Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 584/16
Data wyroku: 2016-11-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Iwona Matyjas
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art. 53 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VIII U 584/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 7 grudnia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.Wydział(...)Umów Międzynarodowych wŁ.na podstawieustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz Umowy między Polską, a Kanadą o zabezpieczeniu społecznym z dnia 2 kwietnia 2008 r. przyznał i przeliczyłJ. Ł.emeryturę od 1 kwietnia 2014 r. tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto: przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którymJ. Ł.po raz pierwszy przystąpił do ubezpieczenia za granicą tj. od 1963 r. do 1972 r. oraz wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynoszący 36,44%. Podstawa wymiaru obliczona przez pomnożenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 36,44% przez kwotę bazową 3.191,93 zł wyniosła 1.163,14 zł. Do ustalenia wysokości emerytury Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił następujące okresy: składkowe w wymiarze 14 lat 5 miesięcy i 19 dni (tj. 173 miesiące), uzupełniające (rola) w wymiarze 2 lat 11 miesięcy i 6 dni (tj. 35 miesięcy), składkowe zagraniczne w wymiarze 23 lat (tj.276 miesięcy) a staż sumaryczny wyniósł 37 lat 5 miesięcy i 19 dni (łącznie 449 miesięcy). Wysokość emerytury została obliczona poprzez: pomnożenia wartości 24% przez kwotę bazową 3.191,93 zł, co dało kwotę 766,06 zł, pomnożenie wskaźnika 1,3% przez ilość miesięcy tj. 449, a następnie otrzymany wynik podzielono przez 12 i pomnożono przez podstawę wymiaru o wartości 1.163,14 zł, co dało kwotę 565,75 zł. Po zliczeniu uzyskanych kwot otrzymano sumę o 1.331,81 zł, a kwotę tę ograniczono do 100% podstawy wymiaru tj. do kwoty 1.163,14 zł. Emeryturę ustalono wg proporcji 208 miesięcy pracy w Polsce do 484 miesięcy łącznej pracy z uwagi na ubezpieczenie za granicą. Wysokość emerytury proporcjonalnej została obliczona w następujący sposób: 1.163,14 x 208/484 = 499,86 zł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że emerytura po waloryzacji z dnia 1 marca 2015 r. wyniosła 515,33 zł i że przysługuje do niej dodatek pielęgnacyjny w wysokości 208,71 zł (od 1 kwietnia 2014 r. wynosił on 206,76 zł).
Organ rentowy zaznaczył jednocześnie, że od 1 lutego 2016 r. wysokość należnego wnioskodawcy świadczenia do wypłaty wyniosła 677,50 zł.
(decyzja k.157-158 odwrót plik IV akt ZUS)
W dniu 23 lutego 2016 r. odwołanie od ww. decyzji w imieniuJ. Ł.złożył jego pełnomocnik. Wniósł o zmianę decyzji poprzez uwzględnienieJ. Ł.okresów uzupełniających w postaci pracy w gospodarstwie rolnym rodziców mieszczącym się w miejscowościK.gminaK., w wymiarze 3 lat 9 miesięcy i 22 dni w latach 1952 – 1957 i ustalenie emerytury wg proporcji 253 miesięcy pracy w Polsce do 529 miesięcy łącznej pracy, a tym samym w wysokości 700 zł miesięcznie (zamiast kwoty 515,33 zł).
Pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że w latach 1947 – 1957J. Ł.mieszkał wraz ze swoimi rodzicami w tej miejscowości. Rodzice wnioskodawcy prowadzili gospodarstwo rolne. Po ukończeniu 16 roku życia wnioskodawca pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców w następujących okresach: od 1 września 1952 r. do 30 listopada 1952 r., od 2 kwietnia 1953 r. do 31 lipca 1953 r., od 1 października 1953 r. do 30 listopada 1953 r., od 1 stycznia 1954 r. do 30 kwietnia 1955 r., od 1 stycznia 1956 r. do 24 września 1957 r. Podał, że na okoliczność pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców wnioskodawca przedłożył w organie rentowym zeznania świadków, które złożyli oni w Urzędzie Gminy, a ponadto dokładnie wskazał okresy swojej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Pełnomocnik wnioskodawcy wskazał jednocześnie, że powyższe dowody jak również dowody w postaci zaświadczenia Wójta GminyK.(wskazującego na zamieszkiwanie przez wnioskodawcę w miejscowościK.) oraz innych dokumentów zostały pominięte przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych bez ocenienia ich wiarygodności i mocy dowodowej. PełnomocnikJ. Ł.podkreślił, żeustawa z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracynie zawiera definicji gospodarstwa rolnego i tym samym, zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, w myślart.553k.c., gospodarstwem może być obszar mniejszy niż 1 ha. Zdaniem pełnomocnika wskazany przepis nie wprowadza ograniczeń ani co do ilości ziemi, ani co do ilości inwentarza niezbędnego do uznania danego gospodarstwa za gospodarstwo rolne.
(odwołanie k.2-5)
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że na podstawie złożonych dokumentów zaliczył wnioskodawcy okres pracy w gospodarstwie rolnym w wymiarze 2 lat, 11 miesięcy i 6 dni. Organ rentowy zaznaczył, że w 2004 r.J. Ł.składał wniosek o emeryturę, który został rozpatrzony decyzją odmowną z dnia 9 grudnia 2004 r. z uwagi na brak wymaganego stażu pracy i już wówczas zaliczono wnioskodawcy jedynie 2 lata 11 miesięcy i 6 dni pracy w gospodarstwie rolnym. Nie uwzględniono wówczas okresu od 1 stycznia 1954 r. do 24 września 1957 r., gdyż z oświadczenia wnioskodawcy i przedłożonych zeznań wynikało, że rodzice posiadali 0,3 ha, a pozostały obszar dzierżawili. W odwołaniu od decyzji tej wnioskodawca oświadczył, że w okresie od 1 grudnia 1952 r. do 31 grudnia 1953 r. mieszkał w internacie wS.(odwołanie to nie było jednak procedowane przez Sąd). W odniesieniu zaś do powyższego odwołania organ rentowy podkreślił, że żaden dokument nie poświadcza zamieszkiwania przez wnioskodawcę we wsiK.w okresie od 1952 r. do 1957 r. (w posiadaniu organu rentowego znajduje się jedynie zaświadczenie meldunku wnioskodawcy we wsiK.od 4 kwietnia 1954 r. do 14 grudnia 1957 r.), a także brak jest dokumentu potwierdzającego istnienie gospodarstwa rolnego. Organ rentowy zaznaczył, że przeciwko pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym świadczy treść zaświadczenia Rady Ministrów z 4 lipca 1957 r. oraz fakt, że w przerwach między okresami wskazanymi przez wnioskodawcę pracował on w różnych przedsiębiorstwach i mieszkał w związku z tym w internacie wS..
(odpowiedź na odwołanie k.9-9 odwrót)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcaJ. Ł.urodził się w dniu (...)Powszechny wiek emerytalny dla wnioskodawcy wynosi 65 lat.
J. Ł.przystąpił po raz pierwszy do ubezpieczenia za granicą w 1973 r.
(okoliczności bezsporne)
W dniu 22 kwietnia 2014 rokuJ. Ł.złożył wniosek o emeryturę, po rozpatrzeniu, którego wydano zaskarżoną decyzję.
(decyzja k.157-158 odwrót plik IV akt ZUS)
Staż sumaryczny wnioskodawcy uwzględniony mu przez organ rentowy wyniósł 37 lat 5 miesięcy i 19 dni (łącznie 449 miesięcy).
(decyzja k.157-158 odwrót akt ZUS)
Staż uzupełniający zaliczony wnioskodawcy przez ZUS wyniósł 2 lata 11 miesięcy i 6 dni (tj. 35 miesięcy). Organ rentowy zaliczył wnioskodawcy okres jego pracy w gospodarstwie rolnym swoich rodziców położonym wR.: od 25 września 1957 r. do 4 listopada 1958 r., od 21 października 1960 r. do 23 marca 1961 r., od 1 sierpnia 1962 r. do 31 sierpnia 1962 r., od 1 września 1962 r. do 19 listopada 1962 r., od 17 października 1967 r. do 31 października 1968 r.
(decyzja k.157-158, notatka k.95, pismo k.138 plik IV akt ZUS)
W okresie od 1 grudnia 1952 r. do 1 kwietnia 1953 r. wnioskodawca zatrudniony był w Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydziale(...)z siedzibą wS..
(świadectwo pracy k.6 plik I akt ZUS)
W okresie od 1 sierpnia 1953 r. do 30 września 1953 r. wnioskodawca zatrudniony był wWojewódzkim Przedsiębiorstwie Hurtu (...)wK.Hurtownia (...)wS..
(świadectwo pracy k.7 plik I akt ZUS)
W okresie od 1 grudnia 1953 r. do 31 grudnia 1953 r. wnioskodawca zatrudniony był wzakładzie (...)wS..
(zaświadczenie k.9 plik I akt ZUS)
W okresie od 1 maja 1955 r. do 31 grudnia 1955 r. wnioskodawca zatrudniony był wCentrali (...)Punkcie Sprzedaży wS..
(angaż k.10 oraz zaświadczenie k.11 plik I akt ZUS)
Gospodarstwo rolne ojca wnioskodawcyM. Ł.było zlokalizowane we wsiK.i liczyło 30 arów.
(akt notarialny k.120 – 121 plik IV akt ZUS)
M. Ł.był w tym okresie posiadaczem gospodarki rolnej zlokalizowanej w miejscowościK., powiat(...), województwo(...). W zaświadczeniu rady Ministrów z dnia 4 lipca 1957 r. wskazano również, że gospodarka rolnaM. Ł.pozostaje zaniedbana z jego winy.
(zaświadczenie k.33 plik IV akt ZUS)
Z treści wystawionego w dniu 30 lipca 1957 r. przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej wS.dokumentu wynika, żeM. Ł.zamieszkały w miejscowościK.uzyskał zgodę na osiedlenie się we wsiR., gminaK., powiat(...), województwo(...).
(zaświadczenie k.119 plik IV akt ZUS)
Z treści wystawionego w dniu 5 września 1957 r. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej dokumentu wynika, żeM. Ł.zamieszkały w miejscowościK.uzyskał zgodę na wywóz inwentarza w postaci pięciu krów, jednego cielaka, jednej świni, jednego konia, 15 kur oraz paszy z miejscowości zamieszkania do miejscowościK., powiat(...), województwo(...).
(zezwolenie k.34 plik IV akt ZUS)
Na mocy aktu notarialnego z dnia 11 września 1957 r.M. Ł.zrzekł się własności nieruchomości o powierzchni 30 arów zlokalizowanej w miejscowościK..
(akt notarialny k.120 – 121 plik IV akt ZUS)
Wnioskodawca był zameldowany na pobyt stały w miejscowości(...)gminaK.w okresie od 4 kwietnia 1954 r. do 14 grudnia 1957 r.
(zaświadczenie k.37 plik IV akt ZUS)
Rodzice wnioskodawcy byli właścicielami 30 arów ziemi, a 6,00 ha dzierżawili na podstawie umowy. Wnioskodawca wykonywał prace w należącym do rodziców gospodarstwie. Od 1 września 1952 r. wnioskodawca uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego dla Pracujących, a w dniu 9 listopada 1956 r. odroczono mu termin rozpoczęcia zasadniczej służby wojskowej z uwagi fakt, iż był on wówczas jedynym żywicielem swojej rodziny.
(oświadczenie wnioskodawcy, jakie złożono przed Wójtem GminyK.k.7- 7 plik III akt ZUS, książeczka wojskowa k.29 plik IV akt ZUS)
W okresach podniesionych przez wnioskodawcę pracował on w gospodarstwie rolnym swoich rodziców zlokalizowanym w miejscowościK.w charakterze rolnika. Gospodarstwo to liczyło 6,00 ha (w tym część dzierżawiono na podstawie umowy), a z uwagi na częste choroby rodziców i fakt, iż wnioskodawca był najstarszym spośród rodzeństwa, to na nim spoczywał obowiązek zastąpienia rodziców w pracy w gospodarstwie.
(zeznania świadków:H. F.,S. K., jakie złożono przed Wójtem GminyK.k.26-27 odwrót plik IV akt ZUS)
Gospodarstwo rolne (...)liczyło 30 arów ziemi i obszar ten stanowił ich własność. Rodzice wnioskodawcy dzierżawili (na podstawie umowy) ziemię o powierzchni 6,00 ha. Z uwagi na chorobę matki oraz brata musiał pomagać rodzicom w prowadzonym przez nich gospodarstwie rolnym.
(zeznania świadków:P. K.k.8-8 odwrót,M. C.k.9-9 odwrót, jakie złożono przed Wójtem GminyK.plik III akt ZUS)
Rodzice wnioskodawcy byli właścicielami 30 arów ziemi, a 6,00 ha dzierżawili na podstawie umowy. Gospodarstwo nie było zmechanizowane, a wszystkie prace wykonywano w nim ręcznie. W okresach podniesionych przez wnioskodawcę pracował on w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, a z uwagi na choroby, na jakie zapadali jego rodzice i fakt, iż wnioskodawca był najstarszym spośród rodzeństwa, to na nim spoczywał obowiązek zastąpienia rodziców w pracy w gospodarstwie.
(zeznania świadkaA. D., jakie złożono przed Wójtem GminyK.k.22-22 odwrót plik IV akt ZUS)
Z treści zawartego w książeczce wojskowej wnioskodawcy wpisu wynika, że 9 listopada 1956 r. odroczono mu termin rozpoczęcia zasadniczej służby wojskowej z uwagi fakt, iż był on wówczas jedynym żywicielem swojej rodziny.
(książeczka wojskowa k.29 plik IV akt ZUS)
Z treści poświadczenia zamieszkania wynika, że wnioskodawca został zameldowany w miejscowościR.od dnia 24 września 1957 r.
(zaświadczenie k.3 plik III akt ZUS)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach organu rentowego. Podkreślić należy, że jakkolwiek z treści zgromadzonych w aktach rentowych zeznań świadków jak i samego wnioskodawcy wynika, że w spornych okresach pracował on w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, to jednak z zeznań tych nie wynika, na czym konkretnie miały one polegać i ile dobowego czasu poświęcał na nie wnioskodawca. Ponadto, wprawdzie okresy, o których zaliczenie wnosiłJ. Ł.nie pokrywają się z jego pracą zawodową, to jednak zgromadzony materiał nie pozwala stwierdzić czy wykonywanie prac w gospodarstwie rolnym rodziców było jego jedynym zajęciem. Od 1 września 1952 roku wnioskodawca uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego dla pracujących i z pewnością poświęcał również czas na naukę i dojazdy do szkoły.
Biorąc zaś pod uwagę zgromadzoną dokumentację, a w szczególności zaświadczenia pochodzące bezpośrednio ze spornego okresu, nie sposób stwierdzić czy oprócz 30 arów ziemi stanowiącej własność rodziców wnioskodawcy w skład gospodarstwa wchodził większy obszar. Ponadto z zaświadczenia z dnia 5 września 1957 r. wynika, wprost, że domowy inwentarz wchodzący w skład gospodarstwa nie był zbyt liczny, a to z kolei podważa pracę wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym w wymiarze koniecznym do uznania takiego jej charakteru. Nadto gospodarka ojca wnioskodawcy, jak wynika z zaświadczenia z dnia 4 lipca 1957 roku była zaniedbana z jego winy.
Sąd ważył, co następuje:
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego odwołanie, jako niezasadne podlegało oddaleniu.
Nie ulegało w niniejszej sprawie wątpliwości, że wnioskodawca wykonywał pracę zarówno na terytorium Polski jak i Kanady i tym samym wobec podlegania ubezpieczeniom społecznym w obu ww. krajach w stosunku do jego osoby znalazła zastosowanie Umowa między Rzecząpospolitą Polską, a Kanadą o zabezpieczeniu społecznym z dnia 2 kwietnia 2008 r. (Dz. U. z 2009 r., nr 133, poz. 1095).
W myśl art.16 ust.2 ww. umowy, jeżeli prawo do emerytury lub renty powstaje wyłącznie przez zastosowanie postanowień dotyczących sumowania określonych w rozdziale 1, instytucja właściwa Rzeczypospolitej Polskiej: a) ustala teoretyczną kwotę świadczenia, które zostałoby wypłacone, gdyby przyjąć, że zsumowane okresy uznawane, zgromadzone zgodnie z ustawodawstwem Rzeczpospolitej Polskiej i zgodnie z ustawodawstwem Kanady są okresami zgromadzonymi wyłącznie zgodnie z ustawodawstwem Rzeczypospolitej Polskiej; b) na podstawie kwoty teoretycznej, obliczonej zgodnie z pkt a) ustala rzeczywistą kwotę świadczenia przez zastosowanie proporcji długości okresów uznawanych zgromadzonych zgodnie z ustawodawstwem Rzeczypospolitej Polskiej do sumy wszystkich okresów uznawanych zgromadzonych zgodnie z ustawodawstwem Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z ustawodawstwem Kanady.
Wnioskodawca urodził się przed 1 stycznia 1949 r., legitymował się wymaganym stażem pracy i organ rentowy zobligowany był ustalić emeryturę zgodnie zart.53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz.887 z późn. zm.), tj. przy uwzględnieniu 24% kwoty bazowej, o której mowa wart.19, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, oraz po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych oraz po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych, po uprzednim ustaleniu podstawy wymiaru zgodnie z art.15 ww. ustawy o emeryturach i rentach (podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę z uwzględnieniem ust.6 i art.176. Z kolei, ust.6 powołanego przepisu przewiduje, iż na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust.4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu). Jednocześnie, w związku z faktem, że pierwsze ubezpieczenie wnioskodawcy poza granicami kraju nastąpiło w 1973 r. oraz że w ciągu 20 lat poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, wnioskodawca nie był ubezpieczony w Polsce, organ rentowy zgodnie z treścią art.18 ust.3 ww. ustawy o emeryturach i rentach ustalił podstawę wymiaru emerytury stanowiącą przeciętną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zainteresowany przystąpił po raz pierwszy do ubezpieczenia za granicą.
W rozpoznawanej sprawieJ. Ł.wniósł o zaliczenie mu, jako okresów uzupełniających okresów świadczenia przez niego pracy w gospodarstwie rolnym swoich rodziców tj. od 1 września 1952 r. do 30 listopada 1952 r., od 2 kwietnia 1953 r. do 31 lipca 1953 r., od 1 października 1953 r. do 30 listopada 1953 r., od 1 stycznia 1954 r. do 30 kwietnia 1955 r., od 1 stycznia 1956 r. do 24 września 1957 r. Zaliczenie powyższych okresów przełożyłoby się na wzrost sumarycznego stażu pracy wnioskodawcy, a to z kolei skutkowałoby wzrostem świadczenia.
Zgodnie z treścią art.10 ust.1 ww. ustawy o emeryturach i rentach, przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art.56 ustawy, jak okresy składkowe: okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia, przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art.5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
Z powyższego wynika, że przepis art.10 ust.1 niniejszej ustawy, dopuszcza wyjątkowo możliwość traktowania okresów pracy w gospodarstwie rolnym tak jak okresów składkowych w ramach ubezpieczenia pracowniczego, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia okresów składkowych i nieskładkowych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2004 roku, II UK 59/04).
Nadto w orzecznictwie przesądzono, że jedynie wykonywanie stałej pracy w gospodarstwie rolnym, w którym osoba zainteresowana zamieszkuje lub ma możliwość codziennego wykonywania prac związanych z prowadzoną działalnością rolniczą, w wymiarze nie niższym, niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, pozwala na przyjęcie ziszczenia się przesłanek z przepisu art.10 ust. 1 ww. ustawy o emeryturach i rentach.
Stałość pracy nie musi co prawda oznaczać codziennego wykonywania czynności rolniczych, ale gotowość do podjęcia pracy rolniczej, jeżeli sytuacja tego wymaga, z czym wiąże się też wymóg zamieszkiwania osoby bliskiej rolnikowi co najmniej w pobliżu gospodarstwa rolnego. Zauważyć należy, że okres pracy w gospodarstwie rolnym jako okres uzupełniający nie jest okresem pracy sensu stricto (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2008 roku, II UK 61/08, wyrok SąduN.z dnia 4 listopada 2003 roku, II UK 153/03, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2014 r., I UK 17/14, Lex nr 1538420, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 24 września 2014 r., III AUa 1028/14, Lex nr 1515219)
Wnioskodawca może udowodnić wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi fakt i czasokres wykonania pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, po ukończeniu przez niego 16 roku życia. W wyroku z dnia 9 stycznia 1998 roku (II UKN 440/97, Lex nr 34199) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zaliczenie nieudokumentowanych okresów do uprawnień oraz wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych wymaga dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, że w spornym okresie wnioskodawca wykonywał obowiązki w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze, co najmniej 4 godzin dziennie. Wnioskodawca nie wykazał, na czym dokładnie polegały jego obowiązki w spornym okresie oraz co istotne, czy jego praca była niezbędna do utrzymania funkcjonowania gospodarstwa w należytym stanie. Nadto wnioskodawca był zameldowany na pobyt stały w miejscowości(...)w okresie od 4 kwietnia 1954 r. do 14 grudnia 1957 r. Od 1 września 1952 roku uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego dla pracujących. Nie można pomijać również zaświadczenia z 4 lipca 1957 roku, z którego wynika, że gospodarka ojca wnioskodawcy była zaniedbana.
Sąd nie neguje, że wnioskodawca mógł wykonywać w gospodarstwie rolnym rodziców pewne czynności to jednak nie wykazał, że wymagało to od niego stałej, codziennej pracy w wymiarze, co najmniej 4 godzin dziennie.
Wnioskodawca nie przedstawił dokumentów, z których wynikałby, że w skład gospodarstwa rolnego rodziców wnioskodawcy wchodził obszar większy niż 30 arów, a wobec niewielkiej ilości hodowanego w nim inwentarza, nie było możliwym zaliczenie wnioskodawcy spornych okresów.
Stosownie doart. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W postępowaniu sądowym wnioskodawca może korzystać z wszelkich środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty, w szczególności z dowodów dokumentów oraz z przesłuchania świadków (wyrok Sądu Najwyższego z 25 lipca 1997 r., II UKN 186/97). Nie jest rzeczą Sądu zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art.232 k.p.c.), tym bardziej, że wnioskodawca był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art.3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art.227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art.6 k.c.).
Ponieważ wnioskodawca nie udowodnił okoliczności leżących u podstaw odwołania, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., Sąd Okręgowy odwołanie oddalił.

(S.B.)

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi wnioskodawcy.
29.11.2016 r.