Sąd Rejonowy w Biskupcu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 314/16
Data wyroku: 2016-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Wilchowska

Sygn. akt I C 314/16

WYROK ZAOCZNY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 czerwca 2016 r.
Sąd Rejonowy w Biskupcu I Wydział Cywilny, w składzie:

Przewodniczący:

SSR Katarzyna Wilchowska

Protokolant:

st. sekr. sąd. Emilia Kościan

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2016 r. wB.
sprawy z powództwa(...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą weW.
przeciwkoA. B.
o zapłatę
oddala powództwo.

UZASADNIENIE
Powód(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą weW.wniósł o zasądzenie od pozwanejA. B.kwoty 2.479,54 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu wg. norm przepisanych, w tym 600 zł kosztów zastępstwa procesowego, 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 100 zł opłaty od pozwu.
W uzasadnieniu swojego roszczenia powód wskazał, że pozwana oraz(...)Bank (...)zawarli 11 lipca 2006 umowę bankową o numerze(...), na podstawie której strona pozwana otrzymała określoną w umowie kwotę pieniężną jednocześnie zobowiązała się do jej zwrotu na warunkach precyzyjnie określonych w tejże umowie. Pozwana nie wywiązała się z zawartej umowy wobec czego kwota należności głównej stała się wypłacalna wraz z kwotą odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia. Wierzyciel pierwotny wzywał pozwaną do zapłaty należności informując, że w przeciwnym wypadku wierzytelność zostanie przelana na powoda. W dniu 2 kwietnia 2014 r. powód zawarł z(...) Bank S.A.(spółki, która połączyła się poprzez przejęcie z(...)Bank (...)) umowę przelewu wierzytelności cedując na jego rzecz całość praw i obowiązków wynikających z umowy zawartej przez stronę pozwaną z wierzycielem pierwotnym. Na zadłużenie pozwanej składają się następujące kwoty: 1.111,62 zł tytułem należności głównej oraz 1.367,92 zł skapitalizowanych odsetek naliczonych przez wierzyciela pierwotnego i przez powoda.
PozwanaA. B.nie zajęła stanowiska w sprawie.
Sąd ustalił, co następuje:
(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.zawarł zA. B.w dniu 11 lipca 2006 r. umowę pożyczki, o numerze(...)na łączną kwotę 1131,35 zł. Oprocentowanie kredytu w dniu zawarcia umowy wynosiło 22 % w stosunku rocznym i było stałe w okresie kredytowania z tym zastrzeżeniem, że nie przekraczało czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP. Kwota naliczonych odsetek z tytułu udzielonego kredytu wynosiła 330,34 zł.
Kredytobiorczyni zobowiązała się do terminowej spłaty udzielonego kredytu wraz z odsetkami w 18 ratach płatnych do 11-go każdego miesiąca, począwszy od sierpnia 2006 roku. Wysokość 11 rat wynosiła po 74,36 zł, a wysokość ostatniej raty - 74,40 zł.
Spłaty kredytu miały być dokonywane z zaznaczeniem na blankiecie pełnego numeru umowy kredytowej, dokonywane za pośrednictwem poczty, banków, w kasie placówek Banku, sieci(...)lubOddziałach (...) SAna rachunek(...) Bank (...) S.A.II Oddział weW., ściśle oznaczony w omawianej umowie.
Ustalono, że po podpisaniu umowy i potrąceniu kosztów obsługi kwota pożyczki zostanie przekazana pożyczkobiorcy, zgodnie z wnioskiem o udzielenie pożyczki. We wniosku wskazano, że kwota pożyczki będzie wypłacona kasie oddziału wO..
Umowa ta została podpisana w imieniu banku przez doradcę klientaK. K..
(dowód:umowa nr (...)k. 39-40; wniosek o udzielenie pożyczki k. 38)
(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.wystawił bankowy tytuł egzekucyjny nr(...)z 18 listopada 2007 r. przeciwkoA. B., któremu Referendarz Sądu Rejonowego w Olsztynie w Wydziale X Cywilnym postanowieniem wydanym 27 grudnia 2007 r. nadał klauzule wykonalności. Na jego podstawie pierwotny wierzyciel prowadził egzekucję przeciwko pozwanej. Postanowieniem z 18 grudnia 2010 r. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.
(dowód: bakowy tytuł egzekucyjny k. 4 z akt Sądu Rejonowego w Olsztynie o sygn. X Co 3205/07; postanowienie z 27.12.2007 r. k. 13 z akt Sądu Rejonowego w Olsztynie o sygn. X Co 3205/07; wniosek o wszczęcie egzekucji k. 1 z akt KomornikaS.rewiru I przy Sądzie Rejonowym w Olsztynie o sygn.. Km 830/08; postanowienie k. 27 z akt KomornikaS.rewiru I przy Sądzie Rejonowym w Olsztynie o sygn.. Km 830/08)
