Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 27/16
Data wyroku: 2016-05-23 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Wojciech Łączewski
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Bezpieczeństwu W Komunikacji
Podstawa prawna: art. 178a §1 kk

Sygn. akt II K 27/16

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie rozpoznając sprawę oskarżonegoT. G.ustalił następujący stan faktyczny.
Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 24 czerwca 2005 roku w sprawie V K 678/05T. G.został skazany za popełnienie przestępstwa zart. 178a §2 k.k.Wymierzono mu karę grzywny w rozmiarze 50 stawek dziennych, w wysokości po 10 złotych każda ze stawek, a na jej poczet zaliczono okres zatrzymania w dniu 7 kwietnia 2005 roku. Jednocześnie orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku. Wyrok stał się prawomocny z dniem 25 lipca 2005 roku. Kara grzywny została wykonana z dniem 31 marca 2006 roku.(dowód: odpis wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 24 czerwca 2005 roku, k. 51 – 52 akt sprawy niniejszej oraz k. 31 – 32 akt sprawy V K 6785/05; postanowienie w sprawie V Ko 363/05, k. 48 akt sprawy V K 678/05; karta dłużnika, k. 51 akt sprawy V K 678/05)
W dniu 18 lipca 2015 rokuK. K.wraz ze swoim kolegąD. N.poruszał się samochodemO. (...)ulicą (...)w kierunkuulicy (...). Jadąc spostrzegli, że z prawego pobocza ruszył samochód markiP.onumerze rejestracyjnym (...), dojechał do skrzyżowania zulicą (...)i pomimo czerwonego sygnału nakazującego zatrzymanie się skręcił w lewo. Po zapaleniu się zielonego sygnałuK. K.ruszył za tym samochodem, następnie dogonił go i spostrzegł, że kierujący samochodemP.onumerze rejestracyjnym (...)porusza się powoli slalomem.P.dojechał do skrzyżowania przyPlacu (...)i zatrzymał się.K. K.zatrzymał się po prawej stronie tego samochodu i zobaczył, że w środku siedzi mężczyzna – kierowca z głową pochyloną do przodu. Odniósł wrażenie, że kierowca usnął. Na siedzeniu pasażera stała otwarta puszka z piwem. Zaczął podejrzewać, że kierowca jest pijany, dlatego wysiadł z samochodu i podszedł doP.. Ze środka – szyby pojazdu były uchylone – wyczuł intensywną woń alkoholu.K. K.zapytał się kierowcy, czy wszystko w porządku, a ten odpowiedział mu bełkotliwie. W związku z tymK. K.zgasił w samochodzie silnik i wyjął kluczyki ze stacyjki. Kierujący, którym okazał sięT. G.nie zareagował na to, tylko siedział dalej w samochodzie. W tym czasieK. K.wezwał Policję. Na miejsce zdarzenia przybyli funkcjonariusze PolicjiP. Z.iK. W.. Pełnili oni służbę w patrolu zmotoryzowanym. Dokonali legitymowania kierującegoP., którym okazał sięT. G..(dowód: zeznania świadkaK. K., k. 1v – 2 zbioruCakt sprawy; zeznania świadkaP. Z., k. 4v zbioruCakt sprawy)
W trakcie przeprowadzanej kontroli drogowejT. G.poddano badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Badanie urządzeniem elektronicznym przeprowadzone uT. G.dało o godzinie 1945wynik 1,39 mg/l i o godzinie 1959wynik 1,04 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. O godzinie 2001wystąpił błąd podczas badania. Przed badaniemT. G.podał, że w dniu 18 lipca 2015 roku, o godzinie 1000, spożywał piwo o pojemności 0,5 litra. Urządzenie, na którym prowadzono badanieT. G.posiadało odpowiednie świadectwo legalizacji.T. G.nie żądał ponownego badania wydychanego powietrza, nie żądał badania krwi oraz nie zgłosił uwag, co do prawidłowości zabezpieczenia ustnika, a następnie odmówił podpisania protokoły badania. W związku z zaistniałą sytuacjąT. G.został zatrzymany.(dowód: zeznania świadkaP. Z., k. 4v – 9 zbioru „C” akt sprawy; protokół z przebiegu badania stanu trzeźwości, k. 6; świadectwo wzorcowania, k. 7 – 8; protokół zatrzymania, k. 2)
Stan faktyczny został ustalony na podstawie wskazanych wyżej dowodów.
OskarżonyT. G.na etapie postępowania przygotowawczego nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu.
Składając pierwsze wyjaśnienia stwierdził, że nie kierował samochodem markiP. (...)onumerze rejestracyjnym (...). Samochodem tym, według relacji oskarżonego, miał kierować nieznany mu mężczyzna, który go podwoził. Dokładnie nie pamiętał okoliczności poznania tego mężczyzny, gdyż znajdował się pod dużym wpływem alkoholu. Nie potrafił opisać wyglądu tego mężczyzny, poza stwierdzeniem, iż miał on około 30 lat, krótkie ciemne włosy, a ubrany był w jeansy i jasną koszulkę. W obecności tego mężczyzny spożywał piwo; „ja to piwo piłem po różnych bramach” (videwyjaśnienia oskarżonegoT. G., k. 22). Samochód w tym czasie stał zaparkowany na jednej z ulic. Samochodem miał kierować mężczyzna, któregoT. G.poprosił o odwiezienie do domu. Przekazał mu w tym celu kluczyki do samochodu, a dowód rejestracyjny był w pojeździe. Z reguły nie daje kluczyków innym osobom, ale w tym przypadku bał się pozostawić samochód w(...). Wyjechali zulicy (...)i poruszali się w kierunkuulic (...). W okolicyPlacu (...)drogę zajechał im terenowy samochód. Widząc to mężczyzna, który kierował samochodem wysiadł i uciekł.T. G.ocenił, że być może mężczyzna ten się przestraszył. W tym czasie przesiadł się na miejsce kierowcy. W samochodzie znajdowała się otwarta puszka z piwem. Z terenowego samochodu wysiadł mężczyzna, który podszedł i zabrał mu kluczyki ze stacyjki, a następnie na miejsce zdarzenia przyjechali policjanci.
Podczas kolejnego przesłuchania oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, odmówił składania wyjaśnień i przyznał, że był uprzednio skazany za kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości.
W toku postępowania przed sądem oskarżonyT. G.przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że prowadził samochód odskrzyżowania ulic (...). Do tego miejsca podwiózł go kolega. Samochód był źle zaparkowany, więc chciał go przeparkować, bo obawiał się holowania. Miał świadomość, że jest nietrzeźwy. Tym sposobem dojechał do skrzyżowania, na którym został zatrzymany. Stwierdził, że samochodem przejechał od 50 do 100 metrów. Zmianę wyjaśnień tłumaczył tym, że początkowo było dla niego nie do pomyślenia, iż mógłby w stanie nietrzeźwym wsiąść za kierownicę samochodu. Po przemyśleniach doszedł jednak do wniosku, że prowadził samochód, tak jak wyjaśnił przed sądem.
Dano wiarę wyjaśnieniom oskarżonegoT. G., który przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, gdyż przyznanie się oskarżonego znajduje potwierdzenie w przeprowadzonych przed sądem dowodach, takich jak zeznania świadkówK. K.iP. Z.oraz dokumentach, to jest protokole zatrzymania i protokole z przebiegu badania stanu trzeźwości.
Jednocześnie nie dano wiary wyjaśnieniom oskarżonegoT. G., który nie przyznając się do popełnienia zarzucanego mu czynu podawał, iż pojazd był prowadzony przez nieustalonego mężczyznę, który w krytycznym momencie uciekł z miejsca zdarzenia. W tym fragmencie wyjaśnienia oskarżonego są sprzeczne nie tylko z zeznaniami świadkaK. K., ale także z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. Wprost niepodobna przyjąć, że oskarżony mógłby przekazać kluczyki do swojego pojazdu nieznanemu wcześniej mężczyźnie i udostępnić mu samochdód. Wypada też zauważyć, że zachowanie mężczyzny, który rzekomo zbiegł z miejsca zdarzenia także nie mogłoby zostać uznane za typowe w danej sytuacji.
Bez znaczenia są okoliczności podawane przez oskarżonego, z którychde factowycofał się składając wyjaśnienia przed sądem. Kłóci się przy tym wersja podawana przez oskarżonego, jakoby jego celem było wyłącznie przeparkowanie samochodu, gdyż przejechany przez niego dystans był znacznie dłuższy niż niezbędny do znalezienia miejsca parkingowego, a postawaK. K.uniemożliwiłaT. G.kontynuowanie jazdy.
Nie sposób też nie wspomnieć, iż wyjaśnienia co do ilości spożytego alkoholu kłócą się z podawanymi przezT. G.ilościami podawanymi podczas badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu.
Dano wiarę zeznaniom świadkaK. K., gdyż zeznania te są szczere, spójne, logiczne i wewnętrznie niesprzeczne. Zeznania tego świadka korelują z zeznaniamiP. Z., jak i protokołami z przebiegu badania oskarżonego na zawartość alkoholu. Świadek w swoich zeznaniach starał się wiernie przedstawić przebieg zdarzenia, w którym uczestniczył, a opisując je nie próbował nadmiernie obciążać oskarżonego i starał się zachować obiektywizm. Opisując zachowanieT. G.K. K., uczynił to w sposób proporcjonalny do stanu nietrzeźwości oskarżonego i nie wyolbrzymiał zastanego stanu rzeczy.
Dano wiarę zeznaniom świadkaP. Z., który opisał przyczyny i przebieg kontroli drogowej kierującegoT. G., a następnie czynności podjęte w związku z interwencją. Zeznania tego świadka obdarzono wiarą, gdyż korespondują one nie tylko z wyjaśnieniami oskarżonegoT. G.w części, w jakiej uznano je za wiarygodne, czy zeznaniami świadkaK. K., ale także znajdują potwierdzenie w protokole użycia urządzenia kontrolno – pomiarowego do ilościowego oznaczania alkoholu w wydychanym powietrzu (videprotokół z przebiegu badania stanu trzeźwości, k. 6), czy protokole zatrzymania.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga to, że świadkowieK. K.iP. Z.nie mają żaden motywacji w pomawianiu oskarżonego o zachowania, które mogłyby skutkować jego odpowiedzialnością karną, a okoliczności podawane przez tych świadków znajdują potwierdzenie w wytworzonych na potrzeby postępowania dokumentach.
Za wiarygodne uznano dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, które zostały ujawnione na podstawieart. 394 §1 i §2 k.p.k.Dokumenty te zostały sporządzone przez kompetentne osoby w ramach wykonywanych przez nie czynności, a strony w toku przewodu sądowego nie kwestionowały ich prawdziwości; również sąd dokonując ich kontroli od strony formalnej i zawartości merytorycznej nie dopatrzył się uchybień ani śladów wskazujących na ich fałszowanie przez podrabianie lub przerabianie.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie stwierdził, że wina oskarżonegoT. G.nie budzi wątpliwości oraz została w pełni udowodniona.
Prokurator Prokuratury Rejonowej(...)wW.oskarżyłT. G.o popełnienie występku zart. 178a §1 i §4 k.k.polegającego na tym, że w dniu 18 lipca 2015 roku, wW.naulicy (...)na wysokościposesji oznaczonej nr (...), będąc uprzednio prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie o sygn. akt V K 678/05, umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym określone wart. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowymw ten sposób, że będąc w stanie nietrzeźwości (1,39 mg/l, 1,04 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) prowadził w ruchu lądowym po drodze publicznej samochód osobowy markiP.onr rej. (...).
OskarżonyT. G.jest pełnoletni, a sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które mogłyby poddać w wątpliwość jego poczytalność w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu. Oskarżony nigdy nie leczył się psychiatrycznie, psychologicznie, czy neurologicznie, a także nie doznał urazów głowy połączonych z utratą świadomości. Jedynie 15 lat wcześniej leczył się odwykowo z powodu uzależnienia od marihuany (videwyjaśnienia oskarżonegoT. G., k. 24v). Podjęcie tego rodzaju leczenia ponad piętnaście lat wcześniej nie jest okolicznością mającą wpływ na poczytalność oskarżonego w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu i nie skutkuje powzięciem uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności oskarżonego jeżeli weźmie się pod uwagę jego obecny sposób życia. Samo oświadczenie oskarżonego, że podjął leczenie w poradni uzależnień, nie oznacza bynajmniej, że dawało to samo w sobie podstawy do uznania zaistnienia nagle wątpliwości co do jego poczytalności, o jakich mowa wart. 79 § 1 pkt 3 k.p.k.(porównaj: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2015 roku, w sprawie II KK 70/15, opublikowane w Prokuraturze i Prawie z 2015 roku, nr 6).
W ocenie Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie nie budzi wątpliwości to, żeT. G.prowadząc w ruchu lądowym samochód osobowy markiP.onumerze rejestracyjnym (...)dopuścił się przestępstwa o znamionach określonych wart. 178a §1 k.k.
Czynność sprawcza tego przestępstwa polega na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, między innymi, w ruchu lądowym.
T. G.prowadził pojazd mechaniczny naulicy (...)wW., czyli na drodze publicznej w rozumieniu przepisuart. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych(tekst jednolity: Dz. U. Nr 19 z 2007 roku, poz. 115 z późn. zm.; zwana dalejustawą o drogach publicznych), a więc w ruchu lądowym, który odbywa się na drogach publicznych, czyli krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych (art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych) oraz w strefach zamieszkania, a także na drogach wewnętrznych.
Oskarżony poruszał się pojazdem mechanicznym – samochodem osobowym markiP.onumerze rejestracyjnym (...), który to pojazd był napędzany umieszczonym w nim silnikiem. Przedmiotowy pojazd był prowadzony przez oskarżonego, który pojazd ten wprawił w ruch i nadał mu kierunek jazdy. Bez znaczenia jest tutaj sytuacja, która doprowadziła do zatrzymania oskarżonego w związku z prowadzeniem przez niego pojazdu w stanie nietrzeźwości, to jest zatrzymanie to miało miejsce, gdy oskarżony stał na skrzyżowaniu. Sytuacja opisana przez świadkaK. K.daje podstawę do osądu zdarzenia, jako takiego.
Będąc osobą prowadzącą pojazd, czyli osobą spełniającą czynności związane z ruchem pojazduT. G.znajdował się w stanie nietrzeźwości.
Pojęcie stanu nietrzeźwości zostało zdefiniowane wart. 115 §16 k.k., który to przepis stanowi, że stan nietrzeźwości zachodzi wtedy, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub gdy zawartość alkoholu w 1 dcm3wdychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.
Należy stwierdzić, iż nie ma wątpliwości, że oskarżony w dniu 18 lipca 2015 roku znajdował się w stanie nietrzeźwości podczas prowadzenia pojazdu mechanicznego. Poszczególne badania na urządzeniach kontrolno – pomiarowych do ilościowego oznaczania alkoholu w wydychanym powietrzu, posiadające odpowiednie świadectwa wzorcowania, wykazały o godzinie 19451,39 mg/l i o godzinie 19591,04 mg/l alkoholu w wydychanym przezT. G.powietrzu.
T. G.działał umyślnie oraz z zamiarem bezpośrednim. Oskarżony, zważywszy na ilość wypitego alkoholu musiał mieć świadomość swojego stanu nietrzeźwości i pomimo tego zdecydował się na prowadzenie pojazdu mechanicznego. Przyczyny rozpoczęcia jazdy samochodem muszą być uznane za błahe, gdyż takowe są próby przestawienia nieprawidłowo zaparkowanego samochodu. Obiektywnie mogło to wyrządzić znacznie większe szkody niż pojazd zaparkowany niezgodnie z przepisami. Oskarżony miał możliwość zachowania się zgodnego z prawem, a pomimo tego zdecydował się na prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, łamiąc tym samym obowiązujące przepisy prawa i popełniając występek zart. 178a §1 k.k.
Podnieść należy, iż z opisu czynu zarzucanego oskarżonemu wyeliminowano stwierdzenie o umyślnym naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, które to miałyby zostać określone wart. 45 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym(tekst jednolity: Dz. U. Nr 108 z 2005 roku, poz. 908 z późn. zm.; zwana dalejPrawem o ruchu drogowym). Zauważyć należy, że przestępstwo zart. 178a §1 k.k.może być popełnione wyłącznie umyślnie, a uruchomienie pojazdu i jego prowadzenie wymaga zamiaru bezpośredniego. Tego rodzaju kwestia nie budzi wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie, a zatem nie ma żadnej potrzeby, by ujmować ją w opisie czynu zarzuconego (przypisanego) oskarżonemu. Przepisart. 45 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowymfaktycznie zabrania kierowania pojazdem osobie w stanie nietrzeźwości, jednak nie zawiera w swojej treści sankcji za naruszenie tego obowiązku. Kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości jest przestępstwem zart. 178a §1 k.k., a treść tego przepisu w żaden sposób nie odnosi się do przepisuart. 45 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, gdyżart. 178a §1 k.k.samoistnie penalizuje zachowanie polegające na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, między innymi, w ruchu lądowym. Tym samym powoływanie w opisie czynuart. 45 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowymnie znajduje żadnego uzasadnienia. Odmiennie byłoby, gdyby przepisart. 178a §1 k.k.odsyłał do przepisówPrawa o ruchu drogowym, czego jak wiadomo nie czyni. Niewątpliwie kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości jest naruszeniem zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym (porównaj: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1975 roku, w sprawie V KZP 2/74, opublikowana w OSNKW 1975/3-4/33), co jest tak oczywiste, że nie ma potrzeby ujmowania tego w opisie czynu przypisywanego sprawcy.
Wątpliwości sądu budziła kwalifikacja prawna czynu zarzucanego oskarżonemuT. G., któremu poza popełnieniem występku zart. 178a §1 k.k.zarzucono również popełnienie występku zart. 178a §4 k.k.
Przepis ten przewiduje odpowiedzialność sprawcy, który prowadzi pojazd w stanie nietrzeźwości będąc wcześniej prawomocnie skazany, między innymi, za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo sprawca dopuszcza się czynu określonego wart. 178a §1 k.k.w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo.
W realiach niniejszej sprawy nie sposób mówić o odpowiedzialnościT. G.na podstawieart. 178a §4 k.k.z dwóch powodów.
Po pierwsze, wyrok nakazowy Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 24 czerwca 2005 roku w sprawie V K 678/05 dotyczył popełnienia przezT. G.czynu zart. 178a §2 k.k.Tymczasem warunkiem skazania na podstawieart. 178a §4 k.k.jest uprzednia karalność sprawcy za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. Skazanie za prowadzenie w stanie nietrzeźwości pojazdu innego niż mechaniczny uniemożliwia przypisanie występku zart. 178a §4 k.k., także dlatego, iż z dniem 9 listopada 2013 roku doszło do przesunięcia czynu zart. 178a §2 k.k.z kategorii przestępstw do wykroczeń.
Przede wszystkim jednak oskarżycielowi publicznemu umknęło, iż skazanieT. G.w sprawie V K 678/05 uległo zatarciu.Kodeks karnyobowiązujący do 21 marca 2015 roku przewidywał co do zasady zatarcie skazania za grzywnę z upływem 5 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania. Możliwe przy tym było zatarcie skazania na wniosek skazanego po upływie 3 lat. Obecnie, zgodnie zart. 107 §4a k.k.zatarcie skazania na grzywnę następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.
