Sąd Okręgowy we Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1853/14
Data wyroku: 2016-06-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aneta Fiałkowska – Sobczyk
Słowa kluczowe: Bank
Podstawa prawna: art. 189 k.p.c.

Sygn. akt I C 1853/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilnyw składzie:
Przewodniczący: SSO Aneta Fiałkowska – Sobczyk
Protokolant: Piotr Józwik
po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. we Wrocławiu
sprawy z powództwaE. T.iG. T.
przeciwko(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.
o ustalenie

I
oddala powództwo;

II
nie obciąża powodów kosztami procesu za I instancję.

Na oryginale właściwy podpis.
Sygn. akt I C 1853/14

UZASADNIENIE
Po ostatecznym sprecyzowaniu żądania, powodowieE. T.iG. T.wnieśli o ustalenie, że są zobowiązani do zwrotu stronie pozwanej(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.kwoty w wysokości 30 000 zł z tytułu umowy kredytu zawartej weW.dnia 18.03.2011 r. o nr(...).
W uzasadnieniu pozwu powodowie wyjaśnili, że zawarli przedwstępną umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego z dnia 7.02.2011 r. zdeweloperem Przedsiębiorstwem Usługowo Handlowym (...), dotyczącą budowy i sprzedaży powodom lokalu mieszkalnