Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 134/16
Data wyroku: 2016-10-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Choczaj
Słowa kluczowe: Umowa
Podstawa prawna: art. 65 ukwh

Sygn. akt I C 134/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 października 2016 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Tomasz Choczaj
Protokolant: st. sekr. sąd. Iwona Bartel
po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 roku w Sieradzu
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Fundacji (...)z siedzibąwS.
przeciwkoA. M.
o zapłatę

1
zasądza od pozwanegoA. M.na rzecz powódki(...) Fundacji (...)z siedzibą wS.kwotę:

a
474 655,89 zł (czterysta siedemdziesiąt cztery tysiące sześćset pięćdziesiąt pięć złotych 89/100), w tym kwotę 5 860,00 zł (pięć tysięcy osiemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zasądzonychod dłużników osobistych kosztów procesu, przy czym kwotę 468 795,89 zł (czterysta sześćdziesiąt osiem tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt pięć złotych 89/100) z ustawowymi odsetkamiod dnia 19 lipca 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 rokui z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 01 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że pozwanemuA. M.przysługuje prawo do powoływania się w toku egzekucji na ograniczenie jego odpowiedzialności do nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Krzyków we Wrocławiu prowadziksięgę wieczysta (...),

b
20 371,00 zł (dwadzieścia tysięcy trzysta siedemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu,

1
oddal powództwo w pozostałej części,

2
nie obciąża pozwanegoA. M.brakującymi kosztami procesu.

Sygn. akt I C 134/16

UZASADNIENIE
(...) Fundacja (...)z siedzibą wS.wniosła

o  nakazanie pozwanemuA.owiM.owi ,  aby  w ciągu dwóch tygodni

od doręczenia nakazu  zapłacił jej  kwotę 468 795,89 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 19 lipca 2014 roku do dnia zapłaty  oraz kwotę  5 860,00 zł  tytułem kosztów procesu zasądzonych od dłużników osobistych  i  kwotę 06,00 zł tytułem kosztów  postępowania klauzulowego  skierowanego przeciwko dłużnikom osobistym,  z ograniczeniem  jego  odpowiedzialności do przysługującegomu  prawa własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej weW., przyul. (...), stanowiącej działkę gruntu

nr 409, o powierzchni 0,0252 ha, dla które j Sąd Rejonowy  dla Wrocławia - Krzyków we Wrocławiu ,  IV Wydział Ksiąg Wieczystych  prowadziksięgę wieczysta o nr (...), a także wniosła o  zasądzenie od pozwanego na  jej  rzecz kosztów procesu .
Sąd stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i skierował sprawę do trybu zwykłego.
Pismem z dnia 06 czerwca 2016 roku powód sprecyzował żądanie pozwu  w części dotyczącej zasądzenia odsetek w ten sposób, że wniósł o zasądzenie kwoty 468 795,89 zł z odsetkami ustawowymi za okres od dnia 19 lipca 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 01 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty .
Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie  powództwa

i zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów procesu.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

W dniu 12 grudnia 2012 roku dos zło do zawarcia  pomiędzy(...) Fundacją (...)z siedzibą wS.aP.mProdukcyjno - Handlowym (...) S.A.z siedzibą weW.umowy pożyczki  kwoty  500  000,00 zł,

(dowód: umowa pożyczki - k. 24 - 28)

.
Pożyczka była przeznaczona  był zakup dwóch koparek CASE SR wraz

z osprzętem oraz materiałów do realizowanych zleceń związanych z prowadzoną przez pożyczkobiorcę działalnością gospodarczą,

(dowód: umowa pożyczki - k. 24 - 28)

.
Prawnym zabezpieczeniem udzielonej pożyczki był weksel własny

in  blanco z wystawienia pożyczkobiorcy z awalamiJ. B.iU. B.wraz z deklaracją wekslową oraz hipoteka umowna łączna do kwoty 1 000 000,00 zł, zabezpieczająca kapitał pożyczkiz oprocentowaniem stałym w wysokości 6,41% rocznie oraz inne świadczenia uboczne na nieruchomości zabudowanej, położonej weW.przyulicy (...),  oznaczonej nrdziałki (...), o powierzchni 0,0252 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Krzyków we Wrocławiu, IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą o nr (...)oraz

na nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowościK.S.orazK.L., gminaD.,działki nr (...), o łącznej powierzchni 6,4061 ha, dla której Sąd Rejonowy w Wieluniu, VII Zamiejscowy  Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą wP.prowadziksięgę wieczystą o nr (...),

