Sąd Rejonowy w Grajewie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 275/15
Data wyroku: 2016-02-26 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Robert Kotowicz
Słowa kluczowe: Podział majątku wspólnego
Podstawa prawna: art. 315 kro, art. 32§1 kro, 684 kpc w zw. z art 567 § 3 kpc, art. 43§1 kro

Sygn. akt I Ns 275/15

POSTANOWIENIE
Dnia 26 lutego 2016 r.
Sąd Rejonowy w Grajewie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Sędzia SRR. K.
Protokolant Mirosława Milewska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. wG.
sprawy z wnioskuJ. L.
z udziałemZ. L.
o podział majątku wspólnego

postanawia:

1
ustalić, że w skład majątku wspólnego wnioskodawczyniJ. L.i uczestnika postępowaniaZ. L.wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wbudynku wielorodzinnym nr (...)wG., o powierzchni 59,90m2, składającego się z 3 pokoi, kuchni, łazienki, wc i przedpokoju, dla którego nie jest prowadzona księga wieczysta, o wartości 122.400 złotych (sto dwadzieścia dwa tysiące czterysta złotych).

2
dokonać podział majątku wspólnego wnioskodawczyniJ. L.i uczestnika postępowaniaZ. L.w ten sposób, że majątek szczegółowo opisany w punkcie 1 niniejszego postanowienia przyznać na wyłączną własność wnioskodawczyniJ. L.;

3
tytułem spłaty zasądzić od wnioskodawczyniJ. L.na rzecz uczestnika postępowaniaZ. L.kwotę 61.200 złotych (sześćdziesiąt jeden tysięcy dwieście złotych) płatną w trzech ratach: pierwsza rata w wysokości 21.200 złotych (dwadzieścia jeden tysięcy dwieście złotych) płatna w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia, druga rata w wysokości 20.000 złotych (dwadzieścia tysięcy złotych) płatna w terminie sześciu miesięcy od daty płatności pierwszej raty, trzecia rata w wysokości 20.000 złotych (dwadzieścia tysięcy złotych) płatna w terminie sześciu miesięcy od daty płatności drugiej raty, wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat;

4
zwrócić wnioskodawczyniJ. L.kwotę 148,88 złotych (sto czterdzieści osiem złotych osiemdziesiąt osiem złotych) oraz uczestnikowi postępowaniaZ. L.kwotę 148,87 złotych (sto czterdzieści osiem złotych osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem niewykorzystanych zaliczek;

5
ustalić, że zainteresowani we własnym zakresie ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 275/15

