Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 27/16
Data wyroku: 2016-03-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janusz Sulima, Dariusz Czajkowski, Jerzy Szczurewski
Teza: pożyczone pieniądze, stanowiące przedmiot tzw. depozytu nieprawidłowego,  nie mogą być jednocześnie przedmiotem przywłaszczenia w rozumieniu art. 284 § 2 k.k. 

Osoba, która otrzymuje środki pieniężne w ramach pożyczki czy kredytu, staje się bowiem ich właścicielem, a wierzycielowi przysługuje jedynie roszczenie o charakterze obligacyjnym o zwrot takiej samej sumy (art.720 § 1 k.c.). Pożyczone pieniądze nie są zatem mieniem ,,cudzym” w rozumieniu art. 284 § 1 i 2 k.k., przez co następuje dekompletacja znamion występku polegającego na przywłaszczeniu mienia, które z natury nie może przecież być mieniem własnym. 

rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych, opisana w art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 707) dotyczy zupełnie innego obszaru, niż ustalenia faktyczne w postępowaniu karnym dokonywane w oparciu o zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu. Skutki stanu faktycznego niezgodnego z ujawnionym w księdze wieczystej dotyczą jedynie osób wymienionych w cyt. przepisie art. 5 ustawy i nie powodują w procesie karnym konsekwencji, o których mowa w art. 8 § 2 k.p.k.

Sygn. akt II AKa 27/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 marca 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie

Przewodniczący

SSA Dariusz Czajkowski (spr.)

Sędziowie

SSA Janusz Sulima
SSA Jerzy Szczurewski

Protokolant

Agnieszka Wądołkowska

przy udziale prokuratora – Beaty Kwiećkowskiej
po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r.
sprawyJ. C.
oskarżonego zart. 296 § 3 k.k.w zb. zart. 300 § 2 k.k.i inne
z powodu apelacji obrońcy oskarżonego i zażalenia pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego(...)
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku
z dnia 10 września 2015 r. sygn. akt III K 57/12

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności;

2
uniewinnia oskarżonego od popełnienia czynu przypisanego mu w pkt C wyroku i kosztami procesu w tej części obciąża Skarb Państwa;

3
na podstawieart. 85 § 1 k.k.iart. 86 § 1 k.k.wymierza oskarżonemu karę łączną 3 (trzech) lat pozbawienia wolności;

4
zasądza od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego(...)z/s wM.poniesione przez niego wydatki w postępowaniu przed sądem I instancji;

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem opłaty za obie instancje i obciąża go pozostałymi kosztami procesu za postępowanie odwoławcze w części na niego przypadającej.

UZASADNIENIE
J. C.oskarżony został o to, że:

I
od 2006 roku do listopada 2010 r. wB.jako prezes jednoosobowego zarządu spółki z o.o.(...)działał na jej szkodę, wyrządzając szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, w ten sposób, że:

1
udzielił sobie jako osobie fizycznej pożyczki, od której nie spłacał nawet odsetek, a wydłużając co najmniej trzykrotnie, przy czym po raz ostatni, czyniąc to i w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądu, do 31 grudnia 2012 r. w 2009 roku, termin spłaty, uniemożliwił dochodzenie przez spółkę spłaty pożyczki, której zagrożona zajęciem kwota w końcu 2010 roku wynosiła 7.126.600 zł, ukrywając ją tak przed wierzycielami(...),(...) Bankiem (...) SAorazW. D., których zaspokojenie przez to udaremnił,

2
19 lutego 2010 roku w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądu sprzedał powiązanej osobowospółce (...)zagrożone zajęciem 20.000 udziałów współce (...)za 3.000.000 zł, nie sprawdzając zdolności zapłacenia ceny przez kupującego, rozkładając zapłatę na cztery raty płatne do 31 grudnia 2011 roku i godząc się 27 lutego 2010 roku na obniżenie ceny do 2.000.000 zł, chociaż żądanie nabywcy oparte było na okolicznościach znanych w czasie sprzedaży, przez co uszczuplił zaspokojenie z udziałów swoich wierzycieli(...),(...) Banku (...) SAorazW. D.,

3
w październiku i listopadzie 2010 roku prowadził zfirmą (...)negocjacje, w wyniku których on i inna osoba fizyczna nabyli za 10% wartości nominalnej pozbawione wartości rzeczywistej wierzytelności w kwocie łącznej 7.948.381,32 zł, w celu spłacenia nimi swoich długów wobec spółki,

tj. o przestępstwo zart. 296 § 3 k.k.w zb. zart. 300 § 2 k.k.,

II
od 30 sierpnia 2010 roku wB.w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądu usunął spod egzekucji komorniczej zagrożone zajęciem 45.000 zł, które gotówką do kasyspółki z o.o. (...)jako ratę za udziałyspółki (...)wpłaciłaspółka (...), przez co uszczuplił zaspokojenie swoich wierzycieli(...),(...) Banku (...) SAorazW. D.,

tj. o przestępstwo zart. 300 § 2 k.k.,

III
od 31 grudnia 2009 do 25 października 2010 roku wB.jako prezes jednoosobowego zarządu zagrożonej niewypłacalnościąspółki z o.o. (...), nie mogąc spłacić wszystkich wierzycieli spłacił na rzecz(...) Banku SA966.863,53 zł, działając na szkodę pozostałych wierzycieli,(...)iW. D.,

tj. o przestępstwo zart. 302 § 1 k.k.,

IV
21 kwietnia 2011 roku wB.jako prezes jednoosobowego zarządu zagrożonej niewypłacalnościąspółki z o.o. (...), nie mogąc spłacić wszystkich wierzycieli spłacił na rzecz(...)Urzędu Skarbowego 1.030.969 zł, działając na szkodę pozostałych wierzycieli,(...),(...) Banku (...) SAorazW. D.,

tj. o przestępstwo zart. 302 § 1 k.k.,

V
5 listopada 2008 roku wB.działając jako prezes jednoosobowego zarządu spółki z o.o.(...)i z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził przedstawicieli spółki(...)do niekorzystnego rozporządzenia jej mieniem znacznej wartości, w ten sposób, że zobowiązując się spłacić jej za to 500.000 euro, których, co zataił, w rzeczywistości zapłacić nie zamierzał, spowodował, iż przeniosła hipoteczne zabezpieczenie swych roszczeń do kwoty 500.000 euro z nieruchomości przyul. (...)wB.wartej 3.355.000 zł na nieruchomość wS.wartą 614.400 zł, z której w wyniku egzekucji pokrzywdzony odzyskał jedynie równowartość 92.173,37 euro,

tj. o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.,

VI
od 18 maja 2008 roku wB.jako prezes jednoosobowego zarządu spółki z o.o.(...)zaniechał złożenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości, mimo tego, że spółka zaprzestała wykonywania swych zobowiązań pieniężnych wobec wierzycieli, w szczególności spółki(...),(...) Banku (...) SAorazW. D.,

tj. o przestępstwo zart. 586 kodeksu spółek handlowych.
Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 września 2015r., sygn. akt III K 57/12:

A
W ramach czynu opisanego wpkt. IoskarżonegoJ. C.uznał za winnego tego, że w okresie od stycznia 2006 roku do 30 czerwca 2011 r. wB., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej jako prezes jednoosobowego zarządu spółki z o.o.(...)nadużył przysługujących mu uprawnień i działając na szkodę spółki wyrządził jej szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, tj. w łącznej kwocie nie mniejszej niż 6401724,32 zł, w ten sposób, że: w styczniu 2006 r. udzielił sobie jako osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą o nazwie(...)J. C.pożyczki w kwocie 1948848,06 zł, w lipcu 2008 r. udzielił sobie jako osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą o nazwie(...)J. C.pożyczki w kwocie 1201191,23 zł, w lipcu 2009 r. udzielił sobie jako osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą o nazwie(...)J. C.pożyczki w kwocie 860212,79 zł, z których to pożyczek spłacił jedynie kwotę 966310,06 zł, a ponadto zaniechał wyegzekwowania spłaty odsetek od udzielonych pożyczek w kwocie 2274782,30 zł, co spowodowało konieczność finansowania działalności gospodarczej spółki kredytami bankowymi i zapłaty odsetek od tych kredytów, skutkując nieuzasadnionym powiększeniem kosztów działalności spółki o kwotę nie mniejszą niż 1083000 zł, tj. czynu zart. 296 § 3 k.k.w zw. zart. 296 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 296 § 3 k.k.w zw. zart. 296 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.skazał go, zaś na podstawieart. 296 § 3 k.k.wymierzył mu karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności.

B
W ramach czynu opisanego w

    pkt. Ioskarżonego

J. C.
uznał za winnego tego, że 19 lutego 2010 roku wB.jako prezes jednoosobowego zarządu spółki z o.o.(...)w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądów, nadużywając przysługujących mu uprawnień działał na jej szkodę(...) sp. z o.o.w ten sposób, że sprzedał powiązanej osobowospółce (...)zagrożone zajęciem 20.000 udziałów współce (...)za kwotę 3.000.000 zł, wiedząc o tym, że nabywająca je spółka nie posiada środków finansowych umożliwiających dokonanie zapłaty całości uzgodnionej ceny za nabywane udziały, przy czym przyjął jako zapłatę kwotę 460.000 zł, zaś pozostałą część rozłożył na raty, czym wyrządziłspółce (...)szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, tj. w kwocie 2.540.000 zł i zarazem uszczuplił zaspokojenie z udziałów swoich wierzycieli –(...),(...)z siedzibą wM.w Niemczech,(...) Banku (...) SAorazW. D., tj. czynu zart. 296 § 3 k.k.w zw. zart. 296 § 1 k.k.w zb. zart. 300 § 2 k.k.w zw. zart. 308 k.k.i za to na podstawieart. 296 § 3 k.k.w zw. zart. 296 § 1 k.k.w zb. zart. 300 § 2 k.k.w zw. zart. 308 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.skazał go, zaś na podstawieart. 296 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności.

C
W ramach czynu opisanego wpkt. IoskarżonegoJ. C.uznał za winnego tego, że nieustalonego dnia na początku października 2010 r. wB.przywłaszczył pożyczone od(...) sp. z o.o.pieniądze w kwocie 3043942,02 zł stanowiące mienie znacznej wartości, w ten sposób, że powziął zamiar niepłacenia swojego zobowiązania wobec spółki i trwałego włączenia pożyczonych pieniędzy do swojego majątku, zaniechał spłaty zaciągniętych pożyczek i w celu upozorowania spłacenia swojego długu wobec spółki w październiku i listopadzie 2010 roku prowadził negocjacje zfirmą (...)mające na celu nabycie pozbawionych rzeczywistej wartości wierzytelności o nominalnej kwocie 7.948.381,32 zł i przeniesienie na(...) sp. z o.o.własności tych wierzytelności jako spłaty zaciągniętych pożyczek wraz z należnymi od nich odsetkami, tj. czynu zart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 284 § 2 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.skazał go, zaś na podstawieart. 294 § 1 k.k.wymierzył mu karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności.

D
OskarżonegoJ. C.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego wpkt. IIi za to na podstawieart. 300 § 2 k.k.w zw. zart. 308 k.k.skazał go, zaś na podstawieart. 300 § 2 k.k.wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.

E
W ramach czynu opisanego w

    pkt. IIIoskarżonego

J. C.
uznał za winnego tego, że od 31 grudnia 2009 do 25 października 2010 roku wB.jako prezes jednoosobowego zarządu zagrożonej upadłościąspółki z o.o. (...), nie mogąc spłacić wszystkich wierzycieli spłacił na rzecz(...) Banku SAkwotę 666863,53 zł, działając na szkodę pozostałych wierzycieli - tj.(...),(...)z siedzibą wM.w Niemczech iW. D., tj. czynu zart. 302 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 302 § 1 k.k.w zw. zart. 308 k.k.skazał go, zaś na podstawieart. 302 § 1 k.k.wymierzył mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności.

F
OskarżonegoJ. C.uniewinnił od popełnienia czynu opisanego wpkt. IV.

G
W ramach czynu opisanego w

    pkt. Voskarżonego

J. C.
uznał za winnego tego, że w dniu 5 listopada 2008 roku wB.działając jako prezes jednoosobowego zarządu spółki z o.o.(...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dokonał oszustwa w odniesieniu do mienia znacznej wartości na szkodę spółki(...),(...)z siedzibą wM.w Niemczech w ten sposób, że zobowiązując się spłacić wymienionej wyżej spółce zadłużenie w kwocie 500.000 euro i zarazem nie zamierzając wywiązać się ze swojego zobowiązania, wprowadził przedstawicieli spółki(...),(...)w błąd co do swojego zamiaru i doprowadził ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem tej spółki polegającego na wyrażeniu zgody na przeniesienie hipotecznego zabezpieczenia jej należności do kwoty 500.000 euro z nieruchomości przyul. (...)wB.wartej 3.355.000 zł na nieruchomość wS.wartą 614.400 zł, po czym nie spłacił wymienionej wyżej spółce swojego zobowiązania, zaś w wyniku egzekucji pokrzywdzona spółka odzyskała jedynie równowartość 92.173,37 euro, tj. czynu zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.skazał go, zaś na podstawieart. 294 § 1 k.k.wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.

H
W ramach czynu opisanego w

    pkt. IVoskarżonego

J. C.
uznał za winnego tego, że w okresie od 2 czerwca 2008 r. do 30 czerwca 2011 r. wB.jako prezes jednoosobowego zarządu spółki z o.o.(...)nie złożył wniosku o ogłoszenie jej upadłości, mimo tego, że spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych wobec wierzycieli –Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o.wP.i spółki(...),(...)z siedzibą wM.w Niemczech, tj. czynu zart. 586 Kodeksu spółek handlowychi za to na podstawieart. 586 Kodeksu spółek handlowychskazał go na karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności.

I
Na podstawieart. 85 § 1 k.k.,art. 85a k.k.iart. 86 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemuJ. C.karę łączną 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności.

J
Na podstawieart. 41 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoJ. C.:

-

za czyn zpkt. Azakaz zajmowania stanowiska członka zarządu spółki w spółkach prawa handlowego na okres 4 (czterech) lat,

za czyn zpkt. Bzakaz zajmowania stanowiska członka zarządu spółki w spółkach prawa handlowego na okres 4 (czterech) lat,

za czyn zpkt. Dzakaz zajmowania stanowiska członka zarządu spółki w spółkach prawa handlowego na okres 1 (jednego) roku,

za czyn zpkt. Ezakaz zajmowania stanowiska członka zarządu spółki w spółkach prawa handlowego na okres 1 (jednego) roku,

za czyn zpkt. Gzakaz zajmowania stanowiska członka zarządu spółki w spółkach prawa handlowego na okres 4 (czterech) lat,

za czyn zpkt. Hzakaz zajmowania stanowiska członka zarządu spółki w spółkach prawa handlowego na okres 4 (czterech) lat.

K
Na podstawieart. 41 § 2 k.k.za czyn zpkt. Corzekł wobec oskarżonegoJ. C.zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie działalności produkcyjnej i handlowej na okres 4 (czterech) lat.

L
Na podstawieart. 90 § 2 k.k.orzekł wobec oskarżonegoJ. C.łączny zakaz zajmowania stanowiska członka zarządu spółki w spółkach prawa handlowego na okres 8 (ośmiu) lat.

M
Zasądził od oskarżonegoJ. C.na rzecz Skarbu Państwa kwotę 400 (czterystu) złotych tytułem opłaty i obciążył go pozostałymi kosztami sądowymi.

Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego.
Obrońca zaskarżył wyrok w całości na korzyśćJ. C., zarzucając:
w zakresie wszystkich czynów przypisanych oskarżonemu:
- obrazę przepisów postepowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 4 kpk,art. 5§2 kpk,art. 7 kpkw zw. zart. 410 kpkpolegającą na dowolnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i uznaniu wbrew zasadzie in dubio pro reo, żeJ. C.dopuścił się czynów ujętych w skazującej części wyroku, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony sprawie, oceniany w zgodzie z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczeniem życiowym prowadzi do wniosku, że skutek w postaci niespłaconych pożyczek, braku zaspokojenia wszystkich wierzycieli, czy też nieogłoszenia upadłościspółki (...)w określonym czasie był tylko i wyłącznie niepowodzeniem gospodarczym oskarżonego, a nie celowym działaniem:
I. w zakresie czynu z pkt A wyroku:
- obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 399§1 kpkw zw. zart. 14§1 kpkpoprzez skazanieJ. C.za występek zart. 296§1 kkprzy przyjęciu, że oskarżony nadużył przysługujących mu uprawnień i działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podczas gdy oskarżyciel publiczny w skardze skierowanej do Sądu zarzucał oskarżonemu jedynie działanie na szkodę spółki, przez co rozszerzenie strony podmiotowej o chęć osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziło do naruszeniaart. 439§1 pkt 9 kpk;
- obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 4 kpk,art. 5§2 kpk,art. 7 kpkw zw. zart. 410 kpkpolegającą na dowolnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i uznaniu wbrew zasadzie in dubio pro reo, żeJ. C.od stycznia 2006r. działał na szkodę spółki w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, podczas gdy okoliczności sprawy ujęte kompleksowo, w tym m.in. zakup(...), wysokie oprocentowanie udzielonych pożyczek, wskazują, żeJ. C.nie miał zamiaru działania na szkodę spółki, a skutek w postaci niespłacenia zaciągniętych zobowiązań był wynikiem niepowodzeń gospodarczych, na które oskarżony nie miał wpływu;
II. w zakresie czynu z pkt B wyroku:
- obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 300§2 kkpoprzez błędną subsumpcję ustalonego stanu faktycznego i skazanieJ. C.za udaremnienie wykonania orzeczeń sądów skutkujących uszczupleniem swoich wierzycieli, podczas gdy w sprawie ustalonym jest, że negocjacje i przedwstępna umowa sprzedaży udziałówspółki (...)zainicjowane zostały 6 listopada 2009r., a więc w dacie gdy w obrocie prawnym nie funkcjonowało żadne orzeczenie nadające się do egzekucji względem(...) sp. z o.o.
III. w zakresie czynu z pkt B, E i D wyroku:
- obrazę przepisów postepowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 4 kpk,art. 5§2 kpk,art. 7 kpkw zw. zart. 410 kpkpolegającą na dowolnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i uznaniu wbrew zasadzie in dubio pro reo, żeJ. C.działał w celu uszczuplenia zaspokojenia swoich wierzycieli, podczas gdy sprzedaż udziałów współce (...), opłacenie wynagrodzeń pracowników z kwoty 45.000 zł prowadzi do wniosku, że w działaniu jego nie sposób doszukać się złej woli, a skutek ujęty w zarzutach był tylko i wyłącznie niepowodzeniem gospodarczym połączonym z kryzysem i nierzetelnością głównego kontrahenta;
- obrazę przepisów postepowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 170§1 pkt 2 kpkpoprzez oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadkówM. J.iI. P.uznając, iż zeznania wskazanych świadków nie mają związku z postawionymi oskarżonemu zarzutami, podczas gdy złożoność problemu wzajemnych rozliczeń pomiędzy stronami oraz zakres działalności zakładu wN.nierozerwalnie związany jest z treścią zarzutów stawianychJ. C.;
IV. w zakresie czynu z pkt C wyroku:
- obrazę przepisów postepowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 399§1 kpkw zw. zart. 14§1 kpkpoprzez skazanieJ. C.za występek zart. 284§2 kk, a więc czynu nieobjętego aktem oskarżenia, który w swym „zabarwieniu” w sposób istotny różni się od strony podmiotowej czynów zarzuconych w akcie oskarżenia, przez co w konsekwencji doszło do naruszeniaart. 439§1 pkt 9 kpkw zw. zart. 17§1 pkt 9 kpk, a więc skazanie oskarżonego przy braku skargi uprawnionego oskarżyciela;
- obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 180§1 2 kpkpoprzez niezwolnienie świadkaA. B.z tajemnicy radcy prawnego w zakresie dotyczącym rozmów prowadzonych wA. N.w związku z cesją wierzytelności, finału tych rozmów i realizacji bądź braku realizacji zawartej umowy o ile ta umowa została zawarta, podczas gdy zeznania wskazanego świadka mają istotne znaczenie dla rzetelnego wyjaśnienia procesu zakupu i przeniesienia wierzytelności, a także, czy inicjującym zakup wierzytelności byłJ. C., czy teżA. N.;
V. w zakresie czynu z pkt G wyroku:
- obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 4 kpk,art. 5§2 kpk,art. 7 kpkw zw. zart. 410 kpkpolegającą na dowolnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i uznaniu wbrew zasadzie in dubio pro reo, żeJ. C.umyślnie przedstawił firmie(...)zabezpieczenie w postaci hipoteki na nieruchomości wS.o wartości niższej niż wynikającej z operatu szacunkowego sporządzonego przezR. Ż., a przez to wprowadził pokrzywdzonego w błąd co do wartości zabezpieczenia wierzytelności, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz wątpliwości Sądu wyrażające się brakiem możliwości ustalenia świadomości oskarżonego w zakresie zawyżenia wartości szacowanej nieruchomości prowadzą do wniosku, że oskarżonemu nie sposób jest przypisać winy za zarzucany mu występek;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść wyroku, a polegający na błędnym uznaniu, że zabezpieczenie hipoteczne na nieruchomości wS.miało zabezpieczać zobowiązania tożsame z tymi ustanowionymi na nieruchomości przyul. (...)wB., podczas gdy z treściksięgi wieczystej oznaczonej nr (...), niekwestionowanej w trakcie dalszych negocjacji przez(...)wynika, że hipoteka za zabezpieczała nowe zobowiązania, które jak wskazał Sąd Okręgowy finalnie zostały spłacone, przez coJ. C.nie sposób stawiać zarzutu umyślnego niewywiązania się z zawartej umowy i chęci doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem;
VI. w zakresie czynu z pkt H wyroku:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść wyroku, a polegający na błędnym uznaniu, żeJ. C.umyślnie nie zgłosił wniosku o upadłość(...) sp. z o.o., podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a w szczególności zeznaniaA. B.wskazuje, że oskarżony zapewniany był przez(...)o pomocyspółce (...), przez co oskarżonemu nie można zarzucić złej woli w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, gdyż wierzył on, że spółka przy pomocy kontrahenta odzyska płynność finansową i będzie w stanie spłacać zobowiązania.
Stawiając powyższe zarzuty obrońca wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez uniewinnienie oskarżonegoJ. C.od popełnienia przypisanych mu czynów ewentualnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Białymstoku.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Na wstępie odnieść się należy do omówienia powodów wydania przez Sąd odwoławczy rozstrzygnięcia o charakterze reformatoryjnym. Apelacja obrońcy oskarżonego skutkowała bowiem zmianą zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienieJ. C.od popełnienia czynu przypisanego mu w pkt. C tego orzeczenia (przywłaszczenie pożyczonych pieniędzy - czyn zakwalifikowany zart. 284 § 2 k.k.), jakkolwiek decyzja ta nie była spowodowana podzieleniem stosownego zarzutu środka odwoławczego. Wbrew twierdzeniu obrońcy, w sprawie nie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa wart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Nie sposób zgodzić się z autorem apelacji, iż Sąd I instancji nie wykroczył poza granice skargi, określonej zdarzeniem historycznym opisanym w pkt I aktu oskarżenia. Opis czynu przypisanego w przedmiotowym punkcie wyroku, mieści się bowiem we wspólnym obszarze zakreślonym skargą prokuratora. Wszak w pkt. I ppkt 3 aktu oskarżenia zachowanie w postaci próby upozorowania spłacenia swojego długu wobec spółki, które to działanie prokurator uznał za element działania na szkodę tego podmiotu gospodarczego, stanowide factosedno opisu czynu, który Sąd Okręgowy potraktował jakomodus operandizachowania zmierzającego do przywłaszczenia powierzonego mienia. Zmiana kwalifikacji przedmiotowego czynu była zatem w świetle brzmieniaart. 399 § 1 k.p.k.w pełni dopuszczalna i trudno tu mówić o jakimkolwiek naruszeniu zasady skargowości. Nie widząc potrzeby dalszego kontynuowania tego wątku, dotyczącego tożsamości czynu i granic skargi, który to problem doczekał się szeregu opracowań doktrynalnych i wypowiedzi orzecznictwa (por. m. in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt IV KK 412/14), skonstatować należy, że przyczyną ekskulpacji od czynu przypisanegoJ. C.w pkt. C zaskarżonego wyroku nie może być bezwzględny powód odwoławczy, na który powołuje się skarżący. Przyczyną tą jest natomiast obraza prawa materialnego –art. 284 § 2 k.k.- której to obrazy wprawdzie apelujący w swojej skardze nie wyartykułował, ale Sąd zobowiązany byłex officiodo korekty zaskarżonego wyroku w tej części, gdyż zaniechanie tego powodowałoby oczywistą niesprawiedliwość orzeczenia w rozumieniuart. 440 k.p.k., polegającą na skazaniu za czyn, który nie wyczerpuje znamion przestępstwa.
Od dawna bowiem i w doktrynie, i w orzecznictwie sądowym panuje zgodność, żepożyczone pieniądze, stanowiące przedmiot tzw. depozytu nieprawidłowego, nie mogą być jednocześnie przedmiotem przywłaszczenia w rozumieniuart. 284 § 2 k.k.(por. M Dąbrowska – Kardas – komentarz do art. 284 k.k., LEX nr 22975, teza 91, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt III KK 131/08, LEX nr 464973, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II AKa 264/12, LEX nr 1258294).Osoba, która otrzymuje środki pieniężne w ramach pożyczki czy kredytu, staje się bowiem ich właścicielem, a wierzycielowi przysługuje jedynie roszczenie o charakterze obligacyjnym o zwrot takiej samej sumy (art.720 § 1 k.c.). Pożyczone pieniądze nie są zatem mieniem ,,cudzym” w rozumieniuart. 284 § 1 i 2 k.k., przez co następuje dekompletacja znamion występku polegającego na przywłaszczeniu mienia, które z natury nie może przecież być mieniem własnym.
Z powyższych względów skazanie za czyn opisany w pkt. C zaskarżonego wyroku było wynikiem błędnej wykładni przepisuart. 284 § 2 k.k.dokonanej przez Sąd I instancji, a wniesienie apelacji w odniesieniu do powyższego czynu – musiało skutkować uniewinnieniem w instancji odwoławczej.
Nie są natomiast zasadne pozostałe zarzuty podniesione w skardze apelacyjnej obrońcy. Zachowując chronologię ich omówienia zgodną z tą, jaką przedstawił ich autor w pisemnym środku zaskarżenia, zważyć należy, co następuje:
Nie dopuścił się Sąd I instancji wskazywanej w odniesieniu do wszystkich czynów obrazy przepisówart. 4 k.p.k.,5 § 2 k.p.k.,art. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.O ile naruszenie zasad procesowych czy zasady

