Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
VI Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: VI Nsm 811/15
Data wyroku: 2016-05-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Ciwińska
Słowa kluczowe: Kontakty Z Dzieckiem
Podstawa prawna: art. 113, 113.6 kro
Teza: oddalić wniosek

POSTANOWIENIE
Dnia 5 maja 2016
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy wW.VI Wydział Rodzinny i Nieletnich
w następującym składzie :
Przewodniczący : SSR Barbara CiwińskaProtokolant: Izabela Katryńska
po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z wnioskuA. Z. (1)iA. Z. (2)
przeciwkoS. K.
o ustalenie kontaktów z małoletnimiE. K.iL. K. (1)
postanawia:

1
oddalić wniosek,

2
pozostawić strony przy poniesionych kosztach postępowania.

UZASADNIENIE
Pismem z dnia 27 marca 2016 roku wnioskodawcyA. Z. (1)iA. Z. (2)złożyli wniosek o ustalenie kontaktów z małoletnimiE. K.orazL. K. (2)w ten sposób, że wnioskodawcy będą mogli spotykać się z małoletnimi w każdą drugą sobotę miesiąca w godzinach 10;00 – 17;00 oraz w każdą czwartą sobotę miesiąca od godziny 10 do godziny 10 w niedzielę, w dotychczasowym miejscu zamieszkania małoletnich w ich domu rodzinnym wM.ul. (...). Jednocześnie wnioskodawcy wnieśli o zezwolenie na przebywanie w czasie kontaktówM. K.brata małoletnich oraz o zobowiązanie opiekuna prawnego dzieciS. K.do:

a
doprowadzenia małoletnich na miejsce spotkania;

b
przygotowania małoletnich do kontaktów z wnioskodawcami;

c
pozostawienia małoletnich na czas kontaktów z wnioskodawcami;

d
odprowadzenia małoletnich po zakończeniu kontaktów do miejsca ich zamieszkania.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż matka małoletnichA. Z. (2)(siostraA. Z. (1)) zmarła w dniu 3 kwietnia 2014 roku. Po tym wydarzeniu opiekę prawną nad dziećmi przejął ich ojciec, który wcześniej nie opiekował się dziećmi. Zdaniem wnioskodawców ojciec dzieci uniemożliwia im kontakty. Wnioskodawcy wyrazili zgodę, aby kontakty ewentualnie odbywały się wW.(wniosek – k. 1).
W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowaniaS. K.wniósł o oddalenie wniosku wskazując, iż wnioskodawcom w ogóle nie przysługuje legitymacja do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, albowiem nigdy nie sprawowali oni bezpośredniej pieczy nad małoletnimi. Uczestnik postępowaniaS. K.podniósł również, iż w jego opinii kontakty jego dzieci z wnioskodawcami będą wpływały na dzieci destabilizująco, będą naruszały ich dobro oraz bezpieczeństwo, w związku z czym nie może wyrazić na nie zgody. Uczestnik postępowania wskazał również, iż pomiędzy nim aA. Z. (1)od kilku lat toczy się poważny konflikt, który przejawia się między innymi licznymi toczącymi się postępowaniami karnymi i cywilnymi, z udziałem obydwu mężczyzn (odpowiedź na wniosek –k. 31 - 36).
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawcyA. Z. (1)iA. Z. (2)są małżeństwem od(...)1998 roku.A. Z. (1)jest bratem zmarłej w dniu(...)2014 roku matki małoletnichA. Z. (2). Przed śmiercią matki małoletnich wnioskodawcy utrzymywali częsty kontakt zE.K.iL. K. (1). Wnioskodawcy w każde wakacje, ferie, weekendy i dni wolne od pracy przyjeżdżali doM., gdzie mieszkałaA. Z. (2)wraz z dziećmi oraz swoimi rodzicami. Wnioskodawcy również wspólnie zA. Z. (2)i jej dziećmi wyjeżdżali na wakacje. W okresie, w którymA. Z. (2)chorowała i nie mogła zajmować się swoimi dziećmi, wnioskodawcy przyjeżdżali doM.i pomagali wJ. Z.iK. Z.w opiece nad dziećmi. W tamtym czasie wnioskodawcy mieszkali wL..A. Z. (1)oraz jego żona mieli dobre relację z matką dzieci. Wnioskodawcy są również rodzicami chrzestnymi obojga małoletnich. Przed śmierciąA. Z. (2)na piśmie wyraziła swoją wolę, aby opiekę prawną nad trójką jej dzieci przejęli jej rodziceJ. Z.iK. Z.oraz jej bratA. Z. (1)wraz z żoną.A. Z. (1)został również ustanowiony spadkobiercąA. Z. (2)(częściowo zeznania wnioskodawcyA. Z. (1)– k. 136 – 138, zeznania świadkaJ. Z.– k. 133 – 135, zeznania świadkaK. Z.–k. 135 – 136, skrócony akt zgonu – k. 2, akt małżeństwa – k. 2, kserokopia testamentu – k. 3, kserokopie aktów urodzenia małoletnich – k. 4). Wnioskodawcy chcieliby odbudować więzi rodzinne z małoletnimi, które jak twierdzą , przed kilku laty były silne.
