Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 403/16
Data wyroku: 2016-09-02 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Wykroczenie Przeciwko Porządkowi I Spokojowi Publicznemu
Podstawa prawna: art. 51§1 kw

Sygn. akt IV Ka 403 / 16

UZASADNIENIE
Skuteczną okazała się apelacja obwinionej w zakresie, w jakim kwestionowała przedstawioną przez sąd I instancji ocenę dowodów i oparte na jej podstawie ustalenie co do tego, że w dacie i miejscu opisanym w zaskarżonym wyrokuŻ. K.krzykiemzakłócała porządek publiczny oraz spoczynek nocnyM. M. (1)i jej rodzinie ( z opisu czynu ujętego w sentencji orzeczenia wynika, iż właśnie z tego tylko powodu zachowanie obwinionej uznane zostało za wyczerpujące znamiona wykroczenia z art. 51 § 1 kw ). Z uzasadnienia sporządzonego przez sąd I instancji można wnosić, że powyższe ustalenie oparte zostało o zeznaniaB. G.,T. J.orazŁ. W., a zatem funkcjonariuszy policji, którzy przeprowadzali wówczas czynności w związku ze zgłoszoną przezM. M. (1)interwencją. Tymczasem lektura zeznań wyżej wymienionych funkcjonariuszy nie uprawniała do wniosku, że wśród osób zachowujących się niedopuszczalnie głośno – przede wszystkim poprzez wznoszenie okrzyków pod adresem członków rodzinyM.i(...)– byłaŻ. K.. O ile można się zgodzić, że relacje policjantów mogły stanowić podstawę do czynienia ustaleń o głośnym, krzykliwym zachowywaniu się niektórych uczestników zbiegowiska, to nie można już w oparciu o nie powiedzieć, że w taki sam sposób zachowywała się właśnieŻ. K.. W swoich zeznaniach każdy z trójki wymienionych policjantów bowiem podnosił, że nie jest w stanie zindywidualizować osób, którym można byłoby przypisać tego rodzaju zachowanie. Zatem ustalenie w oparciu o ich zeznania, że obwiniona zakłócała porządek publiczny oraz spoczynek nocny „ krzykiem ”, było ustaleniem dowolnym. Jednocześnie podkreślić należy, iż zeznaniom, które faktycznie mogłyby wskazywać na wznoszenie przezŻ. K.okrzyków, a pochodzącym odM. M. (1)i jej rodziców, w tej akurat ich części Sąd I instancji wiary nie dał. Uznał bowiem ich relacje za wiarygodne „ jedynie w ograniczonym zakresie sprowadzającym się do ustalenia miejsca zamieszkania oskarżycielki posiłkowejM. M. (1)oraz relacji jej rodziny z sąsiadami ”. Tego rodzaju stanowisko sąd I instancji tłumaczył „ istniejącym pomiędzy rodzinami(...)iK.konfliktem, stąd ograniczył ich znaczenie jedynie do okoliczności obiektywnych, pozostających w oderwaniu od przedmiotowego zdarzenia, choć istotnych z punktu widzenia stanu faktycznego niniejszej sprawy ”. W tym zakresie sąd odwoławczy krytycyzm sądu I instancji podziela. Rzeczywiście, pomiędzy członkami rodziny pokrzywdzonej z jednej strony, a praktycznie całą resztąR.z drugiej ( wśród nich należy lokować także obwinioną ), istnieje głęboki i długotrwały konflikt. Stąd wypływa obawa, że relacje tych pierwszych o rzekomo negatywnych, godzących w porządek prawny zachowaniach obwinionej, mogą być zniekształcane, wyolbrzymiane, czy przerysowywane. Przykładem na problem z obiektywnym spojrzeniem na postępowanie drugiej strony może być stanowiskoM. M. (1)co do przeprowadzonego na rozprawie apelacyjnej dowodu z odtworzenia utrwalonego przez nią fragmentu zajścia. Zdaniem pokrzywdzonej, nagranie to miało stanowić przykład głośnego, krzykliwego zachowaniaŻ. K., podczas gdy zapoznanie się z nim takich wniosków nie nasuwa. W momentach, w którychM. M. (1)zdaje się upatrywać niepomiernie głośnego zachowania obwinionej, faktycznie słychać jej głos co najwyżej nieco tylko podniesiony, ale na pewno nie będący krzykiem, hałasowaniem, czy wznoszeniem haseł, jakie sąd I instancji przywołuje w swoim uzasadnieniu ( ani do nich podobnych ). Zatem w ocenie sądu odwoławczego – zebrane dowody pozwalają jedynie na ustalenie, że obwiniona tylko była obecna w czasie przeprowadzanej przez policjantów interwencji, podczas której przedstawiała im oraz pozostałym uczestnikom zgromadzenia swoje racje związane z przedmiotem interwencji oraz konfliktem, jaki podzielił mieszkańcówR.. Nie czyniła tego jednak w sposób, który pozwalałby na zakwalifikowanie jej postępowania w kategoriach wykroczenia z art. 51 § 1 kw. W tym miejscu przypomnieć należy, iż kształtując znamiona tego wykroczenia ustawodawca posłużył się sformułowaniem „ wybryk ”, którego istota sprowadza się do zachowania wyraźnie odbiegającego od przyjętych norm zachowania się w danym miejscu, czasie i okolicznościach, którego sprawca okazuje lekceważenie zasad współżycia społecznego, wywołując powszechnie negatywne oceny społeczne, uczucia odrazy, gniewu, oburzenia itp. Dla wybryku charakterystyczna jest zatem wyraźna sprzeczność z powszechnie akceptowanymi normami zachowania się. W ocenie sądu odwoławczego – tak rozumianego pojęcia wybryku nie można utożsamiać z obecnością i zachowaniem obwinionej na miejscu interwencji. Obwiniona nie stawiła się tam i nie przebywała ze swawoli, lecz w celu przedstawienia policjantom racji, którymi posługuje się jedna ze stron konfliktu. Chodzi o racje tych mieszkańcówR.– a zdecydowana ich większość opowiada się przeciw pokrzywdzonej i jej rodzinie – która uznaje ich ( sąd nie podejmuje się w tym miejscu oceny, czy słusznie ) za osoby wyjątkowo konfliktowe, prowokacyjne, nękające innych interwencjami policji, inicjowaniem rozmaitych postępowań, itp. Powodem wyjątkowego wzmożenia tego dnia było, że wskutek kolejnej scysji, którą mieli sprowokować pokrzywdzona i jej najbliżsi, zasłabła pozostająca z nimi w sporze sąsiadka, która wkrótce, mimo interwencji pogotowia medycznego, zmarła. Sama więc obecność obwinionej na miejscu interwencji w sprawie, która budziła tak żywe emocje pośród mieszkańców wsi i przedstawiania tam swoich racji, wymyka się spod kwalifikacji w kategoriach wybryku, o jakim mowa w art. 51 § 1 kw. Przypomnieć należy, iż w taki sam sposób aktywizowała się przeciwna strona. Na miejsce interwencji przybyła wszak także choćby siostra pokrzywdzonej, czy jej wuj. W tej sytuacji wydaje się, że odpowiedzialność obwinionej mogłaby być ewentualnie rozważana jedynie w kontekście wykroczenia z art. 50 kw ( nie opuszczenie zbiegowiska publicznego pomimo wezwania właściwego organu, pod warunkiem, że adresatem wezwania była także obwiniona ). Mając jednak na względzie sposób zredagowania czynu przypisanego jej w zaskarżonym wyroku ( oraz brak odpowiedniej apelacji na jej niekorzyść ), rozważanie tej kwestii jest już bezprzedmiotowe, albowiem byłoby już to na tym etapie wyjście poza granice tożsamości czynu.