Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 6/16
Data wyroku: 2016-04-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Trzeja-Wagner
Słowa kluczowe: Wyrok
Podstawa prawna: art. 437 kpk, 438 kpk

Sygnatura akt VI Ka 6/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia19 kwietnia 2016r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Ewa Trzeja-Wagner
Protokolant Marzena Mocek
przy udziale Krystyny Marchewki
Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r.
sprawyD. W. (1)ur. (...)wT.,
synaW.iH.
oskarżonego zart. 279§1 kkw zw. zart. 64§1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 20 października 2015 r. sygnatura akt VII K 471/15
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpk

1
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zabrzu;

2
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.I. L.kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmującą kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

Sygn. akt: VI Ka 6/16

UZASADNIENIE
Od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 20 października 2015 r. (sygn. akt VII K 471/15) apelację wniósł oskarżonyD. W. (1).
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

-

obrazę przepisów postępowania, poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie uwzględnienie oświadczenia pokrzywdzonego, który cofnął wniosek o ściganie, które to uchybienie miało wpływ na treść wyroku;

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, wyrażający się w uznaniu, iż oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona zarzuconego mu czynu i w konsekwencji skazanie go za czyn zart. 279 § 1 k.k., podczas gdy prawidłowa i kompleksowa ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku przeciwnego.

Stawiając powyższe zarzuty, apelujący wniósł o:

-

zmianę wyroku poprzez warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zabrzu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Konsekwencją wniesienia apelacji i podnoszonych w niej zarzutów jest uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bowiem nie są zdaniem Sądu Odwoławczego całkowicie pozbawionymi słuszności zastrzeżenia skarżącego co do procedowania Sądu Rejonowego.
Niewątpliwym jest – mając na uwadze stan dowodowy niniejszej sprawy – iż zagadnieniem zasadniczym dla kwestii zakresu odpowiedzialności oskarżonego jest ocena wiarygodności zeznań świadka:D. W. (2)– brata oskarżonego.
Sąd I instancji nie przesłuchał bezpośrednio na rozprawie w charakterze świadkaD. W. (2), opierając się jedynie na jego zeznaniach odczytanych na rozprawie w trybieart. 392 § 1 k.p.k.(k.62).
Zgodnie z treściąart. 392 § 1 k.p.k.wolno odczytywać na rozprawie głównej protokoły przesłuchania świadków i oskarżonych, sporządzone w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem albo w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę, gdy bezpośrednie przeprowadzenie dowodu nie jest niezbędne, a żadna z obecnych stron temu się nie sprzeciwia. W trybie wskazanym w przepisieart. 392 § 1 k.p.k.nie jest dopuszczalne odczytywanie protokołów osób uprawnionych do odmowy składania zeznań, które mogą na rozprawie złożyć oświadczenie o skorzystaniu z tego prawa. Powodowałoby to bowiem możliwość obejścia tego uprawnienia przy braku wiedzy zainteresowanego o powyższym.D. W. (2)jest bratem oskarżonego, a zatem przysługuje mu prawo odmowy składania zeznań. Prawo to przysługiwało równieżM. W., jednakże jej zeznania nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia i w zasadzie dowód ten jest zupełnie zbędny. W tych okolicznościach zaniechanie bezpośredniego przesłuchaniaD. W. (2)z uprzednim pouczeniem go o przysługującym uprawnieniu na rozprawie niewątpliwie stanowiło obrazęart. 392 § 1 k.p.k., która miała wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Oskarżony w swojej osobistej apelacji podnosił, że jego brat cofnął wniosek o ściganie. Ściganie kradzieży z włamaniem ma charakter wnioskowy, jeżeli popełniono ją na szkodę osoby najbliższej.
Analizując protokół posiedzenia z dnia 31 sierpnia 2015 r. można wysnuć taki wniosek. Problem, jaki pojawia się w niniejszej sprawie, dotyczy formy wyrażenia przez sąd zgody albo braku zgody na cofnięcie wniosku o ściganie, złożone w terminie zakreślonym wart. 12 § 3 k.p.k., a więc przed rozpoczęciem przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. Jest bowiem bezsporne, że pokrzywdzonyD. W. (2)na tymże posiedzeniu, czyli przed rozpoczęciem przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej oświadczył: ”iż nie chce by jego brat został ukarany bo naprawił mu szkodę, chce wycofać sprawę”. Sąd Rejonowy w przedmiocie tego oświadczenia nie podjął żadnego postanowienia, natomiast rozprawę główną przeprowadził w całym zakresie wyznaczonym zarzutem aktu oskarżenia i w wyroku z dnia 20 października 2015 r. orzekł o stawianym oskarżonemu zarzucie zart. 279 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.Na tej podstawie należy przyjąć, że Sąd Rejonowy w ten sposób (dorozumiany) wyraził brak zgody na cofnięcie wniosku o ściganie, złożone przez pokrzywdzonego, co wyklucza możliwość wyrażenia takiej zgody w ponownym rozpoznaniu sprawy oskarżonego, po uchyleniu przez Sąd Okręgowy wyroku z dnia 20 października 2015 r. Żaden przepis ustawy procesowej nie określa, jaka ma być forma wyrażenia przez sąd zgody bądź braku zgody na cofnięcie wniosku o ściganie, to należy przyjąć, że decyzja sądu w tej kwestii może być wyrażona także w sposób dorozumiany. Rzecz jednak w tym, żeby nie było żadnych wątpliwości, że sąd rzeczywiście oceniał cofnięcie wniosku i podjął w tej kwestii decyzję.
Sprawa będzie oczywista, gdy sąd, mając oświadczenie o cofnięciu wniosku, skieruje sprawę na posiedzenie i nie wydając już odrębnego postanowienia o wyrażeniu zgody na takie cofnięcie, na podstawieart. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.postępowanie w sprawie umorzy. Takie orzeczenie nie pozostawi wątpliwości, że sąd wyraził zgodę na cofnięcie wniosku. Natomiast postąpienie odwrotne, to jest kontynuowanie postępowania mimo złożenia w terminie oświadczenia o cofnięciu wniosku o ściganie, nie jest już tak jednoznaczne. Sytuacja taka może oczywiście stanowić wyraz podjętej wcześniej decyzji sądu o niewyrażeniu zgody na cofnięcie wniosku, ale nie można wykluczyć, że będzie ona po prostu następstwem przeoczenia (niezauważenia przez sąd) cofnięcia wniosku o ściganie i nie będzie wyrażać negatywnej decyzji sądu w tej mierze. Dlatego też Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że podejmowana na podstawieart. 12 § 3 k.p.k.decyzja sądu o niewyrażeniu zgody na cofnięcie wniosku o ściganie powinna zawsze przybrać formę odrębnego postanowienia, wydanego przed rozpoczęciem przewodu sądowego i kontynuowaniem postępowania na rozprawie głównej. Taka forma decyzji sądu wykluczy dopiero jakąkolwiek wątpliwość, że mimo istnienia w aktach oświadczenia o cofnięciu wniosku o ściganie postępowanie jest dopuszczalne i nie wygasło prawo oskarżyciela do oskarżenia.
Brak postanowienia w tej mierze, ale dopuszczenie przez sąd do rozpoczęcia przewodu sądowego i kontynuowanie postępowania, a następnie wyrokowanie o zarzucie dotyczącym przestępstwa ściganego na wniosek, mimo istnienia w aktach sprawy oświadczenia o cofnięciu wniosku o ściganie, które sąd miał na rozprawie, obliguje jednak przyjąć, że sąd konkludentnie nie wyraził zgody na cofnięcie wniosku o ściganie. I takie też ustalenia należy poczynić w sprawie niniejszej.
Zawarte wart. 12 § 3 k.p.k.sformułowanie, iż cofnięcie wniosku o ściganie w postępowaniu sądowym jest możliwe tylko do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej, oznacza niedopuszczalność takiego cofnięcia na rozprawie drugiej, prowadzonej po uchyleniu pierwszego wyroku przez sąd odwoławczy i przekazaniu sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy przeprowadzić postępowanie dowodowe w pełnym zakresie. Sąd Rejonowy powinien dążyć do bezpośredniego przesłuchania pokrzywdzonego aby go pouczyć o przysługującym uprawnieniu.
Z uwagi na skuteczność zarzutu naruszenia przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zapadłego orzeczenia zaskarżony wyrok należało uchylić a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania.