Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 165/16
Data wyroku: 2016-04-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kazimierz Kostrzewa
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.)

Sygn. akt IV U 165/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 kwietnia 2016 roku
Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Kazimierz Kostrzewa
Protokolant: protokolant sądowy Marta Bartusiak
po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaW. Ż.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 1 lutego 2016 roku nr(...)
w sprawieW. Ż.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemuW. Ż.emeryturę od dnia(...)roku.
Sygn. akt IVU 165/16

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 19 kwietnia 2016 r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.decyzją z dnia 01.02.2016 r. odmówiłW. Ż.przyznania emerytury na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U. Nr 162 poz 1118 z zm ), ponieważ nie spełnia warunków niezbędnych do ustalenia prawa do tego świadczenia, gdyż nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W. Ż.w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany i przyznania mu emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ pracował w warunkach szczególnych w okresie od 14.11.1978 r. do 21.02.1983 r., od 22.02.1983 r. do 27.11.1991 r. i od 04.05.1993 r. do 31.03.1999 r. Sporne okoliczności zamierza wykazać zeznaniami świadków. pracował w warunkach szczególnych jako operator spycharki gąsienicowej i kierowcy w transporcie międzynarodowym samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie w związku z niespełnieniem przez odwołującego przesłanek z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z przyczyn podanych w uzasadnieniu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W. Ż.urodzony w dniu (...)ukończył 60 lat. Odwołujący legitymuje się wymaganym okresem składkowym, nieskładkowym i uzupełniającym w wymiarze 25 lat na dzień 01.01.1999 r. W dniu 17.12.2015 r. odwołujący wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
/dowód: wniosek z dnia 17.12.2015 r. –k. 1-3 ar czIII/.
W okresie od 14.11.1978 r. do 21.02.1983 r. odwołujący był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)T.wT.stale i w pełnym wymiarze czasu na stanowisku operator spychacza na podłożu gąsienicowym. Odwołujący posiadał uprawnienia maszynisty ciężkich maszyn budowlanych i drogowych klasy III specjalność - spycharka od dnia 27.03.1977 r. Odwołujący jako operator spychacza stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy pomocy spychacza zasypywał głębokie wykopy powstałe przy pracach wodno-kanalizacyjnych wykonywanych przez to przedsiębiorstwo w różnych miejscowościach np. wB.,B.,T.,D.,R.. Sprzęt miał ciężar pow. 3,5 tony.
/dowód: kserokopia świadectwa pracy z dnia 21.02.1983 r. - ar czI,
zeznania świadkaT. A.–k. 19v as,
zeznania świadkaH. Z.–k. 19-20 as,
akta osobowe.
Odwołujący w okresie od 22.02.1983 r. do 27.11.1991 r. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie(...)wB.. Odwołujący na stanowisku operatora spychacza na podłożu gąsienicowym(...). Odwołujący wykonywał prace ziemne takie jak zasypywanie rowów wykonywanych pod kanalizację, niwelację terenu, spychając żwir na betoniarni, w zimie odśnieżał drogi, podgarniał węgiel, koks bo firma miała własną kotłownię. Pracodawca ten obecnie nie istnieje. W okresie od 11.06.1990 r. do 31.07.1990 r. przebywał na urlopie bezpłatnym.
/dowód: kserokopia świadectwa pracy z dnia 27.11.1991 r. – k. 23 as,
zeznania świadkaM. N.–k. 20 as,
zeznania świadkaJ. M.–k. 20-21 as,
akta osobowe.
W. Ż.w okresie od 04.05.1993 r. do 31.12.1998 r. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie (...)J. G.wJ.na stanowisku kierowcy w transporcie międzynarodowym, kierował samochodemmarki J.iM.oba pow. 3,5 tony. Odwołujący jako kierowca woził towary do Rosji. Odwołujący u tego pracodawcy nie pracował jako mechanik.
/dowód: świadectwa pracy z dnia 31.03.1999 r. – k. 27 ar czII,
zeznania świadkaM. N.–k. 20 as,
zeznania świadkaJ. B.–k. 20v as,
akta osobowe.
Sąd zaakceptował zeznania świadkówT. A.iH. Z.potwierdzające, żeW. Ż.wykonywał w sposób ciągły i stale pracę w szczególnych warunkach w wymiarze pełnego etatu wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)T.wT.stale i w pełnym wymiarze czasu na stanowisku operatora spychacza od 14.11.1978 r. do 21.02.1983 r. Świadkowie pracowali razem z odwołującym w spornym okresie i posiadali wiedzę na temat wykonywanej przez niego pracy.
Ponadto Sąd ustalił, że odwołujący pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie(...)wB.jako operator spychacza na podłożu gąsienicowym(...)22.02.1983 r. do 27.11.1991 r., ponieważ potwierdza to świadectwo pracy oraz zeznania świadkówM. N.iJ. M.uznane przez Sąd za wiarygodne w całości w odniesieniu do wskazanego okresu zatrudnienia.
Sąd uznał za wiarygodne w całości zeznania świadkówM. N.iJ. B.potwierdzające, żeW. Ż.wykonywał w sposób ciągły i stale pracę w szczególnych warunkach w wymiarze pełnego etatu wPrzedsiębiorstwie (...)J. G.wJ.na stanowisku kierowcy w transporcie międzynarodowym, kierował samochodemmarki J.iM.oba pow. 3,5 tony. Świadkowie pracowali razem z odwołującym w spornym okresie i posiadali wiedzę na temat wykonywanej przez niego pracy.
Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów, w szczególności zalegających w aktach rentowych, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości Sądu, zarówno treść jak i forma dokumentów nie były kwestionowane prze strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich jakie należałoby uwzględnić urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego w tym wynikającego zart. 244 i art. 245 k.p.c.
Sąd rozważył, co następuje:
Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czyW. Ż.przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 r., poz. 748 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z koleiart. 32 ust.4stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawieRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z §1 Rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze , wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, ze za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. §4 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Kwestią sporną pomiędzy stronami było ustalenie, czyW. Ż.był zatrudniony w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)T.wT.od 14.11.1978 r. do 21.02.1983 r., w Przedsiębiorstwie Budownictwa Rolniczego wB.od 22.02.1983 r. do 27.11.1991 r. i wPrzedsiębiorstwie (...)J. G.wJ.od 04.05.1993 r. do 31.12.1998 r. skoro nie przedłożył świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach w oparciu o świadectwa pracy, zeznania świadków oraz akta osobowe.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia (§ 4 ust. 3). W myśl § 21 ust. 1, 4 i 5 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 22 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r., III UZP 5/85 wyjaśnił, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Pogląd ten został rozwinięty w znowelizowanymart. 473 kpc, który stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyr. SN z dnia 02.02.1996 r. II URN 3/95 OSNP 1996/16/239). Skoro więc w niniejszej sprawie odwołujący nie dysponował świadectwami wykonywania pracy w szczególnych warunkach za okresy zatrudnienia w:Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)T.wT., w Przedsiębiorstwie(...)wB.i wPrzedsiębiorstwie (...)J. G.wJ., zasadnym stało się ustalenie okoliczności w jakich odwołujący świadczył pracę na podstawie zeznań świadków, jego zeznań oraz dowodów z dokumentów.
Sąd w oparciu o dowody z dokumentów, zeznania świadków ustalił, iż odwołujący w trakcie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)T.wT.był zatrudniony w warunkach szczególnych na stanowisku: operator spychacza na podłożu gąsienicowym od 14.11.1978 r. do 21.02.1983 r. Odwołujący jako operator spychacza stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy pomocy spychacza zasypywał głębokie wykopy powstałe przy pracach wodno-kanalizacyjnych wykonywanych przez to przedsiębiorstwo w różnych miejscowościach np. wB.,B.,T.,D.,R.. Sprzęt miał ciężar pow. 3,5 tony. Praca na stanowisku operatora spychacza została zaliczona zgodnie z wykazem A dział V pkt. 3 będącym załącznikiem dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
Ponadto Sąd ustalił w oparciu o świadectwo pracy, akta osobowe oraz zeznania świadków, że odwołujący w trakcie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie(...)wB.w okresie od 22.02.1983 r. do 27.11.1991 r. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operatora spychacza na podłożu gąsienicowym(...)z wyłączeniem okresu od 11.06.1990 r. do 31.07.1990 r. kiedy przebywał na urlopie bezpłatnym. Odwołujący wykonywał prace ziemne takie jak zasypywanie rowów wykonywanych pod kanalizację, niwelację terenu, spychając żwir na betoniarni, w zimie odśnieżał drogi, podgarniał węgiel, koks bo firma miała własną kotłownię. Praca na stanowisku operatora spychacza została zaliczona zgodnie z wykazem A dział V pkt. 3 będącym załącznikiem dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Sąd ustalił również, żeW. Ż.w trakcie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)J. G.wJ.okresie od 04.05.1993 r. do 31.12.1998 r. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wPrzedsiębiorstwie (...)J. G.wJ.na stanowisku kierowcy w transporcie międzynarodowym, kierował samochodemmarki J.iM.oba pojazdy były pow. 3,5 tony. Odwołujący jako kierowca woził towary do Rosji. Praca na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony jest pracą zaliczoną zgodnie z wykazem A dział VIII pkt. 2 będącym załącznikiem dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
Po uwzględnieniu wyżej wskazanych okresów: od 14.11.1978 r. do 21.02.1983 r., od 22.02.1983 r. do 27.11.1991 r. (z wyłączeniem okresu od 11.06.1990 r. do 31.07.1990 r. kiedy przebywał na urlopie bezpłatnym) i od 04.05.1993 r. do 31.12.1998 r. odwołujący spełnia warunek w postaci 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę odwołujący spełnia przesłanki do przyznania emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach, wynikające z treści art. 32 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a w szczególności§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm.).W. Ż.osiągnął wiek 60 lat(...)posiada wymagany okres zatrudnienia 25 lat okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających, a przede wszystkim spełnia kwestionowaną dotąd przez organ rentowy przesłankę w postaci co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ po uznaniu mu spornych okresów pracy w warunkach szczególnych legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Odwołujący w dniu(...)ukończył 60 lat i od tego dnia Sąd przyznał mu prawo do emerytury zgodnie z art. 129 ust. 1 powołanej ustawy.
Mając na względzie powyższe orzeczono w wyroku na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego iart.47714§2 k.p.c.