Sąd Okręgowy w Koninie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 63/16
Data wyroku: 2016-04-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jolanta Tembłowska

Sygn. aktI Ns 63/16

POSTANOWIENIE
Dnia 20 kwietnia 2016 roku
Sąd Okręgowy wK., I Wydział Cywilny
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Jolanta Tembłowska
Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Wróbel
po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 roku wK.
na rozprawie
sprawy z wnioskuS. M.
przy udzialeW. K.iA. M.
o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym
p o s t a n a w i a:

1
zobowiązać uczestnikaW. K.do złożenia oświadczenia na zorganizowanej konferencji prasowej następującej treści: „JaW. K.prostuję nieprawdziwe informacje podane przeze mnie na konferencji prasowej w dniu 6.04.2016 r., a wyemitowane przez portal internetowy Lm.pl w dniu 8.04.2016 r., że „w naszej grupie są wszystkie opcje polityczne, począwszy od(...)u”i wyemitowania treści tego oświadczenia na portalu internetowym Lm.pl w terminie 7 dni od daty prawomocności orzeczenia.

2
zobowiązać uczestniczkęA. M.do złożenia oświadczenia na zorganizowanej konferencji prasowej następującej treści: „JaA. M.prostuję nieprawdziwe informacje podane przeze mnie na konferencji prasowej w dniu 6.04.2016 r., a wyemitowane przez portal internetowy Lm.pl w dniu 8.04.2016 r., że Komisarz Wyborczy na etapie weryfikacji zakwestionował 21 podpisów,podczas gdy liczba podpisów wadliwych wynosi 34” i wyemitowanie treści tego oświadczenia na portalu internetowym Lm.pl w terminie 7 dni od daty prawomocności orzeczenia.

3
umorzyć postępowanie w przedmiocie żądania nakazania uczestnikom przekazania kwoty 5.000 zł na rzecz organizowanej imprezy dla dzieci w dniu 2 maja 2016 r.

4
oddalić wniosek w pozostałym zakresie.

SSO Jolanta Tembłowska
Sygn. akt I Ns 63/16

UZASADNIENIE
WnioskodawcaS. M., działając na podstawieart. 35 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 rokuo referendum lokalnymwniósł, przy uczestnictwieW. K.orazA. M., wniósł o:

1
zakazanie uczestnikowi postępowania rozpowszechniania nieprawdziwych informacji o tym, iż jakoby w skład grupy referendalnej wchodziły wszystkie opcje polityczne począwszy od(...)u,

2
zakazanie uczestnikowi postępowania rozpowszechniania nieprawdziwych informacji o ilości zakwestionowanych przez Komisarza Wyborczego podpisów na listach popierających inicjatywę referendalną,

3
nakazanie uczestnikowi postępowania opublikowania sprostowania nieprawdziwych informacji poprzez złożenie oświadczenia o następującej treści: „Działając w imieniu grupy referendalnej oświadczam, że podane informacje dotyczące wspierania inicjatywy referendalnej przez wszystkie opcje polityczne począwszy od(...)u są nieprawdziwe, gdyż grupa referendalna nigdy nie otrzymała oficjalnego poparcia od lokalnych struktur partii(...)w przedmiocie zorganizowania referendum w sprawie odwołania Burmistrza MiastaK.. Takiego poparcia nie udzieliła również partia(...)oraz(...)oddział partii(...). Nieprawdą jest również fakt, że ww. opcje polityczne wchodzą w skład grupy referendalnej. Nadto nieprawdą jest, że poseł(...)L. G.odbywał jakiekolwiek rozmowy z przedstawicielami grupyW. K.w przedmiocie referendum. Nieprawą jest, że Komisarz Wyborczy zakwestionował ilość 21 podpisów, gdyż rozgłaszana przez nas informacja nie znalazła potwierdzenia w dokumentach otrzymanych od Komisarza Wyborczego, z których wynika, iż liczba zakwestionowanych podpisów wynosi 34”,

4
nakazanie uczestnikowi postępowania przekazania kwoty 5.000,00 złotych na rzecz organizowanej przez Urząd Miejski wK.imprezy dla dzieci zaplanowanej na dzień 2 maja 2016 roku.

W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał m.in., że w dniu8 kwietnia 2016 roku na portalu internetowym Lm.pl ukazał się artykuł pt.Grupareferendalna chce odwołania BurmistrzaK.”. Wnioskodawca podkreślił, że artykuł ten zawiera również nagranie video, w którym członkowie grupy w osobach m.in.W. K.oraz rzecznika prasowego grupyA. M.wypowiadają się w przedmiocie działań Burmistrza oraz referendum. Podczas konferencji członek grupyW. K.użył następującego stwierdzenia „w naszej grupie są wszystkie opcje polityczne począwszy od(...)u (…)”.
Wnioskodawca wskazał, że powyższe stwierdzenie jest nieprawdziwe, gdyż partia(...)nigdy nie udzieliła jakiegokolwiek poparcia grupie referendalnej oraz inicjatywie przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania Burmistrza MiastaK.. Nadto nikt z członków partii(...)nie wspierai nie uczestniczy w strukturach grupy referendalnej. Członkowie struktur partyjnych(...)udzielili natomiast poparcia BurmistrzowiS. M..
Uczestnicy postępowaniaW. K.iA. M.wnieśli o oddalenie wniosku podnosząc, że informacje te są prawdziwe, albowiem inicjatorzy referendum oraz osoby wspierające tę inicjatywę są sympatykami różnych środowisk politycznych, inaczej mówiąc reprezentują wszystkie opcje polityczne mające znaczenie w polityce lokalnej. Uczestnicy podkreślili ponadto, że wniosek wynika z niezrozumienia różnicy między słowami „opcja” a „partia” polityczna.
Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 roku wnioskodawcaS. M.sprecyzował żądanie punktu 3. wnioskuw ten sposób, że wniósł o nakazanieW. K.opublikowania oświadczenia następującej treści: „JaW. K.prostuję nieprawdziwe informacje podane przeze mnie na konferencji prasowej w dniu 6 kwietnia 2016 roku,a wyemitowane przez portal Lm 8 kwietnia 2016 roku gdyż grupa referendalna nigdy nie otrzymała jakiegokolwiek poparcia od struktur partyjnych(...), jak również żaden członek nie uczestniczył w strukturach grupy referendalnej. Poparcia nie udzieliła również partia(...)oraz partia(...), nadto żaden z członków ww. partii nie uczestniczył w strukturach grupy referendalnej. Nadto nieprawną jest, iż kiedykolwiek jako członek grupy referendalnej brałem udział w rozmowachz posłemL. G.”.
Ponadto wnioskodawcaS. M.wniósło nakazanie uczestniczceA. M.sprostowania nieprawdziwych informacji poprzez złożenie oświadczenia następującej treści: „JaA. M.prostuję nieprawdziwe informacje podane przez mnie na konferencji prasowej w dniu 6 kwietnia 2016 roku, iż Komisarz Wyborczy na etapie weryfikacji zakwestionował 21 podpisów podczas, gdy liczba podpisów zakwestionowanych negatywnie wynosi 30”.
Dodatkowo wnioskodawca wniósł o zobowiązanie zorganizowania konferencji na której uczestnicy wygłoszą oświadczenia prostujące na portalu E-K.i PrzeglądzieK..

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Komisarz Wyborczy wK.w protokole z badania wykazu podpisów osób uprawnionych do głosowania popierających inicjatywę przeprowadzenia referendum gminnego w sprawie odwołania Burmistrza MiastaK.–S. M.przed upływem kadencji z dnia 4 kwietnia 2016 roku wskazał, żew wyniku przeprowadzenia weryfikacji złożonych podpisów na listach poparcia ustalono, iż przedłożono 2015 podpisów, w tym 1981 podpisów prawidłowych, 34 podpisów wadliwych.
Przed sporządzeniem wskazanego protokołu,A. D. (1)Biura Komisarza Wyborczego wK.w wywiadzie dlaTelewizji (...)emitującej program pt. „Wniosek o referendum”, odnosząc się do kwestii referendum, a ściślej złożonego wniosku mieszkańców o jego przeprowadzenie wskazała m.in., że wniosek ten złożony został Komisarzowi Wyborczemu wK.w dniu 22 marca 2015 roku wraz z „kartami”, tj. podpisami(...).D.A. D. (2)podkreśliła, że dokładna liczba złożonych podpisów to 2012 na 225 kartach, dodając jednocześnie, że trwają prace sprawdzające.D.wskazała, że „(…) co prawda Komisarz tego jeszcze nie zakwestionował, ale wygląda na to, że prawdopodobnie będzie 1991 podpisów prawidłowych (…)” –vide: nagranie, k. 34 akt.
Na zorganizowanej przez inicjatorów referendum (grupę referendalną), w dniu 6 kwietnia 2016 roku, konferencji uczestniczka postępowaniaA. M.(rzecznik prasowy grupy referendalne) oświadczyła, że „(…) zebraliśmy wymagane podpisy. Było ich 2012. Zostały zawiezione do Komisarza Wyborczego przed czasem. Komisarz Wyborczy sprawdził te wszystkie podpisy. Zweryfikował i ocenił, że 1991 są ważne. Odrzucone zostało 21 – to były te nieważne”.
Jednocześnie, na tej samej konferencji uczestnik postępowaniaW. K.oświadczył – pomimo, że w skład grupy referendalnej nie wchodzą członkowie partii politycznej(...), a także partii(...)oraz(...)i mimo braku poparcia ze strony tych partii w organizowaniu referendum – iż „(…) w naszej grupie są wszystkie opcje polityczne, wszystkie, począwszy od(...)u (…)” –
    vide: nagranie, k. 35 akt.

Nagranie video z konferencji, zawierające powyższe oświadczenia, opublikowane zostało na portalu internetowym Lm.pl w dniu 8 kwietnia 2016 roku pod tytułemGrupareferendalna chce odwołania BurmistrzaK.”.
Żadna z partii politycznych:(...),(...),(...),(...)ani posłowie z wyżej wymienionych partii nie złożyli oświadczenia o poparciu referendum.
Także posełL. G.nie udzielił poparcia dla inicjatywy referendum, o czym informował mieszkańców, na organizowanych przez siebie spotkanych.
J. K. (1)w 2006 r. kandydował z Komitetu Wyborczego(...)na radnego powiatu. 9 lat temu prowadził kampanię wyborczą wnioskodawcy. Był członkiem Komitetu Honorowego poparcia dla kandydata na posła RPL. G.. W skład komitetu wchodziło 26 osób, przy nazwiskuJ. K. (1)jako członka komitetu widnieje zapis – prezes(...)wK.. W wyborach w 2014 r.J. K. (1)nie brał udziału. W grudniu 2015 r.J. K. (1)został zwolniony dyscyplinarnie przez wnioskodawcę z pracy. Złożył odwołanie do sądu pracy.
W skład grupy referendalnej wchodzi 9 osób, nadto rzecznikA. M.. Członkowie grupy referendalnej nie są członkami partii politycznych.

Sąd zważył, co następuje:
Art. 35 ustawy z dnia 15 września 2000 roku o referendum lokalnymstanowi, że jeżeli plakaty, hasła, ulotki, wypowiedzi albo inne formy propagandy i agitacji zawierają nieprawdziwe dane i informacje, każdy zainteresowany ma prawo złożyć do sądu okręgowego wniosek o:

1
orzeczenie konfiskaty takich materiałów;

2
wydanie zakazu publikowania takich materiałów;

3
nakazanie sprostowania informacji;

4
nakazanie przeproszenia pomówionego;

5
nakazanie uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 10 000 złotych na rzecz instytucji charytatywnej;

6
zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy kwoty do 10 000 złotych tytułem odszkodowania.

Do udzielenia wnioskodawcy ochrony prawnej, zgodniez przytoczoną regulacją prawną, koniecznym jest wykazanie przez wnioskodawcę, że wypowiedzi uczestników na konferencjiz dnia 6 kwietnia 2014 roku, a opublikowane na portalu internetowym Lm.pl w dniu 8 kwietnia 2016 roku zawierają informacje nieprawdziwe.
Z całokształtu okoliczności sprawy, w tym rzeczowego materiału dowodowego, treści nagrań zawierających wypowiedźA. D. (1)Biura Komisarza WyborczegowK.oraz oświadczeń uczestników postępowania:W. K.iA. M.zaprezentowanych na konferencjiw dniu 6 kwietnia 2016 roku, a także zeznań świadków:G. F.,W. G.,J. K. (1),L. G.– które to zeznania są spójne, logiczne, kategoryczne, a korespondują ze sobą w kwestii braku poparcia w organizacji referendum zarówno ze strony partii politycznej(...), jak i samego świadkaL. G.(posła RP) – wynika, że zarówno członkowie partii politycznej(...),(...),(...)nie wchodzą w skład grupy referendalnej, tj. grupy inicjującej referendum w sprawie odwołania Burmistrza MiastaK., jak i owej inicjatywy nie popierają (jako członkowie partii czy też jako partie).
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala również na przyjęcie, iż wśród członków grupy referendalnej są osoby, które w dacie udzielonej wypowiedzi reprezentują poglądy tożsame z poglądami partii(...). Z uwagi na fakt, iż wnioskodawca wskazał, iżJ. K. (1)co do poglądów którego uczestnicy podają, iż sympatyzuje, sympatyzował z(...), został zwolniony dyscyplinarnie z pracy i nie działa w strukturach(...), rzeczą uczestników było okoliczność tę wykazać. Fakt kandydowania w 2006 r. z ramienia partii(...)w wyborach, udziału w Komitecie Honorowym popierającym kandydata(...)w konfrontacji z jego oświadczeniem, iż w wyborach 2014 r. nie brał udziału i w powiązaniu z faktem skonfliktowania z wnioskodawcą, na skutek dyscyplinarnego zwolnienia, pozwala przyjąć, iż nie zostało wykazane, iż w składzie grupy referendalnej są „wszystkie opcje polityczne, wszystkie, począwszy od(...)u”.
Powyższe ujawnia zatem nieprawdziwość wypowiedzi (oświadczenia) uczestnika postępowaniaW. K.zaprezentowanej na konferencji z dnia 6 kwietnia 2016 roku,a uwiecznionej na nagraniu video wyemitowanym na portalu internetowym Lm.pl w dniu 8 kwietnia 2016 roku, kiedy to uczestnik wskazał, że m.in., że „(…) w naszej grupie są wszystkie opcje polityczne, wszystkie, począwszy od(...)u (…)”.
Jednocześnie zaakcentować należy, że dla oceny „prawdziwości” przytoczonej wypowiedzi uczestnika postępowania bez znaczenia pozostaje fakt użycia przezW. K.sformułowania „opcja polityczna”, zamiast partia polityczna.
Znamiennym jest, że wypowiedź uczestnikaW. K., z uwagi na jej emisję (zamieszczenie) na portalu internetowym Lm.pl trafiła do szerokiego grona odbiorców (co zresztą było zamierzeniem uczestnika), dla których słowo „opcja” i „partia” ma znaczenie synonimiczne.
W świetle bowiem zasad doświadczenia życiowego przeciętny człowiek, a takim jest adresat wypowiedzi uczestnika (potencjalny wyborca), słysząc wypowiedźW. K.nie analizuje jej w kontekście użytych w niej sformułowań, nie zastanawia się nad znaczeniem poszczególnych zwrotów, a jedynie rejestruje (koduje) nieprawdziwy fakt poparcia referendum przez partie polityczne, w tym(...), nieprawdziwy fakt udziału w grupie referendalnej(...). Użycie w jednej wypowiedzi słów opcja polityczna i nazwy konkretnej partii politycznej, tj.(...)sugeruje przeciętnemu odbiorcy, iż(...)jako partia polityczna popiera w jakiejkolwiek formule referendum czy też działania członków grupy referendalnej. Jeżeli nawet słowo opcja odnosi się do wariantów, palety różnych poglądów, to poprzez odniesienie do konkretnej partii daje przekaz, iż informacja dotyczy tej partii wymienionej z nazwy, a nie do sympatii politycznych członków grupy referendalnej.
Zaprezentowane rozważania nieuzasadnionym czynią zatem wniosek uczestnika postępowania o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego językoznawczy, dlatego Sąd owy wniosek oddalił.
Jednocześnie bez znaczenia – z uwagi na prywatny charakter rozmowy – pozostaje treść złożonego do akt sprawy nagrania rozmowy świadkaJ. K. (2)ze świadkiemL. G..
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności treść protokołu z badania wykazu podpisów osób uprawnionych do głosowania popierających inicjatywę przeprowadzenia referendum gminnego w sprawie odwołania Burmistrza MiastaK.–S. M.przez upływem kadencji z dnia 4 kwietnia 2016 roku, a także treści nagrania wypowiedziA. D. (1)Biura Komisarza Wyborczego wK.udzielonej w wywiadzie dlaTelewizji (...)emitującej program pt. „Wnioseko referendum” ujawnia nieprawdziwość wypowiedzi uczestniczki postępowaniaA. M.na konferencji odbytej w dniu6 kwietnia 2016 roku, a opublikowanej w nagraniu video na portalu internetowym Lm.pl z dnia 8 kwietnia 2016 roku.
Wspomniany protokół wskazuje, że w wyniku przeprowadzenia weryfikacji złożonych podpisów na listach poparcia ustalono, iż przedłożono 2015 podpisów, w tym 1981 podpisów prawidłowych, 34 podpisów wadliwych, co jest niezgodnez treścią wypowiedzi uczestniczki sformułowanej podczas konferencji prasowej w dniu 6 kwietnia 2016 roku, a zatem już po sporządzeniu protokołu, a z której wynika, iż „zebrali wymagane podpisy. Było ich 2012. Komisarz wyborczy wK.zweryfikował i ocenił, że 1991 są ważne. Odrzucone zostało 21 – to były te nieważne”.
Tożsame, z tymi prezentowanymi przez uczestniczkęA. M.wnioski w zakresie liczby ważnych podpisów wywieść można z wypowiedziA. D. (1)Biura Komisarza Wyborczego wK., niemniej uważna analiza tej wypowiedzi wskazuje, iż liczba ważnych/nieważnych podpisów, nie została (w chwili wypowiedziD.Biura) poddana weryfikacji przez Komisarza Wyborczego wK.i jest to liczba „prawdopodobna”.
Powyższe, ukazując nieprawdziwość informacji przekazywanych przez uczestniczkę, zasadnym czyni stwierdzenie, że przed podaniem takiej informacji uczestniczkaA. M.winna zweryfikować jej prawdziwość bądź też sformułować ją w taki sposób jakD.Biura Komisarza Wyborczego wK.A. D. (2), czego nie uczyniła. W ocenie Sądu oficjalna wypowiedź uczestniczki jako rzecznika grupy referendalnej co do ilości zebranych głosów, co do ilości głosów ważnych i wadliwych stanowi formę propagandy i agitacji wyborczej, albowiem ma wskazywać na zakres poparcia udzielonego referendum przez(...).
Z uwagi na powyższe i fakt publikacji (emisji) nagraniaz konferencji prasowej z dnia 6 kwietnia 2016 roku tylko na portalu internetowym Lm.pl, Sąd uwzględniając wniosekS. M.co do zasady, oddalił ten wniosek w części zmierzającej do zorganizowania konferencji i wygłoszenia oświadczenia na portalu E-K.igazecie (...).
Na skutek cofnięcia wniosku w zakresie nakazania uczestnikom przekazania kwoty 5.000 zł na rzecz organizowanej imprezy dla dzieci w dniu 2.05.2016 r. i wyrażenia zgody przez uczestników postępowanie w tej części umorzono.
Z uwagi na charakter naruszenia w postaci podania nieprawdziwych informacji i adekwatność udzielonej ochrony, Sąd uznał, iż nie zaistniała konieczność uwzględnienia żądania zakazywania uczestnikom rozpowszechniania uczestnikom rozpowszechniania nieprawdziwych informacji (tym bardziej, że treśćart. 35 ustawy o referendummówi jedynie o zakazie publikowania materiałów). Nadto uczestnik postępowania jako członek grupy referendalnej brał udział w spotkaniu z udziałem posłaL. G.i dla oceny prawdziwości tego faktu nie ma znaczenia czy w spotkaniu brali udział tylko członkowie grupy referendalnej, sympatycy referendum, czy też było to spotkanie posła z wyborcami,(...), albowiem spotkanie się odbyło, uczestnik brał w nim udział, a nadto jest członkiem grupy referendalnej, co skutkowało oddaleniem żądania także w tym zakresie.
SSO Jolanta Tembłowska