Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 146/16
Data wyroku: 2016-06-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lucyna Łaciak
Słowa kluczowe: Zwrot Nienależnie Pobranych Świadczeń Z Ubezpieczenia
Podstawa prawna: art.138 ust. 3 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VII U 146/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Lucyna Łaciak
Protokolant: Zofia Krasodomska
po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. w Warszawie
sprawyM. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o zwrot nienależnie pobranego świadczenia ( renty rodzinnej)
na skutek odwołaniaM. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 12 listopada 2015 r. znak:(...)
- zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zwalnia odwołującą od obowiązku zwrotu kwoty 2235, 02 zł (słownie: dwa tysiące dwieście trzydzieści pięć złotych 2/100) tytułem nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 października 2015r. do 31 października 2015r.

UZASADNIENIE
M. C.w dniu 21 grudnia 2015 r. złożyła za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie, VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odwołanie od decyzji ww. organu rentowego z dnia 12 listopada 2015 roku, znak:(...)dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego przez inną osobę niż wskazaną w decyzji organu rentownego, przysługującą zmarłej babciM. K. (1)za okres od dnia 1 października 2015 r. do dnia 31 października 2015 r. w kwocie 2235,02 złotych. Odwołująca zarzuciła zaskarżonej decyzji, iż zwrot pobranego świadczeniaz ubezpieczenia społecznego nie przysługuje organowi rentownemu, z uwagi na fakt,iż sporne świadczenia zostały przez zmarła babcięM. K. (1)w całości wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem (k. 2 a. s.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.w odpowiedzi na odwołanie z dnia 8 stycznia 2016 r. wniósł o jego oddalenie z uwagi na fakt, iż zgodniez treściąart. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznychosoba, która nienależnie pobrała świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu. Natomiast w myślust. 3powołanego przepisu za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniuust. 1uważa się również świadczenia wypłaconez przyczyn niezależnych od organu rentownego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu. Organ rentowy przywołuje, że taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem z dokonanych ustaleń wynika, iż świadczenie za miesiąc październik 2015 r. odebrała odwołująca się wnuczka zmarłej babciM. K. (1). W związku z powyższym Oddział zobowiązałM. C.do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od dnia 1 października 2015 r. do dnia 31 października 2015 r. w kwocie 2235,02 złotych(k. 4 a. s.).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
M. K. (1)w dniu 4 maja 2011 r. złożyła wniosek o rentę rodzinną z powodu śmierci swojego męża,S. K.(k. 1 a. r.).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 30 maja 2011 r. na podstawieustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzyznał rentę rodzinnąM. K. (2)na stałe (k. 18a. s.).
Renta rodzinna była przesyłana za pośrednictwem poczty na adres zamieszkaniawC.(...)ul. (...). Świadczenie odbierane było przez odwołującą, wnuczkęM. K. (1). W dniu 9 grudnia 2014 r.,M. K. (1)za pośrednictwemBanku (...)złożyła dyspozycję wypłaty renty na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy (k. 19 a. r.).
Wezwaniem z dnia 18 grudnia 2014 r. organ rentowy wezwałM. K. (1)celem przedłożeniem dowodu osobistego oraz potwierdzenia zmiany sposobu przekazywania renty rodzinnej (

    k. 23 a. r.).
Pismem z dnia 23 stycznia 2015 r., organ rentowy poinformował, że z uwagi na nie uzyskanie odM. K. (1)potwierdzenia przekazywania renty rodzinnej na rachunekwBanku (...) S.A., brak jest podstaw do zmiany sposobu przekazywania świadczenia, wobec czego, renta rodzinna będzie nadal przesyłana za pośrednictwem Poczty na adres zamieszkaniaM. K. (1)(k. 29 a. r.).
Na podstawie umowy zawartej pomiędzy Domem Opieki(...)aM. C.,M. K. (1)od dnia 26 kwietnia 2015 r. na stałe przebywała w Domu Opieki(...)gdzie zapewnione miała zakwaterowanie, wyżywienie, niezbędną opiekę lekarską, opiekę przez przychodnię rodzinną, opiekę pielęgniarską, rehabilitację, pomoc w codziennych czynnościach, podstawowe środki higieniczne oraz pranie odzieży. Wynagrodzenie Domu Opieki(...)za świadczenie tych usług wynosiło 2000,00 złotych. Zgodnie z umową, pieniądze wpłacone za dany miesiąc nie podlegały zwrotowi, również w przypadku zgonu "Pensjonariusza" (

