Sąd Rejonowy w Gliwicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1304/14
Data wyroku: 2016-04-13 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Kamilla Gos-Górska
Słowa kluczowe: Stwierdzenie Nabycia Spadku
Podstawa prawna: art. 1015 kc

Sygn. akt I Ns 1304/14

POSTANOWIENIE
Dnia 13 kwietnia 2016 roku
Sąd Rejonowy w Gliwicach Wydział I Cywilny
w składzie następującym :
Przewodniczący : SSR Kamilla Gos-Górska
Protokolant : Sabina Drewniok-Szczepek
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. w Gliwicach
sprawy z wnioskuSkarbu Państwa-Prezydenta MiastaK.
z udziałemB. G.,L. T. (1),J. G.,P. G.,D. T.,M. T., GminyG.
o stwierdzenie nabycia spadku poZ. Ś. (1)

1
stwierdza, że spadek poZ. Ś. (1), synuS.iK.zmarłym dnia 14 maja 2011 roku w Czechach, ostatnio stale zamieszkałym wG., na podstawie ustawy nabyła z dobrodziejstwem inwentarza GminaG.;

2
nakazuje pobrać od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Gliwicach kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych i 60/100) tytułem wydatków na ogłoszenie w prasie;

3
pozostałymi kosztami postępowania obciąża wnioskodawcę i uczestników w zakresie przez nich poniesionym.

SSR Kamilla Gos-Górska
Sygn. akt: I Ns 1304/14

UZASADNIENIE
Skarb Państwa - Prezydent MiastaK.wystąpił do tutejszego Sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku poZ. Ś. (1), zmarłym w dniu 14 maja 2011 roku w Czechach, ostatnio stale zamieszkałym wG.. Wnioskodawca wskazał, że spadek, na podstawie ustawy, z braku innych spadkobierców, nabyła siostra zmarłego -B. G.. Oświadczył, że spadkodawca nie posiadał żony ani dzieci, jego rodzice zmarli przed nim. Zmarły posiadał dwoje rodzeństwa: siostręB. G.oraz brataZ. Ś. (2), który zmarł przed nim i był bezdzietny. Dalej wnioskodawca wyjaśnił, że posiada interes prawny w stwierdzeniu nabycia spadku poZ. Ś. (1)z uwagi na fakt, iż Wydział Zarządzania Kryzysowego Urzędu MiastaK.prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia właściciela pojazdu markiC. (...)onumerze rejestracyjnym (...), który został usunięty z drogi na parking wyznaczony przez Prezydenta MiastaK.. W toku czynności ustalono, że właścicielem samochodu byłZ. Ś. (1).
Na rozprawie w dniu 3 września 2014 roku uczestniczka oświadczyła, że nie chce być spadkobiercą brata, z którym nie utrzymywała żadnych kontaktów, a o jego śmierci dowiedziała się z pism Sądu (data doręczenia odpisu wniosku 4.08.2014 r. – k. 40). Jednocześnie uczestniczka złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku.
Postanowieniem z dnia 3 września 2014 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach wezwał do udziału w sprawie uczestnikówL. T. (1)orazJ. G.– córkiB. G..
W dniu 6 października 2014 roku uczestniczkaB. G.złożyła pismo zatytułowane „pełnomocnictwo”, wskazując, że dotyczy to odrzucenia spadku po zmarłym przez córkęJ. G., wnuczkęP. G., córkęL. T. (1), wnuczkęD. T.oraz wnukaM. T..
Na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 roku uczestniczkaB. G., w imieniuL. T. (1)iJ. G., złożyła oświadczenia o odrzuceniu przez córki spadku po zmarłymZ. Ś. (1).
Na rozprawie w dniu 4 maja 2015 roku uczestniczkaB. G.oświadczyła, że celem jej pisma z dnia 6 października 2014 roku było odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu osób, wymienionych w treści przedmiotowego pisma, to jest swoich córek i ich dzieci.
Na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 roku uczestniczkaB. G., w imieniuP. G., złożyła oświadczenie o odrzuceniu przez wnuczkę spadku po zmarłymZ. Ś. (1). Oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłymZ. Ś. (1)złożyły także jej wnukiD. T.orazM. T.. Nadto uczestnicy podali, że nie znają dalszych spadkobierców zmarłego.
Postanowieniem z dnia 1 lipca 2015 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach wezwał do udziału w sprawie spadkobiercówZ. Ś. (1)w trybie ogłoszenia w prasie.
W dniu 28 stycznia 2016 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach wydał postanowienie, w którym wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestnika GminęG..
Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 roku pełnomocnik uczestniczki GminyG.oświadczył, że nie sprzeciwia się wnioskowi, jednakże zauważył, że córki uczestniczkiB. G.odrzuciły spadek po terminie, który upłynął dla nich 4 marca 2015 roku i to one powinny nabyć spadek po spadkodawcy.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Z. Ś. (1)zmarł w dniu 14 maja 2011 roku w Czechach. Przed śmiercią stale zamieszkiwał wG.. Zmarły był kawalerem. Dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych nie posiadał. W chwili śmierci jego rodzice i dziadkowie już nie żyli. Zmarły posiadał rodzeństwo: siostręB. G.(z domuŚ.) i brataZ. Ś. (2), który zmarł przed nim w dniu 20 kwietnia 2002 roku.B. G.posiada dwie córki:L. T. (2)orazJ. G..L. T. (1)ma dwójkę dzieci:D. T.orazM. T., natomiastJ. G.jedną córkę:P. G.. W skład spadku nie wchodzi nieruchomość.
/dowody: akt zgonuZ. Ś. (1)wraz z tłumaczeniem na język polski k. 8-11, odpis skrócony aktu urodzenia uczestniczkiB. Ś.k. 20, odpis skrócony aktu zgonuZ. Ś. (2)k. 21, odpis skrócony aktu zgonuS. Ś.k. 22, odpis skrócony aktu zgonuK. Ś., odpis skrócony aktu małżeństwaJ. G.k. 78, odpis skrócony aktu małżeństwaL. T. (1)k. 79,  zapewnienie spadkowe złożone przez uczestniczkęB. G.k. 42 , zeznania uczestniczkiB. G.k. 42-43 /
B. G.dowiedziała się o śmierci brata w dniu otrzymania wezwania do osobistego stawiennictwa na termin rozprawy w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku poZ. Ś. (1), to jest w dniu 4 sierpnia 2014 roku.
/dowód:  zeznania uczestniczkiB. G.k. 42-43/
L. T. (1)iJ. G.uzyskały informację o odrzuceniu spadku poZ. Ś. (1)przezB. G.w dniu 4 września 2014 roku.
/dowody: zeznania uczestniczkiB. G.k. 87-88/
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o akty stanu cywilnego, zapewnienie spadkowe złożone przez uczestniczkęB. G.oraz jej zeznania. Moc dowodu w sprawie Sąd przydał dokumentom, które nie były kwestionowane przez żadnego z uczestników. Za wiarygodne Sąd uznał również zapewnienie spadkowe złożone przez uczestniczkęB. G., jak też jej zeznania, oceniając je jako wiarygodne. Dokonane ogłoszenie w prasie nie spowodowało ustalenia odmiennych okoliczności dotyczących kręgu spadkobiercówZ. Ś. (1), aniżeli wynikające ze złożonego zapewnienia spadkowego.

Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 1025 § 1 k.c.Sąd stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę na wniosek osoby mającej w tym interes. Wobec twierdzeń wnioskodawcy Skarbu Państwa - Prezydenta MiastaK., że istnieje konieczność ustalenia obecnego właściciela pojazdu usuniętego z drogi i przekazanego na parking wyznaczony przez Prezydenta MiastaK., którego właścicielem był zmarłyZ. Ś. (1), Sąd uznał, że przysługuje mu legitymacja czynna w niniejszej sprawie, albowiem posiada on interes prawny we wszczęciu niniejszego postępowania.
Zgodnie z treścią przepisuart. 922 § 1 k.c.prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do odpowiednich przepisówKodeksu cywilnego.
Stosownie doart. 926 § 1 k.c.powołanie do spadku wynika z ustawy lub testamentu. W przypadku, gdy zmarły nie pozostawił testamentu, a zatem nie powołał spadkobiercy, Sąd stwierdza nabycia spadku zgodnie z przepisami ustawy. Mając na względzie, że w niniejszej sprawie nie ustalono, aby zmarłyZ. Ś. (1)pozostawił testament, Sąd zobowiązany był do stwierdzenia nabycia spadku w oparciu o przepisyustawy Kodeks cywilny. Zgodnie zart. 931 § 1 k.c.w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. W niniejszej sprawie Sąd ustalił, że zmarłyZ. Ś. (1)był kawalerem i nie pozostawił dzieci. Z tych względów krąg spadkobierców należało ustalić z uwzględnieniem brzmieniaart. 932 k.c., z którego wynika, że w braku zstępnych spadkodawcy, powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym.
W niniejszej sprawie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, ustalono, że rodzice spadkodawcy zmarli przed nim.Z. Ś. (1)posiadał rodzeństwo: brataZ. Ś. (2), który zmarł przed nim oraz siostręB. G..
Zgodnie zart. 1015 § 1 k.c.oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Można je złożyć ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym. Pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku powinno być pisemne z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 1018 § 3 k.c.). Na mocyart. 1020 k.c.spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
UczestniczkaB. G., będąca siostrą spadkodawcy odrzuciła spadek po zmarłym bracie w terminie, wynikającym zart. 1015 § 1 k.c.Jak bowiem wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, uczestniczka dowiedziała się o tytule swego powołania w dniu 4 sierpnia 2014 roku, natomiast oświadczenie o odrzuceniu spadku złożyła w dniu 3 września 2014 roku, a zatem przed upływem sześciomiesięcznego terminu, określonego wart. 1015 § 1 k.c.
W związku z tym faktem, w dalszej kolejności powołani do spadku winni być zstępniB. G., a zatem jej córkiL. T. (1)iJ. G.. W toku postępowania ustalono, że córkiB. G.dowiedziały się o tytule powołania do dziedziczenia po zmarłymZ. Ś. (1)w dniu 4 września 2014 roku, a zatem 6-cio miesięczny termin do złożenia przez nich oświadczeń o odrzuceniu spadku upływał w dniu 4 marca 2015 roku.
W dnia 6 października 2014 roku uczestniczkaB. G.złożyła pismo, w którym wskazał, że zamierza złożyć w imieniu swoich córek oświadczenie o odrzuceniu przez nich spadku poZ. Ś. (1). Następnie przedłożyła pełnomocnictwa udzielone, zarówno przez jej córkiL. T. (1)iJ. G., jak i ich dzieci:D. T.,M. T.iP. G., w których wymienione osoby upoważniły uczestniczkęB. G.do złożenia w ich imieniu oświadczenia o odrzuceniu spadku. Następnie oświadczenie o odrzuceniu spadku przezL. T. (1)iJ. G.zostało złożone przezB. G.na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 roku.
Sąd uznał, że oświadczenie o odrzuceniu spadku przezL. T. (1)iJ. G.zostało dokonane przezB. G.w terminie, wskazanym wart. 1015 § 1 k.c.Sąd uznał bowiem za przekonujące wyjaśnienie uczestniczki odnośnie celu złożenia pisma z 6 października 2014 r. Należy zauważyć, że uczestniczka nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismo swe zatytułowała „pełnomocnictwo”, wskazała jednak dalej, że dotyczy ono odrzucenia spadku i wymieniła osoby, od których takie oświadczenie miałoby zostać odebrane. Gdyby inny był cel pisma z 6.10.2014 r. nielogiczne byłoby następnie dołączenie dokumentów pełnomocnictw w formie właściwej właśnie dla upoważnienia do odebrania oświadczenia o odrzucenia spadku i pochodzących z daty zbieżnej z datą złożenia przedmiotowego pisma.
Należy zauważyć, iż dla zachowania terminu 6-cio miesięcznego do złożenia oświadczenia w przedmiocie odrzucenia (czy przyjęcia) spadku, wystarczającego jest złożenie w tym terminie pisma o takim przedmiocie do Sądu. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Krakowie w orzeczeniu z dnia 18 grudnia 2012 roku, sygn. akt I ACa 1214/12, termin określony w§ 1 art. 1015 k.c.należałoby uznać dla spadkobiercy, który przed jego upływem zwrócił się o to do sądu, za zachowany również wtedy, gdy po upływie tego terminu sąd odebrał od niego do protokołu oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.
W dalszej kolejności spadek po zmarłymZ. Ś. (1)został odrzucony przez zstępnychL. T. (1)iJ. G.. Miało to miejsce na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 roku, a zatem nastąpiło w terminie, o którym mowa wart. 1015 § 1 k.c.
Pomimo ogłoszenia w prasie, swojego udziału w sprawie nie zgłosiły inne osoby, które należałyby do kręgu spadkobiercówZ. Ś. (1). Wobec tego, w określeniu kręgu spadkobierców zmarłego, zastosowanie znajdujeart. 935 k.c., zgodnie z którym w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypadagminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu. Zart. 1015 k.c.wynika z kolei, że nabycie spadku w przypadku, gdy spadkobiercą jest jednostka samorządu terytorialnego (osoba prawna) następuje z dobrodziejstwem inwentarza.
Mając na uwadze powyższe, uwzględniając, że ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy toG., Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia i stwierdził, że spadek poZ. Ś. (1), synuS.iK., zmarłym w dniu 14 maja 2011 roku w Czechach, ostatnio stale zamieszkałym wG., na podstawie ustawy nabyła z dobrodziejstwem inwentarza GminaG..
W punkcie drugim postanowienia Sąd nakazał pobrać od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Gliwicach kwotę 147,60 zł tytułem wydatków na ogłoszenie w prasie. Zgodnie zart. 520 § 1 k.p.c.każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Na tej podstawie Sąd uznał, że koszty ogłoszenia w prasie obciążają wnioskodawcę, albowiem to jego czynności (zainicjowanie postępowania), spowodowały powstanie tych kosztów. Zgodnie z ogólną regułą ponoszenia kosztów postępowania nieprocesowego, w punkcie trzecim orzeczenia Sąd pozostałymi kosztami postępowania obciążył wnioskodawcę i uczestników w zakresie przez nich poniesionym.
SSR Kamilla Gos-Górska