W dniu 2 kwietnia 2014 r.(...) Bank S.A.z siedzibą weW.(KRS(...)) zawarł z(...)Niestandaryzowanym Sekurytyzacyjnym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym z siedzibą weW.umowę sprzedaży wierzytelności. W imieniu banku umowę podpisałA. P.iS. Ś., zaś w imieniu funduszu –K. R.iS. S.. Jak wynika z treści punktu 5.1 umowy Bank – z zastrzeżeniem pkt 5.2 – sprzedał na rzecz Kupującego wierzytelności ujęte na Liście Wierzytelności (…). Wraz z wierzytelnościami przechodzą na kupującego wszelkie związane z nimi prawa, w tym roszczenia o zaległe odsetki. Kupujący oświadczył, że kupuje Wierzytelności od Banku na warunkach określonych w umowie. Jako załącznik umowy wymieniona została, między innymi, lista wierzytelności (Załącznik 1A) wraz z elektronicznym rozszerzeniem zakresu danych (Załącznik 1B).
(dowód: umowa sprzedaży wierzytelności z dnia 02.04.2016 r., k. 9-12)
(...) Bank S.A.z siedzibą weW.pismem z 13 maja 2014 r. zawiadomił pozwaną o zmianie wierzyciela na powoda.
(dowód: zawiadomienie z 13.05.2014 r. k. 41)
(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w dniu 13 listopada 2015 roku wystawił wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego i ewidencji analitycznej, w którym oświadczył, że przysługuje mu wobecA. B.wierzytelność, wynikająca zumowy pożyczki o nr (...)w wysokości 2.479,54 zł, na którą składa się należność główna – 1.111,62 zł oraz odsetki w kwocie 1.367,92 zł.
(dowód: wyciąg z ksiąg rachunkowych k. 8)
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie było zasadne i podlegało oddaleniu.
Ponieważ pozwana nie złożyła odpowiedzi na pozew i nie stawiła się na wyznaczone posiedzenie Sąd, stosownie do treściart. 339 § 1 kpc, zobligowany był do wydania w przedmiotowej sprawie wyroku zaocznego.
W przypadku nie podjęcia obrony przez pozwanego stosownie doart. 339 § 2 kpc, w którym określono podstawę faktyczną wyroku zaocznego, sąd - jeżeli nie ma uzasadnionych wątpliwości - zobligowany jest do uznania podanej przez powoda podstawy faktycznej (tj. twierdzeń powoda o okolicznościach faktycznych) za zgodną z prawdą bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Sąd orzekający podziela stanowiska wyrażone w wyrokach Sądu Najwyższego z 20 października 1998 r. (sygn. akt I CKU 85/98) i 23 września 1997r. (sygn. akt I CKU 115/97) wedle, których niezależnie od wynikającego zart. 339 § 2 kpcdomniemania prawdziwości twierdzeń powoda z rzeczywistym stanem rzeczy, Sąd ma każdorazowo obowiązek krytycznego ustosunkowania się do jego twierdzeń z punktu widzenia ich ewentualnej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. W przypadku wątpliwości w tym przedmiocie Sąd nie może wydać wyroku zaocznego, opierając się tylko na twierdzeniach powoda o okolicznościach faktycznych. Należy wówczas przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości. Niezależnie od ustalenia podstawy faktycznej sąd zawsze jest zobowiązany rozważyć, czy żądanie pozwu jest zasadne w świetle norm prawa materialnego. Negatywny wynik takiej analizy powoduje wydanie wyroku zaocznego oddalającego powództwo (por. wyrok SN z dnia 7 czerwca1972 r., III CRN 30/72, LEX nr 7094).
Przytoczone w pozwie twierdzenia budziły poważne wątpliwości Sądu, wobec czego uznano za konieczne przeprowadzenie postępowania dowodowego, co ograniczyło się w zasadzie do dopuszczenia dowodu z dokumentów złożonych i zawnioskowanych przez stronę powodową.
W odniesieniu do dokumentów prywatnych, w rozumieniuart. 245 kpc, złożonych przez powoda do akt niniejszej sprawy Sąd uznał, że stanowią one jedynie dowód tego, że określona osoba złożyła oświadczenie w nich zawarte. Ich prawdziwość nie budziła wątpliwości. Podkreślić jednakże należy, iż z dokumentem prywatnym - definiowanym w nauce jako każdy dokument pisemny, niespełniający kryteriów dokumentu urzędowego -art. 245 kpcwiąże obalalne domniemanie jego prawdziwości i autentyczności pochodzenia zawartego w nim oświadczenia od wystawcy który go własnoręcznie podpisał (por. uchwała SN z dnia 15 kwietnia 1982 r., III CRN 65/82; wyrok SN z dnia 27 czerwca 2000 r., I CKN 288/00; wyrok SN z dnia 3 października 2000 r., I CKN 804/98; wyrok SN z dnia 6 listopada 2002 r., I CKN 1280/00).
