Sąd Rejonowy w Toruniu
X Wydział Cywilny
Sygnatura akt: X C 1118/15
Data wyroku: 2016-06-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Stanisław Sadowski
Słowa kluczowe: Nieważność Umowy
Podstawa prawna: art 353 §1 kc
Teza: pozwana skutecznie z zachowaniem ustawowych terminów uchyliła się od skutków prawnych dokonanej czynności procesowej, bowiem działała pod wpływem błędu.

Sygn. akt: X C 1118/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 czerwca 2016 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Stanisław Sadowski

Protokolant:

st. sekr. sądowy Paweł Sosnowski

po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. w Toruniu
sprawy z powództwa(...) Spółka AkcyjnawW.
przeciwkoB. G. (1)
o zapłatę

orzeka:

I
oddala powództwo;

II
zasądza od powoda(...) Spółka AkcyjnawW.na rzecz pozwanejB. G. (1)kwotę 148 zł (słownie: sto czterdzieści osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, z ustaleniem, iż powyższa należność obejmuje koszty związane z zastępstwem procesowym pozwanej z urzędu przez Kancelarię Radcy PrawnegoL. Z.wT.oraz , że powyższa kwota zawiera podatek VAT.

UZASADNIENIE
Powód(...) S.A.z siedzibą wW.wniósł do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie pozew przeciwkoB. G. (2)o zapłatę kwoty 201,58 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, że dochodzona kwota wynika z zawartej z powodem umowy o świadczenie usług komunikacyjnych i wystawionej z tego tytułufaktury VAT nr (...), która do dnia wniesienia pozwu nie została uregulowana.
Z uwagi na brak podstaw do wydania nakazu postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r. sprawa została przekazana do tutejszego Sądu.
W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu podała, że została wprowadzona w błąd co do tożsamości podmiotu, z którym 16 czerwca 2013 r. zawarła umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Była bowiem przekonana, że zawarła umowę z dotychczasowym usługodawcą tj.firmą (...), a nie jak się okazało z(...) S.A.
W pismach procesowych pełnomocnicy stron podtrzymali swoje stanowisko w sprawie.

Sąd ustalił, co następuje:
B. G. (1)od 27 lipca 2010 r. na mocy zawartej umowy korzystała z usług telekomunikacyjnych(...) S.A.nieprzerwanie do lipca 2014 r.
Powód(...) S.A.z siedzibą wW.na początku czerwca 2013 r. kontaktował się z pozwanąB. G. (1)celem zachęcenia jej do zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Z treści przeprowadzonych rozmów pozwana wywnioskowała, że kontaktuje się z nią firma, która przejęła dotychczasowego dostawcę usług tj.(...) S.A.
Zachęcona ofertą pozwana w dniu 14 czerwca 2013 r. podpisała umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych z powodem, błędnie uważając, że podpisuje umowę z dotychczasowym operatorem.
W dniu 8 lipca 2013 r. pozwana złożyła powodowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy i uchyleniu się od skutków prawnych zawarcia umowy pod wpływem błędu, po tym jak przedstawicielfirmy (...) S.A.skontaktował się w celu potwierdzenia dyspozycji o wypowiedzeniu dotychczasowo obowiązującej umowy między(...) S.A.a pozwaną.
Powód w dniu 15 lipca 2013 r. wystosował do pozwanej pismo informujące ją, że zgodnie z obowiązującym Regulaminem ŚwiadczeniaUsług (...)w przypadku rozwiązania Umowy zawartej na czas oznaczony przez Abonenta lub przez Operatora z winy Abonenta przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta, Operatorowi przysługuje uprawnienie do naliczenia Opłaty wyrównawczej i w związku z tym wystawiłafakturę VAT nr (...)opiewającą na kwotę 167,86 zł.
Pozwana dochodzonej kwoty nie uiściła.
/Dowód:
- umowa z(...) S.A.– k. 71 akt
- umowa z TeleNovum dnia 14 czerwca 2013 r. – k. 22-30 akt
- nagranie rozmowy telefonicznej z dnia 26 czerwca 2016 r.- 92 akt
- oświadczenie o rozwiązaniu umowy zawartej pod wpływem błędu – k. 48 akt
- cennikusług (...)dla Klientów Indywidualnych – k. 33-37 akt
- zeznania strony pozwanej w osobieB. G. (1)- k. 97 akt
/

