Sąd Okręgowy w Warszawie
XXIV Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XXIV C 435/15
Data wyroku: 2016-07-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

XXIV C 435/15

Transkrypcja ustnego uzasadnienia orzeczenia wygłoszonego w dniu 9.06.2016 r.

Pozwem z dnia 18 marca 2015 rokuD. S.wniósł o zobowiązanie pozwanego do przeproszenia go za dokonanie naruszenia dóbr osobistych poprzez zamieszczenie na koszt pozwanego, na stronie internetowej(...)oświadczenia o treści i formie sprecyzowanej w pozwie. Ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 60.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i zasądzenie kwoty 5.000 złotych na cel społeczny, to jest na rzeczFundacji (...). Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając dochodzone roszczenie powód wskazał, że odbywał karę pozbawienia wolności w warunkach naruszających jego dobra osobiste, gdyż przebywał w przeludnionych celach, w których utrudnione było poruszanie się, spożywanie posiłków i zachowanie prywatności. Ponadto zmuszony był do korzystania z nieoddzielonych dostatecznie od reszty pomieszczenia kącików sanitarnych, co naruszało jego intymność. Podniósł, że w celach, na ścianach i podłodze utrzymywał się grzyb, panowała wilgoć oraz gromadziło się robactwo, co nie sprzyjało zdrowiu osadzonym. Cele nie były ponadto odpowiednio wentylowane i oświetlone. Powód nie otrzymywał dostatecznej ilości środków czystości, a także miał utrudniony dostęp do cieplej wody i prądu. Powód nie miał również zapewnionej profesjonalnej opieki medycznej, nie miał dostępu do leków ani leczenia. W Zakładzie Karnym wK.miał możliwość odbycia wizyty u lekarza tylko raz w miesiącu, a na wizytę lekarza specjalisty trzeba było czekać minimum 3 miesiące. Przez utrudniony dostęp do książek i prasy nie miał możliwości pogłębiania własnej wiedzy. Pozwany odmawiał powodowi możliwości podjęcia pracy. Powyższe warunki powodowały cierpienia fizyczne i psychiczne, powód uważał, że był traktowany w sposób nie ludzki i poniżający, a nawet w połączeniu z innymi niedogodnościami, torturowany. Warunki odbywania kary naruszyły cześć powoda, prawo do prywatności i intymności. Stan ten, utrzymujący się od wielu lat, spowodował wzrost poczucie przygnębienia i niższości powoda.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa, oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. W pierwszym rzędzie pozwany podniósł zarzut braku legitymacji biernej w niniejszej sprawie z uwagi na to, że Dyrektor Generalny Służby Więziennej nie jest właściwym statio fisci. Wskazał, że zarzuty zgłoszone przez powoda dotyczą bieżącej działalności jednostek penitencjarnych opisanych w pozwie. Pozwany podniósł również zarzut przedawnienia roszczeń powoda związanych z pobytemD. S.w Areszcie Śledczym wR., w Areszcie ŚledczymW.-M.i w Areszcie Śledczym wK.. Niezależnie od powyższego pozwany wskazał, że powód nie wykazał żadnej z przesłanek warunkującej odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawieartykułu 448w związku zartykułem 24 kc.Podniósł, że strona powodowa nie wykazała ani faktu pobytu w nieludzkich i poniżających warunkach, ani bezprawnej działalności Skarbu Państwa. Zdaniem pozwanego powód był traktowany humanitarnie, z poszanowaniem godności i dóbr osobistych.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny

PowódD. S.od 2009 roku przebywa w zakładach karnych i aresztach śledczych w związku z odbywaniem przez niego kary pozbawienia wolności. Od 15 maja 2009 roku do 29 lipca 2009 roku, oraz od 25 września 2009 roku do 28 lipca 2010 roku powód przebywał w Areszcie Śledczym wR., od 29 lipca 2009 roku do 25 września 2009 roku, oraz od 26 czerwca 2012 do 29 listopada 2012 powód przebywał w Areszcie ŚledczymW.-M.wW.. W okresie od 2 września 2010 do 26 czerwca 2012 powód przebywał w Areszcie Śledczym wK.. Natomiast w okresie od 29 listopada 2012 roku do 13 stycznia 2015 powód przebywał w Zakładzie Karnym wK.(karty 57 do 59 - informacja o pobytach i orzeczeniach, karta 60, 61 przeglądarka historii rozmieszczenia).
