuje linia czerwona łącząca punkty(...)przedstawiona na mapie geodezyjnej uprawnionej biegłej sądowejM. S. (1)wykonanej 8 kwietnia 2015 roku, a przyjętej w dniu 6 maja 2015 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w(...) Ośrodku (...)wB.za nr(...)Nieruchomość oznaczonanumerem ewidencyjnym (...)położona jest we wsiP.gmina nowyK.i jest dla niej prowadzona jestksięga wieczysta o numerze (...). Współwłaścicielami tej działki sąS.iS.małżonkowieŚ., którzy nabyli ją na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A. Nr(...)z dnia 17 grudnia 1997 r. Z powyższej nieruchomości jeszcze przed jej nabyciem, przez małżonkówŚ.wywłaszczono pod urządzenia melioracyjne na mocy decyzji Naczelnika GminyN.z 23 marca 1983 r. nr(...)pas gruntu o powierzchni 61 m(

    2). Nieruchomość onumerze ewidencyjnym (...)o powierzchni 0,59 ha położona jest we wsiP.gminaN., stanowi obecnie współwłasność ustawowąA. B.małżonkówT., dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w Busku – Zdrojuksięga wieczysta nr (...). Przed aktualizacją ewidencji gruntów obrębuP.działce nr (...)odpowiadałnumer ewidencyjny (...). Nieruchomość oznaczonanumerem ewidencyjnym (...), o powierzchni 0,56 ha, stanowi małżeńską wspólność ustawowąR.iM.małżonkówZ., położona jest w miejscowościP.i ujawniona wksiędze wieczystej (...). Nieruchomość oznaczonanumerem ewidencyjnym (...), o powierzchni 0,53 ha położona jest we wsiP.i ujawniona wksiędze wieczystej (...)jako własnośćS. B.. Nieruchomość oznaczona numerem 1 figuruje w ewidencji gruntów jako droga będąca w posiadaniu powiatowego Zarządu Dróg wB., zaśdziałka nr (...)to ciek wodny będący w posiadaniu(...)Zarządu Melioracji i(...)wK.. Obydwie nieruchomości nie posiadają uregulowanych stanów prawnych. Nieruchomość małżonkówŚ.onumerze ewidencyjnym (...)obecnie zagrodzona jest siatką na metalowych słupach dochodzącą do rowu melioracyjnego, a pomiędzy siatką a rowem melioracyjnym na długości ok. 30 m rosną świerki. Za ogrodzoną częścią nieruchomości nr(...)od strony zachodniej rozpoczyna siędziałka nr (...)S. B.. Ślady drogi polnej widoczne są oddziałki nr (...)w kierunku południowo – zachodnim i prowadzą obokdziałki nr (...)A.iB.małżonkówT.. Zadziałką nr (...)w kierunku południowo – zachodnim znajduje siędziałka nr (...)R. C.. W kierunku południowym wzdłużdziałek o numerach (...)brak jest obecnie śladów użytkowaniadziałki nr (...), na której znajdują się trawa, krzaki i zarośla. Właścicieledziałek o nr (...)uczestnicyA.iB.małżonkowieT.i nr 3 uczestnicyR.iM. Z., nr 4 uczestnikS. B., dojeżdżają obecnie do swoich działek drogą polną przez grunty wsiG.oddrogi nr (...)przez przejazd urządzony przez ciek wodny na wprost działekS. B.i małżonkówZ.. Do ok. 2000 roku uczestnicy korzystali z polnej drogi nadziałce (...), którą to drogą dojeżdżali do swoich nieruchomości od drogi asfaltowej. W 2000 roku uczestnicy postępowaniaS.iS.małżonkowieŚ.zaczęli utrudniać pozostałym uczestnikom korzystanie z tej drogi, co spowodowało że GminaN.we wrześniu 2000 roku wniosła do tut. Sądu pozew przeciwko małżonkomŚ.o przywrócenie posiadania działki. Wyrokiem zaocznym tut. Sądu Rejonowego z dnia 4 października 2000 roku w sprawie sygn. akt I C 146/00 przywrócono GminieN.posiadanie drogi wewnętrznej położonej weW.G.gmina nowyK., oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...)poprzez nakazanie usunięcia postawionego przez pozwanychS.iS. Ś. (2)szlabanu ustawionego przy wjeździe na tę drogę z drogi powiatowejG.–P.. W dniu 2 maja 2007 roku uczestnicy postępowania małżonkowieS.iS. Ś. (2)wnieśli do tut. Sądu pozew przeciwko GminieN., w którym domagali się wydania im częścidziałki nr (...)pomiędzy istniejącym ogrodzeniem a środkiem kanału(...). Powyższa sprawa zarejestrowana została pod sygn. I C 157/07. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 23 września 2011 r. oddalił powództwo w tej sprawie. Postanowieniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wW.z dnia 8 lipca 2015 roku na skutek rozpatrzenia zażalenia uczestniczkiS. Ś. (2)na postanowienie Wojewody(...)z dnia 7 lipca 2014 roku w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody(...)z dnia 23 kwietnia 2013 roku orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i wznowieniu postepowania administracyjnego dotyczącego komunalizacjidziałki nr (...)na własność GminyN..
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że w przedmiotowej sprawie możliwe było ustalenie stanu prawnego nieruchomości i na tej podstawie dokonanie rozgraniczenia pomiędzy nieruchomościami, co tym samym - wbrew żądaniom uczestników - wyłączyło możliwość posiłkowania się pozostałymi kryteriami rozgraniczeniowymi, wymienionymi wart. 153 k.c.Ustalając przebieg granicy prawnej pomiędzy nieruchomościami Sąd Rejonowy oparł się na opinii biegłej geodetyM. S. (1)i uznał ją za opinię logiczną, rzetelną i wyczerpującą. Opinia ta korelowała z opinią geodetyT. P.. Geodeta ten stwierdził, że możliwe jest wznowienie przebiegu granic prawnych w oparciu o dane z operatu scalenia gruntów wsiG.nr(...), który zawiera te same dane co wykonany w 2008 r. przez geodetęK.operat ze wznowienia znaków granicznych i powyższe dane są kompletne do wznowienia granicy prawnej pomiędzy obrębamiG.iP.na odcinku objętym rozgraniczeniem. Sąd zaznaczył, że analogiczne wnioski wynikają z opinii biegłejM. S. (1). Granica prawna w przedmiotowej sprawie wynika z(...)(...)z 31.12.1980 r. , postępowanie scaleniowe nie utworzyło nowej granicy, lecz przyjęło granicę wg operatu wywłaszczeniowego z 1978 roku choć decyzja wywłaszczeniowa co do tych pasów gruntów wydana została w 1983 roku. Wg. projektu scalenia zatwierdzonegodecyzją nr (...)z 31.12.1980 r. granicę wsiG.z gruntami wsiP.stanowi południowo – wschodnia strona drogi. Jest tam wykreślony przebieg rzeki o nr(...)i przy granicy wschodniej oznaczona jest droga, która w rejestrze gruntów nr(...)sporządzonym po zatwierdzeniu projektu scalenia otrzymała nr 377. Przebieg powyższej granicy prawnej w zakresie objętym wnioskiem o rozgraniczenie obrazuje linia czerwona łącząca punkty(...)przedstawiona na mapie geodetyM. S. (1)wykonanej 8 kwietnia 2015 roku. Sąd Rejonowy wskazał, że stan prawny granicy pomiędzy nieruchomościami objętym wnioskiem o rozgraniczenie wskazany przez geodetówM. S. (1)iT. P.nie jest sprzeczny z opinią biegłego geodetyW. K. (1)złożoną w sprawie I C 157/07 o wydanie nieruchomości. BiegłyW. K. (2)sporządzając opinię w sprawie I C 157/07 założył, że nie da się określić granicy działki uczestnikówŚ., gdyż nie ma wyznaczonej granicy prawnej pomiędzy obrębemG.iP.. Składając na rozprawie 3 listopada 2008 r. ustne wyjaśnienia do opinii biegły wskazał, że gdyby brać stan prawny wyznaczony przez granicę wsiG.przyjętą przy opracowaniu scalenia i zatwierdzoną decyzją o scaleniu gruntów, to płotS. Ś. (1)nie stoi na jego gruncie ale nadziałce (...). Stosowne postępowanie celem ustalenia granicy pomiędzy obrębamiG.iP.zostało wszczęte przez Starostę(...), jednak na skutek odwołania od decyzji złożonego przez uczestnikaS. Ś. (1),(...)Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wK.wydał w dniu 10.12.2010 r. decyzję, którą uchylił zaskarżoną decyzję Starosty(...)i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. W uzasadnieniu powołanej decyzji wskazał, że bezprzedmiotowe było postępowanie dotyczące ustalenia granic pomiędzy obrębami, albowiem powyższe granice były już określone w postępowaniu scaleniowym zatwierdzonym decyzją Wojewody(...)z 31.12.1980 r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że po zakończeniu postępowania scaleniowego podjęto prace związane z opracowaniem nowego operatu, zakończone w 1981 r. Mapa ewidencji gruntów jaka powstała w wyniku tych prac nie zawierała adnotacji dotyczących przebiegu granic pomiędzy obrębamiG.iP.na przedmiotowym odcinku, jednak w rejestrze gruntów dla obrębuG.wykazanodziałkę (...)stanowiącą strumień idziałkę (...)stanowiącą drogę przebiegającą wzdłuż tego strumienia. Granice tych działek ustalono w wyniku pomiaru istniejącego na gruncie. W ten sposób obszar obrębuG.objął również grunty oznaczone jakodziałki (...), przy czym zewnętrzna granicadziałki (...)stała się granicą obrębuG.. Sąd Rejonowy wskazał, że w świetle tych okoliczności opinia biegłejS.w zakresie ustalenia granicy prawnej pomiędzy nieruchomościami objętymi wnioskiem koreluje nie tylko z opinią geodetyT. P.ale również z ustaleniami Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wK.wyrażonymi w decyzji z 10.12.2010 r. a co za tym idzie jest zgodna także z opinią geodetyW. K. (1)wyrażoną w sprawie I C 157/07 tut. Sądu. Sąd Rejonowy dokonał rozgraniczenia nieruchomości według przebiegu granicy prawnej, wskazanej na mapie biegłejS.. W tej kwestii Sąd Rejonowy zaznaczył, iż stany prawne ustalone decyzją scaleniową z 1980 r. i decyzją wywłaszczeniową z 1983 r. nie mogły ulec zmianie na skutek długotrwałego posiadania nieruchomości przez małżonkówŚ., niezgodnego ze stanem prawnym albowiem z zeznań świadkaM. B.oraz uczestnikaS. B.wynika, że uczestnicy postępowania korzystali z drogi nadziałce (...)do ok. 2000 roku. Od tego czasu dopiero małżonkowieŚ.zaczęli utrudniać im korzystanie z tej nieruchomości, co wyklucza możliwość nabycia przygranicznych pasów gruntu w drodze zasiedzenia. Te ustalenia znajdują potwierdzenie w aktach sprawy I C 146/00 gdzie tut. Sąd Rejonowy wyrokiem zaocznym z dnia 4 października 2000 roku przywrócił GminieN.posiadanie drogi wewnętrznej położonej we wsiG.gminaN., oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka nr (...)poprzez nakazanie usunięcia postawionego przez pozwanychS.iS. Ś. (1)szlabanu ustawionego na wjeździe na tę drogę z drogi powiatowejG.–P..
W zakresie w jakim wniosek o rozgraniczenie dotyczył działek bez tytułu prawnego tj.działki nr (...)będącej we władaniu Powiatu(...)Powiatowego Zarządu Dróg wW.idziałki nr (...)będącej we władaniu Województwa(...)Zarządu Melioracji i(...)wK.– Sąd na podstawieart. 512 § 1 k.p.c.umorzył postepowanie na skutek cofnięcia wniosku przez wnioskodawcę, przy braku sprzeciwu uczestników postępowania. Sąd wskazał, że chociaż nie rozgraniczałdziałki (...)zdziałką nr (...)R. C., gdyż nie było to przedmiotem administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego, to jednak na jego wniosek wezwał go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika, albowiem orzekał o rozgraniczeniu działki sąsiedniej o nr 2, która posiadała punkt styczny z nieruchomościąR. C.. Sąd Rejonowy zaznaczył także, że ponieważ nie ustalał w tym postępowaniu zasięgu linii brzegowej, albowiem ostatecznie nie rozgraniczał cieku wodnego nadziałce (...)zdziałką (...), dlatego brak było podstaw do obligowania wnioskodawcy do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia linii brzegowej, jak to wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 maja 2011 roku III CSK 238/10.
Sąd Rejonowy nadmienił, że złożony po zamknięciu rozprawy przez pełnomocnikaS. Ś. (2)wniosek o otwarcie rozprawy i zawieszenie postępowania do czasu zakończenia sprawy o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody(...)z dnia 23 kwietnia 2013 roku nie zasługiwał na uwzględnienie. Administracyjne postepowanie rozgraniczeniowe, którego kontynuację stanowiło postepowanie sądowe, było bowiem wszczęte i prowadzone zanim wydana została przedmiotowa decyzja, gdydziałka nr (...)stanowiła własność Skarbu Państwa, zaś była w użytkowaniu GminyN.. Skarb Państwa był uczestnikiem postepowania, zatem ewentualne wzruszenie przedmiotowej decyzji nie miałoby żadnego wpływu na postępowanie rozgraniczeniowe.
O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na mocyart. 520 k.p.c., zasądzając od uczestników postępowania małżonkówŚ.na rzecz wnioskodawcy GminyN.zgodnie z żądaniem pełnomocnika zwrot kosztów zastępstwa prawnego w kwocie 360 zł zgodnie z § 7 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (…). O kosztach sądowych Sąd Rejonowy orzekł na mocy art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przy odpowiednim zastosowaniuart. 520 k.p.c.nakazując solidarne pobranie od uczestnikówS. Ś. (1)iS. Ś. (2)na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Busku – Zdroju kwoty 501,50 zł tytułem wydatków.
Apelację od powyższego postanowienia złożył uczestnikS. Ś. (1), zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.poprzez nie zawieszenie postepowania mimo tego, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależne jest od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, którego przedmiot stanowi element podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Wskazując na ten zarzut uczestnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Apelację od powyższego postanowienia wniosła także uczestniczkaS. Ś. (1), zaskarżając je w całości, zarzucając:

1
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.art. 153 k.c.polegające na przyjęciu przez sąd, że doszło do ustalenia granicy prawnej nieruchomości i nie zastosowaniu w niniejszej sprawie kryterium ostatniego spokojnego stanu posiadania rozgraniczanych nieruchomości;

2
naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, tj.:

a
art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.polegające na zastąpieniu przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów, oceną dowolną, a in concreto sprzecznym z regułami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego przyjęciu, że decyzja wywłaszczeniowa z 1983 r. dotycząca wywłaszczenia 61 m2nieruchomości należącej do poprzednika prawnego uczestniczki pod urządzenia melioracyjne została uwzględniona w decyzji scaleniowej wsiG.z 1980 r.;

b
art. 328 § 2 k.p.c.w zw. zart. 361 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.poprzez brak odniesienia się w części merytorycznej zaskarżonego orzeczenia do zeznań świadkówW. K. (3)iM. M., zeznań uczestnikówS.Ś.iS. Ś. (1)jak również dowodu z map ewidencyjnych z których wynika, żedziałka nr (...)nie graniczy z nieruchomością składającą się zdziałki ewidencyjnej nr (...), a granica nieruchomości składającej się zdziałki ewidencyjnej nr (...)przebiega środkiem strumienia,

c
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, mający wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, a mianowicie :

- nieprawidłowe, albowiem oparte jedynie na twierdzeniach mających interes w uwzględnieniu wniosku, przyjęcie przez sąd a quo, iż znaki graniczne ustalone w terenie przez biegłąM. S. (1)oddają przebieg granicy prawnej nieruchomości,
- odmówienie wiarygodności depozycjom geodetyK.w zakresie w jakim już w 2008 roku stwierdził, że pomiędzy nieruchomościami rozgraniczanymi brak jest tych znaków, które pozwoliłyby na ustalenie granicy,
- błędne przyjęcie, iż nieruchomość uczestniczki składająca się zdziałki ewidencyjnej nr (...)graniczy z nieruchomością składającą się zdziałki ewidencyjnej nr (...).
Mając powyższe na uwadze uczestniczka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez rozgraniczenie, zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki kosztów postępowania przed sądem I i II instancji wg norm prawem przepisanych, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Na pierwszym terminie rozprawy apelacyjnej skarżący podtrzymali stanowisko o zaskarżeniu postanowienia Sądu Rejonowego w całości, choć nie byli w stanie wskazać ich interesu w zaskarżeniu w zakresie dotyczącym granicy pomiędzydziałką (...)adziałkami numer (...), także co do tej części w jakiej postępowanie zostało umorzone. PełnomocnikS. Ś. (2)oświadczył, że nie jest w stanie odnieść się do interesu prawnego skarżącej co do pozostałych działek.S. Ś. (1)wskazał natomiast, że choć apelacja dotyczy całości orzeczenia, to nie kwestionuje przebiegu granicy działek sąsiadów. Na ostatnim terminie rozprawy apelacyjnej w dniu 25 kwietnia 2016 roku uczestnicyS. Ś. (1)iS. Ś. (2)sprecyzowali zakres zaskarżenia w ten sposób, że zaskarżają postanowienie w zakresie przebiegu granicy pomiędzydziałką nr (...)adziałką nr (...)idziałką nr (...).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje :
Apelacje uczestników nie zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zakresu zaskarżenia postanowienia Sądu Rejonowego. Choć w obu apelacjach ten zakres został określony jako „w całości”, to ostateczne stanowisko skarżących sprowadzało się do objęcia zakresem zaskarżenia jedynie granicy pomiędzy stanowiącą ich współwłasnośćdziałką numer (...)adziałką numer (...)(lub(...), bowiem skarżący niejako negowali fakt istnienia wspólnej granicy zdziałką (...)w związku z kwestionowaniem okoliczności jej prawnego wydzielenia). Skarżący już na pierwszym terminie rozprawy apelacyjnej w istocie przyznali, że nie mają interesu prawnego w zaskarżeniu tego postanowienia w zakresie dotyczącym granicy pomiędzydziałką numer (...)adziałkami numer (...), podobnie w tej części, w której postępowanie zostało umorzone. Tak określony końcowo zakres zaskarżenia wyznaczał zakres sporu na etapie apelacji, przy czym stanowisko właścicielidziałek numer (...)wyrażone w postępowaniu apelacyjnym potwierdza, że nie kwestionowali oni ustalonego przez Sąd Rejonowy przebiegu granicy. Zauważyć przy tym należy, że nie może być uznana za adekwatną do rozważanej sprawy uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19.11.2010 roku, III CZP 97/10, OSNC 2011/6/64, zgodnie z którą w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości sąd drugiej instancji nie jest związany wskazanym w apelacji zakresem zaskarżenia, obejmującym tylko fragment granicy, która była przedmiotem rozgraniczenia. Wyrażone w tej uchwale stanowisko dotyczyło nie granicy pomiędzy kilkoma działkami, tylko odcinka granicy pomiędzy dwiema działkami, z argumentacją, że rozstrzygnięcie o przebiegu granicy między określonymi nieruchomościami, na oznaczonym odcinku lub ciągu odcinków, jest niepodzielne zarówno w tym sensie, że wyznaczona linia (prosta lub łamana) musi mieć punkty wspólne tworzące jej ciągłość, jak i w tym znaczeniu, że nie może być podważana w środku odwoławczym tylko w części, na wybranym fragmencie, w izolacji od reszty granicy. Stanowisko to połączone było z obawą, że w przypadku zaskarżenia jedynie części granicy mogłoby dojść do oderwania tego odcinka granicy od reszty linii granicznej i pozbawienia go punktów stycznych z tą linią. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy zresztą wprost wskazał, że poczynione uwagi dotyczące zaskarżania orzeczeń tylko w odniesieniu do fragmentu granicy nie obejmują przypadków, w których orzeczono o rozgraniczeniu jednej nieruchomości z kilkoma innymi nieruchomościami. W takiej sytuacji, zbliżonej do kumulacji żądań, uczestnicy mogą wnieść apelację tylko w odniesieniu do tej granicy, która dotyczy określonych nieruchomości, nie zaskarżając ustalonych granic w pozostałej części; związanie sądu drugiej instancji wskazanym w apelacji zakresem zaskarżenia nie doznaje wówczas jakichkolwiek modyfikacji.
Ubocznie jedynie zauważyć wypada, że nawet gdyby zakres zaskarżenia nie został ostatecznie ograniczony dodziałki numer (...), to przedmiotowe apelacje w części dotyczącej granicy pomiędzydziałką numer (...)adziałkami numer (...)i tak podlegałyby odrzuceniu z uwagi na brak interesu prawnego w zaskarżeniu, którego skarżący nie potrafili wskazać w toku postępowania apelacyjnego, a skarżącyS. Ś. (1)stwierdził nawet, że nie kwestionuje przebiegu granicy działek sąsiadów. W orzecznictwie przyjmuje się, że badanie interesu prawnego w zaskarżeniu stanowi przesłankę dopuszczalności apelacji, której brak prowadzi do jej odrzucenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14.12.2012 roku, IV CZ 161/12, dotyczące właśnie dopuszczalności wniesienia apelacji, gdy rozgraniczenie dotyczyło kilku działek stanowiących własność różnych osób). Zaskarżenie co do umorzenia (punkt II postanowienia Sądu Rejonowego) również byłoby niedopuszczalne z uwagi na nie wykazanie interesu prawnego, a ponadto nawet przy wykazaniu takiego interesu byłoby nieuzasadnione dlatego, że w tej części nastąpiło skuteczne cofnięcie wniosku o rozgraniczenie, co do którego uczestnicy nie wyrazili sprzeciwu w trybieart. 512 § 2 k.p.c., a przyczyną cofnięcia był nieuregulowany stan prawnydziałek numer (...).
Podsumowując to zagadnienie, zakres zaskarżenia ograniczonego ostatecznie do granicy pomiędzydziałką numer (...)adziałką numer (...)(ew. 177 wobec „nie uznawania” przez skarżącychdziałki (...)), pozostawiał poza rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego granicę na dalszym odcinku, zatem pomiędzydziałką numer (...)adziałkami numer (...), co do której zresztą – jak wykazał cały przebieg sprawy rozgraniczeniowej – w istocie nie było sporu pomiędzy właścicielami tych działek, a zostały one niejako w ten spór wciągnięte z uwagi na postawę małżonkówŚ..
Apelacja uczestnikaS. Ś. (1)w istocie ograniczyła się do jednego zarzutu naruszeniaart. 177 § 1 pkt 3 k.p.c., polegającego na niezawieszeniu postępowania pomimo jego zależności od toczącego się postępowania administracyjnego, którego przedmiot - zdaniem skarżącego - stanowi element podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Postępowaniem eksponowanym w tym zarzucie jest sprawa(...), zakończona decyzją Wojewody(...)z dnia 23 kwietnia 2013 roku, wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i o pracownikach samorządowych. Oboje skarżący akcentują fakt wznowienia postępowania administracyjnego w tej sprawie, dokonanego postanowieniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 8 lipca 2015 roku w sprawie(...)a następnie postanowieniem Wojewody(...)z dnia 29 grudnia 2015 roku, wydanym w sprawie(...)(k. 874-875). Skarżący nie zawarli przekonującej argumentacji, która uzasadniałaby zawieszenie sprawy o rozgraniczenie do czasu zakończenia tego wznowionego postępowania. Z postanowienia z dnia 8 lipca 2015 roku należy wyczytać, że w żadnej mierze nie może ono stanowić potwierdzenia zarzutów stawianych przez skarżących decyzji komunalizacyjnej, zaś sama decyzja o wznowieniu zapadła dlatego, że zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na etapie badania wniosku o wznowienie postępowania organ może wypowiadać się jedynie co do zarzutów a nie ich podstaw, co oznacza, że organ rozpatrujący podanie oparte na zarzucie naruszeniaart. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny we wznowionym postępowaniu. Podobny wniosek nasuwa się po dokonaniu tektury postanowienia z dnia 29 grudnia 2015 roku, wydanego zresztą właśnie z powodu związania postanowieniem(...). W ocenie Sądu Okręgowego w sprawie nie zachodzi przypadek obligatoryjnego zawieszenia postępowania z uwagi na to toczące się postępowanie wznowieniowe, co czyni ten zarzut apelacji bezzasadnym a jednocześnie stanowiło podstawę do oddalenia wniosku o zawieszenie postępowania. Słusznie Sąd Rejonowy odwołał się do regulacjiart. 152 § 1 k.p.a., który przewiduje wstrzymanie wykonania decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Skarżący nie wykazali, aby organ prowadzący postępowanie wznowieniowe wydał tego rodzaju decyzję wstrzymującą. Należy przy tym uwzględnić jaki był przedmiot postępowania w sprawie(...), a tym samym jaki może być przedmiot postępowania wznowieniowego. Postępowanie to nie dotyczyło ustalenia przebiegu granicy, zasięgu prawa własności, a jedynie spełnienia przesłanek komunalizacji, przy czym na etapie jego wszczęcia stan prawnydziałki numer (...)były uregulowany, co znajdowało odzwierciedlenie w treściksięgi wieczystej numer (...)(por. wniosek o wpis tej działki i dołączone do niego dokumenty –k. 23 i następne akt tej księgi). Trafnie Sąd Rejonowy zauważa, że na etapie wszczęcia obecnego postępowania rozgraniczeniowego stan prawnydziałki (...)przedstawiał się tak, że stanowiła ona własność Skarbu Państwa, zaś decyzja „uwłaszczeniowa” została wydana dopiero w toku sprawy rozgraniczeniowej i nie zmieniła przebiegu granicy pomiędzydziałką numer (...)adziałką numer (...), a jedynie zmienił się jej właściciel ze Skarbu Państwa na Gminę (ze świadomością zresztą, że skutki takiego „uwłaszczenia” sięgają do 1990 roku). W sprawie rozgraniczeniowej brali udział zarówno GminaN.jak i Skarb Państwa- StarostaB., stąd nawet w przypadku przyjęcia przez organ administracji we wznowionym postępowaniu, że brak było podstaw do wydania decyzji komunalizacyjnej, wiążąca zmiana dla sprawy o rozgraniczenie obejmowałaby wyłącznie podmiot, który jest właścicielemdziałki numer (...)(działka ta „wróciłaby” do Skarbu Państwa), a nie przebieg granicy pomiędzy tą działką adziałką numer (...), którego to wznowione postępowanie nie może wiążąco uregulować. Przepisart. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.przewiduje możliwość zawieszenia postępowania sądowego z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne, a nie obowiązek takiego zawieszenia. Choć w orzecznictwie podaje się przykłady, w których ta możliwość w istocie przekształca się w taki obowiązek (por. wyrok SN z 30.09.2010 roku, I CSK 680/09 i przywołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo), to jednak chodzi o sytuacje, gdy decyzja administracyjna stanowić będzie konieczny element formalnego lub merytorycznego rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym. Skarżący w żadnej mierze nie wykazali, że nawet zakładany przez nich pomyślny dla nich wynik wznowionego postępowania, będzie determinował rozstrzygnięcie sporu granicznego, skoro przedmiotem tej decyzji komunalizacyjnej nie było ustalenie przebiegu granicy pomiędzydziałką numer (...)adziałką numer (...). Ustalenie czy własnośćdziałki (...)przeszła w trybie ustawy komunalizacyjnej ze Skarbu Państwa na GminęN.pozostaje bez wpływu na sam przebieg linii granicznej, stąd nie możemy w rozważanej sprawie mówić o tego rodzaju związku i zależności do jakich odwołuje się wskazane wyżej orzecznictwo. Uzasadniona jest i ta uwaga, że nawet skarżąca nie rozumiała znaczenia wznowionego postępowania w ten sposób, że może mieć ono wpływ na przebieg granicy prawnej, skoro w ostatnim wniosku o zawieszenie postępowania w swojej argumentacji okoliczności tych w ogóle nie przywołała, ograniczając się do stwierdzenia, że wynik tej sprawy administracyjnej będzie miał wpływ na ustalenie czy wnioskodawca miał legitymację czynną do występowania w charakterze strony (tak k. 872-873). Jak wyżej wskazano, w sprawie o rozgraniczenie brał udział zarówno obecny właścicieldziałki (...)(GminaN.), jak i poprzedni (Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę(...)), stąd nie ma obawy, że postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się bez udziału podmiotu uprawnionego do występowania jako właściciel tej działki. Samo zaś postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek GminyN.kiedy jeszcze nie dysponowała tytułem własności tej działki, ale była osobą zainteresowaną, bowiem działka ta od wielu lat znajdowała się w jej władaniu (por. wygrana w 2000 roku sprawa o ochronę posiadania), ponadto dostrzec należy i elementy wskazujące na interes społeczny we wszczęciu tego postępowania, akcentowany w stanowisku Starostwa Powiatowego wB.wyrażonym na etapie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego (por. pismo z 6.07.2012 roku k 6. akt administracyjnych).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów apelacyjnych stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, odtwarzając historiędziałki numer (...), jak równieżdziałki numer (...), uwzględniając przebieg postępowania scaleniowego i wywłaszczeniowego, dokonując oceny całego zebranego materiału dowodowego, nie dopuszczając się naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c., jak równieżart. 328 § 2 k.p.c.Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy są przekonujące, Sąd Okręgowy w całości je podziela i przyjmuje za własne, bez potrzeby ich szczegółowego przytaczania. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wszystkie konieczne elementy, w pełni oddaje sposób rozumowania Sądu Rejonowego oraz wyjaśnia przyczyny tej treści rozstrzygnięcia. Eksponowane przez skarżących zeznania świadkówW. K. (3)iM. M., rzeczywiście szczegółowo w uzasadnieniu nie przeanalizowane, nie są istotne jeśli chodzi o ustalenie przebiegu granicy prawnej. Osoby te opisały czynności podejmowane w ramach swoich obowiązków urzędowych (W. K. (3)jako Wójt, aM. M.jako Przewodnicząca Rady Gminy), wynika z ich zeznań, że co najmniej od 2006 roku był spór o drogę, o dojazd do pól, przychodziły na interwencję osoby, które się do tych pól nie mogły dostać, a WójtW. K. (3)próbował jakoś temu problemowi zaradzić, początkowo na jego prośbęS. Ś. (1)taki dojazd udostępniał, a Wójt oczekiwał, że Starostwo wytyczy drogę, zaś ostatecznie sam zrobił doraźny przejazd.M. M.zeznając, że na gruncie drogi nie było, odnosiła te spostrzeżenia do lat 2006-2010 kiedy pełniła wspomnianą funkcję i z tego powodu problem braku dojazdu do pól był jej znany. Dostrzec przy tym należy, że skoro z zeznań obojga tych świadków wynika, że sąsiedzi państwaŚ.mieli do nich pretensje o brak przejazdu i interweniowali w Gminie, to uwiarygadnia to tezę, że przed zagrodzeniem przez skarżących taki przejazd do pól musiał być, bo jak by się do nich mieli dostawać (a nie było wówczas obecnie istniejącego przejazdu z drugiej stronyS.).(...)dokumentów geodezyjnych czy własnościowych jaką przeprowadziła we własnym zakresie świadekM. M.nie może być stawiana na jednej szali z analizą całości dokumentacji własnościowej i geodezyjnej jakiej w tej sprawie dokonali biegli geodeci, najpierw na etapie postępowania administracyjnego (T. P.), a następnie postępowania sądowego (obszerna analiza biegłejM. S. (1)). Jeśli zaś chodzi o zeznania samych skarżących, to muszą być one ocenione w odniesieniu do całego zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności do zeznań pozostałych uczestników, zeznań świadkaM. B.(który zeznał, że on małego dziecka jeździł drogą oznaczoną jakodziałka numer (...), podobnie jego rodzice i dziadkowie) oraz do przebiegu wcześniejszych spraw sądowych. Niebagatelne znaczenie dla oceny wiarygodności zeznań skarżących ma postawa właścicielidziałek numer (...), z których część sięgała pamięcią wstecz znacznie dalej niż data nabycia własnościdziałki numer (...)przez małżonkówŚ., jak i wynik spraw o ochronę posiadania i o wydanie gruntu. Jeśli chodzi o sprawę o ochronę posiadania I C 146/00, wygraną przez GminęN., to choć sam wyrok miał charakter zaoczny, to nie było tak aby całe postępowanie odbyło się bez rzeczywistego udziału małżonkówŚ., którzy przecież wnieśli najpierw od tego wyroku sprzeciw, a następnie go wycofali. Sprawa ta stanowi zaprzeczenie twierdzeń skarżących, że ichdziałka numer (...)sięgała do środkaS., że nigdy nie było tam drogi. Argumentacja powoda w tej sprawie opierała się właśnie na twierdzeniach faktycznych, żedziałka numer (...)stanowi wewnętrzną drogę gospodarczą, a małżonkowieŚ.stawiając szlaban zagrodzili wjazd na tę drogę, uniemożliwiając tym samym rolnikom dojazd do pól. Z kolei sprawa I C 157/07 dotyczyła powództwa małżonkówŚ.przeciwko GminieN.o wydanie częścidziałki numer (...)pomiędzy ich ogrodzeniem a środkiem kanałuS.i powództwo w tej sprawie zostało prawomocnie oddalone. Sprawy te zaprzeczają twierdzeniom małżonkówŚ., że ichdziałka numer (...)sięgała do środka cieku wodnego, a potwierdzają twierdzenia Gminy oraz właścicielidziałek numer (...), że w przeszłości przed zagrodzeniem przez małżonkówŚ.działka (...)stanowiła dostępną dla mieszkańców drogę, stanowiącą drogę wewnętrzną, dojazd do pól, jak i służącą do obsługiS..
Oczekiwanie przez skarżącąS. Ś. (2), że Sąd powinien zastosować w tej sprawie rozgraniczenie według kryterium ostatniego spokojnego stanu posiadania rozgraniczanych nieruchomości, zupełnie pomija kryteria rozgraniczenia określone wart. 153 k.c.. Zresztą sama apelacja nie precyzuje na jaką chwilę mielibyśmy ustalić ten ostatni spokojny stan posiadania, a jeśliby już do niego nawiązywać, to byłby to stan sprzed postawienia przez skarżących szlabanu, który był objęty wyrokiem o ochronę posiadania z 2000 roku (a w którymdziałka numer (...)stanowiła drogę polną przylegającą do cieku, z której korzystali właściciele dalej położonych działek), bo dopiero od tego czasu zaczęły się spory i późniejszy okres, w szczególności po postawieniu przez małżonkówŚ.ogrodzenia, nie może być traktowany jako ostatni spokojny stan posiadania. Niewątpliwie pierwszym kryterium do jakiego należy sięgać przy rozgraniczeniu jest stan prawny nieruchomości. Jeśli istnienie możliwość wyznaczenia przebiegu granicy właśnie w oparciu o stan prawny, to nie sięgamy do kolejnego kryterium ostatniego spokojnego stanu posiadania. Sam stan prawny rozgraniczanychdziałek numer (...), zarówno na etapie wydania orzeczenia przez Sąd Rejonowy, jak i przez Sąd Okręgowy, nie budził wątpliwości. Tytuł prawnydziałki numer (...)jest uregulowany na małżonkówS.iS. Ś. (2)na podstawie umowy sprzedaży z 17.12.1997 roku, pierwotnie został uregulowany na podstawie ustawy „uwłaszczeniowej” (dla nieruchomości tej jest prowadzonaksięga wieczysta numer (...)). Jeśli zaś chodzi o stan prawnydziałki numer (...), to również nie ma uzasadnionych podstaw do jego kwestionowania. Pierwotny tytuł własności do tej działki przysługujący Skarbowi Państwa należy wyprowadzić z postępowania scaleniowego, zakończonego decyzją z 31.12.1980 roku, z tą uwagą, że w istocie do jego końcowego usankcjonowania –w zakresie w jakim w składdziałki numer (...)weszła część działki poprzedników prawnych skarżących, oznaczona numerem(...)– doszło dopiero na skutek decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika GminyN.z dnia 23.03.1983 roku. Samo scalenie jeśli chodzi o dokumentację geodezyjną, granice poszczególnych działek, wykorzystywało bowiem już stan po tym planowanym wówczas wywłaszczeniu, bowiem dokumentacja geodezyjna dotycząca wywłaszczenia została wykonana już w 1978 roku i to ona ukształtowała nowe granice pomiędzydziałką numer (...)(której numer nadano w trakcie opracowania dokumentacji geodezyjnej poscaleniowej, „wyłączając” ją z uwzględnionej w dokumentach scaleniowychdziałki numer (...)), adziałką numer (...). Tą chronologią zdarzeń należy tłumaczyć treść decyzji Wojewody(...)z dnia 15.01.2009 roku (k. 174 akt I C 157/07), w której uzasadnieniu przyjęto, że przedmiotem scalenia nie była granica pomiędzy obrębamiG.iP., bo tej granicy nie zaprojektowano na nowo w tym scaleniu. Zagadnienie to było przedmiotem szczegółowych ustaleń biegłejM. S. (1), które są przekonujące, znajdują pełne oparcie zarówno w dokumentacji scaleniowej, jak i wywłaszczeniowej, przy czym podkreślić należy, że zasadnicze znaczenie co do zasięgu wywłaszczenia należy przypisać nie określonej powierzchni 61 m(

