Sąd Okręgowy w Częstochowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 265/16
Data wyroku: 2016-08-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lidia Łataś
Słowa kluczowe: Świadczenia przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Teza: możliwość udowadniania w sprawie o świadczenie przedemerytalne przyczyny rozwiązania stosunku pracy

Sygn. akt IV U 265/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 sierpnia 2016r.
Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie
Wydział IV
w składzie:

Przewodniczący SSO Lidia Łataś

Protokolant Katarzyna Kilan
po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016r. w Częstochowie
sprawyJ. N.(N.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
o świadczenie przedemerytalne
na skutek odwołaniaJ. N.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.
z dnia 9 lutego 2016r. Nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonemuJ. N.prawo do świadczenia przedemerytalnego od 30 grudnia 2015r.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9 lutego 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwC.odmówiłJ. N.prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ rentowy wskazał, iż na podstawie przedłożonych dokumentów uznał za udowodniony wymagany okres ubezpieczenia w wymiarze 43 lat, 4 miesiące i 12 dni. Ponieważ jednak rozwiązanie stosunku pracy zfirmą (...)nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy brak było podstaw prawnych do przyznania ubezpieczonemu świadczenia przedemerytalnego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony. Domagał się jej zmiany i przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Podnosił, iż został zwolniony zfirmy (...)bez podania przyczyny zwolnienia i pracodawca odmawia uzupełnienia dokumentów potrzebnych do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Wnosił o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
J. N.urodził się (...), wniosek o świadczenie przedemerytalne złożył w dniu 29 grudnia 2015r. Ubezpieczony jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, pobiera zasiłek od co najmniej 6 miesięcy i nie odmówił podjęcia pracy. Wnioseko przyznanie świadczenia przedemerytalnego wnioskodawca złożył w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez Powiatowy Urząd Pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Składając wniosek o powyższe świadczenie ubezpieczony przedłożył świadectwo pracy z ostatniego okresu zatrudnienia od 2 grudnia 2013r. do 31 stycznia 2015r. wydane przezFirmę (...)I. G.wC., w którym wskazano, iż stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem w trybieart. 30 § 1 pkt 2 k.p.na skutek wypowiedzenia zakładu pracy. Do dnia rozwiązania stosunku pracy ubezpieczony wykazał 43 lat, 4 miesiące i 12 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Ubezpieczony w okresie od 8 września 2003r. do 31 sierpnia 2011r. był zatrudnionywFirmie (...)prowadzonej przezI. G.wC., do 17 września 2006r. jako szlifierz w metalu, a następnie jako palacz c.o.- portier. Do rozwiązania umowy o pracę doszło na mocy porozumienia stron. Następnie w okresie od 1 września 2011r. do 30 listopada 2011r. pracował wPrzedsiębiorstwie (...)E. G.wC.na stanowisku „dozór mechanicznej i biologicznej oczyszczalni ścieków”. Umowa uległa rozwiązaniu z upływem czasu na jaki była zawarta. W dniu 2 grudnia 2011r. ubezpieczony zawarł zI. G.prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwąFirma (...)umowę o pracę na czas określony od 2 grudnia 2011r. do 1 grudnia 2013r. na stanowisku portier, palacz c.o. W dniu 23 września 2013r. ubezpieczony z zawarł zI. G.umowę o pracę na czas określony od 2 grudnia 2013r. do 1 grudnia 2017r. na stanowisku portier, palacz c.o. W umowie przewidziano możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy za dwutygodniowym okresem wypowiedzeniem –art. 33 k.p.Na stanowisku tożsamym z ubezpieczonym zatrudnieni byli wFirmie (...)I. G.M. K.orazW. M. (1). Portierzy-palacze faktycznie wykonywali pracę zarówno na rzeczfirmy (...), jak iE. G., która prowadziła działalność pod tym samym adresem.Firma (...)pracowała non stop na trzy zmiany, dlatego portierzy-palacze wykonywali pracę w soboty i niedziele.W. D.w latach 2014-2015 pracował wPrzedsiębiorstwie (...)jako konserwator urządzeń wodno-kanalizacyjnych. Ponieważ wcześniej wfirmie (...)był kierownikiem,I. G.poprosił go o koordynowanie prac portierów, palaczy c.o. wFirmie (...), prowadzenie listy obecności, kontrolki pracowników, ustalanie zmian wśród pracowników zatrudnionych w charakterze portierów-palaczy. Ponieważ portierzy-palacze pracowali też w soboty i niedziele, żeby im odpowiednio zrównoważyć czas pracy, na pierwszej zmianieW. D.z firmy paniE. G.obsadzał w razie potrzeby jakiegoś pracownika na tym stanowisku. Oświadczeniem z dnia 16 stycznia 2015r. pracodawca rozwiązał z ubezpieczonym umowę o pracę z zachowaniem dwutygodniowego okresu wypowiedzenia. W oświadczeniu nie wskazał na przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę. Po zwolnieniu ubezpieczonego od lutego 2015r. do 18 października 2015r. na stanowisku portiera-palacza pracowało dwóch pracownikówM. K.orazW. M. (1). Po zwolnieniu ubezpieczonegoW. D.miał problem z obsadzeniem pracowników na zmianach. W związku z zaistniałą sytuacją sam musiał częściowo wykonywać taką pracę. Ostatecznie w październiku 2015r.W. D.zwolnił się z pracy ponieważ w sytuacji, gdy zostało tylko dwóch portierów-palaczy nie był w stanie odpowiednio obsadzić portierów na poszczególnych zmianach. Już po odejściuW. D.zfirmy (...)od 19 października 2015r. wfirmie (...)zatrudniony zostałW. M. (2)na stanowisku portiera-palacza. W okresie od października 2014r. do marca 2015r. zatrudnienie wFirmie (...)I. G.zmniejszyło się z 66 etatów do 61,6 etatu. Dokonano wypowiedzeń w październiku i listopadzie 2014r. 2 osobom, w styczniu 2015r. również dwum osobom, w tym ubezpieczonemu.
dowód: akta ZUS, akta osobowe ubezpieczonego,M. K.,W. M. (1),W. M. (2), informacjaI. G.(k. 27 akt), zeznania świadków:I. G.(k. 17-18 akt),H. J.(k. 35-35v akt),A. R.(k. 41v, 42-42v akt),W. D.(k. 41v-42 akt) oraz wyjaśnienia ubezpieczonego (k. 18 akt).
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz.U. z 2013r., poz. 170) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która: do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn.
W niniejszej nie było sporne, iż ubezpieczony do dnia rozwiązania stosunku pracyz pracodawcą, u którego był zatrudniony przez ponad 6 miesięcy osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący ponad 40 lat.
Spór sprowadzał się do ustalenia czy stosunek pracy łączący odwołującego z jego ostatnim pracodawcą został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. z 2016r., poz. 645).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 29 tej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to:

