Sąd Okręgowy we Włocławku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 38/16
Data wyroku: 2016-03-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Woźniak, Mariusz Nazdrowicz, Barbara Baranowska
Słowa kluczowe: Czyny Niedozwolone
Podstawa prawna: art.385 kpc
Teza: Nie ma podstaw do obarczania  kosztami  procesu strony  wygrywającej sprawę w postępowaniu apelacyjnym tylko ze względu na trudne położenie  majątkowe przeciwnika, jeżeli ten  - kierując się  przywiązaniem do swych nieuznanych przez Sąd I instancji twierdzeń - inicjuje to postępowanie i określa jego zakres bez liczenia się z wynikającymi  stąd kosztami.

Sygnatura akt I Ca 38/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 marca 2016r.
Sąd Okręgowy we Włocławku I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Barbara Baranowska

Sędziowie:

SO Mariusz Nazdrowicz (spraw.)
SO Maria Woźniak

Protokolant:

st. sekr. sądowy Małgorzata Dybowska-Pyrek

po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016r. we Włocławku
na rozprawie
sprawy z powództwaR. E.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych wW.
Oddziałowi wT.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego we Włocławku
z dnia 8 lipca 2014r. , sygn. akt I C 756/12

I
oddala apelację;

II
obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi w postępowaniu

apelacyjnym, od uiszczenia których zwolniony był powód;

III
zasądza od powodaR. E.na rzecz pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wW.Oddziału wT.kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu części kosztów procesu za drugą instancję.

