Sąd Okręgowy w Częstochowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 713/16
Data wyroku: 2016-10-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Przysucha
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 32 ust. 1, art. 184 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, rozporządzenie z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach – zał. Wykaz A dział XIV poz. 16
Teza: praca mechanika samochodowego w kanałach remontowych jest pracę w warunkach szczególnych

Sygn. akt IV U 713/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 października 2016r.
Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie
Wydział IV
w składzie:
Przewodniczący SSO Marek Przysucha
Protokolant Karina Zbroińska
po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016r. w Częstochowie
sprawyH. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaH. R.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.
z dnia 17 maja 2016r. Nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonemuH. R.prawodo emerytury poczynając od 1 maja 2016 roku.
Sygn. akt IV U 713/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 27 maja 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwC.odmówił ubezpieczonemuH. R.prawa do emerytury.W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ rentowy podniósł, iż ubezpieczony nie spełnia warunków wymaganych art. 32 w związku z art. 184 ustawy o emeryturach i rentachz FUS. Organ rentowy na dzień 1 stycznia 1999r. uznał za udowodnione okresy składkowew wymiarze 28 lat, 3 miesięcy i 13 dni. ZUS wskazał, iż nie uwzględnił do okresów pracyw warunkach szczególnych okresu pracy od 18 września 1973r. do 31 grudnia 1998r. na stanowisku mechanika samochodowego w(...)Przedsiębiorstwie(...). wC., ponieważ świadectwo wykonywania pracyw warunkach szczególnych wystawione zostało przez przechowawcę zlikwidowanego przedsiębiorstwa, które nie może stanowić środka dowodowego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony. Domagał się przyznania prawa do emerytury. Wnosił o uwzględnienie do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu pracy od 18 września 1973r. do 31 grudnia 1998r. na stanowisku mechanika samochodowego w(...)Przedsiębiorstwie(...). wC.. Dla potwierdzenia charakteru swojej pracy wnosił o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
H. R.urodził się (...), wniosek o emeryturę zgłosił w dniu13 maja 2016r. Organ rentowy uznał za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999r. okresy składkowe w wymiarze 28 lat, 3 miesięcy i 13 dni. ZUS nie uznał ubezpieczonemu żadnego okresu pracy za wykonywany w warunkach szczególnych. Odwołujący nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego.
dowód: akta ZUS.
Ubezpieczony w okresie od 18 września 1973r. do 31 grudnia 1998r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)Przedsiębiorstwie(...)wC.. Odwołujący był zatrudniony na stanowisku mechanika samochodowego w Bazie Remontowej. Pracę w tej jednostce wykonywało do 10 mechaników. Pracodawca dysponował znaczną ilością samochodów ciężarowych i zdarzało się, że niektóre jednostki czekały kilka dni żeby wjechać na kanał. Mistrz decydował, czym w danym dniu będzie zajmował się konkretny mechanik. Ubezpieczony pracował przede wszystkim w kanałach remontowych, gdzie wykonywał naprawy przy silnikach, mostach, hamulcach. Praca w tym miejscu odbywała się przy smarach, olejach i spalinach. Zdarzało się, że niektóre samochody dźwigi nie mieściły się do warsztatu i trzeba było naprawiać je na zewnątrz. Wówczas napraw dokonywano leżąc na placu na betonie. Zdarzały się sytuacje, że mistrz zlecał ubezpieczonemu wykonywanie pilniej pracy poza kanałem. Mechanicy jeździli ponadto w teren naprawiać samochody na budowy albo na trasie. Konkretnego mechanika, który ma jechać do usunięcia awarii wskazywał mistrz. Ubezpieczony również jeździł do takich przypadków. Z tytułu wykonywanej pracy ubezpieczonemu wypłacany był dodatek szkodliwy. W okresie od 23 kwietnia 1975r. do 5 kwietnia 1977r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Pracę po wojsku podjął od 2 maja 1977r.
dowód: akta osobowo-płacowe ubezpieczonego, zeznania świadków:S. R.(k. 22v akt),W. W.(k. 22v-23 akt) oraz wyjaśnienia ubezpieczonego (k. 23-23v akt).
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 887) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emeryturyw wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS, ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust.1. Ust. 2 art. 32 ustawy stanowi, iż za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. W ust. 4 powołanego art. 32 ustawy wskazano, iż wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych tj. rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do uzyskania prawa do emerytury wymagany jest dla mężczyzny okres zatrudnienia w wymiarze 25 lat /§3/. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla mężczyzn 60 lat, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych /§ 4 ust.2/. Praca w warunkach szczególnych winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku /§ 2 ust. 1/.
Ubezpieczony spełnia wszystkie powołane wyżej warunki do uzyskania prawa do emerytury, bowiem do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął okres pracy w wymiarze ponad 25 lat,w tym ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych oraz w dniu 25 maja 2015r. ukończył 60 lat. Ponadto odwołujący nie jest członkiem OFE.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wskazuje, iż ubezpieczony w okresie zatrudnienia w(...)Przedsiębiorstwie(...)wC.od 18 września 1973r. do 22 kwietnia 1975r. oraz od 2 maja 1977r. do 31 grudnia 1998r. (23 lata, 3 miesiące i 5 dni) stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych. Ten rodzaj prac wymieniony jest w dziale XIV, poz. 16 wykazu A załącznika dorozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Ubezpieczony występując o wcześniejszą emeryturę nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z okresu zatrudnienia w(...)Przedsiębiorstwie(...). wC.wydanego przez tego pracodawcę. Nie może to powodować nieuwzględnienia jego żądań, albowiem zgodniez utrwalonym orzecznictwem w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego, w tym dowodami z zeznań świadków

    (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2009r., sygn. I UK 316/08, LEX nr 707858).

Z akt osobowych ubezpieczonego wynika, że został on zatrudniony na stanowisku mechanika samochodowego w Bazie Remontowej i na tym stanowisku wykonywał pracę w całym spornym okresie. Jednocześnie akta osobowe nie dostarczają bezpośrednich informacji jakie dokładnie ubezpieczony wykonywał czynności na zajmowanym stanowisku. Uściśleniem treści tej dokumentacji są zeznania świadkówS. R.iW. W.będących współpracownikami ubezpieczonego. Z zeznań świadków wynika, że ubezpieczony w całym spornym okresie wykonywał głównie pracę w charakterze mechanika kanałowego. Przyznali jednocześnie, że ubezpieczony wykonywał w razie potrzeby pracę poza kanałem. Zdarzała się bowiem konieczność wyjazdu do awarii, wykonania jakiejś pilniejszej pracy lub też nie było możliwe wykonanie pracy w kanalez uwagi na gabaryty samochodu np. dźwigu. Miało to niewątpliwie charakter ubocznyw stosunku do pracy ubezpieczonego w kanałach. Wskazać należy, iż jeśli czynności wykonywane w warunkach nienarażających na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia mają charakter incydentalny, krótkotrwały, uboczny w stosunku do czynności podstawowych kwalifikowanych jako praca w szczególnych warunkach, to nie ma podstaw, aby tej pracy nie zaliczać do okresu uprawniającego do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2012r., sygn. II UK 233/11, OSNP 2013/7-8/86).Wykonywanie niektórych czynności poza kanałem remontowym immamentnie związanychz pracami podstawowymi realizowanymi w kanale, nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze świadczył pracę w warunkach szkodliwych wymienioną w Wykazie A dziale XIV poz. 16 stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w(...)z dnia 9 maja 2014r., sygn. III AUa 1936/13, Biul.SAKa 2014/4/31-32).W spornych przypadkach - uwzględnienie okresów wykonywania pracy szkodliwej lub uciążliwej wymaganej do przyznania emerytury w niższym wieku emerytalnym - następuje po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale szkodliwego zatrudnienia, tyle że ocena prawna tych ustaleń powinna być racjonalna, bez stosowania "aptekarskiej" miary lub "stopera w ręku"(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2009r., sygn. II UK 333/08, LEX nr 1001310).Nie można również nie zwrócić uwagi, że z kartotek zarobkowych ubezpieczonego wynika, że w całym okresie był mu wypłacany dodatek szkodliwy.
Po uwzględnieniu spornego okresu ubezpieczony udowodnił ponad 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych, spełnia również pozostałe warunki do uzyskania emerytury.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji w oparciu o powołane przepisy orazart. 47714§ 2 k.p.c.