Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Gz 101/16
Data wyroku: 2016-08-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Kala, Wiesław Łukaszewski, Wojciech Wołoszyk
Słowa kluczowe: Postępowanie Cywilne
Podstawa prawna: art. 199 § 3 kpc

Sygn. akt VIII Gz 101/16

POSTANOWIENIE
Dnia 5 sierpnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy
w następującym składzie:
Przewodniczący SSO Elżbieta Kala (spr.)
Sędziowie:  SSO Wojciech Wołoszyk
SSO Wiesław Łukaszewski
po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2016 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku(...) Spółka AkcyjnawL.(...)wP.
z udziałemK. S.iJ. S.
na skutek zażalenia wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy
z dnia 6 czerwca 2016 r., sygn. akt VIII GCo 123/16
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie.
SSO Elżbieta Kala SSO Wojciech Wołoszyk SSO Wiesław Łukaszewski
Sygn. akt VIII Gz 101/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy odrzucił wniosek(...) Spółka AkcyjnawL.(...)wP.o zawezwanie do próby ugodowejK. S.iJ. S.. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy odwołał się w szczególności do treściart. 64 § 1 kpcorazart. 64 § 11kpc, jak również przywołał definicję oddziału przedsiębiorcy sformułowaną wart. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Sąd Rejonowy zważył, że jako wnioskodawcę w przedmiotowej sprawie wskazano Oddziałspółki (...) spółka akcyjna, tj. podmiot, który nie posiada zdolności prawnej i sądowej, co zdaniem tego Sądu, uzasadniało odrzucenie przedmiotowego wniosku na podstawieart. 199 § 1 pkt 3 kpc.
Wnioskodawca w zażaleniu zaskarżył w/w postanowienie, zarzucając naruszenieart. 199 § 1 pkt 3 kpcpoprzez jego błędne zastosowanie,art. 38, 95 § 2 i 106 kcpoprzez ich niezastosowanie. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że Sąd Rejonowy bezzasadnie przyjął, że przedmiotowy wniosek złożony został przez oddział. Samo wpisanie nazwy oddziału obok nazwy osoby prawnej, nie może, zdaniem skarżącego, przesądzać o osobie wnioskodawcy, skoro można ustalić go na podstawie dokumentów załączonych do wniosku (odpis z KRS spółki, uwierzytelniona kopia oświadczenia zarządu(...) SAz dnia 19.01.2011 r. o udzieleniu pełnomocnictwa ogólnegoA. K., w ramach którego mógł on składać oświadczenia woli w imieniu(...) SAw zakresie dotyczącym(...), a także został upoważniony do występowania w imieniu(...) SAw postępowaniach sądowych i administracyjnych dotyczących(...)).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie wnioskodawcy zasługiwało na uwzględnienie.
Z przepisuart. 64 § 1 i § 11k.p.c.wynika, że zdolność sądową, czyli zdolność do występowania przed sądem jako strona, mają osoby fizyczne i osoby prawne, a nadto jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Brak zdolności sądowej sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. Brak zdolności sądowej może mieć charakter pierwotny albo następczy. Pierwotny brak zdolności sądowej zachodzi, gdy jako stronę oznaczono w powództwie jednostkę nieposiadającą przymiotu zdolności sądowej, bądź też gdy jako stronę oznaczono w powództwie jednostkę nieistniejącą. Pierwotny brak zdolności sądowej skutkuje odrzuceniem pozwu (art. 199 § 3 k.p.c.), bądź też w pewnych sytuacjach zastosowanie może znaleźćart. 70 k.p.c.Następczy brak zdolności sądowej oznacza utratę zdolności sądowej przez stronę w toku postępowania. Skutkiem następczego braku zdolności sądowej jest obligatoryjne zawieszenie postępowania z urzędu (art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.). Warto również wskazać, że postępowanie toczące się z udziałem strony nie mającej zdolności sądowej dotknięte jest nieważnością (art. 379 pkt 2 k.p.c.).
