Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 706/15
Data wyroku: 2016-07-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kozłowska-Czabańska
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art 734 § 1 kc

Sygn. akt VII U 706/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 lipca 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Anna Kozłowska-Czabańska
Protokolant: sekr. sądowy Aneta Rapacka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2016 r. w Warszawie
sprawyH. Z.iI. B.prowadzącej działalność gospodarczą podfirmą (...)z siedzibą wZ.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym ( z tytułu umowy zlecenia)
na skutek odwołaniaH. Z.iI. B.prowadzącej działalność gospodarczą podfirmą (...)z siedzibą wZ.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
z dnia 20 marca 2015 r. znak:(...)
1.zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż ustala żeH. Z.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składekI. B.prowadzącej działalność gospodarczą podfirmą (...)z siedzibą wZ.podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 01 września 2014 r.
2.zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.na rzeczH. Z.kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
I. B.prowadząca działalność gospodarczą podfirmą (...)z siedzibą wW.w dniu 7 kwietnia 2015 r. wniosła odwołanieza pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie od decyzji ww. organu rentowego z dnia20 marca 2015 r., nr:(...)stwierdzającej, żeH. Z.nie podlega od dnia 1 września 2014 r. ubezpieczeniom społecznym jako osoba wykonująca na jej rzecz umowę zlecenia. W ocenie odwołującej na podstawie zgromadzonych dowodów brak jest przesłanek do podważenia autentyczności wykonywania umowy zlecenia w zakresie marketingu. Wnioskodawczyni wskazała, że były odprowadzane fizycznie składki do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a zatem powstała odpowiedzialność deliktowa z obu stron (k. 2 a. s.).
H. Z.w dniu 22 kwietnia 2015 r. wniosła również odwołanieza pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie od decyzji ww. organu rentowego z dnia20 marca 2015 r., nr:(...)stwierdzającej, że nie podlega od dnia 1 września 2014 r. ubezpieczeniom społecznym jako osoba wykonująca umowę zlecenia na rzecz płatnika składekI. B.. Wnioskodawczyni wskazała, że organ rentowy czyniąc ustalenianie odniósł się zarówno w pełni co do zgromadzonego materiału dowodowego, jak również nie dokonał jego całościowej i rzeczowej analizy. Odwołująca stwierdziła, że mającna uwadze cały przebieg dotychczasowej kariery, posiadaną wiedzę, doświadczenie, umiejętności, charakter dotychczasowej pracy, traumatyczne przeżycia oraz głębokie więzi emocjonalne z dziećmi, podjęta przez nią praca w żaden sposób nie była zawarta w celu obejścia przepisów prawa i dyktowana chęcią zabezpieczenia sytuacji materialnej (k. 4-8 a.s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.w odpowiedzina odwołanie z dnia 6 maja 2015 r. wniósł o jego oddalenie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.W ocenie organu rentowego łącząca strony umowa z dnia 28 sierpnia 2014 r. nazwana umową zlecenia de facto była umową o dzieło. Zdaniem Oddziału w umowie precyzyjnie określono dzieło, które zostanie wykonane oraz termin realizacji dzieła. Organ rentowy dodatkowo podniósł, że stronami umowy są zamawiający i wykonawca, a nie zleceniobiorcai zleceniodawca, jak w przypadku umowy zlecenie. Organ rentowy wskazał, że nazwanie zawartej umowy, umową zlecenia i zgłoszenie jej do ubezpieczeń społecznych stanowi czynność pozorną w rozumieniuart. 83 k.c.i jednocześnie czynność mającą na celu obejście prawa w rozumieniuart. 58 § 1 k.c.w celu uzyskania wysokich świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych kosztem ogółu ubezpieczonych. Wobec powyższego organ rentowy decyzją z dnia 20 marca 2015 r. stwierdził, iżH. Z.nie podlega od dnia 1 września 2014 r. ubezpieczeniom społecznym jako osoba wykonująca umowę zleceniana rzecz płatnika składekI. B.(k. 9-10 a. s.).
W piśmie procesowym z dnia 28 kwietnia 2016 r. organ rentowy zmodyfikował stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie odwołania z uwagi na nieważność umowy zlecenie, która została zawarta dla pozoru i w celu obejścia prawa, aby uzyskać wysokie świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (k. 55 a. s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.w dniu 27 stycznia 2015 r. na podstawieart. 61 § 1 i § 4 k.p.a.wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz podstawy wymiaru składekH. Z.z tytułu zatrudnienia u płatnika składekI. B.(k. 4 i 7 akt ZUS).
I. B.prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...)z siedzibą wW.od dnia 24 marca 2004 r. w zakresie działalności rachunkowo-księgowej i doradztwa podatkowego (k. 2 akt ZUS).
I. B.w dniu 28 sierpnia 2014 r. zawarła zH. Z.umowę zlecenia za wynagrodzeniem 8243,23 złotych brutto miesięcznie. Zamawiający był zobowiązanydo dokonania stosownych potrąceń zgodnie z przepisamiustawy o podatku dochodowymosób fizycznych i potrąceń składek ZUS, w tym składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Wykonawca umowy był zobowiązany do wykonania zlecenia polegającegona świadczeniu usług marketingowych związanych z promocją biura rachunkowego, gdzie pierwszym etapem miało być stworzenie planu marketingowego, a drugim pomoc przy realizacji jego wdrożenia. Termin umowy miał obowiązywać od dnia 1 września 2014 r.do dnia 30 czerwca 2015 r. (k. 25 i 78 akt ZUS).
H. Z.została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych od dnia 1 września 2014 r. z tytułu umowy zlecenia zawartej z płatnikiem składekI. B.. Odwołująca stała niezdolna do pracy od dnia 5 grudnia 2014 r. z powodu problemów zdrowotnych związanych z ciążą, a od dnia 29 stycznia 2015 r. przebywa na zasiłku macierzyńskim.Za ubezpieczoną były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne, w tym na dobrowolne chorobowe za okres od września 2014 r. do grudnia 2014 r. Po rozliczeniu konta, na dzień27 kwietnia 2016 r. płatnik składek nie posiadał zaległości względem organu rentowego (okoliczności bezsporne, k. 55 a. s. i k. 26-28 akt ZUS).
Odwołująca otrzymywała wynagrodzenie za pracę z tytułu umowy zlecenia w kwocie 6000,00 złotych netto za okres od września 2014 r. do listopada 2014 r. (k. 12-14 akt ZUS).
Wnioskodawczyni nie miała ukończonych żadnych profesjonalnych kursóww zakresie marketingu i reklamy. Odwołująca dysponowała własnym, nabytym doświadczeniem oraz dodatkowo studiowała ekonomię i marketing wPaństwowej Wyższej Szkole (...)wŁ.na Wydziale Produkcji(...)
(...).H. Z.posiadała duże znajomości w środowisku filmowymi telewizyjnym. Wnioskodawczyni świadczyła pracę w biurze płatnika składek. Zawarta umowa o pracę pomiędzy odwołującymi się miała na celu pomoc w stworzeniu i opracowaniu listów do klientów i kontaktów z nimi, tworzeniu bazy danych i stworzeniu treści do strony internetowej. Odwołująca w trakcie zatrudnienia wykonała propozycję grafik ilustracyjnych podstron serwisu internetowego prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika składek, przedstawiła listy firm wW.związanych z produkcją filmową, programami telewizyjnymi i video. PracaH. Z.polegała na uaktualnianiu wszystkich danych firm, którymi dysponowała w swoim komputerze. Ubezpieczona również prowadziła korespondencję mailową z klientem firmy, przygotowała list do wysyłki ‘’mailing’’ zachęcający do podjęcia współpracy z firmą oraz zdjęcia do nowej strony internetowej firmy. Odwołująca stworzyła papierową stronę internetową, gdyż wprowadzenie jej do komputera płatnik składek miał zlecić informatykowi. Wnioskodawczyni opracowała swoje propozycje, lecz nie wszystkie je wdrożyła, gdyż w grudniu 2014 r. przeszła na zwolnienie lekarskie.Do obowiązków wnioskodawczyni miało także należeć stworzenie bazy klientów, która docelowo nie została ukończona z uwagi na problemy zdrowotne. Odwołująca na rzecz świadkaM. O.stworzyła stronę internetową teatru (

    k. 15-24,41-67 i 70-74 akt ZUS, zeznania świadkaM. O.k. 49-50 a. s. oraz przesłuchanie odwołujących się k. 51 a. s.).
I. B.w 2013 r. osiągnęła dochód w kwocie 261916,14 złotych, a w 2014 r. 275087,39 złotych (k. 59-75 a. s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.wydał zaskarżoną decyzję w dniu 20 marca 2015 r., nr:(...)na podstawieart. 83 ust. 1, art. 68 ust. 1 pkt 1lit. a, art. 6 ust. 4, art. 13 ust. 2, art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,art. 58 § 1 i § 2 k.c.orazustawy z dnia 25 czerwca 1999 r.o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Organ rentowy stwierdził, żeH. Z.jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składekI. B.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemuod dnia 1 września 2014 r. Organ rentowy podniósł, że analiza faktyczna i prawna materiału zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego uzasadnia stwierdzenie, że odwołująca nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych jako zleceniobiorca u płatnika składek od dnia 1 września 2014 r., albowiem umowa zlecenia została zawarta w celu obejście prawa w myślart. 58 k.c.Zdaniem Oddziałuw przedmiotowej sprawie nie uzyskano od płatnika składek materiałów reklamowychz dołączoną płytą dvd z treściami reklamowymi, jak również nie udokumentowano pracy nad filmami promocyjnymi umieszczanymi na stronie internetowej przez odwołującą, a list przygotowany do wysyłki ‘’mailingowej’’ nie został potwierdzony faktyczną wysyłkądo potencjalnych odbiorców (k. 85-90 akt ZUS).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt rentowych oraz na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, a także w oparciu o zeznania świadkaM. O.i o przesłuchanie odwołujących się. Powołane przez Sąd dowody z dokumentów, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, były wiarygodne, korespondowały ze sobą oraz z zeznaniami świadkaM. O.i stron oraz tworzyły spójny stan faktyczny. Co istotne, organ rentowy nie zakwestionował ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z tych dokumentów, należało uznać za mające walor dowodowyi dające możliwość ustalenia na ich podstawie stanu faktycznego. Wobec braku jakichkolwiek wywiedzionych zastrzeżeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Sąd uznał za bezsporną treść wynikającą bezpośrednio z zeznań świadka oraz z przesłuchania odwołujących się. Wnioski zawarte w treści zeznań świadkaM. O.oraz stron były logiczne, wzajemnie uzupełniały się i korelowały z dokumentami zgromadzonymi na etapie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ rentowy. Co prawda świadekM. O.nie posiadała wiedzy odnoszącej się do faktycznie realizowanych obowiązków pracowniczych przez odwołującą na rzecz płatnika składek, tym niemniej wskazała, że odwołująca posiadała doświadczenie zawodowe w tworzeniu strony internetowej oraz, że dysponowała dużą bazą klientów, którą mogła wykorzystać wfirmie (...).
W tym stanie rzeczy Sąd uznał zgromadzony materiał dowodowy za wystarczającydo wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołaniaI. B.iH. Z.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z dnia 20 marca 2015 r., nr:(...)są zasadnei jako takie zasługują na uwzględnienie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy odwołująca wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia i w konsekwencji czy powinna ona w spornym okresie czasu podlegać z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.
Aby tę kwestię rozstrzygnąć, należało dokonać szczegółowej wykładni przepisówustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.) zwanej dalej ,,ustawą’’.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, którena obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodniezKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4.
Ponadto w myśl art. 11 ust. 2 ustawy osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy podlegają ubezpieczeniu od dnia oznaczonego w umowie, jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
Odwołująca w dniu 28 sierpnia 2014 r. podpisała z płatnikiem składek umowę zlecenia. Zgodnie bowiem zart. 734 § 1 k.c.przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. ,,Wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względuna to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne -art. 734 § 1 k.c.), jak i dla umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne -art. 750 k.c.).(..) Przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.).’’ (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt III AUa 833/14)
Powołane wyżej przepisy, jak i orzecznictwo wskazuje jednoznacznie na cechy charakterystyczne dla umów zlecenia. Zleceniobiorca ma za zadanie wykonywać swoje obowiązki na zasadzie starannego działania i nie jest osobą odpowiedzialną za końcowy wynik jego pracy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowego postępowania, przede wszystkim Sąd zważył, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego niewątpliwie można było ustalić zakres prac, wykonywanych przez odwołującą w ramach zawartej umowy zlecenie w spornym okresie czasu. Strony odwołujące się, jak również zawnioskowany w sprawie świadek, w sposób spójny, wiarygodny i zbieżnyze zgromadzonym materiałem dowodowym w niniejszej sprawie wskazywali na umiejętności, wiedzę i doświadczenieH. Z..
