Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 4546/14
Data wyroku: 2016-02-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Wojciechowski
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 32 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturyach irentach z FUS ( tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.)

Sygn. akt VU 4546/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 lutego 2016 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSR del. Marcin Wojciechowski
Protokolant Cezary Jarocki
po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o emeryturę
na skutek odwołaniaJ. R.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 26 marca 2014r. sygn.(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyJ. R.prawo do emerytury od dnia 18 marca 2014 roku ;

2
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.na rzecz wnioskodawcyJ. R.kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt V U 4546/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 26 marca 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyJ. R.prawa do emerytury. W uzasadnieniu organ rentowy podniósł, że nie zaliczył ubezpieczonemu ani jednego okresu zatrudnienia do pracy w warunkach szczególnych, gdyż wskazane w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach stanowisko ślusarza w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych nie znajduje sięwrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W odwołaniu z dnia 28 kwietnia 2014 roku pełnomocnik wnioskodawcyJ. R.odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury oraz o zasądzenie kosztów postępowania,w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepianych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.wniósł o oddalenie odwołania.
Na rozprawach w dniu 4 listopada 2014 roku oraz 22 lutego 2016 roku pełnomocnik wnioskodawcy popierał odwołanie, natomiast pełnomocnik organu rentowego wnosił o jej oddalenie.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
J. R.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 18 marca 2014 roku wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Wnioskodawca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1 – 4v akt o emeryturę)
Na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawca udowodnił staż pracy wynoszący 29 lat, 3 miesiące i 17 dni. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zaliczyłJ. R.do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia wFabryce (...) S.A.wP.od dnia 17 września 1969 roku do dnia 20 kwietnia 1971 roku oraz od dnia 2 maja 1973 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku.
(dowód: decyzja ZUS z dnia 26 marca 2014 roku k. 11-11v akt o emeryturę)
Ubezpieczony od 1966 roku do 1969 roku kształcił się wZespole Szkół Zawodowych Nr (...)wP.w zawodzie ślusarza.
(okoliczności bezsporne)
Wnioskodawca od dnia 17 września 1969 roku do dnia 31 sierpnia 2000 roku był zatrudniony na stanowisku ślusarza wFabryce (...) S.A.wP..
(dowód: podanie o pracę w aktach osobowych oraz świadectwo pracy z dnia 31 sierpnia 2000 roku k. 5-5v akt kapitałowych oraz w aktach osobowych)
Od dnia 22 kwietnia 1971 roku do dnia 12 kwietnia 1973 roku wnioskodawca odbywał służbę wojskową.
(dowód: świadectwo pracy z dnia 31 sierpnia 2000 roku k. 5-5v akt kapitałowych oraz w aktach osobowych)
Wnioskodawca od dnia 17 września 1969 roku do dnia 20 kwietnia 1971 roku oraz od dnia 2 maja 1973 roku do dnia 31 sierpnia 2000 roku pełnił obowiązki ślusarza wFabryce (...) S.A.wP.. PoczątkowoJ. R.pracę wykonywał na oddziale(...). W dniu 1 marca 1977 roku wnioskodawca został przeniesiony na oddział(...). Natomiast od dnia 16 lutego 1980 rokuJ. R.świadczył pracę na stanowisku ślusarza na oddziale(...), a od dnia 1 stycznia 1984 roku na oddziale(...). W powyższym okresie wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu zajmował się spawaniem składanych elementów. Jego praca polegała na przygotowaniu elementów przez sczepienie, czyli od wstępnego spawania do ostatecznego spawania i wykończenia. Poza spawarką skarżący w pracy posługiwał się również szlifierka pneumatyczną, młotkiem pneumatycznym oraz palnikiem acetylenowo-tlenowym. Stanowisko pracy wnioskodawcy znajdowało się w niewielkiej odległości od stanowisk pracy spawaczy i było oddzielone od nich jedynie osłoną z blachy o wysokości 1 metra. Pracę wnioskodawca wykonywał na wysokości powyżej 1 metra.
(dowód: zeznania wnioskodawcy na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 roku od minuty 1:19 do minuty 8:43 – k. 21 w związku z protokołem z rozprawy z dnia 22 lutego 2016 roku od minuty 2:19 do minuty 6:44 – k. 127-127v; zeznania świadkaM. Z.od minuty 11:17 do minuty 19:06 – k. 21v-22, zeznania świadkaE. W.od minuty 19:06 do minuty 32:11 – k. 21v-22 )
Wnioskodawca od dnia 17 lipca 1978 roku do dnia 16 sierpnia 1978 roku oraz od 19 lipca 1982 roku, aż do rozwiązania stosunku pracy pełnił obowiązki brygadzisty ślusarza wFabryce (...) S.A.wP..
(dowód: angaż z dnia 31 lipca 1978 roku oraz angaż z dnia 19 lipca 1982 roku - w aktach osobowych)
Fabryka (...) S.A.wP.wystawiła wnioskodawcy świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym stwierdziła, że pracował on w szczególnych warunkach w okresach od dnia 17 września 1969 roku do dnia 20 kwietnia 1971 roku oraz od dnia 2 maja 1973 roku do dnia 31 sierpnia 2000 roku wykonując stale i w pełnym wymiarze czasu prace na stanowisku ślusarza (pracownika zatrudnionego w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk spawalniczych – stała praca w warunkach, w których nie są zachowane higieniczne normy pracy) – Dział XIV, poz. 12, pkt 18 wykazu stanowiącego Załącznik Nr 1 do zarządzenia Nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983 roku w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których wykonywane są prace w warunkach szczególnych.
(dowód: świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 31 sierpnia 2000 roku k. 5 akt o emeryturę oraz w aktach osobowych)
Decyzją z dnia 22 grudnia 2010 roku Zakład ubezpieczeń Społecznych wT.odmówił wnioskodawcyJ. R.prawa do emerytury. W związku ze złożonym przez wnioskodawcę odwołaniem, Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z dnia 23 marca 2011 roku, sygn. akt V U 173/11, oddalił przedmiotowe odwołanie.
(dowód: decyzja ZUS z dnia 22 grudnia 2010 roku k. 101 akt o emeryturę, odwołanie wnioskodawcy z dnia 24 stycznia 2011 roku k. 111 akt o emeryturę, wyrok SO w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 23 marca 2011 roku, sygn. akt VU 173/11 – k. 130 akt o emeryturę)
Opinią z dnia 22 czerwca 2015 roku biegły z zakresu BHP (budownictwa powszechnego i komunalnego oraz budownictwa przemysłowego)J. C.potwierdził, iż w spornych okresach zatrudnienia, tj. od dnia 17 września 1969 roku do dnia 20 kwietnia 1971 roku oraz od dnia 2 maja 1973 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku, wnioskodawca w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku ślusarza wykonywał stale:
- prace spawalnicze – w szczególności w warunkach przy pracach określonych w wykazie A: dział XIV, prace różne,poz. 12 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 18.02.1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.),
- prace ślusarskie – w szczególnych warunkach przy pracach określonych w wykazie A: Dział III w hutnictwie i przemyśle metalowym poz. 78 oraz w dziale XIV prace różnepoz. 18 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 18.02.1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.).
Ponadto biegły podkreślił, iżJ. R.w okresie od dnia 19 lipca 1982 roku do dnia 30 marca 2000 roku wykonywał równolegle prace dozoru technicznego na oddziale, w którym jako podstawowe były wykonywane prace wymienione w wykazie A, w/w rozporządzenia i były określone jako prace w szczególnych warunkach tego wykazu - dział XIV prace różne,poz. 24 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 18.02.1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.)
(dowód: opinia biegłegoJ. C.– k. 34-70)
Sąd Okręgowy zważył i ocenił co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 (tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn).Art. 32 ust. 4wyżej wymienionej ustawy stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa wust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Stosownie do art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).
Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest jednak dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 § 1 i 2 k.p.c., a tylko dokumenty wystawione przez te organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast omawiane świadectwo traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniuart. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej. Sąd, a także organ rentowy, są zatem uprawnione do weryfikacji danych zawartych w świadectwie wykonywania prac w warunkach szczególnych, wystawionym przez pracodawcę. Jeżeli świadectwo to zawiera dane, które nie są zgodne z prawdą, nie mogą na jego podstawie dokonać ustaleń, od których uzależnione jest prawo do świadczeń emerytalnych. To samo dotyczy ujawnienia okoliczności, że wskazane w zaświadczeniu pracodawcy stanowisko pracy wykonywanej w szczególnych warunkach nie figuruje w wykazie powołanym w tym zaświadczeniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 roku w sprawie o sygn. akt I UK 15/04, OSNP 2005/11/161).
Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany piętnastoletni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, a w dniu(...)2011 roku ukończył 60 lat i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez skarżącego w okresach od dnia 17 września 1969 roku do dnia 20 kwietnia 1971 roku oraz od dnia 2 maja 1973 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku Sąd oparł się na dokumentach zawartych w aktach sprawy, opinii biegłego oraz na treści zeznań przesłuchanych w niniejszej sprawie świadków jak i samego ubezpieczonego. Powyższe dokumenty nie były kwestionowane przez żadną ze stron i nie budziły wątpliwości w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
W ocenie Sądu Okręgowego zeznania przesłuchanych w niniejszej sprawie świadków jak i zeznania ubezpieczonego zasługują na wiarę. Ich treść jest spójna, logiczna i koresponduje z pozostałymi dowodami zebranymi w sprawie. Podkreślić przy tym należy, iż organ rentowy nie przedstawił w toku postępowania żadnych dowodów, które pozwoliłyby na podważenie wiarygodności wskazanych wyżej dowodów. Nie budziła również wątpliwości opinia sporządzona przez biegłego z zakresu BHPJ. C.. W ocenie Sądu opinia ta była jasna, pełna, logiczna i należycie uzasadniona.
