Sąd Rejonowy w Gryficach
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 268/15
Data wyroku: 2016-04-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Irena Sachajska-Krzyśka

Sygn. akt III RC 268/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 05 kwietnia 2016 roku
Sąd Rejonowy w Gryficach Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie :
Przewodniczący : SSR Irena Sachajska-Krzyśka
Protokolant : st.sekr.sądowy Magdalena Wendlandt-Zuterek
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 kwietnia 2016 roku wG.sprawy z powództwaK. N. (1)przeciwkoJ. N.o ustanowienie rozdzielności majątkowej

I
ustanawia rozdzielność majątkową małżeńską małżonkówJ. N.iK. N. (2), wynikającą z zawarcia przez nich związku małżeńskiego w dniu 30.12.1978r. roku wK.(akt małżeństwa sporządzono w USCR.numer(...))z dniem 01 czerwca 2015 roku,

II
zasądza od pozwanegoJ. N.na rzecz powódkiK. N. (1)377 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

SSR Irena Sachajska-Krzyśka

UZASADNIENIE
PełnomocnikK. N. (1)złożył pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej pomiędzyK. N. (1)a jej mężemJ. N.. W uzasadnieniu wskazał, iż powódka i pozwany są małżeństwem od 30 grudnia 1978 r. Od trzech lat strony są ze sobą skonfliktowane, gdyżJ. N.nadużywa alkoholu, wszczynając awantury domowe z udziałem żony, wobec której stosuje przemoc. W maju 2015 r. pozwany zamieszkał w przyczepie kempingowej i od tej pory bywa w domu jedynie po to, żeby obejrzeć telewizję lub przygotować dla siebie posiłek. Tym samym strony prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe i pozostają w faktycznej separacji. Ponieważ jednakJ. N.w dalszym ciągu nadużywa alkoholu, pod którego wpływem wszczyna awantury domowe, niszcząc wyposażenie domu i urządzenie wokół niego, to dalsze trwanie wspólności majątkowej zagraża interesowi powódki.
W odpowiedzi na pozewJ. N.stwierdził, iż ma uzasadnione wątpliwości, czy stan zdrowia psychicznego jego żony jest prawidłowy. Tym samym wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu przebadania powódki przez biegłych psychiatrów, celem ustalenia, na ile jest ona świadoma podejmowanych przez siebie decyzji.
Sąd wniosek o zawieszenie postępowania oddalił i wówczasJ. N.podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w odpowiedzi na pozew . Pozwany wniósł o oddalenie powództwa , ale słuchany informacyjnie przyznał , że nie będzie prowadził gospodarstwa domowego wspólnie z żoną ( karta 31 ).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
J. N.iK. N. (1)zawarli związek małżeński w dniu 30 grudnia 1978 r. Z ich związku pochodzi dwoje pełnoletnich obecnie dzieci tj.E. N.(36 l.) iM. W. (1)(27 l.). Małżonkowie od trzech lat znajdują się w faktycznej separacji, przy czym w dalszym ciągu zamieszkują w tym samym domu, zajmując oddzielne pokoje. W okresie letnimJ. N.opuszcza dom i przeprowadza się do przyczepy kempingowej stojącej na podwórzu.
Bezsporne, nadto
Dowód: skrócony odpis aktu małżeństwa k. 6
Przez większą część okresu trwania małżeństwa powódka i pozwany prowadzili wspólne gospodarstwo domowe.K. N. (1)prowadziła działalność gospodarczą, wynajmując pokoje letnikom, natomiastJ. N.wspierał ją w tym przedsięwzięciu, zajmując się pracami konserwatorskimi. W miarę upływu czasu stosunki pomiędzyJ.iK. N. (1)zaczęły się pogarszać, co spowodowane było głównie różnicą charakterów. Wczasowicze korzystający z wynajmowanych kwater zauważyli pogorszenie się relacji między małżonkami. Widoczna była wrogość, złe traktowanieJ. N.przez żonę, używanie wobec siebie słów przykrych i niecenzuralnych. Ostatecznie małżonkowie, z cała pewnością już w sezonie letnim 2015r, zaczęli prowadzić oddzielne gospodarstwa domowe. Każde z nich zaczęło ograniczać się do ponoszenia kosztów swojego tylko utrzymania, dysponując w tym celu uzyskiwanym przez siebie dochodem, który nie był przekazywany do domowego budżetu. Wydatki związane z utrzymaniem domu uległy natomiast podziałowi.K. N. (1)opłacała rachunki za prąd oraz uiszczała podatek od nieruchomości, zaśJ. N.kupował butle z gazem i regulował rachunki za wodę. Pozwany w dalszym ciągu wspierał też żonę, angażując się w prace konserwatorskie w związku z wynajmem przez nią pokoi letnikom.
