Sąd Rejonowy w Świdnicy
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 504/13
Data wyroku: 2016-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Zaganiacz

Sygn. akt II K 504/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 maja 2016 roku
Sąd Rejonowy II Wydział Karny wŚ.w składzie:
Przewodniczący SSR Joanna Zaganiacz
Protokolant Barbara Lesiak
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w ŚwidnicyB. U.
po rozpoznaniu w dniach: 16.02.2015r., 24.03.2015r., 18.06.2015r., 16.07.2015r., 15.09.2015r., 19.10.2015r., 16.11.2015r., 15.12.2015 r., 23.02.2016 r., 10.05.2016 r. sprawy karnej

I. F.
urodzonej (...)wŚ.,
córkiM.iI.z domuD.
oskarżonej o to, że:

I
w dniu 17 marca 2011 roku wS.woj.(...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłowała doprowadzićJ. Z.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, w łącznej kwocie 160 000 złotych, za pomocą wprowadzenia go w błąd co do zaciągnięcia przez niego dwóch pożyczek każda po 80 000 złotych, w ten sposób, iż sporządziła dwie umowy pożyczki, w w/wym. wysokościach, na których to niewypełnionych czystych blankietachJ. Z.nieświadomie złożył swój podpis, po czym niezgodniezwolą podpisanego i na jego szkodę sporządziła jego treść o udzieleniu pożyczek w/wym., we wskazanej wysokości, a następnie przedmiotowe dokumenty, w postaci dwóch umów pożyczek po 80 000 złotych, jako autentyczne wraz z pozwami o zapłatę, przedłożyła w Sądzie Okręgowym I Wydziale Cywilnym wŚ., (sygn. akt: I C 1924/11 i I C 1003/11), celem uzyskania w postępowaniu sądowym nakazu zapłaty odJ. Z., w łącznej kwocie - 160 000 złotych, lecz zamierzonego czynu nie osiągnęła w wyniku ujawnienia przestępstwa w trakcie prowadzenia przez Sąd postępowania cywilnego, z powództwaI. F., przeciwkoJ. Z.o zapłatę,

tj. o czyn zart.13 § 1 kkw zw.  zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 2 kkw zw. zart. 11 § 2 kk

II
w maju 2011 roku wS.w woj.(...), w celu użycia za autentyczne podrobiła dokumenty w postaci aneksu z 10 maja 2011 roku do umowy spółki cywilnej dotyczącego przystąpienia wspólnika do spółki oraz aneksu z 12 maja 2011 roku do umowy spółki cywilnej dotyczącego wystąpienia wspólnika w ten sposób, iż podpisała się na tych dokumentach imieniem i nazwiskiemG. Ć. (1), czym działała na jego szkodę,

tj. o czyn zart. 270 § 1 kk

I
w ramach czynu opisanego w pkt. I części wstępnej wyroku oskarżonąI. F.uznaje za winną tego, że w okresie od 17 marca 2011 roku do 5 grudnia 2012 roku wS.iŚ., działając w ramach z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, usiłowała doprowadzić Sąd Okręgowy w Świdnicy do niekorzystnego rozporządzenia mieniemJ. Z.w ten sposób, że w dniach 22 kwietnia 2011 roku i 14 lipca 2011 roku wystąpiła przeciwko wymienionemu z dwoma powództwami o zapłatę każdorazowo po 80.000 zł, w postępowaniach prowadzonych przed Sądem Okręgowym w Świdnicy pod sygn. akt I C 1003/11 oraz I C 1924/11, przedkładając jako dowody w obu postępowaniach dwie umowy pożyczki na kwoty po 80.000 zł, podrobione przez siebie 17 marca 2011 roku w ten sposób, że na dwóch czystych kartkach papieru, opatrzonych autentycznymi podpisamiJ. Z.nadrukowała umowy pożyczki wskazanych kwot pieniędzy, datowane na 17 marca 2011 roku, wprowadzając tym samym Sąd Okręgowy w Świdnicy w błąd co do zasadności swych roszczeń, jednak zamierzonego celu nie osiągnęła z uwagi na oddalenie powództwa w sprawie o sygn. akt I C 1003/11 w dniu 5 grudnia 2012 roku oraz zwrot pozwu w sprawie o sygn. akt I C 1924/11 w dniu 17 lutego 2012 roku, tj. za winną występku zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart. 12 kki za to na podstawieart. 14 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierza oskarżonej karę roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

II
oskarżonąI. F.uznaje za winną popełnienia czynu opisanego w pkt. II części wstępnej wyroku, tj. występku zart. 270 § 1 kki za to na podstawie powołanego przepisu wymierza jej karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

III
na podstawieart. 85 § 1 kkiart. 86 § 1 kkłączy kary pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonejI. F.w pkt. I i II wyroku i wymierza jej karę łączną roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

IV
zwalnia oskarżonąI. F.od ponoszenia kosztów sądowych, w tym od opłaty, zaliczając poniesione tymczasowo wydatki na rachunek Skarbu Państwa.

