Sąd Okręgowy w Szczecinie
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 490/16
Data wyroku: 2016-07-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Mazurek, Beata Marzec, Ryszard Małachowski
Słowa kluczowe: Kara Łączna
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk

Sygn. aktIV Ka 490/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 lipca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie w IV Wydziale Karnym Odwoławczymw składzie:
Przewodnicząca: SSO Beata Marzec
Sędziowie: SO Dorota Mazurek
SO Ryszard Małachowski (ref.)
Protokolant: Kamila Michalak
przy udziale Prokuratora Prok. Okr. Ilony Talar
po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2016 r.
sprawyM. B.
o wyrok łączny
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego wM.
z dnia 11 stycznia 2016 r. sygn. II K 406/15
uchyla zaskarżony wyrok i sprawęM. B.przekazuje Sądowi Rejonowemu wM.do ponownego rozpoznania.

SSO Dorota Mazurek SSO Beata Marzec SSO Ryszard Małachowski
Sygn. akt IV Ka 490 / 16

UZASADNIENIE
M. B.został skazany prawomocnymi wyrokami:

I
Sądu Rejonowego wS.z dnia 28 marca 2012r., w sprawie VII K 727 / 11, za czyn zart. 279 § 1kkw zw. zart. 11 § 3 kk, popełniony w okresie od 12 października 2011r. - 13 października 2011r., na karę jednego roku pozbawienia wolności, a na podstawieart. 46 § 1kkorzeczono wobec niego obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonegoD. F.poprzez zapłatę kwoty 2.000 zł oraz za czyn na podstawieart. 276 kkpopełniony w dniu13 października 2011r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; na podstawieart. 85 kk,art. 86 § 1 kkbiorąc za podstawy kary pozbawienia wolności wymierzone skazanemu w punkcie I wyroku wymierzono mu karę łączną jednego roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności; na podstawieart. 69 § 1 i 2 kk,art. 70 § 1 pkt 1 kkorazart. 73 § 1 kkwykonanie wymierzonej skazanemu kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres 3 lat próby i oddano go w tymże okresie pod dozór kuratora.

Postanowieniem Sądu Rejonowego wM.z dnia 9 grudnia 2014r. w sprawie II Ko 750 / 14, zarządzono wykonanie kary roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności wobec skazanego sprostowanego postanowieniem Sądu Rejonowego wM.z dnia 16 grudnia 2014r.

II
Sądu Rejonowego w(...)z dnia 13 kwietnia 2012r., w sprawie II K 63 / 12, za czyn zart. 284 § 3 kk, popełniony w okresie nie wcześniej niż 26 września 2011r., a nie później niż 9 października 2011r., na karę grzywny w wysokości 40 stawek dziennych w kwocie po 20 zł; na podstawieart. 46 § 1 kkorzeczono od skazanego na rzecz pokrzywdzonejspółki (...)obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę kwoty 225 zł.

III
Sądu Rejonowego wM.z dnia 28 czerwca 2013r., w sprawie II K 153 / 12, za czyn zart. 278 § 1 kk, popełniony w październiku 2011r., na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności; na podstawieart. 69 § 1 i 2 kk,art. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie kary pozbawienia wolności wobec skazanego warunkowo zawieszono na okres próby 2 lat.

Postanowieniem Sądu Rejonowego wM.z dnia 28 listopada 2014r., w sprawie II Ko 536 / 14, zarządzono wykonanie kary pobawienia wolności wobec skazanego .

IV
Sądu Rejonowego wM.z dnia 14 lipca 2015r., w sprawie II K 500 / 12, za czyn zart. 279 § 1kk,art. 33 § 2kk, popełniony w nocy z 16 na 17 stycznia 2012r. na karę jednego roku pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych w kwocie po 30 zł; na podstawieart. 69 § 1 i 2 kk,art. 70 § 1 pkt 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkwykonanie kary pozbawienia wolności wobec skazanego warunkowo zawieszono na okres próby 3 lat.

V
Sądu Rejonowego wM.z dnia 30 listopada 2015r.. w sprawie II K 539 / 15 za czyn zart. 178a § 1 kk, popełniony w dniu 16 kwietnia 2015r., na karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych w kwocie po 20 zł; na podstawieart. 42 § 2 kkw brzmieniu obowiązującym w dniu 16. 04. 2015r. orzeczono wobec skazanego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres roku.

