Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 924/15
Data wyroku: 2016-02-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: SSO Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Świadczenia Pieniężne
Podstawa prawna: art. 136 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 924/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lutego 2016r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Marta Żuk

po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016r. w Siedlcach na rozprawie
odwołaniaH. M.
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia 29 czerwca 2015  r. Nr(...)
w sprawieH. M.
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o wypłatę niezrealizowanego świadczenia - emerytury rolniczej
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, żeH. M.przysługuje prawo do niezrealizowanego świadczenia w postaci emerytury rolniczej należnejG. K.za miesiąc czerwiec 2015 roku.
Sygn. akt: IV U 924/15UZASADNIENIE
Decyzją z 29 czerwca 2015r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawieart.52 ust.1 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikóww zw. zart.136 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń SpołecznychodmówiłH. M.prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia poG. K.wskazując, żeH. M.nie spełnia ustawowych przesłanek do wypłaty niezrealizowanego świadczenia.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłaH. M.wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że przysługuje jej prawo do wypłaty niezrealizowanego świadczenia poG. K.. W uzasadnieniu stanowiska wskazała m.in, że wbrew twierdzeniom organu rentowego partycypowała w kosztach utrzymaniaG. K., która od 20 maja 2005r. mieszkała u niej w domu i pozostawała po jej opieką.G. K.była jej babcią – macochą ojca, która związała się z dziadkiem, gdy jej ojciec miał 7 lat. Zmarła nie miała własnych dzieci i ojciec odwołującej się sam sprawował opiekę nad ojcem i macochą, a od śmierci ojca odwołująca się przejęła opiekę nadG. K.(odwołanie wraz z załącznikiem w postaci wyciągu z dowodu osobistegoG. K.k.1-2 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując na przepisy prawa i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Podniósł, że osoby pozostające na utrzymaniu innych członków rodziny w rozumieniu art.136 ust.1 ustawy emerytalnej to osoby, które nie posiadają własnych świadczeń emerytalno-rentowych, bądź też pobierają takie świadczenie, ale w najniższej wysokości przewidzianej ustawą, a koszt zaspokojenia ich usprawiedliwionych kosztów jest znacznie wyższy. W niniejszej sprawieG. K.nie pozostawała na utrzymaniuH. M., gdyż pobierała własne świadczenie w wysokości 972,06 złotych netto, w tym dodatek pielęgnacyjny, a samo pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym nie jest wystarczające do przyznania prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3-4 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
G. K.była żoną dziadkaH. S.K..G. K.zmarła w dniu 11 czerwca 2015r. w wieku 94 lat (odpis skrócony aktu małżeństwa zmarłej k.5 akt emerytalnych i kopia odpisu skróconego aktu zgonu k.53 akt emerytalnych). W chwili śmierciG. K.była wdową. Zmarła nie posiadała dzieci, jej rodzice i rodzeństwo zmarli przed nią. Na mocy decyzji z 30 marca 1985r.G. K.była uprawniona do emerytury rolniczej (decyzja z 30 marca 1985r. o przyznaniu emerytury rolniczej k.10 akt emerytalnych). Do 2005r.G. K.(będąca wówczas wdową – jej mążS.zmarł w dniu 29 stycznia 1992r. - odpis skrócony aktu zgonu na k.42 akt emerytalnych) zamieszkiwała sama w KosowieL.. Od 2005r. w związku z podeszłym wiekiem oraz pogarszającym się stanem zdrowiaG. K.zamieszkała u odwołującej sięH. M.wB.Ż.przyul. (...). Razem zH. M.mieszka jej mąż i dwie córki. W domu odwołującej sięG. K.zajmowała oddzielny pokój. Od 2011r. stan zdrowiaG. K.pogorszył się, stała się ona osobą leżącą.G. K.cierpiała na schorzenia kardiologiczne, w tym migotanie przedsionków, niedokrwistość, przewlekłą niewydolność nerek, krwiomocz. Przyjmowała na stałe leki, których koszt zakupu wynosił około 100 złotych miesięcznie. Od 2011r.G. K.wymagała używania pampersów oraz stosowania różnych balsamów i środków przeciwodleżynowych. Koszt zakupu 2 paczek pampersów, które wystarczały na 1 miesiąc wynosił 75 złotych, a przed refundacją, wprowadzoną w 2012r., dwa razy więcej. W ostatnich latach przed śmierciąG. K.średnio dwa razy w roku przebywała w szpitalu, głównie w związku ze schorzeniem w postaci krwiomoczu. Ponadto była wożona przez członków rodzinyM.na wizyty lekarskie i badania kontrolne doS.orazS.. Do szpitala i lekarza zawoził i odbierałG. K.mążH. J.M.albo jej syn. Koszt dowozuG. K.doS.i z powrotem wynosił około 60 złotych. Mieszkając uH. M.G. K.pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym z odwołującą się i członkami jej najbliższej rodziny. EmeryturęG. K.odbierała w jej obecności odwołująca się. Całość środków z emeryturyG. K., która ostatnim okresie przed jej śmiercią wynosiła 972,06 złotych miesięcznie, w tym dodatek pielęgnacyjny (druk przekazu emerytury na k.61 akt emerytalnych), była przeznaczana na potrzebyG. K.związane z jej utrzymaniem oraz zapewnieniem leków i środków czystości – pampersów, balsamów, środków przeciwodleżynowych, dojazdów do lekarzy. We wspólnym gospodarstwie domowym zH. M.pozostawali ponadto jej mążJ. M.oraz dwie pełnoletnie córki. W rozpatrywanym okresie odwołująca się nie uzyskiwała indywidualnych dochodów. Jej mąż osiągał miesięczny dochód w wysokości 3 200 złotych netto, a córki osiągały dochody rzędu 1 200 złotych i 1 400 złotych brutto miesięcznie. Miesięczne rachunki za energię elektryczną wynosiły 380 złotych, za wodę 120 złotych, za gaz w butli około 50 złotych, za wywóz nieczystości po 5 złotych za osobę. Kwota emerytury uzyskiwana przezG. K.nie wystarczała na pokrycie wszystkich kosztów związanych z jej utrzymaniem, leczeniem i pielęgnacją. Odwołująca się przeznaczała na ten cel około 200 złotych miesięcznie z własnych środków. Ponadto odwołująca się codziennie opiekowała się chorą, leżącąG. K.. Dopiero w ostatnich tygodniach życia przychodziła doG. K.pielęgniarka z ośrodka zdrowia wB.i przez 2 godziny pomagała w czynnościach pielęgnacyjnych przy chorej (wyciąg z dowodu osobistegoG. K.k.2 akt sprawy, zeznania świadkaJ. M.k.12 – nagranie od minuty 21 do 26 oraz zeznania odwołującej sięH. M.k.11-11v – nagranie od minuty 2 do 19).
