Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku
X Wydział Karny
Sygnatura akt: X K 437/16
Data wyroku: 2016-11-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Zabłudowska

Sygn. akt X K 437/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 listopada 2016 r.
Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku w X Wydziale Karnym w składzie
Przewodniczący: SSR Dorota Zabłudowska
Protokolant: Agata Chyczewska
po rozpoznaniu w dniach 7 września 2017 r., 27 listopada 2017 r. sprawyS. G.,s.A.iM.,PESEL (...)urodzonego (...)wG.
oskarżonego o to, że:

1
w dniu 11 kwietnia 2015 roku wW.dokonał przywłaszczenia pompy koloru szarego z silnikiem odD. (...)oraz 8 sztuk węży o łącznej wartości 10.000 zł na szkodęT. K.,

tj. o przestępstwo zart. 284§1 k.k.

2
w dniu 11 kwietnia 2015 roku wW.groziłT. K.spaleniem domu oraz pobiciem po czym groźby te wzbudziły w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione,

tj. o przestępstwo zart. 190§1 k.k.

3
w dniu 11 kwietnia 2015 roku wW.grożąc pobiciem oraz spaleniem domu i samochodu zmuszałT. K.do określonego zachowania polegającego na przekazywaniu przez pokrzywdzonego pieniędzy w kwocie 3000 zł w zamian za możliwość używania pompy podczas czerpania bursztynu,

tj. o przestępstwo zart. 191§1 k.k.

1
w ramach pierwszego zarzucanego mu czynu oskarżonegoS. G.uznaje za winnego tego, że w dniu 11 kwietnia 2015 roku wW.dokonał przywłaszczenia pompy koloru szarego z silnikiem odD. (...)oraz 8 sztuk węży o łącznej wartości 10.000 zł na szkodęT. K., czyn ten kwalifikuje zart. 278§1 k.k.i za to na mocyart. 278§1 k.k.wymierza mu karę roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

2
w ramach czynów zarzucanych mu w punktach 2 i 3 aktu oskarżenia oskarżonegoS. G.uznaje za winnego tego, że w dniu 11 kwietnia 2015 roku wW.grożąc pobiciem oraz spaleniem domu i samochodu zmuszałT. K.do określonego zachowania polegającego na przekazywaniu przez pokrzywdzonego pieniędzy w kwocie 3000 zł w zamian za możliwość używania pompy podczas czerpania bursztynu, czyn ten kwalifikuje zart. 191§1 k.k.i za to na mocyart. 191§1 k.k.wymierza mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

1
na mocyart. 85 § 1 i 2 k.k.,art. 86 § 1 k.k.łączy jednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonego w pkt I – II wyroku i wymierza mu karę łączną roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

2
na podstawieart. 46§1 k.k.orzeka wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę kwoty 10.000 zł (dziesięciu tysięcy złotych) na rzeczT. K.;

3
na mocyart. 626 § 1 k.p.k.iart. 627 k.p.k.iart. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. 1973, poz. 49/223 ze zm.) obciąża oskarżonego kosztami sądowymi: wydatkami w kwocie 70 zł (siedemdziesięciu złotych) oraz opłatą w wysokości 300 zł (trzystu złotych).

Sygn. akt: X K 437/16

UZASADNIENIE

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Pod koniec 2014 rokuT. K.zaczął się ubiegać o koncesję na wydobycie bursztynu. Planując rozpoczęcie działalności w tym zakresie, zakupił w listopadzie 2014 roku węże w ilości 8 sztuk oraz w grudniu 2014 roku pompę za kwotę 7.000 zł. Następnie w dniu 11 kwietnia 2015 roku w godzinach porannych udał się naulicę (...)wW., gdzie zamierzał wypróbować zakupiony sprzęt. Pomagał mu w tymP. S. (1).
Kiedy mężczyźni rozłożyli sprzęt i przystąpili do jego testowania, na miejscu pojawił sięS. G.i stwierdził, że za wydobycie bursztynu w tym miejscu żąda odT. K.3.000 zł. Słysząc toT. K.oświadczył, że wydobywał bursztyn legalnie i nie jest zobowiązany do uiszczenia komukolwiek żadnych dodatkowych opłat. Na te słowaS. G.zdenerwował się i zaczął grozić, że jeśli ten nie da mu wskazanej kwoty, zostanie pobity, a jego dom spalony.T. K.zapytał wtedy, o co właściwieS. G.chodzi, ten wówczas, nadal grożąc mu, jednocześnie zamachnął się na niego, usiłując go uderzyć. Widząc toT. K.przestraszył się i wycofał pośpiesznie wbiegając w znajdujące się nieopodal grzęzawisko.T. K.miał przy tym na sobie kalosze, natomiastS. G.miał ubrane zwykłe obuwie, nie zdecydował się więc wejść za w/w na grząski, błotnisty grunt. Zamiast tego zabrał leżącą nieopodal pompę wraz z ośmioma wężami i udał się z nimi w kierunku samochodu, którym przyjechał. Z pojazdu wysiadł wówczasM. K. (1)i pomógł mu zapakować zabrany sprzęt do pojazdu.
NastępnieS. G.iK.odjechali.

/dowody:  zeznania pokrzywdzonego k. 5-6, 26-27, 234, 315-316;

zeznaniaP. S. (1)k. 42-43, 316-317;

zeznaniaM. K. (2)k. 239, 314/

Zabrany przezS. G.sprzęt przedstawiał wartość 10.000 zł.

/dowody:  zeznania pokrzywdzonego k. 5-6, 26-27, 234, 315-316/

Przesłuchiwany w toku postępowania przygotowawczego w charakterze podejrzanegoS. G.oświadczył, iż rozumie treść stawianych mu zarzutów inie przyznaje siędo popełnienia zarzucanych mu czynów. Jednocześnie odmówił składania wyjaśnień.

/vide: wyjaśnienia oskarżonego k. 216/

S. G.ma wykształcenie podstawowe. Jest kawalerem i ma troje małoletnich dzieci pozostających na jego utrzymaniu. Pracuje jako mechanik osiągając z tego tytułu stały dochód. Stan jego zdrowia jest dobry, nie był leczony psychiatrycznie, neurologicznie, ani odwykowo. Był uprzednio karany.

/dowody: dane osobopoznawcze k. 214-215;

karta karne k. 135-137;

odpisy orzeczeń k. 148-150, 151, 152-153, 154, 155-156, 158, 159-159v., 161, 163-164, 227-227v., 228, 229/

Sąd zważył, co następuje:

W świetle całokształtu zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, w szczególności zeznań pokrzywdzonego, których wiarygodność i rzetelność nie była kwestionowana, Sąd uznał za zasadne przypisanie oskarżonemu występków zart. 278 § 1 k.k.oraz zart. 191 § 1 k.k.
W pierwszej kolejności wskazać należy zatem, iż zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w zakresie odpowiedzialnościS. G.miały w okolicznościach niniejszej sprawy zeznaniaT. K.. Opisał on dokładnie, w jakich okolicznościach doszło do jego spotkania z oskarżonym w dniu 11 kwietnia 2014 roku i jakie czynności względem niego kolejno podejmowałS. G.. Istotnym dla Sądu było nadto, iż pokrzywdzony wyraźnie zaznaczył, z jakich przyczyn obawiał się spełnienia przez oskarżonego gróźb. Jego argumentacja w tym zakresie jawiła się jako w pełni logiczna, stwierdził bowiem, iżS. G., wypowiadając groźby pod adresem pokrzywdzonego był jednocześnie agresywny, w tym nawet próbował go uderzyć. Sąd nie miał ponadto zastrzeżeń co do wiarygodności zeznańT. K.w części, w jakiej ten odnosił się do wartości poniesionej przez siebie szkody. Co ważne, zeznania pokrzywdzonego korespondowały przy tym z treścią depozycjiP. S. (2), tym bardziej brak było podstaw by odmówić im wiarygodności. W konsekwencji wskazania pokrzywdzonego stały się podstawą dokonanych przez Sąd ustaleń.
Przechodząc do omówienia zeznańP. S. (1), Sąd zauważył, iż świadek ewidentnie nie starał się obciążać oskarżonego ponad miarę, skupiając się wyłącznie na przekazaniu tego, co zaobserwował, nie zaś swoich przypuszczeń czy opinii. W związku z powyższym depozycjeP. S. (1)uznano za obiektywne i tym samym wiarygodne. Jednocześnie należy stwierdzić, iż miały one znaczenie dla postępowania w zakresie ustalenia okoliczności pierwszego z zarzucanych oskarżonemu czynów świadek nie słyszał bowiem samej wymiany zdań między oskarżonym i pokrzywdzonym, jednoznacznie podał jednak, iż widział, jakS. G.zabiera należący do pokrzywdzonego sprzęt do wydobywania bursztynu, po czym umieszcza go z pomocąM. K. (3)w swoim samochodzie. W tym kontekście warto zaznaczyć, że świadek rozpoznałS. G.na okazanej mu tablicy poglądowej, co dodatkowo potwierdziło wiarogodność jego depozycji. Nic nie wskazywało przy tym, byP. S. (1)pozostawał z oskarżonym w konflikcie lub z innych przyczyn miał interes w tym, by bezpodstawnie go obciążać. Sąd zważył przy tym, iż fakt, że świadek nie widział, by oskarżony próbował uderzyć pokrzywdzonego nie przesądza, iż sytuacja taka nie miała miejsca w czasie, gdyS. G.rozmawiał zT. K., świadek był bowiem zajęty zwijaniem węży i znajdował się w znacznej odległości od w/w, zachowanie takie mogło zatem umknąć jego uwadze.
Co zaś tyczy się zeznańM. K. (2)– konkubiny pokrzywdzonego, w ocenie Sądu miały one niewielkie znaczenie dla postępowania, nie była ona bowiem bezpośrednim świadkiem zdarzenia opisanego stawianymi oskarżonemu zarzutami. Nie mniej jednak świadek wskazała, że bezpośrednio przed kwietniowym wyjazdem z pokrzywdzonym do Wielkiej BrytaniiT. K.skradziony został sprzęt do wydobywania bursztynu, twierdzenia te zaś, jako korespondujące z treścią zeznań pokrzywdzonego iP. S. (1), nie budziły zastrzeżeń.
Wobec braku zastrzeżeń dla wiarygodności zeznańT. K.iP. S. (1)za kompletnie niewiarygodne uznano zeznaniaM. K. (3). Świadek zaprzeczał bowiem, by towarzyszył oskarżonemu w dniu 11 kwietnia 2015 roku, tymczasem obaj w/w jednoznacznie wskazywali go jako osobę pomagającą oskarżonemu w zapakowaniu zabranego urządzenia do samochodu, którym przejechałS. G.. Dodatkowo analiza zeznańM. K. (3)doprowadziła do wniosku, iż świadek ma żal do pokrzywdzonego. Świadczą o tym wskazania, iż pokrzywdzony miał być winienM. K. (3)pieniądze, ten zaś miał trudności z ich wyegzekwowaniem z uwagi na postawęT. K.polegającą na unikaniu kontaktu ze świadkiem. Opisana okoliczność przemawia, w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego za uznaniem, iż świadek mógł celowo unikać podania faktów przemawiających na korzyśćT. K.i jednocześnie obciążających oskarżonego – kolegę świadka. Ponadto świadek mógł się obawiać oskarżenia go o współudział w przestępstwie. W konsekwencji Sąd pominął omawiane depozycje, dokonując ustaleń w sprawie.
Pominięte jako nie mające znaczenia dla postępowania zostały natomiast zeznaniaT. D., świadek nie miał bowiem wiedzy na temat okoliczności zdarzenia będącego przedmiotem niniejszego postępowania.
Sąd nie znalazł również podstaw do zakwestionowania autentyczności dokumentów w postaci: danych o karalności, danych osobopoznawczych, protokołów znajdujących się w aktach sprawy oraz odpisów orzeczeń. Brak w sprawie innych dokumentów, które mogłyby podważyć autentyczność wymienionych, bądź też zakwestionować ich autorstwo i treści w nich zawarte.
Mając na względzie przedstawioną powyżej ocenę materiału dowodowego Sąd uznał nieprzyznanie się przez oskarżonego do winy w zakresie zarzucanych mu czynów za podniesione wyłącznie w ramach przyjętej przez niego linii obrony.

Odnośnie kwalifikacji prawnej:

Analiza materiału dowodowego pozwoliła na przyjęcie, żeS. G.dopuścił się w dniu 11 kwietnia 2015 roku kradzieży na szkodęT. K., tym samym Sąd w ramach pierwszego z zarzucanych oskarżonemu czynów, za celową uznał zmianę opisu czynu oraz jego kwalifikacji. Zgodnie z dokonanymi ustaleniami we wskazanej dacie wW.S. G.zabrał pompę koloru szarego z silnikiem odD. (...)oraz 8 sztuk węży o łącznej wartości 10.000 zł, zachowując się względem tych przedmiotów jak ich właściciel. Zachowaniem swoim oskarżony wyczerpał zatem wszystkie znamiona czynu opisanego wart. 278 § 1 k.k., nie zaś wart. 284 § 1 k.k.Drugi ze wskazanych przepisów penalizuje bowiem min. zachowanie polegająca na przywłaszczeniu cudzej rzeczy ruchomej. Przywłaszczenie tym różni się zatem od kradzieży, że nie ma tutaj elementu zaboru. Sprawca przywłaszczenia nie pozbawia władania osoby uprawnionej, lecz legalnie wchodzi w posiadanie przedmiotu. Trafnie podkreśla się w literaturze, że przesłanką zastosowania przepisuart. 284 § 1 k.k.jest posiadanie rzeczy ruchomej przez sprawcę (tak L. Wilk, Kodeks karny. Część szczególna, t. 2, red. M. Królikowski, R. Zawłocki, 2013, s. 618).S. G.przed zabraniem pokrzywdzonemu sprzętu do wydobywania bursztynu nie znajdował się zaś w jego posiadaniu, nie sposób było zatem uznać, by wskazaną pompę oraz węże przywłaszczał w rozumieniuart. 284 § 1 k.k.
W dalszej kolejności Sąd zauważył, iż choć niewątpliwie w dniu 11 kwietnia 2015 roku wW.S. G.groziłT. K.pobiciem i zniszczeniem jego mienia, jednocześnie dążąc do zmuszenia go do przekazania mu 3.000 zł w zamian za możliwość używania pompy podczas czerpania bursztynu zachowania tego nie sposób zakwalifikować odrębnie zarówno zart. 190 § 1 k.k., jak i zart. 191 § 1 k.k.Wskazane unormowania, w ocenie Sądu, pozostają bowiem z pozornym zbiegu, zastosowanie winna zatem znaleźć tu zasada specjalności (lex specialis derogat legi generali), według której przepis szczególny (węższy w zakresie i bogatszy w treść) wyłącza przepis ogólny (szerszy w zakresie i uboższy w treść); por.M.(w:)M.i in., s. 347-348. Wskazany stosunek przepisów zauważa się przede wszystkim między typem czynu zabronionego o charakterze zasadniczym i korespondującymi z nim typami zmodyfikowanymi: np. zabójstwo -art. 148 § 1(przepis ogólny) i dzieciobójstwo (art. 149) czy zabójstwo eutanatyczne -art. 150 § 1(przepisy szczególne) – podobnie ocenić należy relacje między przepisemart. 190 § 1 k.k.i191 § 1 k.k.W doktrynie zwykło się podkreślać logiczny charakter zasady specjalności, jednocześnie zauważając, że pomiędzy przepisem ogólnym a szczególnym zachodzi stosunek (logiczny) podporządkowania. Z tego względu Sąd w pkt. II wyroku zakwalifikował zachowanie opisane w pkt 2 i 3 aktu oskarżenia jedynie jako występek zart. 191 § 1 k.k.zważając, iż na gruncieart. 191 § 1 k.k.odpowiedzialność karną ponosi osoba, która stosuje przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną w celu zmuszenia jej do określonego działania, zaniechania lub znoszenia. Definicję groźby bezprawnej dostawcza natomiastart. 115 § 12 k.k.zgodnie z którym jest to min. groźba popełnienia przestępstwa na szkodę zagrożonego lub osoby mu najbliższej wzbudzająca w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona (art. 190 § 1 k.k.). W przedmiotowej sprawie, co ustalono w sposób bezsporny, oskarżonyS. G.w dniu 11 kwietnia 2015 roku wW.groziłT. K.pobiciem go i zniszczeniem jego mienia (spaleniem domu) jednocześnie dążąc do zmuszenia go do przekazania mu 3.000 zł w zamian za możliwość używania pompy podczas wydobycia bursztynu. Sąd doszedł ponadto do przekonania, iż groźby oskarżonego wzbudziły u pokrzywdzonego uzasadnione obawy, że zostaną spełnione. W myśl powszechnie przyjętego w doktrynie i orzecznictwie stanowiska, ocena tej okoliczności powinna mieć charakter subiektywny, jednak jednocześnie muszą być wzięte pod uwagę elementy obiektywizujące ją, takie jak okoliczności wyrażenia groźby, jej treść, rodzaj dobra prawnie chronionego, które było przedmiotem groźby, pozwalające na wyeliminowanie z zakresu karalności groźby kompletnie irracjonalne [wyrok SA w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2002 r., II AKa 163/02, KZS 2002, z. 7-8, poz. 44]. Z ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie wynika, że grożąc pokrzywdzonemu oskarżony jednocześnie wykonał ruch sugerujący, że chce go uderzyć, przez co pokrzywdzony uciekł od niego. Okoliczności ta przemawiała za obiektywnym uznaniem prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa przez oskarżonego na szkodę pokrzywdzonego za wysokie, a tym samym jego obaw za zasadne. Z pewnością zachowanie oskarżonego wyczerpało zatem ustawowe znamiona czynu zart. 191 § 1 k.k.

Odnośnie kary:

Rozważając kwestię kary dla oskarżonego za opisane powyżej czyny, Sąd miał na względzie przesłanki określone w dyrektywach jej wymiaru ujętych wart. 53 k.k.
Zgodnie z brzmieniem przepisu stanowiącego podstawę skazaniaS. G.za czyn przepisany mu w pkt. I wyroku podlegał on karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat; z pkt. II wyroku – karze pozbawienia wolności do lat 3. Uwzględniając wskazane dyrektywy, Sąd doszedł do przekonania, iż najwłaściwszą karą dla oskarżonego za ten czyn kwalifikowany zart. 278 § 1 k.k.będzie kara roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, zaś za czyn zart. 191 § 1 k.k.– kara 6 miesięcy pozbawienia wolności.
W ocenie Sądu, na niekorzyść oskarżonegoS. G.w każdym przypadku przemawiała okoliczność, iż działał on w pełni umyślnie, tym samym okazując lekceważący stosunek wobec obowiązujących norm prawnych. Jednocześnie Sąd zważył, iż zachowanie oskarżonego było wyjątkowo perfidne i bezczelne, co dodatkowo przemawiało na jego niekorzyść. Okolicznością ogólnie obciążającą było również to, żeS. G.był uprzednio karany za czyny przeciwko mieniu oraz przeciwko wolności. Tym samym nie mogło być mowy o wymierzeniu oskarżonemu kar łagodniejszego rodzaju aniżeli właśnie kary pozbawienia wolności we wskazanych wymiarach.
W związku z tym, żeS. G.dopuścił się popełnienia dwóch przestępstw, zanim w stosunku do któregokolwiek z nich zapadł wyrok, Sąd w punkcie III uzasadnianego orzeczenia, na podstawieart. 85 § 1 i 2 k.k.iart. 86 § 1 k.k.połączył orzeczone względem niego kary i orzekł karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności – przy zastosowaniu zasady asperacji. W ocenie Sądu za wymierzeniem oskarżonemu kary łącznej we wskazanym wymiarze przemawiała z jednej strony okoliczność, iż pierwszy z przypisanych oskarżonemu czynów wynikał bezpośrednio z drugiego i tym samym był z nim bezpośrednio związany przyczynowo, jak i to, że każde z przestępstw zostało popełnione na szkodę tej samej osoby; z drugiej zaś fakt, iż występki te godziły w różne dobra prawnie chronione. Nadto podkreślenia wymaga, iż Sąd nie dopatrzył się względem oskarżonego żadnych szczególnych okoliczności, które przemawiałyby za zastosowaniem przy łączeniu wymierzonych mu kar zasady pełnej absorpcji lub też kumulacji.
Z uwagi na wysokość orzeczonej wobecS. G.kary łącznej, jak i okoliczności jego wcześniejszych skazań na kary pozbawienia wolności, nie było potrzeby rozważania celowości warunkowego zawieszenia jej wykonania (art. 69 § 1 k.k.). Jedynie na marginesie stwierdzić należy, iż karalność oskarżonego absolutnie nie uzasadnia pozytywnej prognozy, że nie popełniłby on przestępstwa ponownie w przypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary.
Ponadto, w ocenie Sądu, uzasadnione było również orzeczenie na mocyart. 46 § 1 k.k.wobec oskarżonego obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłacenie na rzecz pokrzywdzonego kwot stanowiących wartość skradzionego mienia, ustalona w toku postępowania dowodowego, wysokość szkody nie budzi bowiem wątpliwości. Rozstrzygając w zakresie orzeczenia omawianego środka, Sąd wziął pod uwagę zarówno konieczność oddziaływania w sferze prewencji szczególnej, jak i zapewnienie realizacji jednego z głównych celów prawa karnego, jakim jest kompensowanie szkód poniesionych przez pokrzywdzonego przestępstwem.
Nadto Sąd na podstawie na mocyart. 626 § 1 k.p.k.iart. 627 k.p.k.iart. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. 1973, poz. 49/223 ze zm.) obciążył oskarżonego kosztami sądowymi. Sąd przy rozstrzyganiu tej kwestii kierował się ogólną zasadą sprawiedliwego postępowania, zgodnie z którą każdy, kto przez swoje zawinione zachowanie spowodował wszczęcie postępowania karnego, zobowiązany jest do poniesienia jego kosztów.S. G.jest osobą młodą i zdolną do pracy zarobkowej, zatem w ocenie Sądu zobowiązanie go do poniesienia wskazanych kosztów nie będzie stanowiło dla niego zbytniego obciążenia.

Sędzia SR Dorota Zabłudowska

Zarządzenia
         :

1
odnotować w rep. K i kontrolce uzasadnień,

2
odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć zgodnie z wnioskiem,

3
akta przedłożyć z wpływem apelacji lub do uprawomocnienia.

G., dnia 4 stycznia 2018 r.

Sędzia SR Dorota Zabłudowska