W ocenie Sądu powód nie wykazał, jakoby przysługiwała mu wierzytelność dochodzona pozwem. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną wart. 6 kcciężar udowodnienia faktu spoczywa na tym, kto z faktu tego wywodzi skutki prawne. Na gruncie prawa procesowego odpowiednikiemart. 6 kcjest przepisart. 232 kpc, zgodnie z którym strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.W myśl przytoczonych przepisów, to na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia faktów uzasadniających jego roszczenie. Reguła ta nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Jeśli powód twierdził, że nabył konkretną wierzytelność winien to skutecznie wykazać.
Powód podał, że przysługuje mu roszczenie wobec pozwanej, albowiem nabył je w drodze umowy przelewu wierzytelności. Jednakże z treści umowy cesji nie wynika jakie konkretne wierzytelności zostały przeniesione na stronę powodową, w szczególności nie wymieniono w niej wprost żadnej wierzytelności wobec pozwanej. Umowa ta bowiem określa jako swój przedmiot wierzytelności pieniężne ujęte na Liście Wierzytelności. Jednocześnie dołączone do akt sprawy informacje o wierzytelnościach będących przedmiotem umowy nie identyfikują i nie indywidualizują w sposób dostateczny przedmiotu przelewu. Należy podkreślić, że nabycia wierzytelności w drodze cesji nie można domniemywać i okoliczność ta powinna wynikać wprost z dokumentów. Dane personalneA. B.zostały wskazane jedynie w wyciągu z elektronicznego załącznika do umowy cesji, który stanowił wydruk automatycznie wygenerowany. W żaden sposób nie da się wywieść faktu nabycia przedmiotowej wierzytelności z wydruku zawierającego tabelkę, w której zamieszone są dane pozwanej i inne informacje. Wydruk ten, niepodpisany przez strony umowy cesji, z całą pewnością nie jest też załącznikiem do tej umowy i w żaden sposób nie potwierdza, że przedmiotem przelewu wierzytelności była także wierzytelność Banku przysługująca względem pozwanej. Nie wykazano czy ów "wydruk" zawiera dane wymienione w Liście Wierzytelności stanowiącej Załącznik numer 1A do umowy przelewu wierzytelności. Nie został on też poświadczony za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika powoda będącego radcą prawnym, a jedynie opatrzony jego pieczęcią i parafką. Podkreślić należy, że jest to pismo sporządzone jednostronnie przez stronę powodową, nie podpisane przez zbywcę wierzytelności, a więc stanowi jedynie dowód tego, że zostało sporządzone o treści w nim podanej.
Zatem stwierdzić należy, iż z przedłożonej umowy nie sposób wywieść, aby jej przedmiotem była wierzytelność przysługująca(...) Bank S.A.z siedzibą weW.wobec pozwanejA. B.. Tym samym dokument ten nie potwierdza, aby powód nabył wierzytelność przeciwko pozwanej i wstąpił w miejsce dotychczasowego wierzyciela, co z kolei uprawniałoby go do żądania spełnienia świadczenia.
Jeśli chodzi o złożony do akt sprawy wyciąg z ksiąg prowadzonych przez powoda, będącego funduszem sekurytyzacyjnym, należy wskazać, że wyciąg z ksiąg rachunkowych stanowi jedynie dokument prywatny w rozumieniuart. 245 kpc, który stanowi dowód wyłącznie tego, iż osoba, która go podpisała złożyła zawarte w dokumencie oświadczenie. Obowiązujący obecnie przepisart. 194 ust. 2 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnychwprost pozbawia wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego mocy prawnej dokumentów urzędowych w postępowaniu cywilnym. Wyciąg taki może zasadniczo stanowić podstawę ustaleń faktycznych i wyrokowania w sprawie, ale jego materialna moc zależy od jego treści merytorycznej, a o tym rozstrzyga sąd według ogólnych zasad oceny dowodów -art. 233 § 1 kpc. Dopiero wynikiem tej oceny jest przyznanie lub odmówienie dowodowi z dokumentu waloru wiarygodności ze stosownymi konsekwencjami w zakresie jego znaczenia dla ustalenia podstawy faktycznej orzeczenia. Zgodzić się należy z poglądem judykatury, że dane ujmowane w księgach rachunkowych funduszu i w wyciągu z tych ksiąg mogą stanowić dowód jedynie tego, że określonej kwoty wierzytelność jest wpisana w księgach rachunkowych względem określonego dłużnika na podstawie opisanego w tych księgach zdarzenia (np. cesji wierzytelności). Dokumenty te potwierdzają więc sam fakt zdarzenia w postaci cesji wierzytelności, ale nie mogą stanowić dowodu na skuteczność dokonanej cesji wierzytelności, a tym bardziej istnienia i wysokości nabytej wierzytelności.
