Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 489/16
Data wyroku: 2016-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Łazowska
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art. 110a ustawy FUS

Sygn. aktVIII U 489/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Łazowska

Protokolant:

Ewa Gambuś

po rozpoznaniu w dniu17 czerwca 2016 r. w Gliwicach
sprawyW. M.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
owysokość emerytury
na skutek odwołaniaW. M.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia1 lutego 2016  r.nr(...)
oddala odwołanie.
(-) SSO Grażyna Łazowska
VIII U 489/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 1 lutego 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuW. M.ponownego przeliczenia wysokości emerytury na podstawieart. 110a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. 2015.748 - dalej ustawa FUS).
W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony nie zgodził się z przyjęciem przez organ rentowy za okres jego pracy od 1960r. do 1979r. minimalnego wynagrodzenia przy wyliczeniu podstawy emerytury. Domagał się przeliczenia wysokości jego emerytury w oparciu o średnie wynagrodzenie w górnictwie dotyczące kopalń węgla kamiennego według wskaźników obowiązujących w ww. okresie.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie argumentując jak w decyzji odmownej.
Sąd ustalił i zważył co następuje:
Ubezpieczony był zatrudniony:
- od 08.07.1960r. do 30.08.1965r. wKWK (...)jako robotnik dołowy,
- od 01.09.1965r. do 31.08.1967r. w(...)przyKWK (...)jako nauczyciel zawodu;
- od 02.08.1967r. wKWK (...)kolejno na stanowiskach górnika, cieśli pod ziemią, nadgórnika i sztygara.
Z dniem 6 lipca 1985r. nabył prawo do emerytury górniczej, której podstawę ustalono w oparciu o przeciętne miesięczne wynagrodzenie z okresu od września 1984r. do września 1985r. Świadczenie zostało częściowo zawieszone z uwagi na kontynuowanie pracy pod ziemią.
Ubezpieczony pracował jako sztygar wKWK (...)do 31.07.87r. Następnie jako emeryt pracował dodatkowo u różnych pracodawców.
Decyzją z dnia 25.09.1987r. organ rentowy do ustalenia podstawy wymiaru emerytury przyjął wynagrodzenie z okresu od sierpnia 1986r. do lipca 1987r. Wskaźnik wysokości wymiaru emerytury wyniósł 445,12% i został ograniczony do 250%.
Przed wydaniem tej decyzji w aktach rentowych znajdowały jedynie zaświadczenia o zarobkach ubezpieczonego za okres od sierpnia 1984r. do września 1985r., od sierpnia 1986r. do sierpnia 1987r.
W dniu 25.01.2016r. odwołujący wniósł o przeliczenie świadczenia na podstawie art.110a ustawy o FUS, dołączając zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z lat 1980-1987r.
Organ rentowy do obliczeń przyjął wynagrodzenie ubezpieczonego z lat 1980-1987 wskazane w tym zaświadczeniu oraz wynagrodzenie minimalne za lata 1960-1979 i stwierdził, że tak ustalony(...)obliczony z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych wyniósł 175,64%. W konsekwencji, skarżoną decyzją odmówił ubezpieczonemu przeliczenia świadczenia.
(...) SAwK.nie posiada dokumentacji płacowej ubezpieczonego sprzed 1980r. Odwołujący również nie dysponuje dowodami zarobkowymi za lata 1960-1979r.
W aktach osobowych odwołującego /z okresu zatrudnienia wKWK (...)/ brak informacji o wysokości wypłaconego mu wynagrodzenia za lata 1960-1979, natomiast w angażach i na karcie przebiegu zatrudnienia zapisano wysokość płacy podstawowej oraz wysokość dodatku funkcyjnego za okres od 1.07.1970r. do 31.12.1979r., co obrazuje poniższa tabela.

Okres zatrudnienia od – do

Płaca podstawowa

Dodatek funkcyjny

Płaca +premia za 1 miesiąc

01.07.1970

3350

3350

01.08.1970

3800

3800

01.08.1972

3900

3900

01.01.1973 - 31.01.1974

4000

4000

01.02.1974 - 31.01.1975

4600

1000

5600

01.02.1975 –15.11.1976

5000

1250

6250

16.11.1976

6000

1000

7000

01.01.1978 -31.08.1978

6000

1500

7500

01.09.1978- 31.10.1979

6000

2000

6200

01.11.1979 -31.12.1979

6100

2000

8100

*w aktach osobowych znajduje się angaż którym przyznano ubezpieczonemu z 21.09.1978r. dodatek funkcyjny w kwocie 2000zł., natomiast w karcie przebiegu zatrudnienia prawdopodobnie omyłkowo wpisano kwotę 200zł.
Wynagrodzenie ubezpieczonego wyliczone w oparciu o powyższe dane kształtuje się następująco:

rok

Wynagrodzenie w złotych w poszczególnych miesiącach

Roczne wynagrodzenie

1970

6 x 1000/minimalne/ + 3350 + 5 x 3800

28 350

1971

12 x 3800

45 600

1972

7 x 3800 + 5 x 3900

46 100

1973

12 x 4000

48 000

1974

4000 + 11 x 5600

65 600

1975

5600 + 11 x 6250

74 350

1976

10 x 6250 +(...)+ 3500 + 7000

76 125

1977

12 x 7000

84 000

1978

8 x 7500 + 4 x 8000

92 000

1979

10 x 8000 + 2 x 8100

96 200

Za pozostałe okresy zatrudnienia ubezpieczony nie przedstawił zaświadczeń o wypłaconym wynagrodzeniu. Z wyliczeń organu rentowego – karta 124 akt rentowych - wynika, że w latach 1960 -1969 najwyższy wwpw ubezpieczony uzyskał w roku 1967 – 45,57% i 1963 – 41,83%. Niekwestionowane są ustalone przez organ rentowy wwpw za lata 1980 – 1987
Uwzględniając powyższe, wwpw z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych tj. 1967, 1963 oraz od 1970 do 1987 wynosi:

rok

wynagrodzenie

Średnia krajowa

W.%

1963

8 850

21 156

41,83

1967

11 024

24 192

45,57

1970

28 350

26 820

105,70

1971

45 600

28 296

161,15

1972

46 100

30 108

153,11

1973

48 000

33 576

142,95

1974

65 600

38 220

171,63

1975

74 350

46 956

158,33

1976

76 125

51 372

148,18

1977

84 000

55 152

152,30

1978

92 000

58 644

156,97

1979

96 200

63 924

150,49

1980

210 914

72 480

291,00

1981

271 306

92 268

294,04

1982

506 090

139 572

362,60

1983

691 247

173 700

397,95

1984

897 512

202 056

444,19

1985

1 044 938

240 060

435,28

1986

1 447 696

289 140

500,69

1987

1 036 380

350 208

295,93

4 609,49 : 20 =
230,49%

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o akta organu rentowego i akta osobowe ubezpieczonego.
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 110a ust. 1 ustawy o FUS wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposób określony w art. 15, z uwzględnieniem art. 110 ust. 3, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przed zastosowaniem ograniczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 5, jest wyższy niż 250%.
Po myśli art. 15 ustawy FUS podstawę wymiaru emerytury stanowi ustalona przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne w okresie:
- kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę,
- 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.
W celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury:
-oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych;
-oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu;
- oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która stanowiwskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że odwołujący występując z wnioskiem o przeliczenie świadczenia, nie przedłożył żadnych zarobków z lat następujących po 1987r., a zatem podstawa wymiaru emerytury mogła być ustalana jedynie z 20 dowolnie wybranych lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o przeliczenie.
Warunkiem ponownego przeliczenia emerytury w oparciu o art. 110a ustawy FUS jest by nowo ustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru był wyższy niż 250%.
Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego i ustaleń Sądu, odwołujący nie uzyskał wwpw wyższego niż 250% w okresie 20 najkorzystniejszych dla niego lat kalendarzowych poprzedzających wniosek o przeliczenie emerytury, wobec czego odwołanie zostało oddalone.
Bezsprzecznie ubezpieczony nie udokumentował wysokości zarobków za lata 1960-1979. Sąd nie podzielił stanowiska ubezpieczonego wyrażonego w odwołaniu od decyzji ZUS, że te lata organ rentowy winien przyjąć w swoich wyliczeniach średnie wynagrodzenie w górnictwie węgla kamiennego.
Zgodnie z§ 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe(Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia.
Dla celów obliczenia wysokości emerytury organ rentowy musi bowiem dysponować pewnymi danymi, co do wysokości dochodów ubezpieczonego. Jednakże, że w postępowaniu przed sądem nie obowiązują ograniczenia, co do zakresu środków dowodowych stwierdzających wysokość wynagrodzenia. Może być ono wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi przewidzianymi wKodeksie postępowania cywilnego, co nie oznacza oczywiście, że może być ono określone w sposób przybliżony lub prawdopodobny. Nie jest możliwe wyliczenie wysokości wynagrodzenia, a w konsekwencji wysokości składek na ubezpieczenie społeczne oraz wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury w oparciu o wyliczenia hipotetyczne, uśredniane, przybliżone. Do ustalenia wysokości emerytury winna być przyjmowana faktyczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne.” (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 1 października 2015r., sygn. akt III AUa 205/15, LEX nr 1817534)..
Nie można wysokości zarobków, stanowiących podstawę do wyliczenia składek na ubezpieczenie społeczne ustalać w sposób hipotetyczny, oparty jedynie na domniemaniu. Przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych są bowiem normami bezwzględnie obowiązującymi i nie zawierają unormowań pozwalających na ustalenie wysokości wynagrodzenia w sposób przybliżony lub prawdopodobny. Przy obliczaniu wysokości podstawy emerytury, bierze się zatem pod uwagę dokładnie ustaloną wartość - wysokość uzyskiwanego w określonym czasie wynagrodzenia. Tym samym, w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składki, należy dokładnie określić wysokość wszystkich składników wynagrodzenia, które mają być uwzględnione” ( tak Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 22 września 2015r., sygn. akt III AUa 370/14).
Z tych przyczyn, Sąd uznał, że zapisy dotyczące wynagrodzenia powoda zawarte w aktach osobowych mogą być podstawą do ustalania jego wysokości, ale tylko w zakresie wynikającym z ich treści. W aktach ubezpieczonego znajdują się tylko zapisy dotyczące płacy zasadniczej i dodatku funkcyjnego, a zatem tylko te składniki zostały objęte obliczeniami.
Odnośnie zgłaszanych przez ubezpieczonego zastrzeżeń co do sposobu wyliczenia przez organ rentowy emerytury i obniżenia świadczenia w 1995 podnieść należy, iż Sąd orzekając w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest związany zakresem skarżonej decyzji. Z związku z powyższym, przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było tylko, czy istniały podstawy do przeliczenia emerytury ubezpieczonego na podstawie art. 110a ustawy o FUS.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał odwołanie za bezzasadne i na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł, jak w sentencji.
(-) SSO Grażyna Łazowska