Sąd Rejonowy w Opolu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2795/15
Data wyroku: 2016-10-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jan Papka

Sygn. akt I C 2795/15

WYROK ZAOCZNY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 października 2016 r.
Sąd Rejonowy w Opolu I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Jan Papka
Protokolant: sekr. sąd. Małgorzata Sikora
po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. w Opolu
na rozprawie
sprawy z powództwa:R.iH.(małż.)G.
przeciwko:J. H.
o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
oddala powództwo
Sygn. akt I C 2795/15

UZASADNIENIE
PowodowieR.iH.(małż.)G.w pozwie z dnia 18 grudnia 2015 r. wnieśli o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, w ten sposób, aby w dziale III, podrubryce 3.4.1 – treść prawa, roszczenia, ograniczenia, ostrzeżenia, w pkt 2 treść wpisu,księgi wieczystej (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Opolu VI Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości położonej wC., oznaczonej w ewidencji nieruchomości jakodziałka nr (...), o obszarze 0,0803 ha, na miejsce wpisu: bezpłatna służebność drogi przezdziałkę nr (...)z km. 8 na rzecz każdoczesnych właścicielidziałek nr (...)KW Nr(...),(...),(...)” – dokonać wpisu: „Bezpłatna służebność drogi, o szerokości 2 m przezdziałkę nr (...)z km. 8 na rzecz każdoczesnych właścicielidziałek nr (...)KW Nr(...),(...),(...).” Nadto powodowie wnieśli o zasądzenie na rzecz powodów od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazali, iż są właścicielami nieruchomości położonej wC.przyul. (...), oznaczonej jakodziałka nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Opolu prowadziksięgę wieczystą (...). Z nieruchomością powodów sąsiaduje nieruchomość będąca własnością pozwanegoJ. H., oznaczona jakodziałka nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Opolu prowadziksięgę wieczystą (...). PowodowieR.iH.(małż.)G.podnieśli, iż na rzecz powodów, jako właścicielidziałki nr (...)wksiędze wieczystej nr (...)wpisane jest ograniczoneprawo rzeczowe, w postaci bezpłatnej służebności drogi przezdziałkę nr (...). Ograniczoneprawo rzeczowew postaci bezpłatnej służebności drogi przezdziałkę nr (...)dotyczy również właścicielidziałki nr (...)G.iP. N.oraz właścicieladziałki nr (...)A. W.. PowodowieR.iH.(małż.)G.wskazali również, iż właścicieledziałki nr (...)są w posiadaniu decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wO., Nr 123/71 z dnia 8 października 1971 r., zatwierdzającej plan realizacyjny dotyczący zagospodarowania terenudziałki budowlanej nr (...)pod budowę budynku mieszkalnego. Zgodnie z powyższą decyzją powierzchnia zabudowy działki miała wynieść 812 m2, a z drogi dojazdowej miał być wydzielony pas o szerokości 4 m – po dwa metry z jednego i z drugiego pasa działki. Powodowie podnieśli okoliczność, iż prawdopodobnie również oni byli w posiadaniu takiej decyzji. Zatem w ich ocenie, służebność drogi koniecznej przezdziałkę nr (...)im przysługująca powinna również wynieść łącznie 4 metry szerokości – po dwa metry z jednego i z drugiego pasa działki, a służebność drogi przezdziałkę nr (...)winna wynosić 2 m. Powodowie ponadto podnieśli, iż nie mogą korzystać ze służebności drogi koniecznej ustanowionej nadziałce nr (...), której właścicielem jest pozwanyJ. H., dlatego iż pozwany postawił ogrodzenie w sposób uniemożliwiający swobodny wjazd na działkę powodówR.iH. G.. W swoim żądaniu powodowieR.iH. G.powołali się na treśćart. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, twierdząc iż ograniczoneprawo rzeczowewpisane jest błędnie. Cel ustanowienia służebności drogi koniecznej, umożliwiającej właścicielowi służebności władnącej komfortowego przejazdu przez służebność obciążoną nie został osiągnięty.
W dalszym toku sprawy powodowieR.iH.(małż.)G., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, pozostali przy dotychczasowym stanowisku. Na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. pełnomocnik powodów sprecyzował stanowisko dodając, iż w księdze wieczystej ustanawiającej służebność drogi nie doprecyzowano jej przebiegu i szerokości.
