Sąd Rejonowy w Głogowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 2228/14
Data wyroku: 2016-02-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Teza: zniesienie służebności drogi koniecznej

1.Sygn. akt I C 2228/14

i

UZASADNIENIE

PowódP. H. (1)wniósł powództwo przeciwkoG.G.domagając się zniesienia służebności gruntowej drogi koniecznej przechodu i przejazdu przez działkę oznaczonąnumerem ewidencyjnym (...), objętą księgą wieczystą Sądu Rejonowego w Głogowie nr(...), pasem ziemi o szerokości 7 metrów bieżących i długości 17 metrów bieżących na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego działek oznaczonychnumerem ewidencyjnym (...)oraz zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu.
W uzasadnieniu powód podał ,iż przysługuje mu prawo własności działki onumerze ewidencyjnym (...)położonej w miejscowościM., dla której Sad Rejonowy w Głogowie prowadziksięgę wieczystą nr (...). Nieruchomość została obciążona służebnością drogi koniecznej polegającej na prawie przechodu i przejazdu na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego działek o nr ewidencyjnym(...), objętychksięgą wieczystą nr (...).S.drogi koniecznej utraciła całkowicie znaczenie dladziałek nr (...)w rozumieniuart. 295 kc, ponieważ jej właściciel od wielu lat ma swobodną możliwość techniczną stworzenia dojazdu dodrogi (...)poprzezdziałkę nr (...), której jest właścicielem. Ponadto przez wiele lat przezdziałkę nr (...)prowadziła droga dojazdowa dodrogi (...). Wystarczy odtworzyć stan użytkowania, gdyż dostęp do drogi jest przygotowany. Istnienie służebności drogi koniecznej utrudnia powodowi prowadzenie na niej zaplanowanej działalności gospodarczej. Powód poczynił już inwestycje na tej działce w postaci częściowego jej utwardzenia i ogrodzenia. Prowadzenie dalszych prac utrudnia funkcjonowanie służebności.
W odpowiedzi na pozew strona pozwanaG.G.wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu strona pozwana przyznała ,iż do 2007r istniał dojazd dodrogi nr (...)poprzezdziałkę nr (...), której jest właścicielem. Jednak strona pozwana nie ma swobodnego dostępu dodrogi nr (...), gdyż uniemożliwia to stanowisko(...), na wniosek której dojazd ten został rozebrany, gdyż był niebezpieczny dla uczestników ruchu i stan ten nie uległ zmianie. W związku ze stanowiskiem(...), celem zapewnienia dojazdu dodrogi nr (...)z miejscowościM.na podstawie umowy zawartej w 2005r przezG.G.i poprzednich właścicielamidziałki nr (...)ustanowiono służebność drogi koniecznej. Przesłanki uzasadniające istnienie drogi koniecznej nadal istnieją, gdyż mieszkańcy miejscowościM., którzy tą drogę użytkują nie mają innego dostępu dodrogi nr (...), na której to drodze natężenie ruchu w ostatnich latach zwiększyło się. Ponadto odtworzenie drogi nadziałce nr (...)spowodowałoby dodatkowe koszty obciążająceG.G., która w 2007r wyraziła zgodę na likwidację drogi nadziałce nr (...), z uwagi na ustanowienie służebności drogi koniecznej. Powód nabył nieruchomość w 2013r, a więc 8 lat po ustanowieniu służebności przesyłu i dobrze wiedział o obciążeniu działki służebnością.
W piśmie procesowym z dnia 05 stycznia 2015r pełnomocnika powoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł dodatkowo o przeprowadzenie oględzin nieruchomości przy udziale biegłego z zakresu budownictwa.
W piśmie procesowym z dnia 19 stycznia 2015r strona pozwana wniosła o oddalenie wniosków dowodowych o dopuszczenie dowodów z opinii biegłych sądowych z zakresu geodezji i budownictwa.
Pismem procesowym z dnia 21 lipca 2015r pełnomocnik powoda ( także pełnomocnikK. H.) poinformowała Sąd, iż na podstawie umowy darowizny z dnia 08 maja 2015r właścicielemdziałki nr (...)została żona powoda-K. H.. W piśmie tym pełnomocnik powoda oświadczył ,iż na podstawie art. 192 pkcK. H.jest następcą prawnymP. H. (1)i zwrócił się do strony pozwanej o wyrażenie zezwolenia określonego wart. 192pk 3kpc.
