Sąd Okręgowy w Słupsku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 210/15
Data wyroku: 2016-04-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Krzyżanowska
Słowa kluczowe: Powództwo Przeciwegzekucyjne
Podstawa prawna: art.841 § 3 kpc
Teza: „samo przekroczenie terminu do wniesienia powództwa jest podstawą do oddalenia powództwa, bez konieczności badania merytorycznych przesłanek pozwu, gdyż wskazany w art. 841 § 3 kpc termin jest terminem prekluzyjnym, po którego upływie możliwość dochodzenia zwolnienia spod egzekucji wygasa i który nie podlega przywróceniu.”

Sygn. I C 210/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 kwietnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Słupsku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR del. Joanna Krzyżanowska

Protokolant:

st. sekr. sądowy Beata Cichosz

po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. w Słupsku
na rozprawie
sprawy z powództwaE. K.
przeciwko(...) sp. z o.o.wL.
o zwolnienie od egzekucji
1. oddala powództwo;
2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 7. 217 zł ( siedem tysięcy dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Na oryginale właściwy podpis.
Sygn. akt I C 210/15

UZASADNIENIE
Powódka –E. K.wniosła przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąpozew o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji. Na uzasadnienie wskazała, że sprzeciwia się zajęciu i prowadzeniu egzekucji z nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny położony wS.przyulicy (...). W kolejnym piśmie argumentowała, że zajęta nieruchomość nie stanowi majątkuprzedsiębiorstwa (...).
Pozwana– (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.wniosła o oddalenie powództwa. Argumentowała przy tym, żeE. K.nie jest osobą trzecią w rozumieniuart. 841 § 1 kpc, a ponadto został przekroczony miesięczny termin do wniesienia powództwa w niniejszej sprawie. W kwestii braku legitymacji czynnejE. K.pozwana podniosła, że zgodnie z powołanymart. 841 § 1 kpcosoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa. Zgodnie jednak z konsekwentną i jednolitą linią orzeczniczą małżonka dłużnika, na którą sąd nadał klauzulę wykonalności (także z ograniczeniem jej odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego) nie ma statusu osoby trzeciej w rozumieniu tego przepisu. W takim przypadku małżonka dłużnika nie jest już osobą trzecią lecz dłużnikiem, a zatem nie jest legitymowana do wytoczenia powództwa o zwolnienie zajętej rzeczy spod egzekucji. Pozwana powołała się przy tym na orzecznictwo Sądu Najwyższego – w tym wyrok z dnia 30 stycznia 2014 r. z którego wynika, że małżonkowi dłużnika, przeciwko któremu nadana została klauzula wykonalności z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową nie przysługuje powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji. Co do drugiego z zarzutów pozwana podnosiła, że w myślart. 841 § 3 kpcpowództwo można wnieść w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, chyba że inny termin jest przewidziany w przepisach odrębnych. W niniejszej sprawie powódka dowiedziała się o zajęciu dnia 14 sierpnia 2013 r. a w dniu 21 sierpnia 2013 r. wniosła sprzeciw od czynności zajęcia nieruchomości przyulicy (...)wS., który de facto był skargą na tę czynność Komornika Sądowego. Po uzupełnieniu braków formalnych skargi sąd postanowieniem z dnia 25 lipca 2014 r. oddalił skargę na czynność komornika i pozostawił komornikowi rozpoznanie wniosku o wyłączenie spod egzekucji tegoż składnika majątkowego jako organowi właściwemu do jej rozpoznania. Powódka powinna złożyć pozew o zwolnienie od egzekucji najpóźniej w dniu 14 września 2013 r. Powództwo zdaniem pozwanej nie zostało jednak wniesione w terminie, a powódka zmodyfikowała jedynie żądanie zawarte w skardze na czynności komornika, co zdaniem pozwanej było niedopuszczalne. Pozwana wskazała także, że do chwili obecnej pozew nie został w ogóle formalnie wniesiony, gdyż pisma doręczone pozwanej jako odpis pozwu zostały już rozpoznane przez Sąd Rejonowy w Słupsku postanowieniem z dnia 25 lipca 2014 r.
