Sąd Okręgowy w Słupsku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 358/15
Data wyroku: 2016-05-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Krzyżanowska
Słowa kluczowe: Uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej
Podstawa prawna: art. 56 § 3 i 4 pr. sp. oraz art. 42 § 3 pr. sp. a contrario
Teza: ”żadna z zaskarżonych uchwał nie może być uznana za nieważną z powodu sprzeczności z ustawą, gdyż w przypadku naruszenia zakazu konkurencji ustawodawca uchylił skutek nieważności zastępując go szczególnym trybem weryfikacji przez właściwy organ spółdzielni. Uchwała nr (…..) z dnia (…) nie podlega natomiast uchyleniu w zakresie żądanym w pozwie, gdyż nie zawiera treści, o której mowa w żądaniu.

Sygn. I C 358/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 maja 2016 r.
Sąd Okręgowy w Słupsku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR del. Joanna Krzyżanowska

Protokolant:

st. sekr. sądowy Beata Cichosz

po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2016 r. w Słupsku
na rozprawie
sprawy z powództwaC. K.iJ. L.
przeciwkoGminnej Spółdzielni (...)B.z siedzibą wT.
o uchylenie i stwierdzenie nieważności uchwał

1
oddala powództwo;

2
zasądza od każdego z powodów na rzecz pozwanej po 188,50 zł ( sto osiemdziesiąt osiem złotych 50/100 ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Na oryginale właściwy podpis.
Sygn. akt I C 358/15

UZASADNIENIE
Powodowie –C. K.iJ. L.wnieśli o ustalenie nieważności ewentualnie o uchylenie uchwały nr(...)Nadzwyczajnego Walnego ZgromadzeniaGminnej Spółdzielni (...)B.z siedzibą wT.z dnia 28 września 2015 r. w zakresie powołaniaE. O.w skład Rady Nadzorczej tej spółdzielni. Na uzasadnienie wskazali, że ww uchwałąE. O.została powołana w skład Rady Nadzorczej tej spółdzielni.(...)(...)B.z siedzibą wT.prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie sprzedaży detalicznej prowadzonej w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych na obszarze swojego działania, w tym wT.. Taką samą działalność prowadziE. O., czemu nie zaprzecza. Przepisart. 56 § 3 Prawa spółdzielczegoi postanowienia § 43ust. 3 statutu pozwanej zakazują członkom Rady Nadzorczej spółdzielni zajmowania się interesami konkurencyjnymi wobec tej spółdzielni. Nie budzi wątpliwości, że prowadzenie sklepu z podobnym, a nawet identycznym asortymentem na obszarze działalności spółdzielni stanowi naruszenie tego zakazu. Uchwała o powołaniu w skład rady nadzorczej spółdzielni osoby prowadzącej działalność gospodarczą konkurencyjną wobec działalności spółdzielni jest zatem nieważna, co uzasadnia wnioski pozwu.
W toku postępowania powodowie rozszerzyli powództwo i zażądali dodatkowo ustalenia nieważności uchwały nr(...)Walnego ZgromadzeniaGminnej Spółdzielni (...)B.z siedzibą wT.z dnia 18 czerwca 2014 r. w zakresie stwierdzenia wyboruE. O.do Rady Nadzorczej spółdzielni oraz ustalenia nieważności uchwały(...)Nadzwyczajnego Walnego ZgromadzeniaGminnej Spółdzielni (...)B.z siedzibą wT.z dnia 28 września 2015 r. w sprawie odwołania członka Rady NadzorczejE. O..
Pozwana -Gminna Spółdzielnia (...)B.z siedzibą wT.wniosła o oddalenie powództwa w całości. Wskazała przy tym, że uchwała o treści wskazanej w pozwie w ogóle nie została podjęta, toteż nie można jej zaskarżyć. Analiza treści zaskarżonej uchwały w żadnej części zdaniem pozwanej nie wskazuje, iż w tym dniu dokonano wyboruE. O.na członka rady nadzorczej. Zgodnie bowiem z treścią § 1 uchwały dokonano wyboru czterech nowych członków :E. B.,K. J.,S. P.iM. K.. Z kolei w § 2 wskazano jedynie i potwierdzono skład 7 – osobowej rady nadzorczej łącznie z członkami wybranymi wcześniej.E. O.została wybrana na członka Rady Nadzorczej uchwałą(...)podjętą w dniu 18 czerwca 2014 r., a ponieważ ta uchwała nie została wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem ani w żaden inny sposób przewidziany prawem, toteż uznać należy, żeE. O.została pełnoprawnym członkiem Rady Nadzorczej pozwanej i była nim również w dniu podejmowania uchwały(...)tj. 28 września 2015 r. Pozwana odniosła się także do zarzutu nieważności opartego na treściart. 56 § 3 prawa spółdzielczegopodnosząc, że naruszenie zakazu wyrażonego w tym artykule nie stanowi o nieważności wyboru, ale skutkuje ewentualnym uchyleniem uchwały. Zgodnie bowiem zart. 56 § 4 prawa spółdzielczegonaruszenie zakazu konkurencji może uzasadniać zawieszenie członka rady, a następnie odwołanie go z rady. Skoro więc naruszenie zakazu zart. 56 § 3pr. sp. nie stanowi o nieważności uchwały, żądanie pozwu powinno być oddalone. Pozwana nie zgodziła się także z oceną, żeE. O.prowadzi działalność konkurencyjną względem spółdzielni. Wskazała przy tym, że od lat głównym rodzajem działalności prowadzonej przez pozwaną jest wynajem i dzierżawa obiektów wchodzących w skład majątku spółdzielni. Pozwana obecnie prowadzi tylko jeden punkt sprzedaży – sklep spożywczo przemysłowy położony wT.przyulicy (...). To przychód z wynajmu i dzierżawy stanowi główny dochód i główny przedmiot działalności spółdzielni. Pozwana podkreśliła, żeE. O.od wielu lat prowadzi sklep spożywczo – przemysłowy, a kandydatura na członka została zgłoszona gdy wspomniany w powództwie zakaz już obowiązywał. Działalność podstawowa prowadzona przezE. O.nie obejmuje terenów będących własnością spółdzielni, nie świadczyła ona tych usług na terenie spółdzielni ani nie składała ofert wobec spółdzielni związanych z prowadzoną działalnością.
Pozwana wniosła o oddalenie powództwa również w rozszerzonym zakresie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