Sąd Rejonowy wM.wyrokiem łącznym z dnia 11 stycznia 2016r., sygn. akt II K 406 / 15:
1. Na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkw brzmieniu do 30. 06. 2015r. orzeczone wobec skazanegoM. B.kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego wS.z dnia 28. 03. 2012r., w sprawie VII K 727 / 11, Sądu Rejonowego wM.z dnia 28. 06. 2013r., w sprawie II K 153 / 12 i z dnia 14. 07. 2015r., w sprawie II K 500 / 12 połączył i wymierzył mu karę łączną roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności.
2. Na podstawieart. 572 kpkumorzył postępowanie o wydanie wyroku łącznego w zakresie spraw Sądu Rejonowego wM.II K 63 / 12 i II K 53 9/ 15.
3. Na podstawieart. 576 § 1 kpkpozostałe rozstrzygnięcia w wyrokach jednostkowych pozostawił do odrębnego wykonania.
4. Na podstawieart. 577 kpkpoczątek odbywania kary łącznej pozbawienia wolności ustalił na dzień 17. 04. 2015r.
5. Zwolnił skazanego w całości od zapłaty Skarbowi Państwa kosztów sądowych.
Apelacje od tego wyroku wniósł obrońca skazanego. Skarżący zaskarżając rozstrzygnięcie o karze łącznej pozbawienia wolności, orzeczeniu temu zarzucił rażącą niewspółmierność kary – surowość orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia – wynikającą z ustalenia niewłaściwej proporcji okoliczności mających decydować o potrzebie dłuższej resocjalizacjiM. B., mającą wynikać przed wszystkim z braku pozytywnej prognozy kryminologicznej wobec skazanego, w sytuacji gdy kompleks pozostałych ustalonych przez Sądmeritiokoliczności i przesłanek decydujących o wymiarze kary łącznej wskazuje, że zachodzą przesłanki do orzeczenia o karze łącznej bardziej zbliżonej do zasady pełnej absorpcji..
Na okoliczność ustalenia i przyjęcia pozytywnej prognozy kryminologicznej wobec skazanego w oparciu zasadniczo tożsame przesłanki, które analizował Sąd Rejonowy, obrońca przedłożył odpis prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w(...).. z dnia 27. 01. 2016r., sygn. III Pen 3 / 16 o warunkowym przedterminowym zwolnieniuM. B.z obowiązku odbycia reszty kar pozbawienia wolności wynikających z wyroku Sądu Rejonowego wS.w sprawie sygn. VII K 727 / 11 i wyroku Sądu Rejonowego wM.w sprawach II K 153 / 12 i wniósł o jego zaliczenie w poczet dowodów.
Podnosząc wskazany wyżej zarzut obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty poprzez znaczne złagodzenie orzeczonej wobecM. B.kary łączne.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja obrońcy skazanego inicjując kontrolę instancyjna doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Przede wszystkim na wstępie należy zwrócić uwagę, że zasadniczym uchybieniem zaskarżonego wyroku łącznego, który dyskwalifikuje rozstrzygnięcia odnoszące się do łączenia kary wymierzonych skazanemuM. B.jest błędne odczytanie dyspozycji art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2015r., poz. 396 ). Cytując ten przepis Sąd Rejonowy nie uwzględnił bowiem wyłączenia stosowania odesłania do przepisówRozdziału IX Kodeksu karnegow brzmieniu do dnia 30 czerwca 2015r. zawartego w stwierdzeniu: „ chyba, że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.” Zatem w sytuacji, gdy Sądmeritiobejmuje swoim badaniem niezależnie od skazań sprzed 1 lipca 2015r. także prawomocne skazanie na karą podlegającą łączeniu po tej dacie, co do zasady winien stosować przepisy regulujące orzekanie o karze łącznej znowelizowane z dniem 1 lipca 2015r. Wbrew interpretacji dokonanie przez Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie, bez znaczenia są w tych okolicznościach daty ukaranych czynów skazanego, jak też nie ma potrzeby ustalania chronologicznie pierwszego skazania. Istotnymi natomiast obecnie przesłankami, które należy zbadać przy rozstrzyganiu o karze łącznej jest to, by ten sam sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw oraz wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu; przy czym podstawą orzeczenia kary łącznej są kary jednostkowe lub kary łączne wymierzone i podlegające wykonaniu w całości lub części. W zakresie natomiast kar pozbawienia wolności orzeczonych z warunkowym zawieszeniem ich wykonania – obowiązuje odmienna regulacja zawarta w przepisieart. 89 kk. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w badanej sprawie. Objęte karą łączną w zaskarżonym wyroku prawomocne skazanieM. B.w sprawie Sądu Rejonowego wM.sygn.. II K 500 / 12 na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat, miało miejsce w dniu 14 lipca 2015r. Zatem jak wyżej wskazano, co do zasady Sąd Rejonowy winien zastosować regulację prawną obowiązującą od dnia 1 lipca 2015r. Zwrócić w tym miejscu należy jednak uwagę na to, że żadna z licznych nowelizacji przepisówKodeksu karnegomnie wyeliminowała, ani tez nie zmieniła treściart. 4 § 1 kk. Ta okoliczność implikowała konieczność poczynienia przez Sąd Rejonowy w sprawieM. B.ustaleń faktycznych i prawnych zarówno w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego do dnia 30 czerwca 2015r., jak też od dnia 1 lipca 2015r. i ostatecznego rozstrzygnięcie w przedmiocie kary łącznej zgodnie z dyspozycjąart. 4 § 1 kk.
Przechodząc do bardziej szczegółowych rozważań związanych z apelacja obrońcy i treścią zaskarżonego wyroku, to stwierdzić należy, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015r., prawidłowym byłoby objęcie karą łączną skazańM. B.w sprawach: Sądu Rejonowego wS.sygn.. VII K 727 / 11, Sądu Rejonowego wM.sygn.. II K 153 / 12 i Sądu Rejonowego wM.sygn.. II K 500 / 12. Nie uchybił również Sąd Rejonowy łącząc kary pozbawienia wolności z karą pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono. Orzekając o karze łącznej pozbawienia wolności w wymierzę 1 roku 8 miesięcy, rozstrzygał pomiędzy maksymalną karą 2 lat i 5 miesiącami pozbawienia wolności i minimalna karą 1 roku pozbawienia wolności. Jednakże pisząc, że orzeka w granicach od najwyższej z kar do sumy kar, Sąd Rejonowy z niewiadomych powodów jako najniższą karę jednostkową wskazał karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, zaś jako sumę kar 2 lata i 7 miesięcy pozbawienia wolności. O ile dolna kara może wynikać z omyłki to w zakresie górnej granicy zauważyć trzeba, że Sąd Rejonowy podał sumę kar zaliczając do nie karę łączną z wyroku Sądu rejonowego wS.sygn.. VII K 727 / 11. Tymczasem po pierwsze, o ile Sąd orzekał według stanu prawnego obowiązującego do dnia 30 czerwca 2015r., to mógł objąć wyłącznie jednostkowe kary pozbawienia wolności, a po drugie w sprawie Sądu Rejonowego wS.sygn.. VII K 727 / 11, orzekający o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności Sąd Rejonowy wM.w postanowieniu z dnia 9 grudnia 2014r., sygn.. II Ko 750 / 14, zarządził wykonanie: „ kary roku pozbawienia wolności ”. W tej sytuacji, gdy przedmiotowym wyrokiemM. B.skazany został za czyn zart. 279 § 1 kki inne na karę 1 roku pozbawienia wolności, a za czyn zart. 276 kkna karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i wymierzono mu łączną karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, z nieznanych powodów ( nie wynika to bowiem z uzasadnienia postanowienia z dnia 9 grudnia 2014r. ), zarządzono prawomocnie do wykonania karę 1 roku pozbawienia wolności, co należy odczytywać jako rozwiązanie kary łącznej z wyroku Sądu Rejonowego wS.w sprawie sygn.. VII K 727 / 11 i zarządzenie do wykonania wyłącznie kary za czyn zart. 279 § 1 kki inne. Skutkiem takiego postąpienia przez Sąd Rejonowy wM.jest to, że skazanie za czyn zart. 276 kkna karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, zgodnie zart. 76 § 1 kkw zw. zart. 4 § 1 kkuległo zatarciu.
Powyższe rozważania są o tyle istotnymi, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 lipca 2015r. można wprawdzie łączyć z karami jednostkowymi pozbawienia wolności także kary łączne pozbawienia wolności, ale w sytuacji, gdyby kara łączna 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności z wyroku Sądu Rejonowego wS.w sprawie sygn.. VII K 727 / 11, pozostawała wykonalną, chociażby w części, jej wymiar określałby minimalną karę jaka mógłby orzec Sądmeritiorzekając o karze łącznej i jednocześnie wykluczałby w aktualnym stanie prawnym możliwość warunkowego zawieszenia - ukształtowanej w oparciu m. in. o taką karę – kary łącznej pozbawienia wolności w oparciu o przepisyart. 89 § 1 kkw zw. zart. 69 § 1 kk.
Dlatego czyniąc w tej sprawie ponownie ustalenia faktyczne i prawne Sąd Rejonowy winien rozważyć, czy w przedmiotowej sprawie należy orzec o karze łącznej w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisyKodeksu karnego, czy w rozumieniuart. 4 § 1 kkkorzystniejszym dla skazanego będzie zastosowanie przepisów obowiązujących do 30 czerwca 2015r. W tym zaś zakresie uwzględni to, że:
- w stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2015r. orzekać o wymiarze kary łącznej pozbawienia wolności winien w przedziale od 1 roku do 1 roku i 8 miesięcy ( to ograniczenie wynika z kolei z określonego w przepisieart. 434 § 1 kpkzakazureformationis in peius) oraz bez ograniczeń może czynić rozważania vo ewentualnym warunkowym zawieszeniu wykonania tak ukształtowanej kary łącznej pozbawienia wolności;
- w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 lipca 2015r. z orzekania o łącznej karz pozbawienia wolności wyłączone zostaje skazanie w sprawie Sądu Rejonowego wM.sygn. II K 153 / 12, na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, którą to kara została w całości przez skazanego wykonana w okresie od 17. 04. 2015r. do 14. 09. 2015r.; kara łączna objęłaby skazania z wyroku Sądu Rejonowego wS.w sprawie sygn.. VII K 727 / 11, na karę 1 roku pozbawienia wolności ( w tym wymiarze z przyczyn wyżej podanych ) oraz z wyroku Sądu Rejonowego wM.w sprawie sygn.. II K 500 / 12; przy czym obejmując karą łączną pozbawienia wolności karę 1 roku pozbawienia wolności orzeczoną z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wyrokiem Sądu Rejonowego wM.w sprawie sygn.. II K 500 / 12, Sąd

