Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V Pa 42/16
Data wyroku: 2016-05-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Główczyński, Jacek Wilga, Andrzej Marek
Słowa kluczowe: Wypowiedzenie Zmieniające (Zmiana Warunków Pracy I Płacy)
Podstawa prawna: art. 42 kp

Sygn. aktV Pa 42/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia5 maja 2016 r.
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Andrzej Marek (spr.)
SędziowieSSO Krzysztof Główczyński, SSO Jacek Wilga
Protokolantstar. sekr. sądowy Ewa Sawiak
po rozpoznaniu w dniu5 maja 2016 r.w Legnicy
na  rozprawie
sprawy z powództwaZ. L.

    przeciwko(...)Spółka Akcyjna w likwidacji wM.

o przywrócenie dotychczasowych warunków pracy
na skutek apelacjipowoda
od wyrokuSądu Rejonowego w Legnicy IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia27 stycznia 2016 r.
sygn. aktIV P 177/15

I
oddala apelację,

II
zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

SSO Krzysztof Główczyński  SSO Andrzej Marek SSO Jacek Wilga

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r. w sprawie o sygn. akt IV P 177/15 Sąd Rejonowy w Legnicy oddalił powództwoZ. L.skierowane przeciwko(...)Spółce Akcyjnej w likwidacji wM.o przywrócenie dotychczasowych warunków pracy (pkt I) oraz rozstrzygnął o kosztach zastępstwa procesowego i nieuiszczonych kosztach sądowych (pkt II i III).
Powyższe rozstrzygnięcie powziął po ustaleniu, że powód od 13 maja 2014 r. był zatrudniony jako Główny Specjalista ds.(...)wKopalni (...)wM.. Z uwagi na trudną sytuację spółki, zdecydowano o wyodrębnieniu zorganizowanej części przedsiębiorstwa ((...)) w postaciKopalni (...)celem jego zbycia. Uchwała Zarządu w tym przedmiocie o nr(...)zawierała schemat organizacyjny(...), który przewidywał zlecenie obsłudze zewnętrznej spraw górniczych(...)leżących w gestii powoda - w późniejszym etapie funkcjonowania kopalni. Uchwała zawierała również wykaz kadry pracowniczej(...), który nie uwzględniał powoda. Dnia 27 maja 2015 r. powodowi wręczono wypowiedzenie warunków umowy o pracę w części dotyczącej miejsca pracy z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, który upływał dnia 31 sierpnia 2015 r. Jako nowe miejsce świadczenia pracy wskazano Biuro Zarządu Kopalń(...)S.A. wZ.. Jako przyczynę wypowiedzenia zmieniającego podano kwestie organizacyjne wynikające z niezbędnych działań związanych z restrukturyzacją Spółki (sprzedażKopalni (...)wM.i przejście części zakładu pracy na innego pracodawcę), z powołaniem na art. 10 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Powód odmówił przyjęcia nowych warunków pracy, powołując się na przedemerytalny okres ochronny. Dnia 1 lipca 2015 r.Kopalnia (...)wM.została zbyta na rzecz(...)Sp. z o.o. wK..
W świetle powyższych ustaleń Sąd I instancji uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie, uznając, że dokonane wypowiedzenie zmieniające nie naruszaart. 39 k.p., a podane w nim przyczyny są rzeczywiste i prawdziwe. Sąd wskazał, że ochrona przed skutecznym wypowiedzeniem umowy zart. 39 k.p.zostaje wyłączona w przypadku zwolnień z przyczyn niedotyczących pracowników, na zasadach określonych w ustawie z dnia 13 marca 2003 r., na mocy której dokonano przedmiotowego wypowiedzenia. Ponadto materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdził, iż zmiana miejsca świadczenia pracy powoda była konieczna, skoro skutkiem wyodrębnienia części przedsiębiorstwa w postaciKopalni (...)wM.z przewidywaną zewnętrzną obsługą w zakresie górnictwa – których to zmian organizacyjnych Sąd nie jest władny kwestionować – było to, że dotychczasowe miejsce pracy stało się zakładem innego pracodawcy.
Powyższy wyrok w całości zaskarżył powód, zarzucając :
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez nieprawidłowe przyjęcie, jakoby pracodawca dochował wymogu wskazania rzeczywistej i prawdziwej przyczyny wypowiedzenia zmieniającego, a wskazane przez niego zmiany organizacyjne miały w istocie miejsce, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził w sposób jednoznaczny, iż przedstawione przez pracodawcę uzasadnieniewypowiedzenia jest pozorne i nieprawdziwe,
2. naruszenieart. 233 kpcpoprzez nieprawidłową i dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bez jego wszechstronnej analizy, w zakresie ustalenia rzeczywistej przyczyny doprowadzenia przez ówczesnego prezesa zarządu pozwanej spółki do ostatecznego zwolnienia powoda z pracy, co było w rzeczywistości związane tylko i wyłącznie z niechęciąP. M.doZ. L.,