S. K.ma obecnie 37 lat, posiada wykształcenie wyższe, ukończył WAT, pracuje jako żołnierz zawodowy w godzinach 7:30-15:30, otrzymując wynagrodzenie w wysokości 4500 zł netto miesięcznie. Jest zdrowym mężczyzną bez nałogów Od 2004 roku był w nieformalnym związki zA. Z. (2). Z tego związku narodzili się małoletniE. K.( obecnie 9 lat) iL. K. (1)( obecnie 5lat) . Po śmierci matki małoletnichS. K.przejął faktyczną opiekę na dziećmi. W dniu(...)2014 rokuS. K.zawarł związek małżeński zI. K.z tego związku w dniu(...)roku narodził sięJ. K.. Żona uczestnika postępowaniaI. K.ma obecnie 36 lat, pracuje wfirmie (...)w dziale technicznym, pracuje w godz. 7;00 – 15;00 zarabia 5500 zł netto miesięcznie i jest w ciąży z drugim dzieckiem.S. K.wraz z żonąI. K.oraz dziećmi zamieszkują wW.w nowoczesnym budynku w lokalu o pow. 60 m2. Mieszkanie jest nowocześnie urządzone, utrzymane jest w ładzie i porządku. Małoletnie dzieci mają swój pokój, osobne łóżka oraz miejsce do zabawy(sprawozdanie z wywiadu środowiskowego dot. sytuacji opiekuńczo-wychowawczej małoletnichE.iL. K. (1)z dnia 30.06.2015 r. k. oraz z dnia 4 maja 2016 roku – k. 129 – 130, zeznania uczestnika postępowaniaS. K.– k. 138 - 139).
MałoletniE. K.ur. (...)obecnie jest uczeniem II klasySzkoły Podstawowej nr (...)przyul. (...). Małoletni uczy się bardzo dobrze i szybko zaaklimatyzował się w klasie. Chłopiec jest dzieckiem zdrowym, rozwijającym się prawidłowo funkcjonuje w grupie rówieśniczej i nie sprawia problemów wychowawczych. MałoletniaL. K. (2)ur. (...)jest obecnie uczennicą I klasySzkoły Podstawowej nr (...)przyul. (...). Małoletnia uczy się dobrze, prawidłowo funkcjonuje w grupie rówieśniczej, nie sprawia problemów wychowawczych i uczęszcza na dodatkowe zajęcia. Jest dzieckiem zdrowym, ale pozostaje pod opieka urologa w związku z nocnym moczeniem. Małoletni nawiązali silną więź ze swoim ojcem jego żoną oraz przyrodnim bratem. Cała rodzina często spędza ze sobą czas. Sytuacja opiekuńczo – wychowawcza małoletnich nie budzi żadnych zastrzeżeń. Małoletnie dzieci mają zapewnione przez ojca oraz jego żonę dobre warunku socjalno – bytowe, należyta opiekę i właściwą atmosferę wychowawczą. Kontakty dzieci z rodziną ich zmarłej matki zostały rozluźnione, obecnie kojarzą się im głównie z konfliktem. Dzieci nie wspominają o rodzinie swojej matki jak również nie wyrażają chęci kontaktowania się z nimi(sprawozdanie z wywiadu środowiskowego dot. sytuacji opiekuńczo-wychowawczej małoletnichE.iL. K. (1)z dnia 30.06.2015 r. k. oraz z dnia 4 maja 2016 roku – k. 129 – 130, zeznania uczestnika postępowaniaS. K.– k. 138 - 139).