    meritibędąc zobowiązany treściąart. 89 § 1b kk, stosując określony tym przepisem przelicznik do kary łącznej może przyjąć 180 dni; w tym stanie prawnym minimalną karą łączną byłaby kara 1 roku pozbawienia wolności, zaś maksymalną karą 1 roku i 180 dni pozbawienia wolności; jednocześnie jednak Sąd orzekający ograniczony będzie w prawie zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej pozbawienia wolności, ponieważ może orzec w oparciu o przepisart. 69 § 1 kkwyłącznie łącząc kary pozbawienia wolności z zastosowaniem zasady całkowitej absorpcji; niezależnie od tego winien w tym stanie prawnym rozważyć, czy łączna suma dolegliwości – uwzględniająca także skazanie na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego wM.sygn. II K 153 / 12, także nie naruszy nakazu wynikającego zart. 4 § 1 kk.
Już poza tym rozważaniami wskazać należy Sądowi Rejonowemu na potrzebę rozważenie również orzeczenia kary łącznej grzywny w zakresie skazańM. B.wyrokiem Sądu rejonowego wM.w sprawie sygn.. II K 63 / 12 ( samoistna grzywna w wymiarze 40 stawek dziennych po 20 zł stawka ) oraz Sądu Rejonowego wM.w sprawie sygn.. II K 500 / 12 ( grzywna na podstawieart. 33 § 2 kkw wymiarze 50 stawek dziennych po 30 zł stawka ).
Ponieważ w zaskarżonym apelacją obrońcy wyroku Sądu Rejonowego brak jest jakichkolwiek rozważań i w następstwie tego ustaleń faktycznych i prawnych, Sąd Okręgowy uznając, że konieczne jest przeprowadzenie przewodu w przedmiocie wydania wyroku łącznego wobecM. B.w całości, na podstawieart. 437 § 2 kpk, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Rejonowy ponownie procedując w przedmiocie wyroku łącznego wobec skazanegoM. B.uwzględni uwagi i wskazania Sądu Okręgowego i rozstrzygnie w oparciu o prawidłowo ustalony stan prawny.
SSO Dorota Mazurek SSO Beata Marzec SSO Ryszard Małachowski