Sąd Okręgowy w Krakowie
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II S 78/16
Data wyroku: 2016-06-13 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Renata Stępińska, Jarosław Tyrpa, Ewa Krakowiak

Sygn. akt II S 78/16

POSTANOWIENIE
Dnia 13 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Ewa Krakowiak (sprawozdawca)
Sędziowie:  SO Renata Stępińska
SO Jarosław Tyrpa
po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 r. w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
skargiK. D. (1)
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w Wadowicach do sygn. akt I Ns 559/11
przy uczestnictwie Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w Wadowicach
postanawia:

I
stwierdzić, że w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wadowicach, sygnatura akt I Ns 559/11 nastąpiła przewlekłość postępowania;

II
przyznać od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wadowicach na rzecz skarżącegoK. D. (1)kwotę 5.000 zł (pięć tysięcy złotych);

III
oddalić skargę w pozostałym zakresie.

SSO Renata Stępińska SSO Ewa Krakowiak SSO Jarosław Tyrpa

UZASADNIENIE
SkarżącyK. D. (1)w dniu 22 marca 2016 r. złożył skargę w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Wniósł o stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu sygn. akt I Ns 559/11 prowadzonym przed Sądem Rejonowym w Wadowicach oraz o przyznanie kwoty 9.000 zł. Skarżący domagał się również zobowiązania Sądu Rejonowego do rozpoznania przedmiotowej sprawy w terminie 3 miesięcy od rozpoznania skargi.
W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w sprawie o rozgraniczenie toczy się od 2011 roku, a rozprawy wyznaczane są ze sporym opóźnieniem. Jak podaje „nie pamięta kiedy była jakaś rozprawa.” Zdaniem skarżącego doszło do rozpoznania jego wniosku o rozgraniczenie z opóźnieniem, wielokrotnie zwracał się do Prezesa Sądu Rejonowego w Wadowicach o przyspieszenie rozpoznania sprawy, jednak bez efektu. Otrzymał pismo z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, gdzie polecono mu złożenie niniejszej skargi.
Do sprawy przystąpił Skarb Państwa –Sąd Rejonowy w Wadowicach reprezentowany przez Prezesa Sądu, wnosząc o jej oddalenie.
Na uzasadnienie - opisując przebieg postepowania - wskazał, że w sprawie nie doszło do przewlekłości, zaś spowolnienie merytorycznego rozstrzygania przedmiotowej sprawy wynikło przede wszystkim z powodu składania licznych pism przez skarżącego w toku postępowania, które powodowały konieczność podjęcia odpowiednich czynności i wydawania zarządzeń w sprawie, wielokrotnej zmiany pełnomocnika z urzędu wyznaczonego dla skarżącego, konieczności rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy. Dalej w odpowiedzi wskazano, że w okresie objętym skargą tj. od 30 czerwca 2011 r. do marca 2016 r. skarżący nie wskazał na czym zarzucana przewlekłość miała polegać. Podkreślono, iż w toku całego postępowania skarżący był należycie reprezentowany przez kolejnych (pięciu) profesjonalnych pełnomocników z urzędu, których procedura wyznaczenia niewątpliwie spowodowała także znaczne wydłużenie postępowania. W ocenie Prezesa Sądu Rejonowego w Wadowicach na długotrwałość postępowania w sprawie wpływ miała również sytuacja kadrowa. W latach 2013 - 2014 nastąpiły poważne zmiany w obsadzie etatowej sędziów Wydziału I Cywilnego poprzez jej zmniejszenie łącznie o 2 etaty, co wpłynęło na zwiększenie referatów sędziów ponad dwukrotnie i przejawiało się w podejmowaniu czynności procesowych w dłuższych odstępach czasu.
Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje na następujący przebieg niniejszego postępowania:
WniosekK. D. (1)iK. D. (2)o wszczęcie postępowania w sprawie o rozgraniczenie przy uczestnictwieM. P.,B. P.iA. R., wpłynął do tut. Sądu w dniu 30 czerwca 2011 r. i został zarejestrowany pod sygn. akt I Ns 559/11. Sprawa przydzielona została Sędziemu Referentowi 4 lipca 2011 roku. Sędzia referent przebywał wówczas na urlopie wypoczynkowym w okresie od dnia 14 czerwca 2011 roku do 12 lipca 2011 roku.
Zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2011 roku, ekspediowanym 7 września 2011 roku, wezwano wnioskodawców o uzupełninie braków formalnych oraz fiskalnych wniosku.
W dniu 14 września 2011 roku wnioskodawczaK. D. (1)złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nie dołączając oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach. Zarządzeniem z dnia 26 września 2011 roku, ekspediowanym 21 października 2011 roku, zwrócono pismo procesowe z dnia 3 lipca 2011 roku wnioskodawcyK. D. (1), w tym samym dniu wezwano także wnioskodawcę o przedłożenie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Oświadczenie to wnioskodawca złożył 28 października 2011 roku.
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r. Sąd uwzględnił wniosek i zwolnił wnioskodawcęK. D. (1)od kosztów sądowych w całości oraz ustanowił dla niego pełnomocnika z urzędu, zwracając się do ORA wB.o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 8 grudnia 2011 roku ORA wskazała pełnomocnika dla wnioskodawcy, po czym zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2011 roku sąd wyznaczył termin rozprawy na dzień 2 lutego 2012 roku.
Na rozprawie 2 lutego 2012 roku wezwano do udziału w sprawie jako uczestniczkęM. O., ponadto pełnomocnik z urzędu wniósł o zwolnienie go z obowiązku zastępowania wnioskodawcy wskazując, że udzielał porad prawnych mężowi uczestniczki. Z uwagi na ten wniosek zwrócono się do ORA wB.o wyznaczenie nowego pełnomocnika. Zakreślono także wnioskodawcy termin 14 dni do wskazania adresu zamieszkania wezwanej do udziału w sprawie uczestniczki.
Wnioskodawca w dniu 3 lutego 2012 roku złożył pismo, w którym podał adres zamieszkania uczestniczki.
W dniu 16 lutego 2012 roku złożono pismo ORA, w którym wskazano dane nowego pełnomocnika z urzędu wnioskodawcy.
Zarządzeniem z 2 marca 2012 roku doręczonoM. O.odpis postanowienia o wezwaniu jej do udziału w sprawie, akta przedstawiono Przewodniczącemu celem zmiany Sędziego referenta. W dniu 7 marca 2012 roku doszło do zmiany referenta w sprawie, który zarządzaniem z 16 marca 2012 roku udzielił akt sprawy do Prokuratury na okres 7 dni.
W okresie 8-9 marca 2012 roku, 13-15 marca 2012 roku, 9-11 maja 2012 roku oraz 16-18 maja 2012 roku Sędzia Referent przebywał na zwolnieniu lekarskim,
Zarządzeniem z 4 kwietnia 2012 roku wyznaczono termin rozprawy na 9 maja 2012 roku, który odwołano z uwagi na chorobę Sędziego. Kolejny termin rozprawy wyznaczono na dzień 21 czerwca 2012 roku.
Na rozprawie 21 czerwca 2012 roku odebrano stanowiska stron, w tym uczestniczki, która oświadczyła, iż zgłasza zarzut zasiedzenia, oraz zakreślono termin tygodniowy do zgłoszenia wszystkich wniosków dowodowych pod rygorem pominięcia.
W dniach 22 czerwca 2012 roku i 26 czerwca 2012 roku złożono pisma procesowe z wnioskami dowodowymi (w piśmie uczestniczki z 26 czerwca 2012 roku zawarto wniosek o przesłuchanie 5 świadków, w piśmie wnioskodawcy z 26 czerwca 2012 roku zawnioskowano o przesłuchanie 5 świadków) zawierające braki (brak odpisów dla stron). Zarządzeniem z dnia 5 lipca 2012 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy i uczestniczki o uzupełnienie braków formalnych pism z dnia 22 czerwca 2012 roku i 26 czerwca 2012 roku poprzez przedłożenie odpisów, nadto wskazanie, na jakie okoliczności mają zeznawać świadkowie wskazani przez wnioskodawcę. Ponadto w piśmie z 12 lipca 2012 roku wnioskodawca wniósł o przesłuchanie kolejnego świadka. Zarządzeniem z dnia 20 lipca 2012 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy o przedłożenie kolejnych odpisów pisma procesowego z dnia 12 lipca 2012 roku oraz podanie okoliczności, na które zawnioskowano zeznania świadka. W dniu 20 lipca 2012 roku i 20 sierpnia 2012 roku wnioskodawca uzupełniał braki wniosków.
W okresie od 7 sierpnia 2012 roku do 4 września 2012 roku Sędzia referent przebywała na urlopie.
Postanowieniem z dnia 17 września 2012 roku wydanym na posiedzeniu niejawnym Sąd dopuścił dowód z oględzin nieruchomości na okoliczność identyfikacji przedmiotu postępowania z udziałem biegłego geodety. Jednocześnie wobec wnioskuK. D. (1)doszło do kolejnej zmiany adwokata z urzędu. W piśmie z 22 października 2012 roku ORA wskazała nowego pełnomocnika, co spowodowało odwołanie terminu oględzin wyznaczonego na 24 października 2012 roku. Nowy termin oględzin wyznaczono na 29 listopada 2012 roku. Pismem z 9 listopada 2012 roku wnioskodawca po raz kolejny wniósł o zmianę pełnomocnika z urzędu.
Na oględziny 29 października 2012 roku Sąd wezwał świadków zawnioskowanych przez wnioskodawcę i uczestniczkę (11 świadków), jednak po okazaniu im przedmiotu postępowania nie przesłuchał ich, natomiast dopuścił dowód z opinii geodezyjnej dla ustalenia granicy prawnej miedzy działkami stron. Wobec pisma ORA o braku możliwości wskazania nowego pełnomocnika – wnioskodawca cofnął wniosek w tym zakresie.
W okresie od 11 stycznia 2013 r. do dnia 20 maja 2013 r. akta sprawy pozostawały u biegłego sądowego z zakresu geodezji inż.R. M., któremu zostało zlecone sporządzenie opinii na okoliczność ustalenia granicy prawnej (według stanu prawnego) pomiędzy działkami będącymi przedmiotem postępowania, a to nr(...),(...),(...), adziałkami nr (...)położonymi wJ., z przedstawieniem dodatkowo stanowisk zaprezentowanych na oględzinach przez wnioskodawcęK. D. (1)i uczestniczkęM. P.- według ich wskazań. Pismem z dnia 15 lutego 2013 r. biegły wniósł o przedłużenie terminu do wykonania opinii z uwagi na konieczność zawiadomienia stron o terminie pomiarów oraz warunki zimowe, a który to wniosek Sąd uwzględnił i przedłużył biegłemu termin do sporządzenia opinii w sprawie do dnia 30 maja 2013r.
Po złożeniu opinii zarządzeniem z 21 czerwca 2013 roku doręczono jej odpisy stronom, zakreślając termin 2 tygodni do złożenia zarzutów. Pisma w tym zakresie złożono w 17 lipca 2013 roku (pismo wnioskodawcy wraz z wnioskiem dowodowym o przesłuchanie kolejnego świadka) oraz w dniu 25 lipca 2013 roku (pismo uczestniczki z zarzutem zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu wraz z wnioskami dowodowymi z akt postępowania uwłaszczeniowego, akt administracyjnych dotyczących zmiany granic, umów sprzedaży i darowizny oraz o przesłuchanie 6 świadków i uczestników postępowania). Postanowieniem z 5 sierpnia 2013 roku przyznano biegłemu wynagrodzenie oraz zarządzeniem wezwano do uzupełnienia braków pism wnioskodawcy z zarzutami do opinii.
WnioskodawczyniK. D. (2)- wezwana do uiszczenia zaliczki na biegłego - złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, który – po wezwaniu o braki formalne wniosku (jego sprecyzowanie), jak też po złożeniu oświadczenia o stanie majątkowym - został uwzględniony przez Sąd postanowieniem z dnia 14 maja 2013 roku.
W okresie od 6 sierpnia 2013 roku do 10 września 2013 roku Sędzia referent przebywała na urlopie wypoczynkowym, a w okresie 25-26 września 2013 roku i 7-18 października 2013 roku na zwolnieniu lekarskim.
Zarządzeniem z dnia 4 listopada 2013 roku wezwano pełnomocnika wnioskodawcy o przedłożenie odpisów pisma procesowego z dnia 17 lipca 2013 roku oraz zwrócono się do Starostwa(...)o udostępnienie dokumentów uwłaszczeniowych oraz operatów zmiany granic. Akta przesłano 2 stycznia 2014 roku.
Zarządzeniem z dnia 25 listopada 2013 roku - wobec wnioskuK. D. (1)o zmianę pełnomocnika - zwrócono się do ORA wB.o wyznaczenie nowego adwokata z urzędu dla wnioskodawcy. Wyznaczenie nastąpiło w dniu 13 stycznia 2014 roku.
Kolejnym zarządzeniem z dnia 17 lutego 2014 roku - na skutek rezygnacji kolejnego pełnomocnika – zwrócono ponownie się do ORA o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, co nastąpiło 12 marca 2014 roku. W dniu 30 maja 2014 roku poinformowano wnioskodawcę o wyznaczonym pełnomocniku, jednocześnie zobowiązano pełnomocnika do przedłożenia odpisów pisma procesowego z dnia 30 lipca 2013 roku.
Z uwagi na zgłoszone przez wnioskodawcę zarzuty do opinii biegłego oraz zagadnienia przedstawione przez pełnomocnika uczestniczkiM. P., zwrócono się - zarządzeniem z dnia 5 sierpnia 2014 roku - do biegłego o wydanie opinii uzupełniającej w sprawie. W dniu 14 października 2014 r. biegły złożył opinię uzupełniającą.
W okresie od 11 sierpnia do 15 września 2014 roku Sędzia Referent przebywała na urlopie wypoczynkowym.
W dniu 19 grudnia 2014 roku wydano zarządzenie o przedłożeniu w Oddziale Finansowym do sprawdzenia rachunku biegłego. Akta przedłożono Sędziemu w dniu 7 stycznia 2014 roku.
Zarządzeniem z 9 marca 2015 roku doręczono stronom (pełnomocnikom stron) odpisy opinii uzupełniającej biegłego geodety z 14 października 2014 roku, zakreślając termin 2 tygodni do złożenia zarzutów. W dniu 30 marca 2015 roku wpłynęły zarzuty wnioskodawcy do opinii z wnioskiem o sporządzenie planu rozgraniczenia przez innego biegłego geodetę. Jednocześnie uczestniczka w piśmie z 13 kwietnia 2015 roku podtrzymała zarzut zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu. Postanowieniem z dnia 9 marca 2015 roku przyznano biegłemu wynagrodzenie za sporządzenie opinii uzupełniającej.
W dniu 10 marca 2015 roku wpłynął wniosek wnioskodawcy o wyłączenie Sędziego Referenta. Postanowieniem z dnia 27 marca 2015 roku sąd oddalił wniosekK. D. (1)o wyłączenie sędziego referenta o rozpoznania sprawy. W dniu 9 kwietnia 2015 roku wnioskodawca wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem z dnia 20 kwietnia 2015 roku wezwano pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie braków formalnych zażalenia. Zarządzeniem z dnia 11 maja 2015 roku przesłano odpisy zażalenia stronom. Akta sprawy w raz z zażaleniem zostały przedstawione Sądowi Okręgowemu w dniu 13 lipca 2015 roku, a zwrócone 1 września 2015 roku.
Sędzia referent w okresie od 19 maja 2015 roku do 18 czerwca 2015 roku przebywała na zwolnieniu lekarskim, zaś w okresie od 11 sierpnia 2015 roku do 11 września 2015 roku przebywała na urlopie wypoczynkowym.
Zarządzeniem z dnia 30 listopada 2015 roku zwrócono się do biegłego geodety o ustosunkowanie się do zarzutów zgłaszanych przez strony w terminie tygodniowym.
Zarządzeniem z 10 lutego 2016 roku wyznaczono termin rozprawy, o którym zawiadomiono strony i pełnomocników stron oraz ponaglono biegłego do złożenia odpowiedzi na zarzuty do opinii.
W dniu 8 marca 2016 r. biegły ustosunkował się do odezwy Sądu z dnia 30 listopada 2015 roku.
Sąd Okręgowy zważył.
Skarga jest uzasadniona, albowiem w powołanej sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt I Ns 559/11 przed Sądem Rejonowym w Wadowicach doszło do przewlekłości postępowania.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że ustawa, w trybie której rozpoznawana jest skarga, przewiduje możliwość jej wniesienia, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, zwanej dalej ustawą). Dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie rozstrzyganych zagadnień dla strony, która wniosła skargę oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Skarga zasługuje na uwzględnienie jedynie wówczas, gdy przy prawidłowym zachowaniu stron, a w szczególności strony zarzucającej przewlekłość postępowania, sąd przez swą nieterminowość lub nieprawidłowość podejmowanych czynności nie wydał rozstrzygnięcia co do istoty w rozsądnym czasie.
W ocenie Sądu Okręgowego analiza akt niniejszego postępowania daje podstawę do stwierdzenia, że sprawa prowadzona jest przewlekle. O ile w początkowej fazie postępowania dochodziło do opóźnionego (po upływie miesiąca) wykonywania zarządzeń Sędziego referenta (zarządzenie z 3 sierpnia 2011 roku wykonane 7 września 2011 roku, czy zarządzenie z 26 września 2011 roku ekspediowane 21 października 2011 roku), co niewątpliwie wpłynęło na wydłużenie postępowania w tym okresie, jednak nie kwalifikowało się pod pojęcie przewlekłości postępowania, to w dalszej części sprawa była prowadzona przewlekle, a podejmowane czynności w większości nie zmierzały do jej merytorycznego rozpoznania.
W pierwszym rzędzie należy wskazać, że o ile prawidłowo Sąd Rejonowy - po przeprowadzeniu dwóch rozpraw 2 lutego 2012 roku i 21 czerwca 2012 roku - wyznaczył termin oględzin, które odbyły się ostatecznie 29 października 2012 roku, to z niewiadomych przyczyn nie przesłuchał wezwanych w tym celu 11 świadków. Sąd poprzestał na okazaniu świadkom spornych granic, po czym zwolnił ich, zlecając sporządzenie opinii geodezyjnej dla ustalenia przebiegu granicy wedle stanu prawnego oraz wskazań stron. Tymczasem dowód z zeznań świadków zgłosili zarówno wnioskodawca (6 świadków) oraz uczestniczka (6 świadków), zaś na rozprawie 21 czerwca 2012 roku uczestniczka podniosła zarzut zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu, konkretyzując go w piśmie z dnia 25 lipca 2013 roku oraz wnioskując o przesłuchanie w tym zakresie także uczestników postępowania. Sąd Rejonowy wniosku tego nie zrealizował do chwili obecnej. Wprawdzie wyznaczono termin rozprawy na czerwiec 2016 roku, jednakże jak wynika z treści zarządzenia nie wezwano na niego świadków, zatem był to termin wyznaczony po raz kolejny do odebrania stanowisk stron. Tymczasem rozpoznanie zgłoszonego przez uczestniczkę zarzutu zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu – o ile Sąd uzna za celowe badanie tego zarzutu – wymaga przesłuchania świadków dla ustalenia okresu i charakteru władania obszarem zgłoszonym do zasiedzenia. Sąd zarzutem tym – zgłoszonym w lipcu 2013 roku – dotychczas nie zajął się. Natomiast działania Sądu, koncentrujące się głównie na wzywaniu wnioskodawcy i uczestniczki do uzupełnienia braków kolejno składanych pism procesowych poprzez złożenie ich odpisów, czy też polegające na doręczaniu wyjaśnień biegłego w związku z zarzutami do opinii, nie zmierzały do wyjaśnienia sprawy i jej rozstrzygnięcia. To nie biegły bowiem, ale Sąd ma zdecydować, jak przebiega granica prawna pomiędzy nieruchomościami stron, w szczególności, czy wyznaczy ją stan prawny powstały na skutek zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu.
Wskazać także należy, że pierwsza opinia geodezyjna złożona została 20 maja 2013 roku, jej odpisy doręczono stronom w czerwcu 2013 roku, zaś w lipcu 2013 roku złożono do niej zarzuty. Dopiero jednak po ponad roku - w dniu 5 sierpnia 2014 roku - Sąd zwrócił się do biegłego o wydanie opinii uzupełniającej w związku z tymi zarzutami. Opóźnienia w tym zakresie nie usprawiedliwiają ani żądania wnioskodawcy o zmianę pełnomocnika z urzędu, ani działania Sądu polegające na wzywaniu do składania odpisów kolejnych pism procesowych, czynności te powinny być bowiem podejmowane równolegle do działań Sądu zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy. Także po uzyskaniu opinii uzupełniającej biegłego w dniu 14 października 2014 roku, dopiero zarządzeniem z dnia 9 marca 2015 roku (po prawie 5 miesiącach) doręczono stronom odpisy tej opinii, zakreślając kolejny termin na złożenie zarzutów. Zarzuty te wpłynęły jeszcze w marcu 2015 roku, jednak dopiero 30 listopada 2015 roku (po 8 miesiącach) Sąd zarządził doręczenie pism z zarzutami biegłemu celem ustosunkowania się do nich w terminie 2 tygodni. Pomimo przekroczenia przez biegłego zakreślonego terminu, Sąd nie zastosował wobec biegłego żadnych ponagleń, czy grzywny. Tymczasem biegły złożył wyjaśnienia dopiero po upływie ponad trzech miesięcy. Do chwili obecnej nie doszło także do podjęcia żadnych czynności w związku z zarzutem zasiedzenia, w szczególności nie przesłuchano świadków i stron, co powinno nastąpić niezależnie od czynności podejmowanych przez Sąd w związku z opinią biegłego i pismami składanymi przez strony w tym zakresie.
Powyższe wskazuje, zdaniem Sądu Okręgowego, iż w niniejszej sprawie doszło do przewlekłości postępowania.
Dokonując oceny istnienia przewlekłości postępowania konieczne jest zbadanie całego okresu trwania postępowania przed sądem danej instancji, a nie tylko jego etapu. Przewlekłość zachodzi wówczas, gdy czas, w jakim to postępowanie się toczy, przekracza rozsądne granice. Podkreślić przy tym trzeba, iż przewlekłość postępowania nie może być oceniana jedynie przez pryzmat upływu czasu. Badanie przewlekłości postępowania obejmuje ocenę terminowości i ocenę prawidłowości działań sądu przy uwzględnieniu obiektywnych przesłanek. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu Okręgowego, rozsądne granice rozpoznania sprawy zostały przekroczone, biorąc pod uwagę nie rozpoznany dotychczas przez okres prawie 3 lat zarzut zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu, jak też rodzaj i zakres podjętych czynności, które w większości nie zmierzały do merytorycznego rozpoznania sprawy o rozgraniczenie.
Miarkując wysokość kwoty przyznanej skarżącemu z tytułu przewlekłości postępowania Sąd miął na uwadze, że postępowanie trwa pięć lat, przy czym w początkowej fazie nie było prowadzone przewlekle. Dopiero po złożeniu opinii przez biegłego geodetę 20 maja 2013 roku można uznać, że dalsze czynności podejmowane były ze znacznymi opóźnieniami, jak chociażby w doręczaniu odpisów kolejnych opinii uzupełniających, czy też nie realizowały wniosków stron w zakresie rozpoznania zarzutu zasiedzenia, co sprawia, że okres przewlekłości dotyczy około 3 lat. Jednocześnie miarkując przyznaną kwotę 5.000 zł Sąd miał na uwadze, że nie tylko działania Sądu opóźniają rozpoznanie sprawy. Jak wynika bowiem z akt postępowania wnioskodawca składał w jego toku szereg wniosków o zmianę pełnomocnika z urzędu, o zwolnienie od kosztów sądowych czy o wyłączenie sędziego i każdym z tych wniosków Sąd musiał się zajmować, co niewątpliwie wymagało podjęcia dodatkowych nie związanych z meritum sprawy czynności. Niezwłoczne rozstrzyganie sprawy nie było w takim wypadku możliwe ze względów organizacyjnych (konieczność podjęcia odpowiednich zarządzeń w związku z brakami wniosków czy brakami zażalenia na postanowienie o wyłączeniu sędziego), nadto wymagało zapoznania się Sędziego z treścią i zarzutami pism kierowanych przez wnioskodawcę, czasu dla ich rozważenia i podjęcia decyzji. Jak pokazują akta sprawy skarżący sam w swoim zachowaniu nie pozostaje zatem bez zarzutu, skoro składał liczne i obszerne pisma procesowe, do których Sąd musiał za każdym razem się ustosunkować, pisma te w większości były obarczone brakami formalnymi i skarżący był wzywany do ich uzupełnienia, co również miało wpływ na terminowość prowadzenia sprawy.
Mając na względzie, że w przedmiotowym postępowaniu doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawieart. 12 ust. 1, 2 i ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki(Dz. U. Nr 179, poz. 1843 z późn. zm.).
SSO Renata Stępińska SSO Ewa Krakowiak SSO Jarosław Tyrpa