Sąd doszedł do przekonania, że analizując treść umowy zlecenia zawartej w dniu28 sierpnia 2014 r., zgodnie z § 1 do obowiązkówH. Z.należało stworzenie planu marketingowego, a następnie pomoc przy realizacji jego wdrożenia. Zdaniem Sądu tak skonstruowane zobowiązanie prowadzi do wniosku, że pracodawca nie miał na celu,aby zatrudniony przez niego pracownik osiągnął z góry określony rezultat, za który byłby odpowiedzialny. Strony odwołujące zgodnie wskazywały podczas swoich zeznań, których organ rentowy nie zakwestionował, żeH. Z.wykonywała szereg powtarzających się czynności.I. B., zatrudniając odwołującą i tworząc dla niej nowe stanowisko pracy, miała na celu reklamowanie swojej firmy większemu gronu potencjalnych klientów. Doświadczenie nabyte przez odwołującą podczas świadczenia pracy na rzecz innych podmiotów w przeszłości utwierdziło płatnika składek, że jest ona odpowiednim kandydatem do wykonania zlecenia.H. Z.ze względu na znajomościw mediach oraz w aktorstwie dysponowała dużą bazą klientów, która niewątpliwie umożliwiała jej pozyskanie nowych kontrahentów dla firmy. Dla lepszego efektu świadczonego zlecenia odwołująca stworzyła maila, który miał na celu zachęcenie konkretnych osób do podjęcia współpracy. Dodatkowo wnioskodawczyni opracowała zarys aktualnej strony internetowej, która miała na celu reklamę firmy. Praca odwołującej zgodniez zakresem czynności ustalonym w powyższej umowie była nastawiona na wykonanie określonych i powtarzających się czynności. Sąd zważył, że z umowy zlecenia nie wynika żaden rezultat, który miałby być osiągnięty do momentu zakończenia umowy. Ponadto należy wskazać, że praca wykonana przez odwołującą podlegała ocenie przezI. B.i to ona, jako prowadząca działalność gospodarczą była odpowiedzialna za końcowy efekt pracy zleceniobiorcy. Wnioskodawczyni po stworzeniu planu marketingowego miała za zadanie pomóc płatnikowi składek przy jego realizacji. Umowa zlecenia nie wskazywała konkretnych czynności, jakieH. Z.miałaby wykonywać. Natomiast zgodnie z zeznaniami stron Sąd doszedł do wniosku, że docelowo odwołująca miała koordynować stronę internetową poprzez wprowadzanie do niej aktualizacji oraz poszerzać bazę klientów firmy dzięki prowadzeniu w sposób należycie kampanii reklamowej. Zdaniem Sądu charakter wyżej wymienionych czynności z całą pewnością należy przypisać umowie zleceniu. Tym samym, za całkowicie chybione i pozbawione podstaw faktycznych należało uznać stanowisko organu rentowego odnoszące się do zgłoszeniaH. Z.do ubezpieczeń społecznychz naruszeniem zasad współżycia społecznego oraz, że nastąpiło w celu stworzenia formalnych przesłanek do uzyskania uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a umowa zlecenia zawarta dla pozoru w celu obejścia prawa jest nieważna. W ocenie Sądu bez znaczenia pozostają okoliczności, jakie organ rentowy przywoływał w spornej decyzji, m.in. w postaci braku dokumentów potwierdzających wyniki realizacji zadań przez odwołującą, ponieważ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że ubezpieczona w spornym okresie czasu wykonywała obowiązki wynikające z umowy zlecenia. Sąd podkreśla,że pracowników wykonujących umowę zlecenia nie obowiązują normy ani wymiar czasu pracy. Ponadto Sąd doszedł do wniosku, że organ rentowy nie zakwestionował faktycznego realizowania obowiązków pracowniczych nałożonych przez płatnika składek, a jedynie zarzucił nieważność zawartej umowy zlecenia. Zatem na gruncie niniejszej sprawy bezprzedmiotowe było ustalanie i badanie, czy wnioskodawczyni w istocie wykonywała swoje zadania, gdyż mając na uwadze argumentację organu rentowego, okolicznośćta pozostawała w sprawie bezsporna.
W konkluzji stwierdzić należy, że organ rentowy bezzasadnie stwierdziłw zaskarżonej decyzji, żeH. Z.od dnia 1 września 2014 r. nie podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składekI. B.prowadzącej działalność gospodarczą podfirmą (...)z siedzibą wW.. Sąd zważył, że ustalono w sprawie fakt wykonywania pracy przez ubezpieczoną samodzielnie w sposób powtarzający się i nienastawiony na określony rezultat, a zatem czynność prawna w postaci podpisania umowy zlecenia należny uznać za niemającą charakteru pozorności i fikcyjności, zaś wynikającego z tego tytułu zgłoszeniado ubezpieczeń społecznych za niezasadnego i mającego na celu uzyskanie jedynie ubezpieczeniowej ochrony prawnej.
Podkreślenia wymaga, że rację ma skarżąca wskazując, że prawem ubezpieczonego jest zgłoszenie się do ubezpieczeń społecznych również w okresie ciąży i sam fakt takiego zgłoszenia nie może skutkować uznaniem, że jest to czynność pozorna. Wykazane przez ubezpieczoną czynności, ich zakresu i sposobu realizacji w pełni potwierdzają zasadność złożonego odwołania.
Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł, jakw sentencji.
Ponadto w punkcie 2 wyroku Sąd zasądził od organu rentowego na rzecz odwołującego 180,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Z uwagina fakt przegrania sprawy przez organ rentowy, Sąd zasądził kwotę 180,00 złotych zgodniez§ 12 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2013 r., poz. 461 j. t.).
Zarządzenie:(...)
(...)