Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 386/16
Data wyroku: 2016-10-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogdan Górski, Jerzy Kozaczuk, Mariola Krajewska-Sińczuk
Słowa kluczowe: Czynna Napaść
Podstawa prawna: art. 437§ 1 kpk

Sygn. akt II Ka 386/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 października 2016 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Krajewska - Sińczuk (spr.)

Sędziowie:

SSO Jerzy Kozaczuk
SSO Bogdan Górski

Protokolant:

st.sekr.sądowy Ewa Olewińska

przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Węgrowie Mariusza Dubowskiego
po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016 r.
sprawyR. B.
oskarżonego zart. 222 § 1 kkw zb. zart. 224 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kki in.
na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych
od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie
z dnia 24 marca 2016 r. sygn. akt II K 458/14

I
w zaskarżonej części wyrok zmienia w ten sposób, że na podstawieart. 46 § 2 kkorzeka od oskarżonegoR. B.na rzecz oskarżycieli posiłkowychS. D.iP. C.nawiązki w kwotach po 500 (pięćset) złotych;

II
w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowych kwoty po 420 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym;

IV
zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za II instancję, stwierdzając, że wydatki postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.

Sygn. akt II Ka 386/16

UZASADNIENIE
R. B.został oskarżony o to, że:

I
w dniu 29 marca 2014r. wŁ., pow.(...), woj.(...)naruszył nietykalność cielesną funkcjonariuszy Policji sierż.S. D.i post.P. C., szarpiąc ich za mundury służbowe podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych oraz stosował wobec nich groźby bezprawne pozbawienia życia ich i członków ich rodzin oraz spowodowania zwolnienia ich ze służby w celu zmuszenia ich do zaniechania prawnych czynności służbowych, a groźby te wzbudziły w zagrożonych uzasadnioną obawę, że będą spełnione, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary przeszło 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne,

tj. o czyn zart. 222 § 1 kkw zb. zart. 224 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk,

II
w dniu 29 marca 2014r. wŁ., pow.(...), woj.(...)oraz w drodze pomiędzy tymi miejscowościami wielokrotnie znieważył słowami powszechnie uznanymi za obelżywe funkcjonariuszy Policji sierż.S. D.i post.P. C.podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary przeszło 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne,

tj. o czyn zart. 226 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk,

III
w dniu 29 marca 2014r. w Komendzie Powiatowej Policji wW., woj.(...)udzielił funkcjonariuszom Policji sierż.S. D.i post.P. C.korzyści majątkowej, wręczając im dwa banknoty o nominale 100 zł każdy, w celu skłonienia ich do naruszenia przepisów prawa, polegającego na odstąpieniu od wykonywania dalszych czynności służbowych z jego udziałem jako sprawcy wykroczenia, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary przeszło 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne,