3. naruszenieart. 231kp, poprzez jego niewłaściwą wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, iż pracodawca może w sposób dowolny decydować, którzy pracownicy zostaną przejęci przez następcę w ramach powyższego przepisu, podczas gdy prawidłowa interpretacja powyższej normy prowadzi do wniosku, iż stanowisko pracy powoda — nierozerwalnie związane z kopalnią — powinno skutkować automatycznym jego przejściem do nowego pracodawcy,
4. naruszenieart. 39 kpw związku z nadużyciem przez stronę pozwaną uprawnienia wynikającego z treściart 10 ust. lw zw. z art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 13 marca 2013 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
W uzasadnieniu apelacji skarżący podnosił miedzy innymi, że zmiany organizacyjne w schemacie wyodrębnionej części przedsiębiorstwa były pozorne w zakresie, w jakim wprowadzały zewnętrzną obsługę górniczą. Podkreślił, że stanowisko jego pracy było nierozerwalnie związane zKopalnią (...)wM., a działania pracodawcy polegające na wyłączenie powoda z kadry pracowniczej przejętej przez nowego pracodawcę naruszałyart. 231k.p.
Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje.
W odpowiedzi na apelację strona pozwana wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie.
Jakkolwiek Sąd Okręgowy za zasadny uznaje zarzut naruszeniaart. 231k.p., to brak było podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku z powodu braku legitymacji biernej strony pozwanej.
Zgodnie z treściąart. 231§ 1k.p., w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Przez pojęcie części zakładu pracy rozumieć należy taką formę organizacyjną, w skład której wchodzą pracownicy oraz środki majątkowe umożliwiające pracodawcy przejęcie określonej działalności. Nie ma wątpliwości, że przepisart. 231§ 1 k.p.jest normą bezwzględnie obowiązującą i przejęcie w tym trybie pracowników przez nowego pracodawcę następuje z mocy prawa, a więc uchylenie się od skutków działania tego przepisu w wyniku umowy pomiędzy dotychczasowym i nowym pracodawcą nie jest możliwe. Przejście zakładu na innego pracodawcę ze skutkami wskazanymi w tym przepisie dla pracowników nie jest także uzależnione od jakichkolwiek czynności pracowników czy też nowego lub poprzedniego pracodawcy. Jeśli natomiast następuje przejęcie tylko części zakładu pracy przez innego pracodawcę, to przepisart. 231§ 2 k.p.nie ma zastosowania do tych pracowników, którzy są nadal zatrudnieni w pozostałej, choćby niewielkiej części zakładu pracy (tak Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 22 grudnia 1998 r., I PKN 511/98, OSNP 2000 nr 4, poz. 134). Ocena, że doszło do przejścia części zakładu pracy na nowego pracodawcę, zależy od ustalenia, czy przejął on w faktyczne władanie część zadania lub zadań stanowiących placówkę zatrudnienia, a więc w zakresie pozwalającym na wykonywanie obowiązków pracowniczych. W przypadku przejęcia części zakładu pracy istotne jest określenie, którzy pracownicy są zatrudnieni w przejętej części zakładu pracy, czyli którzy pracownicy zostali przejęci. Co ważne - o tym, którzy pracownicy zostają objęci transferem, nie decyduje wola podmiotów dokonujących czynności prawnych będących podstawą przejścia, ale wyłącznie związanie pracowników z przejmowaną częścią zakładu pracy. Związek pracownika z określoną częścią zakładu pracy musi mieć charakter obiektywny i rzeczywisty (por. post. SN z 21.1.2011 r., II PK 223/10, Legalis nr 417505).
Odnosząc powyższe rozważania do sytuacji prawnej powoda uznać trzeba , że niewątpliwie stanowisko i zakres zadań pracowniczych powoda były bezpośrednio i ściśle związane zKopalnią (...)wM., która była jego miejscem pracy (placówką zatrudnienia). Ustalanie list pracowników przejmowanych i schematu organizacyjnego wyodrębnionej, przeznaczonej do zbycia części przedsiębiorstwa nie mogą (z powołaniem się na względy ekonomiczne i celem zmaksymalizowania ceny sprzedaży) pomijać rzeczywistego związku pracowników z daną częścią zakładu pracy i doprowadzić do skutecznego zerwania tego związku. Konsekwencją tego jest to, że na mocyart. 23((
