Sąd Okręgowy w Toruniu
VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Cz 358/16
Data wyroku: 2016-06-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marek Lewandowski, Marek Paczkowski, Włodzimierz Jasiński
Słowa kluczowe: Umorzenie Postępowania
Podstawa prawna: art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.

Sygn. akt VIII Cz 358/16

POSTANOWIENIE
Dnia 8 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodnicząca  SSO Marek Lewandowski (spr.)
Sędziowie SO Włodzimierz Jasiński, SO Marek Paczkowski
po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. w Toruniu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuJ. K.
przy uczestnictwieB. S.,M. B.,M. D.,D. S.iM. S. (1)
o zabezpieczenie spadku poM. S. (2)i sporządzenie spisu inwentarza
na skutekzażalenia uczestniczkiM. B.
odpostanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu
z dnia 10 listopada 2015 r.
sygn. akt XI Ns 2612/15
postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie;
2. ustalić, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
/SSO Włodzimierz Jasiński/ /SSO Marek Lewandowski/ /SSO Marek Paczkowski/

UZASADNIENIE
Pismem z 10 maja 2016 r. wnioskodawczyniJ. K.cofnęła wniosek o zabezpieczenie spadku i spis inwentarza. W uzasadnieniu żądania wnioskodawczyni stwierdziła, że cofnięcie wniosku spowodowane było tym, że po jego złożeniu w dniu 27 listopada 2015 r. na wniosek uczestniczkiM. B.wszczęte zostało postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku poM. S. (2)oraz doszło do otwarcia i ogłoszenia testamentu spadkodawczyni, o którym wnioskodawczyni nie miała wiedzy w momencie złożenia wniosku o zabezpieczenie spadku.
W piśmie z 17 maja 2016 r. uczestniczkaM. B.oświadczyła, że nie sprzeciwia się cofnięciu wniosku oraz wniosła o zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki kosztów postępowania oraz obciążenia wnioskodawczyni innymi kosztami postępowania, w tym kosztami dozoru i spisu inwentarza. Natomiast w piśmie z 2 czerwca 2016 r. uczestnikL. B.oświadczył, że wyraża zgodę na cofnięcie wniosku, jednocześnie wniósł o przyznanie od wnioskodawczyni wynagrodzenia za sprawowanie dozoru w sprawie. Pozostali uczestnicy nie wyrazili sprzeciwu wobec cofnięcia wniosku w wyznaczonym terminie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 539) do postępowań w przedmiocie zabezpieczenia spadku i sporządzenia spisu inwentarza, w tym postępowań mających na celu wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu spadku i sporządzeniu spisu inwentarza, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Skoro wniosek w rozpoznawanej sprawie wpłynął 27 października 2015 r., tj. po wejściu w życie ww. ustawy (obowiązującej zgodnie z art. 8 ustawy od 18 października 2015 r.) do nin. sprawy należało stosować znowelizowane ustawą z 20 marca 2015 r. przepisyk.p.c., a nie dotychczasowe – jak przyjął Sąd Rejonowy w zaskarżonym postanowieniu..
Zgodnie z treścią obowiązującego obecnieart. 635 § 6 zd. 1 k.p.c.na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia spadku przysługujezażalenie.Analogicznie w myślart. 637 § 3 k.p.c.na postanowienie w przedmiocie sporządzenia spisu inwentarza przysługujezażalenie.Wbrew zatem zapatrywaniu Sądua quozłożony przez uczestniczkę środek odwoławczy należało uznać za zażalenie, a nie apelację. Skoro rozpoznawany środek odwoławczy został wniesiony w terminie tygodniowym od doręczenia odpisu zaskarżonego postanowienia, to skarżąca zachowała termin do jego wniesienia. Nie było też podstaw do odrzucenia zażalenia uczestniczki tylko z tego powodu, że pismo skarżącej nie zostało należycie nazwane.
