Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 870/16
Data wyroku: 2016-07-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Kalinka
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy i emeryturach i rentach z FUS i art. 108 ust. 1 ustawy z 21.11.1967 o powszechnym obowiązku obrony RP

Sygn. aktVIII U 870/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lipca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Kalinka

Protokolant:

Korneliusz Jakimowicz

po rozpoznaniu w dniu14 lipca 2016 r. w Gliwicach
sprawyA. Ż.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaA. Ż.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia24 marca 2016  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeA. Ż.prawo do emerytury od 1 lutego 2016 r.
(-) SSO Teresa Kalinka
Sygn. akt. VIII U 870/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 24 marca 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwC., odmówił ubezpieczonemuA. Ż.prawa do emeryturyz powodu nieudokumentowania wymaganych 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W odwołaniu od tej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do spornego świadczenia. W uzasadnieniu podniósł, że wykonywanie przez niego,w spornym okresie, pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach mogą potwierdzić świadkowie, o przesłuchanie których wniósł.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ rentowy wskazał, że wprawdzie ubezpieczony udowodnił 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, jednak na dzień 31 grudnia 1998r. nie udowodnił wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze bowiem ZUS nie uwzględnił mu żadnego okresu takiej pracy. Równocześnie organ rentowy poinformował, iż nie uznał ubezpieczonemu za pracę w warunkach szczególnych okresów pracy od 6 lutego 1974r. do 9 września 1980r. jako zbrojarz – spawacz w(...)oraz od 13 września 1980r. do 31 października 1992r. wPrzedsiębiorstwie (...)wR., z uwagi na brak świadectw pracy w szczególnych warunkach.
Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy w Gliwicach poczynił następujące ustalenia:
UbezpieczonyA. Ż.urodzony (...), w dniu 19 lutego 2016r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnieniaw szczególnych warunkach.
W dniu 24 marca 2016r. organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję odmowną.
Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję za pracę w warunkach szczególnych nie uznał ubezpieczonemu pracy w okresie od 6 lutego 1974r. do 9 września 1980r.wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)na stanowisku zbrojarza – spawacza oraz od 13 września 1980r. do 31 października 1992r. wPrzedsiębiorstwie (...)wR.na stanowisku zbrojarza – spawacza, z uwagi na brak świadectw pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
W toku procesu Sąd ustalił, iż ubezpieczony pracował w okresie od 6 lutego 1974r. do 9 września 1980r. wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)na stanowisku zbrojarza – spawacza, a od 13 września 1980r. do 31 października 1992r.wPrzedsiębiorstwie (...)wR.również na stanowisku zbrojarza – spawacza. Odwołujący w obu powyższych okresach pracował przy wykonywaniu zbrojeń do konstrukcji żelbetowych. W praktyce jego praca wyglądała w ten sposób, że przez cały sporny okres, z wyjątkiem okresu pełnieniaw okresie od 24 stycznia 1975r. do 17 grudnia 1976r. służby wojskowej, ubezpieczony zajmował się przygotowaniem materiałów do wykonywania zbrojeń i wykonywaniem samych zbrojeń. Różnica polegała na tym, że w pierwszym ze spornych okresów roboty te wykonywał na terenie budowy fabryki domów wR., zaś w drugim zaskarżonym okresie na hali, gdzie oprócz niego pracowali jeszcze inni ślusarze-spawacze oraz montażyści. Odwołujący mimo zmiany nazewnictwa stanowiska wykonywałw zasadzie te same obowiązki, które polegały przygotowaniu zbrojenia i na zespawaniu gotowych elementów. Praca ta wykonywana była po 8 godzin dziennie, Czynnikami szkodliwymi w narażeniu na które pracował ubezpieczony, były: nadmierny hałas pochodzący od maszyn w ruchu, na działanie pola magnetycznego wytwarzanego przez spawarki elektryczne, zapylenie rdzą i zadymienie podczas spawania. Pracownikom wypłacano dodatki szkodliwe, wydawano mleko.
Sąd ustalił także, iż przed tut. Sądem pod sygn. akt VIII U 1888/10 toczyła się sprawa współpracownika odwołującego zatrudnionego na takim samym stanowiskui wykonującego ten sam rodzaj prac co odwołujący, tj.K. M.o prawo do emerytury zakończona prawomocnym wyrokiem z dnia 11 stycznia 2011r. zmieniającym zaskarżoną decyzję organu rentowego i przyznającym odwołującemuK. M.prawo do emerytury od dnia 1 lipca 2010r. Sprawa świadkaH. W.również zakończyła się przyznaniem prawa do emerytury w obniżonym wieku.
Zakład uległ likwidacji w 1992r. i nie wystawiał pracownikom świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, zeznań świadków:H. W.iZ. R.(zapis nagrania protokołu z rozprawyw dniu 24 maja 2016r. minuty od 6:03 i nast., k.19-20),Z. Z.(zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 14 lipca 2016r. minuty od 2:01 i nast., k.34-35), wyjaśnień odwołującego (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 14 lipca 2016r. minuty od 17:53 i nast., k.35-36) a także akt tut. Sądu o sygn. VIII U 1888/10 w sprawie z odwołaniaK. M.o prawo do emerytury oraz akt osobowych ubezpieczonego, dołączonych do akt sprawy. Zgromadzona w sprawie dokumentacja została sporządzona w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, a zeznania świadków są spójne, logiczne, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają. Ponadto zeznania świadków korespondująz wyjaśnieniami samego ubezpieczonego.
Kwestie ogólnego stażu pracy ubezpieczonego nie była sporna.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego,A. Ż., zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2015r., poz. 748 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1 stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Natomiast, jak stanowi § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami". Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B.
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
2. ma wymagany dla mężczyzn 25 - letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Niewydanie przez pracodawcę ubezpieczonego świadectwa pracy wykonywanejw szczególnych warunkach pozostaje tu bez znaczenia, bowiem zgodnie z przepisemart. 227 k.p.c.w po­stępowaniu sądowym nie istnieją ograniczenia dowodowe z § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r., Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), a co za tym idzie fakt wykonywania pracy w szczególnych warunkach mógł być wykazany wszelkimi dowodami, w tym zeznaniami świadków (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1998r., sygn. akt II UKN 357/98,OSNP z 2000r., Nr 3, poz. 112 ).
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy okres zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)od 6 lutego 1974r. do 9 września 1980r. oraz wPrzedsiębiorstwie (...)wR.od 13 września 1980r. do 31 października 1992r. można uznać za okres pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku w szczególnych warunkach, a tym samym, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze po ukończeniu 60 roku życia.
Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych według art. 184 cytowanej wyżej ustawy jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treści art. 184 przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2008r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wart. 32również po dniu 31 grudnia 2008r. oraz nieprzystąpieniu do OFE i rozwiązaniu stosunku pracy. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracyw warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Jak ustalił Sąd, ubezpieczony w okresie od dnia 6 lutego 1974r. do 9 września 1980r. oraz od 13 września 1980r. do 31 października 1992r., z wyłączeniem okresu pełnienia służby wojskowej od 24 stycznia 1975r. do 17 grudnia 1976r., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywał prace zbrojarza – spawacza, zgodniez rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43), które zostały wymienione w wykazie A Dziale V (Pracew budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych) poz.4 (prace zbrojarskiei betoniarskie).
Nadto w ocenie Sądu zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych podlega również okres zasadniczej służby wojskowej.
Sąd zwraca uwagę, iż odbywanie zasadniczej służby wojskowej regulowane było przezustawę z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 827). Zgodnie z treścią art. 108 ust. 1 tej ustawy obowiązującego w okresie od 29 listopada 1967r. do 31 grudnia 1974r.(w brzmieniu pierwotnym) i po zmianie od 1 stycznia 1975r. ( w brzmieniu do 5 sierpnia 1979r.) – a zatem w okresie obywania zasadniczej służby wojskowej przez odwołującego – okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby, albo w tej samej gałęzi pracy.
Na podstawie art. 108 ust. 4 ww. ustawy wydane zostałoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin(Dz. U. Nr 44, poz. 318). Rozporządzenie to obowiązywało do 31 sierpnia 1979r. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia żołnierzowi, który podjął zatrudnienie stosownie do zasad określonych w § 2-4 (tj. w terminie 30 dni od dnia zwolnienia ze służby wojskowej zgłosił powrót do zakładu pracy), wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lubw określonym zawodzie.
Treść powyższych przepisów wskazuje, że skoro czas odbywania służby wojskowej w warunkach określonych w tych przepisach, wlicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lubw określonym zawodzie, to okres ten należy zaliczyć do pracy w warunkach szczególnych w rozumieniurozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.). Do odbywania zasadniczej służby wojskowej należy bowiem stosować przepisy w brzmieniu obowiązującym w okresie jej odbywania. Takie stanowisko potwierdza Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 9 marca 2010r. I UK 333/09 (LEX 585739) oraz w wyroku z 25 lutego 2010r. II UK 219/09 (LEX nr 590248), a także uchwała Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 16 października 2013r. sygn. II UZP 6/13 (OSNP 2014/3/42), zaś Sąd orzekający prezentowane stanowisko w pełni podziela.
Ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową w okresie zatrudnieniawPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...), gdzie wykonywał pracęw warunkach szczególnych, zaś po zwolnieniu ze służby, do pracy u tego samego pracodawcy powrócił w terminie 30 dni od zakończenia odbywania służby.
Według oceny Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie wykazało w sposób jednoznaczny, że ubezpieczonyA. Ż.ukończył 60 rok życia, i na dzień 31 grudnia 1998r. udowodnił łącznie ponad 25 lat okresów składkowychi nieskładkowych, w tym ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonego wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)od 6 lutego 1974r. do 9 września 1980r. oraz wPrzedsiębiorstwie (...)wR.od 13 września 1980r. do 31 października 1992r. była faktycznie pracą w warunkach szczególnych określoną w wykazie A Dziale V poz. 4,tj. pracą zbrojarza. Na bazie zlikwidowanego przedsiębiorstwa powstałyzakłady (...). Ubezpieczony również w tych zakładach wykonywał prace spawalnicze. I zbrojarskie.(...)kończył zlecenia zawarte przezPrzedsiębiorstwo (...)wR.
Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, że odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie, gdyż spełnia on łącznie wszystkie warunki niezbędne do przyznania emerytury z obniżonego wieku, wynikające z treściart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł, jak sentencji.
(-) SSO Teresa Kalinka