Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 561/16
Data wyroku: 2016-11-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 561/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 listopada 2016r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Marzena Mazurek

po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. w Siedlcach na rozprawie
odwołaniaJ. A.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 12 maja 2016 r. Nr(...)
w sprawieJ. A.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o prawo do emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawoJ. A.do emerytury od(...)
Sygn. akt IV U 561/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 maja 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO., działając na podstawieart.184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, odmówiłJ. A.prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy podał, iż ubezpieczony nie przedstawił stosownego świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłJ. A.. Ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury. Zdaniem ubezpieczonego, organ rentowy nieprawidłowo przyjął, że nie legitymuje się on 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Wskazał, że stale i w pełnym wymiarze świadczył pracę ślusarza, ślusarza remontowego oraz mistrza wD.Mechanicznym Wydziału Utrzymania(...)będąc zatrudnionym od 15 października 1979r. do 31 sierpnia 2000r. w(...) Sp. z o. o.z siedzibą wS.. Zatrudnienie to odpowiada pracom wymienionym w dziale XIV poz. 24 i poz. 25 w wykazie A, stanowiącym załącznik do przywołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. (odwołanie k.1-4 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.6 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyJ. A.w dniu(...)ukończył 60 lat. Uprzednio, w dniu 29 maja 2015r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.wniosek ubezpieczonego o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę k.l-3v akt emerytalnych). W toku postępowania zainicjowanego złożeniem wyżej wymienionego wniosku sprawa ta została przekazana do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.(bezsporne). Na podstawie przedłożonych dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy, uzupełniony pracą w gospodarstwie rolnym, w wymiarze 25 lat, w tym 20 lat, 6 miesięcy i 5 dni okresów składkowych oraz 4 miesiące 23 dni okresów nieskładkowych. Z uwagi na nieprzedstawienie świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych organ rentowy przyjął, iż ubezpieczony nie wykazał okresów pracy w warunkach szczególnych. Zaskarżoną decyzją z dnia 12 maja 2016r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury, gdyż na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił on 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach (decyzja z dnia 12 maja 2016r. k.22 akt emerytalnych).
W dniu 15 października 1979r.J. A.zawarł z(...)Fabryką (...)wS.(późniejsza nazwa(...) Sp. z o. o.z siedzibą wS.) umowę o pracę, na mocy której został zatrudniony w pełnym wymiarze na stanowisku ślusarza (umowa o pracę - k.1 akt osobowych). Ubezpieczony kontynuował zatrudnienie u wyżej wymienionego pracodawcy do dnia 31 sierpnia 2000r., przy czym do 31 grudnia 1998r. okres zatrudnienia wynosi 19 lat, 2 miesiące i 17 dni). Od początku zatrudnienia do 30 listopada 1994r. ubezpieczony pracował na stanowisku ślusarza na Oddziale Mechanicznym w ramach Służby Utrzymania Ruchu. W tym czasie do jego zadań (i kolegów na analogicznych stanowiskach) należało utrzymanie sprawności wszystkich ok. 200 maszyn i urządzeń wykorzystywanych w produkcji zakładu specjalizującego się w wytwarzaniu z metalu części do samochodów osobowych, w tym zgrzewarek, tokarek, szlifierek, pras, gilotyn do cięcia prasy, automatów spawalniczych. W związku z takim profilem produkcji zatrudnieni w zakładzie pracownicy zajmowali się cięciem blach, wykrajaniem detali z metalu, tłoczeniem metalu, wywiercaniem w nim otworów, zgrzewaniem, spawaniem, nitowaniem. Do wykonywania tych prac pracodawca ubezpieczonego zatrudniał m. in. tłoczarzy w metalu, szlifierzy, spawaczy, zgrzewaczy, pracowników obróbki skrawaniem i innych. Czynności te wykonywane były na jednej hali produkcyjnej podzielonej umownie (bez oddzielenia ścianami) na wydział tłoczni, obróbki skrawaniem, wydział zgrzewarek, spawalnię, ocynkownię, hartownię. Ubezpieczony pracując przy usuwaniu awarii urządzeń i maszyn i ich konserwacji pracował bezpośrednio na hali produkcyjnej, gdyż rozmiar maszyn nie pozwalał na przetransportowanie ich na czas potrzebny do usunięcia awarii poza halę produkcyjną. Oprócz usuwania awarii, ubezpieczony – w razie potrzeby - zajmował się również dokonywaniem przeglądów bieżących maszyn i urządzeń. Od 1 grudnia 1994r. pracodawca powierzył ubezpieczonemu stanowisko mistrza w Oddziale Remontowo-Mechanicznym w Biurze Głównego Energomechanika. Do zadań ubezpieczonego na tym stanowisku należało nadzorowanie napraw wykonywanych przez pracowników Służby Utrzymania Ruchu, a zatem nadzorowanie opisanych wyżej napraw urządzeń i maszyn wykorzystywanych w produkcji. W okresie pracy na tym stanowisku ubezpieczony przebywał razem z nadzorowanymi pracownikami na hali produkcyjnej, a w razie potrzeby pomagał swoim podwładnym przy usuwaniu awarii oraz bieżących przeglądach maszyn. Pracę na tym stanowisku mistrza ubezpieczony świadczył do końca zatrudnienia w w/w przedsiębiorstwie. Wskazane prace ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze. W okresie zatrudnienia u powyższego pracodawcy ubezpieczony korzystał z urlopu bezpłatnego w dniach: 20-27 sierpnia 1985r., 18 listopada 1985r. - 30 czerwca 1987r., 27-29 grudnia 1989r., 11-13 kwietnia 1990r., 8-12 października 1990r., 4-15 grudnia 1990 r., 2 września 1991r.-29 listopada 1991r., 25 listopada 1992r. - 12 grudnia 1992r., 3-13 sierpnia 1993r., 11-23 sierpnia 1994r., 12-23 września 1994r., 16-22 sierpnia 1995r., 26 października 1995r., czyli łącznie przez 2 lata, 1 miesiąc i 12 dni (świadectwo pracy z 31 sierpnia 2000r. k.13 akt z wniosku o ustalenie kapitału początkowego, dokumenty zgromadzone w aktach osobowych: w tym angaże, karty urlopowe k.22, 28, 31, 52, 60, 62, 65, 69, 75, 78, 82, 84, 94, 97, pismo o powierzeniu ubezpieczonemu z dniem 1 grudnia 1994r. obowiązków mistrza i karta zadań mistrza k.89 i 90 tych akt, zeznania świadków:A. S.iF. Z.k.28-28v akt sprawy, zeznania ubezpieczonego k.27v-28 i 29 akt sprawy).
Ubezpieczony nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (raport z analizy konta k.8 akt emerytalnych).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieJ. A.zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie zart.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U z 2015r., poz.748 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego wart.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myślart. 32 ust.1 i 4przywołanej wyżej ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z§ 3 i § 4 ust.1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzepracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku, jeżeli ukończył wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia tj. co najmniej 20 lat w przypadku kobiety i 25 lat w przypadku mężczyzny a w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało ustalenia, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach. Poza sporem pozostawało bowiem, żeJ. A.osiągnął wymagany ustawą wiek, spełnił przesłankę ogólnego stażu ubezpieczeniowego oraz, że nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
Ubezpieczony podnosił, że posiada 15-letni okres zatrudnienia w warunkach szczególnych, gdyż pracę w takich warunkach wykonywał na rzecz(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe dało podstawy do ustalenia, że podczas zatrudnienia w w/w Przedsiębiorstwie, poczynając od 15 października 1979r., kiedy pracodawca powierzył ubezpieczonemu pracę na stanowisku ślusarza, poprzez okres pracy na stanowisku mistrza w Oddziale Remontowo-Mechanicznym w Biurze Głównego Energomechanika do 31 grudnia 1998r., a zatem przez co najmniej 15 lat ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w warunkach szczególnych. Wprawdzie nazwa stanowiska, na którym ubezpieczony początkowo był zatrudniony, tj. ślusarz, nie pozwala wprost zakwalifikować pracy ubezpieczonego do pracy w szczególnych warunkach, niemniej faktycznie wykonywane przez niego na tym stanowisku czynności polegające na bieżącym utrzymaniu maszyn produkcyjnych - ich konserwacji, usuwaniu awarii nie pozostawiają wątpliwości, że pracę tę należy zaliczyć do pracy, o której mowa w wykazie A dział XIV pozycja 25 załącznika do w/wrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, tj. pracy polegającej na bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Przedstawione wyżej ustalenia faktyczne nie pozostawiają również wątpliwości, że konserwacja urządzeń i agregatów, którą zajmował się ubezpieczony odbywała się na oddziałach będących w ruchu, na których jako podstawowe wykonywane były prace wymienione w wykazie. Były to bowiem prace polegające na obróbce plastycznej metali m.in. przy pomocy ich walcowania, tłoczenia, szlifowania, wymienione odpowiednio w wykazie A dział III poz.45 i 78 załącznika do w/w rozporządzenia, czy też polegające na spawaniu – wykaz A dział XIV poz.12 załącznika. O tym, że ubezpieczony wykonywał pracę polegającą na bieżącym utrzymaniu i konserwacji maszyn wykorzystywanych w procesie produkcyjnym świadczą rzeczowe i spójne zeznania świadków – współpracowników ubezpieczonego z okresu jego zatrudnienia w powyższym przedsiębiorstwie, tj.A. S.orazF. Z.. Pierwszy z nich zatrudniony był jako ślusarz przy utrzymaniu ruchu, drugi zaś jako ślusarz mechanik i mistrz również przy utrzymaniu ruchu. Świadkowie ci, a także ubezpieczony, zeznali, że praca ślusarza odbywała się przez cały czas na hali produkcyjnej. Zeznania te są logiczne oraz spójne. Zasługują zatem na wiarę i są dla Sądu przekonujące. Stąd też zachodzą podstawy do ustalenia, że praca ubezpieczonego na stanowisku ślusarza odpowiadała pracy, o której mowa w wykazie A dział XIV poz. 25 załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. Podkreślić przy tym należy, że decydującym dla kwalifikacji pracy w warunkach szczególnych czynnikiem nie jest nazwa stanowiska pracy, lecz rodzaj wykonywanych czynności.
Odnośnie charakteru zatrudnienia ubezpieczonego po dniu 1 grudnia 1994r., tj. na stanowisku mistrza w Oddziale Remontowo-Mechanicznym w Biurze Głównego Energomechanika, Sąd stwierdził, iż praca ta odpowiada pracy wymienionej w wykazie A dział XIV poz. 24 załącznika do przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w części dotyczącej dozoru inżynieryjno-technicznego na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Przywołani wyżej świadkowie oraz ubezpieczony zgodnie zeznali, iż podczas pracy na stanowisku mistrza do zadań ubezpieczonego należało nadzorowanie jakości napraw wykonywanych w ramach Służby Utrzymania Ruchu. W razie potrzeby ubezpieczony pracował również fizycznie przy usuwaniu awarii oraz bieżących przeglądach maszyn. Pracę tę ubezpieczony wykonywał na terenie hali produkcyjnej. Obraz wyłaniający się z tych zeznań znajduje potwierdzenie w zakresie zadań mistrza wymienionym w karcie zadań mistrza z dnia 1 grudnia 1994r. (k.90 akt osobowych). Skoro zatem praca ubezpieczonego na stanowisku ślusarza przy usuwaniu awarii zalicza się do pracy w warunkach szczególnych (vide: wcześniejsze rozważania) to bezpośrednie nadzorowanie – jako mistrz - napraw dokonywanych przez ślusarzy na oddziałach będących w ruchu, podlega zaliczeniu do pracy, o której mowa w wykazie A dział XIV poz. 24 załącznika do przywołanego rozporządzenia. Nadzorując prace wymienionych pracowników ubezpieczony pracował w tych samych warunkach, co wskazani pracownicy, a zatem podobnie jak oni narażony był na szkodliwe dla organizmu warunki pracy (zapylenie, hałas).
Zaznaczyć należy, w trakcie powyższego zatrudnienia trwającego 19 lat, 2 miesiące i 17 dni ubezpieczony przez łączny okres 2 lat, 1 miesiąca i 12 dni korzystał z urlopów bezpłatnych. W konsekwencji, okres pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych stanowić będzie różnicę tych liczb. Zatem na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony legitymuje się pracą w warunkach szczególnych w wymiarze powyżej 17 lat.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawieart.47714§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i ustalił prawoJ. A.do emerytury od(...),tj. od dnia, w którym ubezpieczony ukończył 60-ty rok życia.