     in dubio pro reow sytuacji, gdy to sama strona, a nie sąd, artykułuje swoje wątpliwości, nie może stanowić – o czym wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy – skutecznego zarzutu odwoławczego, o tyle bezzasadny jest zarzut obrazyart. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.w sytuacji, gdy przeciwko wyczerpującym, wszechstronnym i logicznym wywodom sądu

     a quoobrońca wytacza jedynie argumenty polemiczne, starając się przeforsować równie konsekwentną, co i niewiarygodną linię obrony oskarżonego. Teza, że skutek w postaci niespłaconych pożyczek, braku zaspokojenia wszystkich wierzycieli, czy też nieogłoszenia upadłościspółki (...)w określonym czasie był tylko i wyłącznie niepowodzeniem gospodarczym oskarżonego, a nie celowym działaniem (patrz str. 1

    in fine –str. 2 apelacji), jest próbą usprawiedliwiania zachowańJ. C.o charakterze czysto kryminalnym. Jest faktem bezspornym, że wyżej wymieniony bez wątpienia popadł w tarapaty finansowe, których jedną z przyczyn było załamanie gospodarcze i światowy kryzys gospodarczy. Przyczyną tą była też niewątpliwie chybiona inwestycja oskarżonego w postaci zakupu przez niego(...)i brak możliwości jego odsprzedaży z zyskiem (str. 4 - 5 apelacji), ale truizmem jest twierdzenie, że żadne niepowodzenia gospodarcze, również i te, których genezą są zdarzenia przez przedsiębiorcę niezawinione, nie usprawiedliwia takich praktyk, które godzą w bezpieczeństwo obrotu, w interesy kontrahentów i stanowią zachowania o charakterze wyczerpującym znamiona przestępstwa. Problemem spornym, przesądzającym o sprawstwie i stronie podmiotowej w odniesieniu do zarzucanych oskarżonemu czynów nie jest ustalenie, czyJ. C.w sposób zawiniony czy niezawiniony poniósł fiasko gospodarcze. Przedmiotem oceny Sądu

     a quobyło bowiem ustalenie, czy ratując swoją spółkę oskarżony nie popełnił przestępstw, które w akcie oskarżenia zarzucił mu prokurator, do oskarżenia którego przyłączyli się również pokrzywdzeni jako oskarżyciele posiłkowi. Odpowiedzi na to pytanie Sąd I instancji udzielił w sposób jednoznaczny, wyczerpujący i przekonywujący w uzasadnieniu swojego wyroku i Sąd odwoławczy nie znajduje powodu, by jeszcze raz do tego wracać, skoro argumentacji tego Sądu obrońca przeciwstawił jedynie wywody o charakterze polemicznym. Powyższy ogólnikowy zarzut obrazy przepisów procesowych skonstatować zatem należy równie ogólną uwagą, że fiasko przedsięwzięć gospodarczych nie usprawiedliwia nieuzasadnionego funkcjonowania na rynku kosztem swoich kontrahentów, działania na ich szkodę, ,,uciekania” z majątkiem przed wierzycielami i przekazywania go członkom swojej rodziny pod pozorem rzekomych transakcji gospodarczych. Niewypłacalność spółki kapitałowej pod żadnym pozorem nie usprawiedliwia jej funkcjonowania, a czyni prosty obowiązek zgłoszenia jej upadłości, którego niespełnienie obwarowane jest sankcją karną zart. 586 k.s.h.
W zarzucie z pkt. I apelacji, odnoszącym się do czynu z pkt. A wyroku, obrońca ponownie dopatruje się naruszenia zasady skargowości, tym razem w fakcie, że prokurator w akcie oskarżenia nie zawarł sformułowania, żeJ. C.działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
Powyższy zarzut jest bezzasadny – i to w stopniu oczywistym. Jego autor zdaje się bowiem nie do końca rozumieć pojęcie granic oskarżenia, które wytycza przecież zdarzenie historyczne opisane w akcie oskarżenia, a nie wadliwy opis czynu przyjęty w tym dokumencie, czy tym bardziej nieprawidłowa jego kwalifikacja prawna. Wszak po to istnieje uregulowanie zawarte wart. 399 § 1 k.p.k., by w ramach dążenia do prawdy materialnej, to sąd mógł poczynić prawidłowe i odpowiadające tej prawdzie ustalenia faktyczne, kwalifikowane pod właściwe przepisy ustawy karnej. Tymczasem obrońca każde niedociągnięcie oskarżyciela w tym przedmiocie stara się przekwalifikować na bezwzględną przyczynę odwoławczą, polegającą na wyjściu nie tylko zwykłe poza granice skargi (art. 399 § 1 k.p.k.), ale i naruszenie podstawowej reguły rządzącej procesem karnym, jaką jest zasada skargowości. Próba ta w realiach niniejszej sprawy jest z góry skazana na niepowodzenie, albowiem Sąd I instancji nie tylko, że orzekał na podstawie skargi uprawnionego oskarżyciela, ale i skargi tej w żaden sposób nie przekroczył.
Zasada skargowości pełni ważną funkcję gwarancyjną, której istota sprowadza się do lojalności procesowej wobec oskarżonego, który powinien wiedzieć, jaki zarzut jest mu stawiany. W realiach przedmiotowej sprawy Sąd Okręgowy uprzedził o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu poprzez przyjęcie ewentualnej kwalifikacji zart. 296 § 2 k.k., która nie powinna być dla oskarżonego zaskoczeniem. Już bowiem z samego opisu czynu zawartego w akcie oskarżenia logicznie wynika cel działania oskarżonego, jakim była chęć osiągnięcia korzyści majątkowej. Wprawdzie cel ten w skardze nie został formalnie zwerbalizowany, ale trudno sobie wyobrazić, by przy takim opisie czynu wynikającym z treści zarzutu, a mianowicie że oskarżony udzielał sam sobie pożyczek w celu wyrządzenia szkody wierzycielom ide factosamej spółce, cel ten mógłby mieć inny - aniżeli merkantylny - charakter. Po wtóre, prokurator zarzucił oskarżonemu popełnienie występku zart. 296 § 3 k.k., który jest typem występku kwalifikowanego zarówno w odniesieniu do § 1 tej jednostki redakcyjnej, jak i w§ 2 art. 296. Z powyższych powodów, o jakimkolwiek orzekaniu bez skargi oskarżyciela, czy też wykroczeniu poza granice tej skargi, nie może być mowy, zaś tak formalistyczne traktowanie granic skargi, jak proponuje to obrońca, nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia zarówno w poglądach orzecznictwa i doktryny na tę instytucję, jak i w konkretnych realiach przedmiotowej sprawy. Analogiczne uwagi można by poczynić w przedmiocie dodania przez Sąda quoelementu ,,nadużycia przez oskarżonego przysługujących mu uprawnień” w procesie udzielania niekorzystnej dla spółki pożyczki samemu sobie. To doprecyzowujące sformułowanie nie jest żadnym wyjściem poza granice skargi, zaś oczywista odpowiedź, dlaczego taka pożyczka była dla spółki i jej kontrahentów niekorzystna znajduje się w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku i nie wydaje się konieczna dodatkowa argumentacja wykazująca, że tak szkodliwa dla finansów spółki działalność jej jednoosobowego zarządu była – z punktu widzenia dobrego gospodarza - nadużyciem przysługujących mu uprawnień do prawidłowego i uzasadnionego ekonomicznie procesu zarządzania jej majątkiem.
W odniesieniu dozarzutu z pkt. I tiret drugi apelacjiaktualne pozostają uwagi zawarte wcześniej na łamach niniejszego uzasadnienia wyroku i nie ma potrzeby, by tę argumentację powtarzać. Wątpliwości, które w uzasadnieniu apelacji w odniesieniu do tego zarzutu obrońca przytacza (str. 6 – 7), w świetle elementarnego doświadczenia życiowego wydają się pozorne, a i tak znajdują swoje omówienie w pisemnych motywach wyroku Sądu Okręgowego (patrz stosowne ustalenia w odniesieniu do czynu z pkt. A).
W zarzucie z pkt. II apelacji,odnoszącym się do czynu z pkt B wyroku, jego autor podniósł argument obrazy prawa materialnego –art. 300 § 2 k.k.– wskazując, iż w dacie zainicjowania negocjacji w sprawie sprzedaży udziałówspółki (...)w obrocie prawnym nie funkcjonowało żadne orzeczenie nadające się do egzekucji względem(...) sp. z o. o.W pisemnych motywach odnoszących się do tego zarzutu obrońca podnosi, że ,,Ustalony stan faktyczny sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, żeJ. C.rozpoczynając negocjacje odnośnie sprzedaży udziałów mógł wiedzieć, a nawet przewidzieć, że w 2010 r. zapadną wyroki nadające się do egzekucji”(str. 8 uzasadnienia apelacji).
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że taka linia obrony wydaje się już na pierwszy rzut oka niekonsekwentna i selektywna, skoro wcześniej skupiała się ona na lansowaniu tezy o nietrafionej inwestycji oskarżonego w(...)oraz o kryzysie gospodarczym z 2008 r. jako pierwotnych przyczynach jego niepowodzeń gospodarczych. Tym razem obrońca forsuje tezę, że oskarżony nie mógł nawet przewidzieć (

    sic!), że jest bankrutem i że w 2010 r. zapadną wyroki nadające się do egzekucji, choć sam wcześniej przyznaje, że już 13 marca 2009 r. wydano nakaz zapłaty na rzecz pokrzywdzonegoW. D.(str. 9 apelacji). Tak w ocenie Sądu Okręgowego, jak i Sądu Apelacyjnego,J. C.w dacie popełnienia czynu polegającego na sprzedaży udziałów(...)powiązanej osobowospółce (...)doskonale zdawał sobie sprawę, że udaremnia zaspokojenie swoich wierzycieli i działał właśnie w tym celu. Dokładnie wykazał to Sąd I instancji w uzasadnieniu swojego wyroku (patrz rozważania odnośnie czynu z pkt. B). Natomiast teza o rzekomym naruszeniu przez Sąd I instancjiart. 300 § 2 k.k.poprzez błędną subsumpcję stanu faktycznego ze względu na fakt, iż

    w dacie negocjacji i umowy przedwstępnej(a nie w dacie sprzedaży – podkr. SA), nie funkcjonowało żadne orzeczenie nadające się do egzekucji względem(...) sp. z o.o., jest w sposób oczywisty bezzasadna. Nie uwzględnia ona bowiem utrwalonego dorobku orzecznictwa, że przestępstwa zart. 300 § 2 k.k.można się dopuścić również wtedy, gdy egzekucja dopiero dłużnikowi grozi. Do popełnienia tego czynu nie jest zatem konieczne istnienie orzeczenia sądowego lub orzeczenia innego organu państwowego (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt V KK 226/11, OSNKW z 2012 r., z. 2 poz. 21, LEX nr 1124789, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II AKa 269/12, LEX nr 1350238).
Nie zasługuje na uwzględnieniezarzut z pkt. III apelacji,odnoszący się do czynów z pkt. B, E i D wyroku.
W pierwszej części tego zarzutu (tiret pierwszy) obrońca ponownie zarzuca obrazę przepisów prawa procesowego (art.4, 5 § 2 i art. 7w zw. zart. 410 k.p.k.) wskazując, że ,,w działaniu oskarżonego nie sposób doszukać się złej woli”,zaś skutki ujęte w zarzutach ,,były tylko i wyłącznie niepowodzeniem gospodarczym połączonym z kryzysem i nierzetelnością głównego kontrahenta”.W odniesieniu do tego zarzutu zachowują zatem aktualność argumenty podane we wcześniejszych wywodach, do których dodać można tylko tyle, że zła czy dobra wola oraz nierzetelność kontrahenta nie ma znaczenia dla oceny, czy podjęte działania przez samego oskarżonego miały czy też nie charakter przestępny. Żadna ze wskazywanych przez obrońcę okoliczności nie może być zatem swoistym kontratypem dla zachowań szkodzących spółce i udaremniających zaspokojenie wszystkich wierzycieli. Polemiczna z ustaleniami Sądu I instancji, a jednocześnie zupełnie nieprzekonywująca jest zatem argumentacja zawarta na str. 8 – 10 uzasadnienia apelacji. Z oczywistą logiką kłóci się teza obrońcy, że skorospółka (...)była w 98% własnością siostry oskarżonego, a pierwszą ratę za udziały(...)w kwocie 415 000 zł zapłacił jego brat, to,,dokonując transakcji z członkiem rodziny sprzedający ma prawo wierzyć, że zobowiązanie zostanie spełnione”.Nie bierze pod uwagę obrońca, że jego teza – na pierwszy rzut oka wyglądająca logicznie – nie ma jakiegokolwiek przełożenia w kontekście wszystkich ustaleń, których dokonał Sąd I instancji. Z ustaleń tych wynika, żespółka (...)nie posiadała żadnego majątku prócz własnego kapitału zakładowego w kwocie 50 000 zł, a okoliczność, że najpierw ,,zakupiono” udziały(...)za kwotę 3 000 000 zł, by po tygodniu cenę tę obniżyć do 2 000 000 zł, w sposób zgodny z doświadczeniem życiowym wyjaśnia powód, dlaczego te ,,transakcje gospodarcze” rozegrały się pomiędzy najbliższymi członkami rodziny.
Kolejny tiret

