Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 553/16
Data wyroku: 2016-09-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kicman
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 887) oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).

Sygn. akt III U 553/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 września 2016 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantst. sekretarz sądowy Agnieszka Radochońska
po rozpoznaniu w dniu27 września 2016 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyT. Z.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek odwołaniaT. Z.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia8 sierpnia 2016 r.nr(...)
z m i e n i azaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyT. Z.prawo do emerytury, począwszy od 1 lipca 2016 r.
Sygn. akt III U 553/16

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 27 września 2016 r.
Decyzją z dnia 8 sierpnia 2016 r., znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyT. Z.prawa do emerytury.
Jako podstawę prawną organ rentowy wskazałrozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) orazustawę z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016 r. poz. 887).
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że wnioskodawca do dnia 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił wymaganego 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Na dzień 1 stycznia 1999 r. Zakład przyjął za udowodnione okresy nieskładkowe w wymiarze 1 miesiąca i 29 dni oraz składkowe w wymiarze 24 lat 10 miesięcy i 28 dni tj. łącznie 25 lat i 27 dni.
WnioskodawcaT. Z.w dniu 2 sierpnia 2016 r. złożył odwołanie od tej decyzji i wniósł o zaliczenie do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 6 grudnia 1973 r. do 31 grudnia 1998 r. we(...) Spółdzielni PracywR..
Wskazał, że praca którą wykonywał w Spółdzielni odbywała sięw bardzo trudnych warunkach. Polegała ona na ciągnięciu sprzętu tj. drewnianych obciążonych sani na odległość do 100 m kilkadziesiąt razy dziennie. W czasie pracy na hali było olbrzymie zapylenie z przędzy, z której wykonywano liny oraz panował olbrzymi hałas. Ponadto praca polegał również na moczeniu i wyciąganiu szpagatu, była ona uciążliwa zwłaszczaw okresie niskich temperatur powietrza.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o jego oddalenie z przyczyn, które stanowiły o wydaniu zaskarżonej decyzji.
Ponownie stwierdzono, że wnioskodawca nie spełnia warunków do nabycia emerytury określonych wart. 184 ust. 1w zw. zart. 27 i art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.) oraz w zw. z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnianych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Podniesiono, że spośród ustawowych warunków wnioskodawca wykazał jedynie ponad 25-letni staż ubezpieczeniowy. Natomiast na dzień złożenia wniosku emerytalnego nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych oraz przystąpił do OFE.
Organ rentowy wskazał, iż spornego okresu zatrudnienia we(...) Spółdzielni PracywR.od 6 grudnia 1973 r. do 15 września 1999 r. wnioskodawca nie potwierdził świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Wskazano, że ww. okres został udokumentowany zwykłym świadectwem pracy z dnia 16 września 1999 r.W świadectwem tym zakład pracy nie wskazał w pkt 4 ppkt 8,aby wnioskodawca miał wykonywać pracę w warunkach szczególnych.
Ponadto Zakład podniósł, że wnioskodawcaT. Z.,we wnioski o emeryturę oświadczył, że jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i nie wniósł o przekazanie środków zgromadzonych w OFE na dochody budżetu państwa.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaT. Z.urodzony (...)na mocy wyroku Sądu Okręgowego w KrośnieOśrodek (...)wP.VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 maja 2003 r. uzyskał prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, świadczenie to jest mu przyznane do 30 września 2017 r.
W dniu 1 marca 2016 r. wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę, oświadczając, że jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.Na potwierdzenie okresów ubezpieczenia oraz charakteru zatrudnienia odwołał się do dokumentacji zalegającej już w aktach organu rentowego.
Decyzją z dnia 15 lipca 2016 r.(...) OddziałwR.odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury, ponieważ nie osiągnął on wieku emerytalnego.
Kolejną decyzją z dnia 8 sierpnia 2016 r.(...) OddziałwR.odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury w wieku wcześniejszym wskazując, że do dnia 1 stycznia 1999 r. nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stalei w pełnym wymiarze czasu pracy.
Na dzień 1 stycznia 1999 r. Zakład przyjął za udowodnione okresy nieskładkowe w wymiarze 1 miesiąca i 29 dni oraz składkowe w wymiarze 24 lat 10 miesięcy i 28 dni tj. łącznie 25 lat i 27 dni.
Dowód:Akta organu rentowego:
- wyrok Sądy z dnia 20 maja 2003 r.,
- decyzja ZUS z dnia 8 października 2014 r.,
- wniosek o emeryturę z dnia 7.07.2016 r. ,
- decyzja odmowne ZUS/OR.z dnia 15.07.2016 r.,
- decyzja odmowne ZUS/OR.z dnia 8.08.2016 r.
Ponadto Sąd ustalił, że wnioskodawcaT. Z.w okresie od 6 grudnia 1973 r. do 15 września 1999 r. był zatrudniony we(...) Spółdzielni (...)wR.. W czasie tego zatrudnienia został powołany do zasadniczej służby wojskowej, którą odbywał od 25 kwietnia 1975 r. do1 września 1976 r.
Wnioskodawca pracował w czteroosobowej brygadzie. Praca wnioskodawcy polegała na produkcji różnego rodzaju lin, linek, sznurów lub tzw. sizalu - przędzy nasączonej naftą. Praca wnioskodawcy przy produkcji lin zwykle rozpoczynała się od rozciągnięcia na około 20-30 m surowej przędzy, następnie zwinięcia jej w kłęby i namoczenia w zbiornikach z wodą. Po nocy wyjmowano namoczoną przędzę z wody i rozpoczynano proces splatania lin tj. naciągnięcia przędzy na maszynę i jej rozciągania przy użyciu sanek. Praca ta wymagała ciągłego chodzenia – ciągnięcia sanek tam i z powrotem w rytmie pracującej, splatającej przędzę maszyny. Wnioskodawca podczas jednej zmiany chodził od 15 do 30 km. Poza tym splatanie lin odbywało się w trudnych warunkach, z uwagi na hałas pracujących równocześnie kilku maszyn, w wilgoci (po wyjęciu przędzy z wody) oraz w zapyleniu przy przygotowywaniu przędzy do produkcji.
Wynagrodzenie wnioskodawcy ustalone było według stawki godzinowej w systemie akordowym. Pensja w istocie zależała od ilości wyprodukowanych lin.
Razem z wnioskodawcą pracowali świadkowieK. B.iP. P.. Obaj byli zatrudnieni także jako splatacze lin. Wykonywali takie same prace jak wnioskodawca. Żaden z nich również nie otrzymał świadectwa pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Dowód:
- świadectwo pracy z dnia 16.09.1999 r. zalegające w aktach organu rentowego,
- akta osobowe wnioskodawcy z(...) Spółdzielni PracywR.:
- zeznania świadków k.B.oraz P.P., -k. 19
- zeznania wnioskodawcy, - k. 20
Na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. wnioskodawcaT. Z.oświadczył, że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Natomiast gdyby okazało się, że jednak przystąpił do OFE, to wnosi o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku na dochody budżetu państwa.
Dowód:
- zeznania wnioskodawcy, - k. 20
Dokonując tych ustaleń Sąd oparł się na dokumentach zgromadzonych w aktach organu rentowego oraz uwzględnił dokumentację archiwalną z akt osobowych wnioskodawcy z okresu jego zatrudnieniawe(...) Spółdzielni PracywR.. W zachowanych aktach osobowych znajdują się dokumenty potwierdzające podjęcie zatrudnienia oraz rodzaj zajmowanego stanowiska i sposób wynagradzania. Dokumenty wskazują, że wnioskodawca pracował jako liniarz, splatacz taśm i sznurów, splatacz lin, zaplatacz.
Za wiarygodne Sąd uznał zeznania świadków pracujących razemz wnioskodawcąK. B.iP. P.. Świadkowie ci jako współpracownicy wnioskodawcy dokładnie opisali charakter zatrudnieniawnioskodawcy oraz warunki pracy. Wskazali, jakie prace wykonywał wnioskodawca, jak wyglądała organizacja produkcji lin i sznurów. Sąd podzielił zeznania wnioskodawcy, który także opisał swoje obowiązki pracownicze wykonywane w spornym okresie zatrudnienia.
Zgromadzone dowody wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają, wobec czego są wiarygodnym źródłem ustaleń faktycznych. Wynika z nich, jaką pracę i w jakich warunkach wykonywał wnioskodawca.

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie wnioskodawcyT. Z.jest uzasadnione.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 887) - ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Ponadto emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunkuw otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowawust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze- pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawodo emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia,lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 latdla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymido okresów zatrudnienia.
W orzecznictwie podnosi się, iż praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 lutego 2012 r., III AUa 1797/11, LEX nr 1130404).
Bezsporne jest, że wnioskodawca ukończył 60 lat oraz posiada 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była ostatecznie kwestia ustalenia, czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat, w warunkach szczególnych oraz czy jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Wprawdzie we wnioskuT. Z., wskazał że jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i nie złożył oświadczenia o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku na dochody budżetu państwa, jednak na rozprawie zaprzeczył, aby był członkiem OFE, a w przypadku gdyby się jednak okazało się że nim jest, złożył oświadczenie o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało nadto, że do pracy w warunkach szczególnych należy zaliczyć okres zatrudnieniaT. Z.od 6 grudnia 1973 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. we(...) Spółdzielni PracywR..
Zakres wykonywanych czynności przez wnioskodawcę we wskazanym powyżej okresie w pełni odpowiadał pracom w szczególnych warunkach wymienionym w wykazie A, w dziale VII (w przemyśle lekkim), w poz. 1 – obróbka surowców włókienniczych i ich przędzenie, stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Prace wykonywane przez wnioskodawcę, wymienione są równieżw wykazie A, dział VII – (w przemyśle lekkim), w poz. 1, pkt 6- rozciągacz,pkt 19 – skręcarz i pkt 20 - przewijacz, stanowiącym załącznik nr 1 do Uchwały Nr 80 Zarządu CentralnegoZwiązku (...)z dnia 30 czerwca 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkachw jednostkach organizacyjnych spółdzielczości pracy.
Prace stale wykonywane przez wnioskodawcę przy splataniu lini sznurów z surowej przędzy na stanowiskach (zamiennie wskazywanychw dokumentacji osobowej) liniarz, splatacz lin i sznurów, bądź zaplatacz faktycznie stanowiły prace przy przygotowywaniu surowców i wyrobów włókienniczych i polegały na skręcaniu, przewijaniu i splataniu surowca,z którego produkowano sznury i liny.
W tej sytuacji Sąd, w oparciu o zachowaną dokumentację osobową oraz zeznania świadków i wnioskodawcy przyjął, że przez cały sporny okres wnioskodawca wykonywał prace w szczególnych warunkach.
Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień1 stycznia 1999 r. wykazał ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych oraz złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunkuw otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochodu budżetu państwa, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca,w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia 1 lipca 2016 r., a więc pierwszego dnia miesiąca w którym zgłoszono wniosek.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzeczono, jak w sentencji wyroku.