Sąd Rejonowy w Ciechanowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 568/15
Data wyroku: 2016-11-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Lidia Grzelak
Słowa kluczowe: Własność
Podstawa prawna: art. 172 § 1 kc
Teza: I stwierdzić, że I. i T. małż. K. nabyli przez zasiedzenie na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej z dniem 13 lutego 1989 r. własność zabudowanej nieruchomości położonej w C., stanowiącej działkę o powierzchni … ha oznaczoną w wypisie z rejestru gruntów jednostki ewidencyjnej C. – m obręb ….. numerem …;
II nakazać ściągnąć na rzecz S. P. od wnioskodawczyni I. K. kwotę 1066,66 zł  ( jeden tysiąc sześćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt sześć groszy ) tytułem zwrotu kosztów ogłoszenia w prasie orzeczonych prawomocnym postanowieniem z dnia 13 lipca 2016 r.;
III w pozostałym zakresie pozostawić wnioskodawczynię i uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 568/15

POSTANOWIENIE
Dnia 3 listopada 2016 r.
Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Lidia Grzelak
Protokolant Aleksandra Czaplicka
po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. w Ciechanowie
na rozprawie
sprawy z wnioskuI. K.
o zasiedzenie
postanawia:
I stwierdzić, żeI.iT.małż.K.nabyli przez zasiedzenie na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej z dniem(...)r. własność zabudowanej nieruchomości położonej wC., stanowiącej działkę o powierzchni(...)ha oznaczoną w wypisie z rejestru gruntów jednostki ewidencyjnejC.– m obręb(...)Ś.numerem(...);
II nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od wnioskodawczyniI. K.kwotę 1066,66 zł ( jeden tysiąc sześćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt sześć groszy ) tytułem zwrotu kosztów ogłoszenia w prasie orzeczonych prawomocnym postanowieniem z dnia 13 lipca 2016 r.;
III w pozostałym zakresie pozostawić wnioskodawczynię i uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.
Sygn. akt I Ns 568/15

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniI. K.złożyła wniosek o stwierdzenie, że z dniem(...)r. nabyła przez zasiedzenie, własność nieruchomości, stanowiącej zabudowaną działkę położoną wC.o powierzchni(...)ha, oznaczoną w ewidencji gruntów numerem(...).
Uczestnik postępowaniaD. K.przyłączył się do wniosku.
Uczestnicy postępowaniaT. S.iJ. C.nie zajęli stanowiska w sprawie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Działka położona wC.o powierzchni(...)ha, oznaczona obecnie w ewidencji gruntów numerem(...)w latach 60-tych XX wieku znajdowała się w posiadaniuC. Ł..C. Ł.zmarła 13 lutego 1969 r. W chwili śmierci była wdową.C. Ł.pozostawiła testament sporządzony dnia 19 stycznia 1969 r., w którym do dziedziczenia przedmiotowej nieruchomości powołała córkęZ. C.( testament k. 11, wypis z rejestru gruntów wraz z mapą k. 8, 9, wykaz zmian gruntowych k. 13 – 14, odpis skrócony aktu zgonu k. 149, zeznania wnioskodawczyniI. K.k. 139, 167 ).
Z. C.zamieszkiwała na tejże nieruchomości do śmierci. Miała dwoje dzieci: synaJ. C.i córkęI. K.. Jej mążK. C.zmarł dnia 23 grudnia 1963 r. Zmarła dnia 1 maja 1984 r. Zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 12 października 2004 r. w sprawie I Ns 317/04 spadek poZ. C.na podstawie testamentu notarialnego rep. A nr 86 z dnia 27 stycznia 1984 r. nabyła córkaI. K.w całości ( akta I Ns 317/04, odpis skrócony aktu zgonu k. 148, zeznania wnioskodawczyniI. K.k. 139, 167 ).
I. K.z d.C.zawarła związek małżeński zT. K.w dniu 18 czerwca 1966 r. Zamieszkiwali wspólnie na nieruchomości do śmierciT. K..T. K.zmarł 13 lipca 2013 r. Mieli dwoje dzieci: córkęI. S.i synaD. K..I. S.zmarła 29 marca 2010 r., pozostawiając synaT. S.. Zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 20 marca 2014 r. w sprawie I Ns 57313 spadek poT. K.na podstawie ustawy nabyli żonaI. K.z d.C., synD. K.i wnukT. S.po 1/3 części ( akta I Ns 573/13, zeznania świadkówH. L.k. 140,E. W.k. 140,J. Z.k. 141, zeznania wnioskodawczyniI. K.k. 139, 167 ).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranych w sprawie dowodów, a w szczególności akt spraw spadkowych I Ns 317/04 oraz I Ns 573/13, dokumentacji geodezyjnej oraz zeznań świadkówH. L.( k. 140 ),E. W.( k. 140 ),J. Z.( k. 141 ), jak również zeznań wnioskodawczyniI. K.( k. 139, 167 ).
Okoliczności niniejszej sprawy nie są, w ocenie Sądu, sporne. Obszar i położenie nieruchomości ustalono przy pomocy dokumentów geodezyjnych, które nie budziły zastrzeżeń Sądu ani stron. Fakt samoistnego posiadania nieruchomości przez wnioskodawczynię i jej poprzedników prawnych wynika z zapisów w dokumentacji geodezyjnej oraz zeznań świadków.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z obecnie obowiązującym przepisemart. 172 § 1 kc, posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze ( zasiedzenie ). Natomiast§ 2tegoż artykułu stanowi, iż po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Zasiedzenie polega więc na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu oznaczonego w ustawie czasu. Podstawową funkcją zasiedzenia jest eliminacja długotrwałej rozbieżności między faktycznym wykonywaniem uprawnień właścicielskich a formalnoprawnym stanem własności, co przyczynia się do ustabilizowania i uporządkowania stosunków społecznych pod względem prawnym.
