Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
V Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: V RC 111/15
Data wyroku: 2016-01-26 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Agnieszka Albera-Biernat
Teza: Obniżenie Alimentów

Sygn. akt V RC 111/15

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 16 grudnia 2014r roku (data prezentaty) , ostatecznie sprecyzowanym na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016r , powódJ. P.wniósł o obniżenie alimentów na rzecz pozwanych dzieci:A. P.i małoletniegoW. P.do kwot po 300 zł miesięcznie (k. 2, 150 ).
PozwanaA. P.iI. P.działająca jako przedstawicielka ustawowa małoletniego powodaW. P.wniosły o oddalenie powództwa (k. 118).
Strony podtrzymały swoje stanowiska, pełnomocnicy z urzędu wnieśli o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (k. 150).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
A. P.urodzona w dniu (...)i jej małoletni bratW. P.urodzony w dniu (...)pochodzą ze związku małżeńskiegoI. P.orazJ. P..
Dotychczasowy obowiązek alimentacyjny powodaJ. P.wobecA. P.i małoletniegoW. P.został ustalony wyrokiem rozwodowym Sądu Okręgowego w Warszawie XXIV Wydział Cywilny z dnia 28 kwietnia 2011 roku, sygn. akt XXIV C 1380/08, w kwocie po 700 zł miesięcznie na rzeczA. P.i po 750 zł miesięcznie na rzecz małoletniegoW. P.(k. 413-414 akt XXIV C 1380/08 ).
Sytuacja stron była wówczas następująca:
PowódJ. P.miał 40 lat. Od 2008 roku nie mieszkał z żoną i dziećmi – wyprowadził się do partnerki. Powód w przeszłości prowadził warsztat, który odziedziczył po swoim ojcu, jednak zaprzestał tej działalności, bo stała się nieopłacalna. Później wraz z siostrzeńcem prowadził działalność gospodarczą z zakresu prac remontowych i wstawiania okien. W trakcie tej działalności powstało zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zadłużenie to spłacał siostrzeniec powoda iI. P.. Po zakończeniu działalności powód próbował zarobkować w Niemczech, jednak wrócił po miesiącu. Po powrocie zatrudnił się jako kierowca autobusu, a następnie jako kierowca w przewozie osób wfirmie (...). Osiągał z tego tytułu 3.000 zł, przy czym na późniejszym etapie postępowania deklarował dochody po 2.000 zł brutto. Mieszkał w wynajmowanym pokoju wW., za który płacił 620 zł miesięcznie. Posiadał zadłużenie w banku powstałe wobec spłaty zaległych alimentów. W okresie od maja do listopada 2009 roku był pozbawiony prawa jazdy za jazdę po spożyciu alkoholu, co wywołało powstanie długów, które spłacił sprzedając działkę.
PozwanaA. P.miała 13 lat. Chodziła do gimnazjum z rozszerzonym językiem angielskim. Uczęszczała na zajęcia z j. angielskiego. W 2010 roku była operowana, przebywała miesiąc w szpitalu. Po powrocie do domu uczyła się w trybie indywidualnym. Przed operacją jeździła konno. Koszt utrzymania pozwanej wynosił około 750 zł miesięcznie oraz dodatkowo koszty jedzenia i utrzymania mieszkania .
Małoletni pozwanyW. P.miał 10 lat. Chodził do szkoły podstawowej. Z uwagi na częste zakażenia dróg oddechowych, zapalenie skóry i częste biegunki musiał stosować leki przeciwalergiczne i dietę. Był diagnozowany przez neurologa. Leczenie i dieta zwiększały koszty utrzymania dziecka o 100-150 zł. Chodził na j. angielski i j. niemiecki oraz na basen. Koszt małoletniego wynosił około 750 zł miesięcznie oraz dodatkowo koszty jedzenia i utrzymania mieszkania
Matka pozwanychI. P.miała 35 lat. Z wykształcenia była technikiem terenów zielonych, od kwietnia 2009 roku prowadziła działalność gospodarczą, dorabiała także jako pomoc domowa. Zarabiała 1.800 zł miesięcznie oraz otrzymywała 1.000 zł alimentów z funduszu alimentacyjnego, gdyż powód nie płacił świadczeń. Utrzymanie domu pochłaniało 600 zł miesięcznie.
Aktualnie sytuacja stron jest następująca:
PowódJ. P.ma 44 lata, nie posiada zawodu. W chwili wytoczenia powództwa powód był osadzony w zakładzie karnym, gdzie wykonywał karę 125 dni pozbawienia wolności za przestępstwo niealimentacji (k. 2v). Osadzony był w okresie od 28 listopada 2014 roku do 28 marca 2015 roku. Jak wskazał nie widział o zapadłym wyroku, przez co policja zatrzymała go w pracy. Przed osadzeniem pracował jako portier na Akademii Wychowania Fizycznego z wynagrodzeniem 1.200 zł miesięcznie, przy czym oficjalnie zarabiał 300 zł (k. 148). Po opuszczeniu zakładu karnego powód zatrudnił się jako kierowca u kolegi prowadzącego catering jedzenia. Powód wskazał, że nie otrzymał pełnego wynagrodzenia, jedynie 700-800 zł za półtora miesiąca pracy (k. 148). Obecnie pracuje dorywczo przy remontach (zajmuje się montażem, naprawami hydraulicznymi, gazowymi, stolarką budowlaną, z tytułu czego osiąga około 1.100 zł dochodu. Równolegle, od 07 grudnia 2015 roku pracuje wrestauracji (...) s.c.na ¼ etatu z wynagrodzeniem 480 zł brutto. Po okresie próbnym ma rozpocząć pracę na cały etat (k. 148). Powód podkreślił, że karalność utrudnia mu znalezienie pracy.
Obecnie mieszka wW.w mieszkaniu swojej partnerki, razem z dwójką jej dzieci w wieku 16 i 19 lat. W mieszkaniu tym mieszkał także w latach ubiegłych. Czynsz wynosi 900 zł, powód dokłada się kwotą 450 zł (k. 147). Partnerka powoda jest sekretarką na(...), powód nie zna jej zarobków.
Przeciwko powodowi prowadzona jest egzekucja alimentów . Na rzecz pozwanejA. P.w 2014 roku wyegzekwowano 275,14 zł, egzekucja jest częściowo bezskuteczna (k. 112). Na dzień 13 lipca 2015 roku od powoda dochodzono kwoty 32.116,85 zł na rzecz funduszu alimentacyjnego oraz 19.306,29 zł zaległych alimentów z odsetkami na rzeczA. P.(k. 113,114). W wyniku egzekucji alimentów na rzecz małoletniego pozwanego w 2014 roku wyegzekwowano 294,86 zł, egzekucja jest częściowo bezskuteczna (k. 115). Na dzień 13 lipca 2015 roku od powoda, z tytułu alimentów na rzecz syna, dochodzono kwoty 32.116,85 zł na rzecz funduszu alimentacyjnego oraz 20.725,85 zł zaległych alimentów z odsetkami na rzeczW. P.(k. 116-117).
Powód jest pozbawiony władzy rodzicielskiej nad małoletnim pozwanym, od lat nie utrzymuje kontaktu z dziećmi .
Powód podniósł, że źle widzi na jedno oko oraz ma zwyrodniały kręgosłup. Nie posiada jednak zaświadczenia lekarskiego, nigdy nie ubiegał się też o rentę (k. 148).
Wśród swoich wydatków wskazał: 400-500 zł jedzenie, 50-70 zł bilety, higiena i ubrania 100 zł, 150 zł papierosy (jest nałogowym palaczem).
Wedle oświadczenia posiada dług z tytułu niespłacanej pożyczki w wysokości 16.000 zł, zaciągniętej w 2009 roku (k. 150).
PozwanaA. P.ma 18 lat. Jest uczennicą trzeciej klasy liceum. Nie pracuje. Pobiera korepetycje z biologii i chemii, zajęcia są raz w tygodniu. Planuje pójść na studia. Od sześciu lat raz w tygodniu jeździ konno. Nie dokłada się do kosztów utrzymania domu, czyni to za nią matka. Pozwana co roku jeździ na obóz konny w wakacje (k. 119). W 2015 roku nie była na feriach (k. 119).
Miesięczne koszty pozwanej w kwocie łącznej 1 991,50 zł., wedle jej oceny i oceny jej matki, składają się z następujących wydatków 300 zł korepetycje (około raz w tygodniu po godzinie z każdego przedmiotu), 240 zł jazda konna, 400 zł jedzenie, 230 zł udział w opłatach za mieszkanie, 150 zł odzież, 100-150 zł rozrywka, 80 zł kino teatr, 50 zł bilet miesięczny, 30-50 zł higiena, 167 zł obóz konny (2.000 zł za wyjazd), 30 zł zielona szkoła, 80 zł podręczniki i książki, 12,50 zł rada rodziców, 8 zł wydatki klasowe, 24 zł studniówka.
Powód zakwestionował wydatki na jazdę konną, gdyż nie wie czy pozwana jeździ, przy czym przyznał, że jeżeli jeździ, to go to cieszy, gdyż to on ją do tego zachęcił. Zakwestionował wydatki na korepetycje, zieloną szkołę, koszt podręczników określił na 400 zł a rozrywki 50 zł (k. 149).
Małoletni pozwanyW. P.ma 15 lat. Chodzi do trzeciej klasy gimnazjum. Wybiera się do liceum. Małoletni był na zielonej szkole, matka dziecka nie wie czy wyjazd taki będzie miał miejsce w roku szkolnym 2015/2016 (k. 119).
Matka małoletniego pozwanego oceniła miesięczny koszt utrzymania syna na 2.298 zł , w tym wymieniła następujące wydatki: 270 zł angielski, 100 zł zajęcia z rysunku, 400 zł jedzenie, 230 zł opłaty za mieszkanie, 150 zł odzież, 180 zł rozrywka, 100 zł kino teatr, 50 zł bilet, 30-50 zł higiena, 150 zł alergolog, 92 obóz wakacyjny, 67 zł zimowisko, 67 zielona szkoła, 68 zł podręczniki, 12,50 zł rada rodziców, 8 zł wydatki klasowe, 11 zł imprezy szklone, 304 pomoce naukowe, elektronika .
Powód zakwestionował wydatki na korepetycje, zieloną szkołę, koszt podręczników określił na 400 zł a rozrywki 50 zł (k. 149).
Matka pozwanychI. P.ma 39 lat. Mieszka razem z dziećmi i siostrą u swoich rodziców. Roczny koszt utrzymania domu wynosi 20.000 zł, matka pozwanych dokłada się do utrzymania kwotą 800 zł (k. 119). Pozostaje w związku partnerem, jej partner pomaga jej kwotą 1.000 - 1.200 zł miesięcznie. Pomagają jej także rodzice – matka rencistka ze świadczeniem 1.000 zł i ojciec emeryt ze świadczeniem 2.000 zł, którzy dodatkowo czerpią 3.000 zł z najmu pawilonu handlowego (k. 120).
Przedstawicielka ustawowa jest zatrudniona jako sprzątaczka na podstawie umowy o pracę z 01 października 2011 roku wfirmie (...). Pracę wykonuje w wymiarze 1/3 etatu. Jej wynagrodzenie netto w okresie od listopada 2014 roku do marca 2015 roku wynosiło od 462,59 zł do 479,52 zł (k. 63). Dorabia także jako sprzątaczka w prywatnych domach. Zgodnie z oświadczeniem jej rzeczywiste dochody to 1.500 zł netto miesięcznie (k. 119). Matka małoletnich nie prowadzi już działalności gospodarczej.
W 2013 roku osiągnęła 3.995,58 zł dochodu po odliczeniach z przychodu w wysokości 6.408 zł (k. 62).W 2014 roku osiągnęła 4.216,14 zł dochodu po odliczeniach z przychodu 6.720 zł (k. 61).
Wśród swoich kosztów wskazała 400 zł wyżywienie, 30 zł higiena. Wskazała, że nie kupuje ubrań (k.120).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności w oparciu o zeznania powodaJ. P.(k. 147-150), pozwanejA. P.(k. 120-121), przedstawicielki ustawowej małoletniego pozwanegoI. P.(k. 119-120) oraz akt sprawy Sądu Okręgowego o sygn. aktXXIV C 1380/08.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 133 § 1 kriorodzice mają obowiązek świadczeń względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.
Zakres obowiązku alimentacyjnego zgodnie zart. 135 § 1 i 2 kriozależy z jednej strony od potrzeb osoby uprawnionej z drugiej zaś strony od możliwości zarobkowych i majątkowych osoby zobowiązanej. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego. W takim przypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.
Zmiana obowiązku alimentacyjnego, zgodnie zart. 138 krio, możliwa jest w razie zmiany stosunków, tzn. wtedy, gdy zmianie ulegają uzasadnione potrzeby uprawnionego albo możliwości zarobkowe zobowiązanego. Zmiana taka musi jednak być istotna.
Dotychczasowa kwota alimentów na rzeczA. P.po 700 zł i na rzecz małoletniegoW. P.po 750 zł została ustalona ponad cztery lata temu.
Od dnia ostatniego wyroku regulującego wysokość obowiązku alimentacyjnego powoda na rzecz pozwanych, nie nastąpiła istotna zmiana, w rozumieniuart. 138 krio, uzasadniająca obniżenie obowiązku alimentacyjnego powoda na rzecz każdego z pozwanych.
W ocenie Sądu uzasadnione miesięczne koszty utrzymania pozwanejA. P.wynoszą około 1 500 zł , a składają się na to następujące wydatki: 300 zł korepetycje, 400 zł jedzenie, 230 zł udział w opłatach za mieszkanie, 150 zł odzież i buty , 50 zł bilet, 30-50 zł higiena, 50 zł rozrywka (w tym kino itp.), 100 zł na wydatki szkolne (składki, opłaty, podręczniki i przybory), 160 zł wyjazdy na wakacje i ferie . Określając uzasadnione wydatki na utrzymanie pozwanej Sąd wziął pod uwagę możliwości zarobkowe i majątkowe obojga rodziców – poziom życia dziecka musi korespondować z poziomem życia rodziców i ich możliwościami zarobkowymi, wskazane przez pozwaną wydatki na rozrywkę i sport (jazda konna) były zbyt wysokie jak na poziom życia matki i ojca pozwanej. Aktualnie z uwagi na przygotowania pozwanej do matury zasadne są wydatki ponoszone na korepetycje .
Uzasadnione miesięczne koszty małoletniego pozwanegoW. P.Sąd ocenia na kwotę około 1 500 - 1 600 zł , a składają się na nie następujące wydatki : 90 zł angielski (trymestr kosztuje 270 zł, k. 65), 100 zł zajęcia z rysunku, 400 zł jedzenie, 230 zł opłaty za mieszkanie, 150 zł odzież i buty , 50 zł rozrywka (z kinem itp.), 50 zł bilet, 30-50 zł higiena, 150 zł alergolog, 160 zł wyjazdy na wakacje i ferie , 100 zł wydatki szkolne.
Oceniając sytuację przedstawicielki ustawowej małoletniego pozwanego Sąd doszedł do przekonania, że nie uległa ona zmianie od czasu ostatniego orzeczenia, a jej dochody są zbliżone do uprzednio osiąganych .
Możliwości zarobkowe powoda pozwalają mu nadal uzyskiwać dochody dzięki którym jest w stanie łożyć alimenty w wysokości dotychczas orzeczonej. Choć na skutek skazania powoda za niealimentację pozwanych może on mieć trudności w znalezieniu stabilnego zatrudnienia, jednak należy zauważyć, że powód ponosi winę za ten stan rzeczy – to rażące zaniedbanie obowiązku łożenia na utrzymanie pozwanych spowodowało, że powód został skazany. Okoliczności obniżające w sposób faktyczny możliwości zarobkowe obowiązanego, które zostały wywołane przez działania lub zaniechania obowiązanego nie stanowią podstawy do obniżenia wysokości obowiązku alimentacyjnego. Podkreślić należy bowiem, że obowiązany do alimentowania dzieci musi w pełni wykorzystywać swoje możliwości zarobkowe celem zaspokajania potrzeb uprawnionych. Wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego, dążenie do maksymalnego wykorzystania posiadanych możliwości zarobkowych są podstawowymi obowiązkami osoby zobowiązanej do alimentów. Sąd ustalił, iż powód pomimo wywołanego własnym działaniem pewnego faktycznego obniżenia możliwości zarobkowych, jest w stanie zarobkować. Powód wykonuje prace o charakterze „złotej rączki” oraz w ograniczonym zakresie trudni się pracą w gastronomii jako kierowca, którą ma szansę wykonywać w większym wymiarze po upływie okresu próbnego. Ustalenia te pozwalają przyjąć, że powód posiada możliwości zarobkowe wykraczające poza minimalne wynagrodzenie, zaś z uwagi na fakt iż świadczone przez niego usługi nie są ewidencjonowane ,tym samym jego wynagrodzenie nie ma formalnego potwierdzenia . W ocenie Sądu powód posiada możliwości zarobkowe pozwalające mu na osiąganie dochodów pozwalających mu na łożenie na utrzymanie pozwanej córki i małoletniego syna alimentów odpowiednio w kwotach po 700 i 750 zł miesięcznie, w szczególności iż nie bierze udziału w ich wychowaniu .
Niskie wpłaty powoda na rzecz pozwanych nie świadczą o jego niskich możliwościach zarobkowych , a jedynie o jego nierzetelnym podejściu do nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego. Powód jest osobą dyspozycyjną, może osiągać dochody nie tylko z prac dorywczych , może nawet podjąć pracę w godzinach nocnych. Zaległości alimentacyjne nie mogą skutkować obniżeniem jego obowiązku alimentacyjnego, gdyż zobowiązania te nie powstałyby jeśli realizowałby je od początku terminowo i podjął od razu starania umożliwiające mu dochody na poziomie jego możliwości , które od poprzedniego orzeczenia nie zmalały .
Wobec powyższego zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie zaszła istotna zmiana w rozumieniuart. 138 krouzasadniająca zmianę w zakresie obowiązku alimentacyjnego powoda na rzecz córki i małoletniego syna.
Podsumowując, na mocyart. 133 § 1 krio, w zw. 135§ 1 i 2 krioiart. 138 krioSąd orzekł, jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 102 k.p.c.przejmując na rachunek Skarbu Państwa koszty w postaci wynagrodzeń pełnomocników z urzędu i z tytułu nieuiszczonej opłaty od pozwu . Koszty zastępstwa adwokackiego Sąd zasądził na podstawie§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09. 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
SSR Agnieszka Albera- Biernat