Pomijając kwestię stosowania przepisu względniejszego dla oskarżonego w oparciu oart. 4 §1 k.k.wypada zauważyć, że wykonanie grzywny wymierzonejT. G.w sprawie V K 678/05 nastąpiło z dniem 31 marca 2006 roku. Oznacza to, że zatarciu uległo – na podstawie obowiązującego wówczas przepisuart. 107 §4 k.k.– z dniem 31 marca 2011 roku, to jest jeszcze przed wejściem w życie przepisuart. 107 §4a k.k.
Zważywszy na to, że zgodnie zart. 106 k.k.z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe przyjąć należy, iż nie może być mowy o przypisaniuT. G.występku zart. 178a §4 k.k.Z tych przyczyn wyeliminowano ten przepis z kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, uznając go za wyłącznie winnego popełnienia występku zart. 178a §1 k.k.
Kierując się dyrektywami zawartymi wart. 3 k.k.orazart. 53 §1 i §2 k.k.Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie uznał, że adekwatną dlaT. G.za popełnienie tego przestępstwa karą, będzie kara 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Kara ta została wymierzona według własnego uznania, z baczeniem na to, by była ona orzeczona w granicach przewidzianych przez ustawę. Jednocześnie w polu widzenia sądu pozostawało to, by orzeczona kara nie przekroczyła stopnia winy oraz uwzględniała stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu. Ponadto wzięto pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Wymierzając karę uwzględniono motywację i sposób zachowania się oskarżonego, jego właściwości i warunki osobiste oraz zachowanie po popełnieniu przestępstwa, a wreszcie rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa.
Stopień zawinieniaT. G.uznano za wysoki. Zauważyć należy, że oskarżony jest osobą dostatecznie dojrzałą, zorientowaną w obowiązujących w społeczeństwie normach i mającą pełną świadomość, co do zachowań zakazanych.
Stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku jest wysoki. Oskarżony w sytuacji, gdy w jego organizmie znajdował się alkohol etylowy w stężeniu ponad czterokrotnie przekraczającym dopuszczalne przepisamikodeksu karnegonormy zdecydował się na prowadzenie samochodu osobowego. Wytworzone przez oskarżonego niebezpieczeństwo dla komunikacji było duże, i jak najbardziej realne, o ile weźmie się pod uwagę, że oskarżony poruszał się w centrum miasta stołecznego po jednej z głównych ulic. Niebezpieczeństwo to było nie tylko abstrakcyjne, o ile weźmie się pod uwagę zeznania świadkaK. K.. Powszechnie wiadome jest, że osoby nietrzeźwe mają zawężone pole widzenia i opóźniony czas reakcji na sytuacje mające miejsce w ruchu drogowym. Zważywszy na stężenie alkoholu w wydychanym przez oskarżonego powietrzu należy zauważyć, iż jego stan cechował się rozproszoną uwagą, upośledzeniem koordynacji ruchowo – wzrokowej, pobudliwością, obniżonym krytycyzmem, brawurą, błędami w logicznym rozumowaniu, zaburzeniami równowagi, a wreszcie obniżeniem kontroli zachowania i poruszania się (tak: opracowanie Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych pod tytułem Alkohol i kierowca, str. 6 – 8; opublikowane pod adresem www.parpa.pl). Równie powszechnie wiadome jest, że nietrzeźwi kierujący powodują znacznie więcej wypadków lub kolizji aniżeli osoby, które prowadzą pojazdy mechaniczne będąc trzeźwe. Tym samym oskarżony, zważywszy na jego ustalone zachowanie stanowił potencjalne i realne zagrożenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Potwierdzeniem wyrażonego stanowiska jest to, że przejeżdżając przez skrzyżowanie ulic(...)T. G.przejechał na czerwonym świetle, a poruszając sięulicą (...)jechał slalomem. Skutkował to zatrzymaniem go, jako nietrzeźwego kierującego i zawiadomieniem o zdarzeniu Policji.
