Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 257/16
Data wyroku: 2016-09-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zbigniew Kapiński, Hanna Wnękowska, Grzegorz Salamon
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Zdrowiu
Podstawa prawna: art. 163 § 4 kk

Sygn. akt II AKa 257/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 września 2016r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Grzegorz Salamon
Sędziowie: SA – Hanna Wnękowska
SA – Zbigniew Kapiński (spr.)
Protokolant: – st. sekr. sąd. Marzena Brzozowska
przy udziale oskarżycielki subsydiarnejM. R.
przy udziale Prokuratora Leszka Woźniaka
po rozpoznaniu w dniu 9 września 2016 r.
sprawy
1)M. P.urodz. (...)wW.s.B.iT.z d.O.
2)J. K.urodz. (...)wW.s.S.iL.z d.L.
3)T. B.urodz. (...)wW.s.K.iA.
oskarżonych zart. 163 § 4 k.k.ad. 1 -2 oraz zart. 163 § 1 pkt 1 i § 3 k.k.ad. 3
na skutek apelacji, wniesionych przez obrońców oskarżonychM. P.iJ. K.i pełnomocników oskarżycielki subsydiarnej
od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie
z dnia 23 marca 2016 r. sygn. akt V K 157/13
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
zasądza od oskarżonychM. P.iJ. K.na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty za drugą instancję odM. P.680 zł, zaś odJ. K.420 zł oraz obciąża ich wydatkami poniesionymi w postępowaniu odwoławczym po połowie;
zwalnia oskarżycielkę subsydiarnąM. R.od należnej opłaty za drugą instancję.

UZASADNIENIE
Oskarżyciele posiłkowi oskarżyli:

1
M. P.o to, że:

I
w dniu 6 września 2012 r. sprowadził zdarzenie zagrażające życiu i zdrowiu wielu osób oraz mieniu w znacznych rozmiarach mające postać pożaru budynkuE. (...)przyul. (...)wW., w wyniku któregoT. R.uległ zatruciu tlenkiem węgla u osoby wyniesionej z atmosfery pożaru skutkiem czego była śmierć pokrzywdzonegoT. R.w dniu 11 września 2012 r. oraz w wyniku którego niemal całkowitemu zniszczeniu uległy transportery(...)wraz z napędami, wagi(...), próbopobierarki(...), okablowania siłowe, sterownicze i systemowe, szafy elektryczne i(...), instalacja oświetleniowa, węzły odpylania i mgły wodnej, wibratory i strzepywacze pneumatyczne przesypu(...), częściowo instalacja odkurzania, elementy konstrukcyjne galerii nawęglania, tynki wewnętrzne trzeciej galerii, winda towarowo- osobowa, wyspa zaworowa i siłowniki klap(...),

tj. o czyn zart. 163 § 1 pkt. 1 i § 3 k.k.
2.J. K.o to, że:
II. w dniu 6 września 2012 r. sprowadził zdarzenie zagrażające życiu i zdrowiu wielu osób oraz mieniu w znacznych rozmiarach mające postać pożaru budynkuE. (...)przyul. (...)wW., w wyniku któregoT. R.uległ zatruciu tlenkiem węgla u osoby wyniesionej z atmosfery pożaru skutkiem czego była śmierć pokrzywdzonegoT. R.w dniu 11 września 2012 r. oraz w wyniku którego niemal całkowitemu zniszczeniu uległy transportery(...)wraz z napędami, wagi(...), próbopobierarki(...), okablowania siłowe, sterownicze i systemowe, szafy elektryczne i(...), instalacja oświetleniowa, węzły odpylania i mgły wodnej, wibratory i strzepywacze pneumatyczne przesypu(...), częściowo instalacja odkurzania, elementy konstrukcyjne galerii nawęglania, tynki wewnętrzne trzeciej galerii, winda towarowo-osobowa, wyspa zaworowa i siłowniki klap(...),
tj. o czyn zart. 163 § 1 pkt. 1 i § 3 k.k.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2016 r. oskarżonegoM. P.w ramach zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu uznał za winnego tego, że w dniu 6 września2012 r. wW., przyul. (...), w budynkuE. (...), prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą(...)M. P.i wykonując obowiązki kierownika zespołu przy wykonywaniu prac pożarowo niebezpiecznych wykonywał prace spawalnicze i szlifierskie, mimo niedokładnego oczyszczenia miejsca pracy z materiałów palnych i wbrew uwagom zawartym w protokole zabezpieczenia prac pożarowo niebezpiecznych oraz niestarannie zabezpieczył rejon miejsca prac, czym nieumyślne sprowadził zdarzenie, które zagrażało mieniu w wielkich rozmiarach, mające postać pożaru w części galerii numer trzy ciągu nawęglania następstwem czego było niemal całkowite zniszczenie transporterów(...)wraz z napędami, wagi(...), próbopobierarki(...), okablowania siłowego, sterowniczego i systemowego, szaf elektrycznych i(...), instalacji oświetleniowej, węzłów odpylania i mgły wodnej, wibratorów i strzępywaczy pneumatycznych przesypu(...), elementów konstrukcyjnych galerii nawęglania, tynków wewnętrznych trzeciej galerii, pokrycia dachu trzeciej galerii, windy towarowo-osobowej, wyspy zaworowej, siłowników klap(...)oraz częściowe zniszczenie instalacji odkurzania, i w wyniku któregoT. R.uległ zatruciu tlenkiem węgla u osoby wyniesionej z atmosfery pożaru, wskutek czego nastąpił jego zgon w dniu 11 września 2012 r. i za tak przypisany czyn, stanowiący występek zart. 163 § 4 k.k., na podstawieart. 163 § 4 k.k.skazał go i na podstawieart. 163 § 4 k.k.. wymierzył karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
oskarżonegoJ. K.w ramach zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu uznał za winnego tego, że w dniu 6 września 2012 r. wW., przyul. (...), w budynkuE. (...), jako członekzespołu (...)prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą(...)M. P.wykonywał prace spawalnicze i szlifierskie pożarowo niebezpieczne, mimo niedokładnego oczyszczenia miejsca pracy z materiałów palnych i wbrew uwagom zawartym w protokole zabezpieczenia prac pożarowo niebezpiecznych oraz niestarannie zabezpieczył rejon miejsca prac, czym nieumyślne sprowadził zdarzenie, które zagrażało mieniu w wielkich rozmiarach, mające postać pożaru w części galerii numer trzy ciągu nawęglania następstwem czego było niemal całkowite zniszczenie transporterów(...)wraz z napędami, wagi(...), próbopobierarki(...), okablowania siłowego, sterowniczego systemowego, szaf elektrycznych i(...), instalacji oświetleniowej, węzłów odpylania i mgły wodnej, wibratorów i strzępywaczy pneumatycznych przesypu(...), elementów konstrukcyjnych galerii nawęglania, tynków wewnętrznych trzeciej galerii, pokrycia dachu trzeciej galerii, windy towarowo-osobowej, wyspy zaworowej, siłowników klap(...)oraz częściowe zniszczenie instalacji odkurzania, i w wyniku któregoT. R.uległ zatruciu tlenkiem węgla u osoby wyniesionej z atmosfery pożaru, wskutek czego nastąpił jego zgon w dniu 11 września 2012 r. i za tak przypisany czyn, stanowiący występek zart. 163 § 4 k.k., na podstawieart. 163 § 4 k.k.skazał go i na podstawieart. 163 § 4 k.k.wymierzył karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 k.k.wykonanie kar pozbawienia wolności orzeczonych wobec oskarżonychM. P.iJ. K.warunkowo zawiesił na okres 2 (dwóch) lat próby;
na podstawieart. 71 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoM. P.grzywnę w wymiarze 250 (dwustu pięćdziesięciu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwudziestu) złotych;
na podstawieart. 71 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoJ. K.grzywnę w wymiarze 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwudziestu) złotych;
na podstawieart. 640 k.p.k.iart. 628 pkt 1 k.p.k.zasądził od oskarżonychM. P.iJ. K.na rzecz oskarżycieli subsydiarnychM. R.iA. R.reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowegoM. R.tytułem kosztów procesu kwoty po 100,00 zł (sto złotych i zero groszy) z tytułu poniesionej zryczałtowanej równowartości wydatków oraz na podstawieart. 640 k.p.k.iart. 628 pkt 2 k.p.k.zasądził od oskarżonychM. P.iJ. K.na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 4.539,83 zł (cztery tysiące pięćset trzydzieści dziewięć złotych i osiemdziesiąt trzy grosze) tytułem przypadających na każdego z nich kosztów postępowania oraz od oskarżonegoM. P.na rzecz Skarbu Państwa kwotę 680,00 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych i zero groszy) tytułem opłaty, zaś od oskarżonegoJ. K.na rzecz Skarbu Państwa kwotę 420,00 zł (czterysta dwadzieścia złotych i zero groszy) tytułem opłaty i na podstawieart. 640 k.p.k.w zw. zart. 627 k.p.k.oskarżonychM. P.iJ. K.zwolnił od ponoszenia pozostałych przypadających na każdego z nich kosztów postępowania obciążając nimi w tym zakresie Skarb Państwa;
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżycielki subsydiarneM. R.iA. R.reprezentowaną przez przedstawiciela ustawowegoM. R.z obowiązku uiszczania przypadających na nie pozostałych kosztów postępowania.
