Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 1189/15
Data wyroku: 2016-03-16 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Wrembel-Woźniak, Julita Wyrębiak – Romero, Małgorzata Truskolaska-Żuczek
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 k.c., art. 176 k.c.

Sygn. akt IV Ca 1189/15

POSTANOWIENIE

Dnia 16 marca 2016 roku

    Sąd Okręgowy Warszawa Praga w Warszawie, IV Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie:
Przewodniczący:  SSO Anna Wrembel - Woźniak
Sędziowie:   SSO Małgorzata Truskolaska - Żuczek
SSR (del.) Julita Wyrębiak – Romero (spr.)
Protokolant:   Katarzyna Kowal
po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2016 roku w Warszawie na rozprawie
sprawy z wnioskuL. B.
z udziałemM. J.,A. K.,P. J.iH. O.
o stwierdzenie zasiedzenia
na skutek apelacji uczestniczkiA. K.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Otwocku
z dnia 11 marca 2015 roku, sygn. akt I Ns 1109/13
postanawia:

I
oddalić apelację;

II
ustalić, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie.

SSO Anna Wrembel-Woźniak SSO Małgorzata Truskolaska-Żuczek SSR(del) Julita Wyrębiak-Romero
Sygn. akt IV Ca 1189/15

UZASADNIENIE
WnioskodawcaL. B.wniósł o stwierdzenie, żeM.iP. J.nabyli na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej przez zasiedzenie z dniem 03 lipca 1987 roku udział 1/2 w nieruchomości zabudowanej położonej wJ., stanowiącej działkę o nr ewidencyjnym(...)o powierzchni 0,3609 ha obrębu 1 mającej urządzonąksięgę wieczystą nr (...))/(...), a należący doA. K.(wniosek k. 1-11).
UczestnicyM. J.iP. J.przyłączyli się do wniosku (k. 151).
UczestniczkaA. K.wniosła o oddalenie wniosku (pismo k. 124-128).
Do momentu zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy zmianie.
Postanowieniem z dnia 11 marca 2015 roku Sąd Rejonowy w Otwocku stwierdził, żeM.iP.małżonkowieJ.nabyli z dniem 03 lipca 1987 roku na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej przez zasiedzenie udział w wysokości 1/2 należący doA. K.w nieruchomości zabudowanej położonej wJ.stanowiącejdziałkę ewidencyjną nr (...)o powierzchni 0,3609 ha obręb(...)opisanej wksiędze wieczystej o numerze (...)oraz orzekł, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Swe rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:
W latach 60-tych siostryJ. O.iA. K.były współwłaścicielkami nieruchomości zabudowanej położonej wJ., stanowiącej działkę onumerze ewidencyjnym (...)i powierzchni 0,3609 ha obrębu(...)w udziałach po 1/2 części każda z nich. Na nieruchomości usytuowany był wówczas drewniany, piętrowy dom letniskowy o powierzchni około 80 m2wybudowany w 1932 roku. W wyniku działań wojennych dom uległ uszkodzeniom. W okresie letnim z przedmiotowej nieruchomości korzystała kuzynka właścicielekK. B.ze swoją rodziną tj. z mężemZ. B.i dziećmiM. J.iL. B..
W dniu 03 lipca 1967 roku pomiędzyK. B.,M. J.aA. K.doszło do zawarcia w formie ustnej przedwstępna umowa kupna – sprzedaży należącego do tej ostatniej udziału w przedmiotowej nieruchomości. Strony ustaliły cenę na kwotę 51.000 złotych. Kupujące miały uiszczać cenę systematycznie, a z chwilą gdy cena zostanie uiszczona miało dojść do zawarcia umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. W dniu zawarcia umowyA. K.otrzymała zaliczkę w kwocie 30.000 złotych.
Podobna umowa została zawarta z drugą ze współwłaścicielek niniejszej nieruchomości tj.J. O..
W kolejnych latachK. B.iM. J.z domuB.spłacałyA. K.. W 1968 roku przekazały jej kwotę 13.500 złotych, w 1969 roku -1.000 złotych, w 1970 roku – 2.000 złotych, w 1971 roku – 2.500 złotych. Dodatkowo w bliżej nieokreślonym czasie przekazały sprzedającej 2.000 złotych.
Po zawarciu nieformalnej umowy sprzedaży dotychczasowe właścicielki tj.J. O.iA. K.nie interesowały się przedmiotową nieruchomością. Wszelkie prace na działce wykonywaliZ.iK.małżonkowieB.. Prace te zmierzały do przystosowania domu do zamieszkiwania przez cały rok. Ubiegali się również o założenie telefonu.
W 1072 roku cena nabycia została pokryta w 90%. WówczasZ. B., działając w imieniu swojej żony i córki, wezwałJ. O.iA.B.-K.do zawarcia aktu notarialnego – tak jak zostało to ustalone uprzednio. W dniu 02 października 1972 rokuJ. O.dokonała na rzeczK. B.darowizny posiadanego przez nią udziału w formie aktu notarialnego. Druga ze współwłaścicielek,A. K., nie przystąpiła do aktu notarialnego. W dniu 03 marca 1973 rokuK.iZ. B.przenieśli posiadanie przedmiotowej nieruchomości na rzecz swojej córkiM. J.i jej mężaP. J.. Ci zaś, począwszy od lat 70-tych dokonali remontu i rozbudowy domu posadowionego na działce zwiększając jego powierzchnię do 130 m2.
W latach 1976 -1981 podatki za nieruchomość uiszczałyK. B.iM. J., zaś w latach 1982 – 2011 – wyłącznieM. J..
Podstawą prawna przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowiart. 172 kcw brzmieniu obowiązującym w okresie od 18 maja 1964 roku do dnia 30 września 1990 roku w związku zart. 176 kc.
Przez zasiedzenie można było wówczas nabyć nieruchomość będąc posiadaczem samoistnych – w złej wierze po upływie 20 lat, zaś w dobrej –po upływie 10 lat.
W ocenie Sądu Rejonowego w okresie od 03 lipca 1967 roku do 03 marca 1973 roku nieruchomość była w posiadaniuK. B., zaś po tej dacie –M.iP.małżonkówJ.. Jednocześnie posiadanie to było posiadaniem w złej wierze. Doliczając do okresu posiadania okres posiadania swego poprzednika toM.iP. J.posiadali przedmiotową nieruchomość poczynając od dnia 03 lipca 1967 roku w sposób nieprzerwany. Całą nieruchomość traktowali jako swoją własność, w tym również udział należący doA. K.i jako właściciele byli traktowani przez sąsiadów i organy władzy. W ocenie Sądu rozmiar nakładów pracy i kapitału poczyniony przez małżonkówJ., fakt, że nie żądali odA. K., by ta w jakimkolwiek zakresie partycypowała w kosztach dokonywanych inwestycji, świadczy o władztwie nad nieruchomością małżonkówJ.. PonadtoA. K.swój sprzeciw wyraziła dopiero po 45 latach nieprzerwanego posiadania nieruchomości przez małżonkówJ..
O kosztach postępowania Sąd I Instancji rozstrzygnął w oparciu oart. 520 §1 kpc.
Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wywiodła uczestniczkaA. K.. Przedmiotowemu postanowieniu zarzuciła naruszenieart. 233 §1 kpcw zw.zart. 245 kpci299 kpcpoprzez błędną, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego w postaci dołączonych do akt sprawy,art. 233 §1 kpcw zw. zart. 232 kpcpoprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i przyjęcie, że małżonkowieJ.wykazali zmianę zakresu wykonywanego współposiadania,art. 610 kpcw zw. zart. 670 §1 kpcpoprzez brak dokonania własnych ustaleń co do zakresu rzeczywiście wykonywanego posiadania orazart. 336 kciart. 339 kcw zw. zart. 172 kciart. 176 kcpoprzez uznanie, że małżonkowieJ.spełnili przesłanki do zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości. W konkluzji wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku o zasiedzenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja jest całkowicie niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, że w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I Instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych. Podnieść należy, że żaden z wywiedzionych zarzutów apelacji nie okazał się zasadny i nie mógł doprowadzić do wydania innego, niż te które zapadło, rozstrzygnięcia.
Zdaniem Sądu Okręgowego nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszeniaart. 233 §1 kpcw zw. zart. 245 kpciart. 299 kpcorazart. 233 §1 kpcw zw. zart. 232 kpc. Wskazać należy, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem tak doktryny jak i judykatury ocena dowodów jest istotą sędziowskiego wymiaru sprawiedliwości i dla skutecznego zakwestionowania oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji konieczne jest wykazanie, że sąd ten dokonując oceny dowodów w sposób rażący naruszył podstawowe reguły oceny, a więc zasady logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, prawidłowego wnioskowania. Apelujący, oprócz sformułowania tych zarzutów, na żadnym etapie postępowania należycie i przekonująco ich nie uzasadnił. Wskazać należy, że w świetle zeznań stron postępowania nie sposób uznać inaczej niż, jak zasadnie to Sąd Rejonowy uczynił, że pokwitowania dotyczyły płatności ratalnej ceny za przedmiotową nieruchomość. Takie wnioskowanie jest logiczne i spójne, zwłaszcza w korelacji z innymi dowodami ujawnionymi w sprawie, w szczególności z zeznaniami stron postępowania. Podkreślić należy, że skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wykazała się inicjatywą dowodową, w szczególności zaś nie udowodniła, ani też nawet nie uprawdopodobniła, że pomiędzy nią a rodzinąB.istniał jakikolwiek inny stosunek prawny z którego rodzinaB.zobowiązana była do uiszczania świadczenia na jej rzecz. W tym stanie rzeczy jedynym rozsądnym i uprawnionym twierdzeniem, jest to, że rzeczywiście była to cena za nabycie udziału w przedmiotowej nieruchomości, tak jak to konsekwentnie twierdzili małżonkowieJ..
W świetle ujawnionego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości również okoliczność, że rodzinaB.od samego początku, tj. od zawarcia nieformalnej umowy i zapłaty pierwszej części ceny za nabycie nieruchomości na rzecz uczestniczki i jej siostry, od razu weszła w posiadanie całej nieruchomości. Całością dysponowali jak właściciele, dokonując na niej niezbędnych inwestycji i ulepszeń. W szczególności zaś nigdy nie pytali o zgodę czy zdanie uczestniczki. Sama zaś uczestniczka nie przejawiała zainteresowania niniejszą działką. Trudno w tym stanie rzeczy o bardziej jaskrawe i oczywiste zamanifestowanie objęcia w posiadanie całej nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu naruszeniaart. 610 kpcw zw. zart. 670 §1 kpcto wskazać należy, że również ten zarzut nie okazał się skuteczny. Sąd Rejonowy ustalił stan faktyczny w oparciu o ujawnione w toku rozprawy dowody, a że te w całości potwierdziły twierdzenia wniosku jest rzeczą bez znaczenia. Podkreślić w tym miejscu jeszcze raz należy, że sama uczestniczka w całym postępowaniu zachowała się biernie, w żadnym zakresie nie przejawiając inicjatywy dowodowej, a tym samym nie dają nawet możliwości Sądowi rozpoznającemu przedmiotową sprawę, do innych ustaleń. Oczywistym przy tym jest, że każda ze stron przedstawia dowody na poparcie swych twierdzeń, a takie działanie znajduje pełne usprawiedliwienie w obowiązujących przepisach prawa tj. wart. 6 kc.Nie jest zatem niczym nadzwyczajnym, że strona wnioskująca przedstawiła dowody na poparcie swych twierdzeń, do czego zresztą na mocy przepisów prawa, jest obowiązana.
Na koniec wskazać należy, że w ocenie Sądu Okręgowego nie doszło również do naruszenia żadnego z przepisów prawa materialnego, a w szczególnościart. 172 kciart. 176 kc.W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I Instancji zasadnie ustalił, że doszło do kumulatywnego spełnienia przesłanek przewidzianych wart. 172 kc, a zatem do zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości. Posiadanie przedmiotowej nieruchomości przez rodzinęB., a następnieJ.było samoistne, nieprzerwane i trwało przewidziane przepisami prawa czas. Nie sposób przyjąć, że osoby te posiadały niniejszą nieruchomość w sposób inny niż jako właściciele. Osoby te wszak dokonały szeregu inwestycji na niniejszej posesji, w szczególności wyremontowały i rozbudowały dom na niej posadowiony, sami decydowali o terminie i zakresie tych prac. Trudno zatem o bardziej wyraźne zamanifestowanie woli i samoistnego charakteru swego posiadania. Podkreślić należy, że to właśnie rodzinaJ.przez otoczenie są uważani za właścicieli niniejszej nieruchomości.
Reasumując, w świetle przytoczonych powyżej okoliczności uznać należało, że wydane przez Sąd Rejonowy orzeczenie jest prawidłowe i oparte na prawidłowych ustaleniach poczynionych przez ten Sąd, zaś wywiedziona apelacja stanowi jedynie niczym nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I Instancji.
O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 520 §3 kpc. Bez wątpienia interesy wnioskodawcy oraz uczestników były między sobą sprzeczne, a zatem zasadne jest, by wnioskodawca, którego wniosek ostatecznie oddalono, poniósł koszty postępowania. Na wysokość kosztów postępowania składa się kwota wynagrodzenia pełnomocnika, która została ustalona w oparciu o obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 385 kpc, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Małgorzata Truskolaska-Żuczek Anna Wrembel-Woźniak Julita Wyrębiak-Romero