Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2460/15
Data wyroku: 2016-04-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: J. Chrostek
Słowa kluczowe: Składki Na Ubezpieczenie Społeczne
Podstawa prawna: art. 36 ustawy o ubezp. społ. z tytułu choroby zawodowej

Sygn. akt VIII U 2460/15

UZASADNIENIE
Decyzją Nr (...)z dnia 11 sierpnia 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.stwierdził, iż stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującą płatnika składek(...) Sp. z o.o.w najbliższym roku składkowym obejmującym okres rozliczeniowy od 1 kwietnia 2015 do 31 marca 2016 podwyższa o 100% i ustala w wysokości 4,72%.
W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż w dniu 5 czerwca 2015 r. do ZUS II Oddział wŁ.wpłynął wniosek z Państwowej Inspekcji Pracy – Okręgowego Inspektoratu Pracy wŁ.o podwyższenie płatnikowi(...) SP. z o.o.o 100% stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe na najbliższy rok składkowy. Jako powód podano rażące naruszenie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy stwierdzonych w czasie trzech kolejnych kontroli.
Organ rentowy dodał, że z uzasadnienia wniosku Państwowej Inspekcji Pracy wynika, że w okresie od listopada 2014 r. do maja 2015 r. wfirmie (...) Sp. z o.o.wydano łącznie 70 decyzji nakazowych dotyczących stwierdzonych naruszeń przepisów z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz to, że w czasie kontroli przeprowadzonej w maju 2015 r. stwierdzono występowanie dalszych rażących nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w szczególności, w zakresie wyposażenia maszyn w urządzenia ochronne, sposobów magazynowania materiałów, zapewnienia swobodnych dojść do maszyn, nieprzestrzeganie ustaleń dotyczących pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem.
/decyzja – akta ZUS/
Odwołanie od w/w decyzji w dniu 11 września 2015 r. złożyła(...) Sp. z o.o.Decyzji zarzucono:
1. Wadliwość formalną w zakresie wskazania najbliższego roku składkowego – w rozumieniu art. 36 ust. 1 w/w ustawy wypadkowej (tj. zarówno wbrew brzmieniu tego przepisu i jego wykładni w praktyce i orzecznictwie, jak i z naruszeniem zasady niedziałania prawa wstecz),
2. uniemożliwienie Odwołującemu się jako stronie postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów – co w okolicznościach niniejszego przypadku (potencjalnie) mogłoby zakończyć się niewydaniem zaskarżonejDecyzji Nr (...), a w rezultacie:
- wydanie tej (administracyjnej na dotychczasowym etapie postępowania) Decyzji z pominięciem uprzedniego dokonania przez ZUS w tym postępowaniu jakichkolwiek ustaleń własnych tj. nieprzeprowadzenie jakiegokolwiek postępowania dowodowego (- naruszenie przepisówart. 7, 77, 80ale i w okolicznościach tego przypadkuart. 84 § 1 k.p.a.); z uzasadnienia zaskarżonej decyzji literalnie wynika bowiem, że ZUS wydając tę tak dolegliwą finansowo dla Odwołującego decyzję oparł się wyłącznie na treści wniosku PIP – Okręgowego Inspektoratu Pracy wŁ.z dn. 29.05.2015r. – wniosku, którego petitum i uzasadnienie Odwołujący się w całości kwestionuje,
- wydanie zaskarżonejDecyzji Nr (...)z naruszeniemart. 107 §2 k.p.a.; Uzasadnienie faktyczne tej Decyzji nie zawiera bowiem wskazania faktów, które ZUS uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Decyzja nie zawiera również uzasadnienia prawnego -wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, a zatem wyjaśnienia dlaczego Organ (wbrew literze prawa i jego jednolitej wykładni) uważa za rok najbliższy bieżący rok składkowy, a nie rok następny;
- wydanieDecyzji Nr (...)z dnia 11 sierpnia 2015 r. wbrew istniejącemu stanowi rzeczy, tj. przez błędne i niepoparte (a to w obliczu zaniechań Organu, wskazanych w punktach powyżej) faktami przyjęcie przez Organ zaistnienia w zakładzie pracy odwołującej się Spółki rażącego naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
W uzasadnieniu wskazano, że odwołanie rozpocząć należy od wskazania, że(...) Sp. z o.o.otrzymała już niemalże identyczną w swej treści Decyzję w niniejszej sprawie, a mianowiciedecyzję Nr (...)z dnia 06 września 2015 r. Od Decyzji tej Odwołująca się Spółka wniosła odwołanie wskutek którego(...)ZUS wydał w dniu 20 lipca 2015 r.decyzję nr (...)uchylającąDecyzję Nr (...)z dnia 9 czerwca 2015 r. Uchylając w/wdecyzję nr (...)ZUS przyznał, że w sprawie miało miejsce naruszenie przepisówkodeksu postępowania administracyjnego, w rezultacie ZUS nawet nie odniósł się do kwestii prawno pracowniczych.
