Sąd Rejonowy w Nysie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 770/15
Data wyroku: 2016-06-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Ryndak
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: 172KC

Sygn. akt: I Ns 770/15

POSTANOWIENIE
Dnia 29 czerwca 2016 r.
Sąd Rejonowy w Nysie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSR Anna Ryndak
Protokolant:  sekr. sądowy Dorota Luboch
po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. na rozprawie
sprawy z wnioskuK. S.
z udziałem GminyP.,S. S.
o zasiedzenie

postanawia:
stwierdzić żeF. S.synF.iK.iR. S.córkaL.iK.nabyli w majątkowej wspólności ustawowej przez zasiedzenie z dniem 4 lipca 1980 r. własność nieruchomości gruntowej położonej wK.nr(...)a, gminaP.obejmującejdziałkę (...)o powierzchni 0,0200 ha, dla której Sąd Rejonowy w Nysie prowadziksięgę wieczystą (...).

UZASADNIENIE
W dniu 11 czerwca 2015 roku do tutejszego Sądu wpłynął wniosekK. S.o stwierdzenie zasiedzenia na jego rzecz do majątku osobistego z dniem 4 lipca 1980 roku własności nieruchomości gruntowej stanowiącejdziałkę nr (...)o powierzchni 0,0200 ha, zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej w miejscowościK.(...)dla której Sąd Rejonowy w Nysie prowadziksięgę wieczystą o nr (...).
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że jego rodzice –F. S.iR. S.aktem nadania z 1948 roku otrzymali własność nieruchomości gruntowych stanowiącychdziałki nr (...)położonych w miejscowościK..Działka nr (...)była działką zabudowaną budynkiem mieszkalnym oraz zabudowaniami gospodarczymi.Działka nr (...)została sprzedana w 2007 roku. Akt nadania nie zachował się do dnia dzisiejszego.F.iR. S.zamieszkiwali w domu zlokalizowanym nadziałce nr (...), tam też przyszedł na świat i wychowywał się wnioskodawca. Wraz zdziałką nr (...)poprzednicy prawni wnioskodawcy zajęli przyległądziałkę nr (...), na której zlokalizowana jest część budynku mieszkalnego. Na dzień objęcia działki rodzice wnioskodawcy nie mieli wiedzy, że część budynku zlokalizowana jest na innej działce, do której nie posiadali tytułu prawnego. W dniu 1995 rokuF.iR. S.umową darowizny przekazali własnośćdziałki nr (...)na swoich synów:K. S.iS. S.wraz z przekazaniem własności w/w nieruchomości, nastąpiło również przeniesienie posiadaniadziałki nr (...), która w dalszym ciągu była użytkowana tylko i wyłącznie przez wnioskodawcę i jego rodzinę.K. S.orazS. S.dokonali nieformalnego podziału nieruchomości do korzystania, w ten sposób, że część budynku zlokalizowaną nadziałce nr (...)użytkował wyłącznieK. S.wraz z rodziną. Wnioskodawca mieszkał w budynku zlokalizowanym nadziałce nr (...)od urodzenia do 1981 roku. Następnie po zawarciu związku małżeńskiego, zamieszkiwał wraz z małżonką wZ.. Powrócił do rodzinnego domu w 1993 roku i zamieszkuje tam nieprzerwanie do chwili obecnej. Od momentu nabycia własności nieruchomości wskutek zawartej umowy darowiznyK. S.orazS. S.uiszczali zobowiązania podatkowe za użytkowane przez nich części nieruchomości. Wnioskodawca nadto remontował i utrzymywał zajmowaną nieruchomość dokonując na niej szeregu nakładów. Nie miał świadomości o istnieniudziałki nr (...), ani o tym, że część zajmowanej przez niego nieruchomości stanowi własność GminyP..
W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowania GminaP.w piśmie z dnia 17 lipca 2015 roku (k. 52-55) wniosła o oddalenie wniosku oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na poparcie swojego stanowiska uczestnik podał, że nigdy nie doszło do nabycia przez wnioskodawcę przez zasiedzenie prawa własnościdziałki gruntu nr (...)położonej wK.wobec zaistniałego faktu przerwania posiadania tej działki przez wnioskodawcę przez okres od 29 stycznia 1981 roku do 28 lutego 1993 roku. Wnioskodawca wszedł w posiadane przedmiotowej nieruchomości dopiero w dniu 1 marca 1993 roku i to w złej wierze. Mniej więcej od dnia 11 października 1956 roku zarówno wnioskodawca jak iF. S.posiadali przedmiotową nieruchomość jednocześnie, przy czymF. S.w złej wierze. Ponadto uczestnik postępowania nadmienił, żeF. S.iR. S.weszli w posiadanie domu położonego nadziałce nr (...)w złej wierze. Świadczy o tym treść orzeczenia nr(...)Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wN.z 4 lipca 1960 roku o wykonaniu aktu nadania, gdzie w uzasadnieniu wskazano, żeF. S.przyznaje się dom (jeden dom) i stajenkę. Dom stojący nadziałce nr (...)był i jest odrębnym domem niż ten położony nadziałce nr (...), co wynika ze zbioru dokumentów złożonych doksięgi wieczystej nr (...).
Na rozprawie w dniu 17 września 2015 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowaniaS. S.(k. 71).
Podczas rozprawy dnia 2 grudnia 2015 roku uczestnik postępowaniaS. S.oświadczył, iż zgadza się z wnioskiem (k. 80). Nadto uczestnik oświadczył, iżdziałka oznaczona nr (...)stanowiła własność jego rodzicówF. S.iR. S.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Działka nr (...)o powierzchni 0,0200 ha, zabudowana budynkiem mieszkalnym położona w miejscowościK.10a jest objętaksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Nysie, a jej właścicielem ujawnionym w dziale II tej księgi wieczystej jest GminaP..
Przedmiotowa działka została naniesiona na mapy w 1959 roku jako nieruchomość zabudowana na roli i stanowiła własność Skarbu Państwa do roku 1991, kiedy to na podstawie decyzji Wojewody(...)z 31 lipca 1991 roku, nr G IV-(...)stała się własnością GminyP..
Dowód:
- odpis zwykłyksięgi wieczystej (...), k. 8-11;
- akta księgi wieczystej(...): wniosek o założenie księgi wieczystej, k. 2, postanowienie o założeniu księgi wieczystej z 12.07.1995 r., k. 22, decyzja Wojewody(...)z 31.07.1991 r., k. 5;
- wypis z rejestru gruntów dladziałki nr (...), k. 12;
- wyrys z mapy ewidencyjnej, k. 13-15;
- pismo GminyP.z 26.05.2015 r.;
- akta księgi wieczystej(...): rejestr pomiarowy - mapa poglądowa z 01.07.1959 r.
F. S.iR. S.będący rodzicami wnioskodawcy aktem nadania z 22 stycznia 1948 roku otrzymali własność nieruchomości gruntowych stanowiącychdziałki nr (...)położonych w miejscowościK.objętych księgą wieczystą prowadzoną przez tutejszy Sąd po nr(...). Nadziałce nr (...)istniały zabudowania w postaci domu mieszkalnego oraz budynku gospodarczego – stajenki. Wraz zdziałką nr (...)F. S.iR. S.zajęli przyległądziałkę nr (...), na której zlokalizowana jest część budynku mieszkalnego, w którym zamieszkiwali wraz z uczestnikami postępowania –S. S.iK. S.od momentu ich urodzenia.K. S.po zawarciu związku małżeńskiego wyprowadził się z przedmiotowego domu 29 stycznia 1981 roku by wrócić tam ponownie 7 stycznia 1993 roku.
Rodzice wnioskodawcyF. S.iR. S.nieprzerwanie byli posiadaczami i wykonywali uprawnienia właścicielskie w zakresie przedmiotowychdziałek nr (...)oraz posadowionych na nich zabudowań i byli traktowani jak ich właściciele. Zabudowania zlokalizowane nadziałkach nr (...)niegdyś stanowiły jeden budynek mieszkalny, jednak obecnie na skutek przeprowadzonych prac adaptacyjnych przez wnioskodawcę i uczestnika stanowi on dwa odrębne budynkimieszkalnego o nr (...)(zajmowanym przezS. S.) oraz o nr(...)(zajmowanym przezK. S.).
Następnie na mocy umowy darowizny z 18 sierpnia 1995 roku sporządzonej przez notariuszaW. G., nr rep.(...)przekazalidziałki nr (...)po ½ udziału we współwłasności na rzecz swoich synówS. S.iK. S..
Po dokonanej darowiźnieK. S.orazS. S.dokonali nieformalnego podziału nieruchomości do korzystania, w ten sposób, że część budynku zlokalizowaną nadziałce nr (...)użytkował wyłącznieK. S.wraz z rodziną. Od momentu objęcia przedmiotowej działki w posiadanieK. S.opłacał z tego tytułu podatek od nieruchomości oraz czynił nakłady.
Aktualnie nieruchomość, dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)obejmuje wyłączniedziałkę nr (...), a w dziale II tej księgi jako współwłaściciele tej nieruchomości na zasadzie współwłasności ułamkowej po ½ części udziału ujawnieni sąK. S.orazS. S..
Dowód:

