Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 626/16
Data wyroku: 2016-11-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Społeczna Szkodliwość Czynu
Podstawa prawna: art. 178a§1 kk

Sygn. akt IV Ka 626/16

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja okazała się o tyle zasadna, że w wyniku jej wniesienia należało uchylić zaskarżony wyrok i umorzyć postępowanie karne wobec oskarżonego.
Jeśli chodzi o zarzuty apelacji, odnośnie przeprowadzonej przez Sąd Rejonowy oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, to istotnie szereg uwag okazało się tu trafnych. Rzeczywiście, zeznania obu głównych świadków oskarżenia, czyliA. K.iS. N.nie są do końca spójne. ŚwiadekS. N.na rozprawie sądowej zeznał bowiem, że oskarżony w ogóle nie zdołał odjechać samochodem, gdyż został przez ochronę z niego wyciągnięty. Świadek ten potwierdził następnie zeznania złożone w dochodzeniu (zgodne ze stanem faktycznym ustalonym przez Sąd Rejonowy) i wycofał się z wersji zaprezentowanej na rozprawie, usprawiedliwiając się zatarciem tego wydarzenia w pamięci, z powodu upływu czasu. Jednakże obrona słusznie zauważyła, że od dnia zdarzenia nie upłynął jakiś bardzo duży odstęp czasowy, a świadekS. N.sam przyznał, że w tym czasie nie miał już podobnych zdarzeń. Z kolei świadekA. K.zeznał o kierowaniu samochodem przez oskarżonego, które polegało na cofnięciu o ok. 1 metr, lecz miało mieć to miejsce już po tym, jak kobieta wjechała tym samochodem w ogrodzenie. Wynikałaby tu zatem inna chronologia zdarzeń, niż podał w dochodzeniuS. N.i która ostatecznie została przyjęta w stanie faktycznym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Dodatkowo świadek policjantM. I., stwierdziła, że według pierwszej relacji ochroniarzy (ujętej następnie w notatce urzędowej), oskarżony wcale nie miał cofać samochodem, lecz ruszyć nim do przodu i to on był sprawcą wjechania autem w ogrodzenie.
Mimo to, nie ma jednak podstaw do przyjęcia, że Sąd Rejonowy dokonał błędnego ustalenia, iż oskarżony kierował w stanie nietrzeźwości samochodem, poprzez cofnięcie nim na krótkim odcinku. Motyw kierowania samochodem przez oskarżonego pojawił się bowiem we wszystkich relacjach ww. świadków (za wyjątkiem zeznańS. N.z fazy swobodnej wypowiedzi na rozprawie), a także w zeznaniach innego policjanta –P. B.. Zaistniałe rozbieżności w tych zeznaniach mogły natomiast wynikać – jak zauważył Sąd Rejonowy – z samej dynamiki zdarzeń. Oczywiście trzeba też pamiętać, że pomiędzy oskarżonym, a pracownikami ochrony, w tym oboma naocznymi świadkami zdarzenia, doszło tej nocy do awantury (co pozostaje poza sporem), jednakże nie może to automatycznie oznaczać, że ci celowo pomówili oskarżonego o kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości.
Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia wniesionej apelacji, w kierunku zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, albo uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
O ile Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, że oskarżony wyczerpał swym zachowaniem ustawowe znamiona zarzucanego mu przestępstwa zart. 178a § 1 k.k., to nie można zgodzić się z Sądem meriti, odnośnie dokonanej przezeń oceny stopnia społecznej szkodliwości tegoż czynu.
Zdaniem Sądu Okręgowego, biorąc pod uwagę całokształt ujawnionych w sprawie okoliczności, należało dojść do wniosku, iż stopień społecznej szkodliwości, popełnionego czynu jestznikomy.
Za powyższą konkluzją przemawiają następujące okoliczności:
Jak ustalił Sąd Rejonowy, całe kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości przez oskarżonego sprowadziło się do wycofania nim na niewielką odległość ok. 2 metrów. Nie wiadomo jednak, dlaczego Sąd meriti przyjął odległość 2 metrów, skoro z zeznań świadkaA. K.na rozprawie sądowej (co do tego świadka, strony nie wnioskowały o odczytanie zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym) wynika, że była to odległość ok. 1 metra (k.45). Także świadekS. N., po odczytaniu mu zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym (w których nie określił przejechanej przez oskarżonego odległości) ocenił, że było to ,,nie więcej, niż 1 metr” (k. 46). Trzeba zatem przyjąć (zwłaszcza, że w dalszym ciągu obowiązuje dyrektywa wynikająca z przepisuart. 5 § 2 k.p.k.), iż oskarżony przejechał, jako kierujący, odległość zaledwie 1 metra. Powoduje to, że stworzone przez oskarżonego zagrożenie dla bezpieczeństwa było minimalne.
Co więcej, z ustaleń Sądu Rejonowego zawartych w stanie faktycznym uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że gdy pracownicy ochrony zwrócili oskarżonemu uwagę, że nie może on jechać autem, gdyż jest pod wpływem alkoholu – ten dobrowolnie zaprzestał dalszego cofania i wysiadł z auta. Z ustaleń tych nie wynika więc, aby zachodziła konieczność ,,siłowego” wyciągania oskarżanego z samochodu. Zabranie przez ochroniarzy kluczyka nastąpiło dopiero po tym, jak za kierownicą samochodu usiadłaI. G.ruszyła nim do przodu i wjechała w ogrodzenie.
Zauważyć też należy, że oskarżony iI. G., mając świadomość, że spożywali alkohol, nie zamierzali wcale odjeżdżać samochodem z parkingu, z którego miał ich odebrać ktoś z rodziny (lub wezwane taxi), a wersji tej, ani nie zakwestionował Sąd Rejonowy, ani też nie można jej wykluczyć w świetle przeprowadzonych dowodów i sekwencji zaistniałych zdarzeń. Natomiast to, że oskarżony ruszył samochodem do tyłu (następnie z rezygnując z dalszej jazdy), miało związek z zaistniałą awanturą z pracownikami ochrony oraz wezwaniem oskarżonego i jego partnerki do opuszczenia terenu ośrodka.
Wszystko to zdecydowanie łagodzi ocenę zachowania oskarżonego. Zespół powyższych okoliczności, a przede wszystkim minimalna odległość przejechana przez oskarżonego, uzasadnia przyjęcie tezy, iż stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu, mieścił się granicach znikomości, w rozumieniuart. 1 § 2 k.k.
Przyjęciu znikomej szkodliwości społecznej popełnionego przez oskarżonego czynu nie stoi też na przeszkodzie rodzaj i charakter naruszonego jego czynem dobra prawnego.
Oczywiście uwadze Sądu Okręgowego nie może ujść, że ogólnie zachowanie oskarżanego tej nocy było naganne, gdyż wdał się on w awanturę z pracownikami ochrony, a także wobec interweniującej policji zachowywał się arogancko i niewłaściwe. Jednakże nie może to wpłynąć na ocenę stopnia społecznej szkodliwości rozpoznawanego czynu. Przedmiotem niniejszego postępowania był bowiem zarzut kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości, a nie np. stawianie czynnego oporu wobec funkcjonariuszy, czy też znieważanie funkcjonariusza lub innej osoby (nic przecież nie stało na przeszkodzie, by uprawniony do tego podmiot – uznając, że są ku temu podstawy – wniósł oskarżenie o tego rodzaju czyny).
Również uprzednia karalność oskarżonego, jako element dotyczący osoby sprawcy, a nie samego czynu, nie mógł mieć wpływu na ocenę stopnia jego społecznej szkodliwości.
Wobec uznania, iż przypisany oskarżonemu czyn charakteryzował się stopniem społecznej szkodliwości w stopniu jedynie znikomym, postępowanie karne w tym zakresie podlegało – zgodnie z treściąart. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.– umorzeniu.
Dlatego też Sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego.
Wobec treści powyższego rozstrzygnięcia merytorycznego – zgodnie zart. 632 pkt 2 k.p.k.– kosztami sądowymi poniesionymi w niniejszej sprawie, należało obciążyć Skarb Państwa. Nie było natomiast podstaw, by Skarb Państwa pokrył koszty wyłożone przez oskarżonego na obronę z wyboru (art. 632a § 1 k.p.k.).