E. O.od około 10 lat prowadzi wT.sklep spożywczo – przemysłowy. Sklep o podobnym asortymencie prowadzi takżeGminna Spółdzielnia (...)wB.z siedzibą wT..
(bezsporne, nadto: zeznania świadkaL. C.– k. 143v,S. T.– k. 143v – 144, powodaC. K.– k. 144 – 144v, powodaJ. L.– k. 144v)
Uchwałą nr(...)podjętą przez Walne ZgromadzenieGminnej Spółdzielni (...)wB.z siedzibą wT.dnia 18 czerwca 2014 r. wybranoE.O.na członka Rady Nadzorczej Spółdzielni.
(bezsporne, nadto dowód: treść uchwały nr(...)– k. 18)
Dnia 28 listopada 2014 r. Rada Nadzorcza spółdzielni podjęła uchwałę o zawieszeniuE. O.w prawach członka Rady Nadzorczej w oparciu o treść § 46 statutu.
(bezsporne)
W dniu 30 czerwca 2015 r. Walne ZgromadzenieGminnej Spółdzielni (...)wB.z siedzibą wT.podjęło uchwałę nr(...)w sprawie uchylenia zawieszenia w pełnieniu czynności w Radzie Nadzorczej przezE. O.. Uchwałą tą Walne Zgromadzenie uchyliło uchwałę Rady Nadzorczej z dnia 28 listopada 2014 r. w sprawie zawieszeniaE. O.w prawach członka Rady Nadzorczej.
(bezsporne, nadto uchwała Walnego Zgromadzenia nr(...)z dnia 30 czerwca 2015 r.)
PowództwoC. K.iJ. L.o stwierdzenie nieważności uchwały nr(...)zostało prawomocnie oddalone.
(bezsporne, nadto: wyrok wraz z uzasadnieniem w sprawie(...)– k. 91 – 95v)
Na Nadzwyczajnym Walnym ZgromadzeniuGminnej Spółdzielni (...)wB.z siedzibą wT.dnia 28 września 2015 r. podjęte zostały m.in. uchwały:
-(...)mocą którejE. O.nie została odwołana z członkostwa w Radzie Nadzorczej i pozostała członkiem Rady;
-(...)w której stwierdzono, że do Rady Nadzorczej wybrano czterech nowych członków :E. B.,K. J.,S. P.iM. K., a cały skład Rady stanowią:E. O.,A. K.,J. Z.,E. B.,K. J.,S. P.iM. K..

    (bezsporne, nadto: uchwała nr(...)– k. 102, uchwała nr(...)– k. 16)

Sąd zważył co następuje:

Powództwa nie są zasadne.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że niezależnie od badania ustawowych przesłanek, oddaleniu podlegało żądanie uznania za nieważną lub uchylenia uchwały nr(...)z dnia 28 września 2015 r. w zakresie określonym w pozwie tj. w zakresie powołaniaE. O.do Rady Nadzorczej pozwanej spółdzielni. Uchwała nr(...)nie powoływała bowiem do Rady NadzorczejE. O., brak więc było w uchwale treści, które sąd mógłby uchylić. Uchylenie § 1 skutkowałoby pozbawieniem członkostwa wR.E. B.,K. J.,S. P.iM. K., natomiast uchylenie § 2 nie zmieniłoby w zasadzie nic w składzie Rady Nadzorczej, gdyż paragraf ten stwierdzał jedynieskład (...)po wyborach zatwierdzonych w § 1.
Merytorycznemu rozważeniu podlegało więc jedynie żądanie uznania za nieważne uchwał nr(...)oraz(...).
Rozważając żądanie w zakresie uchwały nr(...), tj. wyboruE. O.na członka Rady Nadzorczej spółdzielni należało wziąć pod uwagę, jak to już wskazano w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 grudnia 2015 wydanego w sprawie(...), że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko w przypadku sprzeczności uchwały z ustawą.
Nie ulega wątpliwości, żeart. 56 § 3 prawa spółdzielczegoprzewiduje iż członkowie zarządu i rady nie mogą zajmować się interesami konkurencyjnymi wobec spółdzielni, (…). Dalej ustawa przewiduje, że naruszenie zakazu konkurencji stanowi podstawę odwołania członka rady lub zarządu oraz powoduje inne skutki prawne przewidziane w odrębnych przepisach. § 4 przewiduje natomiast, że w wypadku naruszenia zakazu ustanowionego w§ 3rada może podjąć uchwałę o zawieszeniu członka tego organu w pełnieniu czynności. Statut określa termin zwołania posiedzenia organu, który dokonał wyboru zawieszonego członka rady. Powyższy organ rozstrzyga o uchyleniu zawieszenia bądź odwołaniu zawieszonego członka rady.
Powodowie żądając ustalenia nieważności ww uchwał powołali się na treśćart. 42 § 2 prawa spółdzielczego, który stanowi, że uchwała sprzeczna z ustawą jest nieważna.
Treść orzeczenia w niniejszej sprawie była więc zdeterminowana uprzednim ustaleniem relacji w jakiej pozostają ze sobą wyżej powołane przepisy. Art. 42 § 2 wyraźnie przewiduje bowiem rygor nieważności, podczas gdy art. 56 § 3 i 4 opisuje tryb właściwy w przypadku naruszenia zakazu konkurencji.
Zarówno z ogólnej teorii prawa jak i z założenia o racjonalności ustawodawcy wynika, że w tym wypadku zastosowanie znajdzie art. 56 § 3 i 4, nie zachodzi natomiast nieważność wynikająca z art. 42 § 2 . Nie ulega wątpliwości, że o sytuacji sprzeczności uchwały z ustawą mówi zarówno jedna jak i druga norma, przy czym art. 56 § 3 i 4 stanowi o szczególnym, konkretnie określonym przypadku sprzeczności. Skoro więc art. 42 § 2 stanowi regułę ogólną a art. 56 § 3 i 4 szczególną, to pomiędzy normami zachodzi stosunek lex speciali do lex generali. Ogólna reguła prawna stanowi w takiej sytuacji, że lex speciali derogat legi generali, tj. norma szczególna uchyla ogólną.
Do tego samego wniosku prowadzi założenie racjonalności ustawodawcy – gdyby naruszenie zakazu konkurencji samo przez się powodowało nieważność uchwały o wyborze, zbędny byłby tryb przewidziany w art. 56 § 3 i 4 powodujący konieczność podjęcia uchwał o zawieszeniu czy też odwołaniu członka rady.
Jak wynika z powyższego – uchwała nr(...)z dnia 18 czerwca 2014 r. powołującaE. O.na członka Rady Nadzorczej pomimo prowadzonej przez nią działalności konkurencyjnej wobec spółdzielni, nie była dotknięta nieważnością, gdyż ustawodawca przewidział w tym wypadku inny skutek.
Tym bardziej nie można zarzucić nieważności uchwale nr(...), zgodnie z którą nie odwołanoE. O.z funkcji członka Rady Nadzorczej. Skoro bowiem zgodnie z trybem przewidzianym przez ustawodawcę Walne Zgromadzenie uchwałą nr(...)z dnia 30 czerwca 2015 r. uchyliło uchwałę o zawieszeniuE. O.w Radzie Nadzorczej, która to możliwość wprost wynika z ustawy, osoba ta cały czas była członkiem Rady. Uchwała nr(...)potwierdziła jedynie w pewien sposób decyzję Walnego Zgromadzenia z 30 czerwca2015 r. jak bowiem wynika z cytowanego jużart. 56 § 4 prawa spółdzielczegow przypadku zawieszenia członka rady z uwagi na naruszenie zakazu konkurencji, Walne Zgromadzenie rozstrzyga o uchyleniu zawieszenia bądź o odwołaniu zawieszonego członka rady. W sytuacji, gdy podjęcie decyzji ustawodawca wprost powierzył organowi, który dokonał wyboru członka rady, nie sposób twierdzić, że wybór ten, zgodny z treścią ustawy, jest z tą ustawą sprzeczny.
Konkludując – żadna z zaskarżonych uchwał nie może być uznana za nieważną z powodu sprzeczności z ustawą, gdyż w przypadku naruszenia zakazu konkurencji ustawodawca uchylił skutek nieważności zastępując go szczególnym trybem weryfikacji przez właściwy organ spółdzielni. Uchwała nr(...)z dnia 28 września 2015 r. nie podlega natomiast uchyleniu w zakresie żądanym w pozwie, gdyż nie zawiera treści, o której mowa w żądaniu.
Z uwagi na powyższe, na podstawieart. 56 § 3 i 4 prawa spółdzielczegoorazart. 42 § 3 prawa spółdzielczegoa contrario, należało orzec jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 kpcmając na uwadze zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej w wysokości 360 zł oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17 zł.
Na oryginale właściwy podpis.