Jako okoliczność łagodzącą, mającą wpływ na wymiar kary, Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie, potraktował brak uprzedniej karalnościT. G., gdyż jak wyżej wspomniano skazanie w sprawie V K 678/05 uległo zatarciu (videaktualne dane o karalności, k. 31). Za okoliczność łagodzącą uznano także żal, który oskarżony wyraził w trakcie postępowania przed sądem.
Okolicznością obciążającą jest stopień nietrzeźwości oskarżonegoT. G., a także okoliczności uboczne wskazywane przez oskarżonego – związane z próbą przerzucenia odpowiedzialności za przestępstwo na nieustaloną osobę.
Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie mając w polu widzenia wniosek oskarżonego o warunkowe umorzenie postępowania rozważał możliwość takiego rozstrzygnięcia. Doszedł przy tym do przekonania, iż tego rodzaju rozstrzygnięcie byłoby bezzasadne, ponieważ wina i stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanegoT. G.są zdecydowanie wyższe niż nieznaczne. Tego rodzaju ustalenie samo w sobie wyklucza możliwość warunkowego umorzenia postępowania – niezależnie od spełniania przez oskarżonego pozostałych przesłanek dla takiego rozstrzygnięcia. Przy ustalonym stopniu zawinienia i społecznej szkodliwości brak odpowiedniej i dostatecznie dolegliwej kary zamiast korygować osobowość oskarżonego utwierdziłby go w przekonaniu o bezkarności, a także celowości i realnej możliwości uniknięcia odpowiedzialności, co utrwalałoby cechy aspołeczne, zamiast je eliminować. Zważywszy na stopień nietrzeźwości oskarżonego i brak możliwości warunkowego umorzenia postępowania – nie było możliwe orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w wymiarze roku, jak wnosił o to obrońca oskarżonego.
WobecT. G.orzeczono, na podstawieart. 42 §2 k.k., środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres czterech lat.
Orzekanie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów ma na celu wykluczenie z ruchu drogowego osób, które swoim działaniem wykazały, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji.
Zgodnie z przepisemart. 42 §2 k.k.sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa wymienionego wart. 42 §1 k.k.był, między innymi, w stanie nietrzeźwości.
Zakres zakazu prowadzenia pojazdów powinien, przede wszystkim, odnosić się do pojazdu, z prowadzeniem którego łączyło się naruszenie bezpieczeństwa w komunikacji.
Mając to na uwadze wobec oskarżonegoT. G.orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
W polu widzenia sądu pozostawało to, że stężenie alkoholu w wydychanym przezT. G.powietrzu przekraczało ponad czterokrotnie dopuszczalne przepisamikodeksu karnegonormy. Oskarżony swoim zachowaniem naruszył fundamentalną dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, określoną wart. 45 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, zasadę trzeźwości jego uczestnika. Sprawca zlekceważył obowiązujące zasady bezpieczeństwa, przy czym postąpił nie tylko nierozważnie, ale przede wszystkim wykazał się brakiem odpowiedzialności, jakże niezbędnej w sytuacji, w której się znalazł. Stwarzał przy tym ogromne zagrożenie dla bezpieczeństwa w komunikacji, skoro poruszał się slalomem po jednej z głównychulic (...), gdzie natężenie ruchu jest znaczne niezależnie od pory dnia.
W związku z tym sąd przyjął, że za zagrożenie bezpieczeństwa adekwatnym okresem zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów, a więc wyłączenia sprawcy z ruchu, będzie okres czterech lat.
W ocenie sądu przez taki okres czasu oskarżony nie mogąc uczestniczyć w ruchu drogowym, jako kierujący pojazdami mechanicznymi będzie miał możliwość nabrania odpowiedzialności. Ponadto orzeczony środek karny zmusiT. G.do bezwzględnego przestrzegania zasad bezpieczeństwa w przyszłości oraz przekona wszystkich uczestników ruchu do bezdyskusyjnego podporządkowania się ustanowionym zasadom. Bez znaczenia dla wymiaru środka karnego pozostaje wyrażony przez oskarżonego żal z powodu popełnienia przestępstwa. Na pierwszy plan przy wymiarze tego rodzaju środka wysuwa się zawsze stopień naruszenia bezpieczeństwa w komunikacji, a nie skutki orzeczenia zakazu dla oskarżonego.
