Sąd Okręgowy w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1147/14
Data wyroku: 2016-10-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wojciech Żukowski
Słowa kluczowe: Zachowek
Podstawa prawna: art. 991 kc

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Kraków dnia 5 października 2016 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie, I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSO Wojciech Żukowski
Protokolant: starszy protokolant Marzena Stępkowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2016 r. w Krakowie
połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw:
z powództwaT. Z.przeciwkoR. M.o zapłatę,
z powództwaZ. Z.przeciwkoR. M.o zapłatę,
z powództwaJ. Z.przeciwkoR. M.o zapłatę,

I
zasądza od pozwanegoR. M.na rzecz powódkiT. Z.kwotę 63828 zł. 88 gr. (słownie: sześćdziesiąt trzy tysiące osiemset dwadzieścia osiem złotych osiemdziesiąt osiem groszy) z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 28 maja 2015 r. do dnia zapłaty,

II
zasądza od pozwanegoR. M.na rzecz powodaZ. Z.kwotę 63828 zł. 88 gr. (słownie: sześćdziesiąt trzy tysiące osiemset dwadzieścia osiem złotych osiemdziesiąt osiem groszy) z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 28 maja 2015 r. do dnia zapłaty,

III
zasądza od pozwanegoR. M.na rzecz powodaJ. Z.kwotę 63828 zł. 88 gr. (słownie: sześćdziesiąt trzy tysiące osiemset dwadzieścia osiem złotych osiemdziesiąt osiem groszy) z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 28 maja 2015 r. do dnia zapłaty,

IV
w pozostałym zakresie powództwa oddala,

V
zasądza od pozwanegoR. M.na rzecz powódkiT. Z.kwotę 156 zł. 16 gr. (słownie: sto pięćdziesiąt sześć złotych szesnaście groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania,

VI
zasądza od powodaZ. Z.na rzecz pozwanegoR. M.kwotę 500 zł. 24 gr. (słownie: pięćset złotych dwadzieścia cztery grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania,

VII
zasądza od powodaJ. Z.na rzecz pozwanegoR. M.kwotę 828 zł. 44 gr. (słownie: osiemset dwadzieścia osiem złotych czterdzieści cztery grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 23 czerwca 2014 r. powódkaT. Z.wniosła o zasądzenie od pozwanegoR. M.kwoty 194444,45 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia 22 listopada 2013 r. do dnia zapłaty i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na uzasadnienie żądania podała, że jest wnuczką zmarłego w dniu 3 lutego 2010 r.S. M., po którym spadek na podstawie testamentu nabył w całości pozwany. W skład spadku wchodzą:
- udział w 1/3 w nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)obr. nr(...),
- własność nieruchomości składającej się zdziałki nr (...), obr. nr(...)
- udział w 1/2 nieruchomości składającej się zdziałki nr (...),(...)
- własność nieruchomości składającej się zdziałki nr (...),(...)
Spadkodawca zmarł jako wdowiec. Córka spadkodawcyE. Z.i jego synS. M.zostali wydziedziczeni, a synW. M.zmarł przed spadkodawcą. Z mocyart. 1011 k.c.powódka jest uprawniona zachowku poS. M..
Analogicznej treści pozwy złożyli powodowieJ. Z.iZ. Z.i sprawy z tych pozwów zostały zarejestrowane do sygnatur I C 1149/14 i I C 1150/14 a następnie połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą I C 1147/14.
W złożonej w dniu 27 maja 2015 r. odpowiedzi na pozew (k. 116) pozwany wniósł o oddalenie powództw i o zasądzenie od powodów zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu przyznał, że powodowie należą do kręgu osób uprawnionych do zachowku po spadkodawcy. Zarzucił, że dochodzenie roszczeń przez powodów pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Pozwani nie utrzymywali kontaktów ze spadkodawcą, nie interesowali się jego losem, a postawę tę wpajała im matka –E. Z.. Pomoc spadkodawcy świadczyli jedynie pozwany i jego dzieci. Zarzucił, że nieruchomości stanowiły majątek osobisty drugiej żony spadkodawcy nabyte dziedziczeniem testamentowym. Przyznał, że powodowie wskazali prawidłowo składniki majątku spadkowego, ale zawyżyli jego wartość. Zarzucił, że po śmierci spadkodawcy dokonany został gruntowny remont budynku na nieruchomości spadkowej.
W piśmie z dnia 17 czerwca 2016 r. powodowie zarzucili, że gdyby relacje powodów ze spadkodawcą były złe, to spadkodawca by ich również wydziedziczył, czego nie uczynił. Zarzucili, że zastosowanie do zachowkuart. 5 k.c.jest instytucją nadzwyczajną.
Bezspornym w sprawie było, że spadkodawcaS. M.zmarł w dniu 3 lutego 2010 r. jako wdowiec. Miał czworo dzieci:
- pozwanego w niniejszej sprawieR. M.
-E. Z., którą wydziedziczył testamentem,
-S. M., którego wydziedziczył testamentem,
-W. M., który zmarł przed spadkodawcą.
W chwili śmierciS. M.był właścicielem (oświadczenie pozwanego, k. 119):
- udziału w 1/3 w nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)
- nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)
- udziału w 1/2 w nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)
- nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Spadek poS. M.nabył na podstawie testamentu w całości synR. M..
Dowód:- odpis postanowienia, k. 12
S. M.odwiedzał powodów w ich domu gdy byli dziećmi. Później kontakty się stały się rzadsze a pod koniec życiaS. M.stały się sporadyczne. Przyczyną tego stanu rzeczy były złe relacje panujące pomiędzy matką powodów –E. Z.– a drugą żonąS. M., których skutkiem było opuszczenie przezE. Z.po zajściu w ciążę domuS. M.. Pomiędzy powodami aS. M.nie było konfliktów.T. Z.spotkała się ostatni raz zeS. M.w 2009 r.J. M.spotkał ostatni raz zeS. M.około 2008 r.Z. M.spotkał się ostatni raz zeS. M.około 2001 r. przy czym od tego czasu przebywa w Anglii.S. M.nie zwracał się do powodów o udzielenie mu jakiejkolwiek pomocy.
Dowód:- przesłuchanie świadkaE. Z., k. 234
- przesłuchanie świadkaS. M.synaS., k. 233
- przesłuchanie świadkaM. B., k. 233-234
- przesłuchanie powódkiT. Z., k. 264
- przesłuchanie powodaJ. Z., k. 264
- przesłuchanie powodaZ. Z., k. 265
- przesłuchanie świadkaM. M. (1), k. 141-142
- częściowo przesłuchanie pozwanego, k. 272
Po śmierciS. M.w domu, w którym zamieszkiwał, zostały wykonane następujące prace remontowe:
- w kuchni wymieniono podłogę z drewnianej na panele i położono tapety,
- w pierwszym pokoju położono gładzie na ścianach, tapety i pomalowano,
- w drugim pokoju wymieniono całą podłogę i ściany, wymieniono instalację elektryczną i postawiono piec,
- w trzecim pokoju zrobiono wylewki, wymieniono podłogę, zrobiono ściany z płyt kartonowo – gipsowych, kasetony na suficie, wymieniono drzwi na balkon i okna,
- w łazience wykonano sufit podwieszany, zerwano tynk ze ścian, wyłożono ściany suchym tynkiem, zrobiono instalację elektryczną do lampek, wymieniono sedes i baterię,
- na tarasie zerwano wylewkę, wykonano izolację i położono płytki,
- na dachu poprawiono komin a na około połowie dachu załatano dziury i uzupełniono dachówki.
Dowód:- przesłuchanie świadkaJ. K., k. 142
- przesłuchanie świadkaD. G., k. 142
- przesłuchanie świadkaŁ. M., k. 141
- przesłuchanie świadkaG. F., k. 141
- przesłuchanie świadkaG. M., k. 141
- przesłuchanie świadkaM. M. (1). 141-142
PozwanyR. M.jest na urlopie zdrowotnym. Mieszka wB.w wynajętym lokalu. Uzyskuje dochody z wynagrodzenia ok. 2800 zł. miesięczne brutto oraz z działalności gospodarczej w wysokości 5000-6000 zł. brutto rocznie.
Dowód:- przesłuchanie powoda, k.
Wartość nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)w/g stanu na dzień 3 lutego 2010 r. i cen aktualnych wynosi 405029 zł.
Wartość nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)w/g stanu na dzień 3 lutego 2010 r. i cen aktualnych wynosi 189788 zł.
Wartość nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)w/g stanu na dzień 3 lutego 2010 r. i cen aktualnych wynosi 138206 zł.
Wartość nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)w/g stanu na dzień 3 lutego 2010 r. i cen aktualnych wynosi 372046 zł.
Dowód:- opinia biegłego, k. 207
Ustalając wartość nieruchomości stanowiących składniki majątku spadkowego oparł się sąd na dowodzie z opinii biegłegoB. W.. Opinii tej dał wiarę w całości. Biegły wykonał opinię zgodnie z odezwą. Sporządzona opinia, po dodatkowym wyjaśnieniu na rozprawie, jest zrozumiała i nie wykazuje błędów logicznych, zaś biegły w sposób wyczerpujący odpowiedział na pytania stron podczas ustnych wyjaśnień do opinii.
Ustalając okoliczności dotyczące relacji panujących pomiędzy powodami a spadkodawcą oparł się sąd na zeznaniach świadkówE. Z.,S. M.,M. B.i powodów. Zeznania tych osób są spójne i konsekwentne i nie popadają we wzajemne sprzeczności. Niewielkie rozbieżności pomiędzy tymi zeznaniami w zakresie daty, w jakich miały mieć miejsce ostatnie spotkania powodówJ. Z.iZ. Z.ze spadkodawcą nie wpływają na ogólną wiarygodność tych zeznań, a wręcz przeciwnie, wskazują, że świadkowie i powodowie nie uzgadniali uprzednio treści zeznań, a zatem zeznania te należy ocenić jako spontaniczne, a przez to tym bardziej wiarygodne.
Nie dał sąd wiary zeznaniom świadkówŁ. M.,G. F.,G. M., co do okoliczności że powodowie nie utrzymywali żadnych kontaktów ze spadkodawcą. Fakt utrzymywania kontaktów i ich częstotliwość wynika ze zgodnych zeznań świadkówE. Z.,S. M.,M. B.i zeznań powodów, a z zeznań tych wynika, że kontakty te były intensywniej utrzymywane w okresie dzieciństwa powodów i przede wszystkim w postaci wizyt spadkodawcy w domu powodów. Uwzględniając fakt, że relacje pomiędzy matką powodów a drugą żoną spadkodawcy były złe, możliwym jest, żeR. M.i jego rodzina mogli nie wiedzieć o utrzymywaniu przez spadkodawcę kontaktów z jego pozostałymi dziećmi i wnukami, skoro kontakty te odbywały się w przeważającej mierze poza miejscem zamieszkania spadkodawcy i świadków. Podkreślić należy, że pozwany w swoich zeznaniach nie wykluczał, że powodowie i spadkodawca mogli spotykać się poza miejscem zamieszkania spadkodawcy.
Nie czyniono ustaleń w oparciu o zeznania świadkaM. M. (2)gdyż świadek nie posiadała wiadomości co do relacji panujących pomiędzy spadkodawcą a powodami.
Ustalając zakres prac remontowych wykonanych w nieruchomości wchodzącej w skład spadku oparł się sąd na dowodach z zeznań świadkówD. G.iJ. K., które ocenił jako wiarygodne, gdyż złożyły je osoby, które przedmiotowe prace wykonywały, a zatem mają wiedzę co do okoliczności ich wykonania. Dodatkowo oparł się sąd w tym zakresie na niepopadających w sprzeczność z zeznaniami w/w świadków zeznaniami świadkówŁ. M.,G. F.,G. M.iM. M. (1).
Oddalono wnioski o przesłuchanie świadków i uchylano pytania zadawane świadkom w zakresie okoliczności, które nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Sąd zważył co następuje:
Zgodnie zart. 991 k.c.zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek). Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego spadkodawcaS. M.zmarł w dniu 3 lutego 2010 r. i spadek po nim nabył w całości i na podstawie testamentu pozwanyR. M..
S. M.zmarł jako wdowiec i miał czworo dzieci:R. M.,E. Z., którą wydziedziczył testamentem,S. M., którego wydziedziczył testamentem iW. M., który zmarł przed spadkodawcą. W braku testamentu powołani do spadku z ustawy poS. M.byliby zatem po 1/3 częściR. M.,E. Z.,S. M., albowiem w niniejszej sprawie żadna ze stron nie twierdziła aby zmarłyW. M.pozostawił zstępnych, którzy byliby z ustawy powołani do dziedziczenia udziału, który przypadałbyW. M.. Zgodnie zart. 992 k.c.przy ustalaniu udziału spadkowego stanowiącego podstawę obliczenia zachowku nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zostali wydziedziczeni. PonieważE. Z.iS. M.zostali wydziedziczeni, to nie należy ich uwzględniać jako spadkobierców spadkodawcyS. M.. Zarazem żadna ze stron nie powoływała abyS. M.synS.miał jakichkolwiek zstępnych, którzy w jego miejsce byliby powołani do dziedziczenia z ustawy po spadkodawcyS. M.. W tym stanie rzeczy ocenić należy, że dla potrzeb ustalenia wysokości zachowku do dziedziczenia z ustawy o spadkodawcyS. M.zgodnie z powyższymi regułami byliby powołani:
- pozwanyR. M.w ½ części,
- powódkaE. Z.w 1/6 części
- powódJ. Z.w 1/6 części
- powódZ. Z.w 1/6 części.
Zgodnie zart. 991 § 1 k.c.każdemu z powodów przysługuje mu zatem zachowek w wysokości ½ wartości udziału, który dziedziczyłby z ustawy.
Bezspornym było, że w chwili otwarcia spadku w skład majątku spadkowego wchodziły:
- udział w 1/3 w nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)
- nieruchomość składająca się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)
- udział w 1/2 w nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)
- nieruchomość składająca się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)
Pozwany przyznał, że składniki majątku spadkowego są takie, jak to przedstawili powodowie (k. 119) kwestionując jedynie wskazaną przez powodów wartość. Zauważyć wprawdzie należy, że z informacji zawartych w opinii biegłego (k. 174-175) wynika, że dla nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)nie ma założonej nowej księgi wieczystej, a w starym wykazie hipotecznym lwh(...)ujawniona jest w nim jako właścicielkaZ. F.(a powodowie wskazują, że stanowiła ona własność spadkodawcy). Wszelako uznać należało dla potrzeb niniejszego postępowania, że – wobec przyznania tej okoliczności przez pozwanego – nieruchomość ta należała w chwili śmierci w całości do spadkodawcy, ponieważ treść ksiąg wieczystych nie musi odpowiadać rzeczywistemu stanowi prawnemu, a przewidziane w art. 3 ust. 1 u.k.w.h. domniemanie zgodności ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym zostało obalone przyznaniem dokonanym przez pozwanego.
Jak wynika z opinii biegłego łączna wartość składników majątku spadkowego, ustalona według stanu na dzień otwarcia spadku i według cen aktualnych, wynosi 765946,66 zł. albowiem:
- wartość nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)w/g stanu na dzień 3 lutego 2010 r. i cen aktualnych wynosi 405029 zł. a zatem należący do spadkodawcy udział w 1/3 ma wartość135009,66zł.
- wartość nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)w/g stanu na dzień 3 lutego 2010 r. i cen aktualnych wynosi189788zł.
- wartość nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)w/g stanu na dzień 3 lutego 2010 r. i cen aktualnych wynosi 138206 zł. a zatem należący do spadkodawcy udział w 1/2 ma wartość69103zł.
- wartość nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)j. ew.K.obr.(...)w/g stanu na dzień 3 lutego 2010 r. i cen aktualnych wynosi372046zł.
Każdemu z powodów przysługuje zachowek w ½ wysokości wartości powyższych udziałów. Zatem każdemu z powodów należy się zachowek w wysokości 1/12 wartości majątku spadkowego, a zatem kwoty po (765946,66 / 12) 63828,88 zł.
Bezzasadny okazał się podniesiony przez stronę pozwaną zarzut naruszenia przez powoda zasad współżycia społecznego. Faktem jest, że relacje powodów ze spadkodawcą, pomimo bliskiego pokrewieństwa w linii prostej, nie były bliskie. Powodowie spotykali się ze spadkodawcą częściej w dzieciństwie, a wraz z dorastaniem powodów relacje te ulegały rozluźnieniu, tak, że powodowie ostatni raz spotkali spadkodawcę kilka, a w przypadku powodaZ. Z.– kilkanaście lat przed śmiercią spadkodawcy. Uwzględnić wszakże należy, że taki stan relacji pomiędzy stronami był pochodną stanu relacji pomiędzy matką powodów a drugą żoną spadkodawcy, które były złe. Brak jest natomiast jakichkolwiek danych wskazujących na to, aby pomiędzy samymi powodami a spadkodawcą miały miejsce jakiekolwiek spory czy konflikty. W tym stanie rzeczy nie sposób ocenić postępowania powodów w stosunku do spadkodawcy jako niewłaściwego i mogącego uzasadniać tezę, że powodowie żądając zachowku nadużywają przysługującego im praw. Podkreślić należy, że instytucja zachowku ma bardzo silne podłoże etyczne i stanowi wyraz obowiązków moralnych spadkodawcy w stosunku do członków jego najbliższej rodziny. Wszelkie ingerencje w zakres prawa do zachowku winny znajdować bardzo silne uzasadnienie w wyjątkowych okolicznościach przemawiających przeciwko dopuszczalności dochodzenia tego prawa, a takich wyjątkowych okoliczności w realiach niniejszej sprawy brak. Uwzględnić przy tym należy, że złe relacje pomiędzy spadkodawcą a osobą uprawnioną do zachowku mogą uzasadniać pozbawienie prawa do zachowku poprzez wydziedziczenie przez samego spadkodawcę, przy założeniu skuteczności takiego wydziedziczenia w świetleart. 1008 k.c.Pozbawianie prawa do zachowku w sytuacji gdy sam spadkodawca – zakładając hipotetycznie, że miałby po temu podstawy określone wart. 1008 k.c.- nie zdecydował się na wydziedziczenie określonego spadkobiercy uprawnionego do zachowku, prowadziłoby do niedopuszczalnego wypaczenia woli spadkodawcy. Natomiast w realiach niniejszej sprawy uwzględnić należy, że spadkodawca wiedział o instytucji wydziedziczenia, skoro skorzystał z niej w testamencie wydziedziczając dzieci:E. Z.iS. Z.. Natomiast nie zdecydował o wydziedziczeniu powodów.
Również aktualna sytuacja majątkowa pozwanego nie wskazuje na to, aby konieczność zapłaty zachowków powodom wiązała się dla niej z uszczerbkiem zagrażającym podstawom jego egzystencji. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że powód odziedziczył po spadkodawcy dwie nieruchomości i udziały w dwóch nieruchomościach o znacznej wartości. Pozwany nie wykorzystuje tych nieruchomości na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych. Ocenić zatem należy, że pozwany ma majątek pozwalający na to, aby zgromadzić środki niezbędne do zapłaty należnych zachowków.
Odsetki za opóźnienie w zapłacie zasądzono od dnia 28 maja 2015 r. r. (tj. dnia następnego po dniu doręczenia pozwanemu pozwu w niniejszej sprawie (na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r., k. 124/2, czas 00:04:24) co należało potraktować jako równoznaczne z doręczeniem pozwanemu wezwania do zapłaty) do dnia zapłaty na podstawieart. 481 § 1 k.c.w zw. zart. 455 k.c.(por. wyrok SN z dnia 6 marca 2014 r. V CSK 209/13, LEX nr 1446457). Przedsądowe wezwania do zapłaty zostały bowiem skierowane na wadliwy adres pozwanego i nie zostały faktycznie przez pozwanego odebrane. Nie można przy tym podzielić poglądu, że z uwagi na konkretyzację ostatecznej wysokości roszczenia o zachowek dopiero w chwili wyrokowania odsetki za opóźnienie w jego zapłacie należeć mogą się dopiero od daty wyrokowania. W pozwie, stanowiącym wezwanie do zapłaty, sprecyzowano wysokość żądanej sumy zachowku się domaga i powołano okoliczności uzasadniające istnienie i wysokość roszczenia. Pomiędzy datą otwarcia spadku a datą orzekania w niniejszej sprawie nie zaszła na tyle istotna zmiana wartości pieniądza aby należało przyjąć, że fakt ustalania wysokości zachowku według cen z chwili orzekania pociąga za sobą waloryzację świadczenia. Natomiast w panującej od szeregu lat sytuacji gospodarczej funkcja waloryzacyjna odsetek (istotna na przełomie lat 80’ i 90’ XX z uwagi na panującą podówczas inflację) jest drugorzędna w relacji do wybijającej się na pierwszy plan funkcji wynagrodzenia odsetkami wierzyciela za korzystanie przez dłużnika za okres opóźnienia z należnego wierzycielowi kapitału. Zasądzenie odsetek za opóźnienie dopiero od daty orzekania, a nie od dnia następnego po dniu wezwania do zapłaty, w sposób nieusprawiedliwiony premiowałoby dłużnika, który zwleka z zaspokojeniem ciążących na nim zobowiązań.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w pkt I, II oraz III sentencji na podstawie wyżej cytowanych przepisów, oddalając powództwa w pozostałym zakresie jako bezzasadne w pkt IV sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono poprzez ich stosunkowe rozłożenie na zasadzieart. 100 k.p.c.przyjmując za podstawę stosunkowego rozłożenia, że powodowie wygrywają po 32,82%, a pozwany w zakresie 67,18%.
PowódkaT. Z.poniosła następujące koszty procesu:
- opłata od pozwu: 1000 zł.
- wynagrodzenie pełnomocnika: 2400 zł. (obliczone od sumy wszystkich połączonych spraw i podzielone w równych częściach na każdego z powodów, albowiem pełnomocnik wykonywał czynności we wszystkich połączonych sprawach jednocześnie i z reprezentowaniem poszczególnych powodów nie wiązał się żaden dodatkowy nakład pracy)
- zaliczka na opinię biegłego: 2000 zł. (k. 148)
łącznie: 5400 zł.
Powódce stosownie do wyników postępowania należałby się zwrot kosztów w kwocie 1772,28 zł.
PowódZ. Z.poniósł następujące koszty procesu:
- opłata od pozwu: 1000 zł.
- wynagrodzenie pełnomocnika: 2400 zł. (obliczone od sumy wszystkich połączonych spraw i podzielone w równych częściach na każdego z powodów, albowiem pełnomocnik wykonywał czynności we wszystkich połączonych sprawach jednocześnie i z reprezentowaniem poszczególnych powodów nie wiązał się żaden dodatkowy nakład pracy)
łącznie: 3400 zł.
Powodowi stosownie do wyników postępowania należałby się zwrot kosztów w kwocie 1115,88 zł.
PowódJ. Z.poniósł następujące koszty procesu:
- wynagrodzenie pełnomocnika 2400 zł. (obliczone od sumy wszystkich połączonych spraw i podzielone w równych częściach na każdego z powodów, albowiem pełnomocnik wykonywał czynności we wszystkich połączonych sprawach jednocześnie i z reprezentowaniem poszczególnych powodów nie wiązał się żaden dodatkowy nakład pracy).
Powodowi stosownie do wyników postępowania należałby się zwrot kosztów w kwocie 787,68 zł.
Pozwany poniósł koszty postępowania w postaci wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 7200 zł. (obliczonej od sumy wszystkich połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. (k. 123), zatem łącznie 7217 zł. Kwota ta podlegała dla celów rozliczenia kosztów procesu podziałowi na trzy równe części (po 2405,66 zł.) ponieważ pełnomocnik wykonywał czynności we wszystkich połączonych sprawach jednocześnie i z reprezentowaniem pozwanego wobec poszczególnych powodów nie wiązał się żaden dodatkowy nakład pracy.
Pozwanemu stosownie do wyników postępowania należałby się zatem zwrot kosztów procesu od każdego z powodów po 1616,12 zł.
Po skompensowaniu wzajemnie należnych kosztów zasądzeniu podlegały:
- od pozwanego na rzecz powódkiT. Z.kwota 156,16 zł.
- od powodaZ. Z.na rzecz pozwanego kwota 500,24 zł.
- od powodaJ. Z.na rzecz pozwanego kwota 828,44 zł.
o czym orzeczono w pkt V, VI i VII sentencji na zasadzieart. 100 k.p.c.