Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
V Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: V RC 692/14
Data wyroku: 2016-04-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Władzińska
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: Art. 132, 133 I 135 Kro
Teza: treść wyroku

Sygn. akt V RC 692/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 kwietnia 2016 roku
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ wW., V Wydział Rodzinny i Nieletnich
w składzie:
Przewodniczący: SSR Magdalena Władzińska
Protokolant: Anna Potęga
po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwa mał.I.S.repr. przezM. S.
przeciwkoJ. S.
o alimenty

I
powództwo oddala;

II
zasądza odM. S.na rzeczJ. S.kwotę 1200 (tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
W dniu 1 sierpnia 2014 roku (data stempla pocztowego)M. S.w imieniu małoletniego synaI.S.wniosła o zasądzenie odJ. S.alimentów na rzecz małoletniego wnukaI.S.w kwocie po 700 zł miesięcznie, płatnych do 10 dni każdego miesiąca z góry z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności którejkolwiek z rat oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz małoletniego powoda kosztów procesu według norm przepisanych (pozew k.1-5).
Pozwana w odpowiedzi na pozew z dnia 24 października 2014 roku (data prezentaty) wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (odpowiedź na pozew k.60).
W dalszym toku postępowania stanowiska stron nie uległy zmianie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
MałoletniI. S.,ur. (...), jest synemM. S.orazH. S., pochodzącym ze związku małżeńskiego rodziców, zawartego w dniu 20 stycznia 2001 roku wW.(dowód: odpis skrócony aktu urodzenia k. 21, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 4 akt V RC 1273/02).
W dniu 5 grudnia 2002 roku przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-P.w sprawie o sygn. akt: V RC 1273/02 zawarta została ugoda, w którejH. S.zobowiązał się łożyć na zaspokajanie potrzeb rodziny do rąk żonyM. S.kwotę 570,00 zł miesięcznie, płatną do 10 dnia każdego miesiąca z góry z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat poczynając od dnia 1 grudnia 2002 roku (dowód: protokół ugody Sądu Rejonowego dla WarszawyP.k.11-12 akt V RC 1273/02).
Alimenty te nie są płacone przezH. S., postępowanie egzekucyjne jest bezskuteczne – w okresie od października 2010 roku do 29 lipca 2014 roku wyegzekwowano kwotę 310,37 zł (dowód: informacja o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego k.6, 330, wezwania do zapłaty k.206, 210).
Po wniesieniu przez przedstawicielkę ustawową powództwa przeciwkoJ. S.,H. S.zaczął wysyłać do rąkM. S.kwoty po 100-150 zł tytułem alimentów, później po ok. 300-400 zł, gdy podjął pracę jako ratownik medyczny. Ojciec małoletniego ma poza nim jeszcze dwoje dzieci, na które łoży alimenty – prowadzone są przeciwko niemu postępowania egzekucyjne (dowód: potwierdzenia nadania k.69, zeznania świadkaH. S.k.332-333, zajęcie k.411-422, zaświadczenie k.531).
MałoletniI. S.ma obecnie 15 lat, uczęszcza do II klasy gimnazjum (dowód: zeznaniaM. S.k.333-334).
Małoletni pozostaje pod opieką PoradniP.-Pedagogicznej. Korzysta ponadto z dodatkowych zajęć – piłka nożna, zgodnie z zainteresowaniami. Małoletni korzysta z pomocy kolegi matki i chodzi na mecze Legii (dowód: zaświadczenie k.8, karta zdrowia sportowca k.35, opinia k.274-275).
Koszty utrzymania małoletniego powoda matka oceniła na ok. 4.000 zł, w tym 500 zł wyżywienie, 100 zł piłka nożna, 200 zł odzież, 100-150 zł wyjazdy na mecze, 800 zł raz w roku wyprawka szkolna, 90 zł tygodniowo korepetycje z matematyki.M. S.wskazała przy tym, że obecnie nie jest w stanie ponosić wymienionych wydatków, a ponadto małoletni ma niezaspokojone potrzeby w postaci aparatu fotograficznego i ortodontycznego (dowód: faktury k.30, 40-41, 44, rachunek k.37, zaświadczenie k.329).
Przedstawicielka ustawowaM. S.do końca września 2014 roku pracowała wfirmie (...)consulting sp. z o.o. z wynagrodzeniem ok. 4.000 zł netto miesięcznie. Umowę o pracę rozwiązał pracodawca, obecnie jest zarejestrowana jako bezrobotna, początkowo z prawem do zasiłku. W listopadzie 2015 roku matka powoda podjęła pracę w(...) SAna podstawie umowy zlecenia – wynagrodzenie w kwocie 9 zł netto za godzinę. Od marca 2016 roku ponownie jest bezrobotna bez prawa do zasiłku (dowód: rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem k.7, świadectwo pracy k.101-102, decyzja k.270, zaświadczenia k.317, zeznania świadkaH. D.k.332, zeznaniaM. S.k.333-334, świadectwo pracy k.394-395, umowa k.484-486).
W utrzymaniuM. S.wspierają rodzice, którzy zapraszają ją i małoletniego powoda do domu na posiłki, kupiliI. S.laptopa, a także przekazują córce środki finansowe na opłacenie rachunków, kredytu (dowód: pożyczka k.45, oświadczenie k.323, zeznania świadkaH. D.k.332).
Matka powoda ponosi opłaty za mieszkanie: 422 zł czynsz, 100 zł za 2 miesiące prąd, 50 zł co dwa miesiące gaz, 80 zł kablówka, 40 zł Internet (dowód: potwierdzenie przelewu k.46-49, rozliczenie kosztów k.258, specyfikacja salda k.325-326).
Matka powoda leczy się z powodu skrzywienia kręgosłupa, korzysta z rehabilitacji (dowód: zaświadczenia k.110-112, 253, wyniki badań k.113, 248, skierowania k.114-115, 245-247, karta zabiegów fizjoterapeutycznych k.328).
M. S.jest właścicielką mieszkania, w którym mieszka z synem, a za który spłaca kredyt w wysokości 1.007 zł miesięcznie. Ponadto jest właścicielką 17-letniego samochoduO. (...)(dowód: kserokopia dowodu rejestracyjnego k.238, potwierdzenie przelewu k.50, umowa kredytu k.324, zeznaniaM. S.k.333-334).
PozwanaJ. S.ma 67 lat, dzieli swoje życie między Polskę iW.. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężemG. R.. Między małżonkami obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Mąż pozwanej jest na emeryturze, otrzymuje ją w kwocie 670 euro miesięcznie. Po dokonaniu opłat, mążJ. S.dysponuje kwotą 100 euro, która wystarcza na leki. Pozwana nie ma oszczędności (dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa k.72, odpis aktu małżeństwa k.,123).
Pozwana otrzymuje polską emeryturę w kwocie 1233,65 zł, z której opłaca mieszkanie w Polsce i wykupuje leki (dowód: decyzja k.129, rozliczenie PIT k.285-286, historia rachunku k.304-312, zaświadczenie z US k.313, historia rachunku k.487-488).
J. S.leczy się w Polsce, ma problemy żołądkowe, jest przygotowywana do operacji mięśniaka. Pozostaje ponadto pod opieką okulisty (dowód: historia choroby k.132-137, zeznaniaJ. S.k.334-335, zaświadczenie k.498, faktury k.499-501).
Pozwana posiada majątek w postaci mieszkania w Polsce, które w ¾ kupiła ze środków otrzymanych od męża (gdy jeszcze pracował), ¼ wartości mieszkania dołożyła z własnych środków.J. S.była ponadto właścicielką samochoduP. (...)z 2004 roku – sprzedała go w grudniu 2015 roku (dowód: wypis z aktu notarialnego k.289-296, wypis z księgi wieczystej k.298-303, umowa kupna-sprzedaży k.489, zawiadomienie o zbyciu pojazdu k.493).
Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie wymienionych powyżej dowodów załączonych do akt niniejszego postępowania, a także zeznań świadkówH. D.iH. S.oraz stron – przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda –M. S.i pozwanejJ. S.. Sąd oparł się również na załączonych do sprawy aktach postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy -P., sygn. akt V RC 1273/02.
Sąd uznał zeznania w/w świadków za wiarygodne i rzetelne oraz korespondujące z pozostałym zgromadzonym w niniejszym postępowaniu materiałem dowodowym.
Sąd nie wziął pod uwagę załączonych do akt paragonów (k.31-32, 38, 42-43, 139). Paragony nie są dowodami w sprawie – nie stanowią one informacji, kto kupował dane produkty i czyje potrzeby one zaspokoiły. Świadczą jedynie o tym, co zostało zakupione.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 132 k.r.o.obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.
W myślart. 133 § 1 k.r.o.to rodzice są w pierwszej kolejności zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać.
Powyższe przepisy jednoznaczne wskazują, iż obowiązek alimentacyjny dziadków dziecka jako osób zobowiązanych w dalszej kolejności może powstać dopiero w ściśle określonych warunkach, które przewidujeart. 132 k.r.o.tj. w sytuacji, gdy osoby zobowiązanej w kolejności bliższej nie ma (bo np. nie żyje, zaginęła), kiedy osoba zobowiązana w bliższej kolejności, co prawda istnieje, jednakże nie jest w stanie świadczyć alimentów (np. z powodu złego stanu zdrowia nie pracuje, nie osiąga żadnych dochodów, ani nie ma majątku), lub gdy uzyskanie od osoby zobowiązanej w bliższej kolejności na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania "jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami".
Obowiązek alimentacyjny osób zobowiązanych w dalszej kolejności może powstać również wtedy, gdy zobowiązany w pierwszej kolejności nie jest w stanie zaspokoić w pełni usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego. Dotyczy on wówczas jedynie tej niezaspokojonej części.
Należy ponadto wskazać, że również matka małoletniego dziecka jest zobowiązana w pierwszej kolejności do alimentacji wobec swojego dziecka. Dopiero wówczas, gdy rodzice tj. zarówno ojciec, jak i matka nie byliby w stanie we własnym zakresie zaspokoić uzasadnionych potrzeb dziecka, można byłoby mówić o powstaniu obowiązku alimentacyjnego po stronie dziadków ojczystych. Pamiętać bowiem należy, że jeśli jedno z rodziców jest całkowicie niezdolne do wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, obowiązek ponoszenia w całości ciężarów związanych z utrzymaniem i wychowaniem wspólnych dzieci spoczywa w zasadzie na pozostałym rodzicu. Dopiero gdyby zostało ustalone, że drugi z rodziców – mimo odpowiedniej staranności i wykorzystania wszystkich możliwości zarobkowych – nie jest w stanie, w całości lub w części, sprostać swoim obowiązkom względem dziecka i z tego powodu dzieci mogłyby znaleźć się w niedostatku – w grę wchodziłby subsydiarny obowiązek dalszych krewnych, w szczególności dziadków (wyrok SN z dnia 22.04.1974 r., III CRN 66/74).
Stosownie doart. 133 § 2 k.r.o.poza wypadkiem ustalenia obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci, uprawnionym do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.
Pojęcie niedostatku zostało określone przez Sąd Najwyższy w wielu orzeczeniach oraz w uzasadnieniu tezy III uchwały z 1987 roku w sprawach alimentacyjnych. Należy więc przyjąć, iż niedostatek występuje wtedy, gdy uprawniony nie może w pełni własnymi siłami, z własnych środków zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb. Są to np. potrzeby mieszkaniowe, potrzeby związane z wyżywieniem, z ubraniem, a także potrzeby zdrowotne. Przyjmuje się również, że do podstawowych potrzeb należy wliczać także te związane z wypoczynkiem, kulturą itp. Usprawiedliwione potrzeby zawsze są oceniane indywidualnie i różnią się w odniesieniu do poszczególnych osób.
Odnosząc powyższe do niniejszego postępowania przede wszystkim stwierdzić należy, że małoletniI. S.nie znajduje się w niedostatku. Jego matka,M. S.przy pomocy dziadków macierzystych zabezpiecza wszystkie jego podstawowe potrzeby, poczynając od wyżywienia, mieszkania i odzieży, kończąc na treningach piłki nożnej i wiążących się z tym wydatkami.
W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga fakt, żeM. S.od półtora roku pozostaje bez pracy (z wyjątkiem podjęcia pracy w CyfrowymP.na podstawie umowy zlecenia), zaś ojciec małoletniegoH. S.zaczął przekazywać na rzecz syna alimenty, choć nie w pełnej kwocie. Powyższe zdaniem Sądu świadczy o tym, że nie zachodzi przesłanka obciążenia obowiązkiem alimentacyjnym dalszych krewnych, gdyż rodzice małoletniego nie dokładają należytych starań w celu uzyskania możliwości utrzymania syna.
Poza powyższym, Sąd miał na uwadze, że pozwanaJ. S.nie posiada możliwości zarobkowych i majątkowych, które pozwalałyby na zasądzenie od niej alimentów na rzecz wnuka. Pozwana dzieli swoje życie międzyW.i Polskę. Jedyny majątek pozwanej stanowi mieszkanie wW., z którego korzysta podczas pobytu w kraju.J. S.w Polsce korzysta z opieki medycznej. Utrzymuje się z emerytury w kwocie ok. 1200 zł – Sąd uznał, że nie są to środki pozwalające na partycypowanie w utrzymaniu małoletniegoI.S..
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 132 k.r.o.w związku zart. 133 § 2 k.r.o.Sąd oddalił powództwo.
Sąd na zasadzieart. 98 k.p.c.zasądził odM. S.na rzeczJ. S.koszty zastępstwa adwokackiego.