Wnioskodawca będąc zatrudnionym wFabryce (...) S.A.wP.w spornym okresie, tj. od dnia 17 września 1969 roku do dnia 20 kwietnia 1971 roku oraz od dnia 2 maja 1973 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku pracował na stanowisku ślusarza, a do jego obowiązków należało przygotowanie elementów składanych przez sczepienie, czyli od wstępnego spawania do ostatecznego spawania i wykończenia. Poza spawarką skarżący w pracy posługiwał się również szlifierka pneumatyczną, młotkiem pneumatycznym oraz palnikiem acetylenowo-tlenowego.
Mając powyższe na względzie, Sąd podzielił stanowisko biegłego i uznał, że wnioskodawca wykonywał w spornych okresach stale i w pełnym wymiarze czasu prace wymienione wRozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 18.02.1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A: działu XIV prace różne poz. 12 (prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym), działu III w hutnictwie i przemyśle metalowym poz. 78 (szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne) oraz działu XIV prace różne poz. 18 (obsługa urządzeń i narzędzi wibracyjnych lub udarowych). Nadto uznać należało również, iż wnioskodawca w okresie od dnia 19 lipca 1982 roku do dnia 30 marca 2000 roku wykonywał równolegle prace dozoru technicznego, tj. prace wymienione w wykazie A w/w rozporządzenia - dział XIV prace różne, poz. 24 (kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-technicznych na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie). Wszystkie te prace, jak zostało wyżej wskazane, są pracami w warunkach szczególnych.
W ocenie Sądu Okręgowego bez wpływu na powyższe pozostaje fakt, że stanowisko ślusarza nie jest wymienione w wykazie A i B dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że o zakwalifikowaniu danej pracy do prac wykonywanych w warunkach szczególnych decyduje nie nazwa stanowiska pracy, a rodzaj wykonywanych czynności (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2011 roku w sprawie o sygn. akt I UK 393/10, LEX Nr 950426). Z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że wszystkie prace wykonywane przez wnioskodawcę w spornych okresach, mimo formalnie zajmowanego przez niego stanowiska ślusarza, były pracami w warunkach szczególnych.
Sąd Okręgowy, dokonując ustaleń w zakresie faktycznie wykonywanych przez wnioskodawcę w spornym okresie czynności, wziął również pod uwagę wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 9 kwietnia 2015 roku sygn. akt III AUa 858/14, który został wydany w sprawie o zbliżonym stanie faktycznym do niniejszego postępowania. Sąd Apelacyjny stwierdził, że pracownik, który u jednego pracodawcy w tym samym czasie (okresie) wykonywał różne rodzaje pracy w szczególnych warunkach (wymienione w załączniku dorozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 - wykaz A), stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nie powinien być pozbawiony uprawnienia do zaliczenia tego okresu do zatrudnienia w szczególnych warunkach wymaganego do emerytury na podstawie art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy o emeryturach i rentach.
Mając powyższe na uwadze należało zatem przyjąć, że wnioskodawca w okresie od dnia 17 września 1969 roku do dnia 20 kwietnia 1971 roku oraz od dnia 2 maja 1973 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku wykonywał w spornych okresach stale i w pełnym wymiarze czasu prace wymienione wRozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 18.02.1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A: działu XIV prace różne poz. 12, działu III w hutnictwie i przemyśle metalowym poz. 78 oraz działu XIV prace różne poz. 18. Nadto w okresie od dnia 19 lipca 1982 roku do dnia 30 marca 2000 roku wykonywał równolegle prace dozoru technicznego, tj. prace wymienione w wykazie A w/w rozporządzenia - dział XIV prace różne, poz. 24.
W związku z tym, że wykazane przezJ. R.okresy pracy w warunkach szczególnych wynoszą więcej niż 15 lat, stwierdzić należało, iż spełnia on wszystkie wymagane prawem warunki do uzyskania prawa do emerytury, zgodnie zart. 32 ust. 1w zw. zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.w punkcie I sentencji wyroku zmienił zaskarżoną decyzję, przyznającJ. R.prawo do emerytury poczynając od dnia 18 marca 2014 roku.
O kosztach procesu Sąd orzekł w myślart. 98 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik, zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.na rzeczJ. R.kwotę 180 złotych, na podstawie§ 2 ust. 1 i 2w zw. z§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).