Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 205/16
Data wyroku: 2016-08-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Witold Franckiewicz, Andrzej Kot, Robert Wróblewski
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Życiu, Przestępstwo Przeciwko Zdrowiu
Podstawa prawna: art. 158 § 3 kk

Sygnatura akt II AKa 205/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 sierpnia 2016 roku
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Andrzej Kot
Sędziowie:  SSA Witold Franckiewicz (spr.)
SSA Robert Wróblewski
Protokolant:  Aldona Zięta
przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej Mariusza Grzegorzewskiego

po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 roku
sprawyD. P. (1)
oskarżonego zart. 159 kkiart. 158 § 3 kkw związku zart. 57a § 1 kkw związku zart. 11 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez  oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy
z dnia 13 kwietnia 2016 roku,  sygn. akt III K 109/13

I
zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoD. P. (1), w ten sposób, że ustala, iż oskarżony nie używał podczas bójki noża lub innego podobn ie niebezpiecznego przedmiotu, a w  konsekwencji powyższych ustaleń eliminuje z podstawy skazania przepisart. 159 k.k., zaś z podstawy wymiaru kary eliminuje przepisart. 11 § 3 k.k.i za to na podstawieart. 158 § 3 k.k.wymierza o skarżonemuD. P. (1)karę  2(dwóch) lat pozbawienia wolności;

II
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy ;

III
zasądza od oskar ż o negoD. P. (1)koszty sądowe  za postepowanie  odwoł awcze oraz  wym ierza mu opłatę  400 złotych za obie instancje .

UZASADNIENIE
D. P. (1)oskarżony został o to, że :
w dniu 30 marca 2008 r. wP., działając wspólnie i w porozumieniu zD. K. (1),W. P.,Ł. T.,R. T.,D. K. (2),D. S.,D. N.,S. G.,M. K.,M. B.,Ł. S.,K. S.,Ł. K.oraz z innymi nieustalonymi osobami, publicznie i bez powodu, dopuszczając się umyślnego zamachu na zdrowie, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego brał udział w bójce z użyciem niebezpiecznych narzędzi w postaci trzonków od siekiery oraz noża, podczas której zadawano sobie nawzajem uderzenia i kopnięcia czym naraził jej uczestników na bezpośrednie niebezpieczeństwo spowodowania utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub skutków określonych wart. 157 § 1 k.k., w wyniku czegoD. N.doznał obrażeń ciała w postaci urazu głowy, wstrząśnienia mózgu, rany kłutej okolicy lędźwiowej lewej, rany tłuczonej okolicy czołowej, naruszających czynności narządów ciała na okres poniżej dni 7;D. K. (2)doznał obrażeń ciała w postaci powierzchniowej rany tłuczonej głowy, naruszającej czynności narządów ciała na okres poniżej dni 7;Ł. T.doznał obrażeń ciała w postaci rany ciętej okolicy skroniowo-ciemieniowej, rany ciętej uda prawego, naruszających czynności narządów ciała na okres poniżej dni 7; aD. K. (1)doznał obrażeń ciała w postaci licznych ran kłutych w następstwie czego nastąpił jego zgon;
tj. o przestępstwo zart. 159 k.k.iart. 158 § 3 k.k.w zw. zart. 57a § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 roku – sygn.. akt: III K 109/13 uznał oskarżonegoD. P. (1)za winnego popełnienia zarzucanego czynu z tym, że ustalił, iż oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu z osobami objętymi odrębnym postępowaniem oraz innymi nieustalonymi osobami i za czyn ten, na podstawieart. 158 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 57a § 1 k.k.wymierzył oskarżonemuD. P. (1)karę 3 lat pozbawienia wolności, zaś na podstawieart. 57a § 2 k.k.ponadto orzekł nawiązkę 1.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe oraz wymierzył oskarżonemu 400 zł opłaty.
Apelację o powyższego wyroku wniósł oskarżonyD. P. (1), który za pośrednictwem ustanowionego obrońcy, na podstawieart. 427 § 1 i § 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 1 i 2 k.p.k.zarzucił:

I
obrazę przepisów postępowania, a to:

1
art. 7w zw. zart. 410 k.p.k.orazart. 424 § 1 k.p.k.polegająca na przekroczeniu granic swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności zaś wyjaśnień oskarżonego, a także zeznań świadkówM. K.,R. T.,D. N.iW. P., co doprowadziło do dowolnego, a zatem naruszającegoart. 7 k.p.k.przyjęcia, że oskarżony, będąc obecny 30 marca 2008 r. wP., brał czynny udział w bójce, w wyniku którejD. K. (1)doznał obrażeń ciała w postaci licznych ran kłutych, w następstwie czego doszło do jego zgonu, podczas gdy prawidłowo oceniony materiał dowodowy nie umożliwiał dokonania tego rodzaju ustaleń faktycznych.

2
art. 167w zw. zart. 366 § 1 k.p.k.poprzez zaniechanie podjęcia z urzędu czynności polegających na wyjaśnieniu okoliczności sprawy w postaci podjętych względem pokrzywdzonego działań medycznych, co prowadzić mogło do ustalenia, czy śmierciD. K. (1)– wpływającej na przyjęcie kwalifikacji prawnej zart. 158 § 3 k.k.– można było uniknąć.

I
obrazę prawa materialnego, a mianowicie:

1
art. 159 k.k.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w skazaniu oskarżonego za przestępstwo stypizowane w tym przepisie mimo braku ujęcia w sentencji wyroku (opisie przypisanego oskarżonemu czynu) zachowania objętego jego znamionami, a zatem używania w trakcie bójki broni palnej, noża lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu przezD. P. (2).

2
art. 158 § 3w zw. zart. 57a § 1 k.k.poprzez niezasadne – niezgodne z dokonanymi, a niekwestionowanymi dla potrzeb sformułowania tego zarzutu ustaleniami faktycznymi – przyjęcie, że oskarżony w zakresie zarzucanego mu czynu działał bez powodu, w związku z czym przypisany mu czyn stanowi występek o charakterze chuligańskim, a w konsekwencji wymierzenie kary pozbawienia wolności w wymiarze powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego za ten czyn zwiększonej o połowę, mimo wyraźnego wskazania w uzasadnieniu powodu, dla którego oskarżony miał się dopuścić zarzucanego mu przestępstwa, co tym samym uniemożliwia przyjęcie przepisuart. 57a § 1 k.k.jako podstawy wymiaru kary;

w n o s z ą c:
o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego czynu; ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Prokurator wniósł o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
apelacja obrońcy oskarżonegoD. P. (1)jest częściowo zasadna, wobec czego podlegała ona częściowemu uwzględnieniu.
Odnośnie zarzutów opisanych w pkt I ppkt 1 i 2 apelacji:
zarzuty okazały się niezasadne. Wbrew wywodom apelującego, Sąd I instancji dokonując ustaleń faktycznych dokonał szerokiej oceny dowodów w postaci zarówno wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań świadków wymienionych wpkt I ppkt 1apelacji. Przedstawiona ocena wymienionych dowodów, nie naruszała reguł wyrażonych w przepisieart. 7 k.p.k.Sąd I instancji zasadnie przyjął, że wyjaśnienia oskarżonegoD. P. (1)– zaprzeczającemu udziałowi w bójce – nie są wiarygodne. Zważyć bowiem należy, że niekwestionowany udział oskarżonegoD. P. (1), m.inn. wraz zM. B.w najściu na mieszkanieD. K. (1), w wyniku którego pokrzywdzona zostałaA. S., (konkubinaD. K. (1)), stanowił początek dalszych wydarzeń zaistniałych w tym samym dniu. Wobec tego, że w mieszkaniu nie zastanoD. K. (1), wszczęto za nim poszukiwania na terenieP.. On zaś uzyskał w tym czasie informacje, że jest poszukiwany, zorganizował wsparcie kolegów. Dalszym dowodem na udział oskarżonegoD. P. (1)w bójce, która wkrótce zaistniała, był fakt, iż doP.przyjechał tenże oskarżonyD. P. (1), kierując samochodem, którego na co dzień używał, należącym do jego brata. Obrońca wskazał na osoby, które nie przyznawały się do wzięcia udziału w bójce, uważając że zostały napadnięte przez grupę mężczyzn zL.. Są to wskazani w zarzucie apelacjiR. T.,D. N.iW. P., którzy należeli do grupy „(...)”, kierowanej przezS. G.. Zeznania tych osób, występujących w charakterze podejrzanych w innej sprawie dotyczącej tego samego zdarzenia, z oczywistych względów nie były korzystne dla oskarżonegoD. P. (1), skoro zaprzeczali oni swojemu udziałowi w bójce, podawali, że nie znali wcześniej oskarżonegoD. P. (1). JedynieW. P.przyznał się do udziału w bójce, ale nie był w tanie wskazać, czy oskarżonyD. P. (1)brał w niej udział (t. II, k. 2911-2913, 2974, t. V, k. 859 verte). Sąd I instancji odniósł ocenę powyższych dowodów do istotnego dowodu w postaci zeznań i wyjaśnieńM. K., których wiarygodność zakwestionował obrońca oskarżonegoD. P. (1), zarzucając ich ocenę dokonaną przez sąd z obraząart. 7 k.p.k.Sąd Okręgowy na str. 6-7 pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku przedstawił ocenę zeznańM. K., uznając powyższy dowód za wiarygodny, stwierdzając, że przedstawione przezM. K.okoliczności zaistniałe w dniu 30 marca 2008 roku zgodne są z rzeczywistym ich przebiegiem. Sąd dostrzegł zbieżność powyższej relacji z częściowymi wyjaśnieniami oskarżonegoD. P. (1)oraz z zeznaniami świadkówA. S.,K. S.,W. P.,D. S.iR. T.. Przedstawiony przebieg i okoliczności związane z przedmiotowa bójką, nie pozwalają na zakwestionowanie udziału oskarżonegoD. P. (1)w powyższym zajściu. W szczególności istotne są zeznaniaM. K.(t. III, k. 596, t. IV, k. 602-602 odwrót, t. V, k. 675 odwrót), opisującego czynny udział w bójce oskarżonegoD. P. (1). Apelujący nie przedstawił argumentów, które podważyłyby wiarygodność tychże zeznań, a uwzględniając wcześniejszą znajomośćM. K.z oskarżonymD. P. (1)i ich wzajemne pozytywne relacje, należy wykluczyć brak bezstronności zeznań świadka oraz jakikolwiek interes w tym aby złożyć pomawiające oskarżonego zeznania. Także należy wykluczyć pomyłkę świadka co do wskazania oskarżonegoD. P. (1)jako osobę biorąca udział w bójce.
Odnosząc się natomiast do zarzutu opisanego wpkt II ppkt 1apelacji dotyczącego obrazy prawa materialnego, tj.art. 159 k.k.– uznać należało, tenże zarzut za zasadny.