/odwołanie – k. 2 – 6/
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu podniósł argumentację z decyzji.
/odpowiedź na odwołanie – k. 23/
Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 r. pełnomocnik odwołującego poparł odwołanie oraz wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania.
/protokół rozprawy – 00:02:24 – 00:06:42 – płyta CD – k. 36/

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

ustalił następujący stan faktyczny:
(...) SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄzostała wpisana do krajowego Rejestru Sądowego w dniu 9 listopada 2001 r.
/wypis z KRS – k. 7 – 11, k. 27 – 32/
We wniosku z dnia 5 czerwca 2015 r. (data sporządzenia 29.05.2015 r.) Inspektor Pracy wystąpił do ZUS II Oddział wŁ.o podwyższenie płatnikowi składek(...) Sp. z o.o.o 100% stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe ustalanej na najbliższy rok składkowy, w związku ze stwierdzeniem w czasie kolejnych kontroli przeprowadzonych w dniach: 12, 13, 25.11. 2014 r., 02, 03, 05, 10, 15, 17, 18, 23.12. 2014 r., 08, 22, 30.01.2015 r., 02.02.2015 r., 12, 20, 26, 28.05.2015 r. rażącego naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że od listopada 2014 r. do maja 2015 r. wfirmie (...) Sp. z o.o.zostały przeprowadzone 3 kontrole i wydano łącznie 70 decyzji nakazowych dotyczących stwierdzonych naruszeń przepisów z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Następnie w czasie kontroli przeprowadzonej w maju 2015 r. stwierdzono występowanie dalszych rażących nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w szczególności, w zakresie wyposażenia maszyn w urządzenia ochronne, sposobów magazynowania materiałów, zapewnienia swobodnych dojść do maszyn, nieprzestrzeganie ustaleń dotyczących pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem.
/wniosek z dnia 5 czerwca 2015 r. – akta ZUS/
Decyzją Nr (...)z dnia 9 czerwca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.stwierdził, iż stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującą płatnika składek(...) Sp. z o.o.w najbliższym roku składkowym obejmującym okres rozliczeniowy od 1 kwietnia 2015 do 31 marca 2016 podwyższa o 100%.
W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż w dniu 5 czerwca 2015 r. do ZUS II Oddział wŁ.wpłynął wniosek z Państwowej Inspekcji Pracy – Okręgowego Inspektoratu Pracy wŁ.o podwyższenie płatnikowi(...) SP. z o.o.o 100% stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe na najbliższy rok składkowy. Jako powód podano rażące naruszenie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy stwierdzonych w czasie trzech kolejnych kontroli.
Organ rentowy dodał, że z uzasadnienia wniosku Państwowej Inspekcji Pracy wynika, że w okresie od listopada 2014 r. do maja 2015 r. wfirmie (...) Sp. z o.o.wydano łącznie 70 decyzji nakazowych dotyczących stwierdzonych naruszeń przepisów z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz to, że w czasie kontroli przeprowadzonej w maju 2015 r. stwierdzono występowanie dalszych rażących nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w szczególności, w zakresie wyposażenia maszyn w urządzenia ochronne, sposobów magazynowania materiałów, zapewnienia swobodnych dojść do maszyn, nieprzestrzeganie ustaleń dotyczących pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem.