W ocenie Sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie uwagi na nieudowodnienie istnienia samego roszczenia, a tym samym również i wysokości roszczenia. Powód w żaden sposób nie wykazał, iż łączyła pozwanego z pierwotnym wierzycielem jakakolwiek umowa.
Umowa kredytu jest czynnością bankową regulowaną wustawie - Prawo bankowe. Zgodnie z przepisemustępu 2 art. 69 prawa bankowegoumowa ta powinna być zawarta w formie pisemnej. Formę czynności prawnych nie reguluje jednakprawo bankoweleczKodeks cywilny, ponieważ czynności bankowe są jednocześnie czynnościami cywilnoprawnymi. Odwołując się więc do odpowiednich przepisówKodeksu cywilnegonależy stwierdzić, że do uznania, że czynność prawna została dokonana w formie pisemnej konieczne i wystarczające jest złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli.
Do skuteczności zawarcia umowy, której jedną ze stron jest osoba prawna, wymagane jest złożenie oświadczeń woli przez umocowane do tego osoby, a ponadto oświadczenia te nie mogą być dotknięte wadami. W imieniu(...) Bank (...) S.A.umowa została podpisana przez doradcę klienta –K. K., przy czym powód w żaden sposób nie udowodnił, by osoba ta była umocowana do samodzielnego składania oświadczeń woli w imieniu banku, albowiem powód nie złożył odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikałoby, kto jest uprawniony do reprezentowania ww. banku w chwili zawierania umowy oraz nie dołączył do pozwu jakiegokolwiek pełnomocnictwa do działania w imieniu banku przez wymienioną osobę, podpisanego z kolei przez osoby umocowane do składnia oświadczeń woli w imieniu banku.
W konsekwencji należy przyjąć, iż nie zostało wykazane, ażeby przy podpisaniu spornej umowy została zachowana właściwa reprezentacja banku, co z kolei obliguje do przyjęcia, iż umowa została podpisana przez osobę nieuprawnioną. Następstwem tego jest uznanie omawianej umowy za nieważną.
Inaczej niż w przypadku zawarcia umowy przez rzekomego pełnomocnika, umowa zawarta przez rzekomy organ (a więc przez osobę, która nie pełniąc funkcji organu, podszyła się pod organ osoby prawnej lub pełniąc funkcję organu, przekroczyła zakres przysługującej organowi kompetencji) jest umową nieważną bezwzględnie. Sąd Najwyższy w wyr. z 12.12.1996 r. (I CKN 22/96, OSN 1997, Nr 6-7, poz. 75) odrzucił możliwość zastosowania w drodze analogiiart. 103KC.Podobnie SN w uz. wyr. z 14.1.2004 r. (I CK 54/03, OSN 2005, Nr 2, poz. 35). Sankcję nieważności bezwzględnej (ex nunc) przyjął w razie działania "fałszywego organu" SA wW.w wyr. z 6.6.2002 r. (I ACA 1372/01, OSA 2004, Nr 1, poz. 2, s. 44-49). Tak też - co do zasady - SA wK.w wyr. z 9.3.2011 r. (I ACA 33/11, OSA wK.2011, Nr 3, poz. 3) z uzasadnieniem, że: "czynność prawna dokonana w warunkach określonych wart. 39jest sprzeczna z prawem w rozumieniuart. 58 § 1KC".
Ponadto w przedłożonej umowie w § 3 zawarty jest zapis dotyczący przekazania pożyczkobiorcy kwoty wnioskowanej. Powód nie wykazał, aby środki pieniężne zostały pozwanej wypłacone, ani też nie dołączył wykazu ewentualnych operacji na wskazanym w umowie rachunku, na który miały być dokonywane wpłaty.
Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu cywilnym zasadą kontradyktoryjności sąd nie ma obowiązku zarządzania dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W myślart. 232 kpcto strona powodowa była obowiązana wskazać dowody dla stwierdzenia faktu nabycia praw wynikających ze wskazanej w pozwie umowy bankowej i powinna liczyć się z negatywnymi konsekwencjami jej nieudowodnienia i w konsekwencji oddalenia powództwa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, orzeczono jak w sentencji.