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2015r Sad wezwał do udziału w sprawie po stronie powodowej nabywcę działkiK. H..
Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016r pełnomocnika strony pozwanej wyraził zgodę na wstąpienieK. H.w miejsceP. H. (1).
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2016r Sąd umorzył postępowanie wobec powodaP. H. (1).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
G.G.jest właścicielemdziałek nr (...), obrębM., objętychksięgą wieczystą nr (...)prowadzoną przez Sad Rejonowy w Głogowie
Dowód: wydrukksięgi wieczystej nr (...)k 11-12
W okresie od 1945 r do 2007r mieszkańcy miejscowościM. G.korzystali z drogi dojazdowej dodrogi krajowej nr (...)prowadzącej przezdziałkę nr (...). Wyjazd nadrogę krajową nr (...)był pod kątem mniejszym niż 90 stopni. Jednocześnie od końca lat 70- tych XX wieku nadziałce nr (...)znajdowała się droga dojazdowa z miejscowościM.dodrogi krajowej nr (...). Do 2007r mieszkańcy miejscowościM.nie skarżyli się na dojazd bo mieli dwie drogi dojazdowe. Z obecnej drogi przezdziałkę nr (...)łatwiej jest wyjechać nadrogę krajową nr (...)niż z drogi prowadzącej przezdziałkę nr (...).
Dowód: zeznania świadkaM. P.k 78
zeznania świadkaM. M. (1)k 77
W dniu 29 września 2005 pomiędzyG.G.( właścicielemdziałek nr (...)) i ówczesnymi właścicielamidziałki nr (...)- państwemG.zawarta została umowa o ustanowieniu służebności drogi koniecznej przejazdu i przechodu przezdziałkę nr (...)pasem ziemi o szerokości 7 metrów bieżących i długości 17 metrów bieżących na rzecz każdoczesnego właściciela gruntów nr(...)objętychksięgą wieczystą nr (...).
Dowód: wydrukksięgi wieczystej nr (...)k 13-17
zeznania świadkaM. M. (1)k 77
częściowo zeznania świadkaM. P.k78
W 2007r w związku z remontem przebudowądrogi krajowej nr (...)zlikwidowany został dojazd z miejscowościM.dodrogi krajowej nr (...)przezdziałki nr (...)( ( zerwano fragment nawierzchni przydrodze krajowej nr (...)powodując powstanie w tym miejscu rowu i pasa zieleni).
Przyczyną bezpośrednia zlikwidowania w/w dojazdu dodrogi krajowej nr (...)przezdziałkę nr (...)było niszczenie płotu jednego z mieszkańców przez samochody ciężarowe wjeżdżające do miejscowości. Po remonciedrogi krajowej nr (...)w 2007r miał pozostać jeden wjazd do miejscowościM.. Został zachowany bezpieczniejszy ( prostopadły ) wjazd przezdziałkę nr (...).
Dowód: zeznania świadków:
M. P.k 78
D. Z. (1)k 78-78v
Mieszkańcy miejscowościM.w 2007r domagali się przywrócenia dojazdu dodrogi krajowej nr (...)przezdziałki nr (...). Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział weW.odmówiła przywrócenia dojazdu przezdziałkę nr (...)i proponując przebudowę wjazdu prostopadłego przezdziałkę nr (...)
Dowód: protokół z zebrania wiejskiego wM.z 04.09.2007r k 40
Lista obecności k 41-42
Protokół z zebrania wiejskiego wM.z 05.09.2007r k 43
Lista obecności k 44-45
Na podstawie umowy sprzedaży z dnia 26 sierpnia 2013r powódP. H. (1)stał się właścicielemdziałki nr (...), obrębM.. W chwili zakupu działki służebność drogi koniecznej była ujawniona w księdze wieczystej.
Dowód: wydrukksięgi wieczystej nr (...)k 13-17
przesłuchanie powodaP. H. (1)k 59v
Na podstawie umowy darowizny z dnia 08 maja 2015r właścicielemdziałki nr (...)została żona powodaP. K.H..
Dowód: odpis umowy darowizny k 93-99
wydrukksięgi wieczystej nr (...)k 100-104
Obecnie przezdziałkę nr (...)przebiega utwardzona droga dojazdowa z miejscowościM.dodrogi krajowej nr (...)o długości 17 metrów bieżących i 7 metrów bieżących szerokości ( łączy się zdrogą krajową nr (...)pod katem prostym) Po zachodniej stronie działki znajduje się teren ogrodzony i utwardzony, Po wschodniej stronie działki znajduje się wiata przystankowa.
Dowód: wydrukksięgi wieczystej nr (...)k 13-17
Mapa zasadnicza k 18
zdjęcia k 19-21
płyta Cd k 47
oględziny nieruchomości k 83 ( płyta CD)
zeznania świadkaM. P.k 78
częściowo zeznania świadków:
-P. H. (2)k 75v-76v
-A. H.k 76
-P. H. (2)k 76-77v
-K. H.k 77
częściowo przesłuchanie powodaP. H. (1)k 59v
Obecnie nadziałce nr (...)znajduje się utwardzony pas gruntu stanowiący pozostałość po drodze dojazdowej dodrogi krajowej nr (...). Przy granicy działki zdrogą krajową nr (...)( pomiędzy utwardzonym pasem gruntu stanowiącym wcześniej część drogi dojazdowej adrogą krajową nr (...)) znajduje się pas zieleni z rowem porośnięty trawą.
Dowód: mapa zasadnicza k 18
zdjęcia k 22-24
płyta CD k 47
oględziny nieruchomości k 83 ( płyta CD)
częściowo zeznania świadków:
-P. H. (2)k 75v-76v
-A. H.k 76
-P. H. (2)k 76-77v
-K. H.k 77
częściowo przesłuchanie powodaP. H. (1)k 59v
PowódP. H. (1)i jego rodzina do końca 2014r. prowadziła wM.działalność gospodarczą związaną m in. z obróbką i transportem drewna Z drugiej strony miejscowościM.na działce nie graniczącej zdziałką nr (...)znajduje się tartak prowadzony przez rodzinęH.(niewidoczny zdziałki nr (...)ani zdziałek nr (...), ani ). Przy tartaku jest duży plac na którym zawracjaja samochody ciężarowe. Do tartaku przyjeżdżało po kilka samochodów dziennie Nadziałce nr (...)kiedy działał tartak powód prowadził w niewielkim zakresie działalność gospodarczą związaną obrotem drewnem. Nadziałkę nr (...)na czas rozładunku i załadunku wjeżdżały samochody ciężarowe blokując dojazd do miejscowościM.. Łącznie kilkakrotnie nadziałce nr (...)rozładowywano i załadowywano drewno. Od grudnia 2014r nadziałce nr (...)nic się nie dzieje. Powód chciał wydzierżawić tą działkę.
Dowód: zeznania świadków;
-P. H. (3)k 60,
-M. M. (1)k 77v
-M. P.k 78,
częściowo zeznania świadków:
-P. H. (2)k 75v-76v
-A. H.k 76
-P. H. (2)k 76-77v
-K. H.k 77
częściowo przesłuchanie powodaP. H. (1)k 59v
Obecnie nadrodze krajowej nr (...)w pobliżu miejscowościM.występuje natężenie ruchu o podobnym nasileniu jak kilka lat temu. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie wyrazi obecnie zgody na odbudowanie dojazdu z miejscowościM.dodrogi krajowej nr (...)przezdziałkę nr (...). Wyjazd z miejscowościM.nadrogę krajową nr (...)był pod kątem ostrym i był niebezpieczny. Najbezpieczniejszy jest wyjazd na drogę pod kątem prostym (obecnie taki wyjazd istnieje nadziałce nr (...))
Po zakończeniu budowydrogi ekspresowej (...), obecnadroga krajowa nr (...)w pobliżu miejscowościM.uzyska status drogi gminnej i gmina będzie mogła podjąć decyzje co do usytuowania wyjazdu z miejscowościM..
Dowód: zeznania świadkaD. Z. (1)k 78-78v
Nie ma przeszkód technicznych do przeprowadzenia odpowiednich prac budowlanych celem odtworzenia dojazdu z miejscowościM.dodrogi krajowej nr (...)przezdziałkę nr (...).
Dowód: zeznania świadkaD. Z. (1)k 78-78v
( okoliczność bezsporna)

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo podlega oddaleniu.
Sąd ustalając stan faktyczny w sprawie oparł się przede wszystkim na dowodach z dokumentów, ich wydrukach i kopiach, w tym wydrukach zksiąg wieczystych nr (...), mapy zasadniczej, zdjęć , zdjęć na płycie CD, protokołów z zebrań wiejskich wraz z listami obecności aktu darowiznydziałki nr (...)oraz oględzin nieruchomości. W zakresie dowodu z zeznań świadków Sad w całości uwzględnił zeznania świadkówM. M. (1),M. P.( poza błędem co d daty nabyciadziałki nr (...)przez powoda),D. Z. (1). Sad uwzględnił powyższe zeznania ponieważ są spójne i korespondują ze sobą i pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. W oparciu o zeznania świadkówM. P.iM. M. (1)– wieloletnich mieszkańców(...)– sąd ustalił przede wszystkim jak wyglądał a przez lata sprawa drogi dojazdowej do miejscowościM., jej bezpieczeństwo i rzeczywista aktywność gospodarczą powoda i rodzinyH.wM.i nadziałce nr (...). W oparciu o zeznania świadkaD. Z. (1)– dyrektora RejonuG.– Oddziału weW.Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Sąd ustalił bezpieczeństwo obu zjazdów, stan natężenia ruchu nadrodze krajowej nr (...)i aktualne możliwości przywrócenia poprzedniego dojazdu ( przezdziałkę nr (...)) Sąd dał także wiarę zeznaniom świadkaP. H. (3)co do okoliczności i problemów związanych z załadowywaniem drewna nadziałce nr (...). Świadek jako kierowca uczestniczył w tych czynnościach (i jak wskazują zeznania świadkówM. M. (1)iM. P.) czynności te mogły mieć taki przebieg jak podał świadek. Sąd częściowo tylko dał wiarę zeznaniom świadkówP. H. (2),P. H. (2),A. H.,K. H.( obecnie powódki) i przesłuchaniu powodaP. H. (1), gdyż zeznania tych świadków i przesłuchanie powoda w istotnych sprawach pozostaje w sprzeczności z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. W szczególności nie zasługują na wiarę zeznania świadków – członków rodzinyH.i przesłuchanie powodaP. H. (1)co do aktywnej działalności gospodarczej nadziałce nr (...)i znaczenia tej działki dla prowadzenia Tartaku ( który w rzeczywistości znajduje się w innej części miejscowości). Nie zasługują także na uwagę ich twierdzenia co do większego bezpieczeństwa wyjazdu nadrogę krajowa nr (...)z działki Ne(...). Niewątpliwie droga prowadząca dodrogi krajowej nr (...)przezdziałkę nr (...)jest usytuowany pod kątem ostrym , przez co wyjazd z mieszkowa jest utrudniony. Jak wskazał świadekD. Z. (1), który posiada wiedzę w zakresie ruchu drogowego wjazd pod kątem prostym jest bezpieczniejszy. Ponadto Sąd podczas oględzin przekonał się ,że ruch nadrodze krajowej nr (...)jest duży, samochody jeżdżą z duża prędkością i zapewnienie bezpieczeństwa dla mieszkańców jest najważniejsze. Sąd oddalił wnioski dowodowe o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sadowego z zakresu geodezji , albowiem biegły geodeta ma wiedzę potrzebną dl umiejscowienia drogi na planie i zaznaczenie jej na mapie, ale nie ma wiedzy co do możliwości technicznych przeprowadzenia tych prac. Z zeznań świadkaD. Z. (1)i oględzindziałki nr (...)odbudowa fragmentu zniszczonej drogi jest technicznie możliwe (czego zresztą strony sporu nie kwestionowały).
W sprawie bezsporne jest ,ze obecnie ( według stanu prawnego na dzień zamknięcia rozprawy) właścicielemdziałki nr (...)jestK. H.,a właścicielemdziałek nr (...)G.G.. Bezsporne też jest , ze przezdziałkę nr (...)przebiega droga dojazdowa do miejscowościM.ustanowiona na podstawie umowy służebności drogi koniecznej, działka częściowo jest ogrodzona i utwardzona oraz znajduje się na niej wiata przystankowa. Natomiast nadziałce nr (...)znajduje się fragment utwardzony zlikwidowanej w 2007r drogi dojazdowej do miejscowościM.. Niesporne było także to ,że technicznie możliwe jest przywrócenie zlikwidowanej drogi dojazdowej nadziałce nr (...)i przeprowadzenie odpowiednich prac budowlanych. Sporne pozostawało to czy obecnie droga dojazdowa przezdziałkę nr (...)utraciła dlaG.G.( dla mieszkańców Mieszkowa) znaczenie gospodarcze i czyG.może zorganizować dojazd do miejscowościM.przezdziałkę nr (...). Rozważyć także należało czydziałka nr (...)ma istotne znaczenie dla prowadzonej przez powoda ( a obecnie powódkę ) działalności gospodarczej.
Podstawę prawną roszczenia stanowiart. 295 kodeksu cywilnego( dalejkc) stanow8i,iż jeżeli służebność gruntowa ( także służebność drogi koniecznej) utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności bez wynagrodzenia. Z kolei przepisart. 294 kcstanowi ,iż właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności gruntowej za wynagrodzeniem, jeżeli wskutek zmiany stosunków służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa a nie jest konieczna do prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej.
W przedmiotowej sprawie, jak wynika z ustalonego tanu faktycznego, służebność gruntowa – służebność drogi koniecznej przebiegająca przezdziałkę nr (...)jest konieczna do prawidłowego korzystania zdziałek nr (...), albowiem jest to obecnie jedyna droga dojazdowa z miejscowościM.dodrogi krajowej nr (...). Powód podnosi ,iż strona powodowa z łatwością może odbudować zlikwidowaną drogę nadziałce nr (...). Powód nie zauważa ,że poza możliwościami technicznymi i kosztami odbudowy ( o czym powodowie nie wspominają) dla zbudowania dojazdu do drogi krajowej niezbędna jest decyzja administracyjna zezwalająca na budowę , którą w tej sprawie musi wydać Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział weW.. Sam fakt „ sąsiedztwa” z droga publiczną nie upoważnia właściciela działki do zbudowania zjazdu. Jak zeznał przesłuchiwany w sprawie świadekD. Z. (2)– dyrektor RejonuG.Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad- obecnie(...)nie wyda zezwolenia na odbudowę starej drogi dojazdowej ( przezdziałkę nr (...)) i nie jest obecnie planowana przebudowadrogi krajowej nr (...)w pobliżu miejscowościM.. Zatem droga dojazdowa prowadząca przezdziałkę nr (...)jest konieczne dla strony pozwanej i jej mieszkańców. Sąd ma wątpliwości co do szczególnej uciążliwości służebności dla prowadzonej przez powodów i ich rodzinę działalności gospodarczej. Wbrew temu co zeznawali przed Sądem świadkowie- członkowie rodzinyH.to nie tylko nie prowadzą aktualnie żadnej działalności gospodarczej nadziałce nr (...),ale także pod koniec 2014r zamknięty został Tartak, któremu w działalności miała rzekomo przeszkadzać służebność drogi koniecznej ustanowiona nadziałce nr (...)(oddzielona od tartaku przez miejscowośćM.). Ponadto jak wynika z zeznań świadków –M. M. (1)iM. P.to aktywność gospodarcza powodów nadziałce nr (...)miała charakter incydentalny. Co istotne powódP. H. (1)kupując działkę w 2013r wiedział ,ze jest obciążona służebnością gruntową drogi koniecznej, znal położenie drogi koniecznej i plan działki. Kupując działkę powinien racjonalnie ocenić je przydatność dla planowanej w przyszłości działalności gospodarcze. Rozmiar działki i położenie drogi koniecznej wskazywały, iż manewrowanie na tym terenie dużymi samochodami ciężarowymi i ich kilkugodzinny postój ( zwłaszcza po ogrodzeniu części działki ) będzie utrudnione.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 kpczgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Koszty poniesione przez stronę pozwana to wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 240 złotych. Ponadto Sąd zobowiązał powódkę do uiszczenia części kosztów poniesionych na oględziny nieruchomości poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.
Sędzia