/decyzja – akta ZUS/
Odwołanie od w/wdecyzji Nr (...)r. złożyłaspółka (...) Sp. z o.o.złożyła w dniu 13 lipca 2015 r.
/odwołanie – akta ZUS/
Odwołanie płatnika składek oddecyzji nr (...)nie zostało skierowane do Sądu.
/pismo – akta ZUS/
Następniedecyzją nr (...)r. z dnia 20 lipca 2015 r. ZUS II Oddział wŁ.uchyliłdecyzję nr (...)r. z dnia 9 czerwca 2015 r. stwierdzającą, żefirma (...) Sp. z o.o.winna zastosować podwyższoną o 100% stopę wypadkową w okresie od 1 kwietnia 2015 r. do 31 marca 2016 r.
/decyzja – akta ZUS/
Zaskarżonądecyzją Nr (...)z dnia 11 sierpnia 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.stwierdził, iż stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującą płatnika składek(...) Sp. z o.o.w najbliższym roku składkowym obejmującym okres rozliczeniowy od 1 kwietnia 2015 do 31 marca 2016 podwyższa o 100% i ustala w wysokości 4,72%.
/decyzja – akta ZUS/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dokumenty, których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

zważył , co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
W myślart. 36 ust. 1 Ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz.U. z 2015 poz. 1242 z póź. zm.), inspektor pracy może wystąpić do jednostki organizacyjnej Zakładu właściwej ze względu na siedzibę płatnika składek z wnioskiem o podwyższenie płatnikowi składek, u którego w czasie dwóch kolejnych kontroli stwierdzono rażące naruszenie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, o 100% stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe ustalanej na najbliższy rok składkowy.
Stosownie do treści ust. 2 art. 36, decyzję w sprawie podwyższenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, o której mowa w ust. 1, wydaje Zakład.
Zgodnie z dyspozycją art. 27 stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe ustala się na rok składkowy.
Na mocy art. 2 pkt 8 „rok składkowy” jest to okres obowiązywania stopy procentowej składek na ubezpieczenie wypadkowe należnych za okres od dnia 1 kwietnia danego roku do dnia 31 marca następnego roku.
W doktrynie wyrażane są poglądy, że „Uprawnienie inspektora pracy aktualizuje się dopiero w czasie drugiej kontroli u tego samego pracodawcy, podczas której nastąpiło stwierdzenie naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Druga kontrola musi następować bezpośrednio po pierwszej, z tym zastrzeżeniem, iż jako drugiej (kolejnej) nie należy traktować kontroli następującej przed upływem czasu, wyznaczonego przez kontrolerów po pierwszej kontroli celem wyeliminowania dostrzeżonych uchybień i zastosowania się do zaleceń pokontrolnych. W każdej z dwóch kolejnych kontroli wymagane jest stwierdzenie rażącego naruszenia przepisów bhp, natomiast bez znaczenia jest rodzaj naruszonych przepisów, nie muszą być to te same przepisy.” (takS. S.w komentarzu do art. 36 ustawy wypadkowej, dostępnym w Systemie(...)Prawnej Lex). Dodać można, że „Najczęstszym przypadkiem będzie nieusunięcie naruszenia stwierdzonego w trakcie pierwszej kontroli, jednak nie można wykluczyć sytuacji, w której w trakcie pierwszej kontroli inspektor pracy stwierdzi wskazane w przepisie naruszenie, płatnik je usunie, a w czasie drugiej kontroli wykryte zostanie inne naruszenie (tak w: „Społeczne ubezpieczenia wypadkowe i chorobowe Komentarz” pod red. M. Gersdorf i B. Gudowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2012). Przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych podlegają wykładni ścisłej, w szczególności przepisy nakładające na płatników składek sankcje mające wymiar finansowy.