Powołany powyżej stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wymienionych dokumentów, które nie budziły wątpliwości co do ich mocy dowodowej.
Ustalenia faktyczne zostały również poczynione na podstawie zeznań uczestnika postępowaniaS. K., które w ocenie Sądu były wiarygodne, spójne, logiczne oraz konsekwentne dlatego też Sąd w całości dał im wiarę.
W zasadniczej części Sąd dał wiarę zeznaniom wnioskodawcyA. Z. (1)z tym jedynym zastrzeżeniem, iż Sąd nie podziela opinii wnioskodawców zawartej w ich zeznaniach, iż sprawowali oni przez dłuższy czas pieczę nad małoletnimi.
Sąd oddalił wnioski dowodowe dotyczące przesłuchania w charakterze świadków:M. B.,B. S.,M. C.,K. N.,A. B.,I. K.z uwagi na to, iż okoliczności dla których wnioski te zostały zgłoszone zostały już dostatecznie wykazane na podstawie dowodów w sprawie już przeprowadzonych. Na tej samej podstawie Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone w odpowiedzi na wniosek w pkt 5 lit. a pp. i, ii,(...)oraz lit. b.
W sprawie wykorzystano również sprawozdanie z wywiadu sporządzonego przez kuratora sądowego, któremu w całości Sąd dał wiarę. Sądowi z urzędu wiadomo, iż w tut. Sądem pod sygn. akt IV Nsm 743/14 toczy się sprawa z wnioskuJ. Z.iK. Z.z udziałemS. K.o ustalenie kontaktów z małoletnimiE.iL. K. (1)(sprawa ta jest w toku). Jednocześnie przed tut. Sądem pod sygn. akt VI Nsm 812/14 toczyła się sprawa z wnioskuJ. Z.iK. Z.z udziałemS. K.o ograniczenie władzy rodzicielskiej ojca i o umieszczenie małoletnichE. K.iL. K. (2)w rodzinie zastępczej u dziadków macierzystych. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 roku wniosek ten został oddalony. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 8 czerwca 2015 roku.
Sąd Rejonowy zważył co następuje:
WniosekA.iA. Z. (2)należało oddalić.
Zgodnie zart. 113 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczegoniezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów, kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. Powyższy przepis w myślart. 1136Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. stosuje się odpowiednio do kontaktów rodzeństwa, dziadków, powinowatych w linii prostej, a także innych osób, jeżeli sprawowały one przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem. Zwrócić należy uwagę, iż o ile kontakty między rodzicami a dziećmi stanowią przedmiot ich prawa podmiotowego o naturalnym charakterze, a ujętego następnie w pozytywno-prawne ramy prawa i obowiązku, to kontakty z osobami bliskimi występują w mniejszym nasileniu, uzależnionym nie tylko od stopnia pokrewieństwa, ale i od rzeczywistej osobistej bliskości kontaktujących się osób. Ponieważ zasadą powinno być sprawowanie jednolitego kierownictwa wychowawczego przez osoby sprawujące władzę rodzicielską nad dzieckiem, a sytuacja związana z rozłączeniem rodziców bardzo utrudnia urzeczywistnienie tego jednolitego kierownictwa wychowawczego, materia kontaktów z osobami bliskimi nie powinna dodatkowo zakłócać i tak już trudnej sytuacji dzieci. Kontakty z krewnymi oraz innymi osobami bliskimi nie mogą destabilizować warunków rozwoju socjo-psychicznego dziecka, które nie może stać się stroną konfliktu rodzinnego, ale powinno rozwijać się samodzielnie, uzyskując autonomiczne rozeznanie własnej, indywidualnej pozycji rodzinnej i społecznej. Zasadą kontaktów z osobami bliskimi powinno być zatem przekazywanie dziecku treści nakierowanych na inne obszary aktywności życiowej, czyli te, które nie są „objęte" konfliktem rodziny. Wkraczanie osoby bliskiej, w charakterze „trzeciej strony", na obszar wskazanego konfliktu, stanowi poważne uchybienie, argumentujące w uzasadnionych wypadkach ograniczenie kontaktów [T. S., Komentarz doart. 1136k.r.i.o.,(...)Lex].