tj. o czyn zart. 229 § 3 kkw zw. zart. 64 § 1 kk.
Wyrokiem z dnia 24 marca 2016r., sygn. akt II K 458/14, Sąd Rejonowyw Węgrowie:
I. oskarżonegoR. B.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt I aktu oskarżenia czynu, wyczerpującego dyspozycjęart. 222 § 1 kkw zb. zart. 224 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kki za to, na podstawieart. 222 § 1 kkw zb. zart. 224 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkskazał go, wymierzając mu na mocyart. 224 § 2 i 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkw zw. zart. 64 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkna karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,
II. oskarżonegoR. B.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia czynu, wyczerpującego dyspozycjęart. 226 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kki za to, na podstawieart. 226 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkskazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,
III. oskarżonegoR. B.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt III aktu oskarżenia czynu, wyczerpującego dyspozycjęart. 229 § 3 kkw zw. zart. 64 § 1 kki za to, na podstawieart. 229 § 3 kkw zw. zart. 64 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkskazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności; na podstawieart. 44 § 2 kkw zw. zart. 4 § 1 kkorzekł przepadek dwóch sztuk banknotów o nominale 100 zł i oznaczeniach(...)i(...)oraz 2 sztuk banknotów o nominale 50 zł i oznaczeniach(...)i(...)przechowywanych w banknotowym depozycie zamkniętym Narodowego Banku Polskiego Oddział Okręgowy wW.pod nr(...),
IV. na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkorzeczone wobec oskarżonego jednostkowe kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył mu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności;
V. na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkw zw. zart. 70 § 1 pkt 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkwykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby na okres 5 lat;
VI. na podstawieart. 71 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkorzekł wobec oskarżonego karę grzywny w wysokości 160 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 złotych;
VII. na podstawieart. 73 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkoddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora;
VIII. zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowychS. D.iP. C.kwoty po 558 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego na ich rzecz przez adw.A. S.;
IX. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 460 zł tytułem opłaty oraz obciążył go poniesionymi w sprawie wydatkami w kwocie 1.147 zł.
Apelację od przedstawionego wyżej wyroku wywiódł pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych, zaskarżając go w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o wniosku zgłoszonym w trybieart. 46 § 1 kko częściowe zadośćuczynienie przez oskarżonegoR. B.za doznaną krzywdę na rzeczS. D.iP. C.. Na podstawieart. 427 § 2 kpkiart. 438 pkt 1 kpkwyrokowi zarzucił obrazę przepisu prawa karnego materialnego, tj.art. 46 § 1 kkpolegającego na nieorzeczeniu zadośćuczynienia wobecS. D.iP. C.w sytuacji, gdy są oni w niniejszej sprawie pokrzywdzonymi i złożyli prawidłowo wnioski o orzeczenie na ich rzecz zadośćuczynienia w kwocie po 2.500 zł.
W następstwie taka sformułowanego zarzutu odwołujący się na podstawieart. 427 § 1 i 3 kpkw zw. zart. 452 § 2 kpkiart. 437 § 1 i 2 kpkwniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyznanie od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonych kwot po 2.500 zł tytułem częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych okazała się o tyle zasadna, że doprowadziła do zmiany zaskarżonego orzeczenia w zakresie wskazanym w wyroku Sądu Okręgowego.
Autor pisemnego środka zaskarżenia słusznie podniósł, że Sąd Rejonowy w Węgrowie, wyrokując w niniejszej sprawie, dopuścił się obrazy prawa karnego materialnego, a mianowicieart. 46 § 1 kk. Pomimo prawidłowo złożonych w imieniu pokrzywdzonych wniosków o orzeczenie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę sąd w zaskarżonym orzeczeniu nie zawarł rozstrzygnięcia w tym zakresie. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z brzmieniemart. 46 §1 kkw przypadku skazania sprawcy za przestępstwo Sąd na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka o obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w całości albo w części. Zatem odstąpienie od orzeczenia świadczenia w trybieart. 46 § 1 kk, w przypadku prawidłowo złożonego wniosku w tym zakresie, jest niedopuszczalne, chyba że sąd zamiast wskazanego obowiązku podejmie decyzję o orzeczeniu nawiązki w trybieart. 46 § 2 kk. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji nie mógł odstąpić od nałożenia naR. B.takiego obowiązku pod żadnymi warunkami. Usprawiedliwieniem dla decyzji Sądu w tym zakresie nie mogą być argumenty użyte w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, a mianowicie to, że osobami pokrzywdzonymi w sprawie są funkcjonariusze Policji, a zdarzenia będące przedmiotem zarzutów miały miejsce w czasie pełnienia przez nich służby, w której specyfikę wpisane jest „narażenie na różnego rodzaju negatywne zachowania innych osób”. Nie przekonują też inne wywody o możliwości stosowania przez policjantów na służbie środków przymusu bezpośredniego, szczególnej ochronie tych funkcjonariuszy, przewidzianej wkk(art. 222 § 1 kk,224 kk,226 § 1 kk), czy też o niecelowej, dodatkowej finansowej represji wobec oskarżonego w postaci orzeczenia zadośćuczynienia, gdyż przepisart. 46 § 1 kknie wprowadza żadnych wyjątków podmiotowych, zakazu orzekania na rzecz określonych osób, w tym funkcjonariuszy Policji odszkodowania, czy zadośćuczynienia. Niekwestionowany w sprawie pozostaje fakt, iż w wyniku zdarzeń będących przedmiotem zarzutów postawionych i przypisanych w wyrokuR. B., jego zachowaniem pokrzywdzeni zostali policjanciS. D.iP. C.. To ich oskarżony podczas interwencji szarpał za mundury, kierował pod ich adresem i pod adresem ich rodzin groźby karalne w celu zmuszenia ich do zaniechania prawnych czynności służbowych oraz wyzywał ich słowami uznanymi powszechnie za obelżywe. Te okoliczności, ale przede wszystkim brzmienieart. 46 § 1 kk, nie dawało Sądowi I instancji możliwości odstąpienia od przewidzianego w tym przepisie obowiązku orzeczenia świadczenia, bądź w jego miejsce nawiązki w trybieart. 46 § 2 kk. Naprawiając w tym zakresie błąd Sądu orzekającego, Sąd II instancji w zaskarżonej części wyrok zmienił w ten sposób, że orzekł od oskarżonego na rzecz obu pokrzywdzonych nawiązki w kwotach po 500 zł na rzecz każdego z nich. Nie było podstaw, w świetle okoliczności sprawy, biorąc z jednej strony pod uwagę doznane przez pokrzywdzonych krzywdy, ujemne doznania związane z zajściem, a z drugiej strony powołane wyżej argumenty, wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jako pierwszy i drugi (k. 175), do orzeczenia zadośćuczynienia w kwotach wskazanych w apelacji, ani nawet w kwotach, które oskarżony zobowiązał się zapłacić pokrzywdzonym w postępowaniu mediacyjnym. Niedostatecznie w tym zakresie zgromadzony materiał dowodowy nie pozwolił Sądowi Odwoławczemu ustalić w sposób niewątpliwy zakresu doznanej krzywdy i z tego powodu skorzystał z możliwości (sugerowanej również przez skarżącego w uzasadnieniu pisemnego środka odwoławczego) orzeczenia na rzecz każdego z pokrzywdzonych nawiązki w kwocie po 500 zł. Nawiązki w takich kwotach są adekwatne do doznanych przez pokrzywdzonych na skutek zachowań oskarżonego uszczerbków o charakterze niemajątkowym. Spełnią swoje funkcje kompensacyjne, przybierając postać swoiście zryczałtowanego zadośćuczynienia, którego orzeczenie, z uwagi na niedostatki dowodowe, było znacznie utrudnione.
Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 §1 kkw zw. zart. 456 kpkorzekł, jak w części dyspo­zytywnej swego wyroku.