PozwanyJ. H., mimo prawidłowego zawiadomienia, nie wdał się w spór, co spowodowało, że istniały podstawy do wydania w sprawie wyroku zaocznego po przeprowadzeniu postępowania dowodowego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Działka gruntu nr (...)stanowi własność powodówR.iH.(małż.)G., na których rzecz wpisane jest ograniczoneprawo rzeczowe, w postaci bezpłatnej służebności drogi przezdziałkę nr (...). Budynek powodów usytuowany jest nadziałce nr (...). Przy wjeździe na posesję powodów znajduje się znak graniczny rozdzielającydziałki oznaczone nr (...), za którymi w głębi znajdują się po obu stronach kolejne działki.
(dowód: odpis księgi wieczystej Sądu Rejonowego w Opolu(...),
kserokopia wyrysu z mapy ewidencyjnej k. 32, protokół z wizji lokalnej
k. 71-74, zeznania powodaH. G., k. 87-88)
Działka gruntu nr (...)stanowi własnośćJ. H.. Budynek pozwanego znajduje się nadziałce (...). Na podstawie wniosku z dnia 1 lutego 1964 r. oraz umowy przeniesienia własności nieruchomości z dnia 28 stycznia 1964 r. ustanowiono bezpłatną służebność drogi przezdziałkę nr (...)na rzecz każdoczesnych właścicielidziałek nr (...)(Kw nr(...),(...),(...)) bez określenie jej przebiegu.
(dowód: księga wieczysta Sądu Rejonowego w Opolu(...),
kserokopia wyrysu z mapy ewidencyjnej k. 32)
Działka gruntu nr (...)stanowi własnośćP. H., s.J.iA.. Na podstawie wniosku z dnia 1 lutego 1964 r. oraz umowy przeniesienia własności nieruchomości z dnia 28 stycznia 1964 r. ustanowiono bezpłatną służebność drogi przezdziałkę nr (...)na rzecz każdoczesnych właścicielidziałek nr (...)(Kw nr(...),(...),(...),(...),(...)) bez określenie jej przebiegu.
(dowód: księga wieczysta Sądu Rejonowego w Opolu(...))
Obecnie istniejąca droga ma około 2 metrów szerokości. Droga nadziałce nr (...)jest ograniczona poprzez kamienne wkopane słupki. Droga wjazdowa na wysokościdziałki nr (...)jest zwężona w ten sposób, że przestawiono bramę wjazdową w głąb drogi. Na działce stwierdzono ślady w postaci zniszczonego krzewu, ułożonej darni, przestawionego jednego przęsła drewnianego ogrodzenia i prawego słupka bramy posesji pozwanegoJ. H.. Na końcu działki znajduje się słupek graniczny.
(dowód: protokół z wizji lokalnej k. 71-74, zeznania świadkaG.
N.k. 58, zeznania świadkaA. W.k. 58, zeznania
powodaH. G., k. 87-88)
Właścicielomdziałki nr (...)wydana została decyzja dotycząca zagospodarowania terenu działki budowlanej (działki nr (...)) pod budowę budynku mieszkalnego. Decyzja ta została wydana z warunkami: powierzchnia zabudowy działki miała wynieść 812 m2 oraz wydzieleniem drogi dojazdowej szerokości 4 m po dwa metry z jednego i z drugiego pasa działki.
(dowód: kserokopiadecyzji nr (...)z dnia 08.10.1971 r. k. 9-10, zeznanie
powodaH. G., k. 87-88)
Sąd Rejonowy w Opolu wyrokiem zaocznym z dnia 21 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt I C 2647/13 oddalił powództwoH. G.iR. G.przeciwkoP. H.,M. P.iJ. H.o naruszenie utraconego posiadania służebności drogi dojazdowej o szerokości 4 metrów. Jak wynika z uzasadnienia odręczenia jedną z podstaw oddalenia żądania pozwu było stwierdzenie, iż strona powodowa nie przestawiła dowodów pozwalających na ustalenie zakresu tejże służebności, tj. szerokości drogi.
(dowód: akta sprawy Sądu Rejonowego w Opolu o sygn. akt I C 2647/13,
zeznanie powodaH. G., k. 87-88)

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny w sprawie Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów powołanych w uprzedniej części uzasadnienia, w tym dokumenty zawarte w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Opolu o sygn. akt I C 2647/13, a także na zeznaniach świadkówG. N.iA. W.i powodaH. G.. Dowody te są bowiem ze sobą zgodne i tworzą wspólnie spójny obraz stanu faktycznego w sprawie. Żadna ze stron nie zakwestionowała przy tym ich autentyczności i wiarygodności osób je sporządzających, a ustalony w oparciu o nie stan faktyczny był bezsporny.