(dowód: umowa pożyczki - k. 24 - 28)

.
Aktem Notarialnym z dnia 17 grudnia 2012 roku , sporządzonymwK.elarii Notarialnej weW.przed notariuszemK. L., za nr Rep. A(...),U. B.i Je rzyB.ustanowili na nieruchomości zabudowanej, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Krzyków, IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę  o  nr(...)oraz  na  nieruch omości niezabudowanej,  dla której Sąd Rejonowy w Wieluniu, VII Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibąwP.prowadzi księgę o  nr(...)hipotek ę  umowną łącznąw wysokości  1 000 000,00 zł, jako zabezpieczenie  w/w pożyczki,

(dowód: akt notarialny - k. 29 - 31; odpisy zwykłe ksiąg wieczystych - k. 32 - 40)

.
Umową sporządzoną 24 kwietnia 2013 roku przed notariuszemK. L.w Kancelarii Notarialnej weW., za nr Rep

A(...),U. B.darowała swojemu bratuA. M.zabudowaną  nieruchomość  położoną weW., dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia  –  Krzyków ,  IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę  o  nr(...),

(dowód: akt notarialny - k. 41- 44)

.
Pozwem z dnia 09 września 2014 roku skierowanym do Sądu Okręgowego w Szczecinie,(...) Fundacja (...)z siedzibą wS.wystąpiła przeciwkoJ. B.iU. B.

o  nakazanie im, aby  w ciągu dwóch tygodni od doręcz enia nakazu zapłacili kwotę  468 795,89 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 19 lipca 2014 roku

do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwu  powódka wskazała, że pozwana  spółka nie spłacała rat pożyczki  i w związku z tym doszło do jej wypowiedzenia. Ponadto p owód ka dodała, że  w dniu 23 czerwca 2014 roku wypełnił a  weks el  in  blanco na kwotę dochodzoną  pozwem, wezwał a upadłego  do  jego wykupu,  powiadamiając o tym poręczycieli wekslowych . Weksel jednak nie został wykupiony,

(dowód: pozew - k. 19 - 23; postanowienie - k. 48)

.
Nakazem zapłaty  z dnia  15 września 2014 roku  wydanym  w sprawie

o sygn. akt. I  Nc  351/14 ,  Sąd Okręgowy  w Szczecinie  nakazałU. B.iJ. B., aby zapłacili solidarnie(...) Fundacji (...)z siedzibą wS.kwotę 468 795,89 zł

z odsetkami ustawowymi od dnia 19 lipca 2014 roku oraz kwotę 5 860,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w ciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu. Nakaz ten jest prawomocny od dnia  15 kwietnia 2015 roku, a w dniu

06 maja 2015 roku nadano  mu  klauzulę wykonalności,

(dowód: nakaz zapłaty - k. 18)

.
Powódka do chwili obecnej  nie wyegzekwował a  od pożyczkobiorcyi poręczycieli wekslowych  jakiejkolwiek kwot y ,

(bezsporne)

.
Pismem z dnia 19 czerwca 2015 roku powód wezwał pozwanegoA. M.do zapłaty długu,

(dowód: wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem odbioru - k.45 - 47)

.
A. M.ma 62 lata, z zawodu jest technikiem mechanikiem, utrzymuje się emerytury w wysokości 2 778,00 zł, pozostaje w związku małżeńskim, jego żona pracuje  i zarabia 1 800,00 zł. Ma zobowiązania, kredyty na kwotę 11 000,00 zł i 5 000,00 zł, karty kredytowe na kwoty 2 000,00 złi 500 ,00  zł. Nie toczy się przeciwko niemu żadna egzekucja. Ma syna, który pracuje w  domu na pół etatu  i zarabia 700,00 zł. Jego syn  choruje na chorobęL.-K.i ponosi w związku z tym koszty,

(bezsporne)

