Sąd Okręgowy w Lublinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 203/16
Data wyroku: 2016-06-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Rejonowego Andrzej Mikołajewski
Słowa kluczowe: Turystyka
Podstawa prawna: art. 11 a ustawy z 29.08.1997 r. o usługach turystycznych

Sygn. akt II Ca 203/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 czerwca 2016 roku

Sąd Okręgowy w Lublinie II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie:
Przewodniczący Sędzia Sądu Okręgowego Andrzej Mikołajewski (spr.)
Protokolant Katarzyna Szumiło
po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 roku w Lublinie na rozprawie
sprawy z powództwaJ. P. (1),A. P.,J. P. (2),J. P. (3),G. W.,M. W.iP. W.
przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wL.
o zapłatę
na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 11 grudnia 2015 roku, sygn. akt I C 662/15

I
zmienia zaskarżony wyrok:

a
w pkt I. w ten sposób, że zasądza od(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wL.na rzeczJ. P. (1),A. P.,J. P. (2),J. P. (3),G. W.,M. W.iP. W.kwoty po 300 zł (trzysta złotych) dla każdego z powodów tytułem zadośćuczynienia,

b
w pkt II. w ten sposób, że zasądza na rzecz(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wL.odJ. P. (1),A. P.,J. P. (2),J. P. (3),G. W.,M. W.iP. W.kwoty po 19,35 zł (dziewiętnaście złotych trzydzieści pięć groszy) od każdego z powodów tytułem zwrotu kosztów procesu;

II
oddala apelację w pozostałej części;

III
zasądza na rzecz(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wL.odJ. P. (1),A. P.,J. P. (2),J. P. (3),G. W.,M. W.iP. W.kwoty po 68,19 zł (sześćdziesiąt osiem złotych dziewiętnaście groszy) od każdego z powodów tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

Sygn. akt II Ca 203/16

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 12 grudnia 2013 roku powodowieJ. P. (1),A. P.,J. P. (2),J. P. (3),G. W.,M. W.iP. W.wnieśli o zasądzenie na ich rzecz solidarnie od(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wL.na ich rzecz kwoty 4200 zł tytułem odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy o usługi turystyczne z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty.
W toku procesu powodowie rozszerzyli powództwo, wnosząc o zasądzenie od pozwanego solidarnie na ich rzecz kwoty 3500 zł tytułem zadośćuczynienia za zmarnowany urlop.
*
Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2015 roku, z uwzględnieniem jego uzupełnienia postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 roku, Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku:

I
oddalił powództwo;

II
zasądził solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Powodowie zawarli z(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wL.umowę o usługi turystyczne, w ramach której pozwany zobowiązał się zorganizować dla powodów wczasy w Czarnogórze wmiejscowości W.P.w terminie od 20 sierpnia 2013 roku do 31 sierpnia 2013 roku. Powodowie wybrali miejsce pobytu w trzygwiazdkowym, trzypiętrowymhotelu (...). Strony w umowie ustaliły, że pokoje mają mieć łazienkę i balkon. Strona pozwana miała zapewnić, oprócz zakwaterowania, dojazd autokarem. PowodowieJ. P. (1)iA. P.w dniu 16 sierpnia 2013 roku dokonali rezerwacji nr(...). Koszt usługi turystycznej wyniósł 2627,30 zł, powodowie cały koszt uiścili. PowodowieJ. P. (2)iJ. P. (3)w dniu 29 marca 2013 roku dokonali rezerwacji nr(...). Koszt usługi turystycznej wyniósł 2627,30 zł, powodowie cały koszt uiścili. PowodowieG. W.,M. W.iP. W.dokonali w dniu 29 marca 2015 roku rezerwacji nr(...). Koszt usługi turystycznej wyniósł 3015,30 zł, powodowie cały koszt uiścili.
Przed dotarciem na miejsce okazało się, że z uwagi na brak wolnych miejsc, tj. brak możliwości zakwaterowania klientów w trzech pokojach obok siebie, zachodzi konieczność zmiany miejsca zakwaterowania. Powodowie zostali przewiezieni doV. D.. RezydentA.wskazał powodom pokoje. Przekazał numer telefonu komórkowego do siebie. Przedstawił swojego ojca. Poinformował, iż na plaży jeden z barów prowadzony jest przez jego brata, polecił go jako miejsce z dobrą i smaczną kuchnią. Po uprzednim uprzątnięciu, co wymagało oczekiwania, zostały powodom przydzielone pokoje. Pokoje były wyposażone w podstawowy sprzęt, w pomieszczeniach znajdowały się płyty elektryczne, dostępne były talerze, kubki, sztućce. W każdym pokoju znajdowała się łazienka i balkon. Z hotelu był widok na morze. Odległość od morza wynosiła około kilkaset metrów. W pobliżu obiektu znajdowała się piekarnia. Na plaży znajdował się szereg obiektów gastronomicznych. W dniu zakwaterowania powodowie nie zorientowali się, że zostali zakwaterowani wV.D., zamiast w położonej w pobliżuV.(...). Dopiero następnego dnia zorientowali się, że ich miejsce zakwaterowania to nieV.(...). Nie zażądali przekwaterowania, nie podnieśli zarzutu, iż warunki nie odpowiadają umowie. Żadna z osób nie zrezygnowała z umowy, nie wróciła wcześniej do kraju, nie zmieniała na własną rękę miejsca kwaterunku. Nie skontaktowała się z biurem podróży w Polsce.
PowodowieJ. P. (1)iA. P.,J. P. (2)iJ. P. (3),G. W.,M. W.iP. W.podczas pobytu w Czarnogórze postanowili skorzystać z dodatkowych fakultatywnych wycieczek pozwanego, wykupili dwa wyjazdy. Przewodnikiem jednej z wycieczek był ojciec rezydentaA.. Powodowie byli bardzo zadowoleni z tej dodatkowej formy wypoczynku. Powodowie skorzystali też z atrakcji w postaci lokalnego wieczorku, dodatkowo płatnego, z którego byli zadowoleni.
Powodowie byli natomiast niezadowoleni z tego, że rezydentA.zbyt mało czasu przebywał w ich miejscu zakwaterowania, nie zawsze odbierał od nich telefony, przedstawił zbyt małą ofertę dodatkowych rozrywek.
Powodowie mieli zaufanie doA., korzystali z organizowanych przez niego dodatkowo płatnych form wypoczynku, stołowali się w barze, który im polecił.
Po powrocie do kraju, pismem z dnia 16 września 2013 roku powodowie złożyli reklamację dotyczącą usługi turystycznej, którą pozwany pismem z dnia 7 października 2013 roku uznał za całkowicie bezzasadną.
W dniu 25 października 2013 roku powodowie wezwali pozwanego do zapłaty kwoty 4200 zł w terminie 7 dni od otrzymania pisma.
Sąd Rejonowy wskazał, na podstawie jakich dowodów ustalił powyższy stan faktyczny.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że prawdziwości i autentyczności dokumentów znajdujących się w aktach sprawy żadna ze stron nie kwestionowała.
Dołączona do akt dokumentacja fotograficzna nie została natomiast potwierdzona za zgodność, ani nie została opisana, toteż nie mogła stanowić podstawy ustaleń faktycznych.
Sąd Rejonowy obdarzył wiarą zeznania świadkaB. S.oraz w przeważającej części zeznania powodówJ. P. (1),A. P.,G. W.,M. W.,J. P. (3),J. P. (2), a w całości – zeznaniaP. W..
Sąd Rejonowy uznał za nierzetelne zeznania powodów co do krzywdy psychicznej, jakiej mieli doznać w związku z niewłaściwym wykonaniem usługi turystycznej. O możliwości kontaktu z rezydentem i dobrych z nim relacjach świadczy fakt, że powodowie skorzystali z atrakcji fakultatywnych, które uznali za udane. Odległość hotelu od morza powodowie podawali w przybliżeniu i niejednolicie (800 m – 600 m). Nie wykazali, aby położenie hotelu, jego wyposażenie bądź czystość nie odpowiadały umowie. Sąd pierwszej instancji zauważył, że początkowo powodowie nie zorientowali się nawet, że zostali zakwaterowani w innym miejscu.
