Sąd Apelacyjny w Katowicach
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACz 475/16
Data wyroku: 2016-05-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Wiesława Namirska, Olga Gornowicz – Owczarek, Zofia Kołaczyk
Słowa kluczowe: Zabezpieczenie
Podstawa prawna: art. 730 kpc

Sygn. akt V ACz 475/16

POSTANOWIENIE
Dnia 17 maja 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach, Wydział V Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSA Olga Gornowicz – Owczarek (spr.)
Sędziowie:   SA Zofia Kołaczyk
SA Wiesława Namirska
po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. w Katowicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąSpółki Komandytowo Akcyjnej w likwidacji wD.
z udziałem(...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wS.

oraz(...)naG.
o udzielenie zabezpieczenia
na skutek zażalenia uczestników
na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 23 grudnia 2015 r., sygn. akt XIV GCo 215/15
postanawia:

1
odrzucić zażalenie uczestnika(...)naG.;

2
na skutek zażalenia(...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wS.zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób,że wniosek o udzielenie zabezpieczania oddalić;

3
pozostawić rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

SSA Wiesława Namirska SSA Olga Gornowicz – Owczarek SSA Zofia Kołaczyk
Sygn. akt V ACz 475/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy udzielił zabezpieczenia roszczenia uprawnionego o wydanie nieruchomości, ewentualnie o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości (prawa użytkowania wieczystego nieruchomości) zawartej pomiędzy obowiązanymi, poprzez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania spornej nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w świetle twierdzeń uprawnionego odnośnie zbycia spornej nieruchomości pomimo istnienia sądowego zakazu jej zbywania, uprawdopodobnione zostało roszczenie, które zamierza on dochodzić. Interes prawnyw żądaniu zabezpieczenia wynikał natomiast z faktu, iż w przypadku dalszego zbycia spornej nieruchomości utrudnione bądź wręcz wyłączone może być osiągnięcie celu postępowaniaw postaci odzyskania przez uprawnionego spornej nieruchomości.
W zażaleniu na powyższe postanowienie obowiązani wnosili o jego zmianę poprzez oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie szeregu przepisów zarówno materialno prawnych, jak i procesowych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie obwiązanego(...)naG.podlegało odrzuceniu. Zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2016 r. (k. 133) doręczonym w dniu 15 lutego 2016 r. (k. 457) Sąd Okręgowy wezwał pełnomocnika obowiązanego do uzupełnienia braków zażalenia w szczególności poprzez wykazanie umocowania osób, które udzieliły pełnomocnictwa do działania w imieniu spółki. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, wysłanej w dniu 22 lutego 2016 r. (k. 351, 435), obowiązany wskazanego wyżej brakunie uzupełnił, natomiast dokumenty nadesłał do akt pismem z dnia 26 kwietnia 2016 r. dotyczącym uzupełnienia braków formalnych wniosku (k. 449). W konsekwencji, wobecnie wykazania umocowania pełnomocnika do działania w imieniu obowiązanego, zażalenie wniesione przez(...)naG., jako dotknięte brakami, podlegało odrzuceniu na podstawieart. 370 k.p.c.w zw. zart. 373 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.
Wniosek o zabezpieczenie nie mógł zostać uwzględniony ze względu na jego nieprecyzyjne sformułowanie i brak jego uprawdopodobnienia. Uprawniony nie sprecyzował, jakiego rodzaju powództwo ma zabezpieczać żądane postanowienie. W uzasadnieniu wniosku odwołał się do powództwa o ustalenie stosunku prawnego (bez podania o jaki chodzi)i powództwa o wydanie. Sąd Okręgowy wydając zaskarżone postanowienie dokonał samodzielnego wyboru przedmiotu sprawy, jakiej zabezpieczenie miałoby dotyczyć, do czego nie był uprawniony. Ostatecznie zabezpieczył roszczenie o wydanie nieruchomości, której zakazał zbywania i obciążania uczestnikom postępowania. Tymczasem, jak podał uprawniony, wytoczył on postępowanie o ustalenie „nieistnienia stosunku prawnego przeniesienia nieruchomości z umowy sprzedaży nieruchomości”. Jeżeli Sąd Okręgowy uznał, że żądanie wniosku ma zabezpieczyć powództwo o wydanie powinien rozważyć, czy wnioskodawca uprawdopodobnił swoje prawo własności lub prawo obligacyjne pozwalające na skierowanie do pozwanych żądania wydania nieruchomości. Tymczasem we wnioskuw ogóle nie powołano się na takie prawo ani nawet nie próbowano go uprawdopodobnić. Sąd Okręgowy bezkrytycznie podszedł do wniosku uznając, że roszczenie jest uprawdopodobnione, gdyż uprawniony uprawdopodobnił swoje roszczenie zart. 222 k.c.Nie podał jednak na jakiej podstawie przyjął takie założenie. W treści wniosku, poza powołaniem się na podstawę prawną zart. 222 k.c., próżno doszukać się uzasadnienia dla stwierdzenia takiego prawa. W dodatku Sąd Okręgowy konsekwentnie pominął, że podstawą wniosku było założenie, że w stosunku do uczestnika(...) Sp. z o. o.zapadło już postanowienie zakazujące zbywania i obciążania nieruchomości. Wydanie ponownie tego zakazu mijało się więc z celem i trudno doszukiwać się takiej sytuacji interesu prawnego wniosku.
Uprawniony w istocie kwestionował dwie czynności prawne – umowę z dnia 16 kwietnia 2014 r. (k. 182), mocą której użytkowanie wieczyste spornej nieruchomości przeniesione zostało z uprawnionego na rzecz obowiązanego(...)Sp. z o.o. wS.oraz umowę z dnia 24 września 2015 r. (k. 11), mocą której użytkowanie wieczyste nieruchomości przeniesiono z(...)Sp. z o.o. wS.na rzecz obowiązanego(...)naG.. Ważność umowy z dnia 16 kwietnia 2014 r. co do zasady była przedmiotem oceny w ramach innego postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym z powództwa uprawnionegoo uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (k. 29), natomiastw niniejszym postępowaniu powód wniosek o nieważności umowy z dnia 24 września 2015 r. zawartej pomiędzy obowiązanymi zasadniczo wywodził z tego, że do jej zawarcia dojść miało wbrew zakazowi ustanowionemu przez Sąd Rejonowy w trybie zabezpieczenia powództwao uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na mocy postanowienia z dnia 20 października 2014 r. (k. 28). Z dokumentów przedłożonych przez skarżącego wynika jednak, że postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia z dnia 20 października 2014 r. uchylone zostało na mocy postanowienia z dnia 27 stycznia 2015 r.(k. 211). W konsekwencji wbrew stanowisku uprawnionego, na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać, aby do zawarcia umowy z dnia 24 września 2015 r. doszło wbrew zakazowi sądowemu, który uchylony został z dniem 27 stycznia 2015 r. a tym samym, aby z tego względu umowa była nieważna.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, uprawniony nie uprawdopodobnił również drugiejz podnoszonych przez siebie we wniosku o zabezpieczenie podstaw nieważności umowyz dnia 24 września 2015 r. w postaci zawarcia jej w wyniku działań przestępnych. Zarzuty uprawnionego w powyższym zakresie są dalece generalne i zasadniczo sprowadzają się do twierdzenia odnośnie nieprawidłowości, do jakich miało dojść przy wyborze organów spółki będącej komplementariuszem uprawnionego i wynikających stąd konsekwencji w postaci działania uprawnionego przez osoby w rzeczywistości do tego nieumocowane, cow szczególności pociągać miało za sobą nieważność zbycia prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości (nieważność umowy z dnia 16 kwietnia 2014 r.). Jednak zgromadzony w niniejszej w sprawie materiał dowodowy nie pozwala w sposób dostateczny ocenić zasadności zarzutów uprawnionego. Co więcej, z informacji uzyskanej z Sądu Rejestrowego wynika, że również ważność ustanowienia działającego w imieniu uprawnionego likwidatora budzi wątpliwości, a postępowanie w przedmiocie ujawnienia likwidatora w Krajowym Rejestrze Sądowym zostało zawieszone (k. 348). Nie można więc przyjąć, aby przestępny charakter umowy z dnia 16 kwietnia 2014 r. (przez wzgląd na brak umocowania osób działających w imieniu uprawnionego), a w konsekwencji i z dnia 24 września 2015 r. został uprawdopodobniony w stopniu uzasadniającym wniosek o nieważności tych umów.
Z przedstawionych względów uznając, iż uprawniony nie uprawdopodobnił zasadności dochodzonego roszczenia, Sąd Apelacyjny, na skutek zażalenie obowiązanego(...)Sp. z o. o. wS., zmienił zaskarżone postanowienie na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w z w. zart. 397 § 2 k.p.c.w ten sposób,że wniosek o udzielenie zabezpieczenia oddalił.
SSA Wiesława Namirska SSA Olga Gornowicz – Owczarek SSA Zofia Kołaczyk