Zgodnie z przepisemart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 790 ze zm.) w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Ciężar dowodu wykazania, że rzeczywisty stan prawny nieruchomości jest odmienny od ujawnionego w księdze wieczystej spoczywa na powodzie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2012 r. IV CSK 309/11, Lex nr 1125290).
Jak wynika z treści powyższego przepisu, zmianie w trybie nim przewidzianym – powództwa o ustalenie niezgodności treści księgi wieczystej ze stanem rzeczywistym, podlegają jedynie wpisy dotyczące stanu prawnego. Jak zgodnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, przez stan prawny należy rozumieć prawa i roszczenia wpisane w działach II – IV księgi wieczystej, gdyż są one objęte domniemaniem prawdziwości i chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Dowody przedstawiane przez powodów dotyczą natomiast stanu faktycznego, nie prawnego.
Powodowie domagali się zmiany wpisu w księdze wieczystej dotyczących nieruchomości poprzez dodanie informacji, iż szerokość bezpłatnej służebności drogi ma wynosić po 2 metry, licząc od granicy obu działek, czyli łącznie 4 metry.
W ocenie sądu na gruncie przedmiotowej sprawy brak było podstaw do uwzględnienia powództwa. Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż powództwo, z którym wystąpili powodowie zostało oparte na twierdzeniu, iż właścicielomdziałki nr (...)wydana została decyzja dotycząca zagospodarowania terenu działki budowlanej (działki nr (...)) pod budowę budynku mieszkalnego. Decyzja ta została wydana z warunkami: powierzchnia zabudowy działki miała wynieść 812 m2oraz wydzieleniem drogi dojazdowej szerokości 4 m
po dwa metry z jednego i z drugiego pasa działki. Dalej powodowie podali w uzasadnieniu pozwu, iż oni prawdopodobnie byli również w posiadaniu takie decyzji, jednakże jej nie przedstawili. Starostwo Powiatowe wO.Wydział Geodezji i Kartografii w odpowiedzi na wezwanie Sądu dotyczącedecyzji nr (...)z dnia 8 października 1971 r. wskazało, iż w zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest wymienionej decyzji.
W istocie więc powództwo zostało oparte na twierdzeniach dotyczących stanu faktycznego, nie zaś prawnego, a stan prawny nie dotyczy posiadania nieruchomości (samoistnego i zależnego), ponieważ posiadanie jest stanem faktycznym.
Istnienie służebności drogi koniecznej bez określenia jej zakresu, tj. przebiegu, szerokości, itp. bez wątpienia, tak jak w niniejszej sprawie tworzy stan powodujący niepewność, czy wręcz przeszkodę w jej faktycznej realizacji. Jednakże sama służebność jako ograniczoneprawo rzeczowew zakresie jego realizacji, jak w niniejszej sprawie wymaga określenia szerokości pasa gruntu i musi wynikać z podstawy, sposobu jej ustanowienia, czyli umowy, wydania orzeczenia administracyjnego lub sądowego. Możliwe jest także ustanowienie służebności na skutek zajścia zdarzenia wskazanego w przepisach ustawy (zasiedzenie). Powyższe – stan prawny – dotyczący szerokości pasa gruntu w sposób opisany powyżej nie został udowodniony. Ewentualne uwzględnienie żądania pozwu doprowadziłoby do tego, że sąd w postępowaniu o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości konstruowałby ten stan, zamiast go uzgodnić.
W konkluzji powództwo podlegało oddaleniu, bowiem nie został wykazany stan prawny dotyczący kwestii szerokości służebności drogi koniecznej. Wydaje się, że aby uzyskać żądany efekt należałoby rozważyć ewentualne powództwo o ustalenie treści prawa służebności w oparciu o przepisart. 189 k.p.c.poprzez określenie szerokości pasa drogi.
Dlatego też na podstawie art. 10 ust. 1 w/w ustawya contrario, ponieważ zmianie w tym trybie nie podlega stan faktyczny nieruchomości powództwo podlegało oddaleniu.
Z uwagi na brak wdania się w spór, brak stawiennictwa na rozprawę, w stosunku do pozwanegoJ. H.na zasadzieart. 339 § 1 k.p.c.orzeczono wyrok zaoczny.
Z powyższych względów postanowiono jak w sentencji.