Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 650/15
Data wyroku: 2016-02-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Kłosińska

Sygnatura akt I C 650/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lutego 2016 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodnicząca: Sędzia S.R. Agata Kłosińska
Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Novottny
po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 roku w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaM. M.
przeciwkoGminie M.Ł.– Administracji Zasobów KomunalnychŁ.
o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu

1
oddala powództwo;

2
nie obciąża powódki obowiązkiem zwrotu pozwanemu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 650/15

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 1 września 2015 roku skierowanym przeciwko MiastuŁ.– Administracji Zasobów KomunalnychŁ.wŁ.powódkaM. M., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła o ustalenie wstąpienia w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...), położonego przyul. (...)wŁ., po zmarłym najemcyK. M..
W uzasadnieniu pozwu wskazała, iż najemcąlokalu numer (...)położonegowŁ.przyul. (...)była jej matka –K. M.na podstawie umowy najmu z dnia 15 września 2014 roku. Podniosła, że przed śmiercią matki wspólnie zamieszkiwała z nią w ww. lokalu z uwagi na konieczność sprawowania nad nią opiekii świadczenia pomocy w związku z jej złym stanem zdrowia. Powódka wskazała ponadto, iż nie ma tytułu prawnego do innego lokalu, mieszka w chwili obecnej w rzeczonym lokalu, opłacając czynsz.
/pozew, k. 2 – 4/
W odpowiedzi na pozew z dnia 23 września 2015 r. pozwanaGmina M.Ł., reprezentowana przez Administrację Zasobów KomunalnychŁ., wniosłao oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pełnomocnik pozwanego wskazał, iż roszczenie powódki nie spełnia ustawowych przesłanek do wstąpienia w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...). Powódka nie mieszkała z matką przed jej śmiercią ani w innej dacie, a jedynie odwiedzałaK. M.pełniąc funkcję jej opiekuna z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Powyższe informacje zostały ustalone w oparciu o wywiad środowiskowy przeprowadzony wśród mieszkańców nieruchomości i sąsiadów zmarłej matki. Dodatkowo powódka nie zawiadamiała administracji, iż zamieszkuje wspólnie z matką, nie płaciła świadczeń za dwie osoby. Nadto powódka posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy, położony wŁ.przyul. (...), gdzie zamieszkuje ze swoimi dwiema córkami.
/odpowiedź na pozew, k. 21 – 23/
W piśmie procesowym z dnia 23 października 2015 r. pełnomocnik powódki podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał, iż powódka nie zameldowała się w mieszkaniu przyul. (...), gdyż nie miała do niego potwierdzonego tytułu prawnego. Kwestia meldunku nie ma dla powódki znaczenia gdyż korespondencję odbiera u córki przyul. (...). Podobnie nie miało dla niej praktycznego znaczenia czy opłaty za zużycie mediów będzie „odprowadzać” z mieszkania pod starym czy nowym adresem, gdyż w obu przypadkach wynajmującym jest ten sam podmiot.
/pismo procesowe z dn. 23.10.2015 r., k. 39 – 40/
W toku dalszego postępowania strony pozostały przy dotychczasowych stanowiskach.
/protokół rozprawy, k. 64-66/