UZASADNIENIE

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Oskarżyciel posiłkowyJ. Z.w latach 2007-2010 prowadził jednoosobową działalność gospodarczą. W tym okresie oskarżyciel korzystał z usług biura rachunkowego prowadzonego przez oskarżonąI. F., z którą był spowinowacony (oskarżona była niegdyś żoną kuzyna małżonki oskarżyciela). Oskarżyciel posiłkowy darzył w tym czasie oskarżoną zaufaniem, dysponowała ona jego pełnomocnictwami, składała w jego imieniu deklaracje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego, miała regulować jego zobowiązania w zakresie składek i podatków pieniędzmi, które oskarżyciel jej przekazywał. Oskarżyciel posiłkowy podczas wizyt w biurze oskarżonej podpisywał w jej obecności dokumenty, min. faktury, które były mu przez nią przedkładane ułożone jeden na drugim z wysuniętym jedynie fragmentem kartki z miejscem na podpis, tak, że nie była widoczna treść poszczególnych pism. Z uwagi na zaufanie, jakimJ. Z.darzył oskarżoną, nie zapoznawał się on każdorazowo z treścią podpisywanych dokumentów. Oskarżyciel posiłkowy pozostawał z oskarżoną w przyjacielskich relacjach, była ona mu pomocna przy założeniu firmy, jednak z czasem zaczęła zaniedbywać swoje obowiązki – doprowadzając min. do powstania po stronieJ. Z.znacznych zaległości w zakresie należności podatkowych i wobec ZUS. Sama oskarżona również miała wówczas zadłużenie wobec tych organów, zapożyczała się wobec znajomych, min. nakłoniła swojego pracownika i krewnegoK. F. (1)do poręczenia jej kredytu w kwocie ok. 100 000 zł, zaś jego brataK.do zaciągnięcia kredytu w kwocie ok. 50 000 zł i przekazania jej tych pieniędzy, zobowiązując się do spłaty rat, których w efekcie nie regulowała, doprowadzając do skierowania windykacji przeciwko wymienionym osobom. Oskarżona zalegała swoim pracownikom z wypłatą wynagrodzeń i z czynszem za wynajem biura, okoliczności wskazywały, że brakuje jej pieniędzy na podstawowe potrzeby. Oskarżona popadła w uzależnienie od alkoholu, ograniczono jej prawa rodzicielskie wobec dzieci.
Dowody:
Zeznania świadków:
J. Z.– k. 766v.-767, 4, 74, 309-311
A. Z.– k. 767v.
J. F.– k. 703v.-704, 102, 136
G. Ć. (2)– k. 768, 161
J. G.– k. 768, 390
K. F. (1)– k. 704, 148
M. M. (1)– k. 704v.-705, 144, 337-338
W. J.– k. 861-86, 157-159, 425-427
Pismo z ZUS – k. 244
Pismo z Urzędu Skarbowego wŚ.– k. 285-187
W 2010 rokufirma (...)upadła z powodu złej kondycji finansowej. Oskarżyciel posiłkowy dowiedział się wówczas o istniejących zaległościach wobec ZUS i Urzędu Skarbowego, wszczęto przeciwko niemu egzekucję tych świadczeń. Oświadczył wtedy oskarżonej, że dopóki nie zwróci mu pieniędzy, jakie przekazał jej wcześniej na zapłatę tych należności, nie zapłaci jej wynagrodzenia za świadczone przez nią usługi. Jego zadłużenie wobec oskarżonej wynosiło wówczas ok. 1000-2000 złotych. Oskarżyciel posiłkowy zażądał również wtedy od oskarżonej zwrotu firmowych dokumentów, co jednak nie nastąpiło. Oskarżona w tym czasie nie zwracała się do niego o zapłatę zaległego wynagrodzenia. Natomiast w początkach 2011 roku w rozmowie zJ. F.oskarżona okazała mu dwie czyste kartki w kratkę formatu A4, opatrzone odręcznymi podpisamiJ. Z., mówiąc, że może je wypełnić dowolnymi kwotami, ponieważ oskarżyciel zalega jej z zapłatą wynagrodzenia. Podobnie oskarżona chwaliła sięJ. G., że jest w posiadaniu dwóch czystych kartek, podpisanych przezJ. Z., które zamierza wypełnić w taki sposób, że uzyska dwie umowy pożyczek na kwoty po 80 000 zł, rzekomo zaciągnięte u niej przez oskarżyciela posiłkowego. Śmiała się przy tym, nazywając oskarżyciela idiotą.
W pewien czas później pracownice biura oskarżonejM. M. (2)iW. M.(obecnie nosząca nazwiskoJ.) z polecenia oskarżonej wysłały faxem do kancelarii radcy prawnegoP. B., który był pełnomocnikiem oskarżonej, odręcznie napisany projekt umowy pożyczki pomiędzyJ. Z.a oskarżoną, celem uzyskania konsultacji. Po kilku dniach mailem został przez radcę nadesłany przygotowany projekt tej umowy. Dokumenty, z którymi obie pracownice miały do czynienia nie były podpisane przez strony umowy.
Uzyskany projekt umowy oskarżona nadrukowała na kartki z podpisamiJ. Z., opatrując je datą 17 marca 2011 roku. Z treści obu umów wynikało, żeJ. Z.pożyczył odI. F.po 80 000 zł, zobowiązując się zwrócić te kwoty do 30 marca 2011 roku. Podrobione w ten sposób umowy pożyczek oskarżona przedłożyła wraz z dwoma pozwami o zapłatę skierowanymi przeciwkoJ. Z.do Sądu Okręgowego w Świdnicy w dniach 22 kwietnia 2011 roku (sprawa pod sygn. akt I C 1003/11) oraz 14 lipca 2011 roku (sprawa pod sygn. akt I C 1924/11), wnosząc o zasądzenie od oskarżyciela posiłkowego na jej rzecz po 80 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W pierwszej z tych spraw powództwo zostało oddalone prawomocnym wyrokiem z 7 listopada 2012 roku (data prawomocności: 5 grudnia 2012 roku), natomiast w drugiej pozew został zwrócony wobec nieusunięcia jego braków formalnych (prawomocność z dniem 17 lutego 2012 roku). Oskarżyciel posiłkowy o podrobieniu umów dowiedział się dopiero z wezwania przedsądowego skierowanego przez pełnomocnika oskarżonej i w toku procesu w sprawie I C 1003/11 kwestionował zawarcie umowy pożyczki z oskarżoną.
Dowody:
Zeznania świadków:
J. Z.– k. 766v.-767, 4, 74, 309-311
A. Z.– k. 767v.
J. F.– k. 703v.-704, 102, 136
G. Ć. (2)– k. 768, 161
J. G.– k. 768, 390
K. F. (1)– k. 704, 148
M. M. (1)– k. 704v.-705, 144, 337-338
W. J.– k. 861-86, 157-159, 425-427
Akta SO w Świdnicy I C 1003/11 oraz I C 1924/11 – w załączeniu
OskarżonaI. F.na przełomie 2008 i 2009 roku była przez krótki czas wspólnie zI. K.udziałowczyniąfirmy (...) Sp. z o.o.Oskarżona obejmowała w spółce 50 udziałów o wartości 25 000 zł, pokrytych w całości gotówką. Umowa spółki została aneksowana w dniu 9 stycznia 2009 roku i wówczas całość udziałów w firmie objęłaI. K., pełniąca w spółce funkcję prezesa zarządu, a późniejszym czasie na mocy kolejnego aneksu do spółki przystąpiłZ. T., który objął funkcję wiceprezesa zarządu. W dniu 24 lutego 2009 roku spółka zmieniła nazwę na(...) sp. z o.o.
W dniach 5-6 lutego 2009 roku oskarżona zrealizowała na rzeczspółki (...)dwa przelewy bankowe w łącznej kwocie 110 000 zł tytułem udzielonej pożyczki. Umowę ustną w tym zakresie oskarżona wypowiedziała ze skutkiem na 7 sierpnia 2009 roku, wzywając spółkę do zwrotu tej sumy, a w związku z bezskutecznością tego wezwania, wystąpiła przeciwko(...) sp. z o.o.z powództwem o zapłatę 110 000 zł wraz z odsetkami. W toku prowadzonego procesu roszczenie zostało zabezpieczone poprzez zajęcie środków na rachunku bankowym firmy. Po pewnym czasie oskarżona za radą swego pełnomocnikaP. B.zbyła swoją wierzytelność wobec strony pozwanej i uzyskała część dochodzonej należności, która została jej wypłacona.
W dniu 12 kwietnia 2012 roku został cofnięty pozew przeciwkoK.(...)wobec zawarcia ugody ze stroną pozwaną, a konsekwencji czego postępowanie w tym zakresie zostało umorzone.
Dowody:
Częściowo wyjaśnienia oskarżonej – k. 666-667, 465-467, 633-634
Zeznania świadków:
P. B.– k. 703
CzęściowoI. K.– k. 769
CzęściowoZ. T.– k. 818-819
Akta SO w Świdnicy I C 2114/11 – w załączeniu
W okresie od czerwca 2009 roku do marca 2011 roku oskarżona żyła w konkubinacie zG. Ć. (2). W tym czasie, aż do maja 2011 roku oskarżona pozostawała stroną umowy spółki cywilnej z 28 stycznia 2008 roku, statuującej firmę w postaci biura rachunkowego, prowadzonego przez nią wrazG. K.pod nazwą „Centrum (...) Firm,Doradztwo (...) S.C.”. PonieważG. K.postanowiła wystąpić ze spółki, oskarżona zwróciła się doG. Ć. (2)z propozycją przystąpienia do spółki, na co ten obiecał jej, że się nad tym zastanowi. Jednak z uwagi na to, że później rozstał się z oskarżoną, to nie zdecydował się na przyjęcie jej propozycji.
W maju 2011 roku oskarżona podrobiła podpisyG. Ć. (2)na dwóch aneksach do umowy spółki. Na mocy aneksu z 10 maja 2011 roku do umowy spółki miał przystąpić w charakterze wspólnikaG. Ć. (2), zaś zgodnie z aneksem z 12 maja 2011 rokuG. K.miała z niej wystąpić.G. Ć. (2)nie miał świadomości działań oskarżonej. Pokrzywdzony zarejestrował w dniu 10 maja 2011 roku działalność gospodarczą, jednak zamknął ją z dniem 25 maja 2011 roku i dopiero z wezwania skierowanego do niego przez Urząd Skarbowy w listopadzie 2011 roku dowiedział się, że formalnie jest wspólnikiem spółki cywilnej.
W lutym 2012 roku pracownicybiura (...)(poprzednio:G.) iP. S.wystąpili przeciwko oskarżonej iG. Ć. (2)z powództwem o zapłatę zaległych wynagrodzeń. Postępowanie prowadzone w tut. Sądzie pod sygn. akt IV P 46/1 oraz IV P 47/12 w stosunku do pokrzywdzonego zostało umorzone.
Dowody:
Zeznania świadków:
G. Ć. (2)– k. 768, 161
R. M.– k. 705, 584
G. K.– k. 705v.
Aneksy do umowy spółki cywilnej – k. 596
Opinia pismoznawcza – k. 610-623
OskarżonaI. F.nie przyznała się do popełnienia zarzucanych jej czynów. W zakresie pierwszego z zarzutów wyjaśniła, że dysponowała pieniędzmi, które mogła pożyczyćJ. Z.i że wypłaciła mu kwotę pożyczki gotówką, ale nie uzyskała od oskarżyciela posiłkowego pokwitowania, gdyż nie było to konieczne. Oświadczyła, że przed zawarciem dwóch umów z oskarżycielem posiłkowym zaciągnęła pożyczkę w(...)-u, korzystała również ze wsparcia swojego ojca, a posiadaną gotówkę zamierzała przeznaczyć na zakup mieszkania wS.. Wskazała również, że uzyskała ok. 80 000 zł ze sprzedaży wierzytelności przysługującej jej wobecspółki (...). Wyjaśniła również, że dysponuje dokumentami potwierdzającymi posiadanie środków umożliwiających udzielenieJ. Z.pożyczki, jednak w dniu rozprawy nie była w stanie ich przedstawić, gdyż nie mogła się dostać do mieszkania, w którym jej przechowywała, a część dokumentów, w tym umowa sprzedaży wierzytelności przeciwko(...) sp. z o.o.zginęła jej podczas przeprowadzki. Również w późniejszym czasie oskarżona nie przedłożyła wspomnianych dokumentów.
Odnośnie drugiego z zarzutów stwierdziła, żeG. Ć. (3)podjął decyzję o przystąpieniu do spółki cywilnej, a ponieważ był zbyt pijany, aby samodzielnie podpisać dokumenty, oskarżona kierowała jego ręką przy składaniu podpisu.
Wyjaśnienia oskarżonej – k. 666-667, 465-467, 633-634
Oskarżona nie cierpi obecnie ani nie cierpiała w przeszłości na zaburzenia psychiczne w rozumieniu psychozy, nie jest również upośledzona umysłowo. Oskarżona przez wiele lat nadużywała alkoholu z objawami uzależnienia i była leczona odwykowo. Od 2013 roku po próbie samobójczej leczyła się ambulatoryjnie psychiatrycznie, leczyła się także neurologicznie z powodu ataków padaczkowych. Wykazuje cechy osobowości nieprawidłowej. W okresie objętym zarzutami miała w pełni zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia swoich czynów i pokierowania swoim postępowaniem.
Dowody:
Opinie sądowo-psychiatryczne – k. 565-574, 638-640
Oskarżona była w przeszłości karana sądownie.
Dowód:
Dane zK.– k. 627, 824

Nadto Sąd zważył:
Rekonstruując okoliczności faktyczne niniejszej sprawy w zakresie pierwszego z zarzutów stawianych oskarżonejI. F.Sąd oparł się na zeznaniach świadków:J. Z.,A. Z.,J. G.,G. Ć. (2),J. F.,K. F. (1),M. M. (1)iW. J.(poprzednioM.). Nadto Sąd dopuścił dowód z akt Sądu Okręgowego w Świdnicy w sprawach I C 1003/11 oraz I C 1924/11 na okoliczność wystąpienia przez oskarżoną z dwoma powództwami o zapłatę przeciwko oskarżycielowi posiłkowemu w oparciu o rzekomo zawarte z nim umowy pożyczek oraz na okoliczność przebiegu obu procesów.
Oskarżyciel posiłkowyJ. Z.w toku całego postępowania w niniejszej sprawie konsekwentnie zaprzeczał zaciągnięciu u oskarżonej dwóch pożyczek na kwoty po 80 000 zł. Pierwotnie twierdził, że jego podpisy na obu umowach musiały zostać sfałszowane przez oskarżoną, jednak po ich weryfikacji przez biegłego pismoznawcę zmienił swoje stanowisko i zaczął poszukiwać innego wyjaśnienia sytuacji, w której oskarżona mogłaby uzyskać jego podpisy na tych dokumentach bez jego wiedzy. Okoliczności te zostały w efekcie w znacznym stopniu wyjaśnione przy pomocy zeznań innych świadków przesłuchanych w niniejszej sprawie.
Oskarżyciel posiłkowy relacjonował przebieg swojej współpracy z oskarżoną w okresie, gdy prowadziła ona jego sprawy księgowe, wskazywał na nieprawidłowości, jakich oskarżona miała się przy tej okazji dopuścić, sprzeniewierzając pieniądze przekazane jej przez oskarżyciela na uregulowanie składek na ubezpieczenie społeczne oraz zobowiązania podatkowe. Oskarżyciel lojalnie przyznawał fakt powstania jego stronie zadłużenia wobec oskarżonej z tytułu należnego jej wynagrodzenia za świadczenie usług księgowych. Wskazał jednocześnie, że gdy dowiedział się, że została przeciwko niemu wszczęta egzekucja zaległych zobowiązań wobec ZUS i podatkowych, poinformował oskarżoną, że nie zapłaci jej dopóki ta nie zwróci mu pieniędzy, które wcześniej jej przekazał na uregulowanie jego zobowiązań. Zeznał, że po tym fakcie wypowiedział oskarżonej umowę o obsługę księgową, a ona sama nie zwracała się do niego o zapłatę zaległego wynagrodzenia, natomiast zaczęła się domagać uregulowania rzekomej pożyczki.
