Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2344/15
Data wyroku: 2016-04-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Kimel
Słowa kluczowe: Zwrot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych w zw. z art. 138 ust. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktVIII U 2344/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 kwietnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR del. Magdalena Kimel

Protokolant:

Korneliusz Jakimowicz

po rozpoznaniu w dniu6 kwietnia 2016 r. w Gliwicach
sprawyW. M.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
ozwrot nienależnie pobranego świadczenia
na skutek odwołaniaW. M.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia26 października 2015 r.nr(...)- (...)
oddala odwołanie.
(-) SSR del. Magdalena Kimel
Sygn. Akt VIII U 2344/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 26 października 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.ustalił, że ubezpieczonaW. M.zobowiązana jest do zwrotu nienależnego świadczenia przedemerytalnego w łącznej kwocie 5.452,59 zł. ZUS w decyzji wskazał, że z urzędu na podstawie nadesłanego zaświadczenia o uzyskanym przychodzie dokonał rozliczenia świadczenia przedemerytalnego w okresie rozliczeniowym trwającym od 01marca 2014 roku tj od dnia, od którego rozpoczyna się rok rozliczeniowy do 22 lutego 2015 r tj do dnia poprzedzającego dzień od którego oddział ZUS zawiesił prawo do świadczenia przedemerytalnego. Po dokonaniu rozliczenia świadczenia przedemerytalnego ustalił, że w okresie od 01 marca 2014 roku do 22 lutego 2015 roku ubezpieczona uzyskała przychód 32.873,07 zł przekraczający ustaloną dla tego okresu graniczną kwotę przychodu tj 30.113,60 zł. W związku z tym ubezpieczonej nie przysługuje świadczenie przedemerytalne ustalone za ten okres w kwocie 11.684,59 zł.
W odwołaniu ubezpieczona domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazała, że nie była pouczona o tym, że wypłacane jej świadczenie przedemerytalne jest nienależne i że w przypadku przekroczenia granicznej kwoty przychodu będzie musiało zostać zwrócone. Ponadto ubezpieczona wskazała, że pobierane w okresie od 01 marca 2014 roku do 22 lutego 2015 roku świadczenie przedemerytalne zostało w całości przeznaczone na bieżące utrzymanie odwołującej i rodziny. Świadczenie to nie stanowiło dla niej dodatkowych środków i nie została wzbogacona, albowiem środki pieniężne z tego tytułu zostały w całości skonsumowane.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.decyzją z dnia 13 lipca 2009 roku przyznał ubezpieczonejW. M.świadczenie przedemerytalne od dnia 13 czerwca 2009 roku. Decyzja zawierała pouczenie o tym, że świadczenie ulega zmniejszeniu lub zawieszeniu w przypadku osiągania przychodu z tytułu zatrudnienia, a także pouczenie o obowiązku powiadomienia organu rentowego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na prawo do tego świadczenia i jego wysokość, w tym okolicznościach powodujących zawieszenie, zmniejszenie świadczenia. Decyzja zawierała pouczenie o tym, że osoba która nienależnie pobrała świadczenie jest zobowiązana do jego zwrotu.
Ubezpieczona w okresie od dnia 01 marca 2014 roku do dnia 22 lutego 2015 roku uzyskała przychód w kwocie 32.873,07 zł. Ustalona dla tego okresu graniczna kwota przychodu wynosiła 30.113,60 zł.
Od dnia 23 lutego 2015 roku ZUS zawiesił prawo ubezpieczonej do świadczenia przedemerytalnego.
W. M.w okresie od dnia 01 marca 2014 roku do dnia 22 lutego 2015 roku pobrała nienależne świadczenie przedemerytalne w łącznej kwocie 5.452,59 zł.
Powyższy stan faktyczny był między stronami bezsporny.

Sąd zważył, co następuje.

