Sąd Okręgowy w Białymstoku
III Wydział Karny
Sygnatura akt: III K 11/16
Data wyroku: 2016-02-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wiesław Żywolewski, Anatol Puławski, Tadeusz Rosiński
Podstawa prawna: art.55 ust.3 ustawy z 29.VII2005 r o przeciwdziałaniu narkomanii

Sygn. akt III K 11/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lutego 2016 roku
Sąd Okręgowy w Białymstoku III Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący : SSO Wiesław Żywolewski
Ławnicy:  Anatol Puławski
Tadeusz Rosiński
Protokolant Monika Krajewska
Przy udziale Prokuratora Agaty Szóstko - Sołbut
po rozpoznaniu w dniu 25.02.2016 r. sprawy:
V. B.,synaV.iV.zd.R.,ur. (...)wT.,
oskarżonego o to, że:
w okresie od 31 lipca do 3 sierpnia 2015 roku wK., powiat(...), wbrew przepisom ustawy, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w specjalnie skonstruowanych skrytkach karoserii samochodu markiA. (...)o numerze rejestracyjnym(...), przewoził zH.doR. (...), przez terytoriumF.,A.,N.iP., środek odurzający w postaci żywicy konopi (haszyszu) w znacznej ilości o wadze 97 529,59 grama,
tj. o czyn zart. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii

I
OskarżonegoV. B.uznaje za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawieart. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 33 § 1 i 3 k.k.skazuje go na karę 6 (sześciu) lat pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 250 (dwustu pięćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując jedną stawkę dzienną za równoważną kwocie 50 (pięćdziesiąt) złotych.

II
Na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zalicza oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 03.08.2015r. (godz. 21.00) do dnia 25.02.2016 r. przyjmując jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności za równoważny jednemu dniowi kary pozbawienia wolności.

III
Na podstawieart. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomaniiorzeka przepadek:

a
środka odurzającego w postaci żywicy konopii w ilości 97173,57 g - prasowanego suszu roślinnego barwy brązowo-zielonej opisanego w wykazie dowodów rzeczowych nr I/19/15 pod poz. 1 (k.810 akt), przechowywanego w magazynie dowodów rzeczowych Komendy Wojewódzkiej Policji wL.i zarządza zniszczenie tych środków odurzających;

b
samochodu osobowego markiA. (...)nr rej.(...), rok produkcji 2012, nr VIN(...)wraz z kluczykiem, dowodu rejestracyjnego tego auta oraz upoważnienia do korzystania z pojazdu w jęz. rosyjskim - opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr I/19/15 pod poz. 17-18, 19 (k.810v), przechowywanych w Placówce Straży Granicznej wT.(poz. 17-18);

c
nawigacji samochodowej z napisem(...)i nawigacji samochodowej z napisem(...)opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr I/19/15 pod poz. 13 i 14;

d
telefonu komórkowego marki Samsung wraz z kartą SIM z napisemE.wraz z baterią opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr I/19/15 pod poz. 6 (k.810v), przechowywanych w Placówce Straży Granicznej wT.(poz. 17-18).

II
Zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych i obciąża nimi Skarb Państwa.

Przewodniczący SSO Wiesław Żywolewski
Ławnicy  Anatol Puławski
Tadeusz Rosiński
Sygn. akt III K 11/16