    1 ))k.p.z dniem 1 lipca 2015 r. powód stał się pracownikiem nowego pracodawcy, przejmującegoKopalnię (...)wM.jako wyodrębnioną część przedsiębiorstwa strony pozwanej. Czynności poprzedniego pracodawcy jak i powoda pozostają w mocy po dokonaniu przejęcia tej części przedsiębiorstwa, co nastąpiło w czasie biegu terminu wypowiedzenia i mają skutek w stosunku do następcy prawnego strony pozwanej – spółki(...), która nabyła wyodrębnioną kopalnię. Skutkiem powyższego na gruncie prawa procesowego jest utrata legitymacji biernej strony pozwanej w niniejszym procesie z dniem 1 lipca 2015 r.
Jednocześnie jednak przejmujący pracodawca nie stał się stroną w niniejszym procesie. Możliwość przekształcenia podmiotowego po stronie pozwanej daje przepisart. 194 k.p.c., zgodnie z którym, jeżeli okaże się, że powództwo nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być w sprawie stroną pozwaną, sąd na wniosek powoda lub pozwanego wezwie tę osobę do wzięcia udziału w sprawie. Osoba wezwana do udziału w sprawie na wniosek pozwanego może domagać się zwrotu kosztów wyłącznie od pozwanego, jeżeli okaże się, że wniosek był bezzasadny (§1) Osoba wezwana do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanego może za zgodą obu stron wstąpić w miejsce pozwanego, który wówczas będzie zwolniony od udziału w sprawie (§ 2).
Powyższa instytucja tzw. dopozwania, może być w sprawach z zakresu prawa pracy zastosowania przez sąd z urzędu, stosownie doart. 477 k.p.c.Zgodnie z tym przepisem w postępowaniu wszczętym z powództwa pracownika wezwania do udziału w sprawie, o którym mowa wart. 194 § 1 i § 3, sąd może dokonać również z urzędu. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy nie zastosował tego przepisu, mimo że istniały ku temu podstawy. Z uwagi na treśćart. 391 § 1 zd. 2 k.p.c.przepisart. 477 k.p.c.nie może być natomiast zastosowany w postępowaniu apelacyjnym (wyr. SN z 3.4.2001 r., I PKN 342/00, OSNAPiUS 2003, Nr 1, poz. 15). Co więcej, wobec braku zarzutu naruszenieart. 477 k.p.c., Sąd odwoławczy w niniejszej sprawie nie ma też podstaw do badania jego naruszenia i wpływu tego naruszenia na treść zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dn. 27 lutego 2014 r., III PK 31/14, Legalis nr 1187087).
Przypomnieć należy, że sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty naruszenia prawa procesowego, a w granicach zaskarżenia bierze pod uwagę nieważność postępowania. Reguła ta wyrażona została w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07 (OSNC 2008 nr 6, poz. 55), podniesionej do rangi zasady prawnej. Nie ma zatem podstaw, by Sąd odwoławczy w niniejszej sprawie z urzędu badał uchybienieart. 477 k.p.c.i rozważał ewentualne uchylenie zaskarżonego wyroku, zwłaszcza że istota sprawy została w nim rozpoznana.
Należy podkreślić bowiem, iż powód był reprezentowany w niniejszej sprawie postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika. Powództwo, jako wytoczone przed dniem 1 lipca 2015 r., zostało prawidłowo skierowane przeciwko dotychczasowemu pracodawcy. Mimo zgłaszanych twierdzeń odnośnie skutecznego przejęcia powoda przez nowego pracodawcę wKopalni (...)wM., powód ani jego pełnomocnik nie dokonali w niniejszym procesie konsekwentnych (godnych z tym twierdzeniem) czynności procesowych w postaci dopozwania nowego pracodawcy. Nie podniesiono też w tym zakresie zarzutu naruszeniaart. 477 k.p.c.w apelacji, mimo że podtrzymano w niej stanowisko, żeart. 231k.p znajdował do powoda zastosowanie. Co więcej, z pisma powoda skierowanego do strony pozwanej z dnia 26 maja 2015 r., opisanego w ustaleniach faktycznych zaskarżonego wyroku, powód sugerował, że wystąpi z powództwem o ustalenie istnienia stosunku pracy pomiędzy nim a nabywcąKopalni (...)wM.. Z tej drogi obrony swych praw jednak zrezygnował, wyraźnie podtrzymując żądanie w niniejszej sprawie tylko przeciwko stronie pozwanej.
W tym stanie rzeczy, wobec utraty przez stronę pozwaną legitymacji biernej w toku postepowania przed Sądem I instancji i braku możliwości dopozwania nowego pracodawcy na obecnym etapie procesu, brak było podstaw do zmiany wyroku poprzez uwzględnienie powództwa.
W konsekwencji powyższego Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację jako niezasadną (pkt I).
Ponieważ powód w postępowaniu odwoławczym przegrał sprawę w całości, Sąd odwoławczy wpunkcie IIorzeczenia obciążył go w całości kosztami strony przeciwnej, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 180 zł, w oparciu oart. 98 k.p.c.w zw. zart. 108 i art. 391 § 1 k.p.c.oraz§ 9 ust. 1 pkt 1w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
SSO Krzysztof Główczyński  SSO Andrzej Marek SSO Jacek Wilga