W okresie pobytu powoda w Areszcie Śledczym wR., dyrektor tego aresztu wydawał na podstawieart. 248 pkt 1 Kodeksu karnego wykonawczegoorazpar. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 19 kwietnia 2006 roku w sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów, zarządzenia wewnętrzne dotyczące wyznaczenia dodatkowych miejsc zakwaterowania. Podczas pobytu osadzonego w tym Areszcie dyrektor wydał stosowne zarządzenie wewnętrzne dotyczące między innymi cel 11, 111, 263, w których przebywał skazanyD. S.(karta 62 - notatka służbowa kierownika działu penitencjarnego, karta 63 - pismo dyrektora aresztu śledczego, karta 64 - zarządzenie wewnętrzne, karta 65, 66, 67 - zarządzenia wewnętrzne, karta 69 - notatka służbowa kierownika działu ewidencji).
Wszystkie cele mieszkalne w Areszcie Śledczym wR.zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem technicznym i odebrane przez uprawnione instytucje. W skład wyposażenia cel wchodziły: łóżko dla każdego osadzonego, odpowiednia ilość stołów, szafek, taboretów, stolik lub półka pod telewizor, wieszak, półka na przybory toaletowe w kąciku sanitarnym, lustro, miednica, wiadro na śmieci, szczotka, zmiotka, szufelka i szczotka klozetowa. Występujące w celach mieszkalnych łóżka piętrowe były wyposażone w drabinki, które w sposób trwały i bezpieczny są przymocowane do stalowych stelaży łóżka. Wyposażenie cel mieszkalnych uregulowane zostało wrozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Stan techniczny cel mieszkalnych w okresie pobytu powoda w jednostce penitencjarnej był dobry. Funkcjonariusze działu kwatermistrzowskiego na bieżąco usuwali powstałe usterki, oraz odnawiali cele mieszkalne i inne pomieszczenia (karta 82, 83 - notatka służbowa kierownika działu penitencjarnego).
W Areszcie Śledczym wR.wentylacja grawitacyjna w celach mieszkalnych, w świetlicach i pozostałych pomieszczeniach, w których przebywają osadzeni jest prawidłowa, została zaprojektowana i wykonana zgodnie z prawej budowlanym. Sprawność wentylacji jest kontrolowana corocznie przez służby kominiarskie. W żadnym z pomieszczeń nie stwierdzono nieprawidłowości (karta 76, 77 - opinia zakładu kominiarskiego, karta 82, 83 - notatka służbowa kierownika działu penitencjarnego).
Oświetlenie sztuczne w celach mieszkalnych w postaci świetlówek dobrane jest prawidłowo przez projektanta i od chwili wykonania nie było jego modernizacji. Służby kwatermistrzowskie usuwają wszelkiego rodzaju zgłaszane usterki (karta 82, 83 - notatka służbowa kierownika działu penitencjarnego).
W budynku Aresztu Śledczego wR.w oknach, ze względów bezpieczeństwa, umieszczone są kraty i siatki ochronne, które nie utrudniają dopływu światła dziennego do cel mieszkalnych. Okna otwierają się do wewnątrz cel, co umożliwia ich wietrzenie. Kąciki sanitarne w celach wieloosobowych zabudowane są ścianką z cegły do pełnej wysokości sufitu. Wejście do kącika sanitarnego wykonane jest z drzwi przesuwanych szczelnych, w kącikach znajduje się miska sedesowa, umywalka i prysznic z brodzikiem osłonięty zasłonką, co pozwala korzystać z urządzenia w sposób niekrepujący z zachowaniem intymności (karta 82, 83 - notatka służbowa kierownika działu penitencjarnego).
