Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku
IV Wydział Rodzinny
Sygnatura akt: IV RC 470/15
Data wyroku: 2016-06-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Kubica
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art. 138 kro w zw. z art. 133§1 kro
Teza: Ustalenie,  że obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletniego pozwanego wygasł z datą wydalenia pozwanego ze szkoły średniej

Sygn. akt IVRC 470/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 czerwca 2016r.

Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku IV Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie :
Przewodniczący  SSR Agnieszka Kubica
Protokolant Anna Szyk-Palczykowska
po rozpoznaniu w dniu 20.06.2016r. w Gdańsku
sprawy
z powództwaR. R.
przeciwkoA. R.
o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego

I
ustala, że obowiązek alimentacyjny powodaR. R.wobec pozwanegoA. R.ustalony ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym Gdańsk- Południe w Gdańsku w dn. 15.04.2011 r. w sprawie sygn. akt. IV RC 2/11 wygasł z dniem 10.04.2013 r.;

II
zasądza od pozwanegoA. R.na rzecz powodaR. R.kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

III
nakazuje pobrać od pozwanegoA. R.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w Gdańsku kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu nieopłaconych kosztów sądowych.

Sygn. akt IV RC 470/15

UZASADNIENIE
R. R.wniósł przeciwko swojemu synowiA. R.pozew o ustalenie, że obowiązek alimentacyjny powoda wobec pozwanego wygasł z dniem 10 kwietnia 2013 roku. Powód wskazał, że pozwany jest osobą dorosłą, decyzją z dnia 25 marca 2013 roku został skreślony z listy uczniów Technikum nr 18 wG.. Wskazał również, że pozwany obecnie się nie uczy, podjął pracę w Holandii, a następnie jako pracownik ochrony w hotelu wG..
W pozwie powód wniósł o udzielenie zabezpieczenia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
/pozew – k. 2-3/
Postanowieniem z dnia 2 września 2015 roku tut. Sąd udzielił zabezpieczenia w ten sposób, że do czasu prawomocnego zakończenia postępowania zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Gdańsk – Północ w GdańskuJ. S.– sygn. KMP 3/15 co do alimentów na rzecz pozwanegoA. R.wymagalnych od dnia 1 kwietnia 2013 roku.
/postanowienie z dnia 2.09.2015 r. – k. 17-18/
Zarządzeniem z dnia 10 maja 2016 roku tut. Sąd ustanowił kuratora procesowego dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanegoA. R..
/zarządzenie z dnia 10.05.2016 r. – k. 40/
Zarządzeniem z dnia 20 czerwca 2016 roku Przewodniczący zwolnił kuratora procesowego z jego funkcji z uwagi na stawiennictwo pozwanego na rozprawie.
/protokół z dnia 20.06.2016 r. – k. 52/
Na rozprawie w dnu 20 czerwca 2016 roku pozwany uznał powództwo o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego od dnia 1 września 2015 roku. Swoje stanowisko uzasadnił tym, iż dopiero podczas drugiego wyjazdu do Holandii zarabiał tyle, że mógł się samodzielnie utrzymać.
/protokół z dnia 20.06.2016 r. – k. 52-55/

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
A. R.ur. (...)pochodzi ze związku małżeńskiegoR. R.iI. R..
/dowód: akta sprawy IV RC 2/11 - odpis skrócony aktu małżeństwa – k. 3, odpis skrócony aktu urodzenia pozwanego – k. 4/
Na mocy ugody z dnia 15 kwietnia 2011 roku w sprawie o sygn. akt IV RC 2/11R. R.zobowiązał się łożyć alimenty na rzeczA. R.,J. R.iM. R.w wysokości po 500 zł miesięcznie na każde dziecko, poczynając od dnia 1 kwietnia 2011 roku.
A. R.miał wówczas 17 lat i uczęszczał do I klasy liceum ogólnokształcącego, a jego przeciętny miesięczny koszt utrzymania wynosił około 1.200-1.300 zł.
I. R.pozostawała bez pracy, bowiem zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej z uwagi na jej nieopłacalność.
R. R.pracował wówczas w straży miejskiej uzyskując wynagrodzenie w wysokości około 2.500 zł netto. Nadto dorabiał jako informatyk uzyskując około 600 zł netto.
PozaA. R.jego rodzice mieli jeszcze na utrzymaniu dwoje dzieci:J. R.w wieku 8 lat iM. R.w wieku 6 lat.
/dowód: akta sprawy IV RC 2/11 - odpis skrócony aktu urodzeniaJ. R.– k. 5, odpis skrócony aktu urodzeniaM. R.– k. 6, zaświadczenia – k. 7-8, k.13-14, protokół z dnia 15.04.2011r. – k. 18-19, postanowienie z dnia 15.04.2011r. – k. 20/
R. R.ma obecnie 46 lat, nadal pracuje jako funkcjonariusz straży miejskiej. Prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne z tytułu zaległych alimentów o sygn. KMP 3/15, w którym wierzycielami są jego dzieci, w tym pozwany.
/dowód: zaświadczenie – k. 14, zeznania powoda – k. 53/
I. W.obecnie prowadzi działalność gospodarczą w branży ubezpieczeniowej.
/dowód: zeznania pozwanego – k. 53-54/
PozwanyA. R.ma obecnie 21 lat. Pozwany w roku szkolnym 2011/2012 uczęszczał do I klasy XVIII Liceum Profilowanego, jednak nie otrzymał promocji do następnej klasy. Następnie w roku szkolnym 2012/2013 był uczniem I klasy Technikum nr 18 wG.. Decyzją z dnia 25 marca 2013 roku został skreślony z listy uczniów z uwagi na liczne nieusprawiedliwione nieobecności, słabe wyniki w nauce, lekceważenie obowiązków szkolnych i demoralizujący wpływ na otoczenie. Po skreśleniu z listy uczniów technikum pozwany nie kontynuował już nauki.A. R.pracował przy sprzątaniu magazynów, a następnie na podstawie umowy o dzieło przy pracach wykończeniowych klatki schodowej. Za pracę na podstawie umowy o dzieło uzyskał wynagrodzenie w wysokości 1.200-1.300 zł. Po zakończeniu tej pracy pozwany wyjechał do Holandii, w której przebywał od 17 lutego 2014 roku do 20 lipca 2014 roku. W Holandii wykonywał pracę w szklarni i przy montażu bram i okien, zdarzały się okresy, że nie pracował. Podczas pobytu w Holandii uzyskał wynagrodzenie w wysokości około 2.500 euro. Po powrocie do Polski pracował w hotelu na podstawie umowy zlecenia od października 2014 roku do września 2015 roku. Podczas pracy w hotelu stawka godzinowa pozwanego wynosiła 7 zł, co miesięcznie dawało 1.000 zł. Następnie pozwany zrezygnował z pracy i ponownie wyjechał do Holandii, w której to przebywał od października 2015 roku do grudnia 2015 roku, pracując przy produkcji dywanów. Po powrocie z Holandii pozwany nie podejmował już pracy. W czasie kiedyA. R.przebywał w Polsce, mieszkał u matki i sióstr w wynajmowanym przez matkę mieszkaniu. Obecnie zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy wG.bez prawa do zasiłku. Nadto pozwany został skierowany przez powyższy urząd na kurs operatorów wózków widłowych.
/dowód: decyzja z dnia 25.03.2013r. – k. 4, zeznania powoda – k. 53, zeznania pozwanego – k. 53-54/

Sąd zważył, co następuje:
Ustalając stan faktyczny w sprawie Sąd oparł się przede wszystkim na przesłuchaniu stron i złożonych przez strony do akt dokumentach. Wiarygodność dokumentów nie była w toku procesu przez strony kwestionowana, nie budziła też wątpliwości Sądu. Oceniając wyjaśnienia stron Sąd miał na uwadze, że co do zasady były one bezsporne, strony natomiast odmiennie oceniały datę, w której to wygasł obowiązek alimentacyjny powoda wobec pozwanego.
Nadto Sąd przeprowadził dowód z akt o sygn. IV RC 2/11.
Przepisart. 138 k.r.o.przewiduje, iż w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Zmiana stosunków może doprowadzić nie tylko do zmiany wysokości (podwyższenia lub obniżenia) alimentów, ale i do wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Szczególnym przykładem zmiany stosunków w rozumieniuart. 138 k.r.o.jest wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka wskutek osiągnięcia przez nie zdolności do samodzielnego utrzymywania się, co najczęściej łączy się z możliwością podjęcia pracy zarobkowej (art. 133 § 1 k.r.o.). Pamiętać jednak należy, iż uzyskania przez dziecko zdolności do samodzielnego utrzymania się nie można utożsamiać z osiągnięciem przez nie pełnoletniości. Ponadto rodzic może zwolnić się z obowiązku alimentacyjnego względem dorosłego nieusamodzielnionego ekonomicznie dziecka, jeżeli jego wykonywanie jest połączone z nadmiernym dla niego uszczerbkiem lub jeśli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania (art. 133 § 3 k.r.o.).
Zaznaczyć należy, że obowiązek alimentacyjny rodziców względem ich dzieci nie jest ograniczony terminem, a osiągnięcie przez dziecko określonego wieku nie stanowi przesłanki jego uchylenia. Nie ustaje też automatycznie z chwilą osiągnięcia przez alimentowanego określonego wykształcenia. Zależy on jedynie od tego, czy dziecko jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Jeżeli chodzi o dzieci, które osiągnęły pełnoletność, brać należy pod uwagę to, czy dokładają starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się, czy wykazują chęć dalszej nauki oraz czy osobiste zdolności i cechy charakteru pozwalają na rzeczywiste kontynuowanie nauki (por. wyrok Sadu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt II CA 224/14, LEX nr 1682435).
Jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy w Sieradzu w wyroku z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt I Ca 384/13 (LEX nr 1716794), zgodnie zart. 133 § 1 k.r.o.rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Z koleiart. 133 § 3mówi o tym, że mogą oni uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się. Stosownie do powołanych przepisów przesłanką obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dziecka jest brak zdolności dziecka do samodzielnego utrzymania się. Oznacza to, że o wygaśnięciu obowiązku alimentacyjnego decyduje kryterium osiągnięcia przez dziecko zdolności do samodzielnego utrzymania się. Spełnienie tego kryterium zależy od okoliczności faktycznych.
W ocenie Sądu roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie w całości.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że obowiązek alimentacyjnyR. R.względem pełnoletniego syna niewątpliwie wygasł. Kwestią sporną pomiędzy stronami pozostawała jedynie data jego wygaśnięcia. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie może budzić wątpliwości, iż od czasu ustalenia obowiązku alimentacyjnego powoda wobec pozwanego po stronie tego ostatniego nastąpiła zmiana w postaci uzyskania przez niego możliwości zarobkowych.
W ocenie Sądu możliwości zarobkowe pełnoletni pozwany nabył po skreśleniu go z listy uczniów Technikum nr 18 wG., co miało miejsce w dniu 25 marca 2013 roku. Po wskazanej dacieA. R.nie kontynuował już nauki, miał do tego prawo, bowiem był już osobą pełnoletnią. Podkreślić należy, że decyzja o skreśleniu pozwanego z listy uczniów była podyktowana tym, iż miał on liczne nieusprawiedliwione nieobecności, słabe wyniki w nauce oraz lekceważył obowiązki szkolne, a także demoralizująco wpływał na otoczenie.
Podkreślić należy, że z samych zeznań pozwanego wynika, że po skreśleniu go z listy uczniów pracował przy sprzątaniu magazynów, a następnie na podstawie umowy o dzieło przy pracach wykończeniowych klatki schodowej. Za pracę na podstawie umowy o dzieło uzyskał wynagrodzenie w wysokości 1.200-1.300 zł. Po zakończeniu tej pracy pozwany wyjechał do Holandii, w której przebywał od 17 lutego 2014 roku do 20 lipca 2014 roku. W Holandii wykonywał pracę w szklarni i przy montażu bram i okien, uzyskując wynagrodzenie w wysokości około 2.500 euro. Po powrocie do Polski pracował w hotelu na podstawie umowy zlecenia od października 2014 roku do września 2015 roku. Podczas pracy w hotelu stawka godzinowa pozwanego wynosiła 7 zł, co miesięcznie dawało 1.000 zł. Następnie pozwany zrezygnował z pracy i ponownie wyjechał do Holandii, w której to przebywał od października 2015 roku do grudnia 2015 roku, pracując przy produkcji dywanów. Po powrocie z Holandii pozwany nie podejmował już pracy. Zauważyć należy, że w czasie kiedyA. R.przebywał w Polsce, mieszkał u matki i sióstr w wynajmowanym przez matkę mieszkaniu.
Z powyższego wynika zatem, że pozwany po skreśleniu go z listy uczniów był w stanie utrzymać się samodzielnie, czego potwierdzeniem są liczne prace podejmowane przez niego oraz rezygnacja z dalszego kształcenia.
Wskazać przy tym należy, iż same trudności w znalezieniu pracy przez dziecko, które nie podjęło dalszej edukacji w celu uzyskania zawodu, nie mogą uzasadniać obciążenia jego rodziców obowiązkiem alimentacyjnym. Nie można bowiem przerzucać na rodziców konsekwencji dokonywania przez dziecko niewłaściwych wyborów czy lekceważenia obowiązków szkolnych, w szczególności wówczas, gdy rodzic nie miał żadnego wpływu na te decyzje. Pozwany musi ponieść odpowiedzialność za dokonany wybór, a zadecydował on, że nie podejmie dalszej edukacji po skreśleniu go z listy uczniów technikum. Przyjęcie stanowiska, iż rodzice zobowiązani są do alimentowania dziecka, które nie kontynuuje nauki, tylko dlatego, że nie może ono znaleźć pracy umożliwiającej samodzielne utrzymanie się, jest nieuzasadnione.
W tej sytuacji Sąd uznał, że obowiązek alimentacyjny powoda względem pozwanego, wynikający z ugody z dnia 15 kwietnia 2011 roku w sprawie o sygn. akt IV RC 2/11 ustał z dniem wskazanym w pozwie, tj. 10 kwietnia 2013 roku. Od tego czasu pozwany posiada realną zdolność do samodzielnego utrzymania, nie kontynuuje nauki, a co za tym idzie sam ma możliwość zaspokajania swoich usprawiedliwionych potrzeb i to nie tylko takich, które zapewnią mu minimum egzystencji. Przy przyjęciu innego poglądu powód byłby nadmiernie obciążony świadczeniem na rzecz dorosłego syna.
Stąd też na zasadzieart. 133 § 3 k.r.o.w zw. zart. 138 k.r.o.orzeczono jak w pkt I sentencji.
O kosztach procesu Sąd orzekł w myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu, stosownie doart. 108 § 1 k.p.c.w zw. zart. 98 § 1 k.p.c., jak w pkt II i III wyroku obciążając pozwanego także kosztami postępowania zabezpieczającego.