Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1812/15
Data wyroku: 2016-04-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Graczyk
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VII U 1812/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 kwietnia 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Marcin Graczyk

Protokolant:

Emilia Poddębniak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. wW.
sprawyW. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o wcześniejszą emeryturę (z warunków szczególnych)
na skutek odwołaniaW. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 7 października 2015r. oraz z dnia 9 grudnia 2015r. o numerach(...)
1.zmienia zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznajeW. D.prawo do wcześniejszej emerytury od dnia 1 września 2015 roku
2. nie stwierdza odpowiedzialności organu rentowego za opóźnienie w przyznaniu świadczenia

UZASADNIENIE

    Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
w dniu7 października oraz 9 grudnia 2015r. wydał decyzję, znak: ENS/20/(...),w której odmówiłW. D.prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu decyzji z dnia7 października 2015 roku organ rentowy podniósł, że ubezpieczony nie spełnił przesłanki wynikającej zart. 184w zw. zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a mianowicie nie udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, a jedynie 23 lata,1 miesiąc i 29 dni oraz nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych -a jedynie 13 lat, 4 miesiące i 24 dni. W treści decyzji organ rentowy wskazał również, że nie został rozpatrzony okres pracy na gospodarstwie rolnym rodziców od 1969 do 1971 na podstawie zeznań świadków z uwagi na brak wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych. Natomiast zmieniającą decyzją z dnia 9 grudnia 2015 roku organ rentowy podniósł, że ubezpieczony posiada wymagany okres składkowy i nieskładkowy, lecz nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
    (decyzja ZUS k: 71,93 a.r.)

UbezpieczonyW. D.,w dniu 26 października 2015 roku odwołał się od decyzji organu rentowego z dnia 7 października 2015 roku, podważając ustalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie wymaganego okresu zatrudnienia, w tym stażu pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca w treści odwołania wskazał, że w okresie od 6 czerwca 1977 roku do 31 sierpnia 1984 roku był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Tego typu rodzaj pracy widnieje w Wykazie A Działu VIII pozycja 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku i jest zaliczany jako zatrudnienie w szczególnych warunkach. Ponadto wnioskodawca podniósł, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wliczył do stażu, pracy na gospodarstwie rolnym rodziców lub odbytej czynnej służby w Wojsku Polskim w latach 1972 – 1973.(odwołanie od decyzji ZUS k:2 a.s.)

    Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
, w odpowiedzi na odwołanie z dnia 14 grudnia 2015 roku wniósł o umorzenie postępowaniana podstawieart. 477(
    13)k.p.c.oraz oddalenie odwołania w pozostałej częścina podstawie art.. 477(
        14)
§ 1 k.p.c.Organ rentowy w uzasadnieniu odpowiedzina odwołanie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowanew decyzji z dnia 9 grudnia 2015 roku i podniósł między innymi, że ubezpieczony nie spełnia przesłanki zart. 184w zw. zart. 32 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 rokuo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(dalej: ustawao emeryturach i rentach z FUS), ponieważ nie legitymuje się wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze warunkującym prawo do świadczenia, tj. 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a jedynie okresem 13 lat, 4 miesięcy i 24 dni. W świetle powyższego organ rentowy podkreślił,iż odwołanie ubezpieczonego nie jest zasadne i jako takie winno podlegać umorzeniu oraz oddaleniu w pozostałej części.
(odpowiedź na odwołanie k. 3 a.s.).
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyW. D.urodzony w dniu (...)w dniu 23 września 2015 roku złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
(...)Oddział wW.wniosek o wcześniejszą emeryturę (wniosek: k. 1-8 ar.t.II). W treści wniosku, ubezpieczony zaznaczył, iż nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego. Do wniosku ubezpieczony dołączył kwestionariusz, dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych wraz z dokumentami potwierdzającymi okresy jego zatrudnienia.
    (dokumentacja zatrudnienia k: 9-16 a.r.).