W celach mieszkalnych znajduje się instalacja zimnej i ciepłej wody. Zgodnie z regulaminem organizacyjno-porządkowym, osadzeni w tym powód, mogli raz w tygodniu korzystać z ciepłej kąpieli. Administracja Aresztu nie ma obowiązku zapewniania ciągłej dostawy ciepłej wody do cel mieszkalnych. Ciepła woda dostarczana jest do cel 5 razy dziennie, nie krócej niż przez 15 minut.
W Areszcie Śledczym wR.zapewniona jest właściwa temperatura w celach, która w okresie zimowym jest monitorowana przez służby kwatermistrzowskie. Piony instalacyjne są odpowietrzane, a dział kwatermistrzowski sprawdza poprawność działania całego okładu i usuwa usterki (karty od 78 do 81 - protokołu przeglądów systemów grzewczych, karta 82,83 - notatka służbowa kierownika działu penitencjarnego).
Areszt Śledczy wR.współpracuje też z firmą, która prowadzi w jednostce monitoring i działania mające na celu usuwania insektów. Środki czystości są wydawane raz w miesiącu, jak również po zgłoszeniu przez osadzonego chęci posprzątania celi. Ilość tych środków jest odpowiednia do utrzymania czystości.
W trakcie pobytu w Areszcie Śledczym wR.powód mógł na zasadach ogólnie przyjętych starać się o podjęcie nauki w szkołach przywięziennych, miał zapewniony dostęp do codziennej prasy w tym do książek, które mógł wypożyczać z biblioteki ( karta 62 - notatka służbowa kierownika działu penitencjarnego).
Opieka medyczna w Areszcie Śledczym wR.jest sprawowana przez lekarzy pierwszego kontaktu w każdy dzień roboczy. Zgodnie z obowiązującym porządkiem wewnętrznym, lekarz przyjmuje osadzonych w dniach pracy administracji, po wcześniejszym zapisaniu się w książce zgłaszających. Przyjęcia odbywają się w pomieszczeniach służby zdrowia, oraz w miejscach do tego wyznaczonych, od poniedziałku do piątku w godzinach od 8 do 17 według wyznaczonego harmonogramu. Specjalistyczne badania dodatkowe wykonywane są w placówkach lecznictwa otwartego, a czas oczekiwania mieści się w granicach 2 miesięcy (karta 84 - notatka służbowa kierownika ambulatorium z izbą chorych).
W Areszcie ŚledczymW.-M., powód zakwaterowany był w różnych celach. Cele, w których przebywał nie były przeludnione. Wizytujący cele pracownik aresztu śledczego nie zaobserwował u powoda złego samopoczucia psychicznego. Również w trakcie przeprowadzonych rozmów wychowawczych powód nie zgłaszał problemów zdrowotnych. W celach, w których powód był zakwaterowany osadzeni sami odbierali posiłki i poruszali się po celi swobodnie. Powód nie zgłaszał również takich okoliczności, jak zła atmosfera panująca w celi mieszkalnej czy brak prywatności lub intymności (karta 86, 88 - notatka służbowa wychowawcy działu penitencjarnego).
Wszystkie pomieszczenia, w których przebywał powód, były wyposażone w sprzęt kwaterunkowy, zgodnie zrozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. W celach mieszkalnych znajdowały się również kąciki sanitarne oddzielone od reszty pomieszczenia parawanem z płyty przymocowanym na stałe do podłoża i ścian, zaopatrzone w kotarę umożliwiającą zachowanie intymności ( karta 89 - 92 - notatki służbowe).
W celach mieszkalnych, w których przebywałD. S., znajdowała się sprawna wentylacja grawitacyjna sprawdzana, co roku przez uprawnioną firmę kominiarską ( karta 89 do 92 - notatki służbowe).
Powód nie zgłaszał w trakcie pobytu w Areszcie ŚledczymW.-M., problemów związanych z obecnością w celi insektów, w przeciwnym wypadku podjęte zostałyby stosowne decyzje o przeprowadzeniu dezynsekcji i deratyzacji (karta 89 do 92 notatki służbowe).
D. S., w trakcie pobytu w Areszcie ŚledczymW.-M., miał możliwość korzystania z biblioteki, prenumeraty prasy, indywidualnych konsultacji w zakresie doboru literatury. Powód nie zgłaszał wychowawcy chęci udziału w zajęciach organizowanych na terenie jednostki penitencjarnej, nie składał również próśb dotyczących podjęcia nauczania czy zatrudnienia (karta 86 - 88, notatka służbowa wychowawcy).
W Areszcie Śledczym wK.powód przebywał w pawilonach A i F. Kąciki sanitarne w celach mieszkalnych zlokalizowanych w pawilonie A, wykonane są z płyty pilśniowej na szkielecie stalowym, otwory drzwiowe tych kącików zwrócone są w stronę przejścia tworzonego przez ścianę zewnętrzną celi zabudowy kącika (ie są zwrócone w kierunku celi). Otwory drzwiowe kącików zamykane są drzwiami bądź kotarą z grubego, nieprzezroczystego materiału. Jedynie w dwóch, spośród 10 cel, w których przebywał powód kąciki sanitarne nie posiadały pełnej zabudowy. Cele mieszkalne w pawilonie F posiadały kąciki sanitarne murowane do pełnej wysokości celi. Budynki Aresztu Śledczego posiadają sprawną wentylację i ogrzewanie, posiadają również sprawną izolację przeciwwilgociową. Co roku przeprowadzane są kontrole stanu technicznego obiektów, które nie wykazały zawilgoceń ani zagrzybień pomieszczeń. Wszystkie cele mieszkalne wyposażone są w system wentylacji grawitacyjnej. Stolarka okienna cel została wymieniana w latach 2005-2010 na okna PCV, wyposażone w nawiewniki mechaniczne. Cele mieszkalne są ogrzewane. Na przełomie lat 2009-2011 została wykonana termomodernizacja budynków. Ponadto cele mieszkalne Aresztu Śledczego wK.posiadają oświetlenie górne. Oświetlenie to jest sprawne, kompletne, powstałe usterki usuwane są na bieżąco. Środki czystości są wydawane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 28 stycznia 2014 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Administracja zapewnia osadzonym środki do utrzymania czystości i higieny osobistej. Powód mógł również dokonywać zakupów środków higieny w miejscowej kantynie. Administracja dostarcza także środki do utrzymania czystości takie jak płyn do naczyń, środki do czyszczenia podłóg i urządzeń sanitarnych przy czym obowiązek utrzymania czystości i porządku w celi mieszkalnej spoczywa na osobach osadzonych. Węzły sanitarne znajdujące się w celach pawilonu A, w którym przebywał powód, nie są zasilane ciepłą wodą, jednakże w każdym oddziale mieszkalnym znajduje się łaźnia dla osadzonych, umożliwiająca wzięcie gorącej kąpieli. W każdej z cel istnieje możliwość podgrzania wody grzałką lub czajnikiem.
W czasie przebywania powoda w Areszcie Śledczym wK.wprowadzone były okresowe wyłączenia dopływu energii elektrycznej do gniazd w określonych w porządku wewnętrznym godzinach. Powód przebywając w Areszcie Śledczym wK.miał możliwość korzystania z radia, telewizji, prasy i książek. Osadzeni mogli uczestniczyć w zajęciach o charakterze kulturalno-oświatowym. W ramach tych zajęć mogli uczestniczyć w zajęciach świetlicowych, w oparciu o tygodniowy grafik. Powód miał możliwość uczestnictwa w zajęciach z zakresu kultury fizycznej (karty od 92 do 96 - notatki służbowe).
Powód w trakcie pobytu w Areszcie Śledczym wK.korzystał z prawa do nieodpłatnej opieki medycznej. Miał zapewniony dostęp do darmowych świadczeń medycznych, leków i usług lekarskich realizowanych przez lekarzy w tym lekarzy specjalistów. W trakcie wizyt lekarskich wobec powoda, każdorazowo podejmowano zindywidualizowane czynności medyczne adekwatne do zgłaszanych problemów. Pacjent był przyjmowany zgodnie z ustalonym porządkiem wewnętrznym, a w przypadkach nagłych bezzwłocznie.