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniJ. L.złożyła wniosek o podział majątku wspólnego jej iZ. L.. Wniosła o ustalenie, iż w skład majątku wspólnego wnioskodawczyni i uczestnika postępowania wchodzi własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 59,90 m2 , składającego się z 4 pokoi, położonego wG.naOsiedlu (...), dla którego nie jest prowadzona księga wieczysta o wartości 100.000 zł. Wniosła o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym stron poprzez przyjęcie, iż udział wnioskodawczyniJ. L.wynosi ¾, natomiast udział uczestnika postępowaniaZ. L.wynosi ¼. Dokonanie podziału majątku wspólnego poprzez przekazanie na wyłączna własność wnioskodawczyniJ. L.własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, z dokonaniem spłaty na rzecz uczestnika postępowaniaZ. L.w wysokości 25.000 zł z uwzględnieniem poczynionych nakładów przez wnioskodawczynię. Ustalenie wysokości nakładów poczynionych przez wnioskodawczynięJ. L.na lokal mieszkalny położony wG.naOsiedlu (...)tj. przeprowadzonych remontów; wymiany okien PCV, instalacji elektrycznej, ułożenie paneli podłogowych, wymiana drzwi, remont balkonu, remont przedpokoju, wchodzących w skład majątku wspólnego zainteresowanych oraz ich rozliczenie. Ponadto zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W treści wniosku wskazała, że pozostawała wraz z uczestnikiem postępowania we wspólności majątkowej małżeńskiej, która została zniesiona prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Łomży w sprawie sygn. akt I C 405/12. W skład majątku wspólnego wchodzi prawo do lokalu mieszkalnego położonego wG.Osiedle (...), składającego się z 4 pokoi o łącznej powierzchni użytkowej 59,90 m2 . Na mocy decyzjiSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wG.z dnia 24 listopada 1997 r., stronom, zostało przyznane prawo do wyżej opisanego lokalu mieszkalnego. Od 2006 r. w mieszkaniu przeprowadzane były remonty, w związku z którymi zostały wymienione okna PCV, instalacja elektryczna, położono panele podłogowe, dokonano wymiany drzwi, przeprowadzono remont przedpokoju i balkonu, kilkakrotnie malowano ściany. Na powyższe prace wydano około 12.000 zł wyłącznie z oszczędności wnioskodawczyniJ. L.. Poza tym to jedynie na niej spoczywał obowiązek uiszczania wszelkich opłat związanych z mieszkaniem, m.in. : czynsz, opłaty remontowe, rachunki za energię i wodę. Natomiast uczestnik postępowania nie przyczyniał się do partycypowania w kosztach przeprowadzanych remontów, przez 12 lat nie pomagał wnioskodawczyni w żadnym zakresie w kosztach utrzymania wspólnego lokalu mieszkalnego, w żadnym czasie nie wspierał jej finansowo. Ponadto na wnioskodawczyni ciążył obowiązek utrzymania i wychowania wspólnych dzieci. Uczestnik postępowania pieniądze uzyskane z tytułu wynagrodzenia przeznaczał na własne potrzeby, w szczególności na zakup alkoholu, którego notorycznie nadużywał. W 2005r. kiedy wnioskodawczyni zachorowała, zrezygnowała z pracy. W tym czasie uczestnik postępowania wyprowadził się z mieszkania pozostawiając wnioskodawczynię i dzieci bez jakiejkolwiek pomocy finansowej (k.2-6).
Na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. pełnomocnik wnioskodawczyni poparł wniosek, jedocześnie sprecyzował punkt 3 wniosku odnośnie dokonania spłaty na rzecz uczestnika postępowania, w ten sposób, aby Sąd rozłożył spłatę na 3 – 4 raty, ponieważ wnioskodawczyni jest rencistką i otrzymuje 1.100 zł netto miesięcznie. Podtrzymał wniosek o ustalenie nierównych udziałów ¾ po stronie wnioskodawczyni, zaś ¼ po stronie uczestnika postępowania. Podniósł, że w 2005 r. wnioskodawczyni zachorowała i została opuszczona przez męża. Uczestnik postępowania nie kontaktował się z rodziną, czynsz uiszczała wnioskodawczyni , od 2005 r. państwoL.prowadzili odrębne gospodarstwa domowe, dlatego nakłady były finansowane tylko przez wnioskodawczynię. Wnioskodawczyni poparła wniosek. (k.63-65).
Na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. pełnomocnik uczestnika postępowania uznał co do zasady wniosek, również co do składu majątku. Podniósł, że mieszkanie objęte wnioskiem uczestnik postępowania otrzymał jako mieszkanie służbowe z zakładu płyt wiórowych i w trakcie trwania małżeństwa zostało ono wykupione. Kwestionuje wniosek o ustalenie nierównych udziałów, gdyż jest nieprawdą że uczestnik postpowania nie przyczyniał się do powstania majątku i nadużywał alkoholu. Do 2004 r. pracował w zakładach płyt wiórowych gdzie otrzymywał godziwe wynagrodzenie. Otrzymał też akcje, za które został zakupiony samochód, a część pieniędzy został przeznaczona na życie i przekształcenie prawa do lokalu ze spółdzielczego na własnościowe. Kwestionuje także wartość lokalu mieszkalnego, uważa że jest zaniżona. Nie kwestionuje, że wnioskodawczyni ponosiła nakłady na mieszkanie, pracowała weW., ale również uczestnik postępowania przysyłał pieniądze i te nakłady były ponoszone w postaci opłaty czynszu i innych (k.63-65).
Pismem procesowym z dnia 05 czerwca 2015 r. pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów: paragonu fiskalnego na okoliczność zakupu telewizoramarki P., faktury VAT na okoliczność zakupu niezbędnych materiałów do przeprowadzenia remontu balkonu w mieszkaniu i faktury VAT na okoliczność zakupu pralkimarki E.(k. 83-88).
Na rozprawie w dniu 28 lipca 2015 r. pełnomocnik uczestnika postępowania podniósł, że nie żądają rozliczenia ruchomości, chodzi wyłącznie o mieszkanie (k.99-99 odw.).
Na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł o oszacowanie wysokości nakładów poczynionych przez wnioskodawczynię na przedmiotowe mieszkanie, wykonanie remontu balkonu. Poparł punt 5 wniosku o podział majątku (k.122-123).
Na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oszacowanie wartości mieszkania. Podtrzymał stanowisko, że nakłady poczynione do daty uprawomocnienia się wyroku rozwodowego nie mogą być rozliczone, bo pochodziły z majątku wspólnego i były przeznaczone na majątek wspólny. Tylko remonty te, które wnioskodawczyni wykonywała po wyroku rozwodowym mogą być rozliczane. Wynagrodzenie za pracę gdziekolwiek jest wykonywana, jest majątkiem wspólnym (k.122-123).
Na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. pełnomocnik wnioskodawczyni poparł wniosek o podział majątku wspólnego, wniósł o ustalenie nierównych udziałów – ¾ dla wnioskodawczyni, ¼ dla uczestnika postępowania. Wnioskodawczyni wniosła tak jak jej pełnomocnik (k. 167-168).
Na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. pełnomocnik uczestnika postępowania uznał wniosek co do zasady, wniósł o dokonanie podziału majątku zgodnie z udziałami po ½ oraz o oddalenie wniosku o ustalenie nierównych udziałów (k.167-168).
Sąd ustalił, co następuje:
J. L.iZ. L.zawarli związek małżeński w dniu 28 lutego 1981 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego wS..
Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie sygn. akt I C 405/12, ostatecznie związek małżeńskiZ. L.iJ. L.został rozwiązany przez rozwód - z winy powodaZ. L..
W skład majątku wspólnegoJ. L.iZ. L.wchodzi: spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wbudynku wielorodzinnym nr (...)wG., o powierzchni 59,90 m2 , składającego się z 3 pokoi, kuchni, łazienki, wc i przedpokoju, dla którego nie jest prowadzona księga wieczysta o wartości 122.400 złotych.
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o: przydział lokalu mieszkalnego z dnia 24.11.1997 r. (k.10-11), wyrok Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie sygn. akt I C 405/12 (k.46), świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach dot.Z. L.(k.95), pismo z(...) OddziałwR.z dnia 6.03.2014 r. wraz z załącznikami (k.96-98), opinię biegłej z zakresu szacowania nieruchomościT. K.(k.132-155), a także zeznania świadków:M. L.(k.64-64 odw.),E. M.(k.114-116) iB. G.(k.122 odw.-123) oraz zeznania wnioskodawczyniJ. L.(k.167 odw.) oraz w oparciu o akta sprawy I C 405/12 Sądu Okręgowego w Łomży, a w szczególności wyrok z dnia 05.02.2013 r. (k.53) i akta członkowskieZ. L.dot.mieszkania nr (...)położonego naOs. (...)wG..
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 31 § 1 kroiart. 32 § 1 kro, w brzmieniu obowiązującym w chwili ustania wspólności, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność majątkowa obejmująca ich dorobek (wspólność ustawowa). Dorobkiem małżonków są przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową stanowią majątek odrębny każdego z małżonków.
Stosownie do treściart. 684 kpcw zw. zart. 567 § 3 kpcw postępowaniu o podział majątku wspólnego byłych małżonków po ustaniu między nimi wspólności ustawowej Sąd z urzędu ustala skład i wartość tego majątku.
W postępowaniu o podział majątku wspólnego Sąd rozstrzyga o przynależności poszczególnych przedmiotów (składników) do wspólnej lub oddzielnej masy majątkowej, o żądaniu ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, o tym jakie wydatki i nakłady oraz inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego – i odwrotnie – podlegają zwrotowi, a także o roszczeniach z tytułu posiadania rzeczy, pobranych pożytkach, wierzytelnościach i spłaconych długach.
Jest zasadą, że podział majątku wspólnego obejmuje składniki należące do tego majątku w dacie ustania wspólności (w niniejszej sprawia 26 lutego 2013 r.) oraz istniejące w chwili dokonywania podziału (w niniejszej sprawie 26 lutego 2016 r.). Mówiąc inaczej, rozliczeniu podlega całość stosunków majątkowych między małżonkami według stanu na dzień ustania wspólności ustawowej, zaś przedmiotem podziału pozostaje stan czynny masy majątkowej w czasie orzekania o podziale.
W niniejszej sprawie strony wniosły o ustalenie, że w skład ich majątku wspólnego wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)położonego wG.Osiedle (...). Co do wartości nieruchomości był pomiędzy zainteresowanymi spór.
Wartość nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego została wyceniona przez biegłą.
Biegła z zakresu szacowania nieruchomościT. K.określiła: wartość spółdzielczego własnościowe prawo dolokalu mieszkalnego nr (...)w bloku nr 62 naOsiedlu (...)wG.o powierzchni 59,90 m2 na kwotę 122.400 złotych. Jednocześnie wskazała, że nakłady wykonane po roku 2013 i okazane podczas oględzin dotyczące remontu bieżącego lokalu (malowania) oraz wykonania wylewki betonowej na balkonie - nie mają wpływu na wartość rynkową lokalu (k.132-155).
Zainteresowani nie wnieśli zastrzeżeń do opinii biegłej.
Sąd podzielił wnioski zawarte w opinii, gdyż została ona wydana w oparciu o oględziny nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego, zaś biegła jest specjalistą w swojej dziedzinie, posiada bogatą wiedzę z zakresu wyceny nieruchomości oraz doświadczenie zawodowe. Nadto wnioski zawarte w opinii zostały uzasadnione w sposób logiczny i precyzyjny. Nie ujawniły się żadne okoliczności na podstawie których można by zakwestionować poziom wiedzy lub bezstronność biegłej, a zatem jej opinia winna leżeć u podstaw ustaleń dot. wartości nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego.
Ostatecznie Sąd ustalił wartość składników majątkowych na kwotę 122. 400 złotych (wartość mieszkania), a zatem udziały zainteresowanych wynoszą po 61.200 złotych.
W mieszkaniu naOsiedlu (...)w dalszym ciągu zamieszkuje wnioskodawczyni, natomiast uczestnik postępowania wyprowadził się z tego mieszkania w 2005 r. Wnioskodawczyni wnosiła, aby mieszkanie przyznać jej na wyłączną własność, a uczestnik postępowania na żadnym etapie postępowania nie żądał przyznania mu tego mieszkania.
Dlatego też Sąd przyznał na wyłączną własność wnioskodawczyni przedmiotowy lokal mieszkalny orzekając, jak w punkcie 2 postanowienia.
