Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1233/16
Data wyroku: 2016-08-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jolanta Pietrzak, Maria Pierzycka-Pająk, Marek Żurecki
Słowa kluczowe: Wznowienie Postępowania
Podstawa prawna: art. 410 kpc

Sygn. akt III AUa 1233/16

POSTANOWIENIE
Dnia 17 sierpnia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący :

SSA Jolanta Pietrzak

Sędziowie :

SSA Maria Pierzycka-Pająk
SSA Marek Żurecki

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
sprawy z odwołaniaR. D.(R. D.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o odsetki
w związku ze skargą ubezpieczonegoR. D.
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiemSądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 15 września 2015 r. sygn. akt III AUa 3433/13
postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.
/-/ SSA M.Pierzycka-Pająk /-/ SSA J.Pietrzak /-/ SSA M.Żurecki

Sędzia Przewodniczący Sędzia
Sygn. akt III AUa 1233/16

UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 15 września 2015 r. oddalił apelację ubezpieczonegoR. D.od wyroku Sądu Okręgowegow Katowicach z dnia 22 sierpnia 2013 r., oddalającego odwołanie ubezpieczonegood decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.z dnia 19 marca 2013 r. odmawiającej ubezpieczonemu wypłaty odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w ustaleniu i wypłacie prawa do emerytury przyznanej wyrokiem Sąduz dnia 6 listopada 2012 r. od dnia 19 stycznia 2012 r.
W dniach 4 stycznia 2016 r., 29 lutego 2016 r., 26 kwietnia 2016 r., 7 czerwca 2016 r. i 13 czerwca 2016 r. ubezpieczony wniósł do tutejszego Sądu Apelacyjnego szereg pism procesowych, z treści których wynika, że stanowią one w istocie skargęo wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt III AUa 3433/13.
W powyższych pismach procesowych ubezpieczony domaga się na podstawieart. 401 pkt 2 k.p.c.uchylenia wskazanego wyżej wyroku Sądu Apelacyjnego, gdyż według niego na skutek naruszenia przepisów prawa został pozbawiony możności działania w sprawie między innymi poprzez odmowę ustanowienia pełnomocnikaz urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz nieuwzględnienie jego wnioskóww przedmiocie zawieszenia postępowania i odroczenia terminu rozprawy z dnia15 września 2015 r.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.
Wedługart. 407 § 1 k.p.c.skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym; termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała sięo podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi żadnych wątpliwości, że ubezpieczony domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu Apelacyjnego z dnia 15 września 2015 roku o sygn. aktIII AUa 1233/16 w oparciu oart. 401 pkt 2 k.p.c.uzasadniając to tym, że odmówiono mu ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz nie uwzględniono jego wniosków w przedmiocie zawieszenia postępowania i odroczenia terminu rozprawy z dnia 15 września 2015 r., co z kolei skutkowało pozbawieniem go możności obrony swoich praw i należytego działania.
Przy czym nie budzi również wątpliwości, że ubezpieczony już w dniu15 września 2015 r. wiedział o wydaniu powyższego wyroku, co wynika między innymi z jego pisma z dnia 20 listopada 2015 r. (k. 145 a.s.). W związku z powyższym trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie - wynikający zart. 407 § 1 k.p.c.- upłynął ubezpieczonemu bezskutecznie w dniu 15 grudnia 2015 r.
Niezależnie od powyższego, Sąd Apelacyjny zwraca również uwagę na to,że w niniejszej sprawie nie zachodzi wymagana prawem podstawa do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania.
Zwrócić bowiem należy uwagę ubezpieczonego, że skarga o wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia przysługujący jedynie od ściśle określonych orzeczeń i w oparciu o ograniczone ustawowo podstawy. Są one wyraźnie i wyczerpująco wyliczone w ustawie. Skarga może być oparta natzw. przyczynach nieważności (art. 401 k.p.c.) oraz na przyczynach restytucyjnych (art. 403 k.p.c.), a także w sytuacjach regulowanychart. 4011k.p.c., a więc gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności zKonstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Z koleiart. 404 k.p.c.przewiduje, że również z powodu przestępstwa można żądać wznowienia, przy czym jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karnenie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów.
