Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 430/16
Data wyroku: 2016-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariola Szmajduch
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktVIII U 430/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Szmajduch

Protokolant:

Katarzyna Stefańczyk

po rozpoznaniu w dniu30 listopada 2016 r. w Gliwicach
sprawy(...)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołania(...)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia11 lutego 2016  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu(...)prawo do emerytury poczynając od 7 grudnia 2015r.
(-) SSO Mariola Szmajduch

Sygn. akt. VIII U 430/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 lutego 2016. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwZ., powołując się naustawę z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 887 ze zm.) odmówił ubezpieczonemu(...)prawa do emerytury w niższym wieku w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, bowiem ZUS uwzględnił mu do takiej pracy jedynie 10 lata i 2 miesiące.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przyznanie prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. W toku procesu podniósł, iż pracę w warunkach szczególnych wykonywał w latach 1992 – 1998, co potwierdził mu pracodawca w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Równocześnie organ rentowy wskazał, że do pracy w warunkach szczególnych zaliczył ubezpieczonemu okres pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego wHurtowni (...)wZ.od 1 sierpnia 1981r. do 30 września 1991r. Z kolei do pracy takiej nie zaliczył ubezpieczonemu okresu zatrudnienia od 2 stycznia 1992r. do 31 grudnia 1998r., na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego wHurtowni (...), ponieważ w przedłożonym za ten okres, świadectwie pracy w warunkach szczególnych brak jest stosownej informacji w zakresie wymiaru wykonywania takiego charakteru pracy, jak również przyporządkowania tej pracy do stosownej pozycji wykazu takich prac, stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).
Sąd poczynił następujące ustalenia:
Ubezpieczony(...),urodzony (...)w okresie od24 sierpnia 2003r. do 31 maja 2017r. jest uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia. W dniu 9 grudnia 2015r. złożył wniosek o emeryturę wcześniejszą z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony oświadczył, że nie przystąpił do otwartego fundusz emerytalnego, do 31 grudnia 1998r. udokumentował ponad 25 letni okres składkowy i nieskładkowy – okoliczności te były niesporne pomiędzy stronami.
Na postawie złożonych przez ubezpieczonego świadectw pracy organ rentowy uwzględnił mu jedynie 10 lat i 2 miesiące okresów pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy nie zaliczył odwołującemu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 2 stycznia 1992r. do 31 grudnia 1998r., na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego.
W okresie od 2 stycznia 1992r. do 31 grudnia 1998r., ubezpieczony zatrudniony był na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego wHurtowni (...)wZ., prowadzonej w ramach spółki jawnej przezE. Z.. Była to niewielka prywatna firma zajmująca się hurtowym handlem słodyczami. W firmie tej pracowało 7 – 8 pracowników magazynowych, 1 osoba zajmująca się pracami biurowymi oraz 1 kierowca. Posiadała ona własne samochody, za pomocą których towar ten był transportowany. W szczególności posiadała kilka samochodów dostawczych jakŻ.iN.oraz 2 samochody marki(...), które były pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 ton. Samochody dostawcze były wykorzystywane przez pracowników magazynowych hurtowni, którzy nie posiadali uprawnień do prowadzenia samochodu ciężarowego i przy ich pomocy rozwozili towar z hurtowni do odbiorców. Z kolei odwołujący jako kierowca zajmował się wyłącznie prowadzeniem samochodów ciężarowych.
Ubezpieczony w trakcie zatrudnienia u tego pracodawcy, pracował stalei w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 ton, gdyż tylko on miał uprawnienia do prowadzenia samochodu ciężarowego. W praktyce był on odpowiedzialny za przywóz zaopatrzenia do hurtowni bezpośrednio od producentów. Pracował co najmniej 8h dziennie, ale często również w godzinach nadliczbowych, nawet po 13 h na dobę, bo takie były potrzeby pracodawcy i długość tras na które był wysyłany. Wyjeżdżał on do producentów słodyczy na terenie całego kraju. Jeździł między innymi doW.,P.,G.,B.S., czyO.. Na trasę wyjeżdżał w nocy, aby od razu z rana pobrać zaopatrzenie i w tym samym dniu przywieść nabyty towar do hurtowni. Z tego też względu nie zajmował się naprawami samochodu, w razie jego awarii, gdyż miał do dyspozycji drugi, za pomocą którego dalej świadczył pracę.
