Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 2/16
Data wyroku: 2016-02-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Żłobińska, Marek Czecharowski, Grzegorz Miśkiewicz
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286 § 1 w zw z art. 294 § 1 kk

Sygn. akt II AKa 2/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 lutego 2016r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Marek Czecharowski (spr.)
Sędziowie: SA – Maria Żłobińska
SO (del.) – Grzegorz Miśkiewicz
Protokolant: – sekr. sąd. Piotr Grodecki
przy udziale Prokuratora Hanny Gorajskiej-Majewskiej i oskarżyciela subsydiarnegoS. L. (1)
po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 r.
sprawyR. B. (1)
oskarżonego zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
na skutek apelacji, wniesionych przez prokuratora, obrońców oskarżonego i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 8 grudnia 2014 r. sygn. akt VIII K 116/12
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Warszawie w dniu 8 grudnia 2014 r. wydal wyrok w spawie oskarżonegoR. B. (1)rozpoznawanej pod sygn. akt VIIIK 116/12. W sprawie powyższej zawisłej przed tym Sądem w wyniku wniesienia subsydiarnego aktu oskarżeniaR. B. (1)oskarżony było to, że:
- w okresie od maja 2005 r. do czerwca 2009 r. wW.doprowadziłS. L. (1)obywatelaW. B.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w kwocie nie mniejszej niż 1.766.814 złotych w ten sposób, że:
1. po uprzednim wprowadzeniu w błąd co do celu inwestycji oraz rzekomych kosztów sądowych wyłudził odS. L. (1)kwotę 414.814 złotych oraz
2. po uprzednim wprowadzeniu w błądS. L. (1)doprowadził do podpisania przez niego umowy zwalniającej dłużnikaSpółkę (...) sp. z o.o.czym naraził go na szkodę w kwocie 1.348.000 złotych
tj. o czyn zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Sąd Okręgowy wymienionym orzeczeniem:
I. przyjmując, że fragment zarzutu dotyczący doprowadzeniaS. L. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie go w błąd i podpisanie przez niego umowy zwalniającej dłużnikaSpółkę (...) sp. z o.o.z długu stanowi odrębny czyn, oskarżonegoR. B. (1)uniewinnił od jego popełnienia;
II. oskarżonegoR. B. (1)w ramach czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia uznał za winnego tego, że w okresie bliżej nieustalonym, co najmniej od 7 stycznia 2008 do 13 marca 2008 r. wW., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziłS. L. (1)do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w kwocie 95.000 złotych w ten sposób, że wprowadził go w błąd co do zamiaru realizacji projektu związanego z inwestycją w nieruchomość należącą doM.iM. G.położoną w miejscowościG.na skutek czegoS. L. (2)dokonał na jego rzecz trzech przelewów: w dniu 7 stycznia 2008 r. na kwotę 27.000 złotych, w dniu 22 stycznia 2008 r. na kwotę 50.000 złotych i w dniu 13 marca 2008 r. na kwotę 18.000 złotych, czym działał na szkodę pokrzywdzonego, tj. czynu zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na powyższej podstawie skazał go, a na podstawieart. 286 § 1 k.k.wymierzył karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 2 k.k.wymierzył karę grzywny 100 stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na 100 (sto) złotych;
III. oskarżonegoR. B. (1)w ramach czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia uznał za winnego tego, że w okresie od 26 marca 2009 do 8 kwietnia 2009 r. wW.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziłS. L. (1)do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w kwocie 49.900 złotych w ten sposób, że wprowadził go w błąd co do rzeczywistych kosztów postępowania w sprawach o zabezpieczenie roszczenia dotyczącego 5 umów rezerwacyjnych na zakup nieruchomości lokalowych od(...) Spółka z o.o.czym działał na szkodę pokrzywdzonego, tj. czynu zart. 286 § 1 k.k.i za to na powyższej podstawie skazał go i wymierzył karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 2 k.k.wymierzył karę grzywny 100 stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na 100 złotych;
IV. na podstawieart. 85 k.k.,art. 86 § 1 k.k.kary pozbawienia wolności i kary grzywny wymierzone wpunktach II i IIIpołączył i wymierzył oskarżonemu karę łączną 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny 150 stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na 100 złotych.
V. na podstawieart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.umorzył postępowanie w zakresie zachowań oskarżonego, których pokrzywdzoną jest(...);
VI na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres próby wynoszący 5 lat;
VII. na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł środek karny zobowiązując oskarżonego do zapłaty na rzeczS. L. (1)tytułem obowiązku naprawienia szkody w całości kwoty 49.900 złotych;
VIII. na podstawieart. 627 k.p.k.zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego kwotę 300 złotych tytułem opłaty, kwotę 2640 złotych tytułem ustanowienia w sprawie pełnomocnika oraz kwotę 266,90 złotych tytułem zwrotu pozostałych wydatków w sprawie;
IX. na podstawieart. 627 k.p.k.zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa tytułem kosztów sądowych kwotę 4444,58 złotych, w tym kwotę 3300złotych tytułem opłaty;
X. na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.koszty w części dotyczącej uniewinnienia i umorzenia postępowania ponosi Skarb Państwa.
Przypomnieć dla porządku należy, iż pełnomocnik pokrzywdzonegoS. L. (1)skierował do Prokuratury Rejonowej Warszawa – Śródmieście zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w sprawie doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartość w kwocie co najmniej 1.766.814,00 złS. L. (1), obywatelaW. B.w okresie od maja 2005 roku 30 czerwca 2009 roku wW.pod pretekstem inwestycji i pokrycia rzekomych kosztów sądowych oraz podrabiania dokumentów w postaci pełnomocnictw, umów, formularzy przezR. B. (1), tj. o przestępstwomart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Prokurator wskazanej Prokuratury postanowieniem z dnia 22 marca 2011 r. umorzyła prowadzone śledztwo w tej sprawie na podstawieart.17 § 1 pkt 2 k.p.k.– tj. wobec braku znamion czynu zabronionego.
W wyniku uwzględnienia przez Sąd Okręgowy w Warszawie zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego i uchylenia tego postanowienia Prokuratura Rejonowa miała kontynuować śledztwo, a następnie postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r. ponownie umorzyła postępowanie w oparciu oart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.– tj. wobec braku znamion czynu zabronionego.
W tym miejscu odnotować należy, iż uzasadnienie postanowienia ponownie umarzającego postępowanie zostałoniemal w 100% przepisanez poprzedniego, uchylonego postanowienia bez odniesienia się do efektów czynności, których przeprowadzenie nakazał Sąd uchylając pierwsze postanowienie.Nota benejak wynika z akt sprawy czynności takich nie przeprowadzono. Jednocześnie wyłączono „do odrębnego postępowania” materiał dowodowy dotyczący zarzutu zart. 270 § 1 k.k.
Wobec otwarcia pokrzywdzonemu drogi do wniesienia tzw. subsydiarnego aktu oskarżenia, skorzystał on z tej możliwości, czego wynikiem jest wydane w dnu 8 grudnia 2014 r. orzeczenie.
Wskazany i opisany powyżej wyrok zaskarżyli dwaj obrońcy oskarżonego, pełnomocnik pokrzywdzonego – oskarżyciela posiłkowego oraz prokurator wnosząc apelację na korzyść oskarżonego.
Obrońca oskarżonego – adw.J. S.skarżąc wyrok w części skazującejR. B. (1)i na jego korzyść zarzucił:
I. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść  orzeczenia to jest:
2)art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k.poprzez rozszerzenie zakresu rozpoznania sprawy poza granice zaskarżenia, w efekcie wydanie wyroku skazującego wobec oskarżonegoR. B. (1)w zakresie pkt. II i III zaskarżonego orzeczenia,
3)art. 170 § 1 k.p.k.polegającą na oddaleniu zgłoszonych przez oskarżonego wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadkówK. G.,A. K.,M. K.podczas gdy posiadali oni informacje mające istotne znaczenie dla sprawy w szczególności odnośnie zakresu realizacji przez oskarżonego zlecenia na rzeczS. L. (1)w sprawie(...)property oraz na oddaleniu wniosku o przesłuchaniu w charakterze świadkaI. K.posiadającej wiadomości dotyczące wysokości przekazywanych przez oskarżonego radcy prawnejB. D.kwot na poczet prowadzenia spraw pokrzywdzonego co miałoby niewątpliwie znaczenie w kontekście ustalenia wysokości ewentualnej szkody nadto pominięcie wskazanych dowodów doprowadziło do wydania przez Sąd rozstrzygnięcia jedynie w oparciu o częściowo ujawniony materiał dowodowy,
4)art. 7 k.p.k.poprzez dowolną i nieobiektywną ocenę materiału dowodowego wyrażającą się w:
- daniu wiary w całości zeznaniomS. L. (1)złożonym na okoliczność nabycia nieruchomości należącej doM.iM. G., położonej wG.k.E.przy jednoczesnej odmowie dania waloru wiarygodności wyjaśnieniomR. B. (1)podczas gdy zeznania złożone przez pokrzywdzonego są niespójne, i pełne luk co do przyczyn niedojścia do skutku umowy z małżeństwemG., a także nielogiczne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego w szczególności w zakresie jakoby nie znał on treści i warunków umowy przedwstępnej na poczet której przelewał środki finansowe oraz wątpliwe w konfrontacji z faktem, że Pokrzywdzony nigdy nie domagał się odM.iM. G.zwrotu uiszczonego przez siebie zadatku,
- uznaniu przez Sąd za w pełni wiarygodne i obiektywne zeznań złożonych przez świadkaB. D.podczas gdy taka ocena stoi w sprzeczności z faktem, że wyżej wymieniona świadczyła wcześniej usługi prawne na rzeczR. B. (1), dlatego też jej obecna rola procesowa jako pełnomocnikaS. L. (1), nasuwa uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego świadka tym bardziej, że złożone przez nią zeznania dotyczyły jej wiedzy odnośnie zdarzeń z czasu kiedy reprezentowała oskarżonego i co do tych okoliczności winna ją obowiązywać tajemnica zawodowa, z której nie została przez Sąd zwolniona.
5)art. 4 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.polegającą na nieuwzględnieniu przez Sąd przy wyrokowaniu wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego oraz nierozważeniu ogółu okoliczności w tym wnioskowanych dowodów, istotnych dla rozstrzygnięcia;
6)art. 5 k.p.k.poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości w zakresie czynów określonych w pkt II i III wyroku, na niekorzyść oskarżonego i sprzeniewierzenie się w tym zakresie zasadziein dubio pro reo;
III. II. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku skutkujący niesłusznym uznaniem, że:
- pokrzywdzony przekazał oskarżonemu kwotę 50.400 zł wyłącznie na opłaty sądowe, które winny wynosić 500 zł podczas gdy z treści notarialnego pełnomocnictwa udzielonego przezS. L.oskarżonemu (k.769), faktu przekazania przez Oskarżonego radcy prawnemu M.M.kwoty ok. 25.000 zł (k.555-557) na poczet prowadzenia sprawS. L.oraz każdorazowego odpłatnego charakteru zleceń pomiędzyS. L.aR. B.wynika, że kwota ta odzwierciedlała ogół kosztów związanych ze sprawą(...)a podjęcie przez oskarżonego działań sądowych i pozasądowych wyklucza istnienie po jego stronie jakiegokolwiek zamiaru oszukania pokrzywdzonego;
oraz, że:
-R. B. (1)swoim działaniem wyczerpał znamiona czynu zabronionego stypizowanego wart. 286 § 1 k.k.podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przypisanie mu popełnienia tego czynu a zwłaszcza na przyjęcie, że w chwili zawarcia w dniu 29 listopada 2007 r. umowy przedwstępnej nabycia nieruchomości należącej doM.iM. G., położonej wG.a także później przyjmując od pokrzywdzonego kwoty pieniężne na zrealizowanie wspólnego biznesowego przedsięwzięcia, działał on z góry powziętym zamiarem pokrzywdzeniaS. L. (1)albowiem inwestycja zakupu nieruchomości należących do małżeństwaG.była realna i stanowiła wspólny projekt biznesowy zarówno oskarżonego jak i pokrzywdzonego, który miał też pełną wiedzę i rozeznanie odnośnie warunków, okoliczności i zakresu tej transakcji.