Nabycie własności w drodze zasiedzenia zostało uzależnione od spełnienia następujących przesłanek: władania nieruchomością jako posiadacz samoistny, upływu ustawowego terminu oraz dobrej lub złej wiary posiadacza. Przesłanki zasiedzenia nie zmieniały się na przestrzeni lat, formułowano je w podobny sposób, zarówno wkodeksie cywilnymjak też poprzedzających goDekrecie z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowei Kodeksie Napoleona.
W tym ogólnym zestawieniu naczelną przesłanką zasiedzenia jest posiadanie samoistne nieruchomości. Można tu odnieść się do pojęcia zawartego w definicyjnej normieart. 336 kc.Zgodnie z tym przepisem, posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel. Oczywiście w kontekście zasiedzenia mamy na uwadze posiadanie samoistne nie poparte jeszcze tytułem ( prawem ) własności.
Należy wskazać, iż stan posiadania współtworzą: 1) fizyczny element (corpus) władania rzeczą oraz 2 ) intelektualny element zamiaru (animus) władania rzeczą dla siebie (animus rem sibi habendi). W przypadku posiadania samoistnego mamy na uwadzeanimus domini( posiadacz samoistny włada rzeczą „jak właściciel” ). Praktycznie zaś wypada kierować się – przy ustalaniu charakteru posiadania – manifestowanym na zewnątrz wobec otoczenia zachowaniem posiadacza ( Kodeks cywilny. Komentarz. J. Ignatowicz - t. I, Warszawa 1972, s. 770 ). Według zewnętrznych znamion zachowania posiadacza można oceniać zarównocorpusjak teżanimus possidendi. Istotne znaczenie ma również rozpoznanie zdarzenia stanowiącego źródło nabycia posiadania. Wespół z dalszym zachowaniem posiadacza, manifestowanym na zewnątrz, pozwala określać rodzaj posiadania.
Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, należy w pierwszej kolejności wskazać, że działka, stanowiąca przedmiot postępowania, co najmniej od lat sześćdziesiątych XX r. ujawniona była w ewidencji gruntów jako pozostająca w posiadaniu matki wnioskodawczyniZ. C.. Niewątpliwie, objęła ona nieruchomość w posiadanie po śmierci swojej matkiC. Ł., co do której jednakże nie jest możliwe ustalenie, w jakim czasie objęła nieruchomość w posiadanie.
Wskazać ponadto należy, że w sprawie o zasiedzenie, Sąd jest związany przedmiotem wniosku tj. przedmiotem zasiedzenia. Nie jest natomiast związany wnioskiem w zakresie terminu zasiedzenia czy też osoby posiadacza. Nabycie własności przez zasiedzenie następuje bowiem z mocy samego prawa i z upływem ostatniego dnia terminu zasiedzenia. W efekcie właścicielem staje się osoba, która w chwili upływu tego terminu jest samoistnym posiadaczem rzeczy ( „ZasiedzenieE. J.Wyd.(...) Centrum Organizacji,W.–Z.1996 r., str. 124-125 ).
Jeżeli chodzi natomiast o termin zasiedzenia toartykuł 172 kcw brzmieniu poprzednim przewidywał krótsze terminy zasiedzenia – odpowiednio: dziesięcio – i dwudziestoletni. Terminy te mają zastosowanie, gdy zasiedzenia nastąpiło przed wejściem w życie ustawy z 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny tzn. przed 1 października 1990 r. ( uchwała Sądu Najwyższego z(...)stycznia 1991 r. III CZP 73/90 ). W związku z powyższym, należy uznać, że w niniejszej sprawie, jako że wnioskodawczyniI. K.byli posiadaczem nieruchomości w złej wierze, zasiedzenie nastąpiło po upływie dwudziestoletniego okresu posiadania, a zatem z dniem(...)r.
W ocenie Sądu, termin bowiem zasiedzenia nieruchomości w niniejszej sprawie należy liczyć od dnia 13 lutego 1969 r. tj. od dnia śmierciC. Ł., kiedy to działkę w posiadanie samoistne objęła jej córkaZ. C., matka wnioskodawczyni.
Jak wskazano powyżej,I.iT.małż.K.pozostawali w okresie biegu zasiedzenia w związku małżeńskim, a zatem – stosownie do ogólnych zasad – nabycie własności nieruchomości nastąpiło przez zasiedzenie do majątku wspólnegoI.iT.małż.K.na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej. Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak też w doktrynie prawa cywilnego obojgu małżonkom przysługuje łączne współposiadanie bezudziałowe składników majątku wspólnego. W takim wypadku własność nieruchomości nawet nabyta przez jednego tylko ze współmałżonków w drodze zasiedzenia wchodzi w skład wspólności majątkowej wówczas, gdy bieg terminu zasiedzenia zakończył się w czasie trwania wspólności. Bez znaczenia natomiast pozostaje początek biegu zasiedzenia, a więc czy datuje się na czas przed zawarciem związku małżeńskiego, czy na okres trwania wspólności.
Z tych względów, Sąd stwierdził, żeI.iT.małż.K.nabyli przez zasiedzenie z dniem(...)r. własność zabudowanej nieruchomości położonej wC., stanowiącej działkę oznaczoną w ewidencji gruntów jednostki ewidencyjnejC.- m obręb(...)Ś.numerem(...)o powierzchni(...)ha.
O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie doart. 520 § 1 kpc, kosztami ogłoszenia w prasie obciążając wnioskodawczynię stosownie do art. doart. 83 ust. 2w zw. zart. 113 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.