Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 385/16
Data wyroku: 2016-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Połyniak
Słowa kluczowe: Ochrona środowiska
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk w zw. z art. 109 § 2 kpw

Sygn. akt IV Ka 385/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lipca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący:

SSO Agnieszka Połyniak

Protokolant:

Ewa Ślemp

po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r.
sprawyZ. P.
synaS.iM.z domuP.(...)roku wW.z art. 174 ust. 3 Ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionego
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 4 kwietnia 2016 r. sygnatura akt III W 234/15

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
zasądza od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowane wydatki postępowania odwoławczego w kwocie 50 (pięćdziesięciu) złotych i wymierza 50 (pięćdziesiąt) złotych opłaty za to postępowanie.

Sygnatura akt IV Ka 385/16

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2016r. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu, w sprawie o sygn. akt III W 234/15, uznałZ. P.za winnego tego, że w okresie od 2 kwietnia 2014 roku do dnia 29 stycznia 2015 roku wW.na tereniedziałki numer (...)obręb(...)P.w rejonieul. (...)aul. (...)woj.(...)magazynował odpady naruszając wymagania w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, tj. o czyn z art. 174 ust. 3 Ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach i za czyn ten na podstawie tego przepisu wymierzył obwinionemu karę grzywny w wysokości 500 zł (pięćset złotych);
Z rozstrzygnięciem tym nie pogodził się obwiniony, który za pośrednictwem swego obrońcy zaskarżył wyrok w całości na swoją korzyść, zarzucając:
1. naruszenie przepisu prawa procesowego tj.art. 5 k.p.k.poprzez jego niezastosowanie w przypadku gdy w sprawie zachodziły nie dające się usunąć wątpliwości które sąd w konsekwencji rozstrzygnął na niekorzyść obwinionego,
2. naruszenie przepisów postępowania mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj.art. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez zastosowanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, a przez to przyjęcie jako istotnych tylko części dowodów zebranych w trakcie postępowania,
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego orzeczenia poprzez przyjęcie iż całokształt działań obwinionego nie był działaniem w ramach dozwolonego przetwarzania odpadów a także że zgromadzone odpady realnie zagrażają życiu i zdrowiu ludzi podczas gdy odpady składowane na nieruchomości obwinionego służyły wyłącznie do utwardzania powierzchni terenu i jego niwelacji, zaś przeprowadzone w sprawie postępowanie zarówno karne jak i administracyjne w najmniejszym stopniu nie wykazały aby zgromadzone odpady zagrażały zdrowiu szyciu ludzi i zwierząt.
Na zasadzieart. 427 § 1 k.p.k.oraz art, 437§ 1 kp.k. apelująca wniosła  o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Sąd odwoławczy zważył, co następuje:
Apelacja na uwzględnienie nie zasługuje.
Wbrew twierdzeniom apelującej Sąd orzekający prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i wnikliwie oraz rzetelnie, jak też z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia ocenił wszystkie zgromadzone dowody, czemu dał wyraz w pisemnych motywach, przedstawiając nie tylko sposób oceny każdego z dowodów, ale i wyprowadzone na tej podstawie wnioski, żeZ. P.dopuścił się wykroczenia z art. 174 ust. 3 Ustawy z dnia 14.12.2012r. o odpadach, co Sąd odwoławczy w pełni aprobuje.
To, że obwiniony magazynuje (składuje) odpady na swoim terenie od 2009r., wynika wprost z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. SamZ. P.okoliczności tej nie neguje.
Z ustaleń Sądu wynika także, że obwiniony zgłosił Starostwu Powiatowemu wW.w 2010r. zamiar wykonania robót budowlanych, tj. utwardzenia fragmentu działki przy wykorzystaniu odpadów gospodarczych. Tylko w tym celu owe odpady miały być zwożone na część posesji. Nie ulega także wątpliwości i to, że do 2014 roku odpady te nie tylko były sukcesywnie gromadzone i składowane na terenie posesjiZ. P., ale przede wszystkim i to, że wykorzystywał jedynie ich część i to w sposób sprzeczny ze zgłoszeniem, co zostało ostatecznie ustalone w wyroku WSA we Wrocławiu (II SA/Wr 744/15 – k. 264 – 278), który oddalił skargę obwinionego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wW., nakazującą mu usunięcie odpadów. Jak wynika bowiem z oględzin miejsca składowania odpadów, obwiniony wraz ze współwłaścicielką terenu z odpadów tych usypali skarpę, a jedynie część odpadów użyli do zniwelowania terenu, co wykracza poza zgłoszenie.
Apelująca w istocie polemizuje z ustaleniami Sądu a quo, w tym co do ilości i sposobu wykorzystania odpadów, nie wskazując jednakże żadnego racjonalnego argumentu, który uzasadniałby twierdzenie, że stanowisko sądu jest błędne, a zgromadzone dowody zostały niewłaściwie, bo sprzecznie z zasadą swobodnej oceny dowodów, przeanalizowane. Ilość oraz sposób wykorzystania odpadów wynika z ustaleń poczynionych na miejscu ich składowania, tj. na terenie posesji obwinionego i zasadniczo samZ. P.ich nie kwestionuje. Odmiennie jedynie interpretuje zakres zgłoszenia, którego dokonał. Z taką interpretacją nie sposób jednakże się zgodzić, co wykazał już m.in. WSA we Wrocławiu i w tym zakresie właściwym jest odwołanie się do jedynie słusznych argumentów zawartych w wyroku WSA z 13.01.2016r., gdzie także wprost wskazano, że „w/w. nieruchomość nie jest składowiskiem odpadów (…) nie jest również miejscem przeznaczonym do magazynowania odpadów” (k. 276 – 278).
Słusznie przy tym zauważył Sąd I instancji (k. 289), że linia obrony obwinionego w toku postępowania wykroczeniowego jest tożsama z tą, którą prezentował na etapie postępowania administracyjnego. Gdy uwzględni się zatem ustalenia poczynione choćby przez WSA we Wrocławiu, to nie sposób dostrzec, że sąd ten w identyczny sposób, jak sąd orzekający w sprawie, ocenił wymowę poszczególnych dowodów.
Sąd Rejonowy prawidłowo przy tym przeanalizował pod kątem ustawowych znamion wykroczenia z art. 174 ust. 3 Ustawy o odpadach zachowanie obwinionego. Nie ulega wątpliwości, że nieruchomość, należąca doZ. P.nie jest przeznaczona do składowania i magazynowania odpadów i próba usankcjonowania tego procederu poprzez zgłoszenie przeprowadzenia prac budowalnych, które w rzeczywistości prowadzone nie są (co ustaliło m.in. Starostwo Powiatowe wW.), nie może być skuteczna.
Niezasadnie przy tym zarzuca obrońca, że sąd błędnie ustalił, że odpady realnie zagrażają życiu i zdrowiu ludzi. Takich ustaleń Sąd meriti nie tylko nie poczynił, ale przede wszystkim wskazać należy, że są to znamiona przestępstwa zart. 183§1 k.k.W sytuacji gdyby takie ustalenia zostały poczynione, skutkowałoby to postawieniemZ. P.zarzutu zart. 183 §1 k.k.W toku niniejszego postępowania istotne było ustalenie, że magazynowanie odpadów odbywa się w sposób sprzeczny z wymaganiami określonymi w art. 25 ust. 1 Ustawy o odpadach w tym poza procesem wytwarzania, zbierania i przetwarzania uregulowanymi m.in. w tej ustawie.
Tym samym te twierdzenia apelującej, że brak ustaleń co do realnego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, ma istotne znaczenie dla odpowiedzialności wykroczeniowej obwinionego, nie znajdują uzasadnienia. Tym bardziej, gdy odniesie się treść wyroku i ustalony przez Sąd orzekający stan faktyczny do ustawowych znamion zarzuconego wykroczenia.
Istota odpowiedzialności obwinionego przejawia się w tym, że na ternie swojej posesji magazynował odpady w sposób niezgodny z wymogami ochrony środowiska i oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów (art. 25 ustawy o odpadach), bo w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Nie jest to równoznaczne z koniecznością ustalenia, że zgromadzone odpadyrealniezagrażają życiu i zdrowiu ludzi.
Błędne przy tym jest twierdzenie, że obwiniony „pozostaje na stanowisku, że nie istnieją przepisy w zakresie ochrony środowiska, zabraniające mu jako osobie fizycznej niwelowania i utwardzania terenu odpadami, takimi jakie zmagazynował na swojej posesji” (k. 293v). Wbrew bowiem temu, co utrzymuje nie w tym przejawia się istota jego zachowania, które poddane jest prawnokarnej ocenie. Przepisy regulujące te kwestie istnieją i wskazać można choćby właśnie przepisy Ustawy o odpadach jak też Ustawy o ochronie środowiska, które wprowadzają ramy dla działalności, którą w istocie prowadził obwiniony, a którym wszyscy muszą się podporządkować. Kwestie oddziaływania zmagazynowanych odpadów oceniały przy tym organy w ramach postępowania administracyjnego i tu wnioski wyprowadzone są diametralnie różne od twierdzeńZ. P.(k. 256 – uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wW.z dnia 16.07.2015r. –(...)
Kiedy uwzględni się czas, wciągu którego obwiniony gromadził na swojej posesji odpady, uznać należy, że naruszył wymagania związane z ochroną środowiska także określone m.in. w art. 25 ust. 3 ustawy o odpadach, gdzie magazynowanie odpadów (to w istocie czyniłZ. P.) ujęte zostało jak element wytwarzania odpadów, ich zbierania lub przetwarzania, tj. odzysku lub unieszkodliwiania. Ustawa o odpadach wprost określa ramy czasowe magazynowania odpadów przeznaczonych do innego niż składowanie postępowania, tj. w razie konieczności wynikającej z procesów technologicznych lub organizacyjnych przez czas uzasadniony tymi procesami, ale nie dłużej niż przez 3 lata. I tu ustawodawca zakreślił ramy, ograniczające dowolność postępowania, a naruszenie postanowień przepisu art. 25 stanowi właśnie wykroczenie z art. 174 ust. 3 ustawy o odpadach. Nie jest przy tym prawdą, że Powiatowy Nadzór Budowalny potwierdził zgodne ze zgłoszeniem działania obwinionego. W piśmie z dnia 3.07.2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wW.wprost stwierdził, że w rzeczywistości obwiniony zniwelował teren części działki (k.87), wskazując jednocześnie, że „brak podstaw do podjęcia działań w ramachustawy Prawo budowlaneprzez organ nadzoru budowlanego, co nie wyklucza jednakże podjęcia działań przez organ Gminy w oparciu o inne właściwe przepisy (ustawa o ochronie gruntów rolnych, ustawa o odpadach,ustawa Prawo wodne)”.
To, że obwiniony samowolnie uznaje, że skoro zgłosił, że będzie utwardzał część posesji i na tej podstawie uzurpuje sobie prawo do dowolnego postępowania z odpadami, które gromadzi w ilości znacznie przekraczającej tzw. własne potrzeby, w żaden sposób nie zmienia prawnokarnej oceny jego działań. Tę zasadnie ustalił Sąd Rejonowy i na tej podstawie uznał, że dopuścił się wykroczenia z art. 174 ust. 3 Ustawy o odpadach.
W tych okolicznościach zarzut obrazyart. 5 k.p.k.poprzez jego niezastosowanie i próba wykazania, że w sprawie zaistniały jakiekolwiek wątpliwości, które winny być rozstrzygane na korzyść obwinionego, a nie zostały, jest – w świetle poczynionych ustaleń - oczywiście chybiony.
Wymierzona obwinionemu kara jest adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości czynu, jak też cele, która kara ma osiągnąć, z uwzględnieniem stopnia winy oraz pobudek działania obwinionego. W tym zakresie Sąd odwoławczy podziela argumenty przedstawione w uzasadnieniu i by ich niepotrzebnie nie powielać, odsyła do tej części motywów (k. 290 - 291).
Z uwagi na wynik postępowania odwoławczego oraz brzmienieart. 119 kpw. w zw. zart. 636 §1 k.p.k.obwinionego obciążono kosztami związanymi z tym postępowaniem, tj. zryczałtowaną równowartością wydatków, jak też wymierzono mu opłatę w kwocie 50 złotych (art. 3 ust. 1w zw. zart. 21 Ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych, Dz. U z 1983r. Nr 49, poz. 223 ze zm.).