Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 466/16
Data wyroku: 2016-12-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Patrycja Bogacińska-Piątek, Alicja Kolonko, Tadeusz Szweda

Sygn. akt III AUa 466/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 grudnia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Alicja Kolonko

Sędziowie

SSA Tadeusz Szweda
SSO del. Patrycja Bogacińska-Piątek (spr.)

Protokolant

Michał Eksterowicz

po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaW. K.(W. K.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach
z dnia 17 grudnia 2015r. sygn. akt XI U 56/15

1
zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie;

2
zasądza odW. K.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

/-/SSO del. P. Bogacińska-Piątek /-/SSA A. Kolonko /-/SSA T. Szweda

Sędzia    Przewodniczący  Sędzia
Sygn. akt III AUa 466/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 19 listopada 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwS.odmówił ubezpieczonemuW. K.przyznania prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, ponieważ ubezpieczony na dzień1 stycznia 1999r. nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku pracy.
UbezpieczonyW. K.wniósł odwołanie od powyżej decyzji.Domagał się przyznania prawa do emerytury w trybieart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz zasądzenia na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania.
W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015r. Sąd Okręgowy w Katowicach zmieniłzaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od 7 października 2014r. oraz zasądził na jego rzecz od organu rentowego 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy ustalił, że bezspornymi w sprawie były okoliczności, iż ubezpieczonyW. K.,urodzony w dniu (...), składając wniosek o emeryturę, tj. w dniu 7 października 2014r., na dzień 1 stycznia 1999r. udowodnił 29 lat, 1 miesiąci 16 dni ogólnego stażu pracy i tyle samo okresów składkowych, w tym 5 lat, 3 miesiącei 16 dni pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Od dnia 1 stycznia 1975r. do dnia 31 lipca 1991r. ubezpieczony pracowałw pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie (...).z o.o. wK.. W tym okresie zatrudnienia wykonywał pracę kolejno na stanowiskach: starszego asystenta geodety, geodety i starszego geodety w pełnym wymiarze czasupracy jako członek zespołu geodezyjnego stale zatrudnionego przy obsłudze obiektów przemysłowych. W ocenie pracodawcy ubezpieczony w tym okresie zatrudnienia przebywał w bezpośrednim środowisku pracy pracowników, wykonujących pracę w szczególnych warunkach.
W spornym okresie zatrudnienia ubezpieczony pracował w zespole geodezyjnym, który składał się z 3 do 5 osób, w tym trzech pomiarowych i jednego lub dwóch wykonawców, czyli geodetów. W zespole ubezpieczony pełnił obowiązki geodety.Zespół wykonywał pomiary na terenieHuty (...)wS.,Huty (...),Huty (...),Huty (...),P.–M.wS., na terenach zakładów przemysłowych, budów osiedli mieszkaniowych związanych zHutą (...). Jako geodeta – wykonawca, oprócz pomiarów, wykonywał też wszystkie prace biurowe. Praca wyglądała w ten sposób, że w pierwszej kolejności geodeta rozeznawał sprawę, czyli ustalał zakres czynności do wykonania i warunków świadczenia pracy, następnie wykonywano prace pomiarowe, które mogły zająć nawet 8 godzin. Składały się z zapoznania się z dokumentacją i właściwych pomiarów przy użyciu niwelatorów, tachometrów, teodolitów i innych urządzeń. Na ich podstawie sporządzana była dokumentacja, w tym szkice pomiarów lub wytyczanych tras. W przypadku pomiaru wysokościowego wykonawca – geodeta dokonywał obliczeń współrzędnych wysokościowych, czyli układu geodezyjnego pionowego, jak również poziomego. W przypadku wyznaczania osi samotoku w hucie należało obliczyć załamania osi samotoku. Wykonywanie obliczeń zajmowało około 2-3 godzin i było wykonywane na miejscu prac geodezyjnych. Po wykonaniu obliczeń, zespół zajmował się wstawianiem łaty geodezyjnej, tj. ustawianiem drążka drewnianego z podziałką na wysokości od 2 do 5 m.Czas potrzebny na jej wykonanie był uzależniony od precyzji i rodzaju wyliczeń. Taką pracę ubezpieczony wykonywał stale, codziennie i w pełnym wymiarze czasu pracy. Jako asystent geodety ubezpieczony mógł wykonywać obowiązki geodety wykonawczego przy nadzorze innego geodety. Praca na stanowiskach geodety i asystenta geodety niczym się nie różniła, rozróżnienie to miało znaczenie dla stawki wynagrodzenia. Ubezpieczony nie otrzymywał dodatku za pracę w warunkach szczególnych.
Sąd I instancji ustalił także, że świadekH. J.wykonujący ten sam rodzaj pracy oraz będący wieloletnim przełożonym ubezpieczonego, uzyskał prawo do emeryturyw obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
W ocenie Sądu Okręgowego spór między stronami dotyczył kwestii, czy okres zatrudnienia ubezpieczonego od 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r. stanowi okres pracyw warunkach szczególnych uprawniający do uzyskania emerytury w obniżonym wielu emerytalnym.
W aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znajduje się wydane przezPrzedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.wK.świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 24 października 2014r. potwierdzające zatrudnienie ubezpieczonego od dnia 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r.,z którego wynika, że w tym okresie zatrudnienia ubezpieczony w pełnym wymiarzeczasu pracy wykonywał prace w hutnictwie i przemyśle metalowym jako członek zespołu geodezyjnego zatrudniony przy obsłudze obiektów przemysłowych jako starszy asystent geodety, geodeta i starszy geodeta, o których mowa w wykazie A, dział XIV, poz. 24 pkt 1 zarządzenia nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983r. w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej.
Sąd I instancji ustalił również, że w aktach osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w wyżej wymienionym przedsiębiorstwie znajduje się opisane wyżej świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 24 października 2014r. Nadto znajduje się tam dokumentacja potwierdzająca kwalifikacje ubezpieczonego jako geodety i angaże potwierdzające zatrudnienie na stanowiskach asystenta geodety, geodety i starszego geodety, a także umowy o pracę, w tym umowa o pracę z dnia 1 stycznia 1975r., z której wynika zatrudnienie ubezpieczonego w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślonyw charakterze asystenta geodety.
Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołanie ubezpieczonego jest zasadne.
W rozważaniach powołał się na przepisart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzei wskazał, że ponieważ opisane powyżej czynności wykonywane w ramach stosunku pracy przez ubezpieczonego w spornym okresie od 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r. były tożsamez czynnościami opisanymi w dokumentacji pracowniczej ubezpieczonego i były tożsamez czynnościami opisanymi przez świadków jako wykonywane na stanowisku zajmowanym przez ubezpieczonego, bez względu na formalne zaszeregowanie, a także ponieważ prace te, stanowiące prace związane z kontrolą międzyoperacyjną, kontrolą jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno – techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie – stanowiska pracy, na których prace wykonywane są stale i bezpośrednio przy stanowisku zaliczonym do stanowiska, na którym wykonywane są prace w szczególnych warunkach, ujęte w wykazie A dział XIV poz. 24 pkt 1 zarządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia1 lipca 1983r. w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej (Dz. Urz. MAGTiOŚ z 1983r., nr 2, poz. 3), należało uznać, że w spornym okresie ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Zatem okres ten zaliczyć należy do stażu pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych, a w konsekwencjiuznać trzeba, że ubezpieczony osiągnął i udowodnił staż pracy w warunkach szczególnych przekraczający 15 lat.
Wyrok w całości zaskarżył organ rentowy. W apelacji rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1
art. 233 § 1 k.p.c.poprzez wyprowadzenie z zebranego materiału dowodowego wniosków sprzecznych z zasadami logicznego rozumowania i doświadczeniem życiowym poprzez uznanie, że praca wykonywana przez ubezpieczonego w okresie od 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r. na stanowiskach: asystent geodety, geodeta, starszy geodeta była pracą wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracyw warunkach szczególnych, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby w tym okresie wykonywał pracę w warunkach szczególnychw pełnym wymiarze czasu pracy;

2
błędną ocenę stanu faktycznego sprawy, polegającą na zaliczeniu ubezpieczonemudo stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych okresu pracy od 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r. na stanowiskach: asystent geodety, geodeta, starszy geodeta podczas gdy praca ta nie polegała na stałej i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych, co skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ustawy emerytalnej i przyznaniem prawa do wcześniejszej emerytury.

Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu apelacji organ rentowy podniósł, że podstawowe znaczeniew sprawie ma ustalenie jakie prace wykonywali pracownicy podwładni. Warunkiem jest pozytywne stwierdzenie, że jako podstawowe wykonywali prace wymienione w wykazie. Dopiero wówczas można oceniać czy określona kontrola lub dozór stanowiły pracęw szczególnych warunkach, przy czym łącznikiem jest narażenie ubezpieczonego na czynniki istniejące na stanowiskach pracy podwładnych zatrudnionych w szczególnych warunkach. Ponadto praca kontrolującego czy dozorującego musiałaby być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku.
Organ rentowy zwrócił także uwagę, że prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych jest przywilejem i odstępstwem od zasady wyrażonejw art. 24 ustawy i regulujące je przepisy należy wykładać w sposób gwarantujący zachowanie celu uzasadniającego to odstępstwo.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest zasadna.
Organ rentowy zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego wskazał na zarzuty dotyczące obrazy prawa procesowego, tj. przepisuart. 233 § 1 k.p.c.i prawa materialnego, tj.art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2015r., poz. 748). Zarzuty te są słuszne.
Sąd Okręgowy przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe i w przeważającej mierze dokonał prawidłowych ustaleń, które Sąd Apelacyjny podzielai przyjmuje za własne.
Sąd II instancji nie podziela jednak ustalenia, że ubezpieczony wykonywał pracęw warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Przyjmując powyższe Sąd Okręgowy naruszył przepisart. 233 § 1 k.p.c.Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w tym przepisie, sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału",a zatem, jak podkreśla się w orzecznictwie, z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocyi wiarygodności. Przepisart. 233 § 1 k.p.c.potwierdza zasadę swobodnej oceny dowodów, dokonywanej przez pryzmat własnych przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego zasobu doświadczeń życiowych. Ramy tej oceny wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego oraz zasadami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalnyi wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i - ważąc ich moc oraz wiarygodność - odnosi je do pozostałego materiału dowodowego.
Przeprowadzone dowody nie pozwalały na ustalenie, żeW. K.w okresie zatrudnienia od 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r. stale wykonywał pracęw szczególnych warunkach. Sąd I instancji wskazał, że ubezpieczony pracował w zespole geodezyjnym, który składał się z 3 do 5 osób, w tym trzech pomiarowych i jednego lub dwóch wykonawców, czyli geodetów. W zespole takim ubezpieczony pełnił obowiązki geodety. Zespół wykonywał pomiary na terenieHuty (...)wS.,Huty (...),Huty (...),Huty (...),P.–M.wS., na terenach zakładów przemysłowych, budów osiedli mieszkaniowych związanych zHutą (...). Zaznaczyć należy, że zgodnie z przepisemart. 232 k.p.c.strony są zobowiązane do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W sprawie nie zostało wyjaśnione jednak na terenach jakich zakładów przemysłowych, poza hutami, wykonywał pracę ubezpieczony. Poza tym odwołujący wykonujący obowiązki geodety na budowie osiedli mieszkaniowych nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2015r., poz. 748) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganyw przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowaw art. 27. Zgodnie z art. 184 ust. 2 tej ustawy emerytura przewidziana powyżej przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w tym funduszu, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa. Przepis§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrówz 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.) stanowi, że emerytura przysługuje pracownikowi, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyznyi 55 lat dla kobiety, ma wymagany okres zatrudnienia – 25 lat dla mężczyzny i 20 lat dla kobiety, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do emerytury są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stalei w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczonyW. K.spełnił wszystkie warunki do przyznania prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach zaliczając pracę wykonywaną przez niego w okresie od 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r. do prac wymienionych w wykazie A, dział XIV, poz. 24 pkt 1 zarządzenia nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983r. w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że w myślart. 32 ust. 2 ustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia orazo znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne i otoczenia. Zgodnie zart. 32 ust. 4, wiek emerytalny,o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawiektórych osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się napodstawie przepisów dotychczasowych. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lutego 2002r.,III ZP 30/01 (OSNP 2002 nr 10, poz. 243) wskazał jako nadal stosowane "przepisy dotychczasowe" tylko niektóre przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wyłączając dalsze obowiązywanie tych, które zawierały upoważnienie dla ministrów, kierowników urzędów centralnych i centralnych związków spółdzielczych do ustalenia wykazu stanowisk pracy w podległych im zakładach pracy. Stwierdził, że odesłanie do wykazów obejmujących świadczenie pracy w warunkach szczególnych nie obejmuje przepisów kompetencyjnych § 1 ust. 2-3 rozporządzenia.
W orzecznictwie podkreśla się, że upadek kompetencji do tworzenia wykazów obejmujących stanowiska, na których świadczona jest praca w szczególnych warunkach, pozbawiłmocy akty niższego rzędu, wydane na poziomie resortowym, zawierające wykazy prac w szczególnych warunkach wykonywanych w poszczególnych zakładach – tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 listopada 2010r, I UK 124/10, LEX 707404. Z kolei w wyroku z dnia22 marca 2016r., I UK 117/15, LEX 2019499 Sąd Najwyższy stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym wykazy resortowe mają wyłącznie charakter informacyjny, techniczno-porządkujący, uściślający, to jako takie mogą mieć znaczenie w sferze dowodowej dla identyfikacji stanowiska pracy jako stanowiska pracy w szczególnych warunkach.
Zatem przede wszystkim należy rozważyć czy ubezpieczony wykonywał pracę wymienioną w wykazie A lub Brozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W wykazie A, dział XIV, poz. 24 wymienionego rozporządzenia ujęto kontrolę międzyoperacyjną, kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienionew wykazie. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez Sąd I instancji, w tym ze szczegółowych zeznań świadków, nie wynika aby ubezpieczony jako geodeta wykonawczyw hutach, którego praca była wykonywana w zespołach liczących 3-5 osób (w tym3 pomiarowych i 2 geodetów) i polegała na dokonywaniu pomiarów, sporządzaniu szkiców, wykonywaniu obliczeń układu geodezyjnego pionowego i poziomego, sprawował kontrolę międzyoperacyjną lub kontrolę jakości produkcji i usług.
Nie zostało także wykazane aby ubezpieczony wykonywał dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. W wyroku z dnia 3 grudnia 2013r., I UK 184/13, LEX 1448473Sąd Najwyższy wskazał, że dozór - aby mógł być uznany za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniuart. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- musi odpowiadać łącznie następującym warunkom:

1
musi być dozorem inżynieryjno-technicznym, czyli dozorem specjalistycznym, a nie dozorem "jakimkolwiek" (nie może być "zwykłym" dozorem wykonywanymw ramach pracowniczego podporządkowania kierownictwu pracodawcy);

2
musi być sprawowany "na oddziałach i wydziałach", czyli powinien być wykonywany bezpośrednio w określonym, skonkretyzowanym środowisku pracy, w którym istnieje narażenie na czynniki o znacznej szkodliwości dla zdrowia lub powodujące znaczny stopień uciążliwości pracy albo wymagające wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia;

3
powinien dotyczyć prac zgodnych z wykazami prac w szczególnychwarunkach (zawartymi w załącznikach do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r.)i wykonywanych bezpośrednio przez osoby, nad którymi sprawowany jest nadzór;

4
musi być wykonywany stale przez osobę nadzorującą, czyli nie może mieć charakteru okazjonalnego (peryferyjnego);

5
powinien być sprawowany w pełnym wymiarze czasu, jaki obowiązuje osobę nadzorującą na zajmowanym przez nią stanowisku.

W sprawie zostało wykazane, że ubezpieczony pracował w zespołach w skład których wchodzili pomiarowi i geodeci. W czasie wykonywania pomiarów współpracował z nimi. Praca była wykonywana między innymi w hutach. Nie wykazano natomiast aby nadzorował pracowników, którzy wykonywali prace wymienione w wykazie A rozporządzenia z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. W ocenie Sądu Apelacyjnego samo przebywanie w szkodliwym dla zdrowia środowisku pracy, nie jest warunkiem wystarczającym do zaliczenia pracy wykonywanej w tym środowisku do prac w warunkach szczególnych. Oznacza to, że nie każdy pracownik, który wykonywał jakiekolwiek prace na wydziałach lub oddziałach, na których jako podstawowe wykonywane były prace wymienione w wykazie do rozporządzeniaz 7 lutego 1983r., był zatrudniony w szczególnych warunkach pracy w rozumieniu tego aktu prawnego, ale w szczególności tylko ten, który sprawował stałą i w pełnym wymiarze kontrolę międzyoperacyjną, kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny nad pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach.
W. K.przedłożył świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 24 października 2014r. Dowód ten nie przesądza, że ubezpieczony istotnie wykonywał takie prace, w rozumieniuart. 32 ust. 2 i 184 ust. 1 pkt 1  ustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Świadectwo pracy jest oświadczeniemwiedzy i nie będąc także dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 § 1 i 2 k.p.c.,ale dokumentem prywatnym jest dowodem na to, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie w nim zawarte –art. 245 k.p.c.Świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach podlega ocenie zgodnie z regułami określonymi w przepisieart. 233 § 1 k.p.c.tak jak wszystkie inne dowody przeprowadzone w sprawie. Rozważenie całości dowodów prowadzi do wniosku, że brak było podstaw do wystawienia takiego świadectwa ubezpieczonemu albowiem w okresie nim objętym nie wykonywał on stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych w rozumieniuart. 32 ust. 2 i 184 ust. 1 pkt 1  ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Okoliczność, że współpracownikom ubezpieczonego przyznane zostały emerytury wcześniejsze z tytułu pracy w warunkach szczególnych także nie ma decydującego znaczenia w sprawie ponieważ uprawnienie do świadczenia emerytalnego musi być rozpatrywane indywidualnie, a przepis art. 184 ust. 1 i 2 będący podstawą przyznania takiego świadczenia, może znaleźć zastosowanie jedynie w wypadkach uzasadnionych stanem faktycznym konkretnej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.
O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym Sąd orzekł na podstawie § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804).
/-/SSO del. P. Bogacińska-Piątek /-/SSA A. Kolonko /-/SSA T. Szweda

Sędzia    Przewodniczący  Sędzia
MP