Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 432/16
Data wyroku: 2016-07-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: w SO Stanisław Łęgosz, Jarosław Gołębiowski, Dariusz Mizera
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art. 138 krio

Sygn. akt II Ca 432/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lipca 2016 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Jarosław Gołębiowski

Sędziowie

SSA w SO Stanisław Łęgosz
SSO Dariusz Mizera (spr.)

Protokolant

Paulina Neyman

po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwaM. M. (1)
przeciwko małoletniejM. M. (2)reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawowąD. M. (1)
o obniżenie alimentów
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku
z dnia 25 kwietnia 2016 roku, sygn. akt III RC 269/15
oddala apelację.
SSO Jarosław Gołębiowski
SSA w SO Stanisław Łęgosz SSO Dariusz Mizera
Sygn. akt II Ca 432/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2016r. Sąd Rejonowy w Radomsku po rozpoznaniu sprawy z powództwaM. M. (1)przeciwko małoletniejM. M. (2)reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową -D. M. (1)o obniżenie alimentów oddalił powództwo.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego:
Rodzice małoletniej pozwanejD. M. (1)iM. M. (1)są rozwiedzeni. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie z powództwaM. M. (1)przeciwkoD. M. (1)w wyroku rozwodowym wydanym w dniu 19 września 2014 roku w sprawie IC 899/14 zasądził odM. M. (1)na rzecz małoletniej jego córkiM. M. (2)alimenty w kwocie po 1500,00 zł miesięcznie.
Małoletnia jest zdrowa, wymaga korekty ustawienia stóp, konsultacji alergologicznej i stomatologicznej. Jest uczennicą I klasy szkoły podstawowej, uczęszcza na dodatkowe zajęcia taneczne, teatralne, plastyczne raz w tygodniu, chodzi na basen, na naukę pływania, zajęcia karate. Wymaga aparatu korygującego zęby, którego koszt oscyluje od 450-800 zł.
Małoletnia mieszka z matką w domu dziadka, gdzie zajmuje jedną kondygnację. Około 800,00 zł miesięcznie kosztuje matkę pozwanej utrzymanie mieszkania i opłaty.D. M. (1)podała, iż od daty wyroku rozwodowego koszty utrzymania pozwanej wzrosły a nie zmniejszyły się z powodu poziomu edukacji córki, zajęć dodatkowych i konieczności utrzymania mieszkania. Matka małoletniej pozwanejD. M. (1)ma 36 lat, z zawodu jest doradcą zawodowym.
W czasie trwania małżeństwa z powodem pracowała w rodzinnej firmie, w dacie wyroku rozwodowego też jeszcze pracowała w rodzinnej firmie jako sprzedawca magazynier za wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 1600,00 zł netto.
Do 31 marca 2016 rokuD. M. (1)pracowała na umowę - zlecenie w(...)wR.za wynagrodzeniem około 1300 zł netto.
Od 01 kwietnia 2016 rokuD. M. (1)jest bezrobotna z prawem do zasiłku w wysokości 831,10 zł na jeden miesiąc, poszukuje pracy. Nie jest ponownie mężatką. PomiędzyD. M. (1)aM. M. (1)toczy się postępowanie o podział majątku dorobkowego.D. M. (1)pożycza samochód od ojca, nie ma własnych samochodów.
PowódM. M. (1)ma lat 33 z zawodu jest informatykiem, nie jest ponownie żonaty, innych dzieci oprócz małoletniej pozwanej nie ma, mieszka z konkubiną i jej dziećmi w domu swojego ojca. Powód pracuje w firmie(...)— produkcja chemii budowlanej na stanowisku grafika, zatrudniony jest na czas nieokreślony , na umowie ma wpisane wynagrodzenie miesięczne w wysokości około 2.000,00 zł .
Powód prowadzi też działalność gospodarczą - projektuje i wykonuje reklamy, obrót w firmie wynosi ok. 4500,00 zł miesięcznie a dochód jak podał powód to około 500-600,00 zł miesięcznie. W czasie rozwodu powód też pracował i prowadził działalność gospodarczą tak jak obecnie.
Do działalności gospodarczej powód wynajął lokal wB.i wynajmuje maszyny, to kosztuje go miesięcznie około 1600,00 złotych, jak podał nie zatrudnia pracowników. Powód jest właścicielem lasu o wartości około 30 tys. złotych, samochoduV. (...)rok prod. 2003. Powód tak w oświadczeniu podpisanym przed rozwodem jak i w postępowaniu rozwodowym zgodził się płacić na córkę alimenty w kwocie po 1.500 zł miesięcznie.
