Sąd Rejonowy Wrocław Śródmieście we Wrocławiu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 538/16
Data wyroku: 2016-12-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Król-Szymielewicz

Sygn. akt IV U 538/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 01 grudnia 2016 roku
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznychw następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Joanna Król-Szymielewicz
Protokolant:  Katarzyna Bakalarczyk-Kielak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 grudnia 2016 roku weW.
sprawy z odwołania ubezpieczonejM. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
z dnia 30 czerwca 2016 roku, Nr(...)
o zasiłek pogrzebowy

I
zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.z dnia 30 czerwca 2016 roku, Nr(...)w ten sposób, że uwzględnia w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 rokuJ. D.kosztów poniesionych na zakup wieńca pogrzebowego, sztuk 1 na kwotę 200 złotych, wykazanych wfakturze nr (...)z dnia 20 czerwca 2016 roku;

II
zalicza koszty sądowe na rachunek Skarbu Państwa.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 czerwca 2016 r., Nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR., odmówiłM. D.uwzględnienia w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r.J. D.kosztów poniesionych na zakup wieńca pogrzebowego szt. 1 na kwotę 200,00 zł wykazanych nafakturze nr (...)z dnia 20 czerwca 2016 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z dokumentacji posiadanej przez organ rentowy wynika, żeM. D.złożyła roszczenie o wypłatę zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r.J. D.. Poniesione koszty pogrzebu udokumentowała rachunkami na łączną kwotę 4.000,00 zł.
W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Inspektorat ZUS uwzględnił poniesione przezM. D.koszty pogrzebu na łączną kwotę 3.800,00 zł. Nie zostały natomiast uwzględnione koszty zakupu jednego wieńca w kwocie 200,00 zł.
Organ rentowy wyjaśnił, że koszt kwiatów i wiązanek zalicza się do kosztów pogrzebu ze względu na zwyczaj. Nie mogą to być jednak koszty nadmierne. W przypadku przedłożenia rachunku na kilka wieńców lub wiązanek, Inspektorat zalicza jedynie koszy poniesione na zakup jednego wieńca i jednej wiązanki.
W dniu 28 lipca 2016 r. wnioskodawczyniM. D.złożyła odwołanie od ww. decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału weR.z dnia 30 czerwca 2016 r., Nr(...).
W uzasadnieniu odwołania wskazała, że zaskarżona decyzja jest niezgodna ze stanem prawnym, bowiem zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach, wydatki poniesione na pogrzeb winny być udokumentowane i nie mogą przekroczyć kwoty określonej w art. 80, tj. kwoty 4000 zł. Zwróciła uwagę, że przepis nie przewiduje obniżenia zasiłku z uwagi na nadmierne czy nieuzasadnione koszty, wskazuje jedynie, iż koszty poniesione w związku z pogrzebem osoby ubezpieczonej winny być udokumentowane rachunkami i fakturami.
Podała, że koszty pogrzebu udokumentowanefakturami nr (...)z dnia 20 czerwca 2016 r. oraz(...)z dnia 20 czerwca 2016 r. wyniosły łącznie 4.000,00 zł, a zatem zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 ww. ustawy powinna otrzymać kwotę 4.000,00 zł a nie jak wskazuje ZUS, 3.800,00 zł.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o jego oddalenie.
W uzasadnieniu wskazał, że z akt sprawy wynika, że w dniu 23 czerwca 2016r. wnioskodawczyni wystąpiła z roszczeniem o wypłatę zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r.J. D.. Do wniosku o wypłatę zasiłku pogrzebowego wnioskodawczyni dołączyła dwie faktury VAT wystawione przezZakład Usług (...)wP.. Kolejno zwrócił uwagę, że na ww. fakturze z(...)widnieją m.in. pozycje dotyczące wieńca z żywej margaretki na kwotę 200 zł i wieńca z goździka, również na kwotę 200 zł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił i zwrócił w ramach zasiłku pogrzebowego koszt tylko jednego wieńca, co jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacił zasiłek pogrzebowy w wysokości 3.800,00 zł.
Organ rentowy wyjaśnił, że koszt kwiatów i wiązanek zalicza się do kosztów pogrzebu ze względów zwyczajowych. Nie mogą to być jednak koszty nadmierne. W przypadku przedłożenia rachunków za kilka wieńców lub wiązanek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnia i wypłaca jedynie koszt zakupu jednego wieńca lub jednej wiązanki.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał do wodowy, Sąd ustalił następujący  stan faktyczny :
W dniu 17 czerwca 2016 r. zmarłaJ. D..
WnioskodawczyniM. D.była bratanicą zmarłej.J. D., oprócz wnioskodawczyni, nie miała innych bliskich krewnych, którzy zajęliby się zorganizowaniem jej pogrzebu.
W pogrzebie uczestniczyła również dalsza krewna zmarłej – jej kuzynkaA. D.. Ponieważ kuzynka zmarłejA. D.jest w podeszłym wieku, a dodatkowo ma problemy z poruszaniem się, organizacją pochówku zajęła się wnioskodawczyniM. D..
Wnioskodawczyni zapłaciła za następujące usługi następujące kwoty:
- wieniec z żywej margaretki – 200 zł,
- wieniec z goździka żywy – 200, 00 zł,
- wiązanka – 86,40 zł,
- dębowa trumna – 1.700,00 zł,
- wykopanie grobu i zasypanie grobu – 432,00 zł,
- obsługa pogrzebu kondukt – 648,00 zł,
- dostawa trumny – przewóz zwłok – 143, 64 zł,
- nekrologii – 48, 88 zł.
Za w/wusługi (...) Sp. z o.o.wP.wystawiłafakturę VAT o numerze (...)na kwotę 3.458, 92 zł.
Wnioskodawczyni poniosła także koszt opłat za utrzymanie i konserwację cmentarza – 106, 92 zł, opłatę za trumnę – 185, 76 zł oraz czynności formalno – prawne związane z obsługą administracyjną pogrzebu.
Za powyższeZakład Usług (...) Sp. z o.o.wystawiłfakturę o numerze (...)na kwotę 541, 08 zł.
Razem koszty z obu Faktur VAT wyniosły 4.000 zł.
W trakcie uroczystości pogrzebu wnioskodawczyni złożyła na grobie dwa wieńce – jeden od siebie, natomiast drugi w imieniu kuzynki zmarłej,A. D..
W dniu 23 czerwca 2016 r. wnioskodawczyni złożyła do organu rentowego wniosek o wypłacenie zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r.J. D..
Do wniosku załączyła w/w faktury VAT.
Decyzją z dnia 30 czerwca 2016 r., Nr(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR., odmówiłM. D.uwzględnienia w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r.J. D.kosztów poniesionych na zakup wieńca pogrzebowego szt. 1 na kwotę 200,00 zł wykazanych nafakturze nr (...)z dnia 20 czerwca 2016 r.
Dowód: - dokumentacja w aktach organu rentowego ,
-faktura VAT nr (...)k.4,
-faktura VAT nr (...)k. 5,
- przesłuchanie wnioskodawczyni k. 20 .
Mając na uwadze powyższe ustalenia stanu faktycznego, Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie jako uzasadnione podlegało uwzględnieniu w całości.
W niniejszym postępowaniuM. D.domagała się uwzględnienia w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r.J. D.kosztów poniesionych na zakup wieńca pogrzebowego, sztuk 1 na kwotę 200 zł, wykazanych wfakturze Nr (...)z dnia 20 czerwca 2016 r.
Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, w tym przede wszystkim na dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego, w tym fakturach VAT złożonych przez wnioskodawczynię.
Sąd przeprowadził także dowód z przesłuchania wnioskodawczyni.
Bezspornym w rozpoznawanej sprawie był fakt, żeM. D.jest osobą uprawnioną do domagania się przyznania jej zasiłku pogrzebowego uwzględniającego poniesione przez nią koszty pogrzebu po zmarłej w dniu 17.06.2016r.J. D.. Organ rentowy nie kwestionował uprawnień wnioskodawczyni co do zasady.
Natomiast kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy organ rentowy powinien uwzględnić i zaliczyć w ramach zasiłku pogrzebowego koszt jednego  wieńca na kwotę opiewającą 200 zł, czy koszty dwóch wieńców zakupionych po 200 zł każdy – jak domagała się tego wnioskodawczyni.
Organ rentowy argumentował, że koszty ceremonii pogrzebowej po stronie wnioskodawczyni były nadmierne.
Zgodnie zart. 77 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. 2016. 887) zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci:
1) ubezpieczonego;
2) osoby pobierającej emeryturę lub rentę;
3) osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania;
4) członka rodziny osoby wymienionej w pkt 1 i 2.
Zgodnie z art. 78 ust. 1 w/w ustawy, zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu.
Najwyższą możliwą kwotę zasiłku pogrzebowego (przysługującą automatycznie członkom rodziny) określa art. 80 cyt. ustawy. Ustawodawca zastosował formułę świadczenia przysługującego w oznaczonej, ryczałtowej kwocie, która wynosi 4.000,00 zł.
Sąd doszedł do przekonania, że decyzja organu rentowego pozostaje nieuzasadniona.
Przedstawione przez wnioskodawcę koszty poniesione w związku z pogrzebem zmarłejJ. D.mieściły się w zakresie kosztów pogrzebu i obejmowały, zdaniem Sądu wydatki odpowiadające zwyczajom, jakie panowały w środowisku zmarłej.
Wbrew stanowisku organu rentowego, Sąd jest zdania, że zakup dwóch wieńców przez wnioskodawczynię na grób zmarłej nie jest nadmiernym wydatkiem i nie przekracza przeciętnej miary przyjętej ogólnie w społeczeństwie. Zasadnym jest uwzględnienie w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu - kosztów dwóch wieńców pogrzebowych, bowiem wskazane wydatki w świetle okoliczności niniejszej sprawy okazały się celowe. W trakcie przesłuchaniaM. D.wyjaśniła, że podjęła decyzję o zakupie dwóch wieńców pogrzebowych, ponieważ jeden złożyła na grobieJ. D.od siebie, natomiast drugi w imieniu kuzynkiA. D., która jest osobą w podeszłym wieku, a przy tym ma problemy z poruszaniem się i sama miałaby problem z zamówieniem i zakupieniem wieńca.
W niniejszych rozważaniach należało uwzględnić stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I UZP 5/10), w którym wskazano, że obowiązek zwrotu kosztów pogrzebu obejmuje zwrot kosztów bezpośrednio z pogrzebem związanych (jak przewóz zwłok, nabycie trumny, zakup miejsca na cmentarzu i in.), jak również zwrot wydatków, odpowiadających zwyczajom danego środowiska. Do tych wydatków zalicza się koszt postawienia nagrobku (w granicach kosztów przeciętnych, jeżeli nawet koszty rzeczywiste były znaczne, np. z uwagi na materiał lub wystrój nagrobku, wyższe), wydatki na wieńce i kwiaty, koszty zakupu odzieży żałobnej i in.
Posługując się pojęciem „koszty pogrzebu” trzeba opowiedzieć się za jego szerokim rozumieniem wykraczającym poza koszty związane wyłącznie z pochówkiem (uzasadnienie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I UZP 5/10, opubl. LEX nr 687004).
Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że koszty poniesione przez wnioskodawczynię nie stanowiły nadmiernych kosztów ceremonii pogrzebowej.
W punkcie I – wszym sentencji wyroku, Sąd na podstawieart. 47714k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.z dnia 30 czerwca 2016 r., Nr(...)w ten sposób, że uwzględnił w wysokości poniesionych kosztów pogrzebu po zmarłej w dniu 17 czerwca 2016 r.J. D.koszty poniesione na zakup wieńca pogrzebowego, sztuk 1 na kwotę 200 zł, wykazane nafakturze nr (...)z dnia 20 czerwca 2016 r.
W punkcie II - gim sentencji wyroku Sąd zaliczył koszty sądowe na rachunek Skarbu Państwa, gdyż zarówno wnioskodawczyni, jak i organ rentowy są zwolnieni od obowiązku ich uiszczenia na mocyart. 94 i art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.