Kolejnym obligatoryjnym środkiem karnym jest świadczenie pieniężne w wysokości 5000 złotych, które zostało orzeczone na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w oparciu o przepisart. 43a §2 k.k.Orzekając w przedmiocie tego środka sąd miał w polu widzenia z jednej strony wytworzone przez oskarżonego zagrożenie dla bezpieczeństwa w komunikacji, a z drugiej strony możliwości finansowe oskarżonego.
Mając na uwadze dodatnią prognozę kryminologiczną dotyczącą oskarżonegoT. G.zdecydowano się na warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący dwa lata.
Dodatnią prognozę kryminologiczną ustalono na podstawie prowadzenia przez oskarżonego ustabilizowanego trybu życia (videwywiad środowiskowy, k. 46 – 48).
Ustalając okres próby na 2 lata sąd kierował się tym, by okres ten zapewniał skuteczne wychowawcze oddziaływanie na skazanego, a jednocześnie wymógł na nim zachowanie zgodne z normami prawa. Okres próby umożliwi także zweryfikowanie trafności postawionej w stosunku do oskarżonego dodatniej prognozy kryminologicznej.
W ocenie sądu wymierzona w ten sposób kara oraz środki karne powinny odnieść właściwy skutek zarówno w zakresie prewencji indywidualnej, jak i ogólnej.
W zakresie prewencji indywidualnej orzeczona kara oraz środki karne winny skłonić oskarżonego do ponownej analizy zachowania i zapobiec jego powrotowi do przestępstwa oraz wzmocnić poczucie odpowiedzialności za penalizowane przepisamikodeksu karnegozachowanie. Natomiast w zakresie prewencji ogólnej orzeczona kara i środki karne uświadomią społeczeństwu, iż popełnienie przestępstwa zart. 178a §1 k.k.wiąże się z reakcją wymiaru sprawiedliwości, która obejmuje nie tylko wymierzenie kary, ale także środków karnych w postaci zakazu prowadzenia pojazdów oraz świadczenia pieniężnego.
Stosownie do przepisuart. 63 §4 k.k.na poczet orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od dnia zdarzenia, to jest od 18 lipca 2015 roku do dnia wyrokowania, to jest 5 maja 2016 roku.
Stosownie do treściart. 626 §1 k.p.k.w orzeczeniu kończącym postępowanie sąd określa, kto, w jakiej części i zakresie ponosi koszty procesu.
Na koszty sądowe składają się opłaty oraz wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania, w myślart. 616 §2 pkt 1 i 2 k.p.k.
W niniejszej sprawie opłata od orzeczonej kary pozbawienia wolności wynosi 120 złotych, stosownie do treściart. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(tekst jednolity: Dz. U. Nr 49 z 1983 roku, poz. 223 z późn. zm.) i taką kwotę zasądzono od oskarżonegoT. G.na rzecz Skarbu Państwa.
Na wydatki w niniejszej sprawie składają się:
- na podstawieart. 618 §1 pkt 1 k.p.k.i§1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 roku w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym(Dz. U. Nr 108, poz. 1026 z późn. zm.) ryczałt za doręczenia w wysokości łącznie 40 złotych, odrębnie za postępowanie przygotowawcze i postępowanie przed sądem;
- na podstawieart. 618 §1 pkt 10 k.p.k.i §1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2014 roku w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego (Dz. U. poz. 861) koszty związane z uzyskaniem zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego w wysokości 30 złotych;
- na podstawieart. 618 §1 pkt 12 k.p.k.ryczałt dla kuratora zawodowego za sporządzenie wywiadu środowiskowego.
Łącznie wydatki w niniejszej sprawie wynoszą 144 złote 95 groszy.
Mając na uwadze powyższe rozważania i na podstawie powołanych powyżej przepisów Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie orzekł, jak w części dyspozytywnej wyroku.