Sąd Okręgowy w Koninie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 408/16
Data wyroku: 2016-09-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia – Jadwiga Święcicka
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art.9 ust.5 ustawy o systemie ubezpieczen spolecznych

Sygnatura akt III U 408/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Konin, dnia 29-08-2016 r.
Sąd Okręgowy w Koninie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący - Sędzia –SO Jadwiga Święcicka
Protokolant: Stażysta Daria Guziołek
po rozpoznaniu w dniu 29-08-2016 r.  w Koninie
sprawy

A. P. (1)prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą(...)w(...)

przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.
o podleganie ubezpieczeniom
na skutek odwołaniaA. P. (1)prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą(...)wK.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.
z dnia 7 kwietnia 2016 r. nr(...)znak:(...)
Zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iżA. P. (1)z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej nie podlega obowiązkowi ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 7 marca 2011 r.
Sygnatura akt III U 408/16

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.Inspektorat wT.decyzją z dnia 07.04.2016r. nr(...)stwierdził, żeA. P. (1)z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od dnia 07.03.2011r.
W uzasadnieniu decyzji podkreślono, żeA. P. (1), która od dnia 07.03.2011r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i z tego tytułu jest zgłoszona do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, pomimo obowiązku nie jest z tego tytułu zgłoszona do ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego. Wskazano również, że obowiązek taki wynika przede wszystkim z faktu, że ubezpieczona jest uprawniona do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 23.08.1998r. przyznanej na stałe oraz do renty rodzinnej przyznanej od dnia(...). także na stałe. Dalej organ rentowy podał, że na podstawieart. 9 ust. 4 c ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychosoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, które mają ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, jak i do renty rodzinnej, pobierające rentę rodzinną, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu prowadzenia działalności, aż do ustalenia prawa do emerytury. Jak podkreślono istotny w tym przypadku jest fakt ustalenia prawa do świadczenia, tj. do renty z tytułu niezdolności do pracy, a nie fakt pobierania tej renty.
Odwołanie od decyzji złożyłaA. P. (1)zarzucając wydanie jej niezgodnie z obowiązującym prawem w zakresie podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom i wniosła o uchylenie decyzji w całości i o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołaniaA. P. (1)przyznała, że od dnia 23 sierpnia 1998 roku jest uprawniona do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, ale podkreśliła, że po śmierci męża zrezygnowała z tej renty na rzecz renty rodzinnej do której nabyła uprawnienia w dniu(...)Dodała, że od dnia 7 marca 2011 roku rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej i wtedy uzyskała informację w placówce ZUS, że skoro otrzymuje rentę rodzinną to nie ma obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe, a jedynie składkę zdrowotną. Dodała więc, że przez cały ten okres była przekonana, że wybierając rentę rodzinną zrzekła się uprawnienia do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Ponadto podała, że na uiszczenie tak dużej kwoty nie pozwala sytuacja finansowa jej firmy.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powołującsię na treśćart. 9 ust. 4 c w/w ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychz którego wynika, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu jeżeli mają ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Istotnym jest tutaj zatem fakt ustalenia prawa do świadczenia, a nie jego pobieranie. Mimo zatem, że odwołująca nie pobiera renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, to prawo do tego świadczenia nadal jej przysługuje. Nadto podał, że przepisu ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS nie przewidują możliwości zrzeczenia się ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Można zrzec się prawa do ubiegania o świadczenie.