W toku postępowania Sąd Okręgowy na podstawie dokumentacji i zeznania świadka ustalił, iżW. D.pracował jako kierowca i operator sprzętu ciężkiego w(...) Przedsiębiorstwie (...)na stanowiskukierowcy samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Jeździł na ciągniku siodłowymmarki J.albo z doczepianą naczepą, albo z gruszką do betonu. Kierował również samochodamimarki Z.i Kamaz z naczepami. W swojej pracy odwołujący przewoził drut, beton, papę oraz materiały budowlane. Po załadowaniu samochodu przez dźwig odwołujący pomagał również przy zapinaniu lin, sprawdzając w ten sposób, czy ładunek jest w odpowiedni sposób zamocowany. Swoją pracęW. D.wykonywał codziennie w wymiarze 8 godzin i była ona wykonywana w warunkach szczególnych przez odwołującego, w okresach od 6 czerwca 1977 roku do 31 sierpnia 1984 roku. Do zakończenia postępowania w niniejszej sprawie odwołujący podtrzymał zajęte stanowisko procesowe w zakresie uwzględnienia odwołania i zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury, natomiast pełnomocnik organu rentowego wnosił o umorzenie oraz oddalenie odwołania ubezpieczonego podkreślając, że ubezpieczony nie spełnił wymogu 15 lat pracy w szczególnych warunkach do 1 stycznia 1999 roku.
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dowodówz dokumentacji akt rentowych odwołującego, akt postępowania sądowego oraz zeznania świadków i dowodu z przesłuchania ubezpieczonego w charakterze strony. W ocenie Sądu zgromadzone w sprawie materiały dowodowe, nie kwestionowane przez strony w zakresie ich autentyczności, nie budziły jakichkolwiek wątpliwości i zastrzeżeń co do ich wiarygodności i stanowiły wystarczającą podstawę do rozstrzygnięcia sprawy i wydania orzeczenia kończącego postępowanie. Dowody w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są spójne, logiczne i wzajemnie się uzupełniają. Zdaniem Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie budził jakichkolwiek wątpliwości i był wystarczający do wydania orzeczenia.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
OdwołanieW. D.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 26 października 2015r., znak: ENS/20/(...)jest uzasadnione i zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd zauważył, że zgodnie zart.184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 522) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. zgodnie z art.196 ustawy - w dniu 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (tj. co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn).
Tym samym na mocy powyższego odesłania co do ubezpieczonego zastosowanie znajduje art. 32 ustawy, w myśl którego ubezpieczonym urodzonym przed dniem1 stycznia 1949 roku będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 natomiast ust. 4 cytowanego artykułu stanowi, że wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki na podstawie których tym osobom przysługuje prawo do emerytury ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Z tych przyczyn odpowiednie zastosowanie mają przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43, ze zm.). W myśl§ 3 i 4 w/w rozporządzenia z 7 lutego 1983 rokuemerytura przysługuje mężczyźnie zatrudnionemu w szczególnych warunkach, który1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat, 2) ma wymagany okres zatrudnienia wynoszący 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, 3) nieprzystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, 4) warunki do uzyskania emerytury spełnił do 31 grudnia 2007 roku.
Sąd zważył, że w realiach niniejszej sprawy okoliczność zatrudnienia wnioskodawcy na stanowiskach kwalifikowanych jako wykonywane w warunkach szczególnych nie było sporne między stronami. Jak wynika to z akt rentowo-emerytalnych organ rentowy, już na etapie postępowania administracyjnego uznał, że wnioskodawca w okresie od 9 października 1984 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku wykazał 13 lat, 4 miesiące i 24 dni okresów pracy kwalifikowanych jako praca w warunkach szczególnych. Jednocześnie ZUS, dokonując swoich ustaleń, nie zaliczył ubezpieczonemu do stażu pracy w warunkach szczególnych, nie uwzględnił zatrudnienia w okresie 6 czerwca 1977 – 31 sierpnia 1984 w(...) Przedsiębiorstwie (...).
Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, iż rozstrzygnięcie sprawy ogranicza się wyłącznie do ustalenia czy nieuwzględnione przez ZUS okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)również podlegało zaliczeniu do stażu pracy w warunkach szczególnych.
Sąd zauważył, że w dacie wydania przez organ rentowy zaskarżonej decyzji możliwość dowodzenia była ściśle ograniczona przepisamiRozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowaniao świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. z 2011r., Nr 237, poz.1412). Z tego też powodu ubezpieczony ubiegając się o świadczenie obowiązany był do złożenia na etapie postępowania wyjaśniającego przed ZUS zgodnej z przepisami dokumentacji potwierdzającej jego zatrudnienie w warunkach szczególnych. Jednak jak wynika to z materiału dowodowego wnioskodawca miał poważne problemyz dostarczeniem formalnie poprawnej dokumentacji (w postaci zaświadczeńz zakładu pracy potwierdzających zatrudnienie lub pracę w warunkach szczególnych) i w konsekwencji - wobec ograniczonej dopuszczalności zastosowania innych środków dowodowych w postępowaniu przed organem rentowym (np. zeznań świadków czy ogólnych wpisów w książeczce ubezpieczeniowej) – nie mógł nabyć prawa do świadczenia.
Sąd zważył jednak, że zgodnie z utrwalonym i zachowującym dalszą aktualność stanowiskiem orzecznictwa (odnoszącym się bezpośrednio do wcześniej obowiązującego aktu prawnego regulującego kwestię postępowania przed organami rentowymi tj.Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń- Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm., które zostało następnie zastąpioneRozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe- Dz. U. z 2011r., Nr 237, poz.1412) - w razie wszczęcia postępowania sądowego, toczącego się wskutek odwołania ubezpieczonego od odmownej decyzji organu rentowego dopuszczalne jest przeprowadzanie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo do świadczenia. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymiwkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte w treści Rozporządzenia w sprawie postępowania dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1996 roku, sygn. akt II URN 3/95). W postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązują odstępstwa od ogólnych zasad dowodzenia podyktowane dążeniem do pełnego i wszechstronnego rozstrzygnięcia wszystkich kwestii spornych. W praktyce oznacza to, że w postępowaniu tym dopuszczalne jest wykazanie wszelkimi dowodami okoliczności, od których zależą uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, także wówczas, gdy z dokumentów wynika co innego (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 września 1995 roku, sygn. akt II URN 23/95). W trakcie postępowania dowodowego w sprawach z ubezpieczenia społecznego, mogą być przeprowadzane wszelkie dowody przewidziane przepisamikodeksu postępowania cywilnego, w tym także dowód z zeznań świadków, w celu udowodnienia wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia (odmiennie niż w trakcie postępowania przed organem rentowym), ale wiarygodność i moc wszystkich dowodów jest oceniana przez Sąd według jego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2007r., sygn. akt III AUa 482/07, Apel.-W-wa 2008/1/154). W ocenie Sądu Okręgowego powołane powyżej tezy, wyrażone w orzecznictwie, w sposób jednoznaczny wskazują te okoliczności, których spełnienie jest niezbędne dla ustalenia prawa do świadczenia zgodnie z przepisami ustawy o Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a ponadto wskazują te uprawnienia strony, które umożliwiają dowodzenie swoich racji zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak też w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Sąd zważył, że w niniejszej sprawie kluczowe było ustalenie czy ubezpieczony legitymuje się wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych wynoszącym 15 lat.
Przechodząc do meritum Sąd zauważył, że ze zgormadzonego materiału dowodowego wynika, iż ubezpieczony w okresie od 6 czerwca 1977 roku do31 sierpnia 1984 roku wykonywał pracę kierowcy i w w/w okresie czasu była to praca kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony, bądź też sprzętu ciężkiego. Zgodnie z Wykazem A Działu VIII pozycja 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku oznacza to, że odwołujący wykonywał pracę w warunkach szczególnych.
Reasumując powyższe okoliczności Sąd zważył, że ubezpieczony spełnił wszelkie wymogi uprawniające go do uzyskania wcześniejszej emerytury wynikającezart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- a mianowicie legitymuje się wymaganym 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych.
Jednocześnie stosownie doart.118 ust.1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd w niniejszej sprawie był zobligowany do zbadania czy organ rentowy ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. W omawianym przypadku, Sąd jest zdania, iż ZUS odpowiedzialności tego rodzaju nie ponosi, albowiem rozstrzygniecie sprawy wymagało odwołania się do stanowiska orzecznictwa. W ocenie Sądu organ rentowy, w ramach postępowania administracyjnego, związany był natomiast ścisłą wykładnią przepisów ustawy, a zatem dopiero niniejsze postępowanie umożliwiło zmianę decyzji ZUS.
Z tych właśnie przyczyn Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., orzekł jak sentencji wyroku.
PC