Sąd Rejonowy w Zambrowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 359/16
Data wyroku: 2016-04-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Makaruk

Sygn. akt I C 359/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 kwietnia 2016 r.
Sąd Rejonowy w Zambrowie Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący SSR Tomasz MakarukProtokolantKinga Klemarczyk
po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. w Zambrowie na rozprawie
sprawy z powództwaA. Ł.,M. Ł. (1),M. Ł. (2)
przeciwko pozwanemuS. K.
o wydanie rzeczy ruchomej

I
Nakazuje pozwanemuS. K., aby wydał powodomA. Ł.,M. Ł. (1)iM. Ł. (2)ciągnik marki(...)– z o numerze fabrycznym(...), rok produkcji 2005 r. wraz z pozostałą częścią, poza zwróconą ramą od tura, osprzętu w postaci ładowacza czołowego(...);

II
w pozostałym zakresie powództwo oddala;

III
zasądza od pozwanegoS. K.solidarnie na rzecz powodówA. Ł.,M. Ł. (1)iM. Ł. (2)kwotę 3.417 (trzy tysiące czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 2.417 (dwa tysiące czterysta siedemnaście) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt I C 359/16

UZASADNIENIE
PowodowiW. Ł.iA. Ł., w pozwie skierowanym przeciwkoS. K., domagali się nakazania pozwanemu wydania im ciągnika marki(...)o numerze fabrycznym(...), rok produkcji 2005 z osprzętem w postaci ładowacza czołowego(...). W uzasadnieniu wskazali, że na początku listopada 2013 roku użyczyli przedmiotowy ciągnik pozwanemu, na okres zimowy, do czasu rozpoczęcia prac polowych wiosną 2014 roku. Ponieważ pozwany nie chciał go zwrócić, sami odebrali ten ciągnik.S. K.wniósł sprawę o przywrócenie posiadania ciągnika, a w czasie wykonywania korzystnego dla niego wyroku przez Komornika, pozwany zabrał ciągnik wraz z ładowaczem.
PozwanyS. K.wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że w 2013 roku kupił od powodów przedmiotowy ciągnik. Twierdził, że na poczet ceny wpłacił kwotę 10.000 zł, a następnie w ratach 6.000 zł. W remont ciągnika włożył dodatkowo 6.000 zł. Jednocześnie wniósł też, żeby w razie uwzględnienia powództwa, orzeczono, że przysługuje mu prawo zatrzymania do czasu zwrotu przez powodów kwoty 22.000 zł. Pod koniec ostatniej rozprawy kwotę tę zredukował do 15.200 zł.
Ponieważ w toku postępowania zmarł powódW. Ł., sprawa w dalszym ciągu toczyła się z udziałem jego następców prawnychM. Ł. (1)iM. Ł. (2), którzy poparli pozew.
Sąd Rejonowy ustalił i zważył co następuje:
W dniu 30 września 2005 r.W.iA.małżonkowieŁ.nabyli w firmie(...)wW.M.ciągnik(...)nr fabryczny(...)rok produkcji 2005 za łączną kwotę 105.000 złotych. Zakup został rozliczony w ramach kredytu inwestycyjnego z dopłatami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do oprocentowania udzielonego umową nr(...)z dnia 29 września 2005 r. Zabezpieczeniem spłaty kredytu zaciągniętego na zakup ciągnika był zastaw rejestrowy.
W dniu 25 października 2005 r. właściciele ciągnika zakupili do niego osprzęt w postaci ładowacza czołowego(...)za cenę 24.400 zł.
Jesienią 2013 roku małżonkowieW.iA. Ł.użyczyli bratuA.–S. K., ciągnikZ. P.na okres do czasu rozpoczęcia wiosennych prac polowych w gospodarstwie w 2014 r. Ciągnik miał służyć do wywożenia szamba z masarni należącej doS. K..
Po bezskutecznych prośbach o zwrot ciągnika, w dniu 25 kwietnia 2014 r.A. Ł.wraz ze swoim synemM. Ł. (2)zabrali traktor z placu spod masarni będącej własnościąS. K.bez jego wiedzy i zgody.
W związku z powyższym 4 czerwca 2014 r.S. K.wniósł pozew o przywrócenie posiadania przedmiotowego ciągnika przez zobowiązanie pozwanych do zwrotu tego ciągnika powodowi. Wyrokiem z dnia 2 lutego 2015 r. w sprawie I C 85/15 Sąd Rejonowy w Wysokiem Mazowieckiem przywrócił powodowiS. K.utracone przez niego wskutek naruszenia pozwanychW. Ł.iA. Ł.posiadanie ciągnika marki(...)nr rej. (...), rok produkcji 2005 – przez nakazanie pozwanymW. Ł.iA. Ł.oddanie tego ciągnika z powrotem w posiadanie powodaS. K.. W ramach prowadzonego postępowania dowodowego Sąd Rejonowy w Wysokiem Mazowieckiem przesłuchał szereg świadków zawnioskowanych przezS. K.na okoliczność, iż zawarł on umowę kupna przedmiotowego ciągnika. W uzasadnieniu wyroku w sprawie I C 85/15 Sąd ten zajął stanowcze stanowisko, szeroko uzasadnione, iż między stronami nie doszło do zawarcia umowy kupna-sprzedaży ciągnikaZ..
Na podstawie wnioskuS. K.Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Wysokiem MazowieckiemK. Ł.wszczął postepowanie egzekucyjne w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 2 lutego 2015 r. sygn. akt I C 85/15 zaopatrzony w klauzule wykonalności postanowieniem z dnia 6 lutego 2015 r..
W trakcie czynności egzekucyjnych przeprowadzanych przez komornika w miejscu zamieszkania małżonkówŁ.,S. K.odjechał przedmiotowym ciągnikiemZ.wraz z zamontowanym ładowaczemmarki A. (...)z miejsca czynności przed ich ukończeniem. Wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji postepowanie egzekucyjne zostało umorzone.
S. K.wyrokiem Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 30 września 2015 roku w sprawie II K 319/15 został uznany winnym dokonanego w dniu 13 marca 2015 r. wC.P.zaboru w celu przywłaszczenia ładowacza czołowego(...)o wartości 15.744 zł na szkodęA. Ł.iW. Ł.i za to na mocyart. 278 § 1 kkzostał skazany, zaś przy zastosowaniuart. 58 § 3 kkSąd wymierzył mu karę 60 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych.
Do dnia wyrokowaniaS. K.zwrócił rodzinieŁ.ramę od tura.
S. K.wielokrotnie występował do tut. Sądu z różnorakimi roszczeniami przeciwko swojemu rodzeństwu.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: zeznań powodów:A. Ł.(k.80-80v),M. Ł. (1)(k. 80v),M. Ł. (2)(k. 80v-81), a także: odpisu postanowienia (k.6), faktury (k. 7), protokołu czynności (k. 8-9), aktu oskarżenia (k. 63-64), kserokopii dowodu rejestracyjnego (k. 35), wyroku wraz z uzasadnieniem (k. 34, 39-44 v) w sprawie I C 85/15 Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem, wyroku (k.76) w sprawie II K 319/15 Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem oraz zawartego tam oświadczeniaA. Ł.(k. 45), postanowienia (k. 15) w sprawie I Ns 638/15 Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem, odpowiedzi na skargę Komornika (k. 24) akt Km 111/15 Komornika Sadowego przy Sądzie Rejonowym w Wysokiem MazowieckiemK. Ł..
Powództwo, oparte naart. 222 § 1 kc, zasługiwało na uwzględnienie. W myśl wskazanego przepisu, właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba, że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
Wobec powyższego, aby rozstrzygnąć o zasadności żądania powodów, w pierwszej kolejności należało ustalić czy przysługiwało im prawo własności rzeczy ruchomych wskazanych w pozwie.
Bezsporne w sprawie było, że powodowie nabyli własność ciągnika na mocy umowy sprzedaży zawartej 30 września 2005 roku, a własność ładowacza na podstawie umowy sprzedaży z 25 października 2005 r. i okoliczności te wykazali odpowiednimi dokumentami (fakturami), niekwestionowanymi przez pozwanego.
PonieważS. K.twierdził, iż nabył przedmiotowe maszyny odW.iA.małżonkówŁ.umową kupna-sprzedaży w 2013 r., to na nim spoczywał ciężar udowodnienia tej okoliczności. Co istotne, pozwany był reprezentowany w niniejszej sprawie przez fachowego pełnomocnika, który zdawał sobie sprawę z obowiązującej w procesie cywilnym zasady rozkładu ciężaru dowodu. Pomimo tego, pozwany nie zgłosił jednak w zakreślonym terminie żadnych innych, poza swoimi zeznaniami, dowodów potwierdzających zawarcie takiej umowy. Na ostatniej rozprawie, ale już po upływie terminu do zgłaszania wniosków dowodowych pod rygorem pominięcia w toku dalszego postępowania, zakreślonego zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2016 r., doręczonym pełnomocnikowi pozwanego w dniu 8 kwietnia 2016 r., wniósł on jedynie o dopuszczenie dowodu z protokołów rozpraw w sprawie I C 85/15 Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem, zawierających zeznania świadkówK. P.iR. D.oraz wyjaśnienia stron.
Zgodnie zart. 235 § 1 kpc„postępowanie dowodowe odbywa się przed sądem orzekającym, chyba że sprzeciwia się temu charakter dowodu albo wzgląd na poważne niedogodności lub niewspółmierność kosztów w stosunku do przedmiotu sporu. W takich wypadkach sąd orzekający zleci przeprowadzenie dowodu jednemu ze swych członków (sędzia wyznaczony) albo innemu sądowi (sąd wezwany).” Wskazany przepis zawiera zasadę bezpośredniości „Zasada ta dotyczy reguł zapoznania się sądu z materiałem procesowym. Zgodnie z nią, sąd orzekający w procesie cywilnym bezpośrednio zapoznaje się z całym materiałem zgromadzonym w sprawie, w tym - dowody przeprowadza się bezpośrednio przed sądem orzekającym. Ze względów praktycznych, a także z uwagi na reguły ekonomii procesowej, zasada bezpośredniości nie może być stosowana w sposób bezwzględny, toteż na gruncie postępowania cywilnego występują pewne wyjątki od tej zasady. Ze względu na ogromne znaczenie zasady bezpośredniości dla prawidłowości rozstrzygania przez sąd orzekający, odstępstwa te nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej” (tak „Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz”red. prof. dr hab. Andrzej Zieliński,dr hab. Kinga Flaga-Gieruszyńska;rok wydania: 2015; Wydawnictwo: C.H.Beck; komentarz do art. 235 kpc; Legalis). W niniejszej sprawie nie zachodziły żadne przeszkody do przesłuchania świadków zamieszkujących w niedalekiej odległości od tut. Sądu (R.,M.). Za odstąpieniem od ich bezpośredniego przesłuchania nie przemawia także stanowisko powodów, którzy wcale nie wnosili o dopuszczenie dowodu z ich zeznań złożonych w sprawie I C 85/15 Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem, a jedynie wnosili o dopuszczenie dowodu z akt sprawy I C 85/15 na okoliczność naruszenia własności ciągnika przez pozwanego, ale nie na okoliczność umowy jego sprzedaży na rzecz pozwanego. Dodatkowo za osobistym przesłuchaniem świadków przemawia także odmienny przedmiot zainteresowania w sprawie o przywrócenie posiadania (sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia), a nie zajmuje się prawem własności. Dlatego też, zdaniem Sądu, ustalenie stanu faktycznego nie powinno nastąpić na podstawie dowodów osobowych przeprowadzonych w sprawie I C 85/15. Gdyby jednakże nawet przyjąć, iż Sąd w niniejszym postępowaniu winien dokonać oceny zeznań świadków przesłuchanych w sprawie I C 85/15 Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem, to po pierwsze ocena ta winna dotyczyć zeznań wszystkich świadków, a nie tylko wybranych przez pozwanego, a po wtóre ocena ta byłaby identyczna, jak ocena dokonana przez tenże Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 lutego 2015 r. Sąd Rejonowy w Wysokiem Mazowieckiem na stronach 8-10 uzasadnienia szczegółowo wskazał na okoliczności czyniące niewiarygodnymi twierdzeniaS. K.o zakupie przedmiotowego ciągnika, w zestawieniu z zeznaniami zawnioskowanych przez niego świadków. W szczególności trafnie podkreślił, że samo subiektywne odczucie świadków nie przesądza, jaki węzeł obligacyjny wiązał strony postepowania. Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, gdyby pozwany faktycznie nabył ciągnik, to by go przerejestrował, czego jednak nie uczynił. Tymczasem powodowie konsekwentnie podnosili, nie tylko w tej sprawie, że ciągnik stanowi ich własność, zaś sam pozwany na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. przyznał, że właścicielem sprzętu jest jego siostraA. Ł.. Nie potrafił też racjonalnie wytłumaczyć, dlaczego nie zawarł na piśmie umowy kupna-sprzedaży ciągnika.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, pozwany nie tylko, że nie udowodnił, ale nawet nie uprawdopodobnił, że jest właścicielem ciągnika, a jeśli chodzi o osprzęt w postaci ładowacza czołowego, to należy wskazać, że zgodnie z przepisemart. 11 kpcustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Oznacza to, że sąd rozpoznający sprawę cywilną musi przyjąć, że skazany popełnił przestępstwo przypisane mu wyrokiem karnym. Związanie wymienionymi ustaleniami dotyczy jedynie prawomocnych wyroków karnych skazujących. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało stwierdzić, że sąd orzekający był związany ustaleniami prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 30 września 2015 r. w sprawie II K 319/15 na mocy któregoS. K.został uznany za winnego popełnienia przestępstwa kradzieży ładowacza czołowegoA. Ł.-106 o wartości 15.744 na szkodęA.iW. Ł..
PowódkaA. Ł.przyznała, żeS. K.zwrócił ramę od tura. Na poparcie powyższego przedłożyła do akt sprawy zdjęcie ramy przywiezionej przez pozwanego. W tym zakresie strona pozwana nie kwestionowała zeznań powodów. Z uwagi na powyższe należało uznać, że rama od tura została powodom zwrócona.
Nieskuteczne było także powoływanie się przez pozwanego naart. 461 § 1 kcw myśl którego, zobowiązany do wydania cudzej rzeczy może ją zatrzymać aż do chwili zaspokojenia lub zabezpieczenia przysługujących mu roszczeń o zwrot nakładów na rzecz oraz roszczeń o naprawienie szkody przez rzecz wyrządzonej (prawo zatrzymania). Jak wynika bowiem z§ 2tego artykułu, prawo zatrzymania jest wyłączone, gdy chodzi o zwrot rzeczy wynajętych, wydzierżawionych lub użyczonych. Niezależnie od tego, wskazać należy, iż pozwany nie udowodnił poniesienia nakładów określonych w toku ostatniej rozprawy na 15.200 zł (10.000 zł zapłacone w gotówce i zapłacenie 4 rat po 1.300 zł każda). Same jego zeznania, stojące w sprzeczności z wyżej wskazanymi dowodami, jak też i zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, zostały uznane przez Sąd za niewiarygodne.
Sąd nie podziela także zapatrywania pozwanego, że po stronie pozwanej występuje współuczestnictwo konieczne obojga małżonkówK.– twierdzenia te stanowią nieudolną próbę przedłużenia postępowania i nie mają żadnego oparcia w ustalonym stanie faktycznym – małżonkowieK.nie są nabywcami ciągnika, a przedmiotowy ciągnik znajduje się w posiadaniuS. K..
Taką samą próbą przedłużenia postępowania był wniosek o skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego, na co nie zgodziła się jednak powódka.
Reasumując, skoro pozwanemu nie przysługiwał względem powodów żaden tytuł uprawniający do władania spornym ciągnikiem z ładowaczem, a powodowie żądają jego wydania, to roszczenie ich musiało zostać uwzględnione. Ponieważ jednak rama od tura została już zwrócona, Sąd uwzględnił żądanie zwrotu ciągnika wraz z pozostałą częścią, poza zwróconą ramą od tura, osprzętu w postaci ładowacza czołowego(...), zaś w pozostałym zakresie powództwo oddalił.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie zart. 100 kpc(powództwo zostało uwzględnione niemal w całości) zasądzając od pozwanegoS. K.solidarnie na rzecz powodówA. Ł.,M. Ł. (1)iM. Ł. (2)kwotę 3.417 złotych, na którą to kwotę składała się opłata od pozwu w wysokości 1.000 złotych oraz koszty zastępstwa procesowego powodów zgodnie z§ 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzęduw kwocie 2.400 zł, a także opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
.