W konkluzji skarżący wniósł o:
1. uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu w pkt II i III czynów.
ewentualnie
2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Drugi z obrońców -adw. A. Z.zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu:
- rażące naruszenie przepisów prawa procesowegoart. 14 § 1, art.17 § 1 pkt 9, w zw. zart. 55 § 1 k.p.k.i rozpoznanie sprawy pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela;
- rażące naruszenie przepisów prawa procesowegoart. 398 § 1 i art. 399 § 1 k.p.k.a takżeart. 55 § 1 k.p.k.poprzez przypisanie oskarżonemu czynów, które nie były w całości przedmiotem rozpoznania w ramach prowadzonego uprzednio w niniejszej sprawie postępowania przygotowawczego i jej rozstrzygnięcie z przekroczeniem granic zakreślonych wpetitumsubsydiarnego aktu oskarżenia i jego uzasadnieniu;
- obrazę przepisów prawa materialnego: art. 286 § 1 w zw. zart. 12 k.k.poprzez nieuprawnione przyjęcie, iż oskarżonyR. B. (1)działaniem swoim wyczerpał dyspozycję przepisuart. 286 § 1 k.k.;
- obrazę przepisów prawa materialnego w postaciart. 46 k.k.poprzez „zobowiązanie oskarżonego do zapłaty na rzeczS. L. (1)tytułem naprawienia szkody w całości kwoty 49 900 zł” (por. pkt VII sentencji wyroku);
- obrazę przepisów prawa procesowegoart. 366 § 1 k.p.k.poprzez nie
wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie przeprowadzenie dowodów za wnioskowanych przez obronę pomimo zgłoszenia tych wniosków w terminie i szczegółowego ich uzasadnienia;
- obrazę przepisów prawa procesowegoart. 7 k.p.k.poprzez zbyt dowolną ocenę przeprowadzonych dowodów, zbyt swobodną oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasady prawidłowości rozumowania oraz doświadczenia życiowego skutkujących błąd w ustaleniach faktycznych i niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy ustalenie, iż oskarżony działała z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej w celu pokrzywdzeniaS. L. (1)i doprowadzenia go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i nieuprawnione ustalenie, iżS. L. (1)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem doprowadził.
Konkludując apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w całości – bądź uniewinnienie oskarżonegoR. B. (1)w całości wraz z zasądzeniem na jego rzecz kosztów postępowania w sprawie.
Prokuratorskarżąc wyrok w części skazującej oskarżonego i na jego korzyść zarzuciła wyrokowi obrazę przepisów postępowania tj.art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k.mającą wpływ na treść orzeczenia, poprzez wykroczenie poza ramy subsydiarnego aktu oskarżenia i wydanie wyroku skazującego wobec oskarżonegoR. B. (1)w zakresie pkt. II i III zaskarżonego orzeczenia.
Skarżąca wyraziła w uzasadnieniu apelacji pogląd, iż„analiza materiału dowodowego i uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie wykazała, że Sąd zarówno w toku procesowania, jak i wyrokowania naruszył obowiązujące przepisy prawa polegające na wyjściu poza subsydiarnego aktu oskarżenia i przeprowadził dowolną ocenę dowodów. Zarzut subsydiarnego aktu oskarżenia jest źle sformułowany i nie spełnia warunków określoności czynów. Sąd I instancji winien był dokonać jego zwrotu w celu usunięcia braków formalnych w postaci skonkretyzowanego zarzutu, a nie prowadzić postępowania dowodowego i samodzielnie ustalić czyn oskarżonego”.
Jako wniosek końcowy prokurator wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej skazaniaR. B. (1)i uniewinnienie go od zarzucanych mu w pkt II i III czynów.
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegozaskarżył wyrok w części dotyczącej uniewinnienia oskarżonego od popełnienia czynu opisanego w pkt I wyroku oraz kar jednostkowych orzeczonych w pkt II i III wyroku i kary łącznej (pkt IV wyroku).