    2), tylko przyjętej wówczas linii granicznej, do której nastąpiło to wywłaszczenie, stanowiącej granicę pomiędzydziałką numer (...), a resztą działki(...)określoną w dokumentacji wywłaszczeniowej numerem(...)(k. 550). Rację ma biegła, że o zasięgu wywłaszczenia, istotnym dla rozgraniczenia, powinna stanowić ta właśnie granica a nie sama powierzchnia, która w skali tej mapy mogła być wyliczona jedynie z pewnym marginesem dokładności. Podstawy prawnej nabycia własnościdziałki numer (...)przez Skarb Państwa należy upatrywać w analizowanej decyzji scaleniowej, bowiem działka ta – choć jeszcze bez tego numeru a traktowana łącznie zeS.jakodziałka numer (...)– była wykazywana w tej dokumentacji jako działka o charakterze publicznym (tak też biegłaM. S. (1)w ustnych wyjaśnieniach na rozprawie apelacyjnej), oraz w regulacjiart. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów, który stanowił, że grunty wydzielone na cele miejscowej użyteczności publicznej oraz pod ulice i drogi wiejskie nie leżące w ciągu dróg państwowych przechodzą na własność Skarbu Państwa. Konieczna jest tylko ta uwaga, że dopełnieniem tej podstawy prawnej, w zakresie obejmującymdziałkę numer (...), jest wspomniana decyzja wywłaszczeniowa, która czyni niezasadnymi zarzuty skarżących, że granica pomiędzy ichdziałką numer (...)adziałką numer (...)nie może się tak przedstawiać jak to wynika z dokumentów scaleniowych, bowiem wieśP.nie była objęta tym scaleniem. Rzeczywiście samo scalenie dotyczyło obrębuG.a nieP., stąd przyjęcie, że już w wyniku postępowania scaleniowego (w którym nie uczestniczyli poprzednicy prawni małżonkówŚ.) częśćdziałki numer (...)(oznaczona jako(...)) przeszła na własność Skarbu Państwa stanowiłoby naruszenie przepisów scaleniowych. Dokonane później wywłaszczenie w istocie sankcjonuje tę wadliwość postępowania scaleniowego, że nie zachowano tu chronologii zdarzeń prawnych, traktując planowane wywłaszczenie i związaną z nim dokumentację geodezyjną, jako już dokonane. Wbrew zarzutom skarżących nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że ichdziałka numer (...)sięga czy sięgała do środkaS.. Rację ma biegłaM. S. (1), że skoro tytuł prawny tej działki był pierwotnie uregulowany w trybie ustawy uwłaszczeniowej, to rzeczywisty zasięg jej posiadania nie mógł sięgać do środka cieku wodnego, bo na czym miałoby polegać posiadanie części publicznego cieku wodnego. Z opinii biegłejM. S. (1), jak i ze stanowiska innych geodetów (w tymT. P.,W. K. (1),H. K.- ci dwaj ostatni w sprawie I C 157/07) wynika, żedziałka numer (...)nigdy nie sięgała do środkaS., który pierwotnie był podzielony na dwie działki geodezyjne, pomiędzy którymi granica biegła przez środek tegoS., przy czym jedna działka należała do obrębuG.a druga doP.(działka numer (...)). Na etapie scalenia postanowiono zrezygnować ze sztucznego podziałuS.na dwa obręby i włączono go w całości do obrębuG., w dokumentacji przedscaleniowej uwzględniono już pas gruntu wydzielony podS.i drogę znajdującą się od jego wschodniej strony, z zaznaczeniem, że granicę obszaru scalenia stanowi południowo-wschodnia strona drogi (por. k 309). Trafnie przyjmuje biegłaM. S. (1), że samo scalenie wyznaczyło w sposób wiążący granicę pomiędzy obrębami, oraz że trzeba odróżnić pojęcie ustalenia granic obszaru scalenia od czynności objętych scaleniem i wymianą gruntów. Na tym etapie prac scaleniowych nie naruszono żadnych praw poprzedników prawnych małżonkówŚ., bowiem i przed scaleniem od środkaS.działkę(...)oddzielała „publiczna”działka numer (...). Skarżący odwołują się do opinii biegłegoW. K. (1)wydanej w sprawie I C 157/07 zupełnie nie dostrzegając, że i z opinii tego biegłego wynika taki właśnie rys historyczny samegoS.(biegły ten wyraźnie wskazał, że działka numer(...)graniczyła od strony zachodniej zdziałką numer (...)stanowiącą częśćS.). Fakt, że w trakcie postępowania scaleniowego włączonodziałkę numer (...)do obrębuG., nie wpłynął na zmianę granicy pomiędzydziałkami numer (...)i ¼ (gdyby pominąć w tej analizie obszardziałki (...)), stąd nawet jeśli objęcie obszarem scaleniadziałki numer (...)traktować jako swego rodzaju „ułomność” procedury scaleniowej (choć biegłaS.takiej „ułomności” tu nie dostrzega), to pozostała ona bez wpływu na prawa właścicieli działki ¼, a „publiczny” charakter tego cieku wodnego w pełni uzasadniał rezygnację ze sztucznego jego rozdzielenia na dwie działki geodezyjne, których granica biegła przez środekS., a które przez scaleniem przynależały do różnych obrębów. Dopiero włączenie w obręb scalenia obszarudziałki (...)mogłoby zostać potraktowane jako naruszenie praw poprzedników prawnych małżonkówŚ., jednakże późniejsze wywłaszczenie tej działki - jak wyżej wskazano - prawnie usankcjonowało tę wadliwość scalenia. Skarżący tego wywłaszczenia nie kwestionują, uznają jego wiążący charakter, ale w oderwaniu od dokumentów geodezyjnych wywłaszczeniowych próbują przedstawić przebieg granicy prawnej swojej działki, sytuując jej zasięg aż do środkaS.. Podczas ustnych wyjaśnień na terminie rozprawy apelacyjnej biegłaM. S. (1)sprecyzowała, że ten wywłaszczony pas należy sytuować właśnie na żółtym obszarze przedstawionym na jej mapie, zatem na obecnie spornym pasie gruntu. Stanowiska tego skarżący na tej rozprawie wprost nie zakwestionowali, zgłaszając jedynie wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego geodety. Jak wyżej wskazano, nie ma podstaw do tego, aby wyłącznie z powodu wznowienia postępowania administracyjnego kwestionować uprawnienia właścicielskie GminyN.dodziałki numer (...). Na datę wydania orzeczenia przez Sąd Okręgowy mamy do czynienia z niewzruszoną decyzją komunalizacyjną, która ma charakter wiążący dla Sądu w tym postępowaniu, a stan prawny tej działki jest uregulowany w księdze wieczystej.
Jeśli zaś chodzi o zasięg prawa własnościdziałek numer (...), to i tu opinia biegłejM. S. (1)jest miarodajna, w pełni oddaje zarówno historyczny układ przebiegu granic, jak i zmiany własnościowe i ich wpływ na linię graniczną. Istnieją pełne podstawy do tego, aby dokumentację scaleniową traktować jako wyznaczającą zasięg prawa własnościdziałki numer (...), a tym samym idziałki numer (...)(z uwzględnieniem wspomnianego wywłaszczenia). Trafne stanowisko biegłej, że o zasięgu wywłaszczenia, istotnym dla ustalenia przebiegu linii granicznej, powinna decydować nie określona w decyzji wywłaszczeniowej powierzchnia wywłaszczenia tylko linia graniczna pomiędzydziałką (...)a(...), czyni również bezzasadną tę część argumentacji skarżących, która odwołuje się do celu wywłaszczenia określnego w decyzji wywłaszczeniowej jako „pod urządzenia melioracyjne” (por. k. 67 akt sprawy I C 157/07). Cel ten nie może być utożsamiany z potwierdzeniem, że przed tym wywłaszczeniem działka(...)sięgała do środkaS.. Pojęcie „pod urządzenia melioracyjne” jest pojęciem wystarczająco szerokim, aby objąć nim również drogę, której zadaniem było zarówno zapewnienie dostępu doS.i jego obsługi, jak i jednoczesne zapewnienie dojazdu do dalej położonych działek (podobnie to zagadnienie oceniał geodetaH. K.–k. 98 akt I C 157/07). Dostrzec przy tym należy instrumentalność argumentacji skarżących dotyczącej niezrealizowania celu wywłaszczenia. Obecnie argumentują, że wywłaszczenie miało być pod urządzenia melioracyjne a nie pod drogę, a w 2000 rokuS. Ś. (1), odmawiając przejazdu tą drogą, argumentował m.in., że droga ta służy do celów melioracyjnych (por. notatka urzędowa z 30.03.2000 roku –k. 102 akt C 157/07). Nie można treści tej decyzji wywłaszczeniowej odrywać od stanowiącej jej podstawę dokumentacji geodezyjnej, a tak to właśnie czynią małżonkowieŚ.. Z dokumentacji tej jednoznacznie wynika, że działka numer(...)nie sięgała do środkaS., tylko graniczyła zdziałką numer (...), która z kolei –jak wynika ze stanowiska wszystkich geodetów- stanowiła częśćS.. BiegłaM. S. (1)w przekonujący sposób wyjaśniła rozbieżności w przedstawianiu granicdziałki numer (...)pomiędzy dokumentacją scaleniową (i wywłaszczeniową) a dokumentacją znajdującą się w aktachksięgi wieczystej działki numer (...)(opis i mapa tej działki z odwołaniem do aktualizacji ewidencji gruntów wsiP.przeprowadzonej w 1985 roku – k. 5 aktksięgi wieczystej numer (...)). Przyjmując wyjaśnienia biegłej w tym przedmiocie za przekonujące, należy ustalić, że rozbieżność ta wynika z odrębnego dokonywania pomiarów obu obrębów, innymi technikami, przy czym to pomiar obrębuG.był o wiele dokładniejszy, a pomiar obrębuP.odbiega od obecnych standardów dokładności, nie został zsynchronizowany z dokładniejszym pomiarem obrębuG.ustalonym w wyniku scalenia i z decyzją wywłaszczeniową. Dostrzec należy, że to stanowisko biegłejM. S. (1)nie jest odosobnione, bowiem już w sprawie I C 157/07 geodetaM. S. (2)wskazywał, że pomiary obrębuG.są znacznie dokładniejsze od pomiaru obrębuP., a błąd pomiaru położenia punktu na mapieG.wynosi 10 cm, zaś na mapie(...)metry i tym tłumaczył brak przedstawienia na mapie ewidencyjnejP.działki numer (...)(tak k. 46v), a geodetaH. K.- odnosząc się właśnie do sporządzonej przez siebie mapy i opisu przedstawiającejdziałkę numer (...)sporządzonej według aktualizacji z 1985 roku – wyraził wówczas pogląd, że na tej mapie dotyczącej obrębuP.nie miała prawa znaleźć siędziałka numer (...)jako należąca doG., błędem jest też, że znalazł sięS., podkreślając, że z mapy tej nie wynika, że granicądziałki numer (...)jest środekS.(tak k. 98), wreszcie i biegłyW. K. (1)wskazywał, że ówczesna metoda pomiaru groziła pomyłką o 3 ary (tak k. 159v). Nie sposób zatem tych dwóch metod pomiaru stawiać na jednej szali i rozstrzygać pomiędzy nimi jako pomiarami równoprawnymi. Istotne znaczenie zachowuje to, że o ostatecznym zasięgu prawa własnośćdziałek numer (...)decyduje pomiar dokonany dla potrzeb wywłaszczenia i to wynikająca z tego pomiaru granica musi być uznana za wiążącą (tak słusznie biegłaM. S. (1)). Jak wynika z mapy podziałowej (k. 550), to wywłaszczenie doprowadziło do zmiany przebiegu granicy, a zatem i zasięgu działki o pierwotnym numerze(...)na całej długości przylegającej dodziałki numer (...), stąd usankcjonowanie tego wywłaszczenia decyzją z 1983 roku ostatecznie doprowadziło do ukształtowania tej nowej granicy prawnej, którą biegła przedstawiła na swojej mapie linią koloru czerwonego przebiegającą w odniesieniu dodziałki numer (...)przez punkty(...).
Opinia biegłejM. S. (1)jest obszerna, szczegółowa, pozbawiona sprzeczności, zgłoszone go niej zarzuty w żadnej mierze nie podważają wniosków tej opinii. Biegła zresztą w sposób obszerny się do tych zarzutów odniosła, zarówno w formie pisemnej, jak i podczas kilkukrotnego składania ustnych wyjaśnień do opinii. Podkreślenia wymaga, że opinia ta jest zgodna z pomiarami jakich dokonał geodetaT. P.na etapie rozgraniczenia administracyjnego (różnice mieszczą się w dopuszczalnej odchyłce, co potwierdziła biegłaS.w ustnych wyjaśnieniach). Stanowi to dodatkowe potwierdzenie prawidłowości ustaleń tej biegłej, bowiem dwoje geodetów opiniujących w sprawie rozgraniczenia doszło do zbieżnych wniosków i w ten sam sposób zinterpretowało dokumentację geodezyjną pozwalającą na wyznaczenie przebiegu granicy prawnej. Nie można podzielić stanowiska skarżących, że decydujące znaczenie powinna w tej sprawie przedstawiać nie opinia biegłej geodetyM. S. (1)(a takżeT. P.), tylko opinia biegłego geodetyW. K. (1)wydana kilka lat wcześniej w innym postępowaniu i - jak wyżej wskazano - tylko w wybiórczy sposób przywoływana przez małżonkówŚ.(w apelacji wyłącznie w zakresie w jakim ten biegły stwierdził, że pomiędzy tymi nieruchomościami brak jest znaków, które pozwoliłyby na ustalenie granicy). BiegłaM. S. (1)w wystarczający sposób wyjaśniła przyczyny rozbieżności pomiędzy jej opinią a opinią biegłegoW. K. (1), przywołała błąd jaki jej zdaniem popełnił biegłyK., zaś fakt, że jej stanowisko pozostaje zgodne ze stanowiskiem geodetyT. P., uzasadnia przekonanie, że to biegłyW. K. (1), a nie biegliT. P.iM. S. (1), w sposób niewłaściwy odwzorował w 2008 roku przebieg tej granicy. Analizując opinię biegłegoW. K. (1)dostrzec należy, że nieco inaczej przedstawił przebieg linii granicznej pomiędzy spornymi działkami, w tym w odniesieniu do linii ogrodzenia, jednakże nie można pomijać, że biegłyK.błędnie zakładał dla potrzeb swojej opinii, że konieczne jest wyznaczenie granicy pomiędzy obrębami, bo – jego zdaniem - w dacie jego opiniowania istniały dwie granice i dlatego nie mógł zająć jednoznacznego stanowiska co do przebiegu granicy. Założenie to okazało się błędne, czego potwierdzeniem jest przebieg postępowania administracyjnego zakończonego decyzją(...)Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wK.z 10.12.2010 roku (k 233-236 akt sprawy I C 157/07). W decyzji tej wskazano, że granicę działek ewidencyjnych przylegających doS.stanowił nie jego środek tylko linia brzegowa, a granica pomiędzy obrębamiG.iP.określona w 1957 roku nie miała związku z granicami działek ewidencyjnych. Z tych przyczyn nie można tej niekategorycznej opinii biegłegoW. K. (1)- nie mającej zresztą waloru dowodu opinii biegłego jako wydanej w innym postępowaniu - stawiać nie tylko na równi z kategorycznymi opiniami biegłejM. S. (1)i geodetyT. P., ale wręcz jej faworyzować, jako to czynią małżonkowieŚ.. W ocenie Sądu Okręgowego w sprawie nie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącej o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego geodety. Skarżąca nie wykazała, aby dotychczasowa opinia była w jakikolwiek sposób wadliwa, nie uzasadniła przekonująco przyczyn wniosku o powołanie innego biegłego, a potrzeba powołania biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, powinna być uzasadniona wadliwością już wydanej opinii, jej niekompletnością, a nie opierać się wyłącznie na niezadowoleniu wnoszącego z treści dotychczasowej opinii. W przeciwnym bowiem razie sąd byłby zobligowany do uwzględniania kolejnych wniosków strony dopóty, dopóki nie złożona zostałaby opinia w pełni ją zadowalająca, co jest niedopuszczalne. Trafnie jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie, że jeśli opinia biegłego nie zawiera niejasności, wewnętrznych sprzeczności ani luk, oparta została na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, biegły w sposób należyty uzasadnił swoje wnioski (tj. w szczególności przedstawił tok swego rozumowania w sposób poddający się kontroli pod względem logiki), a konkluzje opinii są konkretne i przekonujące oraz wynikają z przeprowadzonych przez biegłego czynności oraz toku rozumowania, to brak jest podstaw do uznania takiej opinii za nieprzydatną dla rozstrzygnięcia sprawy i przeprowadzania na podstawieart. 286 k.p.c.dodatkowego dowodu z opinii innych biegłych lub uzupełniającej opinii przez tego samego biegłego tylko z tej przyczyny, że strona postępowania nie zgadza się z treścią opinii (dla przykładu por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 07.10.2015 roku, III AUa 74/15; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 16.09.2015 roku, I ACa 456/15).