Jak wynika z wniosku o podział majątku dorobkowegoD. M.iM. M.wchodzi sprzęt do produkcji przez powoda działalności gospodarczej (jak wynika z wniosku sprzęt leasingowy jest w większości spłacony), oraz sprzęt rekreacyjno-sportowy -(...)marki C. (...)o wartości 10 000 zł, motolotnia ze skrzydłem o wartości 5 000 zł, samochódS. (...)o wartości 25 000 złotych.
W dniu 22 lipca 2015 roku zmarła matka powodaZ. M., która jak twierdzi powód wspierała go finansowo.
Mając takie ustalenia Sąd stwierdził, iż powództwoM. M. (1)nie znajduje uzasadnienia w treściart. 138 k.r.i.o., zgodnie z którym w razie zmiany stosunków może żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Od daty wydania ostatniego wyroku ustalającego wysokość alimentów na rzecz małoletniej pozwanej upłynęło 1,5 roku i w tym okresie nie nastąpiła istotna zmiana stosunków w rozumieniuart. 138 k.r.i o.
Orzekając w mniejszej sprawie, Sąd wziął pod uwagę treśćart. 133 § 1 k.r.i o w zw. zart 135 k.r.i o Pierwszy z cytowanych artykułów stanowi, iż rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie samodzielnie się utrzymać, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania w celu zaspokojenia jego usprawiedliwionych potrzeb, według zasady równej stopy życiowej rodziców i dzieci oraz z uwzględnieniem między innymi wieku dziecka, jego stanu zdrowia , a także zdobycie wykształcenia umożliwiającego dziecku start w dorosłe życie. Natomiast zgadnie z treściąart. 135 k.r.io, zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego i majątkowych możliwości zobowiązanego. Rozważając możliwości zarobkowe stron należy mieć na uwadze fakt, iż osobiste starania przedstawicielki ustawowej pozwanej o utrzymanie i wychowanie pozwanej należą do obowiązków składających się na treść władzy rodzicielskiej i wiążą się z nakładem osobistej pracy wychowawczej, nadzorem i dbałością o jej rozwój fizyczny i intelektualny. Obowiązek alimentacyjny powoda ogranicza się jedynie do świadczenia finansowego i nie wydaje się, że przy jego obecnych możliwościach zarobkowych jego osobistej sytuacji jest wygórowany. Podane przez matkę pozwanej potrzeby i koszty utrzymania pozwanej są niewątpliwie co do zasady potrzebami usprawiedliwionymi w rozumieniuart. 135 §1 k.r.i o, zdaniem Sądu nie są wygórowane a są odpowiednie do etapu rozwoju małoletniej, poziomu jej edukacji oraz poziomu stopy życiowej zobowiązanych do alimentacji.
Zdaniem Sądu nie można przyjąć, iż koszty utrzymania pozwanej zmniejszyły się z powodu braku opłat za przedszkole. Pozwana bowiem podjęła naukę i w miejsce opłat za przedszkole weszły koszty związane z zakupem książek do pracy, materiałów do nauki, opłatami szkolnymi, składkami oraz koszty związane z dodatkowymi zajęciami pozwanej, które również mieszczą się w kategorii potrzeb usprawiedliwionych .
W tym miejscu podkreślenia wymaga niewątpliwie fakt, iż przed rozwodem, w trakcie rozwodu, w dacie rozwodu powód nie kwestionował kosztów utrzymania małoletniej pozwanej, sam bowiem zaproponował alimenty w wysokości 1500,00 zł miesięcznie i taką też kwotę proponowana przez powoda zasądził Sad w wyroku rozwodowym. Od daty rozwodu nic istotnego nie zmieniło się w sytuacji osobistej i możliwościach dochodowych powoda. Powód nie ma innych osób na utrzymaniu oprócz pozwanej, nadal pracuje na etacie i prowadzi działalność gospodarczą tak jak w dacie rozwodu,, czyli należy przyjąć, iż ma możliwość płacenia na córkę alimentów w ustalonej wcześniej wysokości. Natomiast niewątpliwie pogorszeniu uległa sytuacja dochodowa matki pozwanej, która utraciła prace i jest obecnie osobą bezrobotną , bez prawa do zasiłku. Matka pozwanej poszukuje pracy. W tej sytuacji nie ma ona możliwości finansowo partycypować w kosztach utrzymania córki.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd oddalił powództwo o obniżenie alimentów jako całkowicie nieuzasadnione .
Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik powoda zaskarżając go w całości, zarzucając:
- błąd w ustaleniach stanu faktycznego polegający na przyjęciu przez Sąd, iż powód ma 33 lata (ma 37 lat);
- obrazęart. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczegopoprzez jego niezastosowanie;
- błąd w ustaleniach stanu faktycznego polegający na przyjęciu przez Sąd, iż od daty rozwodu nic istotnego nie zmieniło się w sytuacji osobistej i możliwościach dochodowych powoda;
- błąd w ustaleniach stanu faktycznego polegający na przyjęciu przez Sąd, iż powód nie ma innych osób na utrzymaniu;
- obrazęart. 135 kodeksu rodzinnego i opiekuńczegoi błędne ustalenie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego i majątkowych możliwości zobowiązanego.
Biorąc pod uwagę powyższe apelujący wnosił o uchylenie w całości zaskarżanego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz strony powodowej kosztów postępowania apelacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na apelacje przedstawicielka ustawowa małoletniej wniosła o jej oddalenie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja powoda nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Rozważając zarzuty apelacyjne należy pamiętać, iż przedmiotowa sprawa jest sprawą o obniżenie alimentów. W tego rodzaju postępowaniach zadaniem Sądu jest zbadanie po pierwsze czy nastąpiła zmiana stosunków między stronami czyli tak po stronie majątkowych i zarobkowych możliwości zobowiązanego jak i po stronie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionej oraz po drugie czy taka zmiana o ile zaistniała jest istotna.
Zdaniem Sądu II instancji analiza zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, iż ani sytuacja powoda ani też pozwanej nie zmieniła się na tyle aby pozwalała na obniżenie wysokości alimentów.
Porównując bowiem sytuację majątkową i zarobkową powoda w dacie orzeczenia o rozwodzie z obecną sytuacją podkreślić należy, iż w sposób istotny się ona nie zmieniła. Powód bowiem nadal pracuje na etacie w firmie rodzinnej i dodatkowo prowadzi działalność gospodarczą. Skoro zatem prawie 2 lata temu powód sam zadeklarował gotowość płacenia na małoletnią alimentów w kwocie po 1.500 zł miesięcznie to mając na uwadze, iż w sytuacji majątkowej i zarobkowej powoda nie nastąpiły istotne zmiany to brak jakichkolwiek podstaw do obniżenia alimentów.
Słusznie skarżący zarzuca, iż Sąd błędnie ustalił, że powód ma 33 lata podczas gdy powód ma 37 lat. Niemniej jednak zasadność tego zarzutu w żaden sposób nie przekłada się na prawidłowość rozstrzygnięcia. Z kolei z faktu śmierci matki powoda, która miała go rzekomo wspierać finansowo nie sposób dowodzić zmniejszenia się jego możliwości zarobkowych i majątkowych. Fakt rzekomego finansowania przez matkę powoda jego wydatków nie był bowiem przesłanką do ustalenia alimentów na poziomie 1500 zł w sprawie rozwodowej. Skoro tak to obecnie ta okoliczność nie może wpływać na określenie sytuacji majątkowej i zarobkowej powoda.
Sąd Rejonowy słusznie ustalił, iż powód nie ma innych osób na swoim utrzymaniu albowiem nie ciąży na nim z mocy ustawy inny obowiązek alimentacyjny poza ustalonym orzeczeniem rozwodowym. Nie zostało także w sposób przekonujący wykazane jakoby uległy zmniejszeniu usprawiedliwione potrzeby małoletniej zwłaszcza, że dziecko dorasta i jest już prawie 2 lata starsze niż podczas uprzedniego orzekania o alimentach.
Na marginesie nie sposób nie dostrzec, iż istotnie alimenty zasądzone w sprawie rozwodowej zostały ustalone na stosunkowo wysokim poziomie niemniej jednak należy podkreślić, że nastąpiło to z inicjatywy samego powoda. Obecnie jednak brak podstaw do korekty tych alimentów gdyż Sąd w sprawie o obniżenie alimentów nie może korygować (poprawiać) prawomocnego wyroku zasądzającego alimenty z uwagi na to, że zostały one określone ówcześnie zbyt wysoko o ile nie zachodzą przesłanki zart. 138 krio, a takowe przesłanki w niniejszej sprawie nie zaszły.
Mając na uwadze powyższe na podstawieart. 385 k.p.c.orzeczono jak w wyroku.
SSO Jarosław Gołębiowski SSA w SO Stanisław Łęgosz SSO Dariusz Mizera