a
rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisamiustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy(Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,

b
rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych,

c
wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku śmierci pracodawcy lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy,

d
rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika na podstawieart. 55 § 11ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy(Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) z uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika.

Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że do rozwiązaniaz odwołującym stanowisku pracy doszło z związku z likwidacją stanowiska pracy ubezpieczonego z przyczyn ekonomicznych lub organizacyjnych. Wskazać należy, iż bezsporne jest, że do rozwiązania stosunku pracy z ubezpieczonym doszło na skutek wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę. Pracodawca nie określił jednak przyczyny wypowiedzenia w swoim oświadczeniu. Pracodawca nie podał tych przyczyn na żądanie ZUS, ani w toku przesłuchania przed Sądem. Później w piśmie wskazał na prawdopodobną przyczynę wypowiedzenia odnoszącą się do tego, że kiedyś zastał ubezpieczonego śpiącego. Nie wiadomo jednak nawet kiedy ta okoliczność miała mieć miejsce, ani czy w ogóle wystąpiła. Jest to okoliczność o tyle istotna, że ubezpieczony pracował w firmach należących do małżeństwaG.od 2003r. i fakt, że zdarzenie takie miało kiedyś miejsce nie musi faktycznie stanowić podstawy rozwiązania stosunku pracy. Trudno bowiem przypuszczać, aby stanowiło ono podstawę rozwiązania stosunku pracy w 2015r., jeśli zdarzyłoby się kilka lat wcześniej. ŚwiadekH. J., który miał pracodawcy o tym przypomnieć wskazywał, iż kiedyś pracodawca powiedział mu, że zastał ubezpieczonego śpiącego. Podał przy tym, iż on osobiście z taką sytuacją się nie spotkał. ŚwiadekJ.nie potrafił powiedzieć jak dawno temu odbyła się taka rozmowa zI. G.. Należy przy tym zauważyć, iż świadek ten pracuje wfirmie (...)od 1995r. Trudno zatem przyjmować, iż takie zdarzenie mogło mieć miejsce w ostatnim okresie. Nie można również nie zauważyć, iż pracodawca wskazywał, że po tym zdarzeniu nie wyciągał wobec ubezpieczonego żadnych konsekwencji. Wskazywania na ponowne zaistnienie takiego zdarzenia nie zostało potwierdzone w zeznaniach świadkaJ.. Wobec powyższego należy uznać, iż nawet jeśli faktycznie miała miejsce sytuacja, to nie stanowiło to podstawy do zwolnienia ubezpieczonego, skoro pracodawca nie wyciągał wobec ubezpieczonego żadnych konsekwencji zaraz po zaistnieniu takiego faktu, lecz stanowiło to ewentualnie kryterium doboru pracownika do zwolnienia w sytuacji, gdy pracodawca postanowił zlikwidować jedno stanowisko portiera-palacza. Ewidentnie z wykazu zatrudnionych osób wynika bowiem, żefirma (...)od końca października 2014r. do marca 2015r. zmniejszyła stan zatrudnienia o kilka osób, w tym o osobę ubezpieczonego. Materiał dowodowy świadczy o tym, że nastąpiła likwidacja stanowiska pracy ubezpieczonego. Potwierdzają to przede wszystkim zeznania świadkaW. D., który był faktycznym przełożonym ubezpieczonego. Mimo bowiem, iż był pracownikiemfirmy (...)to postępowanie dowodowe ujawniło, że w wielu przypadkach podział miedzy działalnościami gospodarczymi małżonków był jedynie teoretyczny. Świadkowie mieli czasem problem z określeniem, gdzie przebiegała ta granica. ŚwiadekJ.był np. przekonany, że oczyszczalnia jest własnościąI. G.. Z zeznań świadkaD.wynika, iż w okresie zatrudnienia ubezpieczonego portierzy-palacze pracowali też w soboty i niedziele (z uwagę na konieczność dozorowania również na tereniefirmy (...)) i dlatego żeby im odpowiednio zrównoważyć czas pracy to na pierwszej zmianie obsadzał na tym stanowisku jakiegoś pracownika z firmy paniE. G.. Po zwolnieniu ubezpieczonego od lutego 2015r. do 18 października 2015r. na stanowisku portiera-palacza pracowało dwóch pracownikówM. K.orazW. M. (1). Po zwolnieniu ubezpieczonegoW. D.miał problem z obsadzeniem pracowników na zmianach. Ostatecznie w październiku 2015r.W. D.zwolnił się z pracy wE. G., ponieważ w sytuacji, gdy zostało tylko dwóch portierów-palaczy nie był w stanie obsadzić portierów na 3 zmianach. Materiał dowodowy świadczy zatem o tym, że nastąpiła likwidacja stanowiska pracy ubezpieczonego. Ponowne zatrudnienie nowego pracownika po wielu miesiącach na takim stanowisku nie przekreśla faktu, iż w dacie wypowiedzenia i rozwiązania stosunku pracy ubezpieczonego nastąpiła likwidacja stanowiska pracy. Nie do końca przy tym wiadomo czy do zatrudnienia nowego pracownika doszło w aszxmiejsce ubezpieczonego, czy świadkaD.(dotychczas pracującego uE. G.), który odszedł z pracy na krótko przez zatrudnieniemW. M. (2).
Wobec powyższego ubezpieczony spełnia wszystkie warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego.
Orzeczono w oparciu o powołane przepisy orazart. 47714§ 2 k.p.c.