SSO Mariusz Nazdrowicz SSO Barbara Baranowska SSO Maria Woźniak.
Sygn. akt I Ca 38/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy we Włocławku oddalił powództwoR. E.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń SpołecznychwW.Oddziałowi wT.o zapłatę zadośćuczynienia, odszkodowania i zasądzenie renty oraz nie obciążył powoda należnymi pozwanemu kosztami procesu. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i ich ocena prawna:
W dniu 13 września 1994r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał powodowiR. E.prawo do renty inwalidzkiej (począwszy od 31 lipca 1994r.). Wypłata tej renty została wstrzymana decyzją z 27 października 1997r. wobec stwierdzenia braku niezdolności powoda do pracy. OdwołanieR. E.od tej decyzji zostało oddalone przez Sąd Okręgowy we Włocławku, a wyrokiem z dnia 9 maja 2000r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację powoda. Skarga o wznowienie tego postępowania została odrzucona przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 marca 2008r. Decyzją z 21 czerwca 2001r. pozwany odmówił powodowi prawa do renty z powodu braku stwierdzonej przez lekarza orzecznika niezdolności do pracy. Także i to orzeczenie było przedmiotem kontroli sądowej, zakończonej niekorzystnym dla powoda wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 21 marca 2003r. Złożył on od tego wyroku skargę o wznowienie postępowania, która została odrzucona postanowieniem z 5 marca 2008r. Kolejną decyzją dotyczącą powoda ZUS wydał 26 września 2007r. ponownie odmawiając mu prawa do renty. Również i w tym przypadku odwołanie Sąd Okręgowy we Włocławku oddalił, a Sąd Apelacyjny (wyrokiem z 23 czerwca 2009r.) oddalił apelacjęR. E.. Ostatnią decyzją z 20 grudnia 2007r. ZUS po raz kolejny odmówił powodowi prawa do renty.
W świetle tych ustaleń Sąd I instancji uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż po stronie pozwanego nie zaistniał czyn bezprawny skutkujący odpowiedzialnością odszkodowawczą na podstawieart. 417 kc.Działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podejmowane były w ramach ustawowych kompetencji. Sąd cywilny nie może przy tym oceniać merytorycznie zasadności wydawanych przez ten organ decyzji. Samo niezadowolenie z treści konkretnych rozstrzygnięć nie może służyć do ustalenia odpowiedzialności pozwanego w oparciu o wskazany przepis. Dodatkowo Sąd a quo nadmienił, że w myślart. 4171§ 2 kcjeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji to jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. Nie zapadło jakiekolwiek orzeczenie stwierdzające taką niezgodność.
O kosztach procesu Sąd meriti orzekł na podstawieart. 102 kpc.
Apelację od tego wyroku wniósł powód dając wyraz swojemu niezadowoleniu z treści zapadłego rozstrzygnięcia i przedstawiając argumenty, które w jego ocenie przemawiały za uwzględnieniem powództwa. Powołując się na powyższe skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i orzeczenia zgodnie ze zgłoszonymi żądaniami.
Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu za drugą instancję.
Sąd Okręgowy zważył, co następie:
Apelacja wobec braku jakichkolwiek uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu.
Rozpoznając apelację Sąd Okręgowy podzielił i przyjął za własne ustalenia faktyczne SąduI instancji, znajdujące oparcie w zebranym materiale dowodowym. Na aprobatę zasługiwały też wyprowadzone na podstawie tych ustaleń wnioski i ocena prawna.
Trafnie w szczególności Sąd Rejonowy uznał, że w świetle okoliczności faktycznych przedstawionych w pozwie roszczenia powoda należało rozpoznać w oparciu o przepisy regulujące odpowiedzialność za czyny niedozwolone. Z uwagi na fakt, że pozwany jest państwową jednostką organizacyjną (posiadającą osobowość prawną) to za wyrządzoną szkodę odpowiada on na podstawieart. 417 § 1 kc.Jeżeli jednak szkoda została wyrządzona przez wydanie ostatecznej decyzji to jej naprawienia można żądać jedynie po uzyskaniu w drodze tzw. „przedsądu” stwierdzenia niezgodności z prawem wspomnianej decyzji.R. E.niewątpliwie dochodzi wspomnianych roszczeń odszkodowawczych w związku z niekorzystnymi dla niego decyzjami ZUS-u, odmawiającymi mu prawa do renty. Słusznie zauważył Sąd Rejonowy, że samo niespełnienie oczekiwań odnośnie treści orzeczeń organów państwowych i godzących w ocenie zainteresowanego w jego interesy nie jest źródłem odpowiedzialności odszkodowawczej stosownych jednostek organizacyjnych. Musi być bowiem spełnionych kilka przesłanek,z których podstawową jest wystąpienie czynu niedozwolonego (bezprawnego), rodzącego odpowiedzialność deliktową. W rozpatrywanej sprawie pozwany wydawał stosowne decyzje w ramach przysługujących mu kompetencji. Ich prawidłowość podlegała (z jednym wyjątkiem) kontroli sądowej. W procesie o odszkodowanie za niezgodne z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej – co trafnie uwypuklił Sąd Rejonowy – poza kognicją Sądu pozostaje ponowna merytoryczna ocena zasadności rozstrzygnięć organu rentowego. Inaczej mówiąc Sąd nie jest władny badać, czy dokonana przez Sądyw toku instancji kontrola zasadności decyzji o odmowie przyznania renty była prawidłowa. Stąd też powoływanie się przez apelującego na nowe okoliczności, które miały być nieuwzględnione w trakcie rozpoznawania jego wymienionych wyżej spraw jest bezprzedmiotowe, a okoliczności te nie miały związku z niniejszym postępowaniem.W odniesieniu do decyzji z 20 grudnia 2007r. (podobnie zresztą jak i do pozostałych) powód nie przedstawił orzeczenia stwierdzającego jej niezgodność z prawem.
Brak było podstaw w powyższych warunkach do uwzględnienia powództwa, dlatego też w pełni zasadnie zostało ono oddalone. Oddaleniu też podlegała apelacja powoda (art. 385 kpc).
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 102 kpc. Co do zasady pozwanemu jako wygrywającemu sprawę w apelacji w całości przysługiwał zwrot wszystkich należnych mu kosztów procesu, sprowadzających się do wynagrodzenia reprezentującego go radcy prawnego (1200 zł - § 1 pkt. 1 w zw. z § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych … - tekst jedn.: Dz. U.2013.490 ze zm.). Jednakże Sąd odwoławczy uznał, że należy go na podstawieart. 102 kpcobciążyć jedynie częścią tych kosztów tj. kwotą 300 zł (co stanowi 25% należnej pozwanemu całości kosztów). Przemawiała za tym sytuacja majątkowa powoda. Jednocześnie Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do odstąpienia od obciążenia skarżącego przysługującymi pozwanemu kosztami.W orzecznictwie ugruntowany jest bowiem pogląd (np. postanowienie Sąd Najwyższego:z 18 stycznia 2013r. IV CZ 149/12 nie publ., LEX nr 1293825, z 6 grudnia 2012r. IV CZ 122/12 nie pbl., LEX nr 1288734 i z 15 czerwca 2011r. V CZ 24/11 nie publ., LEX nr 898277) – który Sąd Okręgowy w pełni podziela – że nie byłoby słuszne obarczanie strony pozwanej całością kosztów sądowych postępowania apelacyjnego tylko ze względu na trudne położenie majątkowe powoda, jeżeli ten - kierując się przywiązaniem do swych nieuznanych przez Sąd I instancji twierdzeń – inicjuje to postępowanie i określa jego zakres bez liczenia się z wynikającymi stąd kosztami.