Zwrócić również należy uwagę na to, iż przepisart. 1136Kodeksu rodzinnego i opiekuńczegoprzyznaję prawo i obowiązek kontaktu z dzieckiem innym osobom niż rodzeństwo, dziadkowie, powinowaci w linie prostejo ile sprawowały one przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem.W praktyce przepis ten dotyczy więc krewnych oraz innych osób, którzy przez dłuższy czas zastępowali dziecku rodziców z takich przyczyn jak choroba, długotrwały wyjazd czy pobyt w więzieniu. Nie jest sprawowaniem pieczy nad dzieckiem wspólny wyjazd na wakacje z dzieckiem i jego rodzicami w charakterze osoby towarzyszącej lub sprawowanie opieki nad dzieckiem np. w okresie weekendu pod krótkotrwałą nieobecność jego faktycznych opiekunów. Z całą pewnością nie jest sprawowaniem pieczy na dzieckiem w myśl powyższego przepisu pomaganie drugiej osobie w wykonywaniu obowiązków związanych ze sprawowaniem opieki na dzieckiem.
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejsze sprawy wskazać należy, iż wnioskodawcówA. Z. (1)iA. Z. (2)w świetle przepisuart. 1136Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. traktować należy, jako „inne osoby”, którym prawo i obowiązek kontaktów z małoletnimi przysługiwać może tylko i wyłącznie w przypadku, gdyby sprawowali nad dziećmi pieczę i to przez dłuższy czas. Taka okoliczność w niniejszej sprawie z całą pewnością nie miała miejsca. Podkreślić należy, iż tut. Sądowi doskonale znana jest sytuacja rodzinyZ., albowiem w tut. Wydziale toczyły się już dwie sprawy dotyczące małoletnichE. K.iL. K. (1). Jak wynika z przeprowadzonego w sprawie materiału dowodowego bezpośrednio przed śmiercią matki małoletnichA. K.jej dzieci przebywał pod opieką dziadków –K. Z.orazJ. Z.. Następnie zaś bezpośrednia opieka nad nimi przejęta została przez ich ojcaS. K.oraz jego żonęI. K.. Niewątpliwie wnioskodawcy przez pewien okres aktywnie, ale tylko weekendowo uczestniczyli w życiu małoletnich. Przed kilkoma latyA. Z. (1)oraz jego żonaA. Z. (2)wspólnie z małoletnimE. K.orazL. K. (1)wyjeżdżali czasami na wypoczynek, spędzali u dziadków i matki małoletnich ferie, święta i weekendy. Następnie wnioskodawcy pomagali dziadkom małoletnichJ. Z.iK. Z.w sprawowaniu opieki nad małoletnimi, gdy ich matka przebywała już w szpitalu. Z całą pewnością jednak nie można stwierdzić, iż wnioskodawcy sprawowali stałą pieczę nad małoletnimiE. K.iL. K. (1). Zwrócić należy uwagę, iż wnioskodawcy w tamtym czasie mieszkali wL., tam też znajdowało się ich centrum życiowe. Tymczasem małoletni przebywali wM.pod stałą opieką matki i jej rodziców. Rola wnioskodawców w życiu małoletnichE. K.orazL. K. (1)miała charakter tylko pomocniczy.
Powyższe oznacza, iż przesłanka, o której mowa w przepisieart. 1136Kodeksu rodzinnego i opiekuńczegow zw. zart. 113 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczegood której uzależniona jest możliwość ustalanie przez Sąd kontaktów z dziećmi nie została spełniona. Dlatego też przedmiotowy wniosek został oddalony.
Podkreślić jednak należy to, iż Sąd ustalając kontakty miał przede wszystkim na względzie dobro małoletnich. Przyznanie prawa i obowiązku do kontaktu z małoletnim nie może zagrażać jego dobru, poczuciu bezpieczeństwa, czy też bezpośrednio ingerować w jego więź z rodzicem. Dlatego też konieczne jest w tego typu sprawach wzięcie pod uwagę takich okoliczności jak stopień uwikłania danej osoby w konflikt z rodzicem dziecka oraz umiejętność zachowania przez nią dystansu do tej sytuacji. Niewątpliwie pomiędzyA. Z. (1)aS. K.istnieje bardzo silny konflikt mający związek ze śmiercią siostry wnioskodawcy i ze zdarzeniami, które w następstwie tej śmierci miały miejsce (przejęcie spadku po zmarłej przez jej brata, występy w publicznym programie telewizyjnym, zaangażowanie wnioskodawców w konflikt pomiędzy dziadkami a ojcem małoletnich).
W ocenie Sądu konflikt wnioskodawców konflikt rodzinny nie jest już tak silny jak jeszcze rok czy dwa lata temu, jednak sporne sprawy majątkowe nie zostały zakończone, zaś urazy powstałe po upublicznieniu sprawy za pomocą mediów są nadal silne. Między ojcem małoletnich a ich wujem jest dużo negatywnych emocji. W szczególności widoczny jest bardzo negatywny stosunekA. Z. (1)doS. K.. Na dowód tego wystarczy przytoczyć chociażby pismo wszczynające niniejsze postępowanie, w którym pod adresem ojca małoletnich pada oskarżenie, iż „porwał” swoje dzieci po śmierci ich matki. Niewątpliwie też wnioskodawca oskarżaS. K.o to, iż przejął on majątek należący do zmarłej siostry wnioskodawcy, a który należy się jej dzieciom. Ustalenie w takich okolicznościach prawa wnioskodawców do kontaktów z małoletnimiE. K.orazL. K. (1)narażało by małoletnich na zaangażowanie ich w konflikt pomiędzy dorosłymi członkami rodziny. Małoletni byliby narażeni na kłótnie lub wysłuchiwanie negatywny uwag o ich ojcu. Wnioskodawcy mieliby także, okazję do tego, aby swoje negatywne nastawienie doS. K.przekazać jego dzieciom. Taka sytuacja z pewnością negatywnie odbiłaby się na dobru małoletnich, którzy mają obecnie całkowite zaufanie do ojca i dobrze się czują w nowej rodzinie.S. K.stworzył dla swoich dzieci obecnie bardzo dobre warunku do rozwoju. Dzieci nawiązały z nim oraz z jego żoną silną wieź emocjonalną. ZarównoE. K.jak i jego siostraL. K. (1)prawidłowo funkcjonują w środowisku szkolnym i rówieśniczym, dobrze się uczą nie sprawiają problemów wychowawczych. W ocenie Sądu istnieje bardzo poważne niebezpieczeństwo, iż umożliwienie wnioskodawcom kontaktu z małoletnimi w tych warunkach zaburzyłoby osiągnięte przez cieci bezpieczeństwo, spokój i stabilizację. Zwrócić również należy uwagę, iż ostatni kontakt pomiędzy małoletnimi a dziadkami oraz wnioskodawcami miał miejsce ok dwóch lat temu. Biorąc pod uwagę wiek dzieci, który obecnie wynosi 9 i 7 lat trudno przypuszczać, abyE. K.orazL. K. (1)odczuwali silną potrzebę kontaktu z wnioskodawcami, którzy są jedynie dalszymi członkami ich rodziny. Kwestią oczywistą jest to, iż przez ostatnie dwa lata ich relacje musiały ulec ogromnemu osłabieniu. Trzeba także wziąć pod uwagę to, iż dzieci, które mają prawidłowe relacje z rodzicami, która we właściwy sposób odnajdują się w środowisku rówieśniczym w zdecydowanie mniejszym stopniu odczuwają potrzebę kontaktu z dalszymi członkami rodziny, albowiem ich potrzeby emocjonalne w tym zakresie są już po prostu zaspokojone. Zdaniem Sądu małoletniE.iL. K. (2)nie mają obecnie potrzeby kontakty z wnioskodawcami będącymi ich wujostwem. Na marginesie niniejszej sprawy zauważyć należy, iż w przyszłości kontakty pomiędzy małoletnimi a wnioskodawcami być może będą zgodne z ich dobrem zaś ich realizacja będzie możliwa za zgodą ojca bez udziału Sądu. Jednak by tak się stało konieczne jest zakończenie spraw majątkowych związanych ze spadkiem, wybaczenie doznanych krzywd moralnych i psychicznych oraz unormowanie relacji pomiędzy ojcem dziecka a wnioskodawcami w oparciu o zasadę wzajemnego szacunku.
Mając powyższe na uwadze przedmiotowy wniosek należało oddalić.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 520 Kodeksu postępowania cywilnego.