Zarzucił orzeczeniu:
1. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku w odniesieniu do czynu opisanego w pkt. I wyroku, polegający na przyjęciu, że działanie oskarżonego polegające na doprowadzeniuS. L. (1)do zawarcia umowy zwalniającej dłużnikaspółkę (...) sp. z o.o.wO.z długu nie nosi znamion występku oszustwa, w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy, a zwłaszcza treści tej umowy wynika niezbicie, że oskarżony działał w zamiarze popełnienia tego przestępstwa, a co najmniej usiłował je popełnić;
2. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. przepisuart. 413 § 2 pkt. 1 k.p.k.poprzez zaniechanie dokładnego określenia przypisanego oskarżonemu czynu z pkt. I wyroku, co uniemożliwia weryfikację wyroku w zaskarżonej części pod względem prawidłowości oceny dowodów;
3. naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k., poprzez niewskazanie, jakie fakty w odniesieniu do czynu zpkt. Iuznał za udowodnione lub nieudowodnione i na jakich w tej mierze oparł się dowodach, co uniemożliwia ocenę prawidłowości rozumowania Sądu Okręgowego;
4. naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisuart. 424 § 1 pkt. 2 k.p.k.poprzez brak wskazania okoliczności, które Sąd Okręgowy miał na względzie przy wymiarze kary;
5. rażącą niewspółmierność orzeczonej kary oraz środka karnego w stosunku do winy oskarżonego, stopnia społecznej szkodliwości przestępstwa, jakiego dopuścił się oskarżony oraz w relacji do celów jakie kara ta winna spełnić w zakresie prewencji szczególnej i ogólnej, motywacji i sposobu zachowania się sprawcy, rodzaju i stopnia naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków, rodzaju i rozmiaru ujemnych następstw przestępstwa.
Podnosząc te zarzuty wniósł o zmianę orzeczenia w zaskarżonej części poprzez:
1. uznanie oskarżonego winnym popełnieniu czynu z pkt. I wyroku i wymierzenia mu stosownej kary pozbawienia wolności, grzywny, orzeczenie środka karnego przewidzianego wart. 39 pkt. 2 k.k.;
2. znaczne zaostrzenie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia
wolności, kary grzywny w wysokości adekwatnej do winy oskarżonego, a także o orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego polegającego na zakazie zajmowania stanowisk w zarządach, radach nadzorczych i komisjach rewizyjnych spółek prawa handlowego, stanowiska reprezentanta lub pełnomocnika spółek prawa handlowego na okres nie krótszy niż 1 rok;
3. zasądzenie na rzecz oskarżyciela posiłkowego zwrotu kosztów procesu ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części do ponownego rozpoznania.
Dla porządku odnotować trzeba także, iż Sąd Apelacyjny rozpoznając powyższe apelacje (pod sygn. akt II AKa 102/15) wyrokiem z 14 maja 2015 r. – uchylił zaskarżony wyrok i na podstawieart. 414 § 1 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.postępowanie przeciwkoR. B. (1)o przestępstwo zart. 284 § 1 k.p.k.w zb. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.zarzucone mu w akcie oskarżenia umorzył.
W wyniku wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, kasacji – Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 27 listopada 2015 r. (sygn. akt II KK 253/15) uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Przesądził ostatecznie, iż dochowany został termin wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, tym samym wykazując niezasadność zarzutu apelacji obrońcy oskarżonego –adw. A. Z.podnoszącego obrazęart. 14 § 1, art. 17 § 1 pkt 9w zw. zart. 55 § 1 k.p.k.a więc dotyczącego rozpoznania sprawy pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Zatem - przedmiotem obecnego postępowania przed Sądem Apelacyjnym są wniesione przez strony apelacje od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2014 r. z pominięciem wyżej odnotowanej kwestii braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Sąd Apelacyjny po ich rozpoznaniu zważył, co następuje:
Apelacje te są zasadne, lecz tylko w zakresie który prowadził ich autorów do wniosków końcowych o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Odnotowując różny, co oczywiste, zakres poszczególnych apelacji należy dojść do wniosku, iż konieczne było uchylenie wyroku w całości tak by stworzyć Sądowi ponownie rozpoznającemu sprawę płaszczyznę oceny całości zdarzenia objętego zarzutem subsydiarnego aktu oskarżenia.
Trzeba jednak już w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, iż środek odwoławczy oskarżyciela publicznego nie zawiera wskazania na czym miałoby polegać uchybienie Sądu poprzez„wyjście poza ramy subsydiarnego aktu oskarżenia”i dlaczego skarżący uważa, że Sąd„przeprowadził dowolną ocenę dowodów”,bowiem apelacja nie wskazuje o które dowody chodzi, ani też, jaką wadą dotknięta jest ich ocena. Środek ten składa się z kilku zdań – twierdzeń jej autorki bez jakiegokolwiek choćby uprawdopodobnienia, że pisząca ją dokonała rzeczywistej„analizy materiału dowodowego i uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego”.Jedynym stwierdzeniem, które zasługuje na podzielenie jest, iż Sąd I instancji nie wykorzystywał przysługujących mu przepisów proceduralnych pozwalających na zobowiązanie wnoszącego subsydiarny akt oskarżenia do skonkretyzowania zarzutu stawianego oskarżonemu. Jednocześnie z całą mocą podkreślić należy, że prokurator nie wykazała w tej mierze żadnej aktywności w toku postępowania jurysdykcyjnego.
W tych okolicznościach należy uznać, że apelacja oskarżyciela publicznego w przedmiotowej sprawie, który nie wykonał - w drugim etapie śledztwa - zaleceń Sądu, wyjątkowo krytycznie oceniającego pierwotne postanowienie o umorzeniu postępowania, a zwłaszcza jego przebieg, ma charakter czysto instrumentalny.
W tym zaś miejscu skonstatować trzeba, iż – nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie – zasadniczą kwestią wymagającą odpowiedzi jest problem tożsamości czynu (ów) objętego zarzutem zawartym w zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a następnie ujętym w postanowieniach umarzających postępowanie przygotowawcze i w konsekwencji w subsydiarnym akcie oskarżenia, a wreszcie w wyroku Sądu Okręgowego.
Podzielając pogląd stron co do lakoniczności aktu oskarżenia i sumarycznego ujęcia w nim szkody jaką w swoim przekonaniu poniósł pokrzywdzony można wyrazić ostrożne stanowisko, iż odnotowane już tym razem szczegółowo w pierwszych zeznaniach pokrzywdzonego (k. 51 – 62 akt śledztwa) relacje – stanowią opis szeregu zdarzeń, które miały miejsce w okresie wskazanym w zarzucie, a zatem w granicach tego „zdarzenia faktycznego”.
Oceny Sądu wymaga natomiast kwestia, czy wskazanie określonych przepisów kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu (tu:art. 286 § 1 k.k.,art. 294 § 1 k.k.) i użycie stwierdzenia o doprowadzeniu pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem oraz stwierdzenia o prowadzących do tego inwestycjach, a w innych przypadkach żądania „pokrycia rzekomych kosztów sądowych” wyczerpuje wymagane przepisami określenie sposobu i okoliczności popełnienia, a więc - znamiona zarzucanego i tak kwalifikowanego czynu (ów).
Warto odwołać się tu do orzeczeń Sądu Najwyższego w postaci postanowień z 6 sierpnia 2008 r. - V KK 248/08 oraz z 10 grudnia 2014 r. – III KK 230/14, a także stanowiska doktryny zaprezentowanego np. w opracowaniu A. Pilch – Kryteria tożsamości czynu – Prokuratora i Prawo z. 12/2010.
Sąd Okręgowy rozpoznając po raz kolejny sprawę oceni też, na ile - ogólne określenie sposobu działania oskarżonego zawarte w pkt I.1) aktu oskarżenia oraz łączna kwota mienia będącego przedmiotem niekorzystnego rozporządzenia przez pokrzywdzonego – uniemożliwiła oskarżonemu zajęcie stanowiska co do przedmiotu oskarżenia, a w konsekwencji obronę.
Sąd I instancji winien podjąć próbę uzyskania bardziej precyzyjnego sformułowania zarzutu ze strony oskarżyciela posiłkowego – subsydiarnego, a odnosząc się do fragmentu zarzutu objętego apelacją jego pełnomocnika dokona ustaleń, które ewentualnie wykażą - czy, a jeśli tak, w jakiej postaci istniało zabezpieczenie pożyczki udzielonej przez niegospółce (...).
Wyjaśni też czy, na ile zasadnie oraz w jaki sposób wyliczona została kwota szkody odnosząca się do wspomnianej powyżej operacji finansowej.
Tak samo, ustali co składa się na kwotę 414.814 zł wymienioną w pkt 1 zarzutu subsydiarnego aktu oskarżenia.
Ponieważ zasadnicze znaczenie dla powyższych ustaleń mieć będą dokumenty oraz wyjaśnienia oskarżonego i zeznania oskarżyciela posiłkowego Sąd I instancji oceni (nie tak chyba oczywistą) potrzebę przesłuchania świadków wskazanych w apelacji obrońcy oskarżonego (adw. J. S.). Winien natomiast rozważyć skorzystanie z przepisuart. 442 § 2 k.p.k.w odniesieniu do części spośród świadków przesłuchanych w poprzednim postępowaniu jurysdykcyjnym.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.