Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 146/16
Data wyroku: 2016-10-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Zdziarska, Marek Motuk, Maria Mrozik-Sztykiel
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 552 kpk

Sygn. akt II AKa 146/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 października 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Marek Motuk
Sędziowie: SA – Maria Mrozik -S.
SA – Anna Zdziarska (spr.)
Protokolant - st. sekr. sąd. Marzena Brzozowska
przy udziale Prokuratora Hanny Gorajskiej - Majewskiej
po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r.
sprawy z wnioskuA. S.
w przedmiocie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z wykonania kary porządkowej 5 dni pozbawienia wolności orzeczonej postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt XII Ko 26/12
na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku  Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt XII Ko 50/13
uchyla wyrok w zaskarżonej części i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
W dniu 11 lipca 2013 r. pełnomocnik wnioskodawcy złożył o zasądzenie tytułem zadośćuczynienia za niesłuszne pozbawienie wolności kwoty nie mniejszej niż 170 tyś. złotych.
Wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, w sprawie XII Ko 50/13, po rozpoznaniu sprawy z wnioskuA. S., zasądził od Skarbu Państwa kwotę 3000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku, tytułem zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne pozbawienie wolności w okresie od dnia 8 maja 2013 r. do dnia 13 maja 2013 r., orzeczonej jako kara porządkowa postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 maja 2013 r. w sprawie XII Ko 26/12.
W pozostałej części wniosek oddalił, kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Apelacją wyrok zaskarżył pełnomocnik wnioskodawcyw części w jakiej oddalono roszczenie o zadośćuczynienie przenoszące kwotę 3.000 zł.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć i miała wpływ na wynik sprawy, w postaciart. 7 i 92 k.p.k.- poprzez oparcie orzeczenia jedynie na części okoliczności ujawnionych w postępowaniu, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a pominięcie wśród ustaleń faktycznych licznych okoliczności wynikających z dowodów uznanych przez Sąd za wiarygodne;

2
błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, które mogły mieć wpływ i miały wpływ na treść zaskarżonego wyroku, dokonane na skutek naruszeń procedury określonych w pkt 1 petitum apelacji,

a w konsekwencji naruszeń wymienionych powyżej w punktach 1 – 2.

3
obrazę przepisów prawa materialnego w postaciart. 445 § 1 k.c.– poprzez niewłaściwe zastosowanie, wskutek czego Sąd I instancji oddalił wniosek o zasądzenie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę ponad kwotę 3.000 złotych, czyli w kwocie 167.000 złotych;

Z uwagi na powyższe pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie wniosku w całości i zasądzenie od zobowiązanego Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwoty odpowiedniej do skali krzywdy wnioskodawcy, tj.w wysokości 170.000zł.
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2015 r. (II AKa 151/15) Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że kwotę zadośćuczynienia podwyższył do 5.000 złotych, w pozostałej części wyrok utrzymał w mocy.
Po rozpoznaniu kasacji wywiedzionej przez pełnomocnika wnioskodawcy, Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 r. (II KK 304/15) uchylił wyrok w zaskarżonej części i w tym zakresie sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy okazała się zasadna o tyle, że doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że orzeczenie zostało wydane w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co naruszyło dyspozycjęart. 410 § 1 k.p.k.
Zgodnie z treściąart. 437 § 2 k.p.k.Sąd odwoławczy uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, jeśli jest konieczne przeprowadzenie przewodu sądowego w całości. Zasadność zastosowania tego przepisu jest konsekwencją potrzeby przeprowadzenia dowodów co do istoty sprawy, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r., a nadto wnioskodawca i pełnomocnik w toku rozprawy odwoławczej – składając wnioski o ustalenie i przesłuchanie w charakterze świadków osób przebywających w tym samym czasie co wnioskodawca w Areszcie ŚledczymW.–B.i inne.
Jednocześnie stwierdzić należy, że brak było podstaw prawnych i faktycznych by na tym etapie postępowania uwzględnić wniosekA. S.i sprawę przekazać innemu niż właściwy rzeczowo i miejscowo Sąd Okręgowy.
Co do zasady prawidłowo ustalił Sąd I instancji, że wnioskodawcyA. S.przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie z tytułu wykonania kary porządkowej – pozbawienia wolności w okresie od 8 do 13 maja 2013 r. Sporną była jedynie kwota zadośćuczynienia jako odpowiednia do rozmiaru krzywdy i rekompensująca negatywne przeżycia psychiczne.
Sąd Okręgowy również wykazał się znajomością przesłanek jakie należy uwzględnić określając kwotę odszkodowania. Między innymi wskazał zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego na czas pozbawienia wolności – im dłuższy, tym dolegliwość jest większa, status zawodowy i społeczny wnioskodawcy. Zwrócił też uwagę na to, że izolacja wprowadza ograniczenia swobód obywatelskich, takich jak możliwość decydowania o swoim losie, czy kontaktów z rodziną.
W ocenie Sądu odwoławczego zasadna jest jednak apelacja w zakresie w jakim podniesiono, że Sąd I instancji odmówił wiarygodności wnioskodawcy odnośnie złych warunków bytowych. W tym przypadku ciężar dowodu spoczywał na sądzie orzekającym.A. S.miał zadanie utrudnione, bądź niemożliwe do wykonania, zważywszy na zamknięty charakter instytucji jaką jest zakład karny. Sąd meriti arbitralnie przyjął, że budynek, w którym przebywał wnioskodawca spełniał wszystkie normy, nie sprawdzając informacji wynikających z zeznańA. S.w drodze chociażby informacji z zakładu karnego, bądź oględzin, czy też przesłuchania świadków.
Powyższa okoliczność ma istotne znaczenie, biorąc pod uwagę, że zgodnie zart. 99§2 k. k. w.wnioskodawca w ogóle nie powinien przebywać w tych pomieszczeniach. Gdyby zatem okazało się, że w dodatku były to pomieszczenia o niskim standardzie, wymagające remontu, z pewnością dolegliwość byłaby większa.
Wypada też przyznać rację autorowi apelacji, że poza sferą zainteresowania Sądu I instancji pozostała kwestia upublicznienia ukarania wnioskodawcy karą porządkową.
Sąd odwoławczy stoi na stanowisku, że nie wyjaśniono jakie konkretnie media rozpowszechniły ten fakt, z czyjej inicjatywy, czy były negatywne komentarze, mogące szkodzić wizerunkowi i dobremu imieniuA. S..
Powyższe przyczyny, wynikające z wytycznych Sądu Najwyższego zawartych w wyroku z dnia 13.04.2016r. (II KK 304/15), zadecydowały o uchyleniu wyroku w zaskarżonej części i przekazaniu sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Dopiero prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dadzą podstawę do zasądzenia kwoty zadośćuczynienia adekwatnej do krzywdy jaką poniósł wnioskodawca z tytułu odbycia kary porządkowej aresztu.
Z tych wszystkich względów, Sąd Apelacyjny orzekł, jak w wyroku.