Tytułem spłaty zasądzono odJ. L.na rzecz uczestnika postępowania kwotę 61.200 złotych płatną w trzech ratach: pierwsza rata w wysokości 21.200 zł płatna w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia, druga rata w wysokości 20.000 zł płatna w terminie sześciu miesięcy od daty płatności pierwszej raty, trzecia rata w wysokości 20.000 zł płatna w terminie sześciu miesięcy od daty płatności drugiej raty, wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, jak w punkcie 3 postanowienia. Zasądzoną spłatę rozłożono na raty w oparciu o treśćart. 320 k.p.c.(albowiem spłata dotyczy znacznej kwoty, a wnioskodawczyni jest rencistką i otrzymuje świadczenie 1.100 zł netto miesięcznie).
WnioskodawczyniJ. L.wnosiła również o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym poprzez przyznanie jej 2/3 części majątku dorobkowego, zaś na rzecz uczestnika postępowania 1/3 części tegoż majątku.
Zgodnie zart. 43 § 1 k.r.ooboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Dalej§ 2cyt. przepisu; jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Dalej§ 3cyt. przepisu stanowi, że przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.
W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby przyczyniła się w większym stopniu do powstania majątku wspólnego.
Oboje zainteresowani w trakcie trwania małżeństwa pracowali. Wnioskodawczyni pracowała w zakładach płyt wiórowych wG., a potem wyjechała w celach zarobkowych doW.. Podobnie uczestnik postępowania pracował w zakładach płyt wiórowych wG., a potem wyjechał doW.gdzie pracował (znalazło to potwierdzenie w złożonym świadectwie pracy k. 95 i piśmie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.k.96-98).
Ponadto fakt, że zarówno wnioskodawczyni, jak też uczestnik postępowania pracowali, wspólnie mieszkali do 2005 r., opłacali mieszkanie potwierdzili świadkowie:M. L.(k.64-64 odw.),E. M.(k.114-116) iB. G.(k.122 odw.-123). Świadkowie ci też zeznali, że oboje zainteresowani przebywali weW.. Zeznania świadków były logiczne i spójne, tworzyły logiczną całość i korelowały ze sobą.
Ponadto sama wnioskodawczyniJ. L.zeznała, że oboje z uczestnikiem postępowania pracowali w zakładach płyt wiórowych i w okresie trwania małżeństwa było wykupione za akcje, które stamtąd otrzymali mieszkanie, które było wcześniej zakładowe (k.167 odw.).
Podnoszona przez wnioskodawczynię kwestia, że od 2005 r. wyłącznie ona ponosiła koszty utrzymania mieszkania, nie mogą stanowić podstawy, aby rozliczyć je na jej korzyść. Wskazać bowiem należy, że w mieszkaniu tym po wyjeździe wnioskodawczyni doW.i wyprowadzce uczestnika postępowania zamieszkała ich córkaI.wraz z rodziną, co potwierdzili świadkowieM. L.(k.64-64 odw.) iB. G.(k.122 odw.-123). Skoro więc od tego czasu uczestnik postępowania tam nie zamieszkiwał brak jest podstaw, aby ponosił jakiekolwiek koszty związane z jego utrzymaniem.
Tym samym w ocenie Sądu małżonkowie w równym stopniu przyczynili się do powstania ich majątku wspólnego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że wniosek wnioskodawczyniJ. L.o ustalenie nierównych udziałów jest nieuzasadniony.
O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o przepisart. 520 § 1 k.p.c.rozdzielając je równo pomiędzy zainteresowanych.
W przedmiotowej sprawie opinia biegłej wyniosła 1.612,25 zł, którą to kwotę w całości wypłacono z zaliczek wpłaconych przez zainteresowanych (k.158). Ponadto z zaliczek wypłacono kwotę 90 zł – tytułem zwrotu kosztów podróży świadkowiB. G.(k.127). Łącznie więc koszty w sprawie wyniosły 1.702,25 zł (1.612,25 z + 90 zł ). Oboje zainteresowani uiścili w sprawie zaliczki w wysokości po 1.000 zł (k.125, 125 a). Tym samym pozostały niewykorzystane zaliczki w łącznej kwocie 297,75 zł, co po podziale stanowi kwoty 148,87 zł (297,75 : 2 = 148,87), które należało zwrócił zainteresowanym, o czym Sąd orzekł w punkcie 4 postanowienia.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.