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 15 września 2014 r. pomiędzy MiastemŁ.reprezentowanym przez Administrację Zasobów KomunalnychŁ., aK. M.została zawarta umowa najmulokalu mieszkalnego numer (...)położonego wŁ.przyul. (...). Umowa została zawarta na czas nieoznaczony od dnia 1 października 2014 r. (§ 6). Łącznie należności do których uiszczania obowiązany był najemca wynosiły 250,28 zł (§ 2 ust. 3.4.).
W § 1 ust. 3 umowy najmu wskazano, że poza najemcą w lokalu nikt nie będzie stale zamieszkiwać.
/okoliczność bezsporna, także kserokopia umowy najmulokalu mieszkalnego nr (...), k. 8 - 10/
Opłaty za media wlokalu nr (...)przyul. (...)wŁ.były uiszczane za jedną osobę.
/okoliczność bezsporna, także dane dotyczące lokalu k. 32/
K. M.była osobą schorowaną i wymagającą opieki. Zmarła 10 lipca 2015 r.
/karta informacyjna, k. 12 – 13, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności,k. 14 – verte, odpis skrócony aktu zgonu k. 41/
Powódka jest córkąK. M.. Posiada dwie córki - 20 letniąG. T.oraz 12 letniąO. M..
/okoliczności bezsporne, także odpis aktu urodzenia k. 52, zeznania świadkaG. T., protokół rozprawy z dnia 26 stycznia 2016 roku, czas rejestracji 10.59-14.07/
Powódka będąca opiekunem prawnym swoich małoletnich córekG. T.orazO. M.zawarła w ich imieniu w dniu 20 czerwca 2012 roku umowę najmulokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wŁ..
/okoliczność bezsporna, także kserokopia skierowania nr(...), k. 28, oraz kserokopia umowy najmulokalu mieszkalnego nr (...), k. 29 – 31/
W chwili śmierciK. M.mieszkała sama wlokalu numer (...)przyulicy (...)wŁ.. Powódka mieszkała w lokalu przyulicy (...)razem ze swoimi córkami. Okresowo przebywała w lokalu u matki ze względu na fakt, iż sprawowała nad nią opiekę w czasie choroby. Pełniła funkcję opiekunkiz Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.M. M.czasami nocowaławlokalu nr (...)przyul. (...), a także przeniosła tam część swoich rzeczy osobistych takich jak ubrania i kosmetyki.
/zeznania świadkaK. K. (1), protokół rozprawy z dn. 26.01.2016 r. czas rejestracji 32.01-42.40, zeznania świadkaG. T.rozprawy z dn. 26.01.2016 r. czas rejestracji 10.59-29.29; dowód z przesłuchania powódki w charakterze strony, protokół rozprawy z dn. 26.01.2016 r. czas rejestracji 45.50-58.31/
K. M.w okresie zamieszkiwania przez nią wlokalu nr (...)przyul. (...)była hospitalizowana pięciokrotnie. Każdy pobyt w szpitalu trwał około 3 tygodnie do miesiąca. W czasie, kiedyK. M.przebywała w szpitalu powódka wracała do mieszkania przyul. (...). Czyniła tak również zawszew weekendy.
/dowód z przesłuchania powódki w charakterze strony, protokół rozprawy z dn. 26.01.2016 r. czas rejestracji 45.50-52.09/
Powódka w dniach: 21 lipca 2015 r., 24 sierpnia 2015 r., 17 września 2015 r. oraz 14 października 2015 r. na konto Administracji Zasobów KomunalnychŁ.uiściła kwoty po 250 zł tytułem czynszu zalokal numer (...)przyulicy (...)wŁ..
/okoliczność bezsporna, także kserokopie potwierdzeń wpłat, k. 11 i 44/
Pismem z dnia 14 sierpnia 2015 r. Administracja Zasobów KomunalnychŁ.w odpowiedzi na wniosekM. M.poinformowała, iż w świetle zebranych w sprawie dokumentów brak jest możliwości uznania, że wnioskodawczyni wstąpiła w stosunek najmulokalu nr (...)przyul. (...).
/pismo(...)Ł.z dn. 14.08.2015 r., k. 15/
Stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony na podstawie powołanych wyżej dowodów w postaci zeznań świadków:K. K. (1)iG. T.oraz w oparciu o dowód z przesłuchania powódki, a także złożonych do akt sprawy dokumentów oraz ich kserokopii.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
PowództwoM. M.nie zasługiwało na uwzględnienie.
Roszczenie powódki jest skonstruowane w oparciu oart. 189 k.p.c., tzn. jest powództwem o ustalenie. Powódka ma interes prawny w żądaniu ustalenia, że wstąpiław stosunek najmu lokalumieszkalnego oznaczonego nr (...)położonego wŁ.przyul. (...)albowiem strona pozwana kwestionuje jej prawo do zamieszkiwania w tym lokalu po śmierci matki powódki – dotychczasowego najemcy tego lokalu.
Orzeczenie w sprawie o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. O ile zachodzą przesłanki wymienione wart. 691 § 1 i 2 k.c.w brzmieniu nadanymart. 26 pkt 12 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego(Dz. U. 2001, nr 71, poz. 733 z późn. zm.), osoba pozostaław mieszkaniu z mocy samego prawa wstępuje w stosunek najmu lokalu z chwilą śmierci dotychczasowego najemcy, a orzeczenie Sądu jedynie potwierdza ten fakt. Tak więcw tego typu sprawie Sąd orzeka w oparciu o przepisy prawa obowiązującego w chwili śmierci najemcy, nawet gdyby utraciły one następnie swą moc wskutek ich uchylenia bądź zastąpienia przez inne przepisy.