Sąd Okręgowy na str. 3 pisemnego uzasadnienia wyroku (k. 880) stwierdził, że …„oskarżonyD. P. (1)w trakcie zajścia trzymanym w ręce nożem ugodził w okolicę biodra jednego z mężczyzn z przeciwnej grupy …”.Sąd Okręgowy w pisemnym uzasadnieniu wyroku nie wskazał dowodu, na podstawie którego poczynił powyższe ustalenie. Na str. 4 pisemnego uzasadnienia wyroku zbiorczo wskazał jedynie duża listę dowodów, co nie jest właściwa praktyką sporządzania uzasadnień wyroków. Analizując jednak poszczególne dowody oraz odnosząc je do wskazanych tamże kart, Sąd Apelacyjny wnosi, że cytowane wyżej ustalenie może wywodzić się z wyjaśnieńM. K.z dnia 22 lipca 2010 roku, składanych przed funkcjonariuszem CBŚ (t. II, k. 238c-238d). WówczasM. K.wyjaśnił, że oskarżonyD. P. (1)w czasie bójki trzymał w ręce nóż, którym „dziabnął” jednego z uczestników bójki w okolicę biodra, nie wskazując osoby pokrzywdzonej. Podczas kolejnych przesłuchań (cyt. wyżej karty z tomów akt: III, IV i V), świadekM. K.nie potwierdził wersji dotyczącej użycia noża przez oskarżonegoD. P. (1). Brak jest innych dowodów, które wskazywałyby na to, że oskarżonyD. P. (1)używał noża lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu.
Z tych względów Sąd Apelacyjny uznał, że powstały istotne wątpliwości, co do powyższej kwestii, wobec czego zmienił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i wyeliminował użycie noża lub podobnie niebezpiecznego przedmiotu przez oskarżonegoD. P. (1).
Konsekwencją powyższej zmiany ustaleń faktycznych była zmiana zaskarżonego wyroku co do kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego poprzez wyeliminowanie przepisuart. 159 k.k.i przyjęcie za podstawę skazania i wymiaru kary przepisuart. 158 § 3 k.k.Nie kwestionując użycia noży i innych niebezpiecznych przedmiotów podczas zdarzenia przez innych uczestników (ustalenia w sprawie SO w Legnicy – sygn. III K 48/12 – wyrok nieprawomocny z 27.06.2016 r., k. 907-938), należy wyrazić stanowisko (poparte orzecznictwem SN i SA – por. wyrok S.A. we Wrocławiu, II AKa 208/12), że do skazania zart. 159 k.k.nie wystarcza ustalenie, że tylko jeden lub kilku uczestników pobicia używało niebezpiecznego narzędzia. Na podstawieart. 159 k.k.może zostać skazany tylko ten uczestnik pobicia, który danego przedmiotu niebezpiecznego faktycznie używał. Pozostali odpowiadają na podstawieart. 158 § 1, § 2 lub § 3 k.k.
Sąd Apelacyjny podzielił zasadność przyjęcia przez Sąd I instancji kwalifikacji czynu o charakterze chuligańskim zart. 57a § 1 k.k., gdyż oskarżony działał publicznie, bez powodu, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego. Zatarg pomiędzy pokrzywdzonymD. K. (1), aM. B.nie dotyczył oskarżonegoD. P. (1), a zatem nie miał on powodu do agresji wobec pokrzywdzonego.
Zarzut zawarty w pkt I ppkt 2 apelacji okazał się oczywiście niezasadny. Brak jest jakichkolwiek podstaw aby kwestionować przyczynę zgonuD. K. (1)i dostrzegać przy tym zawinienia po stronie personelu medycznego.
Przyjmując podstawę wymiaru kary zart. 158 § 3 k.k.w zw. zart. 57a § 1 k.k.(powyższego przepisu Sąd Apelacyjny nie wyeliminował), orzeczono karę 2 lat pozbawienia wolności, w pełni aprobując przytoczone na str. 8 pisemnego uzasadnienia wyroku, okoliczności obciążające i łagodzące. Obniżenie wymierzonej kary pozbawienia wolności było konsekwencją korzystnych ustaleń dla oskarżonego poprzez wyeliminowanie użycia noża oraz zmianę kwalifikacji prawnej przypisanego czynu.
Orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego znajduje uzasadnienie wart. 635 k.p.k.

SSA  Witold Franckiewicz

SSA  Andrzej Kot

SSA  Robert Wróblewski