Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1645/15
Data wyroku: 2016-06-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lidia Orzechowska-Korpikiewicz
Słowa kluczowe: Bezpodstawne Wzbogacenie
Podstawa prawna: art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c.

Sygnatura akt I C 1645/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 czerwca 2016 r.
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Lidia Orzechowska-Korpikiewicz
Protokolant: Anna Lasko
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 czerwca 2016 r. wK.
sprawy z powództwaM. W. (1)
przeciwkoKołu (...)wK.
o zapłatę

I
zasądza od strony pozwanejKoła (...)wK.na rzecz powodaM. W. (1)kwotę 393,36 zł ( trzysta dziewięćdziesiąt trzy 36/100 złotych) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 19.08.2015r. do dnia zapłaty;

II
zasądza od strony pozwanejKoła (...)wK.na rzecz powodaM. W. (1)kwotę 107,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 60,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. aktI C 1645/15

UZASADNIENIE
PowódM. W. (1)wniósł o zasądzenie od strony pozwanejKoła (...)wK.kwoty 393,36 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu żądania podał, że w sprawie karnej sygn. akt VIII K 678/13 zapadł 13 czerwca 2014 r. wyrok w którym Sąd zasądził od obecnego powoda na rzecz obecnego pozwanego kwotę 3.539.28 zł. Następnie Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Zamiejscowy Wydział Karny wK.nadał w tym zakresie klauzulę wykonalności. W wyniku złożonego zażalenia na to postanowienie Sąd postanowieniem z 10 września 2014 r. zmienił wcześniejsze postanowienie w przedmiocie klauzuli i odmówił nadania klauzuli wykonalności postanowieniu z 13 czerwca 2014r. Pozwany jeszcze przed wydaniem postanowienia z 10 września 2014 r. wszczął przeciwko powodowi postępowanie egzekucyjne. W ramach tej egzekucji komornik w sprawie KM 1712/14 wyegzekwował i przekazał pozwanemu kwotę 412,66 zł w tym kwotę potrąconą dłużnikowi przez ZUS w wysokości 393,36 zł. Powód domaga się zwrotu tej kwoty, jako nienależnej, bowiem brak było podstaw do prowadzenia egzekucji po tym jak Sąd uchylił postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności postanowieniu o kosztach. Przekazana przez komornika stronie pozwanej kwota 393,36 zł jest świadczeniem nienależnym podlegający zwrotowi na rzecz powoda.
Strona pozwanaKoło (...)wK.w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Strona pozwana podniosła, że Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze postanowieniem z 24 października 2014 r. obniżył do kwoty 720,00 zł koszty zasądzone od powoda na rzecz strony pozwanej. Sąd Rejonowy postanowieniem z 27 listopada 2014 r. sygn. akt VIII Ko 14 24/14 nadał klauzulę wykonalności temu orzeczeniu. W tej sytuacji strona pozwana wniosła do komornika o kontynuowanie postępowania egzekucyjnego obniżonych kosztów składając w tym zakresie stosowny wniosek i ograniczając egzekucję do kwoty 720,00 zł. Strona pozwana podała, że zaliczyła wyegzekwowaną i przekazaną kwotę na poczet obniżonych kosztów w sprawie KM 1712/14 i równolegle prowadzonej sprawie egzekucyjnej KM 554/15. Reasumując strona pozwana podała, że mimo zmiany w zakresie zasądzonych od powoda kosztów i podstawy prawnej prowadzonej egzekucji, zobowiązanie po stronie powoda cały czas istniało, a uzyskane z egzekucji środki rozliczone zostały przez pozwanego. Ponadto pozwany z ostrożności procesowej powołał się na zużycie środków pieniężnych przekazanych przez komornika na działalność statutową, w tym na dokarmianie zwierząt. Strona powodowa wskazała również, że spełnienie świadczenia przez powoda jest zgodne z zasadami współżycia społecznego bowiem zasądzone koszty były wywołane prowadzonym przeciwko powodowi postępowaniem karnym i skazaniem go za kłusownictwo.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
M. W. (1)wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze Zamiejscowy Wydział Karny wK.z dnia 14 maja 2014 r. został skazany między innymi za kłusownictwo. Oskarżycielem posiłkowym w sprawie karnej byłoKoło (...)wK.. Na rzecz oskarżyciela posiłkowego postanowieniem z 13 czerwca 2014 r. zasądzono odM. W. (1)kwotę 3.539,28 zł. tytułem zwrotu kosztów tego postępowania. Postanowieniem z 8 lipca 2014 r. Sąd nadał w tym zakresie klauzulę wykonalności. Wierzyciel 28 lipca 2014 r. złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego za pośrednictwem komornika przy Sądzie Rejonowym w Częstochowie, sygn. akt KM 1712/14. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Zamiejscowy Wydział Karny wK., postanowieniem z 10 września 2014 r. zmienił wcześniejsze postanowienie w przedmiocie klauzuli i odmówił nadania klauzuli wykonalności postanowieniu z 13 czerwca 2016r. z uwagi na to, że postanowienie ustalające koszty nie było prawomocne.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, w wyniku złożonego przezM. W. (2)zażalenia na postanowienie ustalające koszty, postanowieniem z 24 października 2014 r. obniżył do kwoty 720,00 zł koszty zasądzone od oskarżonego na rzeczKoła (...). Sąd Rejonowy postanowieniem z 27 listopada 2014 r. sygn. akt VIII Ko 1424/14 nadał klauzulę wykonalności temu orzeczeniu.
/dowód: akta sprawy karnej VIII K 678/13 w tym wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze Zamiejscowy Wydział Karny wK.z dnia 14 maja 2014 r. k.116,117, postanowienie Sądu z 8 lipca 2014 r. k.139, postanowienie Sądu z 10 września 2014 r. k.170, postanowienie Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z 24 października 2014 r.k.183,184. postanowienie Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze Zamiejscowy Wydział Karny wK.z dnia 27 listopada 2014 r. k.217. /
Pismem z 6 sierpnia 2014 r.M. W. (1)zwrócił się do komornika o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na złożone przez niego zażalenia, w tym na nadanie klauzuli wykonalności. Komornik nie rozstrzygnął wniosku. Z zajętego w ZUS świadczenia emerytalno- rentowego została wyegzekwowana kwota 393,36 zł. 10 września 2014 r. komornik przekazałKołu (...)wK.kwotę 389,66 zł na pokrycie wierzytelności a 29 września 2014 r. 23,00 zł. tytułem zwrotu zaliczki. Pieniądze te zostały przekazane na działalność statutowąK..Koło (...)wK.posiada oszczędności z wypracowanego w latach poprzednich zysku w kwocie około 100 tysięcy zł. złożonych na lokacie bankowej.
/dowód: akta egzekucyjne KM 1712/14 i znajdujące się w nich pismo z 6 sierpnia 2014 r. wraz z załącznikami k. 17-32. zaświadczenie ZUS z 19 czerwca 2015 r. k 72 akt sprawy, zeznania świadkaJ. S.złożone na rozprawie 28 stycznia 2016 r. k.77 odwrót i nagranie z rozprawy: od 01:19:00 do 01:29:30. /
M. W. (1)3 listopada 2014 r. przelał na kontoKoła (...)wK.kwotę 720,00 zł. tytułem zwrotu kosztów zasądzonych 24 października 2014 r. przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze. Poinformował również komornika o zmianie orzeczenia o kosztach , dobrowolnym uiszczeniu zasądzonych kosztów i wniósł o zwrot wyegzekwowanych kwot. Wierzyciel w piśmie skierowanym do komornika (mylnie datowanym 16 kwietnia 2014 r.) ograniczył wniosek egzekucyjny do kwoty 720,00 zł. Pismo wpłynęło do komornika 12 listopada 2014 r. Również w piśmie z 9 grudnia 2014 r. wierzyciel poparł egzekucję. Postanowieniem z 24 lipca 2015 r. zostało umorzone postępowanie na wniosek wierzyciela z tego samego dnia.
/dowód: przelew z 3 listopada 2014 r. k. 50,akta egzekucyjne KM 1712/14 i znajdujące się w nich pismo z 3 listopada 2014 r. wraz z załącznikami k. 87-90. Pismo wierzyciela k.94 i 95 i 118 akt egzekucyjnych, postanowienie komornika z 24 lipca 2014 r. k.119./
PrzeciwkoM. W. (2)było prowadzone także inne postępowanie egzekucyjne z wnioskuKoła (...)pod sygnaturą KM 554/15. Na poczet tych należności nie były zaliczone kwoty wyegzekwowane w postępowaniu KM 1712/14. Wierzytelność została zaspokojona z zajętych świadczeń ZUS w okresie od maja do lipca 2015 r. Pismem z 12 maja 2015 r. powód wezwał stronę pozwaną do zwrotu kwoty wyegzekwowanej przez komornika w wysokości 412,66 zł w terminie do 25 maja 2015 r.
/dowód: wezwanie do dokonywania potrąceń z 31 marca 2015 r.k.51 i zaświadczenie ZUS z 8 lipca 2015 r. k.52. pismo z 12 maja 2015 r. powoda kierowane do pozwanego k.9./
Sąd zważył co następuje:
Zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci niekwestionowanych dokumentów wskazuje jednoznacznie, że egzekucja prowadzona przeciwkoM. W. (1), po uchyleniu postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności (10 września 2014 r.) była bezpodstawna a wyegzekwowane kwoty stanowiły świadczenie nienależne.
Zgodnie zart. 410 § 2 k.c.świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd ocenił, że postanowienie Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Zamiejscowy Wydział Karny wK.z 10 września 2014 r. zmieniające wcześniejsze postanowienie w przedmiocie klauzuli i odmawiające nadania klauzuli wykonalności postanowieniu z 13 czerwca 2016r. z powodu nieprawomocności postanowienia ustalającego zwrot kosztów postępowania na rzecz oskarżyciela posiłkowego skutkowało tym, że odpadła podstawa świadczenia. Ostatecznie koszty zostały zmienione z kwoty 3.539,28 zł na 720,00 zł. Należy zauważyć, że powód w ciągu kilku dni po wydaniu postanowienia przez Sąd Okręgowy dobrowolnie uiścił całą zasądzoną kwotę 720,00 zł. na rzecz wierzyciela, natomiast wierzyciel, mimo otrzymania od komornika wyegzekwowanej kwoty 412,66 zł. i zasądzonych należności, wystąpił o nadanie klauzuli wykonalności i nadal popierał egzekucję w ograniczonym do kwoty 720,00 zł zakresie. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone dopiero w lipcu 2015 r.
Z przedstawionych przez powoda dowodów w postaci zajęcia świadczenia emerytalno rentowego i zaświadczenia ZUS wynika, że twierdzenia strony pozwanej o zaliczeniu kwoty 393,36 zł. wyegzekwowanej w sprawie KM 1712/14 na poczet egzekucji w sprawie KM 554/15 jest nieprawdziwe.
Wobec powyższego Sąd ocenił, że pozwany winien zwrócić powodowi kwotę dochodzoną pozwem na podstawieart. 405 k.c.w związku zart. 410 § 1 i 2 k.c.
Sąd nie podzielił stanowiska pełnomocnika pozwanego, że doszło do zużycia środków pieniężnych, co w świetleart. 409 k.c.miałoby być podstawą wygaśnięcia obowiązku ich zwrotu. Strona pozwana dysponuje oszczędnościami rzędu 100 tysięcy zł. W takiej sytuacji nie może skutecznie zasłaniać się tym, że te konkretne pieniądze, w kwocie niespełna 400,00 zł.(przekazane przez komornika) zostały wykorzystane na cele statutowe. Jeżeli istotnie tak było, to strona pozwana nie wydała innych pieniędzy na ten cel, a tym samym zaoszczędziła je.
Biorąc pod uwagę zachowanie powoda, to, że dobrowolnie spełnił świadczenie zasądzone na rzecz strony pozwanej w kwocie 720,00 zł. niezwłocznie po uprawomocnieniu orzeczenia, nie sposób ocenić, że żądanie zwrotu świadczenia nienależnego jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
W tych warunkach, powództwo jako zasadne podlegało w całości uwzględnieniu na podstawieart. 405 k.c.w związku zart. 410 § 1 i 2 k.c.Wobec powyższego Sąd ocenił, że pozwany winien zwrócić powodowi kwotę dochodzoną pozwem o czym orzeczono w punkcie I wyroku.
Odsetki ustawowe Sąd zasądził zgodnie zart. 455 i 481 k.c.Strona pozwana została wezwana do niezwłocznego zwrotu nienależnego świadczenia jeszcze przed wytoczeniem powództwa - pismem z 12 maja 2015 r.
Orzeczenie o kosztach wydano na podstawieart. 98 k.p.c.i§ 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu( tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 490). Składają się na nie : opłata w wysokości 30 zł. 60 zł koszty zastępstwa prawnego oraz 17 zł. opłata skarbowa od pełnomocnictwa.