Sąd zważył, co następuje:
Przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznania strony pozwanejB. G. (1)oraz dowody z dokumentów dołączone przez strony do akt sprawy.
Sąd uznał dowody z dokumentów za wiarygodne i przekonywujące, bowiem żadna ze stron skutecznie nie podważyła ich autentyczności i wiarygodności.
W ocenie Sądu zeznania pozwanejB. G. (1)zasługiwały na uwzględnienie w całości, bowiem były spójne i tworzyły logiczną całość w zestawieniu z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Pozwana w swoich zeznaniach wskazała, że od lipca 2010 r. korzystała zusług (...) S.A.Niespodziewanie w czerwcu 2013 r. kontaktował się z nią przedstawiciel(...)i przekonał ją do zawarcia nowej umowy. Z treści przeprowadzonej rozmowy pozwana zrozumiała, że(...)jest następcą(...) S.A.zgodziła się więc na podpisanie umowy w przekonaniu, że usługi będzie świadczył jej ten sam podmiot o zmienionej nazwie. Pozwana wskazała również, że po podpisaniu umowy skontaktował się z nią przedstawiciel(...) S.A.. Kiedy okazało się, że umowa zawarta 14 czerwca 2013 r. nie została zawarta z następcą(...) S.A.pozwana wypowiedziała umowę zawartą pod wpływem błędu.
Zgodnie zart. 6 k.c.istnienie sporu między stronami, co do zasady obliguje jedną z nich do udowodnienia faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Na podstawieart. 6 oraz art.232 k.p.c.ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne. Innymi słowy ten, kto powołując się na przysługujące mu prawo (żądania czegoś od innej osoby) obowiązany jest udowodnić fakty (okoliczności faktyczne) uzasadniające to żądanie, ten zaś, kto odmawia uczynienia zadość żądaniu (czyli neguje uprawnienie żądającego) obowiązany jest udowodnić fakty, wskazujące na to, że uprawnienie żądającemu nie przysługuje. W przedmiotowej sprawie powód obciążony był obowiązkiem dowiedzenia, że dochodzona kwota wynika z wypowiedzenia przedterminowo uprzednio skutecznie zawartej umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Natomiast pozwana obowiązana była do wykazania, w związku ze złożonym przez nią oświadczeniem o wypowiedzeniu umowy zawartej pod wpływem błędu i chęcią uchylenia się od skutków błędnie dokonanej czynności, że rzeczywiście ujawniły się takie przesłanki, na podstawie których mogła ona od skutków prawnych się uchylić z uwagi na mylne i błędne wyobrażenie o tożsamości powoda.
Bezspornym w sprawie jest fakt, żeB. G. (1)złożyła własnoręczny podpis na umowie z dnia 14 czerwca 2013 r., co przyznaje sama pozwana i tym samym zawarła umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych z(...) S.A.
Spornym natomiast jest to czy pozwana zobowiązana jest do zapłaty dochodzonej kwoty tytułem tzw. Opłaty wyrównawczej, mając na względzie to, że w jej ocenie zawarła umowę pod wpływem błędu co do tożsamości podmiotu, z którym zawierała umowę i czy pozwana skutecznie uchyliła się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.
Zawarcie umowy dochodzi do skutku przez zgodne oświadczenie woli dwóch lub więcej stron. Zgodnie z treściąart. 65 § 2 k.c.w umowach należy badać jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
W przedmiotowej sprawie celem pozwanej, która zawarła 14 czerwca 2013 r. umowę było dalsze korzystanie z usług dotychczasowego usługodawcy. Pozwana była błędnie przekonana, że zawarła umowę z firmą, która przejęła(...) S.A.
