Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Ga 228/16
Data wyroku: 2016-11-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION
Sędziowie: Artur Fornal, Elżbieta Kala, Marek Tauer
Podstawa prawna: art. 386 § 3 kpc

Sygn. akt VIII Ga 228/16

POSTANOWIENIE
Dnia 29 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, VIII Wydział Gospodarczy,w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Elżbieta Kala
Sędziowie:  SO Marek Tauer
SR del. Artur Fornal (sprawozdawca)
po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaSyndyka masy upadłości(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąw upadłości likwidacyjnej z siedzibą wB.
przeciwko(...) Spółce Akcyjnejw upadłości likwidacyjnej z siedzibą wB.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 30 lipca 2013 r. (sygn. akt VIII GC 1014/12)
p o s t a n a w i a:
uchylić zaskarżony wyrok w punktach I (pierwszym) oraz III (trzecim) i umorzyć postępowanie w sprawie.

  Marek Tauer Elżbieta Kala Artur Fornal

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, w sprawie z powództwa syndyka(...) sp. z o.o.w upadłości likwidacyjnej, zasądził od pozwanegoZakładów (...) S.A.na rzecz powoda kwotę 11 896,56 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 5 września 2012 r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałej części. Apelację od powyższego wyroku – w części zasądzającej (pkt I), a także w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu (pkt III) złożył pozwany.
Ustalono w toku postępowania przed Sądem drugiej instancji, że powodowaspółka (...) sp. z o.o.(na rzecz której działał syndyk, występujący z powództwem w niniejszej sprawie) została, wobec stwierdzenia zakończenia prowadzonego wobec niej postępowania upadłościowego w sprawie XV GUp 3/12 Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, prawomocnie wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego - ze skutkiem na dzień 16 lutego 2016 r. (zob. odpis pełny z rejestru przedsiębiorców– k. 319-322 v. akt sprawy).
W ocenie Sądu Okręgowego wydanie w tej sytuacji merytorycznego orzeczenia stało się niedopuszczalne na skutek utraty osobowości prawnej przez spółkę, która pozostawała w niniejszej sprawie powodem w znaczeniu materialnym (art. 160 ust. 1w zw. zart. 144 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze; zob. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2004 r. IV CK 86/04, LEX nr 143176, Biuletyn SN 2005, nr 2, poz. 15).
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że z dniem uprawomocnienia się postanowienia sądu upadłościowego o zakończeniu postępowania upadłościowego, syndyk masy upadłości utracił legitymację procesową w niniejszej sprawie, dotyczącej praw upadłego, gdyż jego funkcja wygasła (art. 367 ust. 2w zw. zart. 368 ust. 3 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze; zob. także uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2014 r., III CZP 56/14, OSNC 2015, Nr 6, poz. 68). Z kolei także i upadła spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, z momentem uprawomocnienia się postanowienia sądu rejestrowego o wykreśleniu jej z właściwego rejestru utraciła swój byt prawny (art. 289 § 1 k.s.h.; por. m.in. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1995 r., III CZP 64/95, OSNC 1995, Nr 11, poz. 180, a także postanowienie tego Sądu z dnia 19 czerwca 2001 r., I CZ 73/01, OSNC 2002, Nr 3, poz. 35). Nie może w związku z tym budzić wątpliwości, że strona powodowa utraciła obecnie zdolność sądową przysługującą jej z mocyart. 64 § 1 k.p.c.(zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2008 r., I CSK 204/08, „Biuletyn SN” 2009, nr 3, s. 9, a także uzasadnienie postanowienia tego Sądu z dnia 2 czerwca 2010 r., II PZ 15/2010, LEX nr 619634).
Trzeba przy tym zauważyć, że – jak to ustalono z urzędu na podstawie akt ww. postępowania upadłościowego powoda (zob. notatkę urzędową z dnia 28 listopada 2016 r. -k. 328 akt sprawy) – sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego dokonana w postępowaniu upadłościowym ww. spółki nie obejmowała wierzytelności będącej przedmiotem niniejszego sporu, to zaś wyklucza możliwość uznania nabywcy przedsiębiorstwa za następcę prawnego upadłego pod tytułem ogólnym (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2012 r., IV CSK 598/12, LEX nr 1284765).
W konsekwencji uznać należy, że zaistniała nieusuwalna (bezsukcesyjna) następcza utrata zdolności sądowej strony powodowej uzasadnia umorzenie postępowania na podstawieart. 355 § 1 k.p.c.(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2002 r., V CKN 1100/00, OSNC 2003, Nr 1, poz. 11). Zauważyć trzeba, że jeśli – jak w niniejszej sprawie – pewne jest, że utrata zdolności sądowej przez stronę jest trwała, nieodwracalna (definitywna) i z pewnością nie ma następcy prawnego strony, wówczas uprzednie zawieszanie niniejszego postępowania na podstawieart. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.po to tylko, aby niezwłocznie je umorzyć, jest zupełnie zbędne (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2011 r., II PK 63/11, LEX nr 1129342). Jedynie na marginesie można natomiast wskazać, że w aktach powyższej sprawy upadłościowej znajduje się także informacja syndyka powodowej spółki, z której wynika, iż przedmiotowa wierzytelność wygasła już wcześniej - na skutek potrącenia dokonanego z zachowaniem wymogów zart. 93 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze(zob. k. 330 akt sprawy).
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawieart. 386 § 3 k.p.c.Należy ponadto wyjaśnić, że gdy do umorzenia postępowania dochodzi na skutek następczego braku zdolności sądowej strony należy przyjąć możliwość umorzenia postępowania na posiedzeniu niejawnym – na podstawie zastosowanegoper analogiamart. 183w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.Pomimo bowiem stanowczego brzmieniaart. 375 k.p.c.odmienny pogląd doprowadziłby do sytuacji, w której nie jest dopuszczalne umorzenie postępowania przez sąd drugiej instancji ani na posiedzeniu niejawnym, ani też na rozprawie, o której nie można byłoby powiadomić strony (zob. M. Manowska [red.]Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-505(38),Wolters Kluwer 2015, teza 4 do art. 355).

  Marek Tauer Elżbieta Kala Artur Fornal