Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 24/16
Data wyroku: 2016-03-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Iwona Podwójniak, Barbara Bojakowska, Robert Pabin
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc

Sygn. akt I Ca 24/16

POSTANOWIENIE
Dnia 30 marca 2016 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSO Barbara Bojakowska
Sędziowie SO Iwona Podwójniak
SR del. Robert Pabin
Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 roku w Sieradzu
na rozprawie sprawy
z wnioskuZ. S.
z udziałemA.B.,A. K.,B. M. (1),B. M. (2),D. M.,F. M.,M. M. (1)iZ. M.
o dział spadku
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w Bełchatowie
z dnia 10 lipca 2015 roku, sygnatura akt I Ns 781/13
postanawia:

1
oddalić apelację;

2
wniosek pełnomocnika uczestnika o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego pozostawić do rozstrzygnięcia Sądowi pierwszej instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Sygn. akt Ca 24/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem wstępnym z dnia 10 lipca 2015 roku Sąd Rejonowy w Bełchatowie stwierdził, żeF. M.synJ.iM.nabył przez zasiedzenie z dniem 7 października 2007 roku udział wynoszący 37/48 przysługującyZ. S.,B. M. (2),A. K.,D. M.,Z. M.,B. M. (1)iM. M. (1)we własności nieruchomości położonej wB., oznaczonej w ewidencji gruntów jakodziałka (...)o powierzchni 0,4981 ha.
Rozstrzygnięcie zapadło po następujących ustaleniach i wnioskach.
J.iM. M. (3)byli właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,1280 ha składającego się zdziałek (...)położonych wZ.idziałek (...)położonych wP..
MałżonkowieM.mieli sześcioro dzieci:Z. S.,A. K.,B. M. (2),S. M.,C. M.i najmłodszegoF. M..
RodzeństwoF. F. (1)wyprowadziło się z domu rodzinnego w latach 50. i 60. XX wieku. W domu pozostałF. M., który pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa.
W 1972 roku uczestnikowiF. M.odroczono pobór do wojska, gdyż był jedynym żywicielem rodziny. Podobnie w 1977 roku został uznany za jedynego żywiciela rodziny i przeniesiony do rezerwy.
F. M.ożenił się w 1974 roku. Żona sprowadziła się do męża. Oboje opiekowali sięJ. M., który był już wtedy chory.
OjciecJ. M.zmarł w dniu 22 lutego 1977 roku. Spadek po nim nabyła żonaM. M. (3)w ¼ oraz dzieci:F. M.,A. K.,Z. S.,S. M.,C. M.iB. M. (2)po 3/24 każde z nich, natomiast gospodarstwo rolne nabyli: żonaM. M. (3)oraz dzieci:F. M.,B. M. (2)iZ. S.po ¼ każdy z nich, co zostało stwierdzone w sprawie I Ns 507/77 przez Sąd Rejonowy w Bełchatowie.
W tej samej sprawie dokonano zgodnego działu spadku poJ. M.oraz zniesienia współwłasnościgospodarstwa rolnego (...).
Na rozprawie w dniu 15 września 1977 rokuM. M. (3),F. M.,Z. S.iB. M. (2)oświadczyli, że opróczdziałek (...)położonych wZ.orazdziałek (...)położonych wP.składających się na gospodarstwo rolne o powierzchni 3,1280 ha nie ma innego majątku, który mógłby ulec podziałowi.
Postanowieniem z dnia 15 września 1977 roku, które uprawomocniło się w dniu 6 października 1977 roku, Sąd Rejonowy w Bełchatowie, w wyniku zgodnego wniosku spadkobierców, przyznał gospodarstwo jak wyżej na własnośćF. M.ze spłatą w wysokości 5 000 zł na rzeczZ. S..
W 1977 roku w składgospodarstwa rolnego (...)wchodziła również działka aktualnie oznaczona numerem 283, które nie była wówczas wydzielona fizycznie.
Działka ta od 1962 roku oznaczona była numerem 602 o powierzchni 0,519 ha i wpisana była naJ. F. (1)jako władającego.
W 1968 rokudziałka otrzymała numer (...). Następnie została podzielona nadziałki (...).Działka (...)została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa.
W 1986 rokudziałka numer (...)otrzymała numer 283 o powierzchni 0,4881 ha.
Działka (...)została nabyta przezJ.iM. M. (3)odJ. F. (2)i od tego czasu była w ich posiadaniu, została wcielona do ich gospodarstwa rolnego.
Wszyscy uczestnicy postępowania o dział spadku i zniesienie współwłasności byli przekonani, że również grunt oznaczony aktualnie jakodziałka (...)został objęty tym postępowaniem, wchodził w skład działek zgłoszonych w sprawie I Ns 507/77. Działka ta nie posiadała i nie posiada wydzielonych granic, stanowi jedność z pozostałym gruntem wchodzącym w skład gospodarstwa. O tym, że istniejedziałka (...)o nieuregulowanym stanie prawnymF. M.dowiedział się, gdy planował przepisanie działek na syna około 2010 roku.
Po sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasnościM. M. (3)mieszkała z synemF., który prowadził gospodarstwo rolne, siał zboże, sadził ziemniaki, buraki, również nadziałce (...). W 1978 roku rozpoczął budowę domu w przedmiotowym gospodarstwie.
F. M.opłacał podatki od całego gospodarstwa rolnego. Nakazy płatnicze nie wyszczególniały działek.
Żadne z rodzeństwa nie rościło pretensji dodziałki (...). Nie wiedzieli, podobnie jakF. M., że istnieje wyodrębniona działka, która nie ma uregulowanego stanu prawnego.
Działka (...), podobnie jak całe gospodarstwo rolne, do chwili obecnej jest uprawiana przezF. M..
Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2012 roku w sprawie I Ns 23/12 Sąd Rejonowy w Bełchatowie z wnioskuZ. S.stwierdził, żeJ. M.iM. M. (3)nabyli z mocy samego prawa z dniem 4 listopada 1971 roku na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 roku własnośćdziałki (...)o powierzchni 0,4981 ha.
S. M.synJ.iM.zmarł w dniu 8 maja 1980 roku. Spadek po nim nabyli żonaA. M.oraz synowieJ.iZ. M.po 1/3 każde z nich.A. M.zmarła w dniu 16 sierpnia 1998 roku i spadek po niej po połowie nabyli synowieJ.iZ..J. M.zmarł w dniu 24 grudnia 2005 roku i spadek po nim nabyli żonaM. M. (1)i synB. M. (1)po ½ części każde z nich.
C. M.synJ.iM.zmarł 19 grudnia 2006 roku. Spadek po nim nabył w całości synD. M..
M. M. (3)zmarła w dniu 21 marca 1993 roku. Spadek po niej nabyły dzieci:Z. S.,A. K.,F. M.,B. M. (2),C. M.po 2/12 każdy z nich oraz wnukiJ. M.iZ. M.po 1/12 każdy z nich.
Mając na uwadze powyższe, Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek o zasiedzenie na rzeczF. M.jest zasadny. Jego podstawę stanowi przepisart. 172 k.c.Posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba, że uzyskał posiadanie w złej wierze, wówczas nabywa własność po upływie lat trzydziestu.
Posiadanie przezF. M.działki (...)miało charakter posiadania samoistnego. Po śmierciJ. M.całe gospodarstwo rolne w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności przypadłoF. M.. W toku tej sprawyM. M. (3),B. M. (2),Z. S.iF. M.zgodnie oświadczyli, że poza gospodarstwem rolnym składającym się z działek wymienionych we wniosku nie ma innego majątku podlegającego podziałowi. Nikt z uczestników nie wiedział, że działka zakupiona odJ. F. (2)w 1967 roku posiada nieuregulowany stan prawny, że nie została objęta uwłaszczeniem w latach 70.
Od momentu działu spadku, tj. od 6 października 1977 rokuF. M.objął w posiadanie cały majątek nabyty przez rodziców, równieżdziałkę (...), i był przekonany, że jest jej właścicielem, podobnie jak pozostałych działek wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Wykonywał uprawnienia właścicielskie uprawiając sporną działkę wraz z pozostałymi gruntami.Działka (...)leżała po sąsiedzku gruntów będących własnością rodziców uczestnika, nie było pomiędzy nimi żadnych fizycznie wydzielonych granic. Rodzeństwo też było przekonane, że całe uprawiane przezF. M.gospodarstwo rolne jest jego własnością.
ZachowanieF. M.wskazuje, że traktował przedmiotową nieruchomość jako swoją własność, wykonywał wobec niej uprawnienia składające się na treść prawa własności.
PosiadanieF. M.było posiadaniem w złej wierze – przy dołożeniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, że użytkuje gospodarstwo o większej powierzchni niż wynikało to z dokumentów potwierdzających własność.
Dla określenia terminu zasiedzenia zastosowanie ma 30. letni termin liczony od dnia 7 października 1977 roku (dzień po uprawomocnieniu się postanowienia w sprawie I Ns 507/77.
Z uwagi na to, żeF. M.po uwłaszczeniu rodzicówdziałką (...)na skutek dziedziczenia stał się właścicielem tejże działki w(...), zasiedzeniu podlegają udziały pozostałych spadkobiercówJ.iM. M. (3)w łącznej wysokości 37/48.
Apelację złożyła uczestniczka postępowaniaZ. S..
Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.art. 172 § 2 k.c.poprzez uznanie, żeF. M.nabył przez zasiedzenie udział we własnościdziałki (...)z tytułu jej trzydziestoletniego posiadania, przepisuart. 336 k.c.poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż posiadanie uczestnikaF. M.we wskazanym przez niego okresie miało charakter posiadania samoistnego oraz naruszenie przepisuart. 349 k.c.poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż doszło do przeniesienia posiadaniaM. M. (3)i pozostałych spadkobierców na rzeczF. M.w zakresie spornej nieruchomości.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisuart. 233 k.p.c.poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, niezgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, w szczególności poprzez przyjęcie jako ustaleń sądu twierdzeń uczestnikaF. M., mimo ich sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym.
Ponadto skarżąca podała, że zarzuca również nieważność postępowania z uwagi na niewyjaśnienie istoty sprawy oraz naruszenie zasady równości stron.
Podnosząc powyższe apelująca domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia i oddalenia wnioskuF. M.o zasiedzenie, ewentualnie uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wskazała, że udział 37/48 został ustalony błędnie, ponieważ „sąd nie ustalił udziałów spadkobierców zmarłego synaS. J.M.”.
Ponadto skoro uczestnik nie wiedział o istnieniu działki, to jak ją objął w posiadanie i uprawiał.
Dalej skarżąca podaje, że sąd w uzasadnieniu wskazuje na posiadanie nieruchomości, a ustala zasiedzenie udziałów. Sąd nie ustalił jakF. M.przejął udziały pozostałych spadkobierców. W zakresie tych udziałówF. M.jest jedynie „dzierżycielem zależnym”. Wskazała, że ona niczegoF.nie dawała i nie da. Jaka właściciel ma prawo zrobić ze swoją własnością co chce.F. M.ma udowodnić, że przekształcił posiadanie zależne jej udziałów w posiadanie samoistne, ma udowodnić kiedy to się stało i w jaki sposób.
W odpowiedzi na apelację uczestnik postępowaniaF. M.wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie apelacyjnej, podtrzymując stanowisko o oddalenie apelacji, jego pełnomocnik wniósł dodatkowo o zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.
W dniu 28 września 2015 roku wnioskodawczyniZ. S.oraz uczestniczka postępowaniaA. K.dokonały darowizny ich udziałów w przedmiotowej nieruchomości na rzeczA.B., córkiZ. S.i siostrzenicyA. K..Z. S.darowała udział w wysokości 22/96, aA. K.– udział w wysokości 10/96 (d. akt notarialny – k. 349-351).
W związku z powyższym postanowieniem z dnia 10 lutego 2016 rokuA. B.została wezwana do udziału w sprawie jako uczestniczka postępowania (k. 363).
UczestniczkaA. B.– także jako pełnomocnikZ. S.– popierała apelację wniesioną przez wnioskodawczynię.
W postępowaniu wyznaczonym dla rozpoznania apelacji Sąd Okręgowy przeprowadził m.in. dowód z dokumentów zawartych w aktach postępowania uwłaszczeniowego, w którym został wydany akt własności ziemi z dnia 13 sierpnia 1973 roku stwierdzający nabycie własności przezJ.iM.małżonkówM.działek położonych we wsiP.o numerach: 333, 336, 440, 441 oraz z dokumentów zawartych w aktach postępowania uwłaszczeniowego, w którym został wydany akt własności ziemi z dnia 17 września 1973 roku stwierdzający nabycie własności przezJ.iM.małżonkówM.działek położonych wewsi Z.o numerach: 50 i 54.
Sąd Okręgowy zważył:
Apelacja nie jest uzasadniona i jako taka podlega oddaleniu.
Na wstępie podnieść należy, że w sprawie nie podlega kwestii, że działką będącą przedmiotem zaskarżonego postanowienia w wyniku wniosku złożonego przez skarżącąZ. S.zostali uwłaszczeni rodziceJ.iM.małżonkowieM.w sprawie I Ns 23/12 Sądu Rejonowego w Bełchatowie. Powyższe oznacza stwierdzenie, że w dacie 4 listopada 1971 rokuJ.iM.małżonkowieM.stali się właścicielamidziałki (...)o powierzchni 0,4981 ha. Postanowienie w tej sprawie zostało wydane w dniu 11 czerwca 2013 roku i jest prawomocne.
Podnieść również należy, że wnioskodawczyni w sprawie I Ns 23/12Z. S.jako podstawę wniosku o uwłaszczenie rodzicówdziałką (...)wskazywała okoliczność nieformalnego nabycia tej działki przez rodzicówJ.iM.małżonkówM.odJ.iJ.małżonkówF.umową z dnia 10 września 1967 roku. Dalej w uzasadnieniu tamtego wniosku wskazywała, że rodzice władali tą działką samoistnie od chwili jej zakupu nieprzerwanie do śmierci.
Treść jak wyżej – w zakresie źródła nabycia przedmiotowej działki przezJ.iM.małżonkówM., daty umowy nieformalnej oraz przymiotu samoistności posiadania przezJ.iM. M. (3)tejże działki po jej nabyciu – nie stanowiła przedmiotu sporu między zainteresowanymi.
Z. S.wskazywała m.in. na faktyczne władztwo ojca w stosunku do tej działki do jego śmierci – zmarł w dniu 20 lutego 1977 roku.
Nie może być również sporna okoliczność, że przedmiotowadziałka (...)bezpośrednio graniczy – przylega do działek będących przedmiotem działu spadku i zniesienia współwłasności w sprawie I Ns 507/77. Wskazuje na to jednoznacznie wyrys z mapy złożony w sprawie I Ns 280/11 (k. 12) oraz wyrysy z mapy złożone w niniejszej sprawie (k. 36, 37, 42, 93).
Skoro zatem – co nie jest – wobec wskazania jak wyżej – sporne – że przedmiotowa działka przez cały czas od jej nabycia umową nieformalną w 1967 roku była w posiadaniuJ.iM.małżonkówM., skoro przylegała do pozostałych ich gruntów, graniczyła z nimi, to w ocenie Sądu Okręgowego – wbrew twierdzeniu apelującej – uzasadnione jest przyjęte przez Sąd pierwszej instancji stanowisko, że działka ta także była traktowana przez uczestników postępowania działowego jako część składowa gospodarstwa rolnego podlegającego podziałowi. Jednoznacznym przejawem takiego przekonania było złożenie przez wszystkich uczestników tamtego postępowania, w tym również przez skarżącąZ. S., oświadczenia, że poJ. M.nie ma innego majątku, który mógłby podlegać podziałowi. Należy podnieść, ze żaden ze spadkobiercówJ.iM.małżonkówM.do czasu ujawnienia przez uczestnikaF. M.w związku z planowanym przez niego przekazaniem gospodarstwa rolnego synowi, nie podjął żadnych działań dla uregulowania własności tego gruntu. Uzasadnia to wniosek, że wszyscy mieli przekonanie, że nie ma potrzeby regulować własności, ponieważ działka ta była przedmiotem uwłaszczenia w trybie administracyjnym. Zainteresowani nie mieli w ogóle świadomości, że na część gospodarstwa rolnego będącego we władztwie rodziców, tj. na działkę aktualnie oznaczoną numerem 283,J.iM.małżonkowieM.nie mają „formalnego tytułu prawnego”.
Tymczasem – choć w materiale dowodowym sprawy brak podstaw do stanowczych wniosków w tym zakresie – podnieść należy, że przedmiotowa umowa nieformalna z dnia 10 września 1967 roku została załączona do postępowania uwłaszczeniowego, to z zapisów protokołu ustalenia stanu władania wynika, że w zakresie w jakim strony wskazują nabycie – około 0,5 ha – działka nie została uwłaszczona na rzeczJ.iM.małżonkówM.. Treść umowy jak wyżej – biorąc pod uwagę cenę zapłaty – wskazuje, że przedmiotem jej był grunt o powierzchni – tak jak podano w treści umowy – tj. 0,56 ha, a nie 1/6 tej powierzchni. Tak zresztą również wskazywałS. F.– synJ.iJ.małżonkówF.(k. 54 akt I Ns 23/12).
Mimo niejednoznaczności w zakresie kwestii jak wyżej, w ocenie Sądu Okręgowego, wobec prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Bełchatowie w sprawie I Ns 23/12 nie zachodziła konieczność jakichś dodatkowych ustaleń. Faktem prawnym jest nabycie z mocy prawa przezJ.iM.małżonkówM.w drodze uwłaszczenia – z dniem 4 listopada 1971 roku własnościdziałki (...)o powierzchni 0,4981 ha.
Dla potrzeb rozpoznania apelacji istotne jest, że w sytuacji jak wyżej istniały przesłanki dla uznania – wobec tego, że uczestnikF. M.zgodną wolą pozostałych uprawnionych, tj. matkiM. M. (3)oraz rodzeństwa:Z. S.,A. K.iB. M. (2)przejął całość gospodarstwa po rodzicach – w całości w granicach ich posiadania – że wszedł w posiadaniedziałki (...)jako posiadacz samoistny, tj. jako osoba wykonująca uprawnienia właścicielskie. W sytuacji jak wyżej zachowanie i oświadczenia spadkobierców: matki i rodzeństwa w sprawie Ns 507/77 – wbrew stanowisku apelującej – trafnie zostało zakwalifikowane przez Sąd pierwszej instancji jako zgoda na ustąpienie ze swoich praw właścicielskich także co dodziałki (...). Zgoda spadkobierców dotyczyła przejęcia przezF. M.całości gospodarstwa po rodzicach, zatem takżedziałki (...), którą przecież rodzice wówczas jako część gospodarstwa już posiadali i uprawiali, a co do której wszyscy nie mieli tylko świadomości, że nie ma uregulowanego stanu prawnego.
Skoro zatem uczestnik postępowaniaF. M.najpóźniej z datą uprawomocnienia się postanowienia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności w sprawie I Ns 507/77 wszedł w samoistne posiadaniedziałki (...)w granicach wyznaczonych wcześniejszym posiadaniem rodziców i taki stan rzeczy istniał przez okres wymagany dla uzyskania własności przez zasiedzenie, to nabył prawo własności na swoją rzecz. Posiadanie w zakresiecorpuszostało potwierdzone również m.in. powołanymi przez Sąd pierwszej instancji zeznaniami świadkaB. L.– w sprawach I Ns 23/12 i I Ns 280/11.
W odniesieniu do zarzutów apelacji, to co się tyczy zarzutu naruszenia przepisuart. 233 k.p.c.wskazać trzeba, że wbrew wskazaniu skarżącej stan faktyczny sprawy w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia nie został oparty wyłącznie na twierdzeniach uczestnikaF. M.. Np. z zeznań uczestnikaB. M. (2)wynika, że po dziale spadku bratF.objął całe gospodarstwo i je uprawiał. Uczestnik ten wskazał też, że do 2011 roku „byliśmy przekonani, że bratF.jest jedynym posiadaczem nieruchomości”. Co prawda zeznał również, że mimo tego, że gospodarka została przekazana bratu, to uważał się za właściciela, niemniej taka treść w sposób oczywisty – wobec całkowitej opozycji wobec oświadczeń ze sprawy o dział spadku i zniesienie współwłasności – w tym zakresie nie może mieć jakichkolwiek racji prawnych i prowadzić do skutków oczekiwanych przez skarżącą. Skarżąca i pozostali przeciwnicy wniosku aktualnie nie podtrzymują swych oświadczeń ze sprawy działowej, z których wynika samoistne posiadanie uczestnikaF. M.w stosunku dodziałki (...)(nie mającej jeszcze wtedy formalnie uregulowanej własności, o czym zainteresowani wówczas nie wiedzieli, żywiąc przekonanie, że stanowi ona część gospodarstwa przekazywanego w tamtej sprawieF. M.), niemniej zasadnicze znaczenie dla ocen w niniejszej sprawie mają odniesienia do ówczesnego stanu rzeczy, tj. roku 1977. Te zaś wskazują naanimuswłaścicielskie uczestnikaF. M.wobecdziałki (...).
TwierdzenieZ. S.w sprawie I Ns 280/11, że zrzeczenie się gospodarstwa w sprawie o dział spadku na rzecz brataF. M.nastąpiło pod wpływem groźby, nie zostało bowiem w żaden sposób wykazane, ani w jakikolwiek sposób nawet uprawdopodobnione (wnioskodawczyni nie składała zawiadomienia o przestępstwie groźby karalnej, nie występowała o uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia z uwagi na wadę oświadczenia woli – k. 49 odwr. akt sprawy I Ns 280/11).
Prawidłowe ustalenia sądu niweczą zarzuty naruszenia prawa materialnego. Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, że posiadaniedziałki (...)przez uczestnikaF. M.miało charakter samoistny i odpowiadało wykonywaniu władztwa właścicielskiego opartego na uzgodnieniach spadkobiercówJ. M.w sprawie o dział spadku, w konsekwencji których zostało wydanie postanowienie przyznające własność majątku po(...) na rzecz (...). Wbrew stanowisku skarżącej prawo materialne, powołane przez nią w apelacji przepisyart. 172 § 2 k.c.,art. 336 k.c.orazart. 349 k.c., nie zostały naruszone. Co do przepisuart. 349 k.c.to w ogóle w sprawie nie miał zastosowania – sytuacja takiego sposobu przeniesienia posiadania jak określony w tym przepisie w żaden sposób nie odnosi się do przedmiotowej sprawy – i nie był powoływany jako podstawa jakichkolwiek wniosków przez Sąd pierwszej instancji.
Co do zarzutów skarżącej odnoszących się do stwierdzenia zasiedzenia udziałów i ich wielkości to wskazać trzeba, że co do zasady przesłanki zasiedzenia na rzecz uczestnikaF. M.dotyczyły nieruchomości. Przedmiotem zasiedzenia winna być w niniejszej sprawie nieruchomość. I tak w zasadzie jest. Ostateczne stwierdzenie zasiedzenia udziałów, a nie nieruchomości jest konsekwencją tego, że uczestnik – posiadacz rzeczy – na skutek spadkobrania po obojgu rodzicach nabył już określony zakres prawa własności – w wielkości udziałów w spadku po ojcu i matce do tego przedmiotu spadku. Skoro ma już część prawa własności, to oczywistym jest, że stwierdzenie zasiedzenia może dotyczyć tylko tej części tego prawa, której uczestnik jeszcze nie ma w tej rzeczy, w tej nieruchomości. Ta część odpowiada wielkości udziałów pozostałych uprawnionych do tej rzeczy spadkobiercówJ.iM.małżonkówM.. Z tej przyczyny orzeczenie o zasiedzeniu ostatecznie dotyczy udziałów. Uczestnik nie mógł bowiem nabyć prawa, w zakresie w którym takie nabył już wcześniej.
Wbrew zarzutowi apelacji także wielkość udziału została określona prawidłowo.
Przedmiotowa nieruchomość objęta była wspólnością małżeńskąJ.iM.małżonkówM.. Z chwilą śmierciJ. M., po którym spadek w części dotyczącej gospodarstwa rolnego nabyli po ¼ żonaM. M. (3)oraz dzieci:Z. S.,B. M. (2)iF. M., udziały w tejże przedstawiały się następująco:M. M. (3)– 5/8 (1/2 +1/8),Z. S.– 1/8.F. M.– 1/8,B. M. (2)– 1/8.
Spadek poM. M. (3)nabyły jej dzieci:Z. S.,A. K.,F. M.,B. M. (2),C. M.po 2/12 każdy z nich oraz wnuki:J. M.iZ. M.po 1/12 każdy z nich (w dacie śmierciM. M. (3)prócz udziału w przedmiotowej nieruchomości do spadku nie wchodziły inne nieruchomości, a powierzchnia przedmiotowej nie przekraczała 1 ha, zatem dziedziczenie tejże nieruchomości odnosi się do części ogólnej spadku).
Powyższe oznacza, że udziały spadkobierców w przedmiotowej nieruchomości po śmierci obojga małżonkówM.–J.iM.przedstawiały się jak następuje:
-Z. S.– 22/96 (5/8×2/12)+1/8;
-B. M. (2)– 22/96 (5/8×2/12)+1/8;
-F. M.– 22/96 (5/8×2/12)+1/8;
-A. K.– 10/96 (5/8×2/12);
-C. M.– 10/96 (5/8×2/12);
-Z. M.– 5/96 (5/8×1/12);
-J. M.– 5/96 (5/8×1/12).
UdziałC. M.nabył w całości jego synD. M.(10/96).
UdziałJ. M.synaS.(5/96) nabyli po połowie żonaM. M. (1)i synB. M. (1); zatem udziałM. M. (1)wynosi 5/192 oraz udziałB. M. (1)wynosi tak samo 5/192.
Ostatecznie zatem stwierdzenie zasiedzenia na rzeczF. M.obejmuje udziały:Z. S.– 22/96,B. M. (2)– 22/96,A. K.– 10/96,D. M.– 10/96,Z. M.– 5/96,M. M. (1)– 5/192,B. M. (1)– 5/192, co łącznie stanowi udział w wysokości 37/48.
Zarzut nieważności postępowania, który skarżąca określa jako niewyjaśnienie istoty sprawy oraz naruszenie zasady równości stron także nie może odnieść żadnego skutku. Przyczyny nieważności postępowania wskazuje w sposób wyczerpujący przepisart. 379 k.p.c.Okoliczności, z którymi skarżąca wiąże taki zarzut w ogóle nie kwalifikują się jako takie przyczyny – pomijając fakt, że w żaden sposób nie zostały one uzasadnione.
Z tych wszystkich względów apelacja wnioskodawczyni nie ma żadnych podstaw, dlatego należało ją oddalić, o czym orzeczono na podstawieart. 13 § 2 k.p.c.w zw. zart. 385 k.p.c.
Z uwagi na to, że podjęte rozstrzygniecie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie – dotyczyło bowiem apelacji od postanowienia wstępnego – o kosztach niniejszego postępowania apelacyjnego orzeknie Sąd pierwszej instancji w postanowieniu kończącym sprawę.