Dodatkowo można wspomnieć, że spółka akcyjna powstaje z chwilą wpisu jej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (art. 306 pkt. 4 k.s.h.).Kodeks spółek handlowychnie reguluje kwestii tworzenia oddziałów spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednakże na możliwość posiadania przez przedsiębiorcę (w tym spółkę akcyjną) oddziałów wskazują przepisyustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej(tekst jednolity: Dz.U.2015.584 j.t. ze zm.). Zgodnie z art. 5 pkt 4 wskazanej ustawy przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym(Dz. U. z 2013 r., poz 1203 ze zm.). Pomimo organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego wyodrębnienia, oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, bowiem podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy.Art. 64 § 1 k.p.c.wskazuje na osoby prawne, jednak nie wymienia oddziałów osoby prawnej.
Z powyższego wynika, że osobowość prawną, a co za tym idzie - zdolność sądową posiada jedynie spółka akcyjna, co oznacza, że tylko spółka akcyjna może być stroną w postępowaniu sądowym. W realiach niniejszej sprawy stroną postępowania po stronie wnioskodawcy może być zatem niewątpliwie wyłącznie(...) Spółka AkcyjnawL., nie zaś(...)wP.. Jeżeli jedną ze stron postępowania byłby oddział osoby prawnej (spółki akcyjnej) wówczas mielibyśmy do czynienia z nieważnością postępowania (art. 379 pkt 2 k.p.c.).
W ocenie Sądu Okręgowego, nie budzi wątpliwości, że wnioskodawcą w przedmiotowym postępowaniu jest(...) Spółka AkcyjnawL., a nie jej oddział. Wnioskodawca w petitum wniosku, jak i w kolejnych pismach procesowych wskazał jako wzywającego do próby ugodowej(...) Spółka AkcyjnawL.(...)wP.”, a nie wyłącznie jeden z oddziałów tej spółki. Ponadto, w toku postępowania wnioskodawca przedłożył odpis KRSspółki (...) Spółka AkcyjnawL., jak również uwierzytelnioną kopię Oświadczenia zarządu(...) SAz dnia 19.01.2011 r. o udzieleniu pełnomocnictwa ogólnego nr(...)A. K., w ramach którego mógł on składać oświadczenia woli w imieniu(...) SAw zakresie dotyczącym(...), a także został upoważniony do występowania w imieniu(...) SAw postępowaniach sądowych i administracyjnych dotyczących(...). Jednocześnie upoważnił on pełnomocnika do udzielania dalszych pełnomocnictw, w tym procesowych.
Nie negując zawartych w uzasadnieniu skarżonego postanowienia teoretycznych wywodów Sądu Rejonowego na temat definicji oddziału przedsiębiorcy, stwierdzić, w ocenie Sądu Okręgowego, należy, że wymienienie na pierwszym miejscu firmy spółki akcyjnej lub innej osoby prawnej i podanie jej siedziby, a następnie dodanie (na drugim miejscu) nazwy oddziału, nie powinno, skutkować uznaniem, że powodem (wnioskodawcą) jest oddział tej osoby prawnej, a nie sama osoba prawna. Takie dookreślenie nazwy osoby prawnej przez dodanie nazwy oddziału i jego siedziby jest często spotykane w praktyce sądowej (szczególnie odnośnie banków i ubezpieczycieli). Nie ulega jednak wątpliwości, że stroną w takim wypadku jest osoba prawna.
Reasumując, przyjąć, w ocenie Sądu Okręgowego, należało, że wnioskodawcą w sprawie niniejszej jest istniejąca osoba prawna (a nie jej oddział), mająca tym samym zdolność sądową (art. 64 § 1 kpc) i legitymację procesową. Tym samym, wbrew stanowisku Sądu Rejonowego, nie zachodziła przyczyna odrzucenia wniosku określona w przepisieart. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.
Mając powyższe na względzie zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 386 § 4 kpcw związku zart. 397 § 2 kpc, jak w sentencji.
SSO Elżbieta Kala SSO Wojciech Wołoszyk SSO Wiesław Łukaszewski