Błąd oznacza mylne wyobrażenie o istniejącym stanie rzeczy lub mylne wyobrażenie o treści złożonego oświadczenia woli. Błąd ten musi odnosić się do treści czynności prawnej oraz musi być istotny. Oba te kryteria muszą wystąpić łącznie. Błąd co do treści czynności prawnej oznacza w istocie błąd co do okoliczności wchodzących w skład treści tejże czynności (tak np. uzasadnienie uchwały SN z dnia 18 listopada 1967 r. (III CZP 59/67, OSNC 1968, nr 7, poz. 117). Definicję błędu istotnego zawieraart. 84 § 2 k.c.Zgodnie z tą definicją błąd istotny występuje w sytuacji, uzasadniającej przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie nie złożyłby oświadczenia tej treści.
Wada oświadczenia woli w postaci m. in. błędu co do treści czynności prawnej może powodować bezwzględną nieważność czynności, co oznacza, że czynność prawna zawierająca wadliwe oświadczenie woli od momentu jej dokonania nie wywołuje żadnych skutków prawnych i nie ma możliwości jej konwalidacji lub wzruszalność czynności prawnej (nieważność względną), co oznacza, że czynność jest ważna i wywołuje skutki, jednakże może zostać wzruszona prze osobę wskazaną przez ustawodawcę i w czasie przez niego wskazanym. Jeśli nie zostanie wzruszona w odpowiednim czasie, następuje jej konwalidacja i czynność staje się ważna w sposób niewzruszalny.
Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu następuje poprzez oświadczenie złożonej tej osobie na piśmie, w terminie roku od dnia jego wykrycia (art. 88 k.c.).
W ocenie Sądu na podstawie zebranego w sprawie materiału należy stwierdzić, że pozwana skutecznie, z zachowaniem ustawowych terminów, a więc przed upływem roku od zawarcia umowy pod wpływem błędu, uchyliła się od skutków prawnych dokonanej czynności prawnej w postaci zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych z operatorem(...) S.A.Jak wynika z zeznań pozwanej miała ona mylne wyobrażenie co do tożsamości podmiotu, z którym zawierała umowę, będąc przekonana, że jest to firma, która przejęła jej poprzedniego usługodawcę, a w związku z tym nie widziała przeszkód w zawarciu umowy na tych samych co uprzednio warunkach. W reakcji na telefon od przedstawiciela(...) S.A., który chciał uzyskać potwierdzenie co do rezygnacji z usług tego usługodawcę, pozwana niezwłocznie złożyła pismo do(...)oświadczając, że umowę zawarła pod wpływem błędu. Nie ma wątpliwości, że błąd o którym mowa był błędem istotnym bowiem gdyby pozwana miała świadomość, że podmiot, z którym zawarła umowę w rzeczywistości nie ma żadnego powiązania z jej dotychczasowym dostawcą usług, to umowy z pewnością by nie zawarła. Jak podała sama pozwana była zadowolona ze świadczonych przez(...) S.A.usług.
Konsekwencją skutecznego uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli jest nieważność umowy 14 czerwca 2013 r., co oznacza, że umowa ta nie wiązała(...) S.A.wW.ze skutkiemex tunctj. od daty dokonania tej czynności.
Mając na uwadze powyższe ustalenia powód nie ma podstawy do dochodzenia jakichkolwiek roszczeń ze strony pozwanej, a przedmiotowe powództwo należało oddalić jako bezzasadne po myśliart. 353 §1 k.c.a contrariow zw. zpunktem 10cennikausług (...)dla klientów indywidulanycha contrario.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. zart. 108 §1 k.p.c.w myśl zasady odpowiedzialności strony za wynik procesu, zasądzając od powoda na rzecz pozwanej kwotę 148 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z tym ustaleniem, że powyższa należność obejmowała koszty związane z zastępstwem procesowym pozwanej z urzędu przez Radcę PrawnegoL. Z., oraz że powyższa kwota zawierała podatek VAT.