Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1012/15
Data wyroku: 2016-03-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Czaja, Barbara Hejwowska, Małgorzata Pasek
Słowa kluczowe: Kapitał Początkowy
Podstawa prawna: art. 173, 174, 185a ustawy z 17.XII.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 1012/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 marca 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Elżbieta Czaja

Sędziowie:

SA Barbara Hejwowska
SA Małgorzata Pasek (spr.)

Protokolant: protokolant sądowy Joanna Malena

po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. w Lublinie
sprawyM. Ś.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o wysokość kapitału początkowego
na skutek apelacjiM. Ś.
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt VIII U 1174/15

oddala apelację.
Barbara Hejwowska   Elżbieta Czaja   Małgorzata Pasek

Sygn. akt III AUa 1012/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 czerwca 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówiłM. Ś.ponownego ustalenia kapitału początkowego podnosząc, że obliczenie kapitału początkowego w myślart. 185 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnastępuje wyłącznie przy ustaleniu prawa do emerytury, natomiast wnioskodawca nie nabył prawa do takiego świadczenia.
W złożonym od tej decyzji odwołaniuM. Ś.domagał się jej zmiany przez uwzględnienie do obliczenia kapitału początkowego całego 5 - letniego okresu studiów wyższych.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 8 września 2015 roku oddalił odwołanie.
Sąd pierwszej instancji ustalił, żeM. Ś.urodzony (...)w okresie od dnia 1 października 1993 roku do dnia 22 października 1998 roku studiował na Politechnice(...)na Wydziale(...). W okresie od dnia 1 grudnia 1997 roku do dnia 30 listopada 1999 roku pracował w(...) S.A.wW.w wymiarze pełnego etatu na stanowisku programisty, przebywając od dnia 15 lipca 1999 roku do dnia 19 lipca 1999 roku na zwolnieniu chorobowym.
Decyzją z dnia 29 listopada 2004 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.ustaliłM. Ś.kapitał początkowy. Do ustalenia wysokości kapitału początkowego Zakład przyjął podstawę wymiaru w kwocie 880,63 złotych oraz uwzględnił okresy składkowe wynoszące 13 miesięcy i okresy nieskładkowe - 4 lata, 2 miesiące i 10 dni, tj. 50 miesięcy, które po ograniczeniu do 1/3 okresów składkowych wyniosły 4 miesiące. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 72,13 %. Kapitał początkowy ustalony na dzień 1 stycznia 1999 roku równy był kwocie 8 071,58 złotych.
Rozpoznając wniosek z dnia 6 marca 2012 roku, ZUS decyzją z dnia 30 marca 2012 roku ustalił ubezpieczonemu wysokość kapitału początkowego na kwotę 12.065,57 złotych.
W dniu 25 maja 2015 rokuM. Ś.po raz kolejny złożył wniosek o przeliczenie kapitału początkowego.
Sąd Okręgowy wskazał, iż kapitał początkowy jest ustalany zgodnie z treściąart. 173 i art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 748), tj. na zasadach określonych wart. 53, z uwzględnieniemust. 2-12. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:
1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6,
2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt. 5,
3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt. 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2, to znaczy w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych. W myśl art. 7 pkt 9 powołanej ustawy, okresami nieskładkowymi są okresy nauki w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów.
Sąd Okręgowy przyjął, że okres studiów wnioskodawcy od dnia 1 dnia października 1993 roku do dnia 30 listopada 1997 roku został uwzględniony do stażu ubezpieczeniowego jako okres nieskładkowy. Jednakże ustalając wysokość kapitału początkowego okres nieskładkowy może być uwzględniony w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych, a zatem 1/3 z 13 miesięcy to 4 miesiące i 10 dni, tj. 4 miesiące według art. 53 ust. 2 w związku z art. 174 ust. 2a powołanej ustawy.