.
Powyższy stan faktyczny nie był sporny między stronami,  gdyż  został ustalony na podstawie dokumentów załączonych do pozwu, które  nie były negowane przez pozwanego, ponadto zostały sporządzone przez podmioty do tego uprawnione, w ram ach przyznanych im kompetencji.
Sąd pominął przy ustalaniu stanu faktycznego zeznania pozwanego oraz świadkaJ. B., gdyż nie wnoszą one nic do sprawy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż pożyczka udzielonaPrzedsiębiorstwu (...)dukcyjno - Handlowemu(...):  SA weW.

została poręczona przezJ. B.iU. B.. Nie ulega również wątpliwości, że pożyczka ta nie został spłacona.
Bezspornym jest również, iż obecnym właścicielem nieruchomości,

dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Krzyków, IV Wydział Ksiąg Wieczystych ,  prowadzi księgę  o  nr(...), jest pozwanyA. M..  Bezspornym jest również i to, że  nieruchomość ta jest obciążona hipoteką umowną łączną w kwocie 1 000 000,00 zł  na rzecz powódki.
Zgodnie zart. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece( t.j . Dz. U. z 2016 r., poz. 790 ze zm. - dalej „ u.k.w.h .”)

w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).
Do powstania hipoteki niezbędny jest wpis do księgi wieczystej, któryto wpis ma charakter konstytutywny (art. 67u.k.w.h .). Właściciel nieruchomości niebędący dłużnikiem osobistym może, niezależnie od zarzutów, które mu przysługują osobiście przeciwko wierzycielowi hipotecznemu, podnosić zarzuty przysługujące dłużnikowi, oraz te, których dłużnik zrzekł się po ustanowieniu hipoteki (art. 73u.k.w.h .). Ponadto, wierzyciel hipoteczny może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości obciążonej hipoteką, bez względuna ograniczenie odpowiedzialności dłużnika wynikające zprawa spadkowego(art. 74u.k.w.h .), a zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, chybaże z nieruchomości dłużnika jest prowadzona egzekucja przez administracyjny organ egzekucyjny (art. 75u.k.w.h .).
Powyższe unormowania oznaczają, że odpowiedzialność dłużnika osobistego z tytułu zaciągniętego kredytu i odpowiedzialność dłużnika rzeczowego, którego nieruchomość została obciążona hipoteką dla zabezpieczenia udzielonego kredytu, jest odpowiedzialnością  in solidum  (przepisy o odpowiedzialności solidarnej znajdują tutaj odpowiednie zastosowanie), z tym ograniczeniem, że egzekucja prowadzona w stosunku

do dłużnika rzeczowego może być skierowana wyłącznie do obciążonej hipoteką nieruchomości, co znajduje swoje odzwiercied lenie w treści wyroku sądu (patrz też  wyrok Sądu Najwyższego z dnia  0 6 marca 1997 r., sygn. I CKU 78/96).
Przepis  art. 65 ust. 1  u.k.w.h . przyznaje wierzyci elowi hipotecznemu uprawnienie  do wytoczenia przeciwko dłużnikowi hipotecznemu, nie będącemu dłużnikiem osobistym, powództwa o świadczenie – celem umożliwienia prowadzenia egzekucji z obciążonej nieruchomości, bowiem przeciwny pogląd unicestwiłby funkcję zabezpieczenia hipotecznego.
Wierzyciel hipoteczny w celu przeprowadzenia egzekucjiz nieruchomości, musi wcześniej uzyskać tytuł wykonawczy,  więc tylko roszczenie o zapłatę,  skierowane przeciwko dłużnikowi hipotecznemu ,  zapewnia realizację jego uprawnień,  przewidzianych przez prawo (patrz  wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. I  ACa  1066/12). Opiera się to na koncepcji tzw. obligacji realnej, według której, wierzyciel możez tytułu hipoteki żądać od właściciela nieruchomości zapłaty sumy hipotekiz ograniczeniem do przedmiotu hipoteki.
Zgodnie z treścią normy art. 69  u.k.w.h . hipoteka zabezpiecza także mieszczące się w sumie hipoteki roszczenia o odsetki oraz o przyznane koszty postępowania, jak również inne roszczenia o świadczenia uboczne, jeżeli zostały wymienione w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu hipotekido księgi wieczystej. Hipoteka zabezpiec za odsetki z mocy samego prawa  i nie czyni przy tym rozróżnienia o jakie odsetki chodzi. Mogą to zatem być odsetki zarówno ustawowe oraz umown e, za opóźnienie i kapitałowe,  jak i naliczane według stałej oraz zmiennej stopy procentowej.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o powołane wyżej normy prawne wynikające ze wskazanych przepisów prawa, Sąd przyjął, iż  ustanowiona hipoteka dała  stronie powodowej , jako wierzycielowi hipotecznemu, możliwość  skutecznego domagania  się roszczenia objętego pozwem i żądania  zaspokojenia z nieruchomości, której obecnym właścicielem jest pozwany .
Wobec tego, w oparciu również o normę wynikającą zart. 319 k.p.c .w zw. zart. 65u.k.w.h .,  Sąd zasądził na rzecz powódki kwotę  474 655,89 zł,w tym kwotę 5 860,00 zł tytułem zasądzonych od dłużników osobistych kosztów procesu , p rzy czym  kwotę 468 795,89 zł zasą dzono z ustawowymi odsetkami

od dnia 19 lipca 2014 roku do dnia 31 grudnia 2015 rokuna  podstawieart. 481 i art. 482 k.c.w zw. zart. 359 § 2 
1
         k.c.i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 01 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty,

gdyż  od dnia 01 stycznia 2016 roku odsetki  nie mogą być wyższe od odsetek maksymalnych w wysokości równiej dwukrotności odsetek ustawowychza opóźnienie w skali roku, ze względu na brzmienieart. 481 k.c.w zw. zart. 359 § 2 
1
         k.c.,  obowiązujące  od 01 stycznia 2016 roku. Dodano również  zastrzeżenie, że pozwanemu przysługuje prawo do powoływania się w toku egzekucji na ograniczenie jego odpowiedzialności do nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Krzyków we Wrocławiu prowadziksięgę wieczysta (...). O tym wszystkim orzeczono ,  jak  w  pkt  1a wyroku .
Należy w tym miejscu dodać, że pozwanemu w toku procesu nie udało się wykazać, że kwota należności głównej lub n ależności ubocznej jest niższa, czyli, że  została uregulowana w części lub całości.  Pozwany stwierdził bowiem, że nie ma wiedzy  na temat wysokości zobowiązania małż.B., natomiast świadekJ. B.w swoich zeznaniach potwierdził wersję powódkiw zakresie wysokości należności.
W pozostałej części Sąd oddalił powództwo, o czym orzekł, jak w  pkt  2 wyroku, gdyż powódka nie wykazała, że zapłaciła 06,00 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za uzyskanie tytułu wykonawczego (na kserokopii nakazu zapłatynie widnieje adnotacja o poniesieniu tej opłaty).
O kosztach procesu należnych powódce orzeczono, jak w  pkt  1b wyroku,na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.Za stronę przegrywającą sprawę uznać należało pozwanego, z tego też względu zasądzono od  niego  na rzecz powódki kwotę 20 371,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, na którą składają się: opłata stosunkowa od pozwu w wysokości 5 934,00 zł - ustalona w oparciu o art. 19 ust. 2 pkt. 1 ustawy  o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U.

z 2016 roku, poz. 623),  kwota 14 400,00 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego - ustalona na podstawie § 2 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z  2015 r., poz. 1804), kwota  17,00 z ł -   stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz uzasadnione koszty opłaty za wydruk

z księgi wieczystej w wysokości 20,00 zł.
Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej, nawet tak niekorzystna, że stronabez uszczerbku dla utrzymania własnego i członków rodziny nie byłaby w stanie ponieść kosztów, nie stanowi podstawy zwolnienia od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności, które same mogłyby być niewystarczające, lecz łącznie z trudną sytuacją ekonomiczną wyczerpują znamiona wypadku szczególnie uzasadnionego (patrz: postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2007 r., V CSK 292/06,  niepubl . postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07  niepubl ., postanowienie SN z dnia 27 stycznia 2010 r., I CZ 88/09, postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007 r. I CZ 110/07). W niniejszej sprawie taka sytuacja w stosunku do powoda nie wystąpiła, zatem nie może mieć zastosowanie przepisart. 102 k.p.c.
Sąd nie obciążył pozwanego brakującymi kosztami procesu, o czym orzekł, jak w punkcie 3 wyroku, na podstawie  art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych  (t. j. Dz. U. z 2016 roku, poz. 623)

i na podstawieart. 102 k.p.c., z uwagi na jego trudną sytuację finansowąi majątkową.