Oceniając ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy wskazał, że strony wiązała umowa o świadczenie usług turystycznych.
Zgodnie zart. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o usługach turystycznych(Dz. U. z 2014 roku, poz. 196) umowa o świadczenie usług turystycznych polegających na organizowaniu imprez turystycznych wymaga formy pisemnej i powinna określać m. in. 1) organizatora turystyki i numer jego zezwolenia oraz imię i nazwisko osoby, która w jego imieniu umowę podpisała, 2) miejsce pobytu lub trasę wycieczki, 3) czas trwania imprezy turystycznej, 4) program imprezy turystycznej obejmujący rodzaj, jakość i terminy oferowanych usług, 5) cenę imprezy turystycznej, wraz z wyszczególnieniem wszelkich koniecznych należności, podatków i opłat, jeżeli nie są one zawarte w cenie, oraz wyraźne sformułowanie okoliczności, które mogą spowodować podwyższenie ceny, 6) sposób zapłaty.
W myśl art. 11a ust. 1 cyt. ustawy organizator turystyki odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o świadczenie usług turystycznych, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest spowodowane wyłącznie: 1) działaniem lub zaniechaniem klienta, 2) działaniem lub zaniechaniem osób trzecich, nieuczestniczących w wykonywaniu usług przewidzianych w umowie, jeżeli tych działań lub zaniechań nie można było przewidzieć ani uniknąć, albo 3) siłą wyższą.
W niniejszej sprawie powodowie domagali się odszkodowania odpowiadającego połowie uiszczonych cen, twierdząc, że umowa nie została wykonana należycie w 50 %, na co składać się miały:
- różnica w odniesieniu do zarezerwowanego obiektu – 10 %,
- różnica w miejscowym położeniu (odległość od plaży) – 5 %;
- różnica w sposobie zakwaterowania w zarezerwowanym hotelu – 5 %;
- brak widoku na morze – 5 %;
- złe sprzątanie – 10 %;
- hałas w dzień i w nocy – łącznie 15 %.
Sąd Rejonowy podkreślił, że ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywał na powodach (art. 6 k.c.).
W ocenie Sądu Rejonowego powodowie nie udowodnili, że zarezerwowane pokoje miały mieć zapewniony widok na morze i aneks kuchenny z pełnym wyposażeniem. Po drugie nie zostało też udowodnione, aby poziom hałasu i poziom czystości w zastępczym obiekcie odbiegał tak znacznie na niekorzyśćV.D.. Powodowie nie mieli zastrzeżeń do sposobu sprzątania pokoi, a chodziło jedynie o oczekiwanie na posprzątanie pokoju po przyjeździe.
Na hałas ruchu ulicznego skarżyli się jedynieM. W.iP. W..
Zdaniem Sądu Rejonowego powodowie otrzymali pokoje w ustalonym umową standardzie, o czym świadczy to, że początkowo nie zorientowali się nawet, że zostali zakwaterowani w innym obiekcie. Jeżeli chodzi o położenie hotelu, to w ofercie reklamowej strony pozwanej wskazano, żeV.(...)usytuowana jest około 300 m od morza. Powodowie nie udowodnili, w jakiej odległości od morza znajdował się hotel, w którym zostali zakwaterowani, ani nie udowodnili uciążliwości dojścia na plażę.
Zgodnie zart. 16a ustawy o usługach turystycznychorganizator turystyki, który w czasie trwania danej imprezy turystycznej nie wykonuje przewidzianych w umowie usług, stanowiących istotną część programu tej imprezy, jest obowiązany, bez obciążania klienta dodatkowymi kosztami, wykonać w ramach tej imprezy odpowiednie świadczenia zastępcze. Jeżeli jakość świadczenia zastępczego jest niższa od jakości usługi określonej w programie imprezy turystycznej, klient może żądać odpowiedniego obniżenia ceny imprezy. Pozwany zapewnił powodom odpowiednie świadczenia zastępcze, a powodowie je zaakceptowali i zdecydowali się spędzić wypoczynek w obiekcie zastępczym udostępnionym przez pozwanego.
Z tych względów Sąd Rejonowy nie znalazł podstaw do zasądzenia odszkodowania z tytułu nienależytego wykonania umowy ani zadośćuczynienia, wskazując, żeart. 471 k.c.nie może być podstawą naprawienia szkody niemajątkowej, ale taką możliwość należy wyinterpretować zart. 11a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o usługach turystycznych. Powodowie nie wykazali jednak, aby doznali krzywdy uzasadniającej zadośćuczynienie za „zmarnowany urlop”.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd Rejonowy uzasadnił przepisamiart. 98 § 1 i § 2 k.p.c., wskazując, że przegrywający sprawę powodowie powinni zwrócić pozwanemu koszty procesu obejmujące wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata w stawce wynikającej z§ 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2002 roku, Nr 163, poz. 1348, ze zm.) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
*
Apelację od tego wyroku wnieśli powodowie, zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego w całości.
Powodowie zarzucili zaskarżonemu wyrokowi:

1
naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanego wyroku, tj.art. 233 k.p.c., poprzez dowolną i błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji sprzeczność istotnych ustaleń z treścią materiału dowodowego poprzez uznanie, że powodowie zgodzili się na zmianę miejsca zakwaterowania, podczas gdy pozwany nie poinformował powodów o tym fakcie i o możliwości powrotu do domu,

2
naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanego wyroku, tj.art. 233 § l k.p.c., poprzez sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wyprowadzenie faktu, że skoro z rezydentemA.zostały zawarte dodatkowego umowy na wycieczki fakultatywne, to nie oznacza to, że nie było z nim kontaktu, skutkiem czego Sąd błędnie ustalił, iż opieka rezydenta była prawidłowa i wykonywana zgodnie z przyjętymi standardami,

3
naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanego wyroku, tj.art. 233 § l k.p.c., poprzez sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wyprowadzenie faktu, że skoro powodowie wykupili dodatkowe wycieczki fakultatywne, jedli w barze brata rezydenta, to znaczy, że byli zadowoleni z wypoczynku, skutkiem czego Sąd błędnie ustalił, iż powodowie nie mieli zastrzeżeń co do wyjazdu,

4
naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanego wyroku, tj.art. 233 § l k.p.c., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażającej się w odmowie wiarygodności i mocy dowodowej zeznań powodów, chociaż zeznania były spójne, logiczne, wzajemnie się uzupełniały, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, iż miejsce położeniaV.D.nie zostało udowodnione, chociaż powodowie zeznawali, że było to minimum 600 m i przyjęcie, że nie ma to w przedmiotowej sprawie żadnego znaczenia, podczas gdy powodowie wybrali konkretną ofertę pozwanego i chcieli być zakwaterowani 300 m od morza,

5
naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanego wyroku, tj.art. 231 k.p.c., poprzez błędne uznanie, że z ustalonego faktu, iż powodowie korzystali z wycieczek fakultatywnych można wyprowadzić fakt, że powodowie byli zadowoleni z wyjazdu, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia, że byli oni zadowoleni ze zorganizowanego wypoczynku, podczas gdy powodowie udając się na fakultatywne wycieczki chcieli zatrzeć złe wrażenia z pobytu wV. D.,

6
naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanego wyroku, tj.art. 230 k.p.c., polegające na pominięciu okoliczności, iż fakt gorszej jakości faktycznego miejsca zakwaterowania od docelowego został przyznany przez pozwanego w sposób konkludentny wobec niekwestionowania przez pozwanego tego faktu w toku procesu poprzez nieodniesienie się do zdjęć zrobionych wV. D.przez powodów,

7
naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanego wyroku, tj.art. 232 k.p.c., poprzez przyjęcie, że powodowie nie wywiązali się z obowiązku udowodnienia okoliczności, z których wywodzą skutki prawne, iż w miejscu zakwaterowania hałas uniemożliwiał odpoczynek, podczas gdy powódM. W.zeznał, że ruch drogowy przeszkadzał mu zasnąć,

8
naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanego wyroku, tj.art. 232 k.p.c., poprzez przyjęcie, że powodowie nie wywiązali się z obowiązku udowodnienia okoliczności, z których wywodzą skutki prawne, tzn. że nie udowodnili w jakiej wysokości zaszły różnice w zakresie hałasu, przydzielonego obiektu, sposobie zakwaterowania, braku zagwarantowanego w umowie widoku na morze, złym sprzątaniu, podczas gdy powodowie do obliczenia szkody posłużyli się w tym zakresie tabelą frankfurcką i domagają się minimalnych stawek,

9
naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanego wyroku, tj.art. 228 k.p.c., polegające na nieuwzględnieniu faktu, że obok miejsca zakwaterowania przebiegała droga krajowa E 851, o dużym natężeniu ruchu i w konsekwencji błędne ustalenie, iż rzekomy hałas nie wpływał na jakość wypoczynku powodów,

10
naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanego wyroku, tj.art. 9 § l k.p.c.w zw. zart. 157 § 11k.p.c., poprzez niedostarczenie pełnomocnikowi powodów kopii protokołu rozprawy z dnia 15 września 2015 roku, pomimo wniosku pełnomocnika w tym zakresie z dnia 15 września 2015 roku, co w konsekwencji doprowadziło do niemożności ustosunkowania się przez stronę powodową do treści zeznań stron postępowania,

11
naruszenie prawa materialnego, tj.art. 11a pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o usługach turystycznychpoprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji błędne uznanie, iż w sprawie niniejszej organizator wycieczki – pozwany, nie ponosi odpowiedzialności za nienależyte wykonanie umowy o świadczenie usług turystycznych, a co za tym idzie, że roszczenie powodów nie zasługuje na uwzględnienie, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy prowadzi do całkowicie odmiennych wniosków,

12
naruszenie prawa materialnego, tj.art. 11a pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o usługach turystycznychw zw. zart. 471 k.c.w zw. zart. 322 k.p.c.poprzez ich niezastosowanie i niezasądzenie na rzecz powodów w żadnym zakresie należnego im zadośćuczynienia, pomimo wykazania przesłanek uzasadniających zgłoszone w tym zakresie roszczenia.

Powodowie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości, wraz z kosztami procesu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że niniejsza sprawa dotyczyła roszczeń powodów z umów i była rozpoznawana przez Sąd Rejonowy w postępowaniu uproszczonym, co jednoznacznie wynika z akt sprawy. Nie zostało wydane orzeczenie o jej rozpoznaniu z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym
W sprawie rozpoznawanej w postępowaniu uproszczonym zmiana powództwa (w niniejszej sprawie jego rozszerzenie) nie była dopuszczalna (art. 5054§ 1 k.p.c.). Tymczasem Sąd Rejonowy dopuścił taką zmianę i orzekł o całości żądań powodów. To uchybienie przepisom postępowania nie miało jednak wpływu na merytoryczną zasadność zaskarżonego wyroku. Co najwyżej można stwierdzić, że powodowie nadpłacili opłatę od apelacji, która powinna wynieść 300 zł (art. 28 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz. U. z 2016 roku, poz. 623).
Podnieść też należy, że uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania mogłoby nastąpić w razie nieważności postępowania, nierozpoznania istoty sprawy albo konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (art. 386 § 2 i § 4 k.p.c.). Przesłanki takie w sprawie nie zaistniały.
Odnosząc się do ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego należy zgodzić się ze skarżącymi co do tego, że Sąd pierwszej instancji wykroczył poza granice swobodnej oceny dowodów uznając, że powodowie nie udowodnili, iż zostali zakwaterowani w hotelu dalej położonym od morza, o gorszym usytuowaniu jeśli chodzi o hałas i o gorszym standardzie aneksów kuchennych.
Sam pozwany przyznał w odpowiedzi na apelację, żeV.D.jest dalej położona od plaży niżV.(...), aczkolwiek utrzymując, że jest to odległość około 100 m. Nawet zatem uznając wypowiedzi powodów w kwestii odległościV. D.za niewiarygodne i zarzucając powodom, że mieli oni możliwość wykazania rzeczywistej odległości hoteli od plaży (chociażby mapą), Sąd Rejonowy powinien przyjąć za okoliczność przyznaną to, żeV.D.była dalej położona od plaży.
Jeżeli chodzi o wyposażenie aneksów kuchennych, powodowie nie udowodnili, aby było ono niewystarczające i znacząco gorsze od warunków wV.(...), jednakże sama dokumentacja zdjęciowa z oferty pozwanego i zV. D., niekwestionowana przez pozwanego, pozwala przyjąć, że aneksy kuchenne wV. D.miały gorszy standard, gdyż były mniejsze i nie były wyodrębnione z pokoi oraz zostały wyposażone w gorszej jakości szafki (oferta – k. 38,V.D.– k. 40).
Z wiarygodnych zeznań powodów wynika również, że w pobliżuV. D.przebiegała ruchliwa droga, co miało znaczenie w dwóch aspektach: hałasu i uciążliwego przejścia. Pozwany temu nie zaprzeczał.
Jeżeli chodzi zaś o kwestię widoku na morze, z ofertyV.(...)wynikało, że wszystkie apartamenty posiadają balkon z widokiem na morze (k. 19), a zatem nie można twierdzić, iż strony zawierając umowę dotyczącą zakwaterowania w tym obiekcie nie umówiły się, że apartamenty mają być wyposażone w balkony z widokiem na morze.
Z uwzględnieniem powyższych uwag Sąd Okręgowy pozostałe ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego przyjmuje za własne.
Sąd Okręgowy podziela wywody Sądu pierwszej instancji, że powodowie nie udowodnili, aby czystość wV. D.niekorzystnie odbiegała od umówionej (wspominany jest jeden incydent z krótkim oczekiwaniem po przyjeździe na posprzątanie jednego pokoju), aby ogólny standardV. D.był istotnie niższy odV.(...)i aby opieka rezydenta nie była należyta. W tym zakresie apelacja ma charakter polemiczny, a sami powodowie zeznając wskazywali, że byli zadowoleni z atrakcji fakultatywnych, jak również z miejsc poleconych im przez miejscowego rezydenta.
Należy też przyznać rację skarżącym co do tego, że Sąd Rejonowy podał w sprzeczność, z jednej strony dając wiarę powodom, iż nie zorientowali się pierwszego dnia, że doszło do zmiany miejsca ich zakwaterowania, a z drugiej strony wskazując, że za ich zgodą zostało im udostępnione zastępcze miejsce zakwaterowania.
Wiarygodne zeznania powodów świadczą o tym, że powodowie nie zostali uprzedzeni o zmianie miejsca ich zakwaterowania i nie wyrażali na to zgody. Pozwany nie przedstawił dowodu, że była to zmiana ustalona z powodami.
Fakt, iż powodowie nie zwrócili początkowo na tę okoliczność uwagi, świadczy jednak o porównywalnym standardzieV. D.ze standardem, jaki powodom miała zapewnićV.(...).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowym należy podkreślić, że fakt, iż powodowie w czasie swojego pobytu nie zgłaszali zastrzeżeń pozwanemu w Polsce, nie próbowali wpłynąć na zmianę miejsca ich zakwaterowania, aktywnie korzystali z fakultatywnych form spędzania czasu, nie pozwala uznać, aby wskazane wyżej niedogodności, odbiegające od umowy stron, skutkowały tak daleko idącym „zmarnowaniem urlopu” jak to powodowie przedstawiają w swoich twierdzeniach. Niewątpliwie miały one wpływ na komfort wypoczynku powodów, ale nie udaremniły celu wyjazdu, co przejawia się też w wypowiedziach powodów. Nie sposób uznać, że powodowie nie wypoczywali i nie spędzali przyjemnie czasu, a wyłącznie przeżywali stres związany z nieudanym wyjazdem wakacyjnym. Nie można natomiast czynić powodom zarzutu z tego, że nie zdecydowali się przerwać wypoczynku i wracać do Polski. Byłoby to nieracjonalne w sytuacji, gdy warunki tylko częściowo nie odpowiadały umowie i prowadziłoby do całkowitego pozbawienia powodów możliwości relaksu.
W tak ustalonym stanie faktycznym słusznie Sąd Rejonowy oddalił powództwo o odszkodowanie z tytułu nienależytego wykonania umowy o usługi turystyczne w kwocie 4200 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu.
Powodowie nie udowodnili bowiem, aby na skutek nienależytego wykonania umowy w aspektach wyżej wskazanych, ponieśli jakąkolwiek szkodę majątkową (np. musieli nabyć dodatkowe naczynia, opłacać dojazd na plażę itp.). Tym samym ich żądanie odszkodowania wywodzone zart. 471 k.c.i nast. należało uznać za niezasadne. Dodać jedynie trzeba, że ewentualne odszkodowanie nie przysługiwałoby powodom solidarnie, ale każdemu z nich z osobna za nienależyte wykonanie umowy łączącej go z pozwanym.
Za częściowo zasadne należało uznać natomiast żądanie zadośćuczynienia, które ma swoją podstawę prawną wart. 11a ust. 1 ustawy o usługach turystycznych. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że przepis ten, w drodze wyjątku od obowiązującej w prawie polskim zasady, iż odpowiedzialność kontraktowa nie obejmuje zadośćuczynienia, jest podstawą prawną zadośćuczynienia należnego za szkodę niemajątkową powstałą na skutek nienależytego wykonania umowy o usługi turystyczne (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2011 roku, I CSK 372/10, OSNC-ZD 2012/1/21, czy uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2010 roku, III CZP 79/10, OSNC 2011/4/41). W niniejszej sprawie nie zostało natomiast wykazane, aby pozwany naruszył dobra osobiste powodów.
Oceniając wysokość należnego powodom zadośćuczynienia Sąd Okręgowy miał na uwadze z jednej strony rodzaj i charakter okoliczności mających wpływ na wypoczynek powodów w czasie wyjazdu zorganizowanego przez pozwanego (gorszy standard aneksu kuchennego, gorsze usytuowanie hotelu, jeśli chodzi o hałas, przebiegającą w pobliżu drogę i odległość od plaży), a z drugiej strony fakt, że wspomniane niedogodności nie wiązały się z całkowitą utratą przez powodów przyjemności z wypoczynku, a tylko obniżyły jakość wypoczynku. Sąd Okręgowy miał też na uwadze, że w cenie usługi turystycznej koszt zakwaterowania odpowiadał kwocie 925,65 zł na osobę.
W ocenie Sądu Okręgowego kwota 300 zł tytułem zadośćuczynienia dla każdego z powodów jest sumą o adekwatnej wysokości do wskazanych wyżej czynników, należycie rekompensującą powodom nienależyte wykonanie zobowiązań z umów o usługi turystyczne. Zaznaczyć należy, że jest to rekompensata odpowiadająca około 30 % kosztu zakwaterowania. Przywoływana przez powodów w apelacji tabela frankfurcka może być stosowana jedynie pomocniczo przy ocenie odpowiedniej wysokości zadośćuczynienia, nie jest natomiast wiążącym sposobem ustalania wysokości zadośćuczynienia, które ma pozostawać adekwatne do szkody niemajątkowej zaistniałej w konkretnym przypadku. Zadośćuczynienie należy się każdemu z powodów z osobna, a nie wszystkim solidarnie, gdyż ma ono na celu wynagrodzić szkodę niemajątkową każdego z powodów.
Dalej idące żądania powodów należało uznać za nieuzasadnione.
W aktach sprawy brak jest wniosku pełnomocnika powodów z dnia 15 września 2015 roku o nadesłanie kopii protokołu z rozprawy z tego samego dnia, a nawet gdyby taki wniosek nie został uwzględniony przed wydaniem wyroku przez Sąd pierwszej instancji, nie mogło to mieć wpływu na wynik sprawy, skoro na rozprawie w tym dniu był obecny pełnomocnik powodów (aplikant radcowski z upoważnienia radcy prawnego) i stronie skarżącej znany był przebieg czynności w tym dniu.
Ostatecznie powództwo zostało uwzględnione w 27,27 %, a zatem pozwany powinien ponieść taką część sumy kosztów procesu poniesionych przez obie strony, obejmujących opłatę od pozwu wraz z opłatą uzupełniającą, opłatę od zażalenia, wynagrodzenia obu pełnomocników w stawkach po 600 zł (§ 6 pkt 3 w zw. z§ 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, a także § 6 pkt 3 w zw. z§ 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Dz. U. z 2002 roku, Nr 163, poz. 1349, ze zm.) i opłaty skarbowe po 17 zł od udzielonego pełnomocnictwa. Z tego względu na podstawieart. 100 k.p.c.należało od powodów w częściach równych zasądzić na rzecz pozwanego różnicę pomiędzy poniesionymi przez pozwanego kosztami procesu a kosztami, jakie powinien ponieść.
Na podstawieart. 100 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.należało w tej samej proporcji rozdzielić koszty procesu przed Sądem drugiej instancji, na które złożyły się opłata od apelacji oraz wynagrodzenia pełnomocników stron w stawkach po 1200 zł (§ 10 ust. 1 pkt 1w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, Dz. U. z 2015 roku, poz. 1801, a także§ 10 ust. 1 pkt 1w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. z 2015 roku, poz. 1804).
Z tych względów na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.iart. 385 k.p.c.Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.