    - akta księgi wieczystej(...): orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wN.nr RU.ou.K.(...)z 4 lipca 1960 roku, k. 2, postanowienie z 09.08.1960 r. o założeniu księgi wieczystej, k. 4, wypis aktu notarialnego – umowy darowizny z 18.08.1995 r., k. 6;

- odpis zwykłyksięgi wieczystej (...), k. 17;
- mapa sytuacyjno-wysokościowa, k. 18;
- kopia aktu notarialnego z 18.08.1995 r., k. 19-22;
- pokwitowania zapłaty podatku, k. 25-27;
- faktury VAT i dokumenty wydania, k. 28-43;
- kopia wydruku fotografii budynków mieszkalnych zlokalizowanych nadziałkach nr (...)wK., k. 60;
- opis i mapa, k. 61;
- zeznania świadkaG. T., k. 69-70;
- zeznania świadkaA. W., k. 70-71;
- zeznania świadkaK. K., k. 80-81;
- przesłuchanie stron: wnioskodawcyK. S., k. 81-82;
- przesłuchanie stron: uczestnikaS. S., k. 100-101;
- poświadczenie o adresach i okresach zameldowania, k. 24.
W dniu 6 września 1997 roku wK.zmarł ojciec wnioskodawcyF. S., a na tę okoliczność w Urzędzie Stanu Cywilnego sporządzono akt zgonu za nr(...).
Matka wnioskodawcyR. S.zmarła w dniu 12 stycznia 2001 roku wP.co zostało stwierdzone przez Urząd Stanu Cywilnego wP.w akcie zgonu o oznaczeniu(...)
Dowód:
- skrócony odpis aktu zgonu nr(...)k. 23;
- odpis skrócony aktu zgonu, k. 75.

Sąd zważył, co następuje:
Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie, Sąd oparł się na dowodach z dokumentów przedłożonych przez strony niniejszego postępowania. Ponadto Sąd posiłkował się uzupełniająco dowodami z zeznań świadków oraz przesłuchania stron postępowania – wnioskodawcy i uczestnikaS. S., a także z urzędu dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych prowadzonych w tutejszym Sądzie:(...),(...),(...). Wszystkie dowody zostały szczegółowo opisane pod poszczególnymi elementami stanu faktycznego.
Przed przystąpieniem do oceny materiału dowodowego należy wskazać, iż w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia sąd nie jest związany żądaniem wniosku w zakresie określenia podmiotu, który nabył własność rzeczy przez zasiedzenie, daty tego nabycia ewentualnie stwierdzenia nabycia tej rzeczy w mniejszym niż wnioskowanym zakresie, natomiast jest związany wskazanym we wniosku przedmiotem zasiedzenia oraz określeniem prawa, jakie w wyniku zasiedzenia zostało nabyte (postanowienie SN z 12.10.2010 r., I CSK 582/09). W świetle zaśart. 609 i 610 k.p.c.sąd orzekając o zasiedzeniu powinien uwzględnić rzeczywisty stan prowadzący do zasiedzenia i stwierdzić zasiedzenie zgodnie z tym stanem, bez względu na treść wniosku o stwierdzenie zasiedzenia (postanowienie SN z 17.12.2009 r., IV CSK 247/09).
W tym miejscu należy także uwypuklić fakt, iż w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie sąd orzeka, kto w określonej chwili nabył jej własność, bez względu na to, czy jest właścicielem w chwili orzekania (post. SN z 03.04.2003 r., V CK 60/03). Oznacza, to iż przy ocenie nastąpienia skutku w postaci zasiedzenia nieruchomości w rozumieniuart. 172 k.c.Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny z chwili kiedy ten skutek z mocy samego prawa nastąpił.
W kontekście powyższego akapitu, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd doszedł do przekonania, iżdziałkę nr (...)o powierzchni 0,0200 ha, położoną wK.nr(...), gminaP., dla której Sąd Rejonowy w Nysie prowadziksięgę wieczysta (...)nabyli przez zasiedzenie w majątkowej wspólności ustawowej małżeńskiej – małżonkowieF. S.iR. S.najpóźniej z dniem 4 lipca 1980 roku.
Jak wynika bowiem z dokumentów znajdujących się wksiędze wieczystej (...), w tym też przedłożonych przez uczestnika GminęP., rodzice wnioskodawcyK. S.i uczestnikaS. S.aktem nadania z 22 stycznia 1948 roku otrzymali na swoją rzecz działki oznaczone nr ewidencyjnymi nr(...)(objęte(...)) i od tego roku zamieszkiwali w domu zlokalizowanym nadziałce nr (...)zajmując również przyległądziałkę o nr (...), na której zlokalizowana jest część przedmiotowego budynku mieszkalnego. Fakt ten potwierdza orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wN.nr RU.ou.K..(...)z 4 lipca 1960 roku o wykonaniu aktu nadania z 22 stycznia 1948 roku. Przedmiotowy akt nadania nie zachował się do dnia dzisiejszego, wobec czego Sąd za najbardziej wiarygodną datę objęcia w samoistne posiadaniedziałek nr (...)przyjął datę wydania przedmiotowego orzeczenia – 4 lipca 1960 roku. Samoistne posiadanie tychże działek przez rodziców wnioskodawcy nie było kwestionowane przez żadną ze stron, a co więcej znalazło potwierdzenie w dowodach z zeznań świadków oraz przesłuchania wnioskodawcy i uczestnikaS. S.. Z treści tych dowodów jednoznacznie wynika, iż okoliczni mieszkańcy traktowaliF. S.iR. S.jak właścicieli tych nieruchomości, a w szczególnościdziałki nr (...), którą to działkęR.iF. S.traktowali z kolei jako cały obszardziałki nr (...). Zeznania te wskazują także na fakt, iż rodzice wnioskodawcy nawet wynajmowali część budynku znajdującą się nadziałce nr (...), co tylko umacnia przekonanie o ich samoistnym władaniu jak właścicieledziałką nr (...).
W związku z datą objęcia w posiadanie samoistnedziałki nr (...)przez rodziców wnioskodawcy w niniejszej sprawie niewątpliwie znajdzie zastosowanie przepisart. 172 k.c.w brzmieniu obowiązujący przed nowelizacją ustawą z 28 lipca 1990 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U.1990.55.321), która weszła w życie z dniem 1 października 1990 roku.
Zgodnie z powołanym przepisemart. 172 § 1 k.c.w uprzednio obowiązującym brzmieniu posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dziesięciu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Wedleart. 172 § 2 k.c.po upływie lat dwudziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
W myśl powołanego przepisu przesłankami stwierdzenia zasiedzenia jest upływ czasu, w zależności od dobrej czy złej wiary, odpowiednio 10 bądź 20 lat oraz posiadanie samoistne danej nieruchomości.
Przepisart. 336 k.c.stanowi, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Przepisyartykułów 339 k.c.i340 k.p.c.ustanawiają domniemania. Zgodnie z przepisemart. 339 k.c.domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. Zgodnie natomiast z przepisemart. 340 k.c.domniemywa się ciągłość posiadania. Niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą nie przerywa posiadania.
Sąd w sprawie o zasiedzenie jest obowiązany również do badania, czy nabycie posiadania przez wnioskodawcę nastąpiło w dobrej lub złej wierze. Od tego zależy bowiem czas potrzebny do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia.
Posiadanie samoistne charakteryzuje się tym, że posiadacz włada rzeczą w takim zakresie, w jakim czyni to właściciel, wykorzystując taką faktyczną możliwość władania rzeczą, do jakiej właściciel jest uprawniony (orz. SN z 7 maja 1986 r. III CRN 60/86, OSNCP 9/87 poz. 138). Posiadaczem samoistnym jest tylko ten, kto rzeczą faktycznie włada z zamiarem władania dla siebie. Wola nie może być ukryta dla otoczenia – chodzi tu o jawny dla otoczenia, niedwuznaczny zamiar (patrz S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 2003, s. 504-505).
W kontekście powyższego oraz powołanej argumentacji, w ocenie Sądu niebyło wątpliwości, iż rodzice wnioskodawcyF.iR. S.byli posiadaczami samoistnymidziałki nr (...)położonej wK.. Również na gruncie ustalonego w sprawie stanu faktycznego Sąd nie miał wątpliwości, iż w odniesieniu do rodziców wnioskodawców spełniona została także przesłanka upływu czasu uprawniającego ich do zasiedzeniadziałki nr (...). Jak już wyżej nadmieniono przedmiotowa działka wraz z istniejącym na niej domem zajęli rodzice wnioskodawcyF. S.iR. S.– już najprawdopodobniej w roku 1948 na podstawie aktu nadania ziemi, który sięnota benenie zachował. Bezsporne jest, że rodzice wnioskodawcy posiadali przedmiotową nieruchomość jako posiadacze samoistni. W związku z tym niezależnie od przyjęcia faktycznej daty rozpoczęcia samoistnego posiadania przedmiotowej nieruchomości przez rodziców wnioskodawcy – czy 22 stycznia 1948 (akt nadania) czy 4 lipca 1960 roku (decyzja o wykonaniu aktu nadania), to rodzice wnioskodawcy nabyli tę nieruchomość przez zasiedzenie – nawet przy uznaniu złej wiary – za czym może przemawiać fakt, żedziałka nr (...), jako odrębna część gruntu oddziałki nr (...)została oznaczona na mapie poglądowej z 1 lipca 1959 roku – najpóźniej z dniem 4 lipca 1980 roku. W związku z tym, co najmniej od tego dnia właścicielamidziałki nr (...)położonej wK.stali się małżonkowieF. S.iR. S.i to niezależnie od tego kto w późniejszym okresie formalnie figurował jako jej właściciel.
W świetle powyższych ustaleń dla zapadłego rozstrzygnięcia nierelewantne stały się okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę, a mianowicie fakt darowizny w 1995 roku przez rodziców wnioskodawcy na jego rzecz i uczestnikaS. S.działek nr (...), fakt zamieszkiwania w tej nieruchomości od momentu swojego urodzenia, jak również okoliczność wyprowadzenia się wnioskodawcy doZ.po ślubie i powrót do przedmiotowego domu w 1993 roku, czy wreszcie okoliczność opłacania przez wnioskodawcę podatków czy czynienia nakładów na dom zlokalizowany nadziałce nr (...). Wnioskodawca bowiem nie mógł na kanwie niniejszej sprawy doliczyć do okresu swojego posiadaniadziałki nr (...)okresu posiadania jego rodziców.
W nawiązaniu do powyższego akapitu należy zwrócić uwagę na przepisart. 176 § 1 k.c.(w brzmieniu sprzed zaznaczonej wyżej nowelizacji), zgodnie z którym jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat dwadzieścia. Wedleart. 176 § 2 k.c.przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego posiadacza.
Analiza treści powyższego przepisu prowadzi do konstatacji, że następca poprzedniego posiadacza może doliczyć do czasu swojego posiadania czas swego poprzednika, ale jedynie w wypadku, kiedy zasiedzenie na rzecz poprzedniego posiadacza jeszcze nie nastąpiło. Tym samym wnioskodawcaK. S.mógłby do czasu swojego posiadaniadziałki nr (...)doliczyć okres jej posiadania przez jego rodziców tylko wtedy, kiedy jego rodzice nie zasiedzieliby tejże nieruchomości wcześniej (zob. postanowienie SN z 13.11.1966 r., III CR 223/66 OSNC 1967/5/91).
Skoro zatem rodzice wnioskodawcy zasiedzieli przedmiotową działkę w 1980 roku, to wnioskodawca domagając się zasiedzenia prawa własności tej działki na swoją rzecz nie mógł zaliczyć dla siebie okresu samoistnego posiadania przedmiotowej działki zgodnie zart. 176 § 1 k.c.Tym bardziej, że już w treści swojego wniosku upatruje się upływu terminu zasiedzenia z dniem 4 lipca 1980 roku. Przez wzgląd na ujawnione w sprawie okoliczności ewentualny okres zasiedzeniadziałki nr (...)wraz z domem rozpoczął swój bieg dla wnioskodawcy przeciwko rodzicom dopiero 1995 roku, kiedy to rodzice w drodze darowizny oddali swoim synomdziałki nr (...), a oni dokonali ich podziału do użytkowania, w wyniku którego wnioskodawcy przypadła część domu zlokalizowana nadziałce nr (...). Oznacza to, iż w przypadku wnioskodawcy znalazłby zastosowanie reżim prawny obowiązujący po 1 października 1990 roku – wymagający dla stwierdzenia zasiedzenia upływu 15 lat w dobrej wierze i 30 lat w złej wierze, co powoduje niemożność stwierdzenia zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości bezpośrednio na rzecz wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