Jednocześnie podkreślić należy, że sformułowanie podstawy wznowieniaw sposób odpowiadający przepisomart. 401-404 k.p.c.nie oznacza oparcia skargina ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika,że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. Ocena, czy skarga opiera się o ustawową podstawę wznowienia, nie ogranicza się tylko do badania, czy okoliczności wskazane przez skarżącego dają się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, lecz obejmuje badanie i ustalenie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNP 2001 Nr 4, poz. 133; z dnia 19 maja 2005 r.,II CZ 41/05, niepublikowane, z dnia 14 grudnia 2006 r., I CZ 103/06, niepublikowane, z dnia 30 maja 2007 r., I CZ 40/07, niepublikowane oraz wyrok z dnia 16 maja2007 r., III CSK 56/07, LEX nr 334985, oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2014 r., II PZ 1/14).
Na gruncie niniejszej sprawy skarżący jako podstawę wznowienia zdaje się upatrywać wart. 401 pkt 2 k.p.c.uzasadniając to tym, że odmówiono mu ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz nie uwzględniono jego wniosków w przedmiocie zawieszenia postępowania i odroczenia terminu rozprawyz dnia 15 września 2015 r., co z kolei miało rzekomo skutkować pozbawieniem go możności obrony swoich praw i należytego działania.
Przepisart. 401 k.p.c.nie określa odmiennie przesłanek nieważności postępowania na potrzeby postępowania o wznowienie, lecz sytuuje je w sposób szczególny pośród katalogu przyczyn nieważności określonych wart. 379 k.p.c., zawężając podstawy wznowienia z przyczyn nieważności do wyczerpująco określonych wart. 401 k.p.c.Tego rodzaju zawężenie dopuszczalnych podstaw wznowienia postępowania w porównaniu z regulacją zart. 379 k.p.c.usprawiedliwia charakter wznowienia postępowania jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia,w którym możliwość uwzględnienia nieważności postępowania w mniejszym zakresie niż w ramach środków odwoławczych i środków zaskarżenia jest podyktowana potrzebą ochrony prawomocnego orzeczenia sądowego, a wznowienie jest traktowane jako środek o charakterze wyjątkowym.
Zgodnie zart. 401 pkt 2 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możliwości działania. Strona zostaje pozbawiona możności działania tylko wtedy, gdy znalazła sięw sytuacji, która uniemożliwiała, a nie tylko utrudniła lub ograniczyła popieranie przed sądem dochodzonych żądań. O nieważności można zatem mówić wówczas, gdy ze względu na uchybienia formalne (np. niezawiadomienie strony o rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku albo rozpoznanie sprawy, wbrew przepisom prawa, na posiedzeniu niejawnym zamiast na rozprawie), strona nie mogła brać i faktycznie nie brała udziału w sprawie (postanowienie Sądu Najwyższego z 15 stycznia 2015 r., IV CZ 77/14).
Zdaniem Sądu Apelacyjnego skarżący nie znalazł się w takiej sytuacji,nie może więc opierać skargi o wznowienie na tej podstawie.
W prawomocnie zakończonym postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym pod sygn. akt III AUa 1233/16 z osobistej apelacjiR. D., został on prawidłowo zawiadomiony o terminie rozpraw apelacyjnych i w sposób aktywny brał udział w całym postępowaniu o czym świadczą jego licznei obszerne pisma procesowe. Natomiast kwestia nieuwzględnienia przez Sąd wniosków ubezpieczonego w przedmiocie odroczenia terminu rozprawy czy też zawieszenia postępowania – wbrew temu co twierdzi ubezpieczony – wskazuje raczej na działanie ubezpieczonego w sprawie. Całkowicie chybionym jest także powołanie się przez ubezpieczonego na odmowę ustanowienia pełnomocnika z urzęduw postępowaniu kasacyjnym jako przyczynę pozbawienia go możności działaniaw sprawie.
Postępowanie, którego wznowienia domaga się ubezpieczony zostało bowiem zakończone prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 15 września 2015 r.,a zatem złożony w dniu 29 lutego 2016 r. wniosek o ustanowienie pełnomocnikaz urzędu w postępowaniu kasacyjnym od tego wyroku nie mógł i nie miał żadnego wpływu na możliwość działania ubezpieczonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu.
Art. 410 § 1 k.p.c.stanowi, iż Sąd odrzuca skargę wniesionąpo upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lubnieopartą na ustawowej podstawie.
Resumując Sąd Apelacyjny uznał, że przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, po pierwsze z uwagi na wniesienie jej po upływie przepisanego terminu, a po drugie z uwagi na nieoparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia.
Z tych też powodów Sąd Apelacyjny na mocyart. 410 § 1 k.p.c.orzekłjak w sentencji.
/-/ SSA M.Pierzycka-Pająk /-/ SSA J.Pietrzak /-/ SSA M.Żurecki

Sędzia Przewodniczący Sędzia
ek