Powyższy wyrok zaskarżyła obrońca oskarżonychM. P.iJ. K.w całości.
Na podstawieart. 427 § 1 i 2 k.p.k.iart. 438 pkt 2 k.p.k.wyrokowi temu zarzuciła obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj.art. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k.oraz5 § 2 k.p.k., poprzez nieobiektywne i z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów uznanie, że;
-M. P.jako kierownik zespołu, aJ. K.jako członek zespołu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą(...), przy wykonywaniu prac spawalniczo - szlifierskich, niedokładnie oczyścili miejsce pracy z materiałów palnych i niestarannie zabezpieczyli rejon tych prac oraz wbrew uwagom zawartym w protokole zabezpieczenia prac pożarowo niebezpiecznych doprowadzili do zdarzenia w postaci pożaru wyrządzającego szkodę w znacznych rozmiarach oraz doprowadzili do zgonu na skutek zatrucia tlenkiem węglaT. R., podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego a w szczególności szeregu opinii biegłych z zakresu bhp, pożarnictwa i spawalnictwa, z których to opinii nie można jednoznacznie stwierdzić miejsca zainicjowania pożaru, a jedynie o możliwości jego powstania w obrębie metalowej „trumny” i początku remontowanego taśmociągu, o potencjalnym inicjatorze pożaru w postaci iskry wytworzonej na skutek szlifowania lub spawania, oraz o potencjalnym materiale palnym jakim mógł być pył węglowy w wyniku niedokładnego oczyszczenia rejonu prac remontowych, nadto bardzo ogólnikowego określenia zasad bhp w protokole zabezpieczenia prac pożarowo niebezpiecznych, kierując się zasadą, że nie dających się usunąć wątpliwości należy oceniać na korzyść oskarżonego, winno skutkować uniewinnienie obu oskarżonych od stawianego im zarzutu.
- nieobiektywne i z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów uznanie, że zgonT. R.można przypisać przestępczemu zachowaniuM. P.iJ. K., a zatrucie tlenkiem węgla miało bezpośredni związek z zaistniałym pożarem, podczas gdy pokrzywdzony uległ zaczadzeniu nie w miejscu zaistnienia pożaru a w jego rejonie, w windzie która na skutek wyłączenia zasilania w trakcie pożaru stanęła i do którejT. R.nie powinien był wchodzić w przypadku zagrożenia pożarem, a do której wszedł, pomimo świadomości o potencjalnym niebezpieczeństwie pożaru.
Na zasadzieart. 437 k.p.k.wnosił o uniewinnienie obu oskarżonych, względnie o uchylenie wyroku do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie zawarty w niej wniosek.
Przed dokonaniem merytorycznej analizy zawartych w omawianym środku zaskarżenia zarzutów stwierdzić należy, że przedmiotowa apelacja nie mogła zostać uwzględniona także ze względu na wadliwy formalnie sposób jej redakcji.
Z jej petitum wynika bowiem, że skarżąca jako podstawę prawną zarzutów wskazała takżepkt 2 art. 438 k.p.k., który odnosi się do zarzutu obrazy prawa procesowego i jako rzekomo naruszone przez Sądmeritizostały wymienioneart. 7, 410 oraz 5 § 2 k.p.k.