Odnosząc się do wnioskuM. Ś.o zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresu studiów w wymiarze określonym programem studiów Sąd wskazał, że zgodnie z art. 185 a powołanej ustawy  nastąpi ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego poprzez dodanie do okresów nieskładkowych okresów, o których mowa w art. 7 pkt. 9, tj. okresu nauki w szkole wyższej w wymiarze określonym w programie studiów, w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 okresów składkowych udowodnionych do dnia zgłoszenia wniosku o emeryturę przy ustalaniu wysokości emerytury dla ubezpieczonego.
Z tych też względów Sąd Okręgowy uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.odwołanie oddalił.
Apelację od powyższego wyroku złożyłM. Ś.. Z treści apelacji wynika, że wnioskodawca domaga się zmiany zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie do obliczenia wartości kapitału początkowego jako nieskładkowego okresu nauki w szkole wyższej w wymiarze 5 lat.
Organ rentowy w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zgłoszone zarzuty są pozbawione jakichkolwiek podstaw, a rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji znajduje uzasadnienie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy oraz w treści obowiązujących przepisów. Apelacja ubezpieczonego nie zawiera argumentów, które mogłyby tę ocenę zmienić.
Przedmiotem sporu była wysokość kapitału początkowegoM. Ś.na dzień 1 stycznia 1999 roku, który ustalany jest na zasadach określonych wart. 173 i art. 174 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 748).
Wartość kapitału początkowego uzależniona jest m.in. od długości okresów składkowych i nieskładkowych przypadających do dnia wejścia w życie ustawy, tj. do 1 stycznia 1999 r. Takim okresem nieskładkowym jest niewątpliwie okres nauki w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów (art. 7 pkt 9 cyt. ustawy).
Jednocześnie w art. 5 ust. 2 ustawy emerytalnej ustanowiono zasadę proporcjonalności okresów nieskładkowych do składkowych. Do obliczenia wartości kapitału początkowego uwzględnia się zatem okresy nieskładkowe w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych za wyjątkiem: okresów urlopów wychowawczych, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych oraz okresy niewykonywania pracy – z powodu opieki nad dzieckiem: a) w wieku do lat 4 - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie - bez względu na liczbę dzieci - do 6 lat, b) na które ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysługuje zasiłek pielęgnacyjny - dodatkowo w granicach do 3 lat na każde dziecko (art. 174 ust. 2 pkt 2 i 3 cyt. ustawy). Jedynie wówczas wymiaru powyższych okresów nieskładkowych nie ogranicza się do 1/3 udowodnionych okresów składkowych, a więc uwzględnia się je w pełnym wymiarze.
Zatem do obliczenia kapitału początkowego wnioskodawcy nie może być uwzględniony cały okres nauki w szkole wyższej, ponieważ wymiar okresów nieskładkowych wykracza poza jedną trzecią udowodnionych okresów składkowych.
Począwszy od 1 maja 2015 r. przy obliczaniu wysokości emerytury przyznawanej na podstawie art. 24 ust. 1a i 1b lub art. 184 ustawy emerytalnej, kapitał początkowy podlega przeliczeniu poprzez dodatnie do okresów nieskładkowych okresów, o których mowa w art. 7 pkt 9, tj. okresów nauki w szkole wyższej, przebytych przed dniem 1 stycznia 1999 r., w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 okresów składkowych udowodnionych do dnia zgłoszenia wniosku o emeryturę. Przepis ten dotyczy tych osób, których okres studiów wyższych przebytych przed 1 stycznia 1999 r. był dłuższy niż wymiar 1/3 okresów składkowych przypadających przed tą datą. Okres studiów wyższych uwzględnia się z dokładnością do pełnego miesiąca. Osoby takie mogą zgłosić wniosek o ponowne jej obliczenie z zastosowaniem art. 185 a ustawy emerytalnej, który został dodany przez art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 marca 2015 roku (Dz.U. z 2015 r., poz. 552).
Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że w sprawie niniejszej nie ma podstaw do ponownego obliczenia kapitału początkowego odwołującego na podstawie wymienionego przepisu, bowiem odnosi się on do osób nabywających prawo do emerytury w wieku określonym w art. 24 ust. 1a i 1b oraz w art. 184. NatomiastM. Ś.nie wystąpił o takie świadczenie.
Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok nie naruszył zatem przepisów prawa materialnego ani procesowego, wydał trafny, odpowiadający prawu wyrok, a apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.
Barbara Hejwowska Elżbieta Czaja Małgorzata Pasek