Sąd Okręgowy w Częstochowie
VI Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Cz 677/16
Data wyroku: 2016-06-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Leszek Mazur, Janina Ignasiak, Halina Garus

Sygn. akt VI Cz 677/16

POSTANOWIENIE
Dnia 30 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Janina Ignasiak
Sędziowie: SSO Halina Garus ( spr )
SSO Leszek Mazur
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2016 r.
sprawy z powództwa Prokuratury Okręgowej w Gliwicach działającej na rzeczK. K.,A. L.,S. L.,K. L.
przeciwkoA. D.iT. D.
o uzgodnienie treści KW z rzeczywistym stanem prawnym
na skutek zażalenia powoda Prokuratury Okręgowej w Gliwicach
od postanowienia Sądu Rejonowego w Lublińcu z dnia 26 lutego 2016r.
sygn. akt I C 397/15
postanawia:zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób , że
przyznać kierowcyJ. G.wynagrodzenie w kwocie 228 zł ( dwieście dwadzieścia osiem złotych) tytułem dojazdu Sądu na miejsce przesłuchania strony ,którą to kwotę wypłacić tymczasowo z funduszy Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Lublińcu.
Sygn.akt VI Cz 677/16

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2016 roku Sąd Rejonowy w Lublińcu przyznał kierowcyJ. G.wynagrodzenie w kwocie 228 złotych z tytułu dojazdu Sądu na miejsce zamieszkania strony , którą to kwotę nakazał wypłacić w wysokości 200 złotych z zaliczki wpłaconej przez powoda w dniu 4 lutego 2016 roku (potwierdzenie wpłatyKPnr 12) oraz w wysokości 28 zł tymczasowo z funduszy Skarbu Państwa. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd wskazałart. 130 (4) kpciart. 83 ust 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(k-109 ).
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł Prokurator Okręgowy w Gliwicach , który zarzucił obrazę prawa procesowego , a toart. 130 (4) par 1 kpcpolegającą na przyznaniu wynagrodzenie kierowcy z tytułu dojazdu Sądu na miejsce przesłuchania strony zaliczki wpłaconej przezA. L.na rzecz którego prokurator wytoczył powództwo , w sytuacji gdy czynność przesłuchaniaK. K.w miejscu jej zamieszkania była wynikiem wniosku prokuratora o zabezpieczenie dowodu z przesłuchania strony , a nieA. L., którego Sąd wezwał do wpłacenia zaliczki , co sprawia że obciążenie wymienionego wskazanym wydatkiem nie znajduje podstawy prawnej; obrazę przepisów prawa materialnego a toart. 83 ust 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnychpolegającą na oparciu zaskarżonego postanowienia na wskazanym przepisie prawa w sytuacji , gdy reguluje on ponoszenie wydatków związanych z wykonaniem przez Sąd czynności z urzędu , a nie na wniosek , do czego stosuje sięart. 130 (4) par 1 kpc, co sprawia ,że obciążeniaA. L.wydatkiem z tytułu dojazdu do Sądu na miejsce przesłuchania nie znajduje podstawy prawnej. W oparciu o powyższe wnosił o nieprzesyłanie akt do sądu drugiej instancji , uwzględnienia zażalenia jako oczywiście uzasadnionego i uchylenie zaskarżonego postanowienia , ewentualnie – w razie przekazania akt sprawy do sądu drugiej instancji o uchylenie zaskarżonego postanowienia .
Sąd Okręgowy zważył , co następuje:
W przedmiotowej sprawie Prokurator Okręgowy w Gliwicach skierował do Sądu Rejonowego w Lublińcu pozew na rzeczK. K.,A. L.,S. L., małoletniegoK. L.o usunięcie niezgodności pomiędzy stanem prawnym nieruchomości położonej w miejscowościS.przyulicy (...)ujawnionym w dziale IIksięgi wieczystej nr (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Lublińcu poprzez ustalenie ,że prawo własności tej nieruchomości – w miejsce błędnie wpisanych na prawach ustawowej wspólności majątkowejT. D.iA. D.–przysługujeK. K.w 3/6 częściach,A. L.w 1/6 części ,S. L.w 1/6 części. Powód w pozwie wnosił o przeprowadzenie licznych dowodów w tym m.in. w drodze zabezpieczenia – na podstawieart. 310 kpcw z w. zart. 311 kpc- dowodu z przesłuchaniaK. K.w charakterze strony. Przedmiotowy dowód został przeprowadzony przez Sąd w dniu 23 lutego 2013 roku , a kierowcaJ. G.z tytułu dojazdu Sądu na miejsce przesłuchania strony złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenie poparty przedłożonym rachunkiem za dojazd taksówką (k – 108 ) . Wcześniej , bo zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2016 rokuA. L., , został zobowiązany do uiszczenia zaliczki na koszt przeprowadzenia dowodu w kwocie 200 złotych (k - 93). Powyższa kwot wpłynęła na rachunek Sądu Rejonowego w Lublińcu w dniu 4 lutego 2016 roku , a z potwierdzenia wpłaty wynika, że uiściła jąK. K.(k -100).
Nie budzi wątpliwości ,że obowiązku uiszczenia kosztów sądowych nie ma strona zwolniona od tych kosztów z mocy ustawy albo przez Sąd . Zwolnienie od kosztów sądowych jest bowiem odstępstwem od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym (ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sadowych w sprawach cywilnych Dz.U. z 2014 roku poz.1025 ze zm ). Zwolnienie ustawowe ma na celu zapewnienie nieodpłatnego dostępu do wymiaru sprawiedliwości określonym kategoriom podmiotów albo stronom określonego rodzaju postępowań . Zwolnienie podmiotowe uregulowane jest w art. 94 i 96 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych a przedmiotowe w art. 95 . Zwolnienie podmiotów wymienionych w art. 96 ust 1 od kosztów sądowych dotyczy zarówno opłat , jak i wydatków , Jest to ustawowe , podmiotowe , całkowite zwolnienie od kosztów sądowych (pewne wyjątki - art. 96 ust 1 pkt .4). Powołany art. 96 dotyczy zwolnienia od kosztów postępowania cywilnego , kuratora , prokuratora oraz innych uczestników postępowania Zgodnie z art. 96 ust 1 pkt 6 obowiązku uiszczenia kosztów sądowych nie ma prokurator . Udział prokuratora w postępowaniu cywilnym regulująart. 7 kpcorazart. 55 -60 kpc. W każdej sytuacji uregulowanych tymi przepisami prokurator nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych , co obejmuje zarówno opłaty , jak i wydatki , Czynności zwykle powodujące obowiązek uiszczenia opłat sądowych lub poniesienia wydatków , podejmowane przez prokuratora są zawsze wolne od kosztów sądowych . Uchylenie obowiązku ponoszenia kosztów w stosunku do prokuratora oznacza ,że nie ma on nie tylko obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz poniesienia wydatków w chwili , w której ten obowiązek zwykle się pojawia ( w chwili wniesienia pisma , które powinno być opłacone lub które wymaga podjęcia czynności wiążącej się z wydatkami) ale również nie można go obciążyć żadną częścią nieuiszczonych kosztów sądowych , i to niezależnie od wyniku sprawy. W sytuacji go prokurator działa na rzecz oznaczonej osobyart. 55 i 56 kpc) sam nie ponosi żadnych kosztów sądowych , jednak w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji sąd obciążą tymi kosztami strony , stosownie doart. 113, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu . W sytuacji gdy osoba na rzecz której prokurator wytoczył powództwo , nie wstąpiła do sprawy w charakterze powoda , czynności prokuratora powodujące obowiązek poniesienia opłat lub wydatków są zwolnione od kosztów sądowych. Prokurator bowiem korzysta z własnej materialnoprawnej legitymacji procesowej (tkz . publicznej )i jest stroną rzeczywistą. Sąd zawiadomił , wszystkie strony o wniesionym powództwie ale stwierdzić należy ,że w sprawie brak jest jakiejkolwiek informacji na piśmie ,że wskazane osoby na rzecz których prokurator wytoczył powództwa chcą przystąpić do procesu .
W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w Lublińcu uwzględnił wniosek powoda Prokuratora Okręgowego w Gliwicach i przeprowadził dowód z przesłuchania w charakterze stronyK. K.w jej miejscu zamieszkania . Nie budzi zatem wątpliwości ,że to prokurator będący stroną powodową wnosił o przeprowadzenie przedmiotowej czynności i to on zgodnie zart. 130 (4) k.p.cpowinien zostać obciążony wydatkami związanymi z przeprowadzeniem dowodu z przesłuchania strony lecz nie budzi także wątpliwości , że z rzeczonego wydatku (zaliczki ) będącej kosztami sadowymi prokurator jest zwolniony z mocy art. 96 ust 1 pkt 6 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i dlatego stwierdzić należy , iż nie było podstaw faktycznych i prawnych do zobowiązania go do uiszczenia przedmiotowej zaliczki. Nie było również takich podstaw w stosunku do osób na rzecz których prokurator wytoczył powództwo . Sąd Okręgowy podziela pogląd skarżącego , że w sprawie nie miał zastosowania art. 83 ust 1 cytowanej ustawy ponieważ przepis ten odnosi się do wydatków , które sąd ponosi w związku z wykonywaniem czynności z urzędu . W tych okolicznościach stwierdzić należy ,że orzeczenie przyznające kierowcy wynagrodzenie za koszt dojazdu sądu w celu przeprowadzenia dowodu , ze środków wpłaconych przezK. K.należy wyeliminować z obrotu prawnego , a kosztami przeprowadzenia czynności obciążyć Skarb Państwa –Sąd Rejonowy w Lublińcu.
Orzeczono na podstawieart. 386 par 1 i 397 par 2 kpc.