Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Kz 514/16
Data wyroku: 2016-11-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Agnieszka Gałkowska, Monika Maciążek, Danuta Józefowska
Słowa kluczowe: Subsydiarny Akt Oskarżenia
Podstawa prawna: art. 120§1 i §2 k.p.k., art. 55§2 k.p.k.
Teza: Faktem jest, że akt oskarżenia oskarżycielka subsydiarna sporządziła osobiście, a zatem bez zachowania wymogów określonych w art. 55 § 2 k.p.k., który to przepis przewiduje, że tego rodzaju czynność (sporządzenie i podpisanie aktu oskarżenia) powinna być dokonana przez pełnomocnika. Brak wniesienia aktu oskarżenia przez fachowego pełnomocnika nie uprawniał jednak Sądu Rejonowego do przyjęcia, że w sprawie zaistniał brak skargi uprawnionego oskarżyciela. Faktycznie akt oskarżenia był dotknięty brakiem formalnym, bo nie został sporządzony i podpisany przez pełnomocnika, ale brak tego rodzaju ma charakter usuwalny i wywołuje konieczność zastosowania procedury przewidzianej w art. 120 § 1 k.p.k. W razie jego usunięcia w terminie 7 dni, subsydiarny akt oskarżenia wywołuje skutki od dnia jego pierwotnego wniesienia (art. 120§2 k.p.k.). W tej sytuacji jest on więc skuteczny nawet, gdyby brak formalny został usunięty już po upływie miesiąca od doręczenia pokrzywdzonemu odpisu postanowienia o umorzeniu albo odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego

Sygn. akt VII Kz 514/16

POSTANOWIENIE
Dnia 25 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie - VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Danuta Józefowska
Sędziowie : SR del. Monika Maciążek (spr.)
SO Agnieszka Gałkowska
Protokolant: st. sekr. sądowy Romualda Jędrzejczyk
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Zawierciu Wojciecha Smolenia
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 24 listopada 2016 r.
w sprawie z oskarżenia subsydiarnegoK. R.
przeciwkoK. K.,J. P.iB. P.
oskarżonym o czyn zart. 155 k.k.
zażalenia wniesionego w dniu 19 września 2016 r. przez pełnomocnika oskarżycielki subsydiarnejK. R.
na postanowienie Sądu Rejonowego w Zawierciu
z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt II K 1186/15
w przedmiocie umorzenia postępowania
na podstawieart. 437 § 2 k.p.k.

postanawia
uchylić zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Zawierciu, na podstawieart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 339 § 3 pkt 1 k.p.k., umorzył postępowanie karne w sprawie II K 1186/15 zainicjowane subsydiarnym aktem oskarżenia, stwierdzając brak skargi uprawnionego oskarżyciela.
Powyższe postanowienie zaskarżyła w całości pełnomocnik oskarżycielki subsydiarnej, zarzucając obrazę przepisów postępowania, a toart. 120 § 1 i § 2 k.p.k.poprzez jego niezastosowanie, tj. brak wezwania do uzupełnienia braku formalnego w postaci braku sporządzenia i podpisania aktu oskarżenia przez adwokata lub radcę prawnego, które to uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia, gdyż doprowadziło do bezzasadnego umorzenia postępowania, podczas gdy w dalszym ciągu występowała dodatnia przesłanka procesowa w postaci skargi uprawnionego oskarżyciela.
W konkluzji pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji celem dalszego prowadzenia postępowania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W zaskarżonym postanowieniu słusznie stwierdzono, że przewidziany wart. 55 § 1 k.p.k., termin do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia ma charakter prekluzyjny. Oznacza to, że w razie gdy pokrzywdzony w ciągu miesiąca od daty doręczenia mu postanowienia o powtórnym umorzeniu postępowania przygotowawczego albo odmowie jego wszczęcia nie skieruje aktu oskarżenia do sądu, bezpowrotnie traci uprawnienia oskarżycielskie, wynikające z trybu uregulowanego wart. 55 § 1 k.p.k.w zw. zart. 330 § 2 k.p.k.Sytuacja, w której akt oskarżenia zostanie wniesiony po tym terminie powinna być oceniana w kategoriach braku skargi uprawnionego oskarżyciela i prowadzić do umorzenia postępowania na podstawieart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.Jednak - wbrew dalszym argumentom Sądu Rejonowego - przypadek tego rodzaju w niniejszej sprawie nie zaistniał.
PokrzywdzonaK. R.jest osobą uprawnioną do wniesienia oskarżenia w niniejszej sprawie i skierowała akt oskarżenia do sądu z zachowaniem określonego wart. 55 § 1 k.p.k.miesięcznego terminu od daty doręczenia jej postanowienia o umorzeniu śledztwa. Faktem jest, że akt oskarżenia sporządziła osobiście, a zatem bez zachowania wymogów określonych wart. 55 § 2 k.p.k., który to przepis przewiduje, że tego rodzaju czynność (sporządzenie i podpisanie aktu oskarżenia) powinna być dokonana przez pełnomocnika. Brak wniesienia aktu oskarżenia przez fachowego pełnomocnika nie uprawniał jednak Sądu Rejonowego do przyjęcia, że w sprawie zaistniał brak skargi uprawnionego oskarżyciela. Faktycznie akt oskarżenia był dotknięty brakiem formalnym, bo nie został sporządzony i podpisany przez pełnomocnika. Brak tego rodzaju, jak słusznie zauważono w zażaleniu, ma charakter usuwalny i wywołuje konieczność zastosowania procedury przewidzianej wart. 120 § 1 k.p.k.W razie jego usunięcia w terminie 7 dni, subsydiarny akt oskarżenia wywołuje skutki od dnia jego pierwotnego wniesienia. W tej sytuacji jest on więc skuteczny nawet, gdyby brak formalny został usunięty już po upływie miesiąca od doręczenia pokrzywdzonemu odpisu postanowienia o umorzeniu albo odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego,(por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., IV KK 2/14, OSNKW 2014/12/89).
W związku z powyższym, w realiach procesowych niniejszej sprawy, stosownie doart. 120 § 1 k.p.k.K. R.powinna była zostać wezwana do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego aktu oskarżenia poprzez sporządzenie go i podpisanie przez pełnomocnika. Dopiero w razie ewentualnego niewykonania takiego zobowiązania możliwe jest rozstrzygnięcie kończące postępowanie, przy czym należy rozważyć, czy właściwe jest umorzenie postępowania z uwagi na brak skargi uprawnionego oskarżyciela (art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.), czy uznanie subsydiarnego aktu oskarżenia za bezskuteczny (art. 120 § 2 k.p.k.)
Wobec niezachowania procedury mającej prowadzić do usunięcia braków formalnych subsydiarnego aktu oskarżenia, zaskarżone postanowienie należało uchylić. W dalszym toku postępowania, stosownie doart. 120 § 1 k.p.k., konieczne jest wezwanie oskarżycielki subsydiarnej do uzupełnienie braku formalnego aktu oskarżenia w terminie 7 dni poprzez wniesienie aktu oskarżenia sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika. O tego rodzaju wezwaniu należy równocześnie poinformować pełnomocnika oskarżycielki subsydiarnej.
Orzeczono jw. na podstawieart. 437 § 2 k.p.k.