UZASADNIENIE
W związku ze złożeniem przez obrońcę oskarżonego wniosku o uzasadnienie wyroku jedynie co do rozstrzygnięcia w zakresie wymierzonej kary, na podstawieart. 424 § 3 k.p.k.uzasadnienie ograniczono do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku oraz rozstrzygnięcia w przedmiocie kary i orzeczonego przepadku.
Materiał dowodowy ujawniony w toku przewodu sądowego jednoznacznie świadczy o winie oskarżonegoV. B.. Można w tym miejscu wspomnieć, że same wyjaśnienia tego oskarżonego przyznającego się do winy, w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym, w tym też w konfrontacji z ujawnionymi w samochodzie kierowanym przez oskarżonego środkami odurzającymi bezsprzecznie wskazują na sprawstwo oskarżonego. Wobec tego Sąd uznał oskarżonegoV. B.za winnego tego, że w okresie od 31 lipca do 3 sierpnia 2015 roku wK., powiat(...), wbrew przepisom ustawy, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w specjalnie skonstruowanych skrytkach karoserii samochodu markiA. (...)o numerze rejestracyjnym(...), przewoził zH.doR.przez terytoriumF.,A.,N.iP., środek odurzający w postaci żywicy konopi (haszyszu) w znacznej ilości o wadze 97 529,59 grama.
Zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona przestępstwa opisanego wart. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii(Dz.U.2012.124 ze zm.).
Zgodnie z powołaną wyżej normą, kto, wbrew przepisom ustawy, dokonuje przywozu, wywozu, przewozu, wewnątrzwspólnotowego nabycia lub wewnątrzwspólnotowej dostawy środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej, jeżeli przedmiotem czynu, jest znaczna ilość środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej albo czyn ten został popełniony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega grzywnie i karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. Przez przewóz, zgodnie z art. 4 pkt. 20a) u.p.n., należy rozumieć każde przemieszczenie środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej między dwoma państwami przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które zaczyna się i kończy poza tym terytorium.
Czyn przypisany oskarżonemu przybrał stadium dokonania przestępstwa z art. 55 ust. 3 u.p.n. w postaci przewozu środków odurzających. Z definicji pojęcia „przewozu” wynika, żeR. P.jest jedynie krajem tranzytowym w międzynarodowym nielegalnym obrocie środkami odurzającymi, które po wprowadzeniu na terytorium kraju spoza jego granic, zostają z niego przetransportowane do państwa trzeciego, które jest miejscem docelowym. Wprowadzenie środków odurzających na teren poprzez przynajmniej jedną granicę państwową, tworzy stan dokonania przewozu w rozumieniu wskazanych wyżej unormowań, nawet jeśli przemieszczanie ich będzie trwało dalej. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku zachowania oskarżonego, który dokonał przewozu środków odurzających w postaci haszyszu z terenuH.doR. (...), przez terenP.. W ocenie Sądu, dla zaistnienia omawianego typu przestępstwa w formie jego dokonania, nie jest niezbędny moment, w którym środki odurzające opuszczą graniceR. P.(

    videpostanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2006.r, sygn. akt I KZP 31/06, LEX 214179, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt II AKa 256/15).
Zbrodnia z art. 55 ust. 3 u.p.n. jest typem kwalifikowanym ze względu na : a/ znaczną ilość środków odurzających lub b/ popełnienie czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Czyn przypisany oskarżonemu wyczerpuje oba te znamiona.
V. B.działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W rozumieniuart. 115 § 4 k.k.korzyść majątkowa lub osobista oznacza korzyść dla siebie, jak i dla kogo innego. Przyjmuje się powszechnie, iż korzyść majątkowa oznacza pewną wartość ekonomiczną, jej wielkość może zostać wyrażona sumą pieniężną. Korzyścią majątkową są zarówno rzeczy ruchome, nieruchomości, jak i wierzytelność czy też inne prawa majątkowe. Zgodnie uznaje się, iż uzyskanie korzyści oznacza powiększenie majątku, tzn. zwiększenie aktywów majątkowych lub zmniejszenie pasywów, albo uniknięcie zmniejszenia majątku. Oskarżony, po przewiezieniu środków odurzających miał dostać honorarium, w wysokości 6.000 Euro (wyjaśnienia oskarżonego: k. 149, k. 255).
W kwestii interpretacji pojęcia „znacznej ilości” należy odnieść się do bogatego orzecznictwa. Sąd Najwyższy wypowiada się konsekwentnie, że znaczna ilość narkotyków to taka, która wystarcza do jednorazowego odurzenia się co najmniej kilkudziesięciu osób (vide:Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lutego 2012 r. sygn. P 20/10, OTK-A 2012/2/15, Dz.U.2012/214, Lex nr 1110344, czy też przytoczone w nim : postanowienie Sądu Najwyższego z 1 lutego 2007 r., sygn. akt III KK 257/06, Lex nr 323801 oraz wyroki Sądu Najwyższego z: 1 marca 2006 r., sygn. akt. II KK 47/05, Lex nr 182794 i 10 czerwca 2008 r., sygn. akt. III KK 30/08, Lex nr 418629, postanowienie Sądu Najwyższego, sygn. akt. I KZP 10/09, Lex nr 518123). Przewożoną przez oskarżonego ilość środka odurzającego (97 529,59 gram) bez wątpienia należy uznać za ilość znaczną.
Wymierzając oskarżonemu karę Sąd kierował się dyrektywami, o jakich mowa wart. 53 k.k., bacząc by dolegliwość w postaci kary nie przekraczała stopnia winy, uwzględniała stopień społecznej szkodliwości, a nadto kara była sprawiedliwa w odczuciu społecznym. Kierując się powyższymi względami Sąd wymierzył oskarżonemu karę pozbawienia wolności w wymiarze określonym w wyroku, wzmacniając jej cele prewencyjne karą grzywny.
Stopień społecznej szkodliwości przypisanego czynu Sąd ocenił jako znaczny. Swoim zachowaniem oskarżony godził w dobro prawne, jakim jest zdrowie społeczne (publiczne), rozumiane jako zdrowie wielu ludzi. Gdyby nie ujawnienie środków odurzających przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, zostałyby one zużyte przez konsumentów, co przyczyniałoby się do szerzenia się narkomanii. Środkiem odurzającym przewożonym przez oskarżonego była żywica konopi. Środek ten zawiera substancję czynną– (...), która znajduje się również w zielu konopi. Zalicza się go do tzw. narkotyków „miękkich”, które uzależniają w mniejszym stopniu niż pozostałe. Należy jednak wskazać, iż oskarżony sprowadził taką ilość środków odurzających, która umożliwiała jednorazowe odurzenie kilkudziesięciu tysięcy, czy wręcz nawet kilkuset tysięcy osób.
Motywacja oskarżonego również nie zasługuje na łagodzące potraktowanie.V. B.dopuścił się popełnia przestępstwa z tego powodu, iż chciał uzyskać korzyść majątkową.
Nie bez znaczenia przy określaniu wymierzonej oskarżonemu wysokości kary pozbawienia wolności miały okoliczności popełnienia przestępstwa, na które wskazuje w swoich wyjaśnieniach oskarżony. Wynika z nich, iżV. B.przewoził środki odurzające w ramach działania dobrze zorganizowanej, posiadającej struktury nieustalonej grupy, działającej w wielu krajach. Zachowanie oskarżonego było przemyślane, przygotowane w drobnych szczegółach – począwszy od nabycia samochodu, przemieszczenia go na terenP., przejazdu doH., spreparowania schowków w aucie, zapakowania tam odpowiednio opakowanych środków odurzających, powrotu na teren RP.
W piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się, że na stopień winy wpływają wszelkie okoliczności, które decydują o zakresie swobody sprawcy w wyborze i realizacji zachowania zgodnego z prawem, zwłaszcza:

1
możliwość rozpoznania faktycznego i społecznego znaczenia czynu, warunkowaną poziomem rozwoju intelektualnego, emocjonalnego i społecznego sprawcy, stanem wiedzy, doświadczenia, zdolnościami odbioru bodźców i informacji oraz ich analizy,

2
możliwości podjęcia decyzji zgodnego z prawem zachowania, co warunkowane jest normalną sytuacją motywacyjną, zdolnością przeciwstawiania się szczególnym naciskom motywacyjnym, umiejętnością dokonywania wyboru spośród wielu możliwych sposobów zachowań, odpornością na nacisk bodźców zewnętrznych (sytuacyjnych), poziomem przyswojenia reguł moralnych,

3
możliwość faktycznego sterowania swoim postępowaniem w wykonaniu podjętej decyzji (por. A.Zoll - red. - Kodeks karny. Komentarz. Część ogólna, Zakamycze 2004).

Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria należy zauważyć, iż stopień winy należy ocenić również jako wysoki. Oskarżony jest osobą doświadczoną życiowo. Ma rodzinę – żonę i trójkę dzieci (w wieku 16, 13 i 3 lat). Jest osobą zaradną życiowo - według oświadczenia, utrzymywał się z dorywczych prac w branży budowlanej i osiągał z tego tytułu dochód w kwocie ok. 2.000 Euro miesięcznie.
Jako okoliczność łagodzącą Sąd potraktował przyznanie się do winy oraz fakt, iż oskarżony figuruje jako osoba nie karana (k. 205).V. B.od samego początku współpracował z organami postępowania przygotowawczego, składał obszerne wyjaśnienia i nie ma powodów do uznania, iż cokolwiek zataił.
Zatem wymierzoną oskarżonemu w wyroku karę pozbawienia wolności należy uznać jako adekwatną do stopnia zawinienia i stopnia społecznej szkodliwości. Tak ukształtowana kara powinna czynić zadość zasadom prewencji indywidualnej jak też generalnej.
Wymierzenie kary grzywny, w świetle uregulowania zawartego art. 55 ust. 3 u.p.n. było obligatoryjne. Grzywna ma wzmocnić wychowawczo-prewencyjne oddziaływanie kary na oskarżonego. Jest ona ważna również z tego powodu, iż odegra istotną rolę z punktu widzenia kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (prewencja generalna). Jej celem jest też m.in. uświadomienie sprawcom nieopłacalności popełniania tego typu przestępstw. Liczbę stawek dziennych (250) sąd określił, mając na uwadze stopień bezprawia zawartego w zachowaniuV. B.oraz stopień jego zawinienia. Status zawodowy, majątkowy, dochody, możliwości zarobkowe i sytuacja rodzinna podsądnego oraz rozmiar korzyści majątkowej, jaką miał oskarżony uzyskać decydowały o ukształtowaniu wysokości jednej stawki na 50 złotych.
O przepadku przedmiotu przestępstwa oraz przedmiotów i narzędzi służących do popełnienia czynu Sąd rozstrzygnął na mocyart. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Zgodnie z tym przepisem w razie skazania za przestępstwa określone m. in. wart. 55u.p.n. można orzec przepadek przedmiotu przestępstwa oraz przedmiotów i narzędzi, które służyły lub były przeznaczone do jego popełnienia, nawet jeżeli nie były własnością sprawcy.
Ww. przepis przewiduje możliwość orzeczenia przepadku w odniesieniu do dwóch kategorii przedmiotów:

a
przedmiotu przestępstwa,

b
przedmiotów i narzędzi, które służyły lub były przeznaczone do jego popełnienia.

Do kategorii "przedmiotów i narzędzi", które "służyły lub były przeznaczone" do popełnienia przestępstwa należy natomiast zaliczyć "przedmioty specjalnie wytworzone bądź przystosowane do popełnienia przestępstwa, jak i przedmioty służące zazwyczaj celom zgodnym z prawem, które jednak zostały wykorzystane w działalności przestępczej (zob. J. Raglewski, Znaczenie zasady proporcjonalności w wyznaczaniu modelu normatywnego prawnokarnej regulacji przepadku, [w:] Zasada proporcjonalności w prawie karnym, red. T. Dukiet-Nagórska, Warszawa 2010)
W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, "przedmiotem służącym do popełnienia przestępstwa (...) jest każda rzecz, niekoniecznie wytworzona w celu przestępczym, której użycie umożliwia lub co najmniej ułatwia sprawcy realizację zamierzonego czynu przestępnego albo jego poszczególnych stadiów" (wyrok SN z 11 czerwca 1984 r., sygn. akt RNw 4/84, OSNKW 1984, z. 11-12, poz. 113).
Możliwość orzeczenia przepadku przedmiotów niebędących własnością sprawcy przestępstwa, przewidziana w art. 70 ust. 1 u.p.n., stanowi wyjątek od zasady kodeksowej, że przepadkowi podlegają jedynie przedmioty będące własnością sprawcy. Orzeczenie na jego podstawie przepadku przedmiotu będącego własnością osoby trzeciej dotyczyć może zarówno przedmiotu przestępstwa, jak i narzędzi i przedmiotów służących lub przeznaczonych do jego popełnienia. W tym zakresie przepis ten nie czyni żadnych wyjątków, pozwalając na orzeczenie przepadku wszystkich przedmiotów ustawowo powiązanych z popełnieniem przestępstwa.
Nie może być wątpliwości, iż należało orzec przepadek środka odurzającego w postaci żywicy konopii w ilości 97173,57 g. Środki te powinny zostać wyeliminowane z obrotu, więc orzekając ich przepadek Sąd jednocześnie zarządził ich zniszczenie.
Sąd orzekł też przepadek nawigacji samochodowej z napisem(...), nawigacji samochodowej z napisem(...)oraz telefonu komórkowego marki Samsung wraz z kartą SIM z napisemE.wraz z baterią, jako przedmiotów służących do popełnia przestępstwa.
W ocenie Sądu należało również orzec przepadek samochodu osobowego markiA. (...)nr rej.(...), rok produkcji 2012, nr VIN(...)wraz z kluczykiem, dowodem rejestracyjnym tego auta oraz upoważnieniem do korzystania z pojazdu w jęz. rosyjskim. Samochód ten jest zarejestrowany na dane:L. A.. Należy jednak wskazać, iż pieniądze na zakup tego samochodu otrzymał od osób zlecających przewiezienie środków odurzających oskarżonyV. B.. Poprosił on koleżankę żony (wyżej wskazanąL. A.) o zarejestrowanie pojazdu na jej dane. Dowód rejestracyjny został wydany z datą 26 maja 2015 roku (k. 230-232). Tego samego dnia właścicielka udzieliła oskarżonemu upoważnienia do „zarządzania i dysponowania” ww. środkiem transportu (k. 227-229). Nie może być więc wątpliwości, iż zakupienie tego pojazdu nastąpiło tylko w jednym celu - miał on służyć do popełnienia przestępstwa. Samochód został specjalnie przystosowany do ukrycia w nim i transportowania środków odurzających (protokół oględzin pojazdu wraz z dokumentacją fotograficzną - k. 129-136).
Zgodnie z dyspozycjąart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczono oskarżonemu okres jego rzeczywistego pozbawienia wolności od momentu jego zatrzymania.
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych(Dz.U. z 1983 r., nr 49, poz. 223 z późn. zm.) sąd zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, w związku z czym poniesione wydatki w tym zakresie obciążają Skarb Państwa. OskarżonyV. B.nie posiada na terytorium RP żadnego majątku. Koszt egzekwowania należności za granicą, byłby zdecydowanie utrudniony, zbliżony do ich wartości, bądź ją przewyższał. Nie wiadomo też, czy egzekucja byłaby skuteczna. Ponadto decyzja ta jest uzasadniona też wymiarem kary pozbawienia wolności, którą oskarżony będzie odbywał.