    k. 8 a. s.).
Odwołująca w dniu 26 września 2015 r. opłaciła 2000,00 złotych za pobytM. K. (1)w Domu Opieki za październik 2015 r. (k. 8 a. s.).
W dniu 9 października 2015 r. zmarłaM. K. (1)(k. 31 a. r.).
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 listopada 2015 roku, znak:(...)o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń przez inną osobę niż wskazana w decyzji, organ rentowy zobowiązałM. C.do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od dnia1 października 2015 r. do dnia 31 października 2015 r. w kwocie 2235,02 złotych. Organ rentowy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, żeM. C.pobrała nienależne świadczenia za ww. okres z tytułu renty rodzinnej przysługującejM. K. (1). Zdaniem organu rentowego obowiązek zwrotu należności obciążaM. C., gdyż nie była wskazana jako osoba uprawniona do pobierania świadczeń (k. 55 a. r.).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt dokumentów,w tym akt rentowych. Dokumenty przedłożone przez strony niniejszego postępowania stanowią obiektywny oraz w pełni wiarygodny materiał dowodowy. W związku z tym, Sąd uznał zgromadzony materiał dowodowy za wystarczający do wydania rozstrzygnięciaw niniejszej sprawie.
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieM. C.od decyzji organu rentowego z dnia 12 listopada 2015 r., znak:(...)jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Istota sprawy sprowadzała się do oceny, czy w ustalonym stanie faktycznymM. C.pobrała nienależne świadczenie i w związku z tym jest zobowiązana do jego zwrotu.
Zgodnie zart. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 r., poz. 748 j. t.) zwana dalej ,,ustawą’’, osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
Na podstawie art. 138 ust. 3 ustawy za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu.
W ocenie Sądu Okręgowego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)OddziałwW., co do zasady prawidłowo zastosował przepisy prawa, które dają możliwość organowi administracyjnemu żądania od świadczeniobiorcy zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W niniejszej sprawie takim świadczeniem była renta rodzinna, która przysługiwała babci odwołującej,M. K. (1). Niemniej jednak, w ocenie Sądu Okręgowego, organ rentowy dokonał niedostatecznej wykładni dyspozycji art. 138 ustawy.
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że świadczenie w postaci renty rodzinnej pobierała wnuczka odwołującej –M. C., przy czym całość kwoty była przekazywana zgodnie z jej przeznaczaniem na rzecz utrzymaniaM. K. (1), w tym opłaty kwoty 2000,00 złotych miesięcznie na rzecz Domu Opieki(...).
Sporny okres dotyczy miesiąca, w którym zmarłaM. K. (1). Renta rodzinna za ten miesiąc została wypłacona w dniu 10 października 2015 ro., natomiastM. K. (1)zmarła dniu 9 października 2015 r..
Z uwagi na charakter umowy zawartej pomiędzy odwołującą się a Domem Opieki(...), miesięczne wynagrodzenie Domu Opieki(...)płatne było przez odwołująca się "z góry" 26 dnia każdego miesiące. Wynagrodzenie za październik zostało zapłacone przez odwołującą się w dniu 26 września 2015 r. Z uwagi na postanowienia przedmiotowej umowy, w przypadku śmierci "Pensjonariusza" pieniądze wpłacone za dany miesiąc nie podlegają zwrotowi.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że odwołująca się wydała sporną kwotę zanim wpłynęły one do rąk odwołującej się. W ocenie Sądu, ubezpieczona nie zagarnęła pieniędzy bądź zużyła na własne potrzeby. Odwołująca wystarczająco wykazała, że pieniądze, które wpływały tytułem renty rodzinnej dlaM. K. (1), były za każdym razem przekazywane na koszty związane z utrzymaniem zmarłej. Zdaniem Sądu tak było również w przypadku dotyczącym spornego okresu, gdyż renta należnaM. K. (1)za okres od dnia 1 października 2015 r. do dnia 31 października 2015 r. została przeznaczona na opłacenie wynagrodzenia Domu Opieki(...)w związku z opieką zmarłej w miesiącu październiku. Zgodnie z postanowieniami umowy zawartej pomiędzy odwołującą sięa Domem Opieki(...), nawet w przypadku zgonuM. K. (1), nie przysługuje zwrot wynagrodzenia za niewykorzystaną opiekę. W ocenie Sądu Okręgowego odwołująca nie może zostać obciążona obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia ponieważ świadczenie zostało zużyte przez uprawnioną. Podkreślić należy, iż odwołująca nie może ponosić kosztów utrzymania zmarłejM. K. (3), która posiadała ustalone prawo do renty rodzinnej i powinna z tego prawa skorzystać. Przez 9 dni zmarła korzystała z renty , przebywając w domu opieki ,a za pozostałe dni października nie mogła skorzystać ponieważ zmarła.
. Odwołująca nie wprowadziła nikogo w błąd, ponieważ pieniądze uzyskane od organu rentowego, wpłacała zgodnie z celem i przeznaczeniem na Dom Opieki(...), w którym przebywała jej zmarła babcia. Zatem, w ocenie Sądu ubezpieczona organ rentowy nie miał podstaw prawnych do żądania od odwołującej zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 477(
    14)§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji wyroku.