Z literalnego brzmienia art. 36 ust. 1 ustawy wynika, że podwyższeniu o 100 % podlega stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe ustalana na najbliższy rok składkowy następujący po roku składkowym, w którym inspektor pracy wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o takie podwyższenie. W myśl art. 27 ustawy stopę procentową składki ustala się bowiem na rok składkowy, który zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy obejmuje okres od 1 kwietnia danego roku do 31 marca następnego roku. Skoro postępowanie o wymierzenie płatnikowi wyższej o 100 % stopy procentowej składki następuje na wniosek inspektora pracy, to data złożenia takiego wniosku stanowi punkt odniesienia w wyznaczaniu najbliższego roku składkowego, w jakim ma obowiązywać tak podwyższona stopa procentowa. Jednocześnie komentowany przepis stanowi o stopie procentowej "ustalanej na najbliższy rok składkowy", a zatem nie może to być stopa już ustalona i stosowana w roku składkowym poprzedzającym rok, którego dotyczy przedmiotowe podwyższenie. Stopę procentową składki ustala zaś Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub sam płatnik według zasad skodyfikowanych w art. 28-33 ustawy. Jest ona zróżnicowana w zależności od liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego, kategorii ryzyka właściwej dla grupy działalności, do jakiej należy płatnik oraz kategorii ryzyka określonej dla danego płatnika (mierzonych wskaźnikami częstości poszkodowanych w wypadkach przy pracy ogółem, wypadkach przy pracy śmiertelnych i ciężkich, stwierdzonych chorób zawodowych oraz zatrudnionych w warunkach zagrożenia). To uzależnienie wysokości stopy procentowej składki od wymienionych wielkości o zmiennym charakterze wymusza coroczne jej uaktualnianie. Reasumując: podwyższeniu w trybie art. 36 ustawy podlega stopa procentowa składki przysługująca od płatnika w wysokości ustalanej w myśl zasad art. 28 - 33 na następny rok składkowy po tym, w jakim na podstawie wniosku inspektora pracy wszczęto postępowanie w tej sprawie. Sens omawianej kary sprowadza się do tego, że za stwierdzone naruszanie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przez kolejny rok składkowy płatnik będzie zmuszony uiszczać składkę według podwojonej stopy procentowej należnej w tymże roku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2011 r., II UK 230/10, Lex nr 786393).
Mając na względzie literalne brzmienie przepisu art. 36 ust. 1 ustawy wypadkowej oraz treść w/w wyroku SN należy wskazać, że organ rentowy podwyższając o 100 % składkę wypadkową płatnikowi składek to powinien był to uczynić w roku kolejnym tj. w roku następującym po roku składkowym, w którym inspektor pracy wystąpił do ZUS z wnioskiem o takie podwyższenie a nie w trwającym roku składkowym. Skoro inspektor złożył wniosek do ZUS w dniu 5 czerwca 2015 r. tj. w roku składkowym obejmującym okres od 1 kwietnia 2015 r. do 31 marca 2016 r., to organ rentowy uwzględniając ten wniosek powinien był podwyższyć stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe spółki w roku składkowym obowiązującym od 1 kwietnia 2016 r. do 31 marca 2017 r.
Mając na względzie powyższe na podstawieart. 47714§2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję w pkt 1 wyroku i wskazał, że ZUS II Oddział wŁ.nie miał uprawnień do podwyższenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe za okres od dnia 1 kwietnia 2015 r. do 31 kwietnia 2016 r. z uwagi na datę wniosku Państwowej Inspekcji Pracy.
O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł w punkcie drugim wyroku. Zgodnie zart. 98 § 1 k.p.c.strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Stosownie doart. 98 § 3 k.p.c.do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez wykwalifikowanego pełnomocnika zalicza się wynagrodzenie. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Sąd ustalił, w oparciu o § 2 ust. 1 i 2 w zw. z§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(t.j. Dz.U. 2013 r., poz. 490), zgodnie z wnioskiem, według norm przepisanych, na kwotę 180 zł i zasądził ją od organu rentowego na rzecz(...) spółki z o.o.

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu.