Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2601/15
Data wyroku: 2016-05-09 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: I. Matyjas
Słowa kluczowe: Świadczenia Przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt. 6 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych

Sygn. akt VIII U 2601/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 4 września 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłI. J.prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na fakt, że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, gdyż na wniosek ubezpieczonego a nie z inicjatywy pracodawcy zostało zawarte w dniu 19 stycznia 2015 r. porozumienie stron, rozwiązujące umowę o pracę.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła wnioskodawczyniI. J.. Wniosła zmianę decyzji i przyznanie prawa do spornego świadczenia.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło na podstawie porozumienia pracownika z pracodawcą, które zostało zawarte w związku z przeprowadzanym w zakładzie pracy- (...) S.ACentralny Zakład Spółki wW.(...)zainicjowanym przez pracodawcę. Faktyczną przyczynę rozwiązania umowy o pracę stanowiła restrukturyzacja zatrudnienia w spółce z przyczyn dotyczących zakładu pracy.(...)nie stanowił nic innego jak ofertę, którą pracodawca kierował do pracownika. Porozumienie stron rozwiązujące umowę o pracę zostało zawarte na wniosek pracownika jednakże fakt ten w ocenie skarżącej nie może być interpretowany na równi z rozwiązaniem umowy o pracę z inicjatywy pracownika.(...)rozwiązania stosunku pracy zaistniała bowiem po stronie pracodawcy. Wnioskodawczyni podkreśliła, że w wyniku podpisania porozumienia stron rozwiązującego stosunek pracy, pracodawca wypłacił jej należną zgodnie z przepisami zustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, odprawę pieniężną.
W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego wniósł o jego oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu decyzji.
Sąd  ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonaI. J.urodziła się w dniu (...)
Ubezpieczona od dnia 15 lutego 1983 r. do dnia 31 stycznia 2015 r. była zatrudniona w(...) S.A.Centralnym Zakładzie wW.ostatnio na stanowisku specjalisty w pełnym wymiarze czasu pracy. (świadectwo pracy k. 7-7 odwrót, plik I akt ZUS)
(...) S.A.w dniu 17 listopada 2014 r. podjęło uchwałę dotyczącą(...). Na podstawie tego został opracowany regulamin dobrowolnych odejść.
W §1 punkt 2 regulamin przewidywał, że celem wprowadzenia programu jest restrukturyzacja zatrudnienia u pracodawcy z jednoczesnym wprowadzeniem dodatkowych świadczeń dla pracowników rozwiązujących umowy o pracę w ramach programu. Według §2 przepisy programu miały zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę przez pracodawcę. Przepisy programu nie miały zastosowania do pracowników, którzy na dzień wejścia w życie programu pozostawali w okresie wypowiedzenia umowy o pracę lub z którymi zawarto porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę. Pracodawca był podmiotem wyłącznie uprawnionym do oceny spełniania przez pracownika kryteriów objęcia programem. Warunkiem skorzystania z Programu było złożenie przez pracownika wniosku o przystąpienie do programu. Przystąpienie do programu dobrowolnych odejść stanowiło uprawnienie pracownika i było w pełni dobrowolne. Pracownik przystępował do programu poprzez złożenie w nieprzekraczalnym terminie od dnia 29 grudnia 2014 r. do dnia 15 stycznia 2015 r. wniosku. Zgodnie §3 punkt 4 regulaminu złożenie wniosku przez pracownika było równoznaczne z jego nieodwołalną ofertą rozwiązania umowy o pracę w trybie porozumienia stron na zasadach określonych w programie. Stosownie do §3 punkt 5 i 6 regulaminu pracodawca podejmował decyzję o wyrażeniu zgody na rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem, który złożył wniosek a decyzja ta miała charakter uznaniowy i leżała w wyłącznej kompetencji pracodawcy. Pracodawca miał nie wyrazić zgody na rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem w ramach programu w szczególności wtedy, gdy przemawiała za tym celowość dalszego zatrudnienia tego pracownika, uzasadniona względami organizacyjnymi lub ekonomicznymi leżącymi po stronie pracodawcy. Brak wyrażenia zgody przez pracodawcę na rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem, który złoży wniosek nie stanowił podstawy do podnoszenia przez pracownika roszczeń z tego tytułu. Natomiast §3 punkt 11 przewidywał, że rozwiązanie umowy o pracę w ramach programu następuje z przyczyn niedotyczących pracowników w rozumieniu ustawy z dnia zustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(Dz.U. nr 90, poz. 844 ze zm.). Pracodawca w §3 punkt 12 zobowiązał się wskazać w indywidualnych świadectwach pracy pracowników, że umowa o pracę uległa rozwiązaniu z przyczyn niedotyczących pracownika zgodnie z przepisami ustawy z dnia z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Regulamin(...)został podpisany przez dyrektora zakładu w dniu 28 listopada 2014 r. (uchwała Zarządu(...) S.A.z 17 listopada 2014 r. k.4 regulamin z 28 listopada 2014 r. k.9-12 odwrót)
Na podstawie wskazanego wyżej regulaminu zainteresowani pracownicy w określonym terminie składali akces o skorzystanie z(...). W przypadku pozytywnej decyzji pracodawcy z dniem 31 stycznia 2015 r. z tymi pracownikami następowało rozwiązanie umów o pracę. Celem programu była racjonalizacja zatrudnienia. Zakład pracy miał problemy ekonomiczne. Z(...)skorzystało 474 pracowników (złożono ponad 500 wniosków). Pracodawca pozostawił sobie możliwość wyrażenia zgody na rozwiązanie w tym trybie umowy po to, aby zatrzymać pracowników potrzebnych do funkcjonowania zakładu, w szczególności maszynistów pojazdów trakcyjnych. Zgody nie otrzymało około 30 – 40 pracowników. W związku z faktem, iż na koniec stycznia 2015 r. nie osiągnięto wystarczającej liczby pracowników, z którymi postanowiono rozwiązać umowę o pracę, ogłoszono kolejny program dobrowolnych odejść. Na jego podstawie odeszło 104 pracowników (umowy rozwiązano z końcem czerwca 2015 r.). (zeznania świadkaB. K.min.00:03:02 – 00:09:05 protokołu rozprawy z dnia 25 kwietnia 2016 r.)
UbezpieczonaI. J.w związku z dokonywanymi w zakładzie pracy przekształceniami liczyła się z możliwością zwolnienia jej z pracy. Z tej przyczyny ubezpieczona postanowiła wziąć udział w(...). Pracodawca wyraził zgodę na rozwiązanie z nią umowy o pracę. (zeznania ubezpieczonej min.00:09:55 – 00:15:32 protokołu rozprawy z dnia 25 kwietnia 2016 r.)
W świadectwie pracy wystawionym przez(...) S.Awskazano, że rozwiązanie z ubezpieczoną umowy nastąpiło w drodze porozumienia stron na podstawieart.30§1 punkt 1 k.p.w zw. zart.10 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Wskazano, że rozwiązanie umowy nastąpiło wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracownika. (świadectwo pracy k. 7-7 odwrót plik I akt ZUS)
Ubezpieczona w dniu 2 lutego 2015 r. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy wK.i uzyskała status osoby bezrobotnej. Od dnia 2 lutego 2015 r. pobierała z tego tytułu zasiłek dla bezrobotnych. (zaświadczenie k.8-8 odwrót plik I akt ZUS).
W okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych ubezpieczona nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. (zaświadczenie z dnia 3 sierpnia 2015 r. k.8-8 odwrót plik I akt ZUS)
Ubezpieczona posiada okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze przekraczającym 35 lat. (wykaz okresów składkowych i nieskładkowych k. 13-13 odwrót plik I akt ZUS)
W dniu 7 sierpnia 2015 r. ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. (wniosek k. 1-6 plik I akt ZUS)
Decyzją z dnia 4 września 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłI. J.prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na fakt, że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, gdyż na wniosek ubezpieczonego a nie z inicjatywy pracodawcy zostało zawarte w dniu 19 stycznia 2015 r. porozumienie stron, rozwiązujące umowę o pracę. (decyzja k. 14 - 14 odwrót plik I akt ZUS)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności o dokumenty zawarte w aktach emerytalnych ZUS ubezpieczonej i dokumenty w postaci Uchwały Zarządu(...) S.A.z 17 listopada 2014 r. i Regulamin(...)z 28 listopada 2014 r. oraz o zeznania świadkaB. G.–(...) S.A.Centralny Zakład Spółki wW..
Zeznania świadka mają tym większy walor dowodowy, że pochodzą od osoby, która zajmowała się w przedmiotowym zakładzie pracy sprawami pracowniczymi w spornym okresie zatrudnienia i korelują z zeznaniami ubezpieczonej oraz dokumentami w postaci Uchwały Zarządu(...) S.A.z 17 listopada 2014 r. oraz Regulaminu z 28 listopada 2014 r. a nadto także świadectwem pracy ubezpieczonej, w którym wskazano, że rozwiązanie umowy nastąpiło wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracowników. Wyżej wymieniony świadek ma zatem jako przedstawiciel pracodawcy pełną wiedzę na temat okoliczności i przyczyn rozwiązania z ubezpieczoną stosunku pracy, ponadto nie ma żadnego interesu w tym, by zeznawać na ich korzyść, gdyż jest dla nich osobą obcą. Stanowi tym samym wiarygodne źródło dowodowe. Podkreślić należy także, że zeznania przedmiotowego świadka nie zostały zasadnie podważone przez organ rentowy w toku procesu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych, odwołanie ubezpieczonej jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych z dnia 30 kwietnia 2004 roku(tekst jednolity Dz.U. z 2013 roku, poz.170) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz.U. nr 99, poz. 1001), zwanej dalej „ustawą o promocji zatrudnienia”, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.
Stosownie zaś do treściart.2 ust.1 pkt 5ww.ustawy o świadczeniach przedemerytalnychprawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn.
Natomiast art.2 ust.3, przywołanej ustawy, stanowi, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust.1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

1
nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna,

2
w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych,

3
złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Stosownie doart.2 ust.1 pkt 29 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(tekst jednolity Dz. U. z 2015 roku, poz. 145 ze zm.), przez przyczyny dotyczące zakładu pracy należy rozumieć, między innymi, rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisamiustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku - Kodeks pracy(tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 1502, z późn. zm.), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników.
Przyczyny niedotyczące pracowników wynikają zustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(tekst jednolity Dz.U. z 2015 roku, poz. 192 ze zm.). Uważa się za nie przyczyny ekonomiczne, organizacyjne, produkcyjne lub technologiczne powodujące konieczność dokonania tzw. zwolnień grupowych przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników. W wypadku pracodawcy zatrudniającego mniejszą liczbę osób (do którego nie mają zastosowania przepisyustawy z 13 marca 2003 roku) za „przyczyny dotyczące zakładu pracy” należy uważać takie same powody, jak wskazane powyżej. Jednoznacznie wskazuje na to określenie „z tych przyczyn” użyte wart.2 ust.1 pkt 29 lit. aww.ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 maja 2008 roku, III AUa 1567/07)
W niniejszym postępowaniu należało rozstrzygnąć, czy zatrudnienie ubezpieczonej ustało w skutek rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ww. ustawy o promocji zatrudnienia, bowiem zgodnieart.2 ust.1 pkt 5ww.ustawy o świadczeniach przedemerytalnychokoliczność ta stanowi niezbędną przesłankę nabycia świadczenia przedemerytalnego.
Ustalenia dokonane w toku przedmiotowej sprawy uzasadniają zmianę zaskarżonej decyzji. Przeprowadzone postępowanie wykazało bowiem, że ubezpieczona spełniła wymagane przez ustawodawcę warunki do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego określone w cytowanym art.2 ust.1 pkt. 5 oraz ust.3 ww. ustawy świadczeniach przedemerytalnych.
Z dniem 31 stycznia 2015 r. zakład pracy(...) S.A.Centralny Zakład Spółki wW.rozwiązał z ubezpieczoną stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wyłączną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę były przyczyny ekonomiczne, zakład pracy przeprowadzał zmiany organizacyjne i restrukturyzację zatrudnienia. Ubezpieczona przystąpiła do zaproponowanego przez pracodawcę(...), a z treści regulaminu tego programu oraz zeznań świadka wynika jednoznacznie, że wybór pracowników do zwolnienia należał do pracodawcy. Przez zakład pracy byli zachęcani do złożenia wniosku o przystąpienie do Programu Dobrowolnych Odejść pracownicy, którzy kwalifikowali się do otrzymania świadczeń przedemerytalnych. Ostateczną decyzję o rozwiązaniu umowy o pracę podejmował zawsze zakład pracy, o czym następnie był informowany pracownik (powyższe wynika z treści §3 punkt 5 i 6 regulaminu). Z Programu Dobrowolnych Odejść skorzystało 474 pracowników. Pracodawca nie wybrał wszystkich pracowników, którzy chcieli skorzystać z tego programu. Pracodawca pozostawił sobie możliwość wyrażenia zgody na rozwiązanie w tym trybie umowy, aby zatrzymać jedynie pracowników potrzebnych do funkcjonowania zakładu – głównie pracowników zatrudnionych na stanowisku maszynistów pojazdów trakcyjnych. Zgody na rozwiązanie umowy o pracę nie otrzymało około 30 pracowników. W sytuacji, gdy nie skorzystała z programu wystarczająca liczba osób powstał kolejny program dobrowolnych odejść w czerwcu 2015 r. na mocy, którego rozwiązano umowę z kolejnymi 104 pracownikami. Stanowiska pracy pracowników zwolnionych były likwidowane.
Zatem uznać należy, że ubezpieczona spełniła wszystkie wymagane przez ustawodawcę warunki do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego określone w cytowanymart. 2ww.ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, gdyż spełnienie przez ubezpieczonych pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie powyższego świadczenia było między stronami bezsporne.
Mając na względzie wymienione okoliczności Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawieart. 47714§2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku przyznającI. J.prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 8 sierpnia 2015 roku to jest od dnia następnego po dniu złożenia wniosku o świadczenie stosownie do treściart.7ww.ustawy o świadczeniach przedemerytalnych.

ZARZĄDZENIE

1
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego z pouczeniem o prawie, terminie i sposobie złożenia apelacji.

2
Wypożyczyć pełnomocnikowi ZUS akta rentowe zobowiązując do zwrotu w razie złożenia apelacji.

3
Doręczyć pełnomocnikowi ZUS zapis protokołu rozprawy z 25 kwietnia 2016 r.

9 maja 2016 r.