Słuszna jest ocena Sądu Rejonowego, że ustalony decyzją scaleniową z 1980 roku i decyzją wywłaszczeniową z 1983 roku przebieg granicy prawnej nie mógł ulec zmianie na skutek długotrwałego posiadania nieruchomości przez małżonkówŚ., niezgodnego z tym stanem prawnym, albowiem z zeznań świadkaM. B.oraz uczestnikaS. B.wynika, że korzystali z drogi nadziałce (...)do ok. 2000 roku i do tego czasu dostęp na nią nie był zagrodzony, a jej posiadanie - w tamtym okresie przez GminęN.- znajduje pełne potwierdzenie w wyroku przywracającym tej Gminie posiadanie tej drogi zapadłym w sprawie I C 146/00. Późniejsze zagrodzenie tej drogi i postawienie na niej ogrodzenia ukształtowało nowy stan posiadania, ale trwający krócej niż okres wymagany do zasiedzenia, zresztą skarżący nawet nie próbowali się w swojej argumentacji odwołać do instytucji zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu.
Dodać należy, że małżonkowieŚ., mimo kilku lat trwania tego postępowania rozgraniczeniowego, w istocie nie byli nawet w stanie skonstruować konkurencyjnego dla wniosków geodetyT. P.i biegłejM. S. (1)przebiegu linii granicznej, formułując zarzuty do sporządzonych map i opinii, negując przedstawiony na nich zasięg prawa własności, ale nie przedstawiając własnej, klarownej koncepcji co do tego, gdzie dokładnie miałaby przebiegać ta granica. W szczególności nie wskazali dokąd ich zdaniem sięga granica uznawanego przez nich wywłaszczenia, a potwierdzeniem braku precyzji ich stanowiska w tym przedmiocie jest wniosek apelacyjnyS. Ś. (2)o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości „poprzez rozgraniczenie” (bez wskazania w jaki sposób), a sprecyzowany na rozprawie apelacyjnej w postaci stwierdzenia, że zmiana miałaby polegać na oddaleniu wniosku o rozgraniczenie (tak k. 881v).
Z tych przyczyn obie apelacje, jako nieuzasadnione, podlegały oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.Nie ma też podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego o kosztach postępowania, zarówno jeśli chodzi o punkt III zaskarżonego postanowienia, jak i jego punkt V. Skarżący zostali obciążeni jedynie niewielką częścią poniesionych kosztów, bowiem zasadniczy koszt opinii geodezyjnej (kwotę 6.500 złotych) poniosła GminaN.. W postępowaniu rozgraniczeniowym przyjmuje się, że właściciele sąsiadujących nieruchomości co do zasady ponoszą koszty rozgraniczenia w częściach równych, a w rozważanej sprawie – jeśli uwzględnić, że rzeczywisty spór istniał wyłącznie pomiędzy GminąN.a małżonkamiŚ.- to odniesienie tej zasady do wysokości poniesionych przez te strony kosztów i treści orzeczenia o kosztach wydanego przez Sąd Rejonowy niewątpliwie nie jest krzywdzące dla małżonkówŚ.. Zresztą apelacje, mimo zaskarżenia postanowienia Sądu Rejonowego „w całości”, nie zawierają żadnych zarzutów co do orzeczenia o kosztach postępowania pomiędzy stronami i o wydatkach poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa. Wysokość kosztów uwzględnionych w punktach III i V zaskarżonego postanowienia została wyliczona prawidłowo.
Orzeczenie o sprostowaniu oczywistej niedokładności wynikało z konieczności nawiązania przy rozgraniczeniu do punktów granicznych dotyczącychdziałki numer (...), a te zgodnie z mapą biegłejM. S. (1)są oznaczone numerami(...)Sąd Rejonowy dokonując rozgraniczenia opisał jedynie punkty załamania granicy na całej długości oddziałki (...)dodziałki (...), pomijając punkty leżące na tej samej linii granicznej, ale znajdujące się w granicy pomiędzydziałkami numer (...)(...)oraz(...), co nie jest do końca prawidłowe, choć pozostaje bez wpływu na sam przebieg tak ustalonej linii granicznej. Zmiany poprzez uwzględnienie punktu(...)można było dokonać w formie sprostowania oczywistej niedokładności, bowiem w żadnej mierze nie wpływa ona na przebieg linii granicznej (punkt 0100 znajduje się na linii czerwonej wyznaczonej przez punkty(...)Wobec tego, że rozgraniczenie pomiędzy kilkoma działkami nie zmienia charakteru tak wyznaczonej granicy, która nie może być traktowana jako wspólna dla tych kilku działek, to konieczne jest odrębne określanie przebiegu granicy pomiędzy poszczególnymi działkami, co zresztą uwzględnia i mapa biegłej, która wyznaczyła właśnie m.in. punkt 0100, mimo że nie stanowi on załamania linii granicznej. Konieczność uwzględnienia tego punktu wynika również z celu rozgraniczenia, które nawet jeśli dotyczy kilku działek, to zachowuje odrębność prawną w odniesieniu do każdej z nich (tu odrębnie pomiędzydziałką numer (...)adziałkami numer (...)), tym bardziej, że każda z tych działek graniczących zdziałką numer (...)ma innego właściciela. Odwołać się również należy do sensu rozgraniczenia, które powinno być dokonane w sposób zapewniający wykonanie orzeczenia, należy bowiem pamiętać, że - pełniąc funkcje wieczystoksięgowe i ewidencyjne (por.art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne) - jest ono także tytułem egzekucyjnym podlegającym zaopatrzeniu w klauzulę wykonalności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1972 r., III CRN 115/72, OSNCP 1973, nr 2, poz. 34, oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1968 r., III CZP 102/69, OSNCP 1969, nr 9, poz. 155 i z dnia 18 września 1989 r., III CZP 79/89, OSNCP 1990, nr 7-8, poz. 95; por. takżeart. 37 ust. 1Pr.g.k.). Wykonanie orzeczenia o rozgraniczeniu, w którym nie zawarto jednocześnie orzeczenia o wydaniu gruntu, polega na utrwaleniu w terenie punktów i linii granicznych znakami granicznymi przy udziale geodety, stąd powinny być to punkty leżące na granicy pomiędzy konkretnymi działkami, nie zaś punkty leżące już na kolejnej działce (tak jak w tym wypadku punkt O-1190). Wobec nie objęcia zakresem zaskarżenia tego dalszego odcinka granicy (działek numer (...)), Sąd Okręgowy nie dokonywał już podobnego jak co do granicy pomiędzy działkami numer(...)sprostowania poprzez przywołanie punktów, które rozgraniczają poszczególne działki (zatem i punktów(...)), podobnie nie dokonywał sprostowania w zakresie nieprawidłowego określenia przez Sąd Rejonowy właścicieladziałki numer (...), którym na datę wydania postanowienia przez Sąd Rejonowy nie byli jużA.iB.małżonkowieT., tylko ich synM. T..
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c., stosując zasadę, że koszty postępowania nieprocesowego jego uczestnicy z reguły ponoszą we własnym zakresie, bez ich rozliczania z pozostałymi uczestnikami. Wobec przegrania apelacji przez małżonkówŚ.oczywiście brak było podstaw do odstąpienia od tej zasady na ich korzyść. Sąd nie znalazł też podstaw do odstępowania od tej zasady w kierunku obciążenia małżonkówŚ.kosztami postępowania apelacyjnego poniesionymi przez wnioskodawcę i pozostałych uczestników. Sam fakt oddalenia apelacji nie jest tu wystarczającym argumentem, bowiem przepisyart. 520 § 2 i 3 k.p.c.przewidują jedynie możliwość odstąpienia od zasady określonej w§ 1, anie taki obowiązek.

    SSO T. Strojnowska SSO C. Klepacz SSO H. Wicik

ZARZĄDZENIE
(...)