    zarzutu z pkt 3 apelacjipodnosi obrazęart. 170 § 1 pkt 2 k.p.k.poprzez oddalenie przez Sąd I instancji wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadkówM. J.iI. P.. Ponieważ zarzut ten nie znajduje argumentacyjnego rozwinięcia w stosownej części uzasadnienia apelacji (str.8 -10), to skonstatować jedynie należy, że decyzja Sądu I instancji oddaleniu tego dowodu był trafna. Wniosek ten miał bowiem zmierzać do ustalenia wzajemnych relacji pomiędzy(...)a(...)(patrz K.1700), zaś wnioskowani świadkowie byli pracownikami zakładu wN.. Wyczerpujące uzasadnienie postanowienia Sądu Okręgowego o oddaleniu tego wniosku (K.1720v – 1721), jest absolutnie przekonywujące.
Zarzut V tiret pierwszy apelacjikwestionuje ustalenia Sądu dotyczące świadomości oskarżonego w zakresie zawyżenia oszacowania nieruchomości wS., która była następnie przedmiotem zabezpieczenia hipotecznego. Obrońca czyni to jednak nie przez zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, ale obrazy przepisów postępowania wskazanych już w zarzutach poprzednich (art.4, 5 § 2 i art. 7w zw. zart. 410 k.p.k.). Wbrew twierdzeniu zawartym w uzasadnieniu apelacji odnoszącym się do tego zarzutu, ustalenia Sądu nie były w tym zakresie dowolne, a to, że sam Sąd w cytowanych przez obrońcę motywach orzeczenia przyznał, że ,,nie ma dowodów potwierdzających bezpośrednio okoliczność, żeJ. C.wiedział o tym, żeR. Ż.zawyżył wartość szacowanej nieruchomości”świadczy, że Sąd braku bezpośredniości takiego dowodu nie dostrzegł i nie ocenił. Oczekiwanie, by biegły rzeczoznawca dokonujący rażąco odbiegającego od rzeczywistej wartości nieruchomości oszacowania wyjawił kulisy jego sporządzenia, w tym ewentualnego kontaktowania się w tej sprawie z oskarżonym, wydaje się naiwnością. Sąda quoocenił wprost zeznania tego biegłego jako wykrtętne i trafnie uwypuklił fakt, że oskarżony znał wcześniej tego rzeczoznawcę i był jedyną osobą, która mogła odnieść korzyść na zawyżeniu wartości przedmiotowej nieruchomości. Tak więc zwykła logika i doświadczenie życiowe podpowiada, że każde inne ustalenia Sądu w omawianym przedmiocie byłyby pozbawione racjonalności, zaś twierdzenia obrońcy, jakoby biegły nie ryzykowałby odpowiedzialnością karną, której nie stwierdził zresztą żaden sąd – jest w tym procesie myślowym tylko zwykłą spekulacją.
Nie do końca jest dla Sądu odwoławczego zrozumiałyzarzut z pkt V tiret drugi apelacji obrońcy, w którym obrońca upatruje błędu w ustaleniach faktycznych w uznaniu przez Sąd I instancji, że zabezpieczenie hipoteczne nieruchomości wS.miało zabezpieczać zobowiązania tożsame z tymi ustanowionymi na nieruchomości przyul. (...)wB.. Wydaje się, że Sąd I instancji dostatecznie wnikliwie i klarownie wyjaśnił wszystkie kwestie związane ze zmianą zabezpieczenia hipotecznego i oszukańczym mechanizmem działania oskarżonego. Niedorzecznym byłoby, gdyby pokrzywdzony zgodził się na wykreślenie hipoteki na nieruchomości przyul. (...)wB., pozostawiając niezabezpieczone nią roszczenia, a ustanowiłby ,,w zamian” nową hipotekę wS.tylko po to, by zabezpieczyć wierzytelności z innych, późniejszych faktur. Absolutnie nie polega na prawdzie twierdzenie oskarżonego, że wykonał zobowiązania z tej pierwszej hipoteki, przez co nastąpiło jej wygaśnięcie. Sąd I instancji wskazał, że hipoteka ta zabezpieczała zupełnie inne faktury niźli te, na których spłacenie powołuje się oskarżony, zaś powyższego faktu nie może zmienić oświadczenie pokrzywdzonego o wygaśnięciu długu wynikającego z tych faktur, kulisy powstania którego – wbrew twierdzeniu apelacji - Sąd przekonywująco wyjaśnił (patrz str. 50 - 51 uzasadnienia wyroku). Ponad wszelką wątpliwość oskarżony nie uiścił zatem powyższego długu zabezpieczonego hipoteką na nieruchomości przyul. (...)wB., czego dowodzą załączone do akt przelewy bankowe, odnoszące się do zupełnie innych numerów faktur (K.1732 – 1734). Wydaje się, że zagmatwanie powyższych operacji dostatecznie pokazuje, z jakim wyrachowaniem i przebiegłością wykazywał się oskarżony wprowadzając w błąd swojego wierzyciela.
Odnośnie faktu, na który powołuje się obrońca, że w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości wS.zapisane są jako zabezpieczone hipoteką faktury, które oskarżony miał uregulować, to stwierdzić należy, iż powyższy zapis nie zmienia prawidłowych ustaleń Sądua quo.Nie dostrzega bowiem obrońca, żerękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych, opisana w art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 707) dotyczy zupełnie innego obszaru, niż ustalenia faktyczne w postępowaniu karnym dokonywane w oparciu o zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu. Skutki stanu faktycznego niezgodnego z ujawnionym w księdze wieczystej dotyczą jedynie osób wymienionych w cyt. przepisie art. 5 ustawy i nie powodują w procesie karnym konsekwencji, o których mowa wart. 8 § 2 k.p.k.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut, podniesiony marginalnie w uzasadnieniu apelacji, że Sąd nie uwzględnił wniosku o zwolnienieA. B.z tajemnicy radcy prawnego. Sąd Okręgowy, którego prawem byłą ocena, czy zeznania tego świadka mogą służyć dobru wymiaru sprawiedliwości i czy fakty będące przedmiotem istotnym dla sprawy nie mogą być ustalone w drodze innych dowodów, prawidłowo ocenił te okoliczności (K.1649), dodatkowo do relacjiA. B.odniósł się w pisemnych motywach swojego wyroku (str. 56 – 57) zaś apelujący nie uzasadnił, na czym jego uchybienie miałoby w rzeczywistości polegać.
Wreszcie ostatni,

    zarzut z pkt. VI apelacji, uznać należy za oczywiście bezzasadny. Odwołując się do dobrej wiary i nadziei oskarżonego w zakresie pomocy kontrahenta –(...)w odzyskaniu płynności finansowej nie bierze autor tego zarzutu pod uwagę, że obowiązek zgłoszenia upadłości oparty jest o kryterium obiektywne, jakim jest niewypłacalność. Z tego też powodu nie może być przyczyną ekskulpacji od występku zart. 586 k.s.h.nadzieja zobowiązanego, choćby była ona oparta na mocnych i realnych podstawach, że uda mu się wydźwignąć z bankructwa. Wszak nie tylko(...)była pokrzywdzonym i wierzycielem oskarżonego, ale i również inne podmioty, którymJ. C.z płatnościami zalegał. Po to istnieje instytucja zgłoszenia upadłości, by chronić interesy kontrahentów, a nie im szkodzić, czego oskarżony zdaje się nie rozumieć. Wszelkie nadzieje na poprawę sytuacji można zrealizować w ramach postępowania określonegoprawem upadłościowym i naprawczym, a nie działań dowolnych i arbitralnych, obliczonych na przetrwanie, a

    de factoprzynoszących wierzycielom jeszcze większe straty.
Bezprzedmiotowe – wobec uniewinnienia oskarżonego od popełnienia czynu przypisanego mu w pkt. C wyroku, staje się ustosunkowanie do końcowej części rozważań zawartych w uzasadnieniu apelacji, odnoszących się do tego właśnie czynu.
Sąd Apelacyjny uznał, że w zakresie wymierzonych kar jednostkowych za popełnione przestępstwa, rozstrzygnięcie Sad Okręgowego zasługuje całkowicie na aprobatę. Sąd do każdej z kar i środków wymierzonych za poszczególne czyny odniósł się szczegółowo i jego rozważania w tym przedmiocie – z wyjątkiem oczywiście części uniewinniającej od popełnienia czynu z pkt. B wyroku - należało podzielić. Uniewinnienie od tego czynu przez Sąd Apelacyjny pozostawiło jako aktualną kwestię wymiaru nowej kary łącznej. Sąd odwoławczy nie podzielił jednak zapatrywania Sądua quo,iż kara wymierzonaJ. C.powinna być miarkowana na zasadzie częściowej asperacji. Mogąc ją wymierzyć w granicach od 3 lat do 9 lat i 8 miesięcy, Sąd Apelacyjny uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki do wymierzenia kary na zasadzie całkowitej absorpcji, czyli kary 3 lat pozbawienia wolności. Wydaje się, że przy wymierzeniu kary łącznej Sąd I instancji przecenił okoliczność, jaką był długi czas popełnienia przez oskarżonego przypisanych mu przestępstw, nie uwzględniając w dostatecznym stopniu faktu, że wynikały one z jednej przesłanki motywacyjnej. Również nie dostrzegł Sąd, iż oskarżony w dacie czynu był niekarany, co dowodzi, że przez lata – a ma już blisko 50 lat - prowadził uczciwą działalność gospodarczą i nie wchodził w konflikt z prawem. Nie umniejszając nic okolicznościom negatywnym, jakim było wyrachowanie w działaniu i egoizm w dążeniu do zachowania i pomnażania swojego majątku kosztem innych osób, nie można pominąć i tych pozytywnych, związanych z indywidualnymi cechami oskarżonego, prowadzącego do tej pory ustabilizowany tryb życia. Uprzednia niekaralność zdaje się świadczyć o tym, że oskarżony – wchodząc na drogę przestępstwa - w swoim życiu po prostu się pogubił. Wprawdzie nie usprawiedliwia to zachowań karygodnych i nieetycznych, ale nie daje tez powodu do orzeczenia kary nadmiernie surowej. Kara trzech lat izolacji i ośmioletni zakaz zajmowania stanowiska w spółkach prawa handlowego nie wydaje się zatem karą ani zbyt surową, ani też łagodną, ale w obliczu popełnionych czynów i cech jego sprawcy - adekwatną i sprawiedliwą.
W uwzględnieniu zażalenia pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w przedmiocie kosztów należnych mu kosztów procesu (K.2642 – 2658), Sąd Apelacyjny w pkt. I ppkt 4 swojego wyroku przesądził o zasadności tych kosztów co do zasady. Co do ich wysokości będzie się jednak musiał wypowiedzieć Sąd I instancji w postanowieniu uzupełniającym, jako że zachodzi potrzeba dokonania dodatkowych ustaleń. Zważyć bowiem należy, że już z załączonych kosztów stawiennictwa w sądzie (K.2647) powstaje wątpliwość, co do zgodności terminów, na które pełnomocnik miał się stawić. I tak na przykład, wbrew podanemu przez pełnomocnika terminarzowi stawiennictwa, wedle protokołu rozprawy z dnia 19 grudnia 2014 r. czy też z dnia 27 maja 2015 r., nie stawił się on tego dnia na posiedzeniach sądu, w związku z czym koszty mu się nie należą. Czy rzeczywiście tego dnia pełnomocnika na rozprawie nie było, czy też zaszła pomyłka w zapisach protokolarnych, będzie władny rozstrzygnąć jedynie Sąd I instancji, w razie potrzeby prowadząc w stosownej części postępowanie uzupełniające i wyjaśniające.
O kosztach postępowania odwoławczego w części uniewinniającej Sąd orzekł na podstawieart.630 k.p.k.w zw. zart.632 pkt 2 k.p.k., w pozostałej części – w oparciu oart. 636 § 1 k.p.k.zaś o opłacie – na podstawieart. 8w zw. zart.2 ust.1 pkt.5 ustawy z 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(tekst jedn. Dz.U. Nr 49 poz.223 z 1983 roku ze zm.)
Z powyższych względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.
(...)/bm