Zeznania oskarżyciela posiłkowego w omawianym zakresie potwierdziła jego żona, świadekA. Z.. Z kolei pozostali wymienieni wyżej świadkowie zgodnie kwestionowali fakt dysponowania przez oskarżoną środkami umożliwiającymi jej udzielenie oskarżycielowi posiłkowemu pożyczki w łącznej wysokości 160 000 zł. Świadkowie podnosili w swych zeznaniach, że w omawianym okresie oskarżona posiadała nieuregulowane zobowiązania wobec ZUS i organów podatkowych, była zadłużona u osób prywatnych (min.K. F. (1)iK. F. (2), ale takżeG. Ć. (2)), zalegała z wypłatą wynagrodzeń pracownikom swojego biura rachunkowego oraz z czynszem najmu za biuro i brakowało jej pieniędzy na podstawowe potrzeby. Na tożsame okoliczności dotyczące zobowiązań oskarżonej wskazywały pisemnych informacji ZUS, Urzędu Skarbowego wŚ.oraz Komornika Sądowego przy tut. Sądzie. Z kolei z zeznańJ. F.,K. F. (1)iJ. G.wynikało, że krótko przed wystąpieniem z powództwem o zapłatę przeciwkoJ. Z.(w początkach 2011 roku) oskarżona chwaliła sięJ. F.iJ. G., że dysponuje czystymi kartkami opatrzonymi podpisami oskarżyciela posiłkowego i że zamierza je wykorzystać przeciwko niemu, aby wyegzekwować wynagrodzenie, z którego zapłatą oskarżyciel jej zalegał. Pierwszemu z wymienionych świadków oskarżona okazała dwie kartki formatu A4, na których widniały podpisy odręczneJ. Z.. ŚwiadkowieM. M. (1)iW. J.zeznały, że na polecenie oskarżonej dokancelarii (...)był wysyłany faxem odręcznie napisany projekt umowy pożyczki pomiędzyI. F.aJ. Z., nie opatrzony podpisami stron. Po kilku dniach z kancelarii mailem projekt umowy został odesłany jako poprawiony, a pracownice wydrukowały ten dokument i przedłożyły go oskarżonej. Przygotowany w ten sposób tekst umowy oskarżona wykorzystała nadrukowując go na kartki z podpisami oskarżyciela posiłkowego oraz składając na podrobionej umowie swój własny podpis.
Zeznaniom wymienionych świadków Sąd w całości dał wiarę, są one bowiem jednobrzmiące, korespondują ze sobą nawzajem, a także są spójne z dowodami ze dokumentów pochodzących od organów podatkowych i ZUS oraz komornika sądowego. Mimo, że żadna z zeznających osób nie darzyła oskarżonej sympatią, ich zeznania brzmią przekonująco i obiektywnie. Sąd analizując relacje świadków nie dopatrzył się żadnych okoliczności, wskazujących, że z jakichś powodów świadkowie przytaczają okoliczności niekorzystne dla oskarżonej w sposób niezgodny z prawdą, co mogłyby w związku z tym wpłynąć deprecjonująco na ocenę ich wiarygodności.
Oskarżona w swych wyjaśnieniach powoływała się na to, że w związku z zaciągnięciem pożyczki w(...), pomocą finansową ze strony ojca oraz sprzedażą wierzytelności przysługującej jej od(...) sp. z o.o.miała dysponować środkami umożliwiającymi udzielenie pożyczkiJ. Z.. Oskarżona deklarowała przy tym, że posiada dokumenty potwierdzające te okoliczności, jednak twierdziła, że z jakichś przyczyn nie mogła przedłożyć ich na rozprawie (zagubiły się podczas przeprowadzki, znajdowały się w mieszkaniu, do którego oskarżona nie miała dostępu). Dokumentacja dotycząca sprzedaży wierzytelności nie zachowała się również w kancelarii pełnomocnika oskarżonej – radcy prawnegoP. B., który przesłuchany na okoliczność procesu prowadzonego z upoważnienia oskarżonej przeciwko(...) sp. z o.o.oraz dokonanej w jego trakcie sprzedaży wierzytelności przysługującej oskarżonej, potwierdził, że taka transakcja miała miejsce. Z zeznań świadka ani z wyjaśnień oskarżonej nie wynikało jednak, w jakim czasie oskarżona miała uzyskać zapłatę z tego tytułu, jednak biorąc pod uwagę, że proces przeciwko(...) sp. z o.o.zakończył się umorzeniem postępowania po cofnięciu powództwa przez oskarżoną dopiero w kwietniu 2012 roku, to wątpliwym wydaje się, aby nastąpiło to przed rzekomym udzieleniem pożyczekJ. Z.. Znamienne w tym kontekście wydają się również zeznania świadkaM. M. (1), pracownicy zatrudnionej w biurze rachunkowym oskarżonej do maja 2011 roku. Świadek zeznała, że wg jej wiedzy oskarżona dochodziła wierzytelności przeciwkoK.Polska, która była zabezpieczona na jakimś rachunku bankowym, a postępowanie sądowe w tym zakresie prowadził w imieniu oskarżonej radcaB., jednak w okresie zatrudnienia świadka oskarżona nie odzyskała tej należności. Wyjaśnienia oskarżonej w omawianym zakresie nie zostały zatem w żaden sposób udokumentowane ani udowodnione, wobec czego Sąd uznał je za niewiarygodne, uznając je za wyraz linii obrony oskarżonej, ukierunkowanej na uniknięcie odpowiedzialności karnej.
