Sąd Rejonowy w Świdnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2838/15
Data wyroku: 2016-02-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Halina Grzybowska

Sygn. akt I C 2838/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 lutego 2016r.
Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilnyw składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Halina Grzybowska
Protokolant:  Magdalena Tobiasz
po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016r. w Świdnicy
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) S.A.z siedzibą wW.
przeciwkoH. W.
o zapłatę 1.761,75 zł
I. zasądza od pozwanegoH. W.na rzecz strony powodowej(...) S.A.z siedzibą wW.kwotę 1.518,75 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset osiemnaście złotych siedemdziesiąt pięć groszy) z odsetkami ustawowymiw wysokości 8 % w stosunku rocznym od dnia 06 listopada 2015 roku do dnia31 grudnia 2015 roku, a od 1 stycznia 2016 roku z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych, wynoszącej aktualnie 7 % w stosunku rocznym – do dnia 16 lutego 2016r.;
II. dalej idące powództwo oddala;
III. zasądza od pozwanego na rzecz strony powodowej koszty procesu w kwocie 556,42 zł;
IV. zasądzoną w pkt. I i III należność rozkłada na miesięczne raty po 50 zł każda, poczynając od 1 marca 2016r. płatne z góry do 20-go dnia każdego kolejnego miesiąca aż do całkowitej spłaty z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na wypadek zwłoki, co do należności, wymienionej w pkt. I., przy czym niezapłacenie dwóch kolejnych ratw terminie spowoduje natychmiastową wymagalność całej niespłaconej kwoty;
V. wyrokowi w pkt.I, III i IV. nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.
Sygn. akt  I  C 2838  /15

UZASADNIENIE
W pozwie wniesionym w dniu 06 listopada  2015  roku w elektronicznym postępowaniu upominawczym strona powodowa(...) S.A.z siedzibą  wW.domagała się zasądzenia od pozwanegoH.wyroby   kwoty  1 761,75  zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu  do dnia zapłaty oraz kosztów procesu -  z   tytułu umowy pożyczki  konsumenckiej  zawartej w dniu 30 czerwca 2015  roku . Wskazała, że na kwotę dochodzoną  pozwem składają się : kwota 1110 zł stanowiąca sumę niespłaconych rat kapitałowych z harmonogramu spłaty, skapitalizowane odsetki umowne zwykle  w wysokości 9 % w stosunku rocznym liczone od w/w kapitału  dnia 30 czerwca 2015 roku( dnia wypłaty)    do dnia rozwiązania umowy, tj. 14 października  2015 roku w kwocie 28,75 zł, 123 zł tytułem kosztów przygotowania i wysyłki monitów i wezwań do zapłaty ,  75 zł opłata windykacyjnej za przekazanie sprawy do windykacji, oplata przygotowawcza 390 zł i administracyjna w kwocie 45 zł. W uzasadnieniu żądania podała, że umowa pożyczki została rozwiązana z pozwanym   pismem z dnia 30 września   2015 roku wobec opóźnienia w spłacie a mimo wezwań do zapłaty pozwany  nie spłacił zadłużenia .
Sąd Rejonowy w Lublinie stwierdził brak podstaw do wydania  nakazu zapłaty i przekazał sprawę do rozpoznania  tut.Sądowi.
W piśmie z dnia 28 stycznia 2016 r. strona powodowa sprecyzowała żądanie w zakresie odsetek biegnących od 1 stycznia 2016 roku , wskazując że domaga się odsetek ustawowych za opóźnienie zgodnie zart. 481§ 2 k.c.w nowym brzmieniu .
Pozwany    uznał żądanie, ale nie w całości, kwestionował żądanie w zakresie naliczonych opłat. Podał, że starał się spłacać zadłużenia, ale brakowało mu środków. Przyznał, że otrzymał  wezwania do zapłaty, ale windykatora u niego nie było, jedynie otrzymywał telefony. Wniósł o rozłożenie  na raty zadłużenia po 50 zł miesięcznie , ponieważ ma wiele zobowiązań . Wpadł w „ karuzelę  ”kredytową, gdy zgodnie z umową bank potrącił mu z rachunku jednorazowo 600 zł z tytułu ubezpieczenia kredytu i przez to stracił płynność finansową, potem więc kolejno się zadłużał, żeby spłacić wcześniejsze zobowiązania i na dzień dzisiejszy jest bankrutem, bo ma więcej kosztów obsługi pożyczek niż samego kredytu. Utrzymuje się z renty w kwocie 1013 zł, żona ma emeryturę, ale nie wie w jakiej wysokości może 1800 zł, maja mieszkanie własnościowe, ale nie wie ile wynoszą opłaty, bo żona się tym zajmuje. To żona utrzymuje pozwanego i ponosi wszelkie opłaty, a pozwany z renty reguluje wszystkie zadłużenia,. Nie mogą wziąć kredytu konsolidacyjnego, bo nie maja zdolności kredytowej. Chce spłacić zadłużenie na rzecz strony powodowej ale jednorazowo nie ma z czego.