W okresie pobytu powoda w Zakładzie Karnym wK., od 29 listopada 2012 do 13 stycznia 2015 roku, nie występowało zjawisko przeludniania (karta 99-100 - wyjaśnienia pracowników jednostki).
Cele, w których przebywał powód, były wyposażone w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy, zgodnie zrozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 17 października 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych.
Sprzęt kwaterunkowy był sprawny technicznie. Administracja Zakładu zapewniała osadzonym odpowiednie środki i sprzęt do utrzymania czystości w celach mieszalnych (karta 104 do 111 – wyjaśnienia).
W Zakładzie Karnym wK.w celach mieszalnych występowały dwa rodzaje kącików sanitarnych: pierwszy - były to kąciki zabudowane parawanem wykonanym na stelażu, wypełnionym płytą pilśniową, wysokość parawanu wynosi około 200 cm, wejście do kącików przesłania zasłona materiałowa; drugi rodzaj kącików to kąciki zabudowane ścianą działową murowaną od podłogi do sufitu, posiadające drzwi płytowe przesuwane (karta 104-111 – wyjaśnienia).
W Zakładzie Karnym wK.przeprowadzano również dezynfekcję, dezynsekcje, i deratyzację. Powód nie zgłaszał w tym zakresie potrzeby interwencji specjalistycznej firmy (karta 104-111 – wyjaśniania).
W Zakładzie Karnym wK.każda cela mieszkalna wyposażona jest w przewód wentylacyjny, który poddawany jest corocznemu przeglądowi, w trakcie kontroli tych przewodów nie stwierdzono nieprawidłowości. Okna otwierają się swobodnie (karta od 112 do 118 - protokoły kontroli).
W pawilonach zakładu karnego znajdują się świetlice, gdzie odbywają się zajęcia kulturalno-oświatowe. Osadzeni mogą spędzać czas w sali rekreacyjnej, w której zajęcia sportowe odbywały się trzy razy w tygodniu. Mogli również korzystać z takich zajęć na wolnym powietrzu. W oddziałach znajdują się punkty biblioteczne, zaopatrzone w aktualną prasę (karta od 100 do 103 – wyjaśnienia).
Przebywając w Zakładzie Karnym wK.powód dwukrotnie zwracał się do administracji jednostki z prośbami dotyczącymi podjęcia nauczania. Pierwsza prośba została wystosowana przez powoda w okresie, gdy był zakwaterowany w pawilonie G. Powód zwrócił się wówczas o skierowanie go do nauczania kursowego w zawodzie stolarz, w Zakładzie Karnym wW.. W dniu 4 grudnia 2014 decyzją komisji penitencjarnej Zakładu Karnego wK.powód został zakwalifikowany do nauczania jako kandydat. W dniu 9 stycznia 2014 roku, w związku z negatywną odpowiedzią komisji rekrutacyjnej Zakładu Karnego wW., komisja penitencjarna Zakładu Karnego wK.wycofała zgłoszenie skazanego do nauczania kursowego jako kandydata. Kolejne zgłoszenie chęci podjęcia nauczania nastąpiło podczas jego zakwaterowania w dniu 19 listopada 2014 roku. Powód został wówczas zakwalifikowany do nauczania kursowego w zawodzie kucharz w Zakładzie Karnym wS.. W dniu 8 stycznia 2015 roku komisja penitencjarna zakładu karnego skierowała powoda do nauczania kursowego jako ucznia (karta 100 i 103 – wyjaśnienia). W trakcie zakwaterowania w pozostałych pawilonach powód nie zwracał się z prośbą o skierowanie do nauczania.