ZARZĄDZENIE

1
odnotować uzasadnienie,

2
odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć uczestnikowi GminieP.do rąk pełnomocnika bez pouczenia o apelacji;

3
kal. 14 dni.

N., dnia 14 lipca 2016 r.

UZASADNIENIE
W dniu 11 czerwca 2015 roku do tutejszego Sądu wpłynął wniosekK. S.o stwierdzenie zasiedzenia na jego rzecz do majątku osobistego z dniem 4 lipca 1980 roku własności nieruchomości gruntowej stanowiącejdziałkę nr (...)o powierzchni 0,0200 ha, zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej w miejscowościK.(...)dla której Sąd Rejonowy w Nysie prowadziksięgę wieczystą o nr (...).
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że jego rodzice –F. S.iR. S.aktem nadania z 1948 roku otrzymali własność nieruchomości gruntowych stanowiącychdziałki nr (...)położonych w miejscowościK..Działka nr (...)była działką zabudowaną budynkiem mieszkalnym oraz zabudowaniami gospodarczymi.Działka nr (...)została sprzedana w 2007 roku. Akt nadania nie zachował się do dnia dzisiejszego.F.iR. S.zamieszkiwali w domu zlokalizowanym nadziałce nr (...), tam też przyszedł na świat i wychowywał się wnioskodawca. Wraz zdziałką nr (...)poprzednicy prawni wnioskodawcy zajęli przyległądziałkę nr (...), na której zlokalizowana jest część budynku mieszkalnego. Na dzień objęcia działki rodzice wnioskodawcy nie mieli wiedzy, że część budynku zlokalizowana jest na innej działce, do której nie posiadali tytułu prawnego. W dniu 1995 rokuF.iR. S.umową darowizny przekazali własnośćdziałki nr (...)na swoich synów:K. S.iS. S.wraz z przekazaniem własności w/w nieruchomości, nastąpiło również przeniesienie posiadaniadziałki nr (...), która w dalszym ciągu była użytkowana tylko i wyłącznie przez wnioskodawcę i jego rodzinę.K. S.orazS. S.dokonali nieformalnego podziału nieruchomości do korzystania, w ten sposób, że część budynku zlokalizowaną nadziałce nr (...)użytkował wyłącznieK. S.wraz z rodziną. Wnioskodawca mieszkał w budynku zlokalizowanym nadziałce nr (...)od urodzenia do 1981 roku. Następnie po zawarciu związku małżeńskiego, zamieszkiwał wraz z małżonką wZ.. Powrócił do rodzinnego domu w 1993 roku i zamieszkuje tam nieprzerwanie do chwili obecnej. Od momentu nabycia własności nieruchomości wskutek zawartej umowy darowiznyK. S.orazS. S.uiszczali zobowiązania podatkowe za użytkowane przez nich części nieruchomości. Wnioskodawca nadto remontował i utrzymywał zajmowaną nieruchomość dokonując na niej szeregu nakładów. Nie miał świadomości o istnieniudziałki nr (...), ani o tym, że część zajmowanej przez niego nieruchomości stanowi własność GminyP..
W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowania GminaP.w piśmie z dnia 17 lipca 2015 roku (k. 52-55) wniosła o oddalenie wniosku oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na poparcie swojego stanowiska uczestnik podał, że nigdy nie doszło do nabycia przez wnioskodawcę przez zasiedzenie prawa własnościdziałki gruntu nr (...)położonej wK.wobec zaistniałego faktu przerwania posiadania tej działki przez wnioskodawcę przez okres od 29 stycznia 1981 roku do 28 lutego 1993 roku. Wnioskodawca wszedł w posiadane przedmiotowej nieruchomości dopiero w dniu 1 marca 1993 roku i to w złej wierze. Mniej więcej od dnia 11 października 1956 roku zarówno wnioskodawca jak iF. S.posiadali przedmiotową nieruchomość jednocześnie, przy czymF. S.w złej wierze. Ponadto uczestnik postępowania nadmienił, żeF. S.iR. S.weszli w posiadanie domu położonego nadziałce nr (...)w złej wierze. Świadczy o tym treść orzeczenia nr RU.ou.K..(...)Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wN.z 4 lipca 1960 roku o wykonaniu aktu nadania, gdzie w uzasadnieniu wskazano, żeF. S.przyznaje się dom (jeden dom) i stajenkę. Dom stojący nadziałce nr (...)był i jest odrębnym domem niż ten położony nadziałce nr (...), co wynika ze zbioru dokumentów złożonych doksięgi wieczystej nr (...).
Na rozprawie w dniu 17 września 2015 roku Sąd wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowaniaS. S.(k. 71).
Podczas rozprawy dnia 2 grudnia 2015 roku uczestnik postępowaniaS. S.oświadczył, iż zgadza się z wnioskiem (k. 80). Nadto uczestnik oświadczył, iżdziałka oznaczona nr (...)stanowiła własność jego rodzicówF. S.iR. S.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Działka nr (...)o powierzchni 0,0200 ha, zabudowana budynkiem mieszkalnym położona w miejscowościK.10a jest objętaksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Nysie, a jej właścicielem ujawnionym w dziale II tej księgi wieczystej jest GminaP..
Przedmiotowa działka została naniesiona na mapy w 1959 roku jako nieruchomość zabudowana na roli i stanowiła własność Skarbu Państwa do roku 1991, kiedy to na podstawie decyzji Wojewody(...)z 31 lipca 1991 roku, nr G IV-(...)stała się własnością GminyP..
Dowód:
- odpis zwykłyksięgi wieczystej (...), k. 8-11;
- akta księgi wieczystej(...): wniosek o założenie księgi wieczystej, k. 2, postanowienie o założeniu księgi wieczystej z 12.07.1995 r., k. 22, decyzja Wojewody(...)z 31.07.1991 r., k. 5;
- wypis z rejestru gruntów dladziałki nr (...), k. 12;
- wyrys z mapy ewidencyjnej, k. 13-15;
- pismo GminyP.z 26.05.2015 r.;
- akta księgi wieczystej(...): rejestr pomiarowy - mapa poglądowa z 01.07.1959 r.
F. S.iR. S.będący rodzicami wnioskodawcy aktem nadania z 22 stycznia 1948 roku otrzymali własność nieruchomości gruntowych stanowiącychdziałki nr (...)położonych w miejscowościK.objętych księgą wieczystą prowadzoną przez tutejszy Sąd po nr(...). Nadziałce nr (...)istniały zabudowania w postaci domu mieszkalnego oraz budynku gospodarczego – stajenki. Wraz zdziałką nr (...)F. S.iR. S.zajęli przyległądziałkę nr (...), na której zlokalizowana jest część budynku mieszkalnego, w którym zamieszkiwali wraz z uczestnikami postępowania –S. S.iK. S.od momentu ich urodzenia.K. S.po zawarciu związku małżeńskiego wyprowadził się z przedmiotowego domu 29 stycznia 1981 roku by wrócić tam ponownie 7 stycznia 1993 roku.
Rodzice wnioskodawcyF. S.iR. S.nieprzerwanie byli posiadaczami i wykonywali uprawnienia właścicielskie w zakresie przedmiotowychdziałek nr (...)oraz posadowionych na nich zabudowań i byli traktowani jak ich właściciele. Zabudowania zlokalizowane nadziałkach nr (...)niegdyś stanowiły jeden budynek mieszkalny, jednak obecnie na skutek przeprowadzonych prac adaptacyjnych przez wnioskodawcę i uczestnika stanowi on dwa odrębne budynkimieszkalnego o nr (...)(zajmowanym przezS. S.) oraz o nr(...)(zajmowanym przezK. S.).
Następnie na mocy umowy darowizny z 18 sierpnia 1995 roku sporządzonej przez notariuszaW. G., nr rep. A 2863/95 przekazalidziałki nr (...)po ½ udziału we współwłasności na rzecz swoich synówS. S.iK. S..
Po dokonanej darowiźnieK. S.orazS. S.dokonali nieformalnego podziału nieruchomości do korzystania, w ten sposób, że część budynku zlokalizowaną nadziałce nr (...)użytkował wyłącznieK. S.wraz z rodziną. Od momentu objęcia przedmiotowej działki w posiadanieK. S.opłacał z tego tytułu podatek od nieruchomości oraz czynił nakłady.
Aktualnie nieruchomość, dla której prowadzona jestksięga wieczysta (...)obejmuje wyłączniedziałkę nr (...), a w dziale II tej księgi jako współwłaściciele tej nieruchomości na zasadzie współwłasności ułamkowej po ½ części udziału ujawnieni sąK. S.orazS. S..
Dowód:

    - akta księgi wieczystej(...): orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wN.nr RU.ou.K.(...)z 4 lipca 1960 roku, k. 2, postanowienie z 09.08.1960 r. o założeniu księgi wieczystej, k. 4, wypis aktu notarialnego – umowy darowizny z 18.08.1995 r., k. 6;

- odpis zwykłyksięgi wieczystej (...), k. 17;
- mapa sytuacyjno-wysokościowa, k. 18;
- kopia aktu notarialnego z 18.08.1995 r., k. 19-22;
- pokwitowania zapłaty podatku, k. 25-27;
- faktury VAT i dokumenty wydania, k. 28-43;
- kopia wydruku fotografii budynków mieszkalnych zlokalizowanych nadziałkach nr (...)wK., k. 60;
- opis i mapa, k. 61;
- zeznania świadkaG. T., k. 69-70;
- zeznania świadkaA. W., k. 70-71;
- zeznania świadkaK. K., k. 80-81;
- przesłuchanie stron: wnioskodawcyK. S., k. 81-82;
- przesłuchanie stron: uczestnikaS. S., k. 100-101;
- poświadczenie o adresach i okresach zameldowania, k. 24.
W dniu 6 września 1997 roku wK.zmarł ojciec wnioskodawcyF. S., a na tę okoliczność w Urzędzie Stanu Cywilnego sporządzono akt zgonu za nr(...).
Matka wnioskodawcyR. S.zmarła w dniu 12 stycznia 2001 roku wP.co zostało stwierdzone przez Urząd Stanu Cywilnego wP.w akcie zgonu o oznaczeniu(...)
Dowód:
- skrócony odpis aktu zgonu nr(...), k. 23;
- odpis skrócony aktu zgonu, k. 75.