Nie może też ujść uwadze, że w wyniku zmiank.p.c.dokonanych ustawą z 20 marca 2015 r. wyłącznie w sprawach, w których postanowienie o zabezpieczeniu spadku, zmianie środka zabezpieczenia lub sporządzeniu spisu inwentarza zostałowydane z urzędu, sąd, który wydał to postanowienie, kieruje do komornika polecenie dokonania zabezpieczenia spadku, zmiany środka zabezpieczenia lub sporządzenia spisu inwentarza (art. 6382§ 1 k.p.c.).
Nie budzi wątpliwości, ze w rozpoznawanej sprawie nie doszło do zabezpieczenia spadku i sporządzenia spisu inwentarza z urzędu. Nie było więc podstaw – jak przyjął to nietrafnie Sąd Rejonowy - do zlecania Komornikowi Sądu Rejonowego w Toruniu Adamowi Olszewskiemu dokonania spisu inwentarza spadku. Wszczęcie tego postępowania wykonawczego wymagało bowiem wniosku osoby uprawnionej, nie mogło zaś być prowadzone z urzędu. W konsekwencji nie było podstawy prawnej do podejmowania przez komornika i dozorcę jakichkolwiek czynności w tym postępowaniu wykonawczym.
Nie sposób w tym miejscu przeoczyć, że po zmianachk.p.c.tylko postanowienie o zabezpieczeniu spadku oraz zmianie środka zabezpieczenia podlega wykonaniu z chwilą jego wydania (art. 635 § 5 k.p.c.). Wykonanie zaś postanowienia o sporządzeniu spisu inwentarza następuje dopiero po jego uprawomocnieniu zgodnie zart. 521 § 1 k.p.c.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni na etapie postępowania zażaleniowego cofnęła wniosek, zaś uczestnicy postępowania nie sprzeciwili się tej czynności w wyznaczonym terminie. Zdaniem Sądu Okręgowego cofnięcie wniosku należało uznać za skutecznie złożone. Wprawdzie zgodnie zart. 512 § 2 k.p.c.ustawodawca uznał za bezskuteczne cofnięcie wniosku w sprawie, której wszczęcie mogło nastąpić z urzędu, to jednak regulacja ta nie znajduje w nin. sprawie zastosowania. Należy bowiem zaznaczyć, że po zmianachk.p.c.postępowanie o zabezpieczenie spadku może być wszczęte z urzędu tylko w przypadku, gdy zachodzą okoliczności wymienione enumeratywnie wart. 635 § 3 k.p.c., zaś postępowanie o sporządzenie spisu inwentarza - wyłącznie w sytuacji uregulowanej wart. 666 § 2 k.p.c.Skoro w rozpoznawanej sprawie postępowania o zabezpieczenie spadku i sporządzenie spisu inwentarza nie mogły się toczyć z urzędu, brak podstaw do uznania, że cofnięcie wniosku, wobec braku sprzeciwu uczestników, było bezskuteczne.
Z podanych względów Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 386 § 3 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.jak w sentencji postanowienia w punkcie 1 (pierwszym). O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawieart. 520 § 1 k.p.c., uznając, że nie istnieją przesłanki do zastosowaniain casuodstępstwa od zasady, zgodnie z którą każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie nie można tracić z pola widzenia, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła, iż jest spadkobierczyniąM. S. (2); była zatem uprawniona do złożenia wniosku o sporządzenie spisu inwentarza spadku zgodnie zart. 637 § 1 k.p.c.Uwzględnienie wniosku o sporządzenie spisu inwentarza nie wymagało od niej uprawdopodobnienia innych okoliczności, w przeciwieństwie do złożonego wniosku o zabezpieczenie spadku (por.art. 634w zw. 635§ 2 k.p.c.).
Dopiero po wydaniu postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia spadku i sporządzeniu spisu inwentarza wnioskodawczyni dowiedziała się o testamencie spadkodawczyni; wcześniej o nim nie została powiadomiona przez spadkobierczynię testamentową. Mając na uwadze konieczność poniesienia kosztów wykonania orzeczenia o spisie inwentarza oraz zabezpieczenia spadku wnioskodawczyni miała prawo cofnąć wniosek, nie narażając się na obciążenie kosztami poniesionymi przez pozostałych uczestników postępowania.
/SSO Włodzimierz Jasiński/ /SSO Marek Lewandowski/ /SSO Marek Paczkowski/