Podczas pobytu w Zakładzie Karnym wK.powód był przyjmowany przez lekarza nawet kilkukrotnie w ciągu jednego miesiąca. Wizyty związane były z bólem kręgosłupa, przeziębieniem, bólami brzucha i okolicy wątroby, bólami wątroby, bólami łydek. Powód był badany i otrzymywał leki zgodnie ze zgłaszanymi dolegliwościami. 16 kwietnia 2014 roku został skierowany na gastroskopię, jednak zrezygnował z tego badania. Podczas konsultacji lekarskich nie zgłaszał problemów ze wzrokiem. Nie występowały u niego też omdlenia. Powód miał zapewniony dostęp do podstawowej opieki medycznej jak również do opieki specjalistycznej, korzystał z wizyt u lekarza specjalisty w dziedzinie psychiatrii. Był konsultowany w związku z tym, że posiadał kartę osadzonego zagrożonego samobójstwem. Powód podczas badań lekarskich nie uskarżał się na warunki bytowe, tym samym pogorszenie stanu zdrowia w związku z panującymi warunkami (karta 167-178 – wyjaśnienia, ponadto sprawozdanie z wizytacji zakładu karnego k. 119-124).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, które uznał za wiarygodne i których prawdziwość nie była kwestionowana przez strony. Sąd nie uwzględnił zeznań powodaD. S.z uwagi na ich ogólnikowość oraz sprzeczność ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Powód nie pamiętał wielu okoliczności pobytu w poszczególnych jednostkach penitencjarnych. Należy także wskazać, że dowód z zeznań strony jest dowodem o charakterze subsydiarnym i strona powinna powołać przede wszystkim inne dowody: z zeznań świadków czy z dokumentów celem wykazania swoich racji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności należało rozważyć podniesiony przez pozwanego zarzut niewłaściwego statio fisci Skarbu Państwa oznaczonego przez powoda jako Dyrektor Generalny Służby Więziennej.
Zarzut ten jest jednak nieuzasadniony w świetle przepisówustawy z dnia 9 kwietnia 2010 roku o Służbie Więziennej, w której określono cele i zadania tej służby. Zgodnie z art. 2 ustawy, do podstawowych zadań Służby Więziennej należy między innymi zapewnienie osobom skazanym na karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym a także osobom, wobec których są wykonywane kary pozbawienia wolności i środki przymusu skutkujące pozbawieniem wolności, przestrzegania ich praw a zwłaszcza humanitarnych warunków bytowych, poszanowania godności, opieki zdrowotnej i religijnej a także humanitarne traktowanie osób pozbawionych wolności.
Powód wywodzi swoje roszczenie z okoliczności wskazujących, jego zdaniem, na brak przestrzegania przysługujących mu praw, niezapewnianie humanitarnych warunków bytowych podczas odbywania kary, jak również braku poszanowania godności i niezapewnieniu właściwej opieki zdrowotnej. Roszczenia powoda są zatem związane z zakresem działalności tak oznaczonego pozwanego a zatem, w ocenie Sądu, wskazanie Dyrektora Generalnego Służby Więziennej należało uznać za prawidłowe.
W dalszej kolejności należało rozważyć zarzut przedawniania dochodzonych przez powoda roszczeń za okres przed 18 marca 2012 roku. Powód domaga się, bowiem nie tylko roszczeń niemajątkowych, związanych z ochroną jego dóbr osobistych, ale również, w oparciu o treśćart. 24 i 448 kodeksu cywilnego, roszczeń majątkowych, to jest zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego i zapłaty na cel społeczny.
