Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 454/16
Data wyroku: 2016-11-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 454/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 listopada 2016r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Dorota Malewicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016r. wS.
odwołaniaA. B.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 29 kwietnia 2016 r. Nr(...)
w sprawieA. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury

oddala odwołanie.
Sygn. akt: IV U 454/16UZASADNIENIE
Decyzją z 29 kwietnia 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeodmówiłA. B.emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 25-letni okres ubezpieczenia. Organ rentowy podniósł, że udowodniony okres ubezpieczenia wynosi 23 lata, 2 miesiące i 29 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 23 lata, 1 miesiąc i 14 dni, a okresy nieskładkowe 1 miesiąc i 15 dni.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłA. B.wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że okres ubezpieczenia należy uzupełnić okresem pracy w gospodarstwie rolnym dziadków od 1 lipca 1973r. do 20 lipca 1975r. Podniósł, że wbrew twierdzeniom organu rentowego jego praca w tym gospodarstwie miała charakter pracy stałej, a nie doraźnej pomocy. Wykonywał on zarówno prace polowe, jak i przy obrządku inwentarza. Pracował w wakacje, ferie i inne dni wolne od nauki w szkole, a także po zajęciach w szkole (odwołanie k.1-2 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3-5 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyA. B.w dniu(...). ukończył 60-ty rok życia. W dniu 18 kwietnia 2016r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 18 kwietnia 2016r. k.1 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 23 lata, 2 miesiące i 29 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 23 lata, 1 miesiąc i 14 dni, a okresy nieskładkowe 1 miesiąc i 15 dni. Ponadto organ rentowy ustalił, że do dnia 1 stycznia 1999r. ubezpieczony osiągnął staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 18 lat, 3 miesiące i 25 dni z tytułu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...) SAwM.(świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 8 kwietnia 2016r. k.15 akt emerytalnych).
Z uwagi na brak wymaganego ustawą okresu ubezpieczenia decyzją z 29 kwietnia 2016r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 29 kwietnia 2016r. k.20 akt emerytalnych).
Ubezpieczonyurodził się w dniu (...)i od urodzenia mieszkał z rodzicami wM.. W czerwcu 1971r. mając ukończony 15. rok życia ubezpieczony ukończył szkołę podstawową. Po ukończeniu szkoły podstawowej ubezpieczony kontynuował naukę w(...) Szkole ZawodowejwM.. Nauka w szkole zawodowej trwała trzy lata i ubezpieczony ukończył ją w czerwcu 1974r. W dniu 1 sierpnia 1975r. ubezpieczony podjął pierwszą pracę zawodową wPrzedsiębiorstwie (...)wM.(zaświadczenie z 5 lutego 2016r.). Przez cały powyższy okres ubezpieczony mieszkał z rodzicami wM.. Matka ubezpieczonego nie pracowała zawodowo, a ojciec ubezpieczonego pracował w Zakładzie Radiostacji zlokalizowanym około 1 km od wsiK.(w gminieD.) oddalonej odM.o około 22 km. W miejscowościK.gminaD.mieszkali dziadkowie ubezpieczonego ze strony ojca –J.iW.małż.B.. Dziadkowie ubezpieczonego posiadali w w/w miejscowości gospodarstwo rolne o powierzchni 1,60 ha, na które w trybieustawy z 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnychuzyskali akt własności ziemi (zaświadczenie Starostwa Powiatowego wM.z 22 czerwca 2016r. k.12 akt emerytalnych). Dziadkowie ubezpieczonego nie pracowali poza gospodarstwem rolnym. Na nieruchomościach rolnych uprawiali zboże oraz ziemniaki. Ze zwierząt mieli 2 krowy, konia, 2 sztuki trzody chlewnej oraz drób. W dni wolne od szkoły – wakacje, ferie ubezpieczony jeździł do dziadków i pomagał im w pracy gospodarstwie rolnym – zarówno w pracach polowych, jak i przy obrządku zwierząt. W dni nauki w szkole ubezpieczony w razie potrzeby - po zajęciach w szkole również jeździł do dziadków i pomagał im w gospodarstwie rolnym. ZM.do wsiK.dojeżdżał autobusem(...)albo samochodami służbowymi, którymi do pracy w miejscowym Zakładzie Radiostacji dowożono pracowników. Czas dojazdu w jedną stronę wnosił do pół godziny. Matka ubezpieczonego nie jeździła do pracy w przedmiotowym gospodarstwie rolnym, a ojciec ubezpieczonego – pracujący w sąsiedztwie gospodarstwa swoich rodziców – zajeżdżał do gospodarstwa w miarę potrzeby. W listopadzie 1975r. zmarł dziadek ubezpieczonego. Po śmierci dziadka ubezpieczonego nikt nie przejął prowadzenia gospodarstwa rolnego (zeznania świadkaH. P.k.14v akt sprawy oraz zeznania ubezpieczonego k.15 i k.13v-14 akt sprawy).