Dodatkowo pozwana podniosła także argumenty dotyczące meritum tj. odnoszące się do kwestii czy zajęta nieruchomość wchodzi w skład przedsiębiorstwa dłużnikaI. K.. Wg pozwanej w sprzeczności z twierdzeniami powódki stoi fakt, że dłużnik pod adresem zajętego lokalu od wielu lat prowadzi działalność gospodarczą, wskazując adresul. (...)wS.jako adres zakładu głównego prowadzonej działalności gospodarczej. Niekoniecznie musi istnieć w takim lokalu sklep czy inny punkt, w którym gromadzą się klienci, jednakże z pewnością znajduje się w nim biuro (siedziba) lub odbywają się rozmowy handlowe, a najpewniej również koszty związane z wydatkami ponoszonymi przez dłużnika są zaliczane przez niego w koszty prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem pozwanej to czy nieruchomość przeznaczona jest pod prowadzenie działalności gospodarczej wynika wprost z zaświadczenia ewidencji działalności gospodarczej czy aktualnie z wydruku z(...). Podkreśliła przy tym, że wydruk z(...)jest istotnym dowodem w sprawie i ma kluczowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia z racji tego, że ujawnione są w nim miejsca prowadzonej działalności gospodarczej, a także adres dla doręczeń. Choćby na tej podstawie można uznać, że ów lokal wchodzi w składprzedsiębiorstwa (...). Pozwana powołała się także na treść orzeczenia Sądu Okręgowego w Warszawie oddalającego wniosek wierzyciela o nadanie klauzuli wykonalności z ograniczeniem odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego objętego wspólnością ustawową z wyszczególnieniem lokalu należącego do dłużników przyulicy (...)wS.. W uzasadnieniu SO w Warszawie wskazał, że brak sprecyzowania nie może stanowić podstawy do wydania po raz drugi tytułu wykonawczego przeciwko tej samej osobie. Uznał także, że można przyjąć iż ogólny zwrot „ z ograniczeniem jej odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków” oznacza, że w skład tego przedsiębiorstwa wchodzi również nieruchomość położona wS.przyulicy (...).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Dnia 12 sierpnia 2013 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w SłupskuA. Ś.wszczął egzekucję z nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny położony wS.przyulicy (...)na wniosek wierzyciela(...) Sp. z o. o.E. K.– żona dłużnika dowiedziała się o wszczęciu dnia 16 sierpnia 2013 r.
(bezsporne, nadto zawiadomienie o wszczęciu egzekucji – k. 441 akt Km(...)– k. 195)
Pismami z dnia 19 sierpnia 2013 r.E. K.wezwała wierzyciela do dobrowolnego wyłączenia nieruchomości spod egzekucji podnosząc, że w przypadku niezastosowania się przez wierzyciela do tego wezwania wystąpi z powództwem przeciwegzekucyjnym na podstawieart. 841 kpc, a Komornika poinformowała, że lokal nie stanowi części przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnegoI.iE. K.. Również w piśmie do Komornika wskazała, że w przypadku niezwolnienia spod egzekucji lokalu zmuszona będzie wystąpić z powództwem przeciwegzekucyjnym, co wiąże się jednak z koniecznością uiszczenia wysokiej opłaty sądowej.
(bezsporne, nadto: pismaE. K.– k. 204 – 208)
Pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. złożonym u Komornika Sądowego dnia 21 sierpnia 2013 r.E. K.sprzeciwiła się zajęciu i prowadzeniu egzekucji z nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny.
(bezsporne, nadto: pismo z dnia 19 sierpnia 2013 r. – k. 4)
Pismem z dnia 11 września 2013 r. złożonym w Sądzie Rejonowym w Słupsku w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi na czynność KomornikaE. K.potwierdziła, że złożone 21 sierpnia 2013 r, pismo stanowiło skargę i usunęła jej braki.
(bezsporne)
W piśmie z dnia 27 lutego 2014 r. skierowanym do Sądu Rejonowego w SłupskuE. K.oświadczyła, że dzień wcześniej udała się do kancelarii prawniczej w celu uzyskania porady prawnej i w związku z powzięciem informacji zmienia stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 14 lutego 2014 r. w ten sposób, że wskazuje iż pismo z dnia 21 sierpnia 2013 r. stanowi powództwo przeciwegzekucyjne na podstawieart. 841 kpc.
(bezsporne, nadto: pismo z dnia 27 lutego 2014 r. – k. 8-10)

Sąd zważył co następuje:

Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 841 kpcosoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu spod egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa. Powództwo można wnieść w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, chyba że inny termin jest przewidziany w przepisach odrębnych.
Jak wynika z powyższego – samo przekroczenie terminu do wniesienia powództwa jest podstawą do oddalenia powództwa, bez konieczności badania merytorycznych przesłanek pozwu, gdyż wskazany wart. 841 § 3 kpctermin jest terminem prekluzyjnym, po którego upływie możliwość dochodzenia zwolnienia spod egzekucji wygasa i który nie podlega przywróceniu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2013 r. I ACa(...), wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 16 września 2015 r. I ACa(...)).
W pierwszej kolejności należało więc rozważyć czy powództwo zostało wniesione w terminie. Ze znajdujących się w aktach dowodów przedstawionych przez strony wynika, że powództwo zostało złożone po ustawowym terminie.
Powódka powołuje się na złożenie w terminie miesięcznym pisma z dnia 19 sierpnia 2013 r. argumentując, że stanowiło ono powództwo przeciwegzekucyjne. Argumentacja ta jednak nie może się ostać. Przede wszystkim – z okoliczności złożenia pisma, treści późniejszych pism oraz wyjaśnień samej powódki wynika, że woląE. K.było złożenie skargi a nie powództwa.
Świadczy o tym fakt, że w tej samej dacie (19 sierpnia 2013 r.) powódka sporządziła dwa pisma, w których wyraźnie zapowiadała wniesienie powództwa ekscydencyjnego na podstawieart. 841 kpcw razie nie zwolnienia lokalu spod egzekucji. Oznacza to, że miała pełną świadomość jakie środki obrony przed egzekucją jej przysługują i świadomie wybrała inny środek. Podkreślić należy przy tym, że powódka nie musiała dokonywać wyboru pomiędzy np. skargą na czynności komornika a powództwem. Nic nie stało na przeszkodzie by skorzystać z obu środków jednocześnie.
Wolę złożenia skargi na czynności komornika powódka potwierdziła w piśmie z dnia 11 września 2013 r. pisząc wprost „w odpowiedzi na wezwanie Sądu do usunięcia braków formalnych skargi tj. pisma z dnia 21 sierpnia 2013 r. na czynności komornikaA. Ś.w sprawie KM(...)” oraz „w związku z wniesioną skargą domagam się…”.
Z wyjaśnień powódki składanych w niniejszej sprawie także wynika niezbicie, że nie składała pozwu o zwolnienie spod egzekucji w 2013 r. Złożyła natomiast skargę na czynność komornika, bo uważała, że komornik zrobił to nieprawnie (vide: wypowiedź powódki na posiedzeniu dnia 10 września 2015 r. 00:05:06).
Po drugie - pismo z dnia 19 sierpnia 2013 r. zostało złożone dnia 21 sierpnia 2013 r. w kancelarii komorniczej. Brak jest w aktach, a nawet tylko w twierdzeniach strony powodowej informacji kiedy ewentualnie wpłynęło do sądu. Nie ulega natomiast wątpliwości, że datą wniesienia powództwa jest data złożenia pisma w sądzie lub nadania w urzędzie pocztowym. Okoliczności tej powódka nie wykazała, choć z godnie zart. 6 kcją obciążał ciężar dowodu w tej kwestii.
Pierwszym pismem skierowanym do sądu, w którym powódka domaga się od pozwanego zwolnienia lokalu spod egzekucji po wezwaniu przedprocesowym z dnia 19 sierpnia 2013 r. jest pismo z dnia 27 lutego 2013 r. W piśmie tym powódka wyraźnie wskazuje, żezmieniaswoje dotychczasowe stanowisko. Nie ulega więc wątpliwości, że do tego momentu wolą jej było złożenie skargi na czynność komornika. Zmiana stanowiska i wyrażenie woli złożenia pozwu nastąpiło więc po upływie terminu wskazanego wart. 841 § 3 kpc.
Dodatkowo należy podkreślić, że pismu, które obecnie powódka nazywa pozwem, nadano już bieg jako skardze i jako skargę je rozpoznano postanowieniem z dnia 25 lipca 2014 r. Nie można więc uznać że to samo pismo obecnie może być rozpoznane zostanie jako pozew. Jedyne pismo, które można potraktować jako powództwo to pismo z dnia 27 lutego 2014 r. a ono z pewnością zostało złożone po upływie miesięcznego terminu.
Konkludując – powódkaE. K.dowiedziała się o zajęciu dnia 16 sierpnia 2013 r. Termin do złożenia powództwa o zwolnienie od egzekucji upłynął bezskutecznie z dniem 16 września 2013 r. Powódka złożyła pozew o zwolnienie od egzekucji lokalu położonego wS.przyulicy (...)po upływie terminu, w piśmie z dnia 27 lutego 2014 r.
Z uwagi na powyższe, na podstawieart. 841 § 3 kpcpowództwo należało oddalić.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 kpcmając na względzie zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika – 7200 zł oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17 zł.
Na oryginale właściwy podpis.