Sąd zważył, co następuje:
Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie, Sąd oparł się na dowodach z dokumentów przedłożonych przez strony niniejszego postępowania. Ponadto Sąd posiłkował się uzupełniająco dowodami z zeznań świadków oraz przesłuchania stron postępowania – wnioskodawcy i uczestnikaS. S., a także z urzędu dopuścił dowód z dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych prowadzonych w tutejszym Sądzie:(...),(...),(...). Wszystkie dowody zostały szczegółowo opisane pod poszczególnymi elementami stanu faktycznego.
Przed przystąpieniem do oceny materiału dowodowego należy wskazać, iż w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia sąd nie jest związany żądaniem wniosku w zakresie określenia podmiotu, który nabył własność rzeczy przez zasiedzenie, daty tego nabycia ewentualnie stwierdzenia nabycia tej rzeczy w mniejszym niż wnioskowanym zakresie, natomiast jest związany wskazanym we wniosku przedmiotem zasiedzenia oraz określeniem prawa, jakie w wyniku zasiedzenia zostało nabyte (postanowienie SN z 12.10.2010 r., I CSK 582/09). W świetle zaśart. 609 i 610 k.p.c.sąd orzekając o zasiedzeniu powinien uwzględnić rzeczywisty stan prowadzący do zasiedzenia i stwierdzić zasiedzenie zgodnie z tym stanem, bez względu na treść wniosku o stwierdzenie zasiedzenia (postanowienie SN z 17.12.2009 r., IV CSK 247/09).
W tym miejscu należy także uwypuklić fakt, iż w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie sąd orzeka, kto w określonej chwili nabył jej własność, bez względu na to, czy jest właścicielem w chwili orzekania (post. SN z 03.04.2003 r., V CK 60/03). Oznacza, to iż przy ocenie nastąpienia skutku w postaci zasiedzenia nieruchomości w rozumieniuart. 172 k.c.Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny z chwili kiedy ten skutek z mocy samego prawa nastąpił.
W kontekście powyższego akapitu, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd doszedł do przekonania, iżdziałkę nr (...)o powierzchni 0,0200 ha, położoną wK.nr(...), gminaP., dla której Sąd Rejonowy w Nysie prowadziksięgę wieczysta (...)nabyli przez zasiedzenie w majątkowej wspólności ustawowej małżeńskiej – małżonkowieF. S.iR. S.najpóźniej z dniem 4 lipca 1980 roku.
Jak wynika bowiem z dokumentów znajdujących się wksiędze wieczystej (...), w tym też przedłożonych przez uczestnika GminęP., rodzice wnioskodawcyK. S.i uczestnikaS. S.aktem nadania z 22 stycznia 1948 roku otrzymali na swoją rzecz działki oznaczone nr ewidencyjnymi nr(...)(objęte(...)) i od tego roku zamieszkiwali w domu zlokalizowanym nadziałce nr (...)zajmując również przyległądziałkę o nr (...), na której zlokalizowana jest część przedmiotowego budynku mieszkalnego. Fakt ten potwierdza orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wN.nr RU.ou.K.(...)z 4 lipca 1960 roku o wykonaniu aktu nadania z 22 stycznia 1948 roku. Przedmiotowy akt nadania nie zachował się do dnia dzisiejszego, wobec czego Sąd za najbardziej wiarygodną datę objęcia w samoistne posiadaniedziałek nr (...)przyjął datę wydania przedmiotowego orzeczenia – 4 lipca 1960 roku. Samoistne posiadanie tychże działek przez rodziców wnioskodawcy nie było kwestionowane przez żadną ze stron, a co więcej znalazło potwierdzenie w dowodach z zeznań świadków oraz przesłuchania wnioskodawcy i uczestnikaS. S.. Z treści tych dowodów jednoznacznie wynika, iż okoliczni mieszkańcy traktowaliF. S.iR. S.jak właścicieli tych nieruchomości, a w szczególnościdziałki nr (...), którą to działkęR.iF. S.traktowali z kolei jako cały obszardziałki nr (...). Zeznania te wskazują także na fakt, iż rodzice wnioskodawcy nawet wynajmowali część budynku znajdującą się nadziałce nr (...), co tylko umacnia przekonanie o ich samoistnym władaniu jak właścicieledziałką nr (...).
W związku z datą objęcia w posiadanie samoistnedziałki nr (...)przez rodziców wnioskodawcy w niniejszej sprawie niewątpliwie znajdzie zastosowanie przepisart. 172 k.c.w brzmieniu obowiązujący przed nowelizacją ustawą z 28 lipca 1990 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz.U.1990.55.321), która weszła w życie z dniem 1 października 1990 roku.
Zgodnie z powołanym przepisemart. 172 § 1 k.c.w uprzednio obowiązującym brzmieniu posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dziesięciu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Wedleart. 172 § 2 k.c.po upływie lat dwudziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
W myśl powołanego przepisu przesłankami stwierdzenia zasiedzenia jest upływ czasu, w zależności od dobrej czy złej wiary, odpowiednio 10 bądź 20 lat oraz posiadanie samoistne danej nieruchomości.
Przepisart. 336 k.c.stanowi, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Przepisyartykułów 339 k.c.i340 k.p.c.ustanawiają domniemania. Zgodnie z przepisemart. 339 k.c.domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. Zgodnie natomiast z przepisemart. 340 k.c.domniemywa się ciągłość posiadania. Niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą nie przerywa posiadania.
Sąd w sprawie o zasiedzenie jest obowiązany również do badania, czy nabycie posiadania przez wnioskodawcę nastąpiło w dobrej lub złej wierze. Od tego zależy bowiem czas potrzebny do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia.
Posiadanie samoistne charakteryzuje się tym, że posiadacz włada rzeczą w takim zakresie, w jakim czyni to właściciel, wykorzystując taką faktyczną możliwość władania rzeczą, do jakiej właściciel jest uprawniony (orz. SN z 7 maja 1986 r. III CRN 60/86, OSNCP 9/87 poz. 138). Posiadaczem samoistnym jest tylko ten, kto rzeczą faktycznie włada z zamiarem władania dla siebie. Wola nie może być ukryta dla otoczenia – chodzi tu o jawny dla otoczenia, niedwuznaczny zamiar (patrz S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 2003, s. 504-505).
W kontekście powyższego oraz powołanej argumentacji, w ocenie Sądu niebyło wątpliwości, iż rodzice wnioskodawcyF.iR. S.byli posiadaczami samoistnymidziałki nr (...)położonej wK.. Również na gruncie ustalonego w sprawie stanu faktycznego Sąd nie miał wątpliwości, iż w odniesieniu do rodziców wnioskodawców spełniona została także przesłanka upływu czasu uprawniającego ich do zasiedzeniadziałki nr (...). Jak już wyżej nadmieniono przedmiotowa działka wraz z istniejącym na niej domem zajęli rodzice wnioskodawcyF. S.iR. S.– już najprawdopodobniej w roku 1948 na podstawie aktu nadania ziemi, który sięnota benenie zachował. Bezsporne jest, że rodzice wnioskodawcy posiadali przedmiotową nieruchomość jako posiadacze samoistni. W związku z tym niezależnie od przyjęcia faktycznej daty rozpoczęcia samoistnego posiadania przedmiotowej nieruchomości przez rodziców wnioskodawcy – czy 22 stycznia 1948 (akt nadania) czy 4 lipca 1960 roku (decyzja o wykonaniu aktu nadania), to rodzice wnioskodawcy nabyli tę nieruchomość przez zasiedzenie – nawet przy uznaniu złej wiary – za czym może przemawiać fakt, żedziałka nr (...), jako odrębna część gruntu oddziałki nr (...)została oznaczona na mapie poglądowej z 1 lipca 1959 roku – najpóźniej z dniem 4 lipca 1980 roku. W związku z tym, co najmniej od tego dnia właścicielamidziałki nr (...)położonej wK.stali się małżonkowieF. S.iR. S.i to niezależnie od tego kto w późniejszym okresie formalnie figurował jako jej właściciel.
W świetle powyższych ustaleń dla zapadłego rozstrzygnięcia nierelewantne stały się okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę, a mianowicie fakt darowizny w 1995 roku przez rodziców wnioskodawcy na jego rzecz i uczestnikaS. S.działek nr (...), fakt zamieszkiwania w tej nieruchomości od momentu swojego urodzenia, jak również okoliczność wyprowadzenia się wnioskodawcy doZ.po ślubie i powrót do przedmiotowego domu w 1993 roku, czy wreszcie okoliczność opłacania przez wnioskodawcę podatków czy czynienia nakładów na dom zlokalizowany nadziałce nr (...). Wnioskodawca bowiem nie mógł na kanwie niniejszej sprawy doliczyć do okresu swojego posiadaniadziałki nr (...)okresu posiadania jego rodziców.
W nawiązaniu do powyższego akapitu należy zwrócić uwagę na przepisart. 176 § 1 k.c.(w brzmieniu sprzed zaznaczonej wyżej nowelizacji), zgodnie z którym jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat dwadzieścia. Wedleart. 176 § 2 k.c.przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego posiadacza.
Analiza treści powyższego przepisu prowadzi do konstatacji, że następca poprzedniego posiadacza może doliczyć do czasu swojego posiadania czas swego poprzednika, ale jedynie w wypadku, kiedy zasiedzenie na rzecz poprzedniego posiadacza jeszcze nie nastąpiło. Tym samym wnioskodawcaK. S.mógłby do czasu swojego posiadaniadziałki nr (...)doliczyć okres jej posiadania przez jego rodziców tylko wtedy, kiedy jego rodzice nie zasiedzieliby tejże nieruchomości wcześniej (zob. postanowienie SN z 13.11.1966 r., III CR 223/66 OSNC 1967/5/91).
Skoro zatem rodzice wnioskodawcy zasiedzieli przedmiotową działkę w 1980 roku, to wnioskodawca domagając się zasiedzenia prawa własności tej działki na swoją rzecz nie mógł zaliczyć dla siebie okresu samoistnego posiadania przedmiotowej działki zgodnie zart. 176 § 1 k.c.Tym bardziej, że już w treści swojego wniosku upatruje się upływu terminu zasiedzenia z dniem 4 lipca 1980 roku. Przez wzgląd na ujawnione w sprawie okoliczności ewentualny okres zasiedzeniadziałki nr (...)wraz z domem rozpoczął swój bieg dla wnioskodawcy przeciwko rodzicom dopiero 1995 roku, kiedy to rodzice w drodze darowizny oddali swoim synomdziałki nr (...), a oni dokonali ich podziału do użytkowania, w wyniku którego wnioskodawcy przypadła część domu zlokalizowana nadziałce nr (...). Oznacza to, iż w przypadku wnioskodawcy znalazłby zastosowanie reżim prawny obowiązujący po 1 października 1990 roku – wymagający dla stwierdzenia zasiedzenia upływu 15 lat w dobrej wierze i 30 lat w złej wierze, co powoduje niemożność stwierdzenia zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości bezpośrednio na rzecz wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.