Jest jednak oczywiste i wynika to chociażby z treści wspomnianegoart. 438 pkt 2 k.p.k.jak również z jednoznacznego w tym zakresie orzecznictwa Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych, że zarzut obrazy przepisów postępowania może okazać się skuteczny tylko wówczas jeżeli skarżący wykaże, że owo naruszenie miało wpływ na treść wyroku.
Jeżeli zaś zarzut obejmuje tak jak w przedmiotowej sprawie przepisy ze sfery gromadzenia i oceny dowodów to jest także oczywiste, że omawiany wpływ może być wykazany tylko poprzez zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jako skutek naruszeniaart. 7, 410 oraz 5 § 2 k.p.k.
W petitum omawianej apelacji tego rodzaju zarzut nie został jednak postawiony, co czyni przedmiotowy środek zaskarżenia wadliwy formalnie oraz nieskuteczny.
Ponadto zauważyć należy, że postawione w apelacji zarzuty zostały zredagowane w taki sposób, że nie można z ich treści wywnioskować w jaki konkretnie sposób zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji poszczególne przepisy wymienione przez autorkę apelacji, tj.art. 7, 410 i 5 § 2 k.p.k.
Dla skuteczności zarzutu obrazy pierwszego z tych przepisów, czyliart. 7 k.p.k.konieczne jest bowiem wykazanie jaki konkretnie dowód czy dowody zostały dowolnie ocenione przez Sądmeritiw czym dokładnie owa dowolność się przejawia.
Samo kwestionowanie przez podmiot skarżący oceny określonego dowodu nie jest w tym zakresie wystarczające, jeżeli nie zostanie wykazane, że przy ocenie konkretnego dowodu lub dowodów Sądmeritidopuścił się błędu natury faktycznej lub logicznej czy też, że nie respektował zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego.
Analizując zarówno treść petitum jak również uzasadnienie omawianej apelacji stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, w sposób przekonujący uchybień Sądu Okręgowego we wskazanych wyżej obszarach składających się na proces oceny poszczególnych dowodów, w tym znajdujących się w aktach niniejszej sprawy opinii biegłych z zakresu spawalnictwa i pożarnictwa oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.
Wywody skarżącej dotyczące analizy treści wymienianych opinii oraz wniosków w nich zawartych mają jedynie charakter polemiczny i stwierdzić należy, że nie znajdują one oparcia w materiale dowodowym niniejszej sprawy.
Nie można zaakceptować stanowiska autorki apelacji, że Sąd Okręgowy zupełnie dowolnie z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów przyjął, że obaj oskarżeni przystąpili do prac spawalniczych i szlifierskich, pomimo niedokładnego oczyszczenia miejsca pracy z materiałów palnych i wbrew uwagom zawartym w protokole zabezpieczenia prac pożarowo niebezpiecznych oraz niestarannie zabezpieczyli rejon tych prac.
Wbrew bowiem twierdzeniom obrońcy oskarżonych Sądmeritinie dokonał dowolnej oceny opinii biegłych z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz z zakresu pożarnictwa. Obaj biegli byli bowiem całkowicie zgodni, że protokół zabezpieczenia prac pożarowo niebezpiecznych nakazywał usunięcie materiałów palnych w promieniu 10 m od miejsca spawania oraz oczyszczenia miejsca pracy z pyłu biomasy i węgla. Z uwagi zaś na obszar działania odkurzaczaJ. A.nie był w stanie odkurzyć wnętrza zsypu oraz taśmy, a zatem konstatacja, że miejsce pracy nie było należycie przygotowane znajduje pełne oparcie w materiale dowodowym i jak zasadnie zauważył Sąd Okręgowy powyższa okoliczność nie była kwestionowana przez oskarżonych. Skoro więc mieli oni świadomość, że w zsypie znajduje się pył, to zasadnie uznał Sądmeriti, że przystąpienie do prac spawalniczych bez wcześniejszego oczyszczenia miejsca pracy z pyłu węglowego i biomasy, jak również bez należytego zmoczenia rejonu prac spawalniczych stanowiło jednoznaczne naruszenie zasad bhp.
Rozważania Sądu pierwszej stancji dotyczące omawianej kwestii, która ma najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zawarte na stronach 34-40 są logiczne i przekonujące i zasługują na całkowitą akceptację ze strony Sądu odwoławczego, zaś wywody autorki apelacji w żaden sposób tej analizy i oceny opinii biegłych nie podważają.
Za bezpodstawne uznać również należy twierdzenie skarżącej, że Sąd Okręgowy dopuścił się obrazyart. 410 k.p.k.i5 § 2 k.p.k.
Dla uznania, że rzeczywiście doszło do naruszeniaart. 410 k.p.k.konieczne jest bowiem wykazanie, że Sądmeritipoczynił ustalenia w oparciu o dowód, którego nie wprowadził do podstawy dowodowej w sposób zgodny z przepisamik.p.k.lub też, że pominął w swoich rozważaniach analizę i ocenę konkretnego dowodu.
Żadna z wyżej opisanych sytuacji w przedmiotowej sprawie nie zachodzi i wymaga podkreślenia, że zarówno w petitum omawianej apelacji jak również w jej uzasadnieniu nie zostało wskazane w jaki konkretnie sposób Sąd orzekający w pierwszej instancji naruszyłart. 410 k.p.k.i jakiego dowodu czy dowodów ta rzekoma obraza dotyczy.
Nie może ona dotyczyć wskazanych wyżej opinii biegłych, gdyż Sądmeritiw sposób zgodny z przepisamik.p.k.wprowadził je do materiału dowodowego jak również wszystkie opinie biegłych zostały podane wszechstronnej i wnikliwej analizie oraz zostały ocenione zgodnie z zasadą określoną wart. 7 k.p.k.
W podobny sposób należy się odnieść do rzekomej obrazyart. 5 § 2 k.p.k.
Podkreślić w tym miejscu należy, że naruszenie wskazanej zasadyin dubio pro reomoże nastąpić tylko wówczas, gdy w danej sprawie Sąd nie dysponował chociażby jednym dowodem pozwalających na dokonanie stanowczych ustaleń faktycznych.
W sprawie niniejszej taka sytuacja nie zachodzi, bowiem Sądmeritidysponował obszernym materiałem dowodowym w tym wskazanymi wyżej opiniami biegłych z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, spawalnictwa oraz pożarnictwa, który pozwalał na dokonanie jednoznacznych ustaleń faktycznych odnośnie przebiegu zdarzenia w dniu 6 września 2012 r. i zachowania oskarżonychM. P.iJ. K., którzy wykonywali prace spawalnicze i szlifierskie mimo niedokładnego oczyszczenia miejsca pracy z materiałów palnych i wbrew uwagom zawartym w protokole zabezpieczenia prac pożarowo niebezpiecznych. Zatem wbrew twierdzeniom skarżącej nie było zupełnie potrzeby, aby Sąd Okręgowy dysponując dowodami wymienionymi na str. 13-15 uzasadnienia musiał posiłkować się regułą zawartą wart. 5 § 2 k.p.k.Skoro więc nie doszło do naruszenia żadnego z przepisów dotyczących sfery gromadzenia i oceny dowodów to tym samym uznać również należy, że całkowicie prawidłowe są dokonane przez Sądmeritiustalenia faktyczne, które mają pełne oparcie w materiale dowodowym niniejszej sprawy.
Sąd odwoławczy orzekając w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów nie znalazł także żadnych podstaw, aby zakwestionować przyjętą w wyroku kwalifikację prawną czynu przypisanego obu oskarżonym oraz rodzaj i wymiar orzeczonych wobec oskarżonychM. P.iJ. K.kar.
Przyjąć bowiem należy, że rozstrzygnięcie Sadumeritiw omawianym zakresie jest w pełni trafne i prawidłowe, zaś orzeczone wobec oskarżonych kary nie noszą w sobie cech rażącej surowości oraz przy ich orzekaniu zostały w sposób właściwy uwzględnione dyrektywy wymiaru kar określone wart. 53 k.k.
Sąd Apelacyjny mając powyższe względy na uwadze, nie znajdując żadnych podstaw do uwzględnienia wniesionych apelacji utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze w stosunku do oskarżonychM. P.iJ. K.orzeczono na postawieart. 633, 634 i 636 § 1 i 2 k.p.k.