Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Cz 827/15
Data wyroku: 2016-01-26 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marian Raszewski, Janusz Roszewski –, Barbara Mokras

Sygnatura akt II Cz 827/15

POSTANOWIENIE
K., dnia 26 stycznia 2016r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, Wydział II Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSO Marian Raszewski
Sędziowie: SSO Barbara Mokras
SSO Janusz Roszewski – spr.
po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. w Kaliszu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaT. W.iG. W. (1)
przeciwkoK. S.iK. K.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
na skutek zażalenia wnioskodawcy
od postanowienia o kosztach zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie
z dnia 21 września 2015 r., sygn. akt I C 144/15
postanawia:
zmienić punkt 2 zaskarżonego wyroku w ten sposób, że nie obciążać pozwanejK. S.kosztami procesu
SSO Barbara Mokras SSO Marian Raszewski SSO Janusz Roszewski
Dnia 26 stycznia 2016 roku
Sygnatura akt II Cz 827/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 21 września 2015r. Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie uwzględnił powództwoT. W.iG. W. (2)przeciwkoK. S.IK. K.o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ( pkt 1 wyroku) oraz zasądził od pozwanej na rzecz powodów solidarnie zwrot kosztów procesuw łącznej wysokości 2217 złotych ( pkt 2 wyroku). W uzasadnieniu Sad Rejonowy podał, zeo kosztach procesu orzekł na podstawieart. 98§1 k.p.c.zgodnie z zasada odpowiedzialności za wynik procesu.
Zażalenie na rozstrzygniecie o kosztach procesu tj w zakresie punktu 2-go wyroku wniosła pozwana zaskarżając to postanowienie w całości. Odnosząc się do charakteru i przebiegu procesu jak i do swojej sytuacji życiowej i majątkowego, zarzucając naruszenieart. 102 k.p.c.przez jego niezastosowanie. Wniosła o o uchylenie w całości zaskarżonego postanowieniai odstąpienie od obciążenia jej obowiązkiem zwrotu kosztów postepowania na rzecz powodów.
W odpowiedzi na zażalenie pozwanej powodowie wnieśli o jego oddalenie i zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie jest uzasadnione.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie o kosztach za instancję odwoławczą stanowił przepisart. 102 k.p.c.w związku zart. 391 § 1 k.p.c.
Zgodnie zart. 102 k.p.c.w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przytoczony przepis urzeczywistnia zasadę słuszności, a jednocześnie stanowi odstępstwo od podstawowej zasady orzekania o kosztach procesu, jaką jest zasada odpowiedzialności za wynik sporu (art. 98 § 1 k.p.c.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego jest ugruntowane stanowisko, że przepisart. 102 k.p.c.zawiera uprawnienie o charakterze czysto dyskrecjonalnym. Kwalifikacja "wypadków szczególnie uzasadnionych" należy do sądu, który - mając na względzie okoliczności konkretnej sprawy - powinien kierować się poczuciem własnej sprawiedliwości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2010 r., II CZ 87/09, niepubl.).
Wprawdzie zmiana zaskarżonego orzeczenia o koszach powinna być wyjątkowa, to jednak kwestia trafności i zasadności skorzystania z tego uprawnienia nie może być ona wyłączona spod kontroli sądu wyższego rzędu. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2012 r., IV CZ 69/12, LEX nr 1232622, z dnia 25 marca 2011 r., IV CZ 136/10, z dnia 11 maja 2011 r., I CZ 34/11, z dnia 19 października 2011 r., II CZ 68/11 i z dnia 9 lutego 2012 r., III CZ 2/12, niepubl.).
Sąd Rejonowy nie uwzględnił wniosku pozwanejK. S.o nieobciążanie jejw sprawie kosztami ani nie rozważył możliwości zastosowaniaart. 102 k.p.c.Sąd Okręgowy natomiast dopatrzył się w okolicznościach sprawy sytuacji szczególnej i wyjątkowej, wymagającej jego ingerencji. Do wypadków szczególnie uzasadnionych w rozumieniuart. 102 k.p.c.można bowiem także zaliczyć sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu sądu. Wyrażona wart. 102 k.p.c.zasada, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, odnosi się również do spraw dotyczących stosunku prawnego, który może być ukształtowany tylko wyrokiem, choćby zamiary stron były całkowicie zgodne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1970 r., II CZ 14/70, LEX nr 1096). Taki zaś szczególny charakter ma powództwo o uzgodnienie stanu prawnego księgi wieczystej nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym na podstawieart. 10 ust.1 ustawy z 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece[…], zwłaszcza wtedy, gdy strona pozwana wprawdzie sama wcześniej nie zainicjowała postępowania sądowego, ale też nie przeczyła twierdzeniom zawartym w pozwie i uznała żądanie w nim zgłoszone. Sama sytuacja życiowa strony przegrywającej, nawet jeżeli nie zainicjowała postępowania nie jest wystarczająca dla zwolnienia jej od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, bowiem naruszałoby to uzasadniony interes strony wygrywającej. Kwestie te mają znaczenie co najwyżej uzupełniające dla oceny innych przesłanek warunkujących nieobciążanie strony kosztami procesu w całości, czy jedyniew części.
Zarzut skarżącej wydania postanowienia w zaskarżonej części z naruszeniemart. 102 k.p.c.należało zatem uznać za uzasadniony, bowiem zachodzą przyczyny odstąpienia od obciążania pozwanej kosztami w pełnym zakresie.
Z przedstawionych powodów Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie jako uzasadnione (art. 386§1w związku zart. 397 § 2 k.p.c.
SSO Barbara Mokras SSO Marian Raszewski SSO Janusz Roszewski