Sąd ustalił i zważył, co następuje :
A. P. (1)od dnia 23 sierpnia 1998 roku miała przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na stałe.
Po śmierci mężaA. P. (1)wystąpiła z wnioskiem z dnia 31.03.2011r. o ustalenie prawa do renty rodzinnej. Decyzją z dnia 29.04.2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wP.Inspektorat wK.przyznał odwołującej rentę rodzinną od dnia(...)na stałe.
W związku z uzyskaniem uprawnienia do renty rodzinnejA. P. (1)zrezygnowała z pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy na rzecz renty rodzinnej.
W dniu 7 marca 2011 r. rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczejA. P. (1)jest zgłoszona od dnia 07.03.2011r. do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego i nie została zgłoszona do ubezpieczeń emerytalnego, rentowych wypadkowego.
W związku z nieprawidłowościami na koncie ubezpieczonej i związanych z obowiązkiem podlegania ubezpieczeniom z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, organ rentowy wszczął postępowanie wyjaśniające w trakcie którego ustalono, że ubezpieczona ma ustalone na stałe prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia 23.08.1998r. , a od dnia(...)pobiera rentę rodzinną jako świadczenie korzystniejsze. Jednocześnie ustalono, j odwołująca nie podlega ubezpieczeniom społecznym że z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Pismem z dnia 05.02.2016r. organ rentowy zawiadomił odwołującą o wszczęciu z urzędu postępowania wyjaśniającego w sprawie podlegania przez nią obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i poinformował, że jest ona zobowiązana do zgłoszenia do w/w ubezpieczeń z tytułu działalności gospodarczej od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej, tj. od dnia 07.03.2011r.
W odpowiedzi na powyższeA. P. (1), pismem z dnia 11.03.2016r. poinformowała, żer dokonując wyboru renty rodzinnej jednocześnie zrzekła się uprawnienia do przysługującej jej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i w związku z powyższym podlega jedynie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Zaskarżoną decyzją 07.04.2016r. nr(...)stwierdził, żeA. P. (1)z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od dnia 07.03.2011r.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach organu rentowego oraz przedłożonych do sprawy (k.5-18, k.26-27).
Wartość dowodowa dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez strony.
Stan faktyczny w niniejszym postępowaniu był bezsporny, a istota sporu sprowadzała się do kwestii czy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą od dnia 07.03.2011r.A. P. (1)podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym, rentowemu i wypadkowemu.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j.Dz.U.2015.121) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Stosownie zaś do art. 12 powołanej ustawy obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Przepis art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej definiuje prowadzącego działalność gospodarczą jako osobę zajmującą się tą działalnością na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
Z kolei art. 9 ust. 5 ustawy stanowi, że osoby, o których mowa w art. 6, niewymienione w art. 9 ust. 4 i 4c, mające ustalone prawo do emerytury lub renty, podlegają dobrowolnie ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym.
Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 4c ustawy osoby prowadzące pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, mające ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury.
Zarówno z dosłownego brzmienia powyższego przepisu, jak i stanowiska doktryny wynika, że unormowanie to ma charakter szczególny, zatem wymaga wykładni ścisłej. Przepis ten dotyczy wyłącznie osób mających ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, a więc renty z systemu powszechnego (które jednocześnie prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą). Nie zostały nim objęte osoby otrzymujące renty na podstawie przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, renty rolnicze, renty socjalne i renty rodzinne.
W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż odwołująca od 1998 roku pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy, która została jej przyznana na stałe. Po śmierci męża rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej, którą prowadził jej zmarły mąż i jednocześnie wystąpiła o rentę rodzinną. Odwołująca więc miała prawo do dwóch świadczeń w zbiegu. Nie ulega wątpliwości, ze odwołująca od czasu przyznania jej renty rodzinnej zrezygnowała z pobierania świadczenia z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Należy podkreślić, że utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych stoi na stanowisku, że osoba, która pobiera rentę rodziną może podlegać ubezpieczeniom, ale jedynie dobrowolnie, a nie obowiązkowo. Natomiast obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlega osoba mająca przyznane prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy do czasu uzyskania uprawnień emerytalnych. Taka teza wynika jednoznacznie z wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19.10.2015r. sygn. akt III AUa 765/15, który wskazał, że przepisart. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychdotyczy również osób mających ustalone prawo do renty rodzinnej. Takie samo stanowisko jednoznacznie wynika z treści wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2014r. sygn. akt I UK 446/13 , który wskazał, że w nie ma argumentów przemawiających za tezą, żeart. 9 ust. 5u.s.u.s. dotyczy tylko prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie dotyczy natomiast prawa do renty rodzinnej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy przyjąć, że odwołująca ma prawo do renty rodzinnej, a działalność rozpoczęła wykonywać od momentu, kiedy nabyła prawo do renty rodzinnej. W związku z powyższym należy uznać, że do odwołującej w niniejszej sprawie zastosowanie będzie miała treść art. 9 ust. 5 ustawy systemowej i w ocenie Sądu nie przekreśla również tego fakt, iż ma ona także ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Decydującym jest tutaj fakt, że ma ona prawo do renty rodzinnej na stałe i ta okoliczność decyduje o tym, że nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym zgodnie zart. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności, a więc fakt, że ma przyznane prawo do renty rodzinnej w sposób wystarczający przemawiają za uznaniem, że odwołanieA. P. (2)okazało się uzasadnione
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
SSO Jadwiga Święcicka