Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
VIII Wydział Cywliny
Sygnatura akt: VIII Ns 127/14
Data wyroku: 2016-01-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON

sygn. akt VIII Ns 127/14

POSTANOWIENIE
Dnia 21 stycznia 2016 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, Wydział VIII Cywilny
w składzie: Przewodniczący Sędzia SR Bartek Męcina
Protokolant sekr. sąd Ewa Ławniczak
po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016 roku w Łodzi
na rozprawie
sprawy z wnioskuB. T. (1)
z udziałemJ. K.,I. M.,C. T.,L. T.iS. T.
o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości
p o s t a n a w i a :

1
stwierdzić, iżJ. T. (1)iL. T.nabyli do wspólności ustawowej małżeńskiej z dniem 8 czerwca 2003 roku przez zasiedzenie udział w wysokości 1/2 (jednej drugiej) należący doJ. K.we własności nieruchomości położonej wB.o powierzchni 12.678 (dwanaście tysięcy sześćset siedemdziesiąt osiem) metry kwadratowe, oznaczonej jakodziałki o numerze (...), opisanej na mapie do celów prawnych sporządzonej przez geodetę uprawnionegoZ. W., zarejestrowanej w Starostwie(...)Wschodnim,(...) Ośrodku (...)w dniu 17 lipca 2013 r. za nr 507-(...), dla której nie jest prowadzona księga wieczysta lub zbiór dokumentów,

2
oddalić wniosek w pozostałej części.

Sygn. akt VIII Ns 127/14

UZASADNIENIE
We wniosku z dnia 17 marca 2014 rokuB. T. (1), reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła o stwierdzenie, żeJ. T. (1)iL. T.nabyli z dniem 8 czerwca 2003 r. do wspólności majątkowej małżeńskiej przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej wB., składającej się zdziałek nr (...)opisanych na mapie do celów prawnych, zarejestrowanej w Starostwie(...)Wschodnim(...) Ośrodku (...)w dniu 17 lipca 2013 r. za nr 07-(...).
W uzasadnieniu podniesiono, że w drodze sądowego działu spadku,J. T. (1)nabył prawo własnościdziałek nr (...), które obecnie noszą odpowiednio numery 224/1 i 30. Na powyższych działkachJ. T. (1)wraz ze swoją żonąB. T. (2)prowadzili gospodarstwo rolne, aż do swojej śmierci, która w przypadkuJ. T. (1)nastąpiła w 1973 r., a w przypadkuB. T. (2)w 1976 r. Gospodarstwem rolnym zajmował się również synJ.iB. T. (2),J. T. (1)wraz ze swoją żonąL. T.. PonadtoJ. T. (1)iL. T.wybudowali dom mieszkalny oraz budynek gospodarczy.
(wniosek k. 2-4)
Na rozprawie w dniu 6 października 2014 r. wnioskodawczyni poparła wniosek, a wszyscy uczestnicy przyłączyli się do wniosku.
(protokół rozprawy k. 52- 53)
Do zamknięcia rozprawy stanowisko stron nie uległo już zmianie.(protokoły rozprawy k. 67- 68, k. 84- 84 v.)
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 1965 r. wydanym w sprawie Ns 95/65 Sąd Powiatowy wŁ.dokonał zniesienia współwłasności i działu spadku poM. T.w ten m. in. sposób, że przyznałJ. T. (1)prawo własnościdziałek nr (...), uwidocznionych na mapie sporządzonej przez biegłegoJ. E..
(postanowienie Sądu Powiatowego wŁ.k. 601 akt sprawy  Ns  95/65)
Na powyższych działkachJ. T. (1)wraz z żonąB. T. (2)prowadzili gospodarstwo rolne.
(zeznaniaE. C.k. 62)
W dniu 25 lutego 1972 r. wydanoJ. T. (1)iL. T.decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego.
(decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego k. 13)
J. T. (1)zmarł w dniu 8 czerwca 1973 r., aB. T. (2)zmarła w dniu 23 października 1976 r.
(odpisy skrócone aktu zgonu k. 3 i 4 akt sprawy IV  Ns  II 1535/94)
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 1994 r. Sąd Rejonowy w Łodzi stwierdził, że spadek poJ. T. (1), w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne wE., na podstawie ustawy nabyli żonaB. T. (2), córkaJ. K.i synJ. T. (1)po 1/3 części każde z nich. Ponadto sąd stwierdził, że spadek poB. T. (2), w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne wE., na podstawie ustawy nabyli córkaJ. K.i synJ. T. (1)po 1/2 części każde z nich.(postanowienie k. 12 akt sprawy IV Ns II 1535/94)
Po śmierciJ.iB. T. (2)prowadzeniem gospodarstwa nadziałkach (...)zajmowali sięJ. T. (1)oraz jego żonaL. T..J. T. (1)orazL. T.wybudowali dom mieszkalny, założyli w nim centralne ogrzewanie, wymienili okna, dokonali konserwacji dachu.J. T. (1)orazL. T.płacili podatek od nieruchomości.
(zeznania uczestniczkiL. T.k. 62 w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami z k. 52, zeznaniaE. C.k. 62, zeznania uczestnikaC. T.k. 67)
J. T. (1)zmarł w dniu 22 października 2011 r.
(kserokopia odpisu skróconego aktu zgonu k. 15)
Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi stwierdził, że spadek poJ. T. (1)na podstawie ustawy nabyli żonaL. T.w ¼ części oraz dzieciC. T.,B. T. (1),S. T.iI. M.po 3/16 części każde z nich.
(odpis postanowienia k. 60)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty i ich kserokopie, stosując w tym względzieart. 308 kpc, a także na podstawie zeznań uczestnikówL. T.iC. T.oraz świadkaE. C..
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie w części.
Wnioskodawczyni wniosła o stwierdzenie, żeJ. T. (1)iL. T.nabyli z dniem 8 czerwca 2003 r. do wspólności majątkowej małżeńskiej przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej wB., składającej się zdziałek nr (...).
Instytucja zasiedzenia regulowana jest wart. 172 – 176 k.c.Jego istota polega na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu oznaczonego w ustawie czasu (E. J.,(...),W.–Z.1996, s. 9). Instytucja ta odnosi się jedynie dopraw rzeczowych, a jej funkcją jest usunięcie rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym, a stanem prawnym.
Przedmiotem nabycia własności przez zasiedzenie może być zarówno nieruchomość gruntowa, jak i jej fizycznie wydzielona część, a także udział w prawie własności, czyli tak zwana idealna część nieruchomości. Jeżeli współposiadanie nieruchomości prowadzące do nabycia przez zasiedzenie idealnej części nieruchomości polega na tym, że każdy ze współposiadaczy uważa się za posiadacza samoistnego części, której nie da się fizycznie wydzielić, a zatem nie ma możliwości nabycia przez zasiedzenie fizycznie wydzielonej części nieruchomości, mogą istnieć podstawy do nabycia przez zasiedzenie udziału w nieruchomości. (uchwała SN z dnia 26 stycznia 1978 r. III CZP 96/77 (OSNC 1978/11/195).
Stosownie do treściart. 172 § 1 k.c., w brzmieniu po nowelikodeksu cywilnegoustawą z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny(Dz. U. Nr 55, poz. 321 z późn. zm.),posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie).§ 2. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Zasiedzenie to pierwotny sposób nabycia własności nieruchomości, do którego może dojść jedynie na skutek kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek, jakimi są: posiadanie samoistne przedmiotu podlegającego zasiedzeniu rozumiane jako sprawowanie władztwa nad rzeczą wyrażone w sposób subiektywny i obiektywny (corpus i animus) oraz upływ czasu, którego długość uzależniona jest od dobrej lub złej wiary posiadacza.
Stosownie do treściart. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
A zatem, w świetle powołanego przepisu posiadanie samoistne polega na faktycznym wykonywaniu tych uprawnień, które składają się na treść prawa własności. Posiadacz włada rzeczą samodzielnie, bezpośrednio lub pośrednio, we własnym imieniu i we własnym interesie. Tylko ten, kto rzeczą faktycznie włada z zamiarem władania nią dla siebie (cum animo rem sibi habendi), jest jej posiadaczem samoistnym. Wola posiadania jest więc skierowana na określony rodzaj, zakres władztwa.
W literaturze wskazuje się (A. Kunicki, w: System, t. II, s. 832), że posiadanie samoistne tym różni się od posiadania zależnego, że to pierwsze jest władztwem nad rzeczą niezawisłym od dyspozycji innej osoby, zaś drugie jest władztwem podporządkowanym innej osobie, nawet gdy między właścicielem lub posiadaczem samoistnym a posiadaczem zależnym nie było żadnego stosunku umownego. Czynnikiem, który stanowi kryterium pozwalające odróżnić posiadanie samoistne od zależnego jest więc czynnik woli (animus). Posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada rzeczą jak właściciel, ten zaś, kto przy władaniu wyraża wolę korzystania z niej w zakresie odpowiadającym innemu prawu, jest posiadaczem zależnym. Istotne jest, aby interpretacja elementu woli miała charakter obiektywny, przy czym przyjęcie takiego stanowiska nie oznacza eliminacji rzeczywistej woli posiadacza przy ocenie charakteru posiadania. Na podstawie przejawów zewnętrznych woli ustala się wolę rzeczywistą, która decyduje o charakterze samego posiadania (tak między innymiE. J. (2),(...),Z.2002 rok, str. 135 i nast.).
Posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć charakter posiadania samoistnego, którego konstytutywne cechy stanowią: wola posiadania nieruchomości dla siebie oraz faktyczne władanie rzeczą. Dla posiadania samoistnego podstawowe znaczenie ma intelektualny element zamiaru (animus) władania rzeczą dla siebie. Przy czym, przy ustalaniu charakteru posiadania należy mieć na uwadze manifestowane na zewnątrz wobec otoczenia zachowanie posiadacza. Natomiast zakres faktycznego władztwa nad rzeczą przy posiadaniu samoistnym odpowiadający prawu własności, sprowadza się do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią w sposób jak najbardziej pełny, czyli do postępowania z rzeczą jak właściciel.
Posiadanie samoistne może mieć miejsce nie tylko wtedy, gdy posiadacz jest przekonany o swoich uprawnieniach właściciela, ale także wtedy, gdy wie, że nie jest właścicielem, ale chce posiadać rzecz tak, jakby nim był (tak między innymi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 1994 r., III CRN 18/94 za S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego, Księga druga, Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 2003, str. 203, tak m.in. Edward Janeczko „Zasiedzenie” Zielona Góra 2002 rok). Sama deklaracja wnioskodawcy nie może wystarczyć dla przyjęcia istnienia po jego stronie woli władania rzeczą jak właściciel. Istotne są jej zewnętrzne przejawy. Zgodnie zart. 339 k.c., domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym.
W ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym z zeznań uczestnikówL. T.iC. T.oraz świadkaE. C.jasno wynika, że po śmierciJ.iB. T. (2)prowadzeniem gospodarstwa rolnego na działkach będących przedmiotem wniosku, zajmowali sięJ. T. (2)orazL. T.. Poza tym płacili oni podatek od nieruchomości, wybudowali dom mieszkalny, dokonywali w nim potrzebnych remontów. Należy zauważyć, że powyższa okoliczność samoistnego posiadania nieruchomości przezJ. J. (3)iL. T.nie była przez uczestników kwestionowana, w tym przede wszystkim nie była kwestionowana przezJ. K., drugą obokJ. T. (1)spadkobierczynię poJ. T. (1)iB. T. (2).
Artykuł 172 k.c.łączy wymagany dla nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia upływ czasu z kwalifikacją posiadania według kryterium dobrej lub złej wiary posiadacza w chwili uzyskania przez niego posiadania. Dobra lub zła wiara posiadacza nieruchomości wpływa na długość okresu czasu niezbędną do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. W przypadku posiadacza w dobrej wierze wystarczający jest okres lat 20, zaś w przypadku posiadacza w złej wierze okres lat 30. Przy dokonywaniu oceny dobrej lub złej wiary posiadacza uwzględnia się moment objęcia przez niego nieruchomości w posiadanie samoistne. Posiadaczem w dobrej wierze jest ten, kto posiada usprawiedliwione okolicznościami przekonanie, że posiada rzecz zgodnie z prawem, które mu przysługuje. Dobrą wiarę wyłącza nie tylko pozytywna wiadomość o braku praw do rzeczy, ale także brak wiadomości spowodowany niedbalstwem, polegającym na przykład na nie sprawdzeniu stanu prawnego nieruchomości posiadającej księgę wieczystą. Nie ulega wątpliwości, żeJ. T. (2)iL. T.działali w złej wierze, gdyż wiedzieli, że udział w wysokości ½ w prawie własności przedmiotowej nieruchomości przysługuje równieżJ. K., jako spadkobierczyni ustawowej poJ.iB. T. (2). Jako początek biegu zasiedzenia Sąd przyjął datę zgonuJ. T. (1), czyli 8 czerwca 1973 r. i od tej daty Sąd liczył upływ trzydziestoletniego okresu czasu prowadzącego do nabycia prawa własności przez zasiedzenie.
Pomimo samoistnego posiadania przedmiotowych nieruchomości przezJ. T. (2)iL. T.oraz upływu wymaganego okresu 30 lat, wniosek podlegał uwzględnieniu tylko w części. Wynika to z tego, żeJ. T. (1)nabył udział w wysokości ½ w prawie własnościdziałek (...)w drodze dziedziczenia ustawowego po swoich rodzicach,J. T. (1)iB. T. (2). Potwierdza to postanowienie z dnia 10 sierpnia 1994 r. wydane przez Sąd Rejonowy w Łodzi w sprawie IV Ns II 1535/94. Należy przypomnieć, że wymienionym orzeczeniem sąd stwierdził, iż spadek poJ. T. (1), w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne wE., na podstawie ustawy nabyli żonaB. T. (2), córkaJ. K.i synJ. T. (1)po 1/3 części każde z nich. Ponadto sąd stwierdził, że spadek poB. T. (2), w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne wE., na podstawie ustawy nabyli córkaJ. K.i synJ. T. (1)po 1/2 części każde z nich. Nie ulega wątpliwości, że w skład spadku poJ. T. (1)wchodziło prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr. 224/1 i 30, gdyż postanowieniem z dnia 3 kwietnia 1965 r. wydanym w sprawie Ns 95/65 Sąd Powiatowy wŁ.dokonał działu spadku w ten sposób, że przyznałJ. T. (1)prawo własnościdziałek nr (...), uwidocznionych na mapie sporządzonej przez biegłegoJ. E.. Należy przyjąć również, żedziałki (...), objęte postanowieniem wydanym w sprawie Ns 95/65 noszą obecnie nr geodezyjne odpowiednio 224/1 oraz 30. Świadczą o tym wprost zeznania świadkaZ. W., który sporządził mapę do celów prawnych. Potwierdza to również zaświadczenie wydane przez XVI Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 8 stycznia 2014 r. z k. 12. Powyższe okoliczności prowadzą wprost do wniosku, żeJ. T. (1)nabył w drodze dziedziczenia ustawowego udział w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości oznaczonej jakodziałki nr (...). SkoroJ. T. (1)był właścicielem udziału w przedmiotowej nieruchomości w wysokości ½ to jasnym również jest, że nie mógł nabyć prawa własności w zakresie przysługującemu mu udziału w drodze zasiedzenia. W ten sposób (przez zasedzenie)J. T. (1)wraz zL. T.nabyli wyłącznie udział w wysokości ½ przysługujący drugiej spadkobierczyni poJ. T. (1)iB. T. (2), czyliJ. K..
Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w sentencji postanowienia.