Dowód:PrzesłuchanieK. N. (1)w charakterze strony k. 44-45
PrzesłuchanieJ. N.w charakterze strony k. 45-46
ZeznaniaE. N.k.31-32
ZeznaniaW. S.k.32-33
ZeznaniaJ. S.k.33-34
ZeznaniaM. W. (1)k. 42-43
ZeznaniaP. W.k. 43-44
ZeznaniaJ. C.k. 73
ZeznaniaE. M.k. 113-115
Kserokopie rachunków k. 51-57
Materiał dowodowy w aktach sprawy III RNs 233/15
Ostatecznie stosunki pomiędzy małżonkami jeszcze bardziej się pogorszyły po sezonie letnim 2015r. Strony straciły możność porozumienia się w zakresie ponoszenia rachunków za wspólny dom, zaśJ. N.zaprzestał angażowania się w pracę konserwatorskie. Sytuacja ta trwa do dnia dzisiejszego. Strony nie wspierają się wzajemnie, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, nie spędzają wspólnie świąt . MałżonkowieN.dokonali nawet fizycznego podziału zajmowanych pomieszczeń, każde z nich zajmuje oddzielny pokój , mają wspólną łazienkę. W konflikt między małżonkami włączyły się córki,M. W. (1)popiera stanowisko ojca, aE. N.– matki. Nie odwiedzają one jednak rodzinnego domu często, są to okolicznościowe wizyty w okresie wakacji lub świąt. Ich wiedza w przedmiocie relacji między rodzicami pochodzi od samych zainteresowanych czyliJ.iK. N. (1). Formalnym prowadzeniem sezonowej działalności gospodarczej zajmuje się powódka , która umawia letników , zarządza finansami, reklamuje się w Internecie.
Dowód:PrzesłuchanieK. N. (1)w charakterze strony k. 44-45
PrzesłuchanieJ. N.w charakterze strony k. 45-46
ZeznaniaE. N.k.31-32
ZeznaniaM. W. (1)k. 42-43
ZeznaniaP. W.k. 43-44
M. W. (1)w dniu 28 sierpnia 2015r. złożyła w Sądzie Rejonowym w Gryficach wniosek o przymusowe leczenie psychiatryczne swojej matkiK. N. (1). Po wykonaniu opinii biegłego psychiatry i po przeprowadzeniu postępowania dowodowego postanowieniem z dnia 05 stycznia 2016r. wniosek został oddalony.
Dowód: materiał dowodowy w aktach sprawy III RNs 233/15
Sąd zważył, co następuje:
powództwo o ustanowienie rozdzielności majątkowej z mocą wsteczną okazało się zasadne. Zgodnie zart.52§1krioz ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu (§3).
Jak wskazano w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1997 r. sygn. akt I CKN 238/97art.52§1kriopostanawiając o zniesieniu wspólności z dniem oznaczonym w wyroku, Sąd dopuszcza zniesienie wspólności przed terminem uprawomocnienia się wyroku. Zniesienie wspólności z określoną wcześniejszą datą jest możliwe o tyle tylko, o ile w tej dacie istniały już ważne powody do jej zniesienia. Rozpoznając żądanie zniesienia wspólności z wcześniejszą datą, należy mieć przy tym na uwadze, czy uwzględnieniu tego żądania nie sprzeciwia się interes rodziny lub interes wierzycieli małżonków.
Przez ważne powody rozumie się nie tylko okoliczności natury majątkowej, jak np. trwonienie przez jednego z małżonków zarobków stanowiących ich wspólny dorobek, powodowanie uszczerbku w majątku wspólnym itp. Ważnym powodem mogą być także okoliczności stwarzające sytuację, w której wykonywanie zarządu przez każde z małżonków wspólnym majątkiem jest niemożliwe lub znacznie utrudnione (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1972 r., sygn. akt III CRN 250/72, OSNCP 1973, poz. 113). Ważny powód zniesienia wspólności majątkowej może stanowić stan separacji małżonków, jeśli nie ma charakteru przejściowego, lecz stanowi skutek trwałego rozkładu pożycia małżonków. Ustalenie jednak takiej separacji nie zwalnia od rozważenia, czy zniesienie wspólności nie pozostaje w sprzeczności z dobrem rodziny. Dobro to mogłoby sprzeciwiać się zniesieniu wspólności szczególnie wtedy, gdy z żądaniem jej zniesienia występuje małżonek, który porzucił rodzinę lub w inny sposób ze swojej winy spowodował rozkład pożycia i powstanie separacji, a uwzględnienie tego żądania byłoby szkodliwe dla interesów małżonka niewinnego. (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 1972 r., sygn. akt III CRN 250/72, OSNCP 1973, poz 113 z glosą B. Dobrzyńskiego, OSPiKA1973 poz. 159, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1973 r, sygn. akt III CZP 26/73, OSNCP 1974, poz. 65 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1976 r., sygn. akt III CRN 373/75, OSNCP 1977, poz. 31). Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (por. w szczególności uzasadnienie pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 27 marca 1972 r., III CZP 69/70, OSNCP 1973, poz.20 oraz ust. IV uchwały pełnego składu tejI.z dnia 9 czerwca 1976 r., III CZP 46/75, OSNCP 1976, poz. 184) wspólność majątkową można znieść także z datą wcześniejszą od dnia wyroku, a także od daty zgłoszenia żądania zniesienia wspólności. W każdym jednak razie wspólność majątkowa nie może być zniesiona z datą wcześniejszą od chwili powstania ważnych powodów uzasadniających jej zniesienie. (por. L. Stecki, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 1972 r., sygn. akt III CZP 69/70, Pip 1973, nr 11, s. 170) Przepisart. 52 § 2 krioumożliwia więc elastyczne określenie chwili ustania wspólności z uwzględnieniem usprawiedliwionych interesów rodziny w okolicznościach faktycznych konkretnej sprawy.
Oznaczenie wcześniejszego dnia ustania wspólności może być wskazane zwłaszcza w wypadku długotrwałej separacji faktycznej, zapobiega bowiem traktowaniu dorobku jednego z małżonków w okresie separacji jako majątku wspólnego, w sytuacji gdy drugie z małżonków, które porzuciło rodzinę i prowadziło lekkomyślny tryb życia, nie przyczyniło się do jego powstania.
W ocenie Sądu stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości. Małżonkowie są ze sobą od dłuższego czasu skonfliktowani. Niezależnie od tego, które z nich ponosi większą odpowiedzialność za zaistniałą sytuację, to jej efektem jest ich separacja. O ile jednak w początkowym jej okresie powódka i pozwany byli w stanie porozumieć się w kwestii ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem domu, to obecnie nie potrafią czynić żadnych ustaleń w tym zakresie. Jednocześnie warto wskazać, iż brak jest okoliczności pozwalających przyjąć, jakoby którekolwiek z nich było nieświadome wagi podejmowanych przez siebie decyzji. TwierdzeniaM. W. (1), jakobyK. N. (1)nie była świadoma konsekwencji podejmowanych przez siebie działań z uwagi na chorobę psychiczną nie znajdują potwierdzenia. Opisane przezM. W.rzekome nieprawidłowości w zachowaniu powódki, takie jak ukrywanie pieniędzy w nietypowych miejscach stanowią cechę, możliwą do dostrzeżenia wśród wielu osób, których stan zdrowia psychicznego nie budzi żadnych zastrzeżeń. W toku postępowania sądowego w sprawie o przymusowe leczenie psychiatryczne powódka została poddana badaniu przez biegłego psychiatrę, który ocenił, iż nie cierpi ona na chorobę psychiczną w rozumieniuustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r o ochronie zdrowia psychicznego. Wprawdzie biegły stwierdził u niej sztywność poglądów, podejrzliwość i nieufność wobec rodziny, jednak w jego ocenie nie można tego traktować jako choroby, a jedynie pewne zaburzenie osobowości, która mogłoby uzasadniać skorzystanie z pomocy psychologa. Zaprzestanie przezJ. N.regularnego wspierania żony pracami konserwatorskimi na rzecz jej ośrodka również uzasadnia ustanowienie rozdzielności majątkowej. Nawet jeżeli pozwany sporadycznie wykonuje niektóre z tych prac, to jego żona i tak zaczęła zatrudniać pracowników z zewnątrz. Tym samym brak jest jakichkolwiek interesów ekonomicznych łączących pozwanego i powódkę.
