Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 851/16
Data wyroku: 2016-08-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Renata Stańczak

Sygn. aktVIII U 851/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 sierpnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR del. Renata Stańczak

Protokolant:

Anna Krzyszkowska

po rozpoznaniu w dniu11 sierpnia 2016 r. w Gliwicach
sprawyJ. C.(C.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. C.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
z dnia3 marca 2016  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuJ. C.prawo do emerytury począwszy od dnia 17 kwietnia 2016 roku.
(-) SSR del. Renata Stańczak
Sygn. akt VIIIU 851/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 03.03.2016r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił ubezpieczonemuJ. C.(C.) prawa do emerytury na podstawie art.184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z§4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, gdyż ubezpieczony na dzień 01.01.1999r. nie udowodnił wymaganego 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Ubezpieczony w odwołaniu od tej decyzji i na rozprawie w dniu 11.07.2016r. domagał się jej zmiany przez przyznanie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych podnosząc, iż pracę taką wykonywał w okresach zatrudnienia w: KrajowejPaństwowej (...) OddziałwC.od dnia 26.07.1973r.do dnia 27.04.1974r.,Kombinacie (...)wD.od dnia 08.05.1974r. do dnia 31.01.1978r.,Przedsiębiorstwie (...)wŚ.od dnia 31.07.1979r. do dnia 05.07.1993r., kiedy to pracował jako mechanik samochodowyw kanałach remontowych.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ rentowy wskazał, iż nie uwzględnił do pracyw warunkach szczególnych żadnego okresu zatrudnienia, gdyż ubezpieczony nie przedłożył na tę okoliczność świadectw pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
UbezpieczonyJ. C.urodził się w dniu (...)Na dzień 01.01.1999r. legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego i złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
W dniu 09.02.2016r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury, w rozpoznaniu którego organ rentowy w dniu 03.03.2016r. wydał decyzję zaskarżoną omówioną na wstępie.
W okresie spornym od dnia 26.07.1973r. do dnia 27.04.1974r. ubezpieczony był zatrudniony w KrajowejPaństwowej (...)wC..
Ubezpieczony pracował w tym czasie jako mechanik samochodowy. Pracętę wykonywał w warsztacie, który składał się z kilku hal, a na każdej hali było od 4 – 5 kanałów remontowych. Odwołujący zajmował się naprawą głównie autobusów w sytuacji, gdy w zakładzie było ich około 200, a także czasami samochodów ciężarowych. Pracętę wykonywał w większości, bo w około 80 %, w kanałach remontowych dokonując napraw skrzyni biegów, resorów, wałów napędowych. W pozostałym zakresie świadczył pracę poza kanałami remontowymi, naprawiając silniki i układy zasilania. Ubezpieczony pracował na trzy zmiany w brygadzie składającej się z 8-10 pracowników. Z tytułu wykonywania takiej pracy otrzymywał mleko, a zimą dodatkowo posiłki regeneracyjne.
W okresie od dnia 08.05.1974r. do dnia 31.01.1978r. ubezpieczony był zatrudnionywKombinacie (...)wD..
Odwołujący zajmował się wówczas naprawą samochodów ciężarowych, którychw Kombinacie było około 80. Były to głównie samochodymarki B.w ilości 30 sztuk,a takżeT., Stary i wywrotki. Ubezpieczony wykonywał naprawy głównie samochodówmarki B.. Były to samochody o ciężarze powyżej 35 ton, miały silnikiz czołgów i nie mogły się poruszać po drogach publicznych. Służyły one do przewozu urobku zKopalni (...)do przetwarzania chemicznego. Odwołujący naprawiał mosty napędowe, wały napędowe, hamulce, skrzynie biegów i misy olejowe. Pracę tę wykonywał w kanałach remontowych. Takich kanałów było 8 i znajdowały się one na dwóch halach, po 4 kanały na każdej hali. Pracowało tam łącznie ponad 20 mechaników, przy czym część pracowała w kanałach remontowych, a cześć wykonywała pozostałe remonty pojazdów nie wymagające pracy w kanałach. Ubezpieczony pracował w tym czasie tylko na jedną zmianę i świadczył pracę wyłącznie w kanałach remontowych, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Z tytułu wykonywania takiej pracy otrzymywał zupę regeneracyjną. Podczas tego zatrudnienia w okresie od dnia 24.10.1975r. do dnia 15.10.1977r. ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową i po zakończeniu tej służby, w dniu 15.11.1977r. powrócił do pracy na poprzednie ( zajmowane przed wojskiem ) stanowisko pracy.
W okresie od dnia 31.07.1979r. do dnia 14.12.1990r. i następnie od dnia 15.12.1990r. do dnia 05.07.1993r. ubezpieczony był zatrudniony kolejno wŚ.Przedsiębiorstwie (...).W.(...)wŚ.oraz wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.wŚ.na stanowisku mechanika, mechanika samochodowego.
Przedsiębiorstwo wykonywało usługi budowlane dla przemysłu węglowego. Zajmowało się budową domów i dróg. Posiadało bardzo dużo sprzętu ciężkiego - koparek, spychaczy, ciężkich samochodów, „ gruszek ”, to jest około 100 jednostek takiego sprzętu. Przedsiębiorstwo dzieliło się na dziewięć wydziałów. Ubezpieczony pracowałna wydziale mechanicznym, w bazie sprzętu i transportu. Znajdowały się tam dwie halew odległości około 50 metrów od siebie i na każdej takiej hali były trzy kanały remontowe,a także pomieszczenie przeznaczone do remontów nie wymagających pracy w kanałach, gdzie naprawiano głównie skrzynie biegów, silniki, wcześniej wymontowane w kanałach remontowych. Ubezpieczony pracował w tym czasie na dwie zmiany. Na jednej takiej zmianie było około 15 – 20 pracowników, z których 8 pracowało tylko w kanałach. Był tam podział pracowników na tych co wykonywali pracę w kanałach remontowych oraz tych co wykonywali pracę „ na górze ” zajmując się renowacją części samochodowych uprzednio wymontowanych w kanałach remontowych. Ubezpieczony w tym czasie wykonywał pracę wyłącznie w kanałach remontowych zajmując się naprawą w/w sprzętu, a nadto od dnia 08.01.1982r. pełnił dodatkowo funkcję brygadzisty, co jednak nie przeszkadzało wykonywaniu pracy mechanika w kanałach remontowych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Z tytułu wykonywania takiej pracy odwołujący otrzymywał mleko oraz w sezonie zimowym zupę regeneracyjną.
Razem z ubezpieczonym pracowali w tym zakładzie pracyS. S.w latach 1983 – 1993 orazM. Ś.w latach 1984 – 1993, również na stanowiskach mechaników samochodowych.
Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji akt organu rentowego, akt osobowych dotyczących spornych okresów zatrudnienia ubezpieczonego, zeznań świadkówS. S.orazM. Ś., a także zeznań ubezpieczonego ( protokół elektroniczny z rozpraw z dnia: 11.07.2016r. czas 00:15:13 – 00:40:56, z dnia 11.08.2016r. czas 00:02:56 – 00:26:33 ).
Sąd dał wiarę zeznaniom słuchanych w sprawie świadków, gdyż były one rzeczowe, logiczne, zasadniczo zgodne ze sobą. Korespondowały one z zeznaniami ubezpieczonego oraz z treścią zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym w spornym okresie jego zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)i(...)i stąd posiadają szczegółową wiedzę na temat miejsca i charakteru wykonywanej przez niego podczas tego zatrudnienia pracy.
Sąd zważył, co następuje.
Odwołanie ubezpieczonegoJ. C.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 i 2w zw. zart. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17.12.1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( tekst jednolity Dz. U.z 2015r., poz. 748 ) oraz w związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.) prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31.12.1948r., który:

-

ukończył 60 lat,

udokumentował do dnia 31.12.1998r. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych,w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych wymienionej w wykazieA stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia,

nie przystąpił do OFE albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonychna rachunku w OFE za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa,

W myśl § 2 w.w. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawodo świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których pracaw szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego dla oceny, czy pracownik pracowałw szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska tylko rodzaj rzeczywiście powierzonej pracy ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26.06.2015r. sygn. akt III AUa 168/15 LEX nr 1761793 ).
W rozpoznawanej sprawie spór sprowadzał się do ustalenia, czy ubezpieczonyna dzień 01.01.1999r. posiada wymagany 15 – letni okres pracy w warunkach szczególnych, a konkretnie czy istnieją podstawy do zaliczenia do takiej pracy spornych okresów jego zatrudnienia w KrajowejPaństwowej (...)wC.,Kombinacie (...)wD.oraz wŚ.Przedsiębiorstwie (...).W.(...)i wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o.wŚ..
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowody pozwala na stanowcze przyjęcie, iż ubezpieczony w okresach spornego zatrudnienia wKombinacie (...)wD.od dnia 08.05.1974r. do dnia 23.10.1975r. i od dnia 15.11.1977r. do dnia 31.01.1978r. ( łącznie 1 rok, 8 miesięcy i 23 dni ) orazwPrzedsiębiorstwie (...)i(...)od dnia 31.07.1979r. do dnia 05.07.1993r. ( 13 lat, 11 miesięcy i 6 dni ) faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych wymienioną w wykazie A dziale XIV poz.16 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r., to jest „ prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych ”.
Ubezpieczony zajmował się wówczas naprawą samochodów ciężarowychi sprzętu ciężkiego, przy czym pracę tę wykonywał wyłącznie w kanałach remontowych,gdy w wymienionych powyżej zakładach pracy był podział zakresu obowiązków pomiędzy mechanikami, na tych którzy wykonywali stale pracę w kanałach ( jak w przypadku ubezpieczonego ) oraz pozostałych, którzy wykonywali prace ( naprawy, remonty, regeneracje części ) nie wymagające korzystania z kanałów.
Ustalając powyższe w zakresie rzeczywiście wykonywanej pracy przez ubezpieczonego Sąd oparł się na jego zeznaniach, zeznaniach świadkówS. S.orazM. Ś., które korelowały z treścią powołanej w sprawie dokumentacji.
Zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych nie podlega okres odbywania przez ubezpieczonego zasadniczej służby wojskowej od dnia 24.10.1975r. do dnia 15.10.1977r. przypadającej na okres jego zatrudnienia wKombinacie (...)(...)wD..
Należy zwrócić uwagę, iż odbywanie zasadniczej służby wojskowej regulowane było przezustawę z dnia 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 827).
Zgodnie z treścią art. 108 ust. 1 tej ustawy obowiązującego w okresie od dnia 29.11.1967r. do dnia 31.12.1974r.( w brzmieniu pierwotnym) i po zmianie od dnia 01.01.1975r.( w brzmieniu do dnia 05.08.1979r.) – a zatem w okresie obywania zasadniczej służby wojskowej przez odwołującego – okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby, albo w tej samej gałęzi pracy.
Na podstawie art. 108 ust. 4 w/w ustawy wydane zostałoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22.11.1968r.w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin(Dz. U. Nr 44, poz. 318). Rozporządzenie to obowiązywało do dnia 31.08.1979r. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia żołnierzowi, który podjął zatrudnienie stosownie do zasad określonych w § 2-4 (tj. w terminie 30 dni od dnia zwolnienia ze służby wojskowej zgłosił powrót do zakładu pracy), wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnieniaw zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie.
Treść powyższych przepisów wskazuje, że skoro czas odbywania służby wojskowejw warunkach określonych w tych przepisach, wlicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, w tym w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie, to okres ten należy zaliczyć do pracy w warunkach szczególnych w rozumieniurozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.). Do odbywania zasadniczej służby wojskowej należy bowiem stosować przepisy w brzmieniu obowiązującym w okresie jej odbywania.
Takie stanowisko potwierdza Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 09.03.2010r. I UK 333/09 (LEX 585739) oraz w wyroku z dnia 25.02.2010 r. II UK 219/09 (LEX nr 590248), a także uchwała Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 16.10.2013r. sygn.II UZP 6/13 (OSNP 2014/3/42). Przychylił się do tego stanowiska Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 02.04.2015r., III AUa 2325/14, zaś Sąd orzekający prezentowane stanowisko w pełni podziela.
Ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową w okresie zatrudnieniawKombinacie (...)wD., gdzie wykonywał pracę w warunkach szczególnych od dnia 08.05.1974r. do dnia 23.10.1975r. i po powrocie z wojska. Po zwolnieniu ze służby wojskowej ubezpieczony jednak w ciągu 30 dni nie powrócił do pracy u tego samego pracodawcy, bo służbę wojskową zakończył w dniu 15.10.1977r., a pracę podjął dopiero od dnia 15.11.1977r., czyli w 31 dniu. W takiej sytuacji okres tej służby nie podlega zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych.
Brak jest również podstaw do zaliczenia do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia ubezpieczonego w KrajowejPaństwowej (...)wC.od dnia 26.07.1973r. do dnia 27.04.1974r., ponieważ jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe, ubezpieczony pracę w kanałach remontowych nie świadczył wówczas stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a tylkow około 80% czasu pracy, bo w pozostałym zakresie dokonywał napraw poza tymi kanałami.
Z ukształtowanego orzecznictwa sądowego wynika, iż wykluczona jest możliwość zaliczenia do okresów pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stalei w pełnym wymiarze czasu pracy innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które w świetle powołanych regulacji nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika w takim stopniu, aby zostać wskazane jako wykonywane w szczególnych warunkach ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18.02.2014r., I UK 129/13 ).
Brak zaliczenia do pracy w warunkach szczególnych powyższego okresu spornegozatrudnienia oraz służby wojskowej i tak pozostaje bez znaczenia dla rozpoznania tej sprawy skoro ubezpieczony po uwzględnieniu do takiej pracy pozostałych okresów spornych wymienionych wcześniej, posiada na dzień 01.01.1999r. wymagany 15 – letni okres pracy w warunkach szczególnych. Zatem ubezpieczony spełnia wszystkie konieczne przesłanki do przyznania mu prawa do dochodzonego świadczenia.
Bez znaczenia dla rozpoznania sprawy pozostaje fakt, że ubezpieczony nie przedłożył w organie rentowym świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów.W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10.03.1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21.09.1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07.12.2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Mając powyższe na uwadze Sąd, kierując się uregulowaniami prawnymi powołanymi na wstępie rozważań, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury począwszy od dnia(...), czyli od ukończenia wieku emerytalnego 60 lat ( zgodnie z art.100 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ).
(-) SSR del. Renata Stańczak