Po śmierciG. K., w dniu 12 czerwca 2015r. ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego o wypłatę niezrealizowanego świadczenia poG. K.(wniosek k.55-57 akt emerytalnych). Zaskarżoną decyzją z 29 czerwca 2015r. organ rentowy odmówiłH. M.wypłaty niezrealizowanego świadczenia z przyczyn wskazanych na wstępie uzasadnienia (decyzja z 29 czerwca 2015r. k.60 akt emerytalnych).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieH. M.okazało się uzasadnione.
Zgodnie zart.136 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2013r., poz.1440 ze zm.), znajdującym z mocyart.52 ust.1 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, odpowiednie zastosowanie do świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników, w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi i dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku – małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a razie ich braku – innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.
Poza sporem pozostaje, że w chwili śmierciG. K.była wdową i nie posiadała dzieci. Brak było również innych osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłej - art.67 ustawy emerytalnej. Wnosząc o wypłatę niezrealizowanego świadczenia poG. K.H. M., dla której zmarła była babką (nie biologiczną) wskazała, że zmarła pozostawała na jej utrzymaniu, co wyrażało się w codziennej opiece naG. K.oraz partycypowaniu w kosztach jej utrzymania. OdmawiającH. M.wypłaty niezrealizowanego świadczenia poG. K.za miesiąc czerwiec 2015r., organ rentowy wskazał, że zmarła posiadała własne świadczenie wystarczające dla pokrycia jej potrzeb, a wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego nie jest równoznaczne z pozostawieniem na utrzymaniu.
Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organu rentowego jest błędne i wynika z niedostatecznego rozważenia okoliczności sprawy. Poza sporem jest, żeG. K.posiadała dochód w postaci emerytury plus dodatek pielęgnacyjny w łącznej kwocie 972,06 złotych. Kwota ta pozwalała na pokrywanie potrzebG. K., ale z pewnością nie wszystkich. W chwili śmierciG. K.była osobą w podeszłym wieku – 94 lata i schorowaną. Od kilku lat nie chodziła, często przebywała w szpitalu, a na co dzień była osobą leżącą i wymagającą stałej pielęgnacji. Można zgodzić się z organem rentowym, że dochód uzyskiwany przezG. K.wystarczał na pokrycie kosztów wyżywienia i opłat za media – w części przypadającej naG. K.(łącznie koszty te wynosiły około 600 złotych miesięcznie, co w przeliczeniu na 5 osób stanowi około 120 złotych na osobę), a także na część wydatków związanych z zakupem lekarstw i środków czystości. W pozostałej zaś części koszty utrzymaniaG. K.ponosiła odwołująca sięH. M.. Z wiarygodnych zeznań odwołującej się i świadkaJ. M.wynika, że odwołująca się przeznaczała na koszty związane z zaspokojeniem potrzebG. K.dodatkowo około 200 złotych miesięcznie i wiązało się to przede wszystkim z wydatkami na zakup pampersów, balsamów i środków przeciwodleżynowych, na dowóz chorej do szpitala i do lekarza. Oprócz tego odwołująca się sprawowała na co dzień opiekę nad leżącąG. K.. Z racji relacji rodzinnych opiekę tę sprawowała nieodpłatnie, ale nie ulega wątpliwości, że opieka nad osobą chorą – przygotowywanie posiłków, karmienie, pranie, czynności pielęgnacyjne i z zakresu utrzymania higieny osobistej mają wymierną wartość finansową. Bez opiekiH. M.G. K.nie byłaby w stanie samodzielnie zaspokajać swoich potrzeb bytowych i musiałaby korzystać z odpłatnej pomocy innych osób albo powołanych do tego instytucji. Wskazać trzeba, że ustawodawca nie wymaga, aby osoba ubiegająca się o wypłatę niezrealizowanego świadczenia ponosiła całość kosztów utrzymania osoby zmarłej skoro chodzi o wypłatę świadczenia po osobie uprawnionej – tu do emerytury. Istotne jest, aby koszty ponoszone przez osobę wnioskującą o wypłatę niezrealizowanego świadczenia stanowiły istotny wkład w utrzymanie zmarłego świadczeniobiorcy. W ocenie Sądu tak właśnie było w przypadkuH. M..
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawieart.47714§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, żeH. M.przysługuje prawo do niezrealizowanego świadczenia w postaci emerytury rolniczej należnejG. K.za miesiąc czerwiec 2015r.