Niezależnie od powyższego Sąd ustalił, że z momentem przejścia przez odwołującego w roku 2003, na rentę otrzymał on świadectwo wykonywania pracyw warunkach szczególnych, znajdujące się na karcie 9 a.o.r. i potwierdzające, że ubezpieczony w okresie od 2 stycznia 1992r. do 23 sierpnia 2003r., w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton. Natomiast po zakończeniu pracy w tej hurtowni stracił on kontakt z jej szefostwem i pracownikami. Następnie hurtownia uległa likwidacji, jej budynek rozebrano, zaś właściciele się wyprowadzili z dotychczasowego miejsca zamieszkania. W związku z powyższym, w chwili obecnej brak jest możliwości wskazania danych osobowych i adresowych współpracowników, czy też danych adresowych właścicieli, jak również miejsca zmagazynowania akt osobowych z okresu zatrudnienia w tej hurtowni.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie zeznań ubezpieczonego (k.12-13 i 22-23), a także w oparciu o jego akta emerytalne zwłaszcza świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, znajdujące się na karcie 9 tych akt. Zgromadzona w sprawie dokumentacja została sporządzona w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, a zeznania odwołującego są spójne, dając łącznie pełny obraz przebiegu i charakteru zatrudnienia odwołującego w spornym okresie. Nadto zeznania odwołującego korelują z zapisami w jego dokumentacji emerytalnej. Sąd miał też na uwadze, że odwołujący dysponował świadectwem pracy w warunkach szczególnych, które zostało wystawione przez niewielką prywatną hurtownię, zatem posiadało ono pewne braki formalne, nie wpływające jednak ostatecznie na charakter i wymiar potwierdzonej w nim pracy odwołującego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego(...)zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016r. poz. 887, ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Natomiast jak stanowi § 1, ust 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami".
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach.
Przedmiotem sporu pozostawało ustalenie, czy okres zatrudnienia(...)wHurtowni (...)wZ., od 2 stycznia 1992r. do 31 grudnia 1998r., na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego, można uznać za okres pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku, wykonywanej w szczególnych warunkach, a tym samym, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, po ukończeniu 60 roku życia.
Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych wedługart. 184jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treściart. 184przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2007r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wart. 32również po dniu 31 grudnia 2007r. oraz nieprzystąpieniu do OFE. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracyw warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Ubezpieczony ukończył 60 lat życia i nie jest członkiem OFE. Kwestie te nie były ostatecznie sporne.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy zaliczył mu jedynie 10 lat i 2 miesiące takiej pracy.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd przyjął, że ubezpieczony posiada wymagany 15 letni okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony niewątpliwie u powyższego pracodawcy, w okresie od 2 stycznia 1992r. do 31 grudnia 1998r., wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, prace w szczególnych warunkach.
W okresie tym ubezpieczony faktycznie, stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał wyłącznie pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 ton i nie był kierowany do innych prac, co było podyktowane tym, że był on jedynym kierowcą z uprawnieniami do prowadzenia samochodu ciężarowego, a dodatkowo okoliczność ta była determinowana długością tras na które odwołujący wyjeżdżał, która wymuszała codzienną jego pracę nawet przez kilkanaście godzin na dobę. Ponadto nie uczestniczył on w naprawach uszkodzonego samochodu, gdyż w razie awarii samochodu, przesiadał się na inny i dalej wykonywał swoje obowiązki. Okoliczność ta była związana z posiadaniem przez pracodawcę 2 samochodów ciężarowych.
Nie uszło też uwadze Sądu, że za sporny okres, pracodawca faktycznie wystawił świadectwo pracy w warunkach szczególnych, którego odpis znajduje się w aktach emerytalnych odwołującego.
Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów, wymienione zostały w wykazie A, dział VIII, poz. 2, stanowiącym załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
Bez znaczenia pozostaje, że ZUS zakwestionował odwołującemu wystawione za sporny okres, świadectwo pracy w warunkach szczególnych. Fakt wykonywania takiej pracy został bowiem w stosunku do spornego okresu, wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, że(...)z momentem ukończenia 60 lat, tj. od 7 grudnia 2015r., spełnia łącznie wszystkie warunki niezbędne do przyznania emerytury z obniżonego wieku, wynikające z treściart. 184, ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a tym samym jego odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na względzie powyższe, Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jakw sentencji.
(-) SSO Mariola Szmajduch