W rozpoznawanej sprawie powódka wystąpiła z żądaniem ustalenia, że wstąpiław stosunek najmu przedmiotowego lokalu po śmierci swojej matki, która zmarła 10 lipca 2015 r., a więc już pod rządem cytowanejustawy o ochronie praw lokatorów, która weszła w życie 10 lipca 2001 r. Przepisem prawa materialnego jest więcart. 691 k.c.w nowym brzmieniu. Przepis ten enumeratywnie określa krąg osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu. Zgodnie z tym przepisem w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.
Powódka jako córka zmarłego najemcy należy do kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu.
Jednakże w ocenie Sądu powódka nie wypełniła drugiej przesłanki tego przepisu, tj. stale nie zamieszkiwała wspólnie ze zmarłym najemcą aż do chwili jego śmierci,co przyznała w trakcie swojego przesłuchania w charakterze strony oraz co potwierdzili świadkowieG. T.iK. K. (1).
O stałym zamieszkiwaniu z najemcą można bowiem mówić jedynie wówczas, gdy osoba bliska najemcy nie miała w tym czasie innego mieszkania, a lokal mieszkalny zajmowany razem z najemcą stanowił dla niej centrum spraw życiowych (tak m. in. SN w wyroku z 2.03.1999 r., I CKN 1031/97, LEX nr 1213435). Sam fakt stałego opiekowania się i okazjonalnego spędzaniu czasu w spornym lokalu z dotychczasowym najemcą, bez wspólnego z nim stałego zamieszkiwania w tym lokalu, nie prowadzi do wstąpieniaw stosunek najmu na podstawieart. 691 k.c., nawet jeżeli osoba ubiegająca sięo wstąpienie w stosunek najmu zalicza się do jednej z kategorii osób wymienionychw przepisieart. 691 k.c.
W analizowanej sprawie sama pozwana przyznała, iż w okresie, kiedyK. M.przebywała w szpitalu oraz na weekendy wracała do lokalu przyulicy (...), gdzie mieszkały jej dwie córki i gdzie znajdowała się większość jej rzeczy. Warto przy tym przypomnieć, iżK. M.zawarła umowę najmu w dniu 15 września 2015 roku, a więc na 9 miesięcy przed swoją śmiercią. W tym okresie jak wskazała sama powódka matka przebywała w szpitalu 5 razy, przy czym każdy z pobytów trwał od 3 tygodni do miesiąca. W tym okresie powódka wracała do lokalu przyulicy (...). Powódka przyznała ponadto, iż do mieszkania matki zabrała tylko część osobistych rzeczy typu ubranie i kosmetyki. Ponadto w piśmie procesowym z dnia 23 października 2015 roku pełnomocnik powódki przyznał, iż kwestia zameldowania w lokalu przyulicy (...)nie miała dla niej znaczenia, gdyż korespondencję powódka nadal odbierała przyul. (...).
ŚwiadekK. K. (1)potwierdził, iż powódka nie mieszkała razem ze zmarłą matką a jedynie ją dowiedziała. Jako sąsiadK. M., który często pomagał jej w codziennych sprawach życiowych, nie zaobserwował aby razem z nią ktoś mieszkał wlokalu numer (...).
Córka powódki –G. T.przyznała, iż matka „pomieszkiwała”u babci bo wymagała ona pomocy. Wskazała, iż w okresie od jesieni 2014 roku do lipca 2015 roku powódka nocowała również naK., do którego to lokalu wracała również po to aby opiekować się młodszą córką. Sąd uznał za niewiarygodne zeznania świadkaG. T.w części w której świadek wskazuje, iż w powódka „większość” czasu spędzała w lokalu przyulicy (...)bowiem stoją one w sprzeczności ze stanowiskiem samej pozwanej jak również z zeznaniami świadkaK. K. (1). Ponadto trudno uznać za wiarygodne twierdzenia świadka, iż to na niej jako osobie nastoletniej i uczącej się, a nie na powódce w przeważającym zakresie spoczął ciężar opiekowania się młodszą, niepełnoletnią siostrą.
Rekapitulując powyższy tok rozważań należy Sąd uznał, iż centrum życiowe powódki znajdowało się w miejscu zamieszkania jej córek – tj. wlokalu numer (...)przyul. (...)wŁ..
W ocenie Sądu powódka przebywała w mieszkaniu u matki jedynie czasowo – sprawując nad nią opiekę i pomagając w sprawach życiowych, co znajduje wprost oparcie w twierdzeniach samej powódki.
W sprawie nie może mieć zastosowaniaart. 5 k.c., zgodnie z którym nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzystaz ochrony. Skoro, jak wspomniano wcześniej, po spełnieniu łącznie wszystkich przesłanek przewidzianych wart. 691 k.c.dana osoba wstępuje w stosunek najmu po zmarłym najemcy z mocy prawa, przeto w sprawach tego typu nie można stosowaćart. 5 k.c.Podkreślić należy, że normaart. 5 k.c.ma charakter wyjątkowy i służy ochronie interesów osoby zagrożonej wykonaniem prawa podmiotowego przez inną osobę, a zatem jest swoistym narzędziem obrony. Przepis wyżej cytowanego artykułu nie może zatem stanowić podstawy uzasadniającej roszczenie (tak m. in. SN w orzeczeniu z dnia 14.01.1970 r., II CR 609/69, publ. OSP 12/70, poz. 250).
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił powództwo jako bezzasadne.
Na podstawieart. 102 k.p.c., mając na uwadze szczególną sytuację rodzinnąi materialną powódki – fakt, iż samodzielnie wychowuje oraz utrzymuje dwie uczące się córki z których jedna jest niepełnoletnia, Sąd nie obciążył powódki kosztami procesu poniesionymi przez stronę pozwaną.