Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1592/15
Data wyroku: 2016-06-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lucyna Łaciak
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 22 kodeksu pracy

Sygn. akt VII U 1592/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Lucyna Łaciak
Protokolant: st. sekr. sądowy Maria Nalewczyńska
po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2016 r. w Warszawie
sprawyE. D.prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą workshop z siedzibą wW.,M. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołaniaE. D.prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą workshop z siedzibą wW.,M. K.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 27 sierpnia 2015 r. znak: UBS/(...)
1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iżM. K.podlega obowiązkowym ubezpieczeniom : emerytalnemu rentowemu, wypadkowemu i chorobowemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o prace uE. D.prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą work shop z siedzibą wW.od dnia 15 stycznia 2015 r.
2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.na rzeczM. K.orazE. D.prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą workshop z siedzibą wW.kwotę po 180,00 zł (słownie: sto osiemdziesiąt ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
W dniu 1 października 2015 roku odwołujące sięM. K.iE. D.prowadząca działalność gospodarczą podfirmą (...)złożyły do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.odwołania od decyzji ww. organu rentowego z dnia27 sierpnia 2015 roku, nr:(...)stwierdzającej, że od dnia 15 stycznia 2015 rokuM. K.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu jako pracownik u płatnika składek(...)E. D.. Odwołujące wniosły o reasumpcję zaskarżonej decyzji przez organ rentowy,a w przypadku jej braku o uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd Okręgowy w całościi rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadkówi przesłuchania stron. Na rozprawie dnia 23 czerwca 2016 roku pełnomocnik odwołujących wniósł także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w stawce maksymalnej.W uzasadnieniach odwołań wskazano, żeM. K.świadczyła pracę na podstawie umów z dnia 15 stycznia 2015 roku i z dnia 14 kwietnia 2015 roku u płatnika składek(...)E. D.osobiście, w określonym miejscu, w określonych godzinach pracy, pod kierownictwem, na określonym stanowisku, wypełniając określone obowiązki i polecenia przełożonego za wynagrodzeniem, a zatem, że łączący odwołujące stosunek miał wszystkie elementy stosunku pracy. Odwołujące podnosiły, że do obowiązkówM. K.należało początkowo m. in. przygotowanie grafik wektorowych do ulotek, reklam, plakatów, kartek okolicznościowych i obróbka zdjęć publikowanych na fan page pracownik stolarskiejC. (...)na portaluF., a następnie, wobec zawarcia umowy w wymiarze pełnego etatu, zarządzanie treściami publikowanymi na fan page(...)na portaluF., obróbka zdjęć udostępnianych na tym portalu, przygotowywanie umów z klientami, zdobywanie nowych klientów i nowych rynków zbytu, w szczególności nawiązanie współpracy ze stacjonarnymi sklepami meblowymi, przygotowanie szablonu strony internetowej dla marki(...), koordynowanie pracy biura, w tym stały kontakt z biurem rachunkowym, pilnowanie harmonogramu płatności oraz przeprowadzanie rekrutacji. Odwołujące podkreśliły, że organ rentowy wydał decyzję przy pominięciu istotnych dowodów dostarczonych przez odwołujące, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, żeM. K.nie świadczyła pracy u płatnika składekE. D.(

    k. 2-11 i 119-128 a. s.).

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)OddziałwW.z dnia 2 listopada 2015 roku wniósł o jego oddalenie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., przeprowadzenie rozprawy także pod nieobecność pełnomocnika organu rentowego na podstawieart. 209 k.p.c., łączne rozpoznanie odwołań od przedmiotowej decyzji na podstawieart. 219 k.p.c.i doręczenie odpisu sentencji prawomocnego wyroku. Organ rentowy podniósł, że w przedłożonym przez odwołującąM. K.zaświadczeniu lekarza medycyny pracy z dnia 22 kwietnia 2015 roku potwierdzającym zdolność odwołującej do wykonywania pracy na stanowisku specjalista ds. zarządzania projektami, lekarz nie odniósł się do faktu, żeM. K.jest w ciąży i do ograniczeń z tym związanych. Zdaniem organu rentowego brak jest interesu ekonomicznego płatnika składekE. D.w zatrudnianiu pracownika z podstawą wynagrodzenia czterokrotnie wyższą od minimalnego wynagrodzenia w sytuacji, gdy pozostali pracownicy z dużo większym stażem osiągali przychód na poziomie minimalnego wynagrodzenia i gdy płatnik składek posiadaw organie rentowym zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek. Oddział wskazał, że celem i zamiarem stron stosunku pracy nie była faktyczna realizacja postanowień umowyo pracę, a jedynie uzyskanie przezM. K.tytułu do ubezpieczeń społecznych. Organ rentowy stwierdził, że umowa o pracę zawarta została dla obejścia prawa i jako taka jest nieważna (k. 235-236 a. s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W związku z koniecznością ustalenia okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym, Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.pismami z dnia 30 czerwca2015 roku zawiadomił odwołująceM. K.E. D.o wszczęciu postępowania zmierzającego do ustalenia prawidłowości zgłoszeniaM. K.przez płatnika składekE. D.do ubezpieczeń społecznych i podstaw wymiaru składek na te ubezpieczenia. Jednocześnie organ wezwał do złożenia wyjaśnień oraz kopii dowodów w kwestii prawidłowości zgłoszenia ubezpieczonego i podstaw wymiaru składek, aE. D.do złożenia wyjaśnień w poruszonym w zawiadomieniu z dnia 30.06.2015 roku kwestiach (akta ZUS).

M. K.ukończyła w dniu 16 października 2005 roku studia naWyższej Szkole (...)wW.na kierunku(...)w zakresie(...)uzyskując tytuł licencjata. Następnie w 2010 roku ukończyła studia magisterskie niestacjonarne(...)stopnia na Uniwersytecie(...),Instytucie (...).M. K.ukończyła również kursy związane z zajmowanymi stanowiskami.M. K.posiadała doświadczenie zawodowe, które zdobyła będąc zatrudniona na stanowiskach koordynatora ds. administracji i Public Relations, koordynatora ds. marketingu i Public Relations, specjalisty ds. organizacyjnych, kierownika działu reklamy i marketingu oraz specjalisty ds. promocji(

    k. 35-44 a. s.).
M. K.zawarła umowę o pracę w dniu 15 stycznia 2015 roku zE. D.prowadzącą działalność gospodarczą podfirmą (...)na stanowisku grafika, na ¼ etatu, na czas próbny wynoszący trzy miesiąceza wynagrodzeniem 437,50 złotych brutto. Strony ustaliły, że miejscem wykonywania pracy będzieul. (...)wW.(k. 14 a. s.).
W dniu 14 kwietnia 2015 rokuM. K.zawarła zE. D.wykonującą działalność gospodarczą podfirmą (...)umowęo pracę na stanowisku specjalisty ds. zarządzania projektami, na czas określony do dnia13 kwietnia 2016 roku w wymiarze pełnego etatu za wynagrodzeniem 7100,00 złotych brutto. Ustalonym miejscem świadczenia pracy również byłaul. (...)wW.(k. 15 a. s.).
M. K.w dniu 15 stycznia 2015 roku przeszła szkolenie wstępne w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (k. 17 a. s.).
M. K.uzyskała zaświadczenie lekarskie z dnia 22 kwietnia 2015 roku,w którym została uznana za zdolną do wykonywania pracy na stanowisku specjalisty ds. zarządzania projektami (k. 29 a. s.).
M. K.podpisywała listę obecności w okresie od dnia 16 stycznia 2015 roku do dnia 11 maja 2015 roku (k. 30-34 a. s.).
Zgodnie z listą płac oraz potwierdzeniami wykonania przelewu,M. K.otrzymywała wynagrodzenie za wykonaną pracę przelewem na konto bankowe (k. 45-63 akt ZUS).
Do obowiązków pracowniczychM. K.początkowo, w ramach zatrudnienia na okres próbny należało m. in. przygotowywanie dokumentów, ulotek, plakatów, organizowanie pracy biura. Następnie, wobec zawarcia umowy na pełen etat, także zarządzanie treściami publikowanymi na internetowych portalach społecznościowych, obróbka zdjęć udostępnianych na tych portalach, przygotowywanie umów z klientami, podpisywanie umów z klientami na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, zdobywanie nowych klientów i nowych rynków zbytu, przygotowanie strategii rozwoju firmy, koordynowanie pracy biura, w tym stały kontakt z biurem rachunkowym, pilnowanie harmonogramu płatności oraz przeprowadzanie rekrutacji, wystawianie faktur. W celu realizacji zadań odwołującaM. K.korzystała z telefonu i komputera służbowego, miała także służbowy adres e-mail(...)

pl. (...)odwołującaM. K.podlegała bezpośrednioE. D., a w zakresie bieżących zadań współpracowała także zP. D.zatrudnionym w(...)E. D.na stanowisku projektanta mebli (

    akta ZUS, zeznania świadkówB. C.,P. D.,K. S.,K. Ć.oraz przesłuchanie odwołujących sięM. K.iE. D.k. 270-279i k. 295-299 a. s.).
W oparciu o powyższe ustalenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawieart. 83 ust. 1 pkt. 1 i art. 68 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,art. 58 § 1 k.c.orazart. 22 k.p.wydał dnia 27 sierpnia 2015 roku decyzję znak: UBS/(...)stwierdzającą, że odwołującaM. K., jako pracownik zatrudniony u płatnika składek(...)E. D.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia15 stycznia 2015 roku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że umowa o pracę zawarta między odwołującymi się w okresie od dnia 15 stycznia 2015 roku jest nieważna na podstawieart. 58 § 1 k.c., gdyż zmierza do obejścia prawa. Zdaniem organu celemi zamiarem stron stosunku pracy nie było faktyczne wykonywanie postanowień umowyo pracę, a jedynie uzyskanie przezM. K.tytułu do ubezpieczeń społecznych oraz zamierzone krótkotrwałe wykonywanie pracy ze stosunkowo wysokim wynagrodzeniem, które miałoby stanowić podstawę do wyliczenia zasiłków z ubezpieczenia chorobowego. Miał na to wskazywać fakt, że wobec powstania niezdolności do pracyM. K.płatnik składek nie zatrudnił na jej stanowisku innego pracownika o podobnym wynagrodzeniu. Organ rentowy stwierdził także, że odwołującaE. D.nie przedstawiła wiarygodnych dokumentów, które potwierdzałyby faktyczne wykonywanie pracy przezM. K.(k. 5-11 akt ZUS).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie akt rentowych oraz na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, zeznań świadkówi przesłuchania odwołujących się. Powołane przez Sąd dowody z dokumentów, w zakresiew jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, były wiarygodne, korespondowały ze sobą orazz osobowymi źródłami dowodowymi i tworzyły spójny stan faktyczny. Co istotne, strony,w tym organ rentowy, nie kwestionowały ich autentyczności, a zatem okoliczności wynikające z tych dokumentów, należało uznać za mające walor dowodowy i ustalić na ich podstawie stan faktyczny.
Jednocześnie Sąd dał wiarę zeznaniom wszystkich przesłuchanych świadkówi odwołujących się. Zdaniem Sądu złożone zeznania były logiczne, spójne i wzajemnie się uzupełniały. Potwierdzały one wersję przedstawioną przez odwołujące, przynajmniej w części dotyczącej tych okoliczności, które były świadkom znane. ŚwiadkowieB. C.,P. D.,K. S.iK. Ć.potwierdzili fakt wykonywania pracy przez ubezpieczoną w(...)E. D..
Sąd zważył, co następuje:
OdwołaniaM. K.iE. D.od decyzji organu rentowego27 sierpnia 2015 roku., nr:(...)są uzasadnione i jako takie podlegają uwzględnieniu.
Jedyną kwestią sporną w niniejszym postępowaniu było to, czy odwołująca od dnia15 stycznia 2015 roku podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u płatnika składek(...)E. D.. Aby tę kwestię rozstrzygnąć, należało dokonać szczegółowej wykładni przepisówustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U.z 2015 r. poz. 121 j.t.) zwanej dalej ,,ustawą’’.
Przepis art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy stanowi, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów.
W myśl art. 13 pkt 1 ww. ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne, tj. pracownicy – od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
Zgodnie z cytowanym przepisemart. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych– ubezpieczeniu społecznemu podlegają pracownicy. Stosownie zaś do zawartej wart. 2 k. p.definicji – pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie m.in. umowyo pracę. Użyty w powyższym przepisie zwrot „zatrudniona” oznacza istnienie między pracownikiem a pracodawcą szczególnej więzi prawnej o charakterze zobowiązaniowym,tj. stosunku pracy. Istotą tegoż stosunku jest – w świetleart. 22 § 1 k. p.– uzewnętrznienie woli umawiających się stron, z których jedna deklaruje chęć wykonywania pracy określonego rodzaju w warunkach podporządkowania pracodawcy, natomiast druga – stworzenia stanowiska pracy i zapewnienia świadczenia pracy za wynagrodzeniem.
W świetleart. 58 § 1 k.c.czynność prawna jest nieważna, jeśli ma na celu obejście ustawy, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek.
W niniejszej sprawie organ rentowy wskazał na nieważność umowy zawartej międzyM. K.aE. D., która miała na celu obejście prawa. W ocenie Sądu,w świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, zatrudnienie ubezpieczonej nie było pozorną czynnością mającą na celu obejście przepisów prawa. Należy podzielić stanowisko odwołujących, iż zamiarem stron umowy o pracę było rzeczywiste świadczenie pracy. Sąd Okręgowy badając stan faktyczny sprawy, miał głównie na uwadze przesłanki zachodzące w dyspozycjiart. 22 k.p., charakteryzujące stosunek pracy, jakimi są osobiste wykonywanie pracy przez ubezpieczoną, podporządkowanie pracowniczei otrzymywane wynagrodzenie stanowiące ekwiwalent wykonanej pracy.
Sąd doszedł do przekonania, że zatrudnienie odwołującej w charakterze grafikaa następnie specjalisty ds. zarządzania projektem było opłacalne i uzasadnione dla pracodawcy.M. K.w toku postępowania sądowego udowodniła za pomocą odpowiednich dokumentów swoje bogate doświadczenie zawodowe wywodzące sięze świadczenia pracy na rzecz innych firm, a także wykształcenie na które składają się ukończone studia wyższe oraz liczne certyfikaty i zaświadczenia potwierdzające jej przygotowanie do wykonywania zawodu. W związku ze zdobytym wykształceniemi doświadczeniem,M. K.pozyskała nowych znaczących klientów dla pracodawcy, rozszerzyła działalność reklamową i marketingową przedsiębiorstwa, zwiększyła aktywność w mediach społecznościowych, czym wpłynęła na rozpoznawalność i konkurencyjność marki pracodawcy, co przełożyło się także na osiągane dochody. Zdaniem Sądu fakt, żeE. D.nie zatrudniła innej osoby na miejsceM. K.nie świadczy o pozorności zawartej umowy, której celem miałoby być wyłącznie uzyskanie ubezpieczenia społecznego. W toku postępowania odwołujące wskazywały, a co potwierdziły także zeznania świadkaP. D., że odwołującaM. K.pozostawiła osobom ją zastępującym dyrektywy co do sposoby wykonywania pracy na tym stanowisku, była z nimiw stałym kontakcie, zatem nie zaistniała konieczność zatrudnienia na jej miejsce osobyz podobnym doświadczeniem, wykształceniem i wynagrodzeniem.
Sąd zważył także, że obowiązujące przepisy nie zabraniają pracodawcom zatrudniania kobiet w ciąży. Należy także podkreślić, że umowie o pracę spełniającą przesłanki zart.22 § 1 k.p.nie można stawiać zarzutu zawarcia jej w celu obejścia prawa, nawet gdy jej cel dyktowany był wyłącznie chęcią uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego (por.w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt: III AUa 194/15).
W niniejszej sprawie faktyczne świadczenie pracy przezM. K.w(...)E. D.jest dla Sądu bezsporne. Powyższą okoliczność potwierdza dokumentacja zawarta w aktach organu rentowego, w tym m. in. podpisane przezM. K.listy obecności, zaświadczenie lekarskie lekarza medycyny pracy, oświadczenie o zapoznaniu pracownika z regulaminem pracy i regulaminem wynagradzania, przepisami BHP i przepisami przeciwpożarowymi, jak również zeznania świadków, którzy współpracowali zM. K.i poświadczali faktyczne wykonywanie przez nią pracy na rzecz pracodawcy.
Ostatnią pozytywną przesłanką identyfikującą stosunek pracy zgodnie zart. 22 k.p.jest otrzymywanie wynagrodzenia przez pracownika, którego nie ma prawa się zrzec.W ocenie Sądu warunek ten także został spełniony i udowodniony w materiale dowodowym. Wydruki z potwierdzeń przelewów wykazujące realizację dokonywanych operacji oraz listy płac potwierdzają, że wynagrodzenie za świadczoną pracę było faktycznie wypłacane.
Z uwagi na materiał dowodowy zgodnie z którym Sąd przyjął, że odwołująca faktycznie świadczyła pracę, gdzie nie został pogwałcony żaden z obowiązujących przepisów prawa charakteryzujących stosunek zatrudnienia, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.należało zmienić zaskarżoną decyzję uznając, żeM. K.jako pracownik u płatnika składek(...)E. D.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 15 stycznia 2015 roku.
Sąd w punkcie 2 wyroku Sąd zasądził od organu rentowego na rzecz odwołujących kwotę po 180,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Z uwagi na fakt przegrania sprawy przez organ rentowy, zgodnie z § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 j. t.), Sąd Okręgowy, orzekł o kosztach postępowania w ten sposób, że zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.na rzeczodwołujących sięM. K.E. D.kwoty po 180,00 złotych tytułemzwrotu kosztów zastępstwa procesowego.