Zaskarżona decyzja jest prawidłowa.
Zgodnie z treściąart 5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych z dnia 30 kwietnia 2004 r.(Dz.U z 2013 nr 170 j.t.) świadczenie przedemerytalne ulega zmniejszeniu lub zawieszeniu, na zasadach określonych w ust. 2-5, 7 i 8, w przypadku osiągania przychodu, o którym mowa w art. 104 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zwanego dalej "przychodem".(ust 1)
Świadczenie przedemerytalne ulega zmniejszeniu, jeżeli kwota przychodu przekracza miesięcznie kwotę 25% przeciętnego wynagrodzenia w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do celów emerytalnych, zwaną dalej "dopuszczalną kwotą przychodu", nie przekracza jednak kwoty 70% tego wynagrodzenia, zwanej dalej "graniczną kwotą przychodu" (ust2)
Jeżeli kwota przychodu przekracza dopuszczalną kwotę przychodu, świadczenie przedemerytalne ulega zmniejszeniu o kwotę tego przekroczenia, z zastrzeżeniem ust. 4. (ust 3)
W przypadku gdy w wyniku zmniejszenia, o którym mowa w ust. 3, kwota świadczenia przedemerytalnego byłaby niższa niż 513,70 zł, świadczenie przedemerytalne wynosi 513,70 zł, z zastrzeżeniem ust. 5. Do kwoty świadczenia przedemerytalnego w wysokości 513,70 zł art. 3 ust. 2 stosuje się odpowiednio (ust 4)
W przypadku gdy kwota przychodu przekracza graniczną kwotę przychodu, świadczenie przedemerytalne ulega zawieszeniu (ust 5)
Przychód uważa się za osiągnięty w miesiącu, w którym został wypłacony (ust7 )
Przy ustalaniu przychodu nie uwzględnia się kwot przychodu należnych za okres przed dniem, od którego ustalono prawo do świadczenia przedemerytalnego (ust 8)
Artykuł 6 pkt 2 ustawy stanowi natomiast, że osoba pobierająca świadczenie przedemerytalne jest obowiązana niezwłocznie powiadomić organ rentowy o osiąganiu przychodu oraz o wysokości tego przychodu, a po zakończeniu roku rozliczeniowego, w terminie do dnia 31 maja następnego roku, o wysokości przychodu uzyskanego w roku rozliczeniowym, z uwzględnieniem przychodów uzyskanych w kolejnych miesiącach tego roku.
Możliwość zarobkowania osób uprawnionych do świadczenia przedemerytalnego wyznacza dopuszczalna i graniczna kwota przychodu, która każdorazowo wskazywana była w decyzjach ZUS.
Zgodnie z treściąart. 138 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, osoba która nienależnie pobrała świadczenia, zobowiązana jest do ich zwrotu. W myślust 2tego przepisu za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniuust 1uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania (pkt 1), świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia (pkt 2), za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniuust. 1uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu (pkt3)
W rozpoznanej sprawie bezspornym było, że ubezpieczona w okresie rozliczeniowym od 01 marca 2014 roku do 22 lutego 2015 roku osiągnęła przychód z tytułu zatrudnienia w kwocie 32.873,07 zł., przekraczając graniczną kwotę przychodu tj 30.113,60 zł Jest poza sporem, że w okresie tym ubezpieczona pobrała nienależne świadczenie przedemerytalne w kwocie 5.452,59 zł.
Ubezpieczona podniosła jedynie zarzut, że pobrane świadczenie zostało w całości przeznaczone na bieżące utrzymanie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w sprawach o świadczenia ubezpieczeń społecznych nie znajdują zastosowania przepisykodeksu cywilnego, w tym przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, w związku z tym ubezpieczona nie może dowodzić, że pobrane świadczenie zużyła w ten sposób, że nie jest już wzbogacona. Z tej przyczyny wniosek o przesłuchanie ubezpieczonej na tą okoliczność nie mógł zostać uwzględniony.
Warunkiem uznania świadczenia za nienależnie pobrane jest pouczenie o okolicznościach, których wystąpienie w czasie pobierania świadczenia powoduje jego utratę (w całości lub w części). Pouczenie o takich okolicznościach nie może odnosić się indywidualnie do pobierającego świadczenie, gdyż nie da się przewidzieć, które z różnorodnych okoliczności wystąpią u konkretnego świadczeniobiorcy. W tym sensie wystarczające jest przytoczenie przepisów określających te okoliczności. Jednakże pouczenie musi być na tyle zrozumiałe, aby pobierający świadczenie mógł je odnieść do własnej sytuacji. Ponieważ pouczenie dotyczy zmian w stanie faktycznym i prawnym w stosunku do stanu istniejącego w dacie przyznania świadczenia, pobierający świadczenie musi mieć możność skonfrontowania zmian, jakie zaszły w jego przypadku, z treścią pouczenia (tak Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 05 marca 2014 roku III AUa 1319/13 LEX nr 1451563)
Z akt rentowych wynika, że ubezpieczona była każdorazowo pouczana o tym, że świadczenie nienależne podlega zwrotowi. W decyzjach ZUS-u wskazywane były dopuszczalne graniczne kwoty przychodu, wskazywano że przekroczenie dopuszczalnej kwoty przychodu spowoduje zmniejszenie alb zawieszenie świadczenia.
W wyroku z dnia 09 maja 2006 roku Sąd Najwyższy (II UZP 8/06 ) Sąd Najwyższy podkreślił, że przy nienależnie pobranych świadczeniach przedemerytalnych nie ma taryfy ulgowej. Obowiązują zasady zwrotu jak przy emeryturach i rentach.
Reasumując, zaskarżona decyzja organu rentowego sjest prawidłowa i stąd Sąd z mocyart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji jako bezzasadne.
(-) SSR del Magdalena Kimel