Ubezpieczony przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego (raport z analizy konta k.17 akt emerytalnych). We wniosku o emeryturę ubezpieczony wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem zakładu, na dochody budżetu państwa (wniosek k.2 akt emerytalnych).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieA. B.podlegało oddaleniu.
Zgodnie zart.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwana dalej ustawą emerytalną (Dz.U. z 2015r., poz.748 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z§4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat. Poza sporem pozostawało, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek, spełnił przesłankę stażu pracy w szczególnych warunkach oraz złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem zakładu, na dochody budżetu państwa. Ubezpieczony podnosił, że posiada 25-letni okres ubezpieczenia, gdyż okres uznany przez organ rentowy w wymiarze 23 lata, 2 miesięcy i 29 dni należy uzupełnić okresem pracy w gospodarstwie rolnym dziadkówJ.iW. B.w okresie od 1 lipca 1973r. do 20 lipca 1975r., kiedy to codziennie pracował w tym gospodarstwie. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że wniosek ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia, a przed 1 stycznia 1983r. - w trybie art.10 ust.1 pkt 3 ustawy emerytalnej, do okresu wymaganego do emerytury jest możliwe w sytuacji wykazania, że praca w tym gospodarstwie rolnym miała charakter stały i była wykonywana w wymiarze nie mniejszym niż 4 godziny dziennie. Przeprowadzone w sprawie dowody nie pozwoliły na ustalenie, że we wskazanym przez ubezpieczonego okresie stale pracował on w gospodarstwie rolnym dziadków położonym we wsiK.i praca ta miała istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania tego gospodarstwa. Dla potwierdzania swoich twierdzeń ubezpieczony przestawił zeznania świadkaH. P.oraz dowody z dokumentów na okoliczność, że dziadkowie byli właścicielami gospodarstwa rolnego. W ocenie Sądu przeprowadzone dowody pozwalają na ustalenie, że ubezpieczony pomagał dziadkom w pracy w gospodarstwie, ale praca ta nie miała charakteru stałego i nie była wykonywana codziennie. W pierwszej kolejności wskazać należy, żegospodarstwo rolne (...)nie było duże ani pod względem areału ziemi, ani pod względem hodowli zwierząt, która obejmowała, nie licząc drobiu, 2 krowy, 2 sztuki trzody chlewnej i konia. Przy takiej wielkości gospodarstwa uzasadnione jest stwierdzenie, że dziadkowie ubezpieczonego mogli wymagać systematycznej pomocy w pracy w okresie wiosenno-letnim i wczesnojesiennym, kiedy występują nasilone prace polowe – sianokosy, żniwa, wykopki. Brak jest jednak podstaw do ustalenia, że ubezpieczony również poza tym okresem, szczególnie w okresie nauki w szkole zawodowej (jesienią, zimą, wczesną wiosną) – codziennie po zajęciach w szkole jeździł do dziadków i pracował w ich gospodarstwie. Zauważyć należy, że w okresie objętym wnioskiem ubezpieczony nie był domownikiem dziadków - mieszkał z rodzicami wM.i do czerwca 1974r. był uczniem w szkole zawodowej. Należy wskazać, że jedyny przesłuchany w sprawie świadek w osobieH. P.potwierdził, że ubezpieczony przyjeżdżał do dziadków zawsze w sobotę, ale co do pracy w dni powszednie wskazał, że ubezpieczony przyjeżdżał czasami – 2-3 razy tygodniu, w zależności od potrzeby. Podkreślenia wymaga również twierdzenie ubezpieczonego, który wskazał, że jego matka (nie pracująca zawodowo) nie jeździła pracować w gospodarstwie rolnym, a ojciec - pracujący 1 km od gospodarstwa - jeździł do rodziców często, ale nie codziennie. W tych okolicznościach nie sposób uznać, aby ubezpieczony jako najmłodszy wówczas członek rodziny być obciążony obowiązkiem codziennej pracy w gospodarstwie rolnym dziadków, skoro nie robili tego jego rodzice, szczególnie - że jak podkreślał - gospodarstwo stanowiło istotne źródło utrzymania ich rodziny. Wskazać również należy, że ubezpieczony nie był w stanie wyjaśnić przyjętych dat – początkowej i końcowej - pracy w gospodarstwie rolnym (1 lipca 1973r. i 20 lipca 1975r.).
Mając to na uwadze przedstawione okoliczności na podstawieart.47714§1 kpcodwołanie ubezpieczonego oddalił.