Na podstawie akt spraw cywilnych dopuszczonych jako uzupełniający materiał dowodowy, Sąd ustalił okoliczności związane z przebiegiem oraz umiejscowieniem w czasie obu procesów z powództwa oskarżonej przeciwkoJ. Z., co miało znaczenie z punktu widzenia ustalenia czasu popełnienia przestępstwa.
Zeznania świadkówI. K.iZ. T.Sąd uznał za wiarygodne w zakresie okoliczności dotyczących wzajemnych rozliczeń pomiędzy oskarżoną aspółką (...)i przebiegu procesu prowadzonego z powództwa oskarżonej przeciwko tej firmie o zapłatę. Na tę samą okoliczność Sąd dopuścił dowód z akt Sądu Okręgowego w Świdnicy o sygn. I C 2114/11.
W zakresie ustaleń odnoszących się do drugiego z przestępstw zarzucanych oskarżonejI. F.Sąd oparł się na zeznaniach świadkaG. Ć. (2)oraz częściowo na zeznaniach świadkówR. M.iG. K., posiłkując się opinią grafologiczną, z której wynikało, że podpisyG. Ć. (2)na dwóch aneksach do umowy spółki cywilnej, datowanych na 10 i 12 maja 2011 roku, zostały nakreślone przez oskarżoną, której wzory grafizmu przedstawiono biegłemu jako materiał porównawczy. Z treści opinii wynika, że sporne podpisy wykazują częściowe upodobnienie do autentycznych sygnaturG. Ć. (2), co świadczy o podjęciu przez oskarżoną próby podrobienia podpisów metodą naśladownictwa i jednocześnie zamaskowania swoich nawykowych cech grafokinetycznych. Treść cytowanej opinii koresponduje z zeznaniamiG. Ć. (2), który zaprzeczał podpisaniu wspomnianych aneksów, kwestionował również wyjaśnienia oskarżonej, utrzymującej, że jedynie pomogła mu złożyć podpisy kierując jego ręką, gdy był w stanie upojenia alkoholowego. W świetle ustaleń biegłego, wskazujących na mechanizm złożenia kwestionowanych podpisów, cytowane wyjaśnienia oskarżonej w tym zakresie nie mogły się ostać. W świetle opinii Sąd ocenił zatem jako wiarygodne zeznania pokrzywdzonego, odmawiając wiary wyjaśnieniom oskarżonej i uznając je za przejaw realizacji obranej przez oskarżoną linii obrony.
Oceniając zachowanie oskarżonejI. F.w kontekście ustawowych znamion zarzucanych jej przestępstw Sąd dostrzegł potrzebę zmiany opisu i kwalifikacji prawnej w zakresie pierwszego z tych czynów. Prokurator zarzucił oskarżonej, że w dniu 17 marca 2011 roku, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłowała doprowadzićJ. Z.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, w łącznej kwocie 160 000 złotych, za pomocą wprowadzenia go w błąd co do zaciągnięcia przez niego dwóch pożyczek każda po 80 000 złotych, w ten sposób, iż sporządziła dwie umowy pożyczki, w w/wym. wysokościach, na których to niewypełnionych czystych blankietachJ. Z.nieświadomie złożył swój podpis, po czym niezgodniezwolą podpisanego i na jego szkodę sporządziła jego treść o udzieleniu pożyczek w/wym., we wskazanej wysokości, a następnie przedmiotowe dokumenty, w postaci dwóch umów pożyczek po 80 000 złotych, jako autentyczne wraz z pozwami o zapłatę, przedłożyła w Sądzie Okręgowym I Wydziale Cywilnym wŚ., (sygn. akt: I C 1924/11 i I C 1003/11), celem uzyskania w postępowaniu sądowym nakazu zapłaty odJ. Z., w łącznej kwocie - 160 000 złotych, lecz zamierzonego czynu nie osiągnęła w wyniku ujawnienia przestępstwa w trakcie prowadzenia przez Sąd postępowania cywilnego, z powództwaI. F., przeciwkoJ. Z.o zapłatę. Tak opisane przestępstwo oskarżyciel publiczny zakwalifikował kumulatywnie zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 2 kk.
Sąd w pierwszej kolejności zauważył, że ustalone w niniejszej sprawie postępowanie oskarżonej, obejmujące podrobienie dwóch umów pożyczek, a następnie dwukrotne wykorzystanie ich jako dowodów mających potwierdzić zasadność jej roszczeń przeciwkoJ. Z.w dwóch kolejno wytoczonych procesach przed Sądem Okręgowym w Świdnicy, obejmowało wiele czynności sprawczych, podjętych krótkich odstępach czasu, w ramach z góry powziętego zamiaru uzyskania zapłaty od oskarżyciela posiłkowego na skutek wytoczonych przez oskarżoną procesów. Podmiotem, który miał być działaniami oskarżonej wprowadzony w błąd co do zasadności jej tak udokumentowanych roszczeń i który na tej podstawie miał zgodnie z celem oskarżonej dokonać rozporządzenia mieniemJ. Z.nie był jednak sam oskarżyciel posiłkowy – ten bowiem pozostawał w przeświadczeniu, że przedmiotowych umów pożyczek nie zawarł, a początkowo był wręcz przekonany, że oskarżona dokonała podrobienia jego podpisów. Adresatem oszukańczych zabiegów oskarżonej był organ powołany do rozstrzygnięcia o słuszności jej roszczeń, a więc Sąd Okręgowy w Świdnicy, który w wypadku uznania racji oskarżonej wydałby orzeczenia zasądzające od oskarżyciela posiłkowego na jej rzecz dochodzone kwoty. Oskarżona podjęła zaplanowane i celowe działania, obliczone na dokonanie tzw. oszustwa procesowego, tzn. doprowadzenia Sądu Okręgowego do wydania niekorzystnego dlaJ. Z.rozstrzygnięcia, zobowiązującego go do rozporządzenia mieniem na rzecz oskarżonej. Rozstrzygnięcie to byłoby oparte w pierwszym rzędzie na dowodach z dokumentów w postaci dwóch umów pożyczek, opatrzonych autentycznymi podpisami oskarżyciela posiłkowego, których nieświadome złożenie na dwóch czystych kartkach papieru wcześniej od niego wyłudziła. Na tych kartkach następnie oskarżona nadrukowała uzyskany od swego pełnomocnika projekt umowy pożyczki, opatrując je finalnie swoim własnym podpisem. Zachowanie oskarżonej, polegające na wytworzeniu tych dwóch dokumentów, nie stanowiło, jak chciał prokurator, występku zart. 270 § 2 kk, gdyż oskarżona nie wypełniła blankietów opatrzonych cudzym podpisem niezgodnie z wolą wystawcy i na jego szkodę. Zgodnie z definicją słownikową „blankietem” jest formularz z wydrukowanymi rubrykami do wypełnienia albo arkusz z wydrukowanym nagłówkiem instytucji. Zachowanie oskarżonej stanowiło natomiast klasyczne porobienie dokumentów, tj. sporządzenie ich w sposób stwarzający pozory pochodzenia od oskarżyciela posiłkowego, podczas gdy nigdy nie doszło do złożenia przezJ. Z.oświadczenia woli w zakresie zaciągnięcia zobowiązania pożyczkowego, a w dalszej kolejności użycie ich jako autentycznych. Oskarżona zrealizowała zatem znamiona występku zart. 270 § 1 kk.
Ponieważ oskarżona swoim działaniem bezpośrednio zmierzała do osiągnięcia celu w postaci uzyskania korzystnych dla siebie rozstrzygnięć sądowych, lecz celu tego w efekcie nie osiągnęła z uwagi na oddalenie powództwa w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I C 1003/11 oraz zwrot pozwu w sprawie I C 1924/11, jej zachowanie należało kwalifikować jako usiłowanie oszustwa procesowego (art. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kk).
Ze względu na wielość opisanych wyżej zachowań oskarżonej, jak już wyżej wskazano, podjętych w ramach z góry powziętego zamiaru, Sąd ocenił je jako wyczerpujące znamiona czynu ciągłego, kwalifikując ich całokształt zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkiart. 12 kk.
Opierając się na aktach obu spraw prowadzonych z powództwa oskarżonej przeciwkoJ. Z., Sąd ustalił, że przedmiotowego przestępstwa oskarżonaI. F.dopuściła się od momentu podrobienia umów pożyczki i dalej w okresie, gdy obie sprawy były zawisłe przed Sądem Okręgowym w Świdnicy, przyjmując jako datę początkową tę, która jest wskazana w treści obu podrobionych umów (ustalając, w braku innych danych, że zostały one sporządzone właśnie w tej dacie), a jako końcową – 5 grudnia 2012 roku, tj. datę prawomocności wyroku oddalającego powództwo oskarżonej w sprawie I C 1003/11.
W zakresie drugiego z przestępstw będących przedmiotem zarzutów wobec oskarżonej Sąd podzielił pogląd oskarżyciela publicznego co do jego opisu i kwalifikacji prawnej, przypisującI. F.sprawstwo i winę w zakresie występku zart. 270 § 1 kk. Dostępny materiał dowodowy nie dawał podstaw do jednoznacznego ustalenia, czy oba aneksy zostały przez oskarżoną podrobione w tym samym czasie, czy też były to dwa odrębne działania, zatem Sąd nie ingerował w opis czynu zarzucanego oskarżonej.
Za przypisany oskarżonej występek zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkiart. 12 kkSąd wymierzył jej karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a za występek zart. 270 § 1 kk– karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, obejmując je węzłem kary łącznej w wymiarze roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Zdaniem Sądu w świetle ogólnych dyrektyw wymiaru kary sformułowanych wart. 53 kkzarówno forma, jak i wysokość kar orzeczonych wobec oskarżonej pozostają proporcjonalne do stopnia jej zawinienia i stopnia społecznej szkodliwości jej czynów. Sąd miał na względzie, że oskarżona działała w ramach z góry powziętego zamiaru, w sposób zaplanowany, celowy, ukierunkowany na wprowadzenie w błąd sądu orzekającego w przedmiocie jej rzekomych roszczeń i w celu doprowadzenia tegoż sądu do wydania niekorzystnego dla oskarżyciela posiłkowego rozstrzygnięcia w zakresie rozporządzenia jego mieniem. Na osiągnięcie tak sprecyzowanego celu obliczone były oszukańcze zabiegi, polegające na podrobieniu dokumentów przedłożonych następnie w procesie jako dowody mające potwierdzić rzekomą zasadność roszczeń wysuwanych przez oskarżoną. Motywacja oskarżonej sprowadzała się do uzyskania korzyści majątkowej dzięki oszustwu, z zemsty za nieuregulowanie przezJ. Z.umówionego wynagrodzenia za prowadzenie przez oskarżoną jego spraw księgowych, w zakresie których zresztą oskarżona dopuściła się nadużyć. Rozmiar i zakres negatywnych następstw działania oskarżonej w wypadku zrealizowania zamierzonego przez nią celu byłby znaczny i dotkliwy dla oskarżyciela posiłkowego, o czym decydowała wysokość dochodzonych przez oskarżoną roszczeń. Podobnie należy oceniać zachowanie oskarżonej polegające na podrobieniu podpisówG. Ć. (2)na aneksach do umowy spółki, pozorujących jego przestąpienie do spółki cywilnej, w formie której oskarżona prowadziła swoje biuro rachunkowe. Konsekwencją podrobienia tych dokumentów i wykorzystania ich min. wobec organów ewidencji działalności gospodarczej i organu skarbowego, miało swoje konsekwencje dla pokrzywdzonego, wyrażające się min. w możliwości pozwania go przez pracowników oskarżonej jako rzekomego pracodawcę w procesie przed sądem pracy o zapłatę zaległych wynagrodzeń. Oskarżona w zakresie żadnego z zarzucanych nie przyznała się do winy, nie wyraziła w najmniejszym stopniu skruchy, nie podejmowała żadnych kroków w celu przeproszenia pokrzywdzonych. Oskarżona nie po raz pierwszy weszła w konflikt z prawem. Już w datach skierowania obu objętych niniejszym postępowaniem aktów oskarżenia miała status osoby karanej sądownie za występek zart. 297 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk. Skazanie to w trakcie niniejszego procesu uległo zatarciu, jednak oskarżona w międzyczasie została ponownie skazana za przestępstwo zart. 286 § 1 kk. Wcześniejsze skazanie oskarżonej za podobne przestępstwa na karę pozbawienia wolności w świetle aktualnie obowiązujących przepisów (art. 69 § 1 kk) uniemożliwiałoby zastosowanie wobec niej dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary, choć byłoby to potencjalnie możliwe przy zastosowaniu dyspozycjiart. 4 § 1 kk. Jednocześnie jednak właściwości i warunki osobiste oskarżonej są tego rodzaju, że uzasadniają ocenę oskarżonej jako osoby o nieprawidłowo ukształtowanej osobowości, nieuczciwej, mściwej, nie liczącej się z innymi ludźmi ani nie przestrzegającej ogólnie przyjętym norm postępowania, a także lekceważącej zasady porządku prawnego. Ustalenia odnoszące się do osoby oskarżonej, poczynione na podstawie opinii sądowo-psychiatrycznych wskazują, że jest ona uzależniona od alkoholu, a przy tym niekonsekwentna w zakresie podejmowanego leczenia odwykowego, traktująca swoje uzależnienie i problemy psychiczne instrumentalnie, w celu realizacji swoich celów (min. procesowych). Na niekorzyść oskarżonej świadczy jej postawa procesowa demonstrowana w niniejszym postępowaniu, polegająca na markowaniu woli uczestniczenia w procesie przy jednoczesnym unikaniu stawiennictwa i składaniu niewiarygodnych usprawiedliwień z jednoczesnymi wnioskami o odroczenie rozpraw.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że przy uwzględnieniu okoliczności popełnienia przez oskarżoną aktualnie przypisanych jej przestępstw, brak jest przesłanek uzasadniających wymierzenieI. F.kary pozbawienia wolności w warunkach probacji. Kara w takiej postaci zdanie Sądu w żadnym razie nie byłaby wystarczająca dla osiągnięcia wobec oskarżonej swoich celów zapobiegawczych i wychowawczych, nie byłyby też proporcjonalna do całokształtu postawy oskarżonej, stopnia jej zawinienia oraz znacznego poziomu społecznej szkodliwości jej zachowań. Nie zrealizowałaby też postulatu kary sprawiedliwej w odbiorze społecznym, pozostawiając oskarżoną w gruncie rzeczy bezkarną pomimo kolejnego naruszenia porządku prawnego.
O kosztach sądowych rozstrzygnięto w oparciu oart. 624 § 1 kpkzwalniając oskarżonąI. F.w całości od ich ponoszenia, uwzględniając jej sytuację materialną (pkt. IV wyroku).