Skoro zatemK. N. (1)iJ. N.od dłuższego czasu żyją w separacji i nie potrafią nawet porozumieć się w kwestii ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem wspólnej nieruchomości, to uzasadnia to ustanowienie rozdzielności majątkowej pomiędzy nimi z mocą wsteczną. Ustalając datę ustanowienia rozdzielności majątkowej Sąd orzekł o ustanowieniu jej z dniem 1 czerwca 2015 r., tak jak to wynikało z treści pozwu. Data ta jest uzasadniona, gdyż zbiega się z początkiem okresu letniego, w którym pozwany przestał się angażować w prace konserwatorskie na rzecz ośrodka żony, powodując, iż zaczęła ona zatrudniać pracowników z zewnątrz. Wspieranie przez pozwanego działalności żony stanowiło ostatni przejaw istnienia więzi ekonomicznej między stronami, stąd też zaprzestanie świadczenia owej pomocy uzasadnia ustanowienie rozdzielności majątkowej.
Sąd uznał za wiarygodne przy ustalaniu okoliczności faktycznych zeznania samych stron, tym bardziej, żeJ. N.otwarcie twierdzi, że nie będzie prowadził gospodarstwa domowego wspólnie z żoną. Jeśli zaś chodzi o świadków to za mało wiarygodne Sąd uznał zeznaniaM. W. (1),E. N.iP.walczyka po pierwsze dlatego, że są osobami zainteresowanymi , choćby pośrednio, w wyniku sprawy. Jak już wcześniej wskazano, a jest to niesporne, w rodzinie utworzyły się dwa obozy – pozwanego i córkiM.z mężem oraz powódki i córkiE.. Związek powódki z córkąE.też nie jest prawidłowy skoro nie miały ze sobą kontaktu przez 5 lat !.M. W. (1)i jej mąż mieszkają co prawda blisko domu rodzinnegoM. W. (1), ale nie odwiedzają się często i sami przyznają istniejący konflikt z powódką. Tak więc konflikt osobisty ze strona, opowiadanie się ewidentnie po jednej ze stron to okoliczności rzutujące na osłabienie wiarygodności świadków. Za wiarygodne i pozbawione emocjonalnego nastawienia Sąd uznał zeznania pozostałych świadków –W. S.,J. S.,J. C.iE. M.. Dwóch pierwszych świadków ma rzetelne informacje dotyczące pożycia stron wynikające z bezpośrednich obserwacji , a dwóch ostatnich informacje ograniczone czasowym sporadycznym , sezonowym kontaktem ze stronami. Z zeznań wszystkich świadków wynika , że relacje miedzy małżonkamiN.są dalekie od poprawności nie tylko w płaszczyźnie osobistej, uczuciowej, ale i ekonomicznej. Zeznania świadków – wczasowiczów korzystających z kwater uK. N. (1)skupiły się na podkreśleniu zaangażowaniaJ. N.w wykonywanie w latach wcześniejszych prac osobistych na rzecz działalności gospodarczej. Okoliczności te nie mają jednak większego znaczenia w niniejszym postępowaniu , raczej mogą być przydatne w sprawie o podział majątku dorobkowego .
W tych okolicznościach Sąd uznał za zasadne twierdzenia pozwu i uwzględnił żądanie w całości.
Sąd obciążył pozwanego jako stronę przegrywająca obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz powódki, na co składa się wynagrodzenie 360 zł oraz 17 zł opłaty od pełnomocnictwa.
Irena Sachajska-Krzyśka