Stosownie doart. 117 par. 1 Kodeksu cywilnego, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Jak stanowi par. 2 tego przepisu, po upływie terminu przedawniania ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie może uchylić się od jego zaspokojenia chyba, że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawniania, jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawniania przed upływem terminu jest nieważne. Roszczenia powoda o zapłatę z uwagi na ich majątkowy charakter podlegają zatem przedawnieniu. Zgodnie z regułą ogólną termin przedawnienia wynosi lat10, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w odniesieniu do roszczeń o zapłatę zadośćuczynienia jestart. 442 (1) par. 1 kc, który przewiduje, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnienia z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Naruszenie dóbr osobistych jest rodzajem czynu niedozwolonego, czyli deliktu i powinno się do niego stosować przepisy o przedawnieniu roszczeń o naprawieniu szkody tego rodzaju czynem. Zgodnie z twierdzeniami pozwu, do naruszenia dóbr osobistych powoda miało dochodzić w okresie od 13 maja 2009 roku, kiedy to powód rozpoczął odbywanie kary pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym wR.. Z uwagi na charakter dóbr, o których ochronę wystąpił powód oraz okoliczności ich naruszenia, należy uznać, że powód o fakcie naruszenia i osobie obowiązanej do naprawienia krzywdy wiedział już w chwili dokonania naruszeń. Termin przedawnienia roszczeń majątkowych powoda upłynął zatem z chwilą upływu lat trzech od końca okresu, w którym w ocenie powoda dochodziło do uszczerbku w jego dobrach osobistych. Z pozwem powód wystąpił 18 marca 2015 roku, a więc podniesiony przez pozwanego zarzut przedawniania we wskazanym przez niego zakresie, to jest co do okresu sprzed 18 marca 2012 roku należało uznać za skuteczny i z tego też względu roszczenia pozwu w części dotyczącej zapłaty nie nadawały się do uwzględnienia. Rozpoznaniu w sprawie niniejszej, w zakresie roszczeń majątkowych, podlega jedynie okres pobytu powoda w jednostkach penitencjarnych po 18 marca 2012 roku.
Podstawą roszczenia pozwu o ochronę dóbr osobistych jestart. 23 kc, zgodnie z którym dobra osobiste człowieka w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko, pseudonim, wizerunek tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Stosownie doart. 24 par. 1 kc, ten, czyje dobra zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania chyba, że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków w szczególności ażeby złożyła oświadczenie o odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny zgodnie z art. 448 Kodeku cywilnego.
Jak wynika z poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych warunki, w jakich powód odbywał karę pozbawienia wolności, odpowiadały standardom wymaganym przez przepisy prawa i w ocenie Sądu nie uwłaczały ludzkiej godności. Cele, w których powód przebywał były zaopatrzone w niezbędne sprzęty i instalacje takie jak wentylacja, centralne ogrzewanie, oświetlenie. Osadzonym regularnie wydawano przydziały środków czystości, jak również mieli dostęp do bieżącej wody i kąpieli w ilości przewidzianej przez przepisy prawa. W tym kontekście wskazać należy, że przepisyrozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25 sierpnia 2003 w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kar pozbawienia wolności, nie nakładają na jednostki penitencjarne obowiązku zapewnienia więźniom nieograniczonego dostępu do ciepłej wody. W odniesieniu zaś do kącików sanitarnych podkreśleniu wymaga, że zgodnie z par. 28 powołanego rozporządzenia, niezbędne urządzenia sanitarne sytuuje się w sposób zapewniający ich niekrępujące użytkowanie. Wynika z tego obowiązek takiego skonstruowania kącika, aby w czasie korzystania z niego zapewnione było poczucie prywatności, nie oznacza to jednak, że kącik powinien być oddzielony murowanymi ścianami W istocie każdy sposób, który zapewnia odpowiednie wydzielenie kącika uznać należy za dopuszczalne w swoiste powyższej regulacji. Rolę taką mogą także spełniać zawieszone w stosownym miejscu kotary. Dlatego też, w ocenie Sądu, nie doszło w tym zakresie do jakiegokolwiek naruszenia praw osadzonych. Więźniowie mieli również zapewniony dostęp do zajęć sportowych i kulturalno-oświatowych. Także w odniesieniu do sprawowanej przez jednostki penitencjarne opieki medycznej, ustalony w sprawie stan faktyczny nie dawał podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w tym zakresie. W zakresie podnoszonego przez powoda pod adresem pozwanego zarzutu przeludniania cel wskazać należy, że powód przebywał w przeludnionych celach jedynie podczas pobytu w Areszcie Śledczym wR.w okresie od 13 maja 2009 do 29 lipca 2009. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 18 października 2011 roku (sygn. III CZP 25/11), sytuacja przekroczenia normy zakwaterowania wynikającej zart. 110 par. 2 kkw, to jest obowiązku zapewnienia więźniowi powierzchni mieszkalnej poniżej trzech metrów kwadratowych, może stanowić samodzielną przesłankę stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych osadzonego, tym niemniej w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że takie naruszenie miało miejsce. Należy zauważyć, ze Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 26 maja 2008 roku, sygn SK 25/07 uznał za niekonstytucyjne i uchyliłart. 248 kkw, który zezwalał na umieszczenie więźnia na czas określony w celi, w której powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 metry kwadratowe, ale jednocześnie odroczył utratę mocy obowiązującej tego przepisu o 18 miesięcy. Uchylenie tego przepisu nastąpiło 6 grudnia 2009 roku. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Areszt Śledczy wR.rozmieszczając osadzonych na podstawieart. 248 kkw, stosowa procedurę przewidzianą przepisami prawa. Dyrektor jednostki każdorazowo wydawał bowiem zarządzenia dotyczące rozmieszczenia większej ilości osadzonych w celach mieszkalnych a tym samym wyjątkowo zezwalał na sytuacje, w której na jednego osadzonego przypadała powierzchnia mniejsza niż 3 metry kwadratowe. Były to stosunkowo krótkie okresy czasu. Powód przebywał w takich warunkach od 25 września do 16 października, od 20 maja do 5 czerwca i od 15 maja do 20 maja. Wydanie zarządzenia przez dyrektora jednostki na podstawie obowiązującego przepisu prawnego oznacza wyłączenie bezprawności działania pozwanego w tym zakresie.
W późniejszym okresie to jest po 20 maja 2009, jak również po uchyleniu mocy obowiązującejartykułu 248 kkw, powód nie przebywał w celach, w których przekroczono by normy zakwaterowania wynikające zart. 110 par. 2 kkw.
Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu powód, mimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego zartykułu 6 kc, w żaden sposób nie wykazał, aby wskutek działań pozwanego doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Zgodnie zaś z treścią powyższego przepisu ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Takżeart. 24 par. 1 kcrozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Co prawda przepis ten przewiduje domniemanie bezstronności naruszenia jednakże Sąd rozważa zaistnienie tej przesłanki w przypadku udowodnienia przez stronę powodową, że doszło do naruszenia jej konkretnych dóbr osobistych, to jest dopiero wówczas, gdy strona powodowa udowodniła fakty przemawiające za zasadnością powództwa. W niniejszej zaś sprawie przeprowadzone postępowanie nie tylko nie potwierdziło formułowanych przez powoda pod adresem pozwanego zarzutów, a wręcz przeciwnie ustalony w sprawie stan faktyczny wyraźnie wskazuje, że powód odbywał karę pozbawienia wolności w warunkach, które odpowiadały standardom i przepisom prawnym. Co prawda w pozwie sformułowane zostały również roszczenia o charakterze niemajątkowym, co oznaczało konieczność rozważania tych roszczeń również za okres sprzed 18 marca 2012 roku, to jednak mając na uwadze całkowitą gołosłowność i niewiarygodność wskazywanych przez powoda zarzutów stwierdzić należało, że również w tym zakresie powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W treści pozwu powód sformułował bowiem zarzuty o charakterze generalnym, dotyczącym wszystkich jednostek penitencjarnych, w których przebywał. W zakresie dotyczącym dochodzonych roszczeń majątkowych twierdzenia strony powodowej pozostały w toku postępowania w całości obalone, co pozwala przyjąć, że również zarzuty odnoszące się do wcześniejszego okresu osadzenia mają jedynie pozorny charakter, zważywszy na fakt, że nie zostało poparte żadnymi dowodami.
Powództwo w niniejszej sprawie podlegało zatem oddaleniu.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieartykułu 102 kpcnie obciążając nimi strony powodowej jako przegrywającej niniejszą sprawę. Powód w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności nie posiada żadnego majątku zaś dla uniknięcia bezskutecznej egzekucji przyjąć należy, że powyższa przesłanka umożliwiająca odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu została spełniona. Z tych względów orzeczono jak w punkcie 2 sentencji.