Są d ustalił następujący stan faktyczny :
W dniu 30 czerwca 2015  roku strona powodowa  zawarła  z pozwanymH. W.umowę pożyczki konsumenckiej w kwocie  1100 zł z oprocentowaniem stałym w wysokości 9 % w stosunku rocznym , płatnej  w 7  ratach miesięcznych powiększonych o odsetki i opłatę administracyjną 15 zł miesięcznie  za zarządzanie kontem umowy pożyczki oraz opłatę przygotowawczą jednorazowo w kwocie 390 zł , płatnych do 8-go każdego kolejnego miesiąca poczynając od 8 listopada 2014 roku , całkowita kwota spłaty  1 628,52  zł. W razie opóźnienia w spłacie od zadłużenia przeterminowanego przewidziano odsetki w wysokości 4-krotności stopy  procentowej kredytu lombardowego NBP. Ponadto w przypadku opóźnienia w spłacie rat pożyczki umowa przewidywała obciążenie pozwanej kosztami działań windykacyjno-upominawczych w wysokości:
a) 25 zł – za przygotowanie i wysyłkę pierwszego monitu
b) 49,00 zł za przygotowanie i wysyłkę wezwania do zapłaty
c)49,00 zł za przygotowanie i wysyłkę ostatecznego wezwania do zapłaty
d) 75,00 zł za przekazanie sprawy do postępowania windykacyjnego
dowód: odpis w/w/ umowy k.  10-16
Pismem z dnia  1 lipca 2015  roku strona powodowa przekazała pozwanemu  harmonogram spłaty. Pismem z dnia 12 sierpnia 2015  roku wysłała pozwanemu  monit  o  braku wpłaty pierwszej raty .Pismem z dnia  28 sierpnia 2015  roku wezwała pozwanego   do zapłaty tej raty z odsetkami za opóźnienie i opłatą 49,00 zł, pismem dnia 14 września 2015  roku wystosowała ostateczne wezwania do zapłaty 2 zaległych rat  z odsetkami i oplata 49,00 zł , a pismem z dnia  30 września  2015 roku wypowiedziała pozwanemu  umowę pożyczki i wezwała do zapłaty całej niespłaconej kwoty wraz z oprocentowaniem 23,60 zł  i odsetkami  z tytułu zadłużenia przeterminowanego 1,19 zł , opłatami przygotowawczą  390,00 zł , oplatą administracyjną 60 zł , opłatą za monit i wezwania 198,00 zł  – w łącznej kwocie 1 772,79  zł w terminie do dnia 14 października  2015 roku pod rygorem skierowania sprawy do sądu, pismo to zostało wysłane listem poleconym z 4,20 zł.
Dowód  : w/w   pism k.  17-21, wyciąg z książki nadawczej k. 22 .

Sąd zważył.
Przepisart. 213 § 2 k.p.c.stanowi, że są jest związany uznaniem powództwa chyba ,że uznanie powództwa jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. W ocenie Sądu uznanie powództwa  było dopuszczalne w świetle cyt. przepisuart. 213 § 2 k. p. c.
W ocenie sądu powództwo zasługuje na  uwzględnienie, ale nie w całości  .
Zgodnie z przepisemart. 720 k.c.§ 1 k.c.przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości;  § 2 zaś stanowi, że umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych, powinna być stwierdzona na piśmie. W wyniku spełnienia świadczenia przez dającego pożyczkę określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę, jednakże zasilają one jego majątek tylko czasowo, albowiem zobowiązany on jest do ich zwrotu.
Nie budzi wątpliwości  fakt zawarcia między stronami umowy pożyczki na piśmie  i jej warunki , jak również wezwania pozwanego do zapłaty wobec braku spłaty zadłużenia. .
Dlatego też sąd przyjął, że  zasadne jest częściowe uwzględnienia powództwa, tj.  odnośnie kapitału z oprocentowaniem  i skapitalizowanymi odsetkami i    odnośnie opłaty przygotowawczej 390 zł,  tj,. łącznie 1518,75 zł odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu, tj. od dnia od 6 listopada 2015 roku  do dnia wyrokowania , a biorąc pod uwagę wyjątkowa trudną sytuację  finansową pozwanego , na podstawie przepisuart. 320 § 1 k.p.c.należność tę  rozłożył na miesięczne raty po 50 zł każda, zabezpieczając jednocześnie interes strony powodowej na wypadek zwłoki w płatności rat w ten sposób, że zastrzegł, że niezapłacenie 2 kolejnych rat  w terminie spowoduje natychmiastowa wymagalność niespłaconej kwoty wraz  z odsetkami  orzekając  jak w pkt . I i II sentencji wyroku.
Natomiast  co do pozostałych roszczeń obejmujących  opłaty  dot. monitów, wezwań  do  zapłaty ,   skierowania sprawy do windykacji i  opłaty administracyjnej związanej z zarządzaniem kontem pozwanego   , powództwo należało oddalić.   Wysokość żądanych  opłat oraz ich rodzaj i  ilość przewidziana w umowie została rażąco wygórowana. W ocenie sądu przy sumie pożyczki 1100 zł ,opłata nazwana przygotowawczą stanowiąca aż 35 % sumy pożyczki , powinna w zupełności zaspokoić roszczenie strony powodowej zarówno co do wynagrodzenia za –przygotowanie i udzielenie pożyczki jak i  wszelkiego   czynności zarówno związane  z   wszelkiego rodzaju czynnościami administracyjnymi, które sprowadziły się do kosztów korespondencji ,tj. sporządzenia i wysłania 3 pism  do pozwanego i wykonania telefonów.
Tego typu praktyki podmiotów udzielających profesjonalnie  pożyczek zawierające różnego  rodzaju nieuzasadnione bądź wygórowane opłaty , które nie powinny być źródłem dodatkowego zysku ,  wielokrotnie zostały  wpisane przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów do rejestru klauzul niedozwolonych  a tym samym należy je uznać za sprzeczne  z zasadami współżycia społecznego, miedzy innymi   z zasadą równoważności stron, a ta zasada notorycznie ulega naruszeniu   w zetknięciu profesjonalnie wyposażonych  podmiotów  udzielającymi pożyczek  z  indywidualnymi klientami  . W swoich raportach (  m.in. za 2013 rok  ) Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów  zwracał uwagę  że pożyczki  „ parabankowe” są udzielane przed wszystkim osobom, które maja kłopot z uzyskaniem kredytów w bankach lub chcą szybko uzyskać środki finansowe bez skomplikowanych procedur i bez rygorystycznych zasad oceny ryzyka kredytowego a konsument  niejednokrotnie zmuszany  sytuacją  życiową   nie zawsze potrafi właściwie  ocenić możliwość   spłaty podjętych zobowiązań i  zmuszony  do akceptacji tych niekorzystnych warunków umów  wpada  w tzw. spiralę zadłużeń”, biorąc kolejne pożyczki w celu spłaty poprzednich a dług ich wzrasta. Ewentualne ryzyko braku możliwości zaspokojenia przedsiębiorcy chcą sobie zrekompensować właśnie szeregiem opłat przewidzianych w umowach, które jednak nie powinny być tak wygórowane  .
Tego typu koszty i opłaty  jak wymienione w umowie stron w ocenie Urzędu  Ochrony konkurencji i Konsumentów  w sposób nieuzasadniony nadmiernie obciążają konsumentów , w tym stosowane przez stronę powodową  ( wymienione  w/w raporcie – m.in.  co do  tak wysokiej przygotowawczej ( gdy umowa nie przewiduje prowizji) a  równocześnie dodatkowych  opłat administracyjnych, kosztów indykacji, a tym samym rażąco naruszają dobre obyczaje i interesy konsumentów.  Z  tych tez przyczyn takie postanowienia umowne wielokrotnie zostały  uznane jako niedozwolone i wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych, które  co prawda nie wiążą sądu w tej konkretnej sprawie, ale jednak jako naruszające dobre obyczaje i rażąco naruszające interesy konsumentów należy uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Między innymi z  powodu podobnych praktyk  , w związku z naliczaniem przez banki niewspółmiernie wysokich kosztów i opłat  Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne zKonstytucją RPprzepisyprawa bankowegoikodeksu postępowania cywilnegoumożliwiające  wystawianie prze banki  bankowych tytułów egzekucyjnych  i nadawanie im sądowej klauzuli wykonalności bez możliwości merytorycznej kontroli objętych tymi tytułami roszczeń .  Banki bowiem również niejednokrotnie naliczają  wygórowane koszty i opłaty nie znajdujące uzasadnienia w faktycznie ponoszonych przez nie  wydatkach z tego tytułu.
Właśnie w takiej sytuacji znalazł się pozwany, gdy z powodu jednorazowego ściągnięcia mu z rachunku składki ubezpieczenia kredytu  w wysokości 600 zł , stanowiącej 60 % jego miesięcznych dochodów, stracił płynność finansową i aby spłacić długi, zaciągał kolejne zobowiązania od firm oferujących pożyczki ale w zamian za wygórowane koszty i opłaty.
Biorąc powyższe pod uwagę w pozostałym zakresie sąd oddalił powództwo na podstawie przepisuart. 5 k.c.uznając postanowienia umowy zawartej z powodem w zakresie kosztów i opłat w kwotach  :  25 zł – za przygotowanie i wysyłkę pierwszego monitu, 49,00 zł za przygotowanie i wysyłkę wezwania do zapłaty, 49,00 zł za przygotowanie i wysyłkę ostatecznego wezwania do zapłaty, 75,00 zł za przekazanie sprawy do postępowania windykacyjnego wraz z żądanymi od tych kwot odsetkami ..
O kosztach procesu , na które po stronie powoda składały się : opłata sądowa od pozwu 30 zł , koszty zastępstwa z oplata skarbowa od pełnomocnictwa 617 zł,  orzeczono na podstawieart. 100  k.p.c.zasądzając od pozwanego  koszty procesu  w stosunku do stopnia wygranej powoda ( 86 % ) , .
Z uwagi na  częściowe  uznanie żądania pozwu  stosownie do treści  przepisuart. 333 § 1 pkt.2)k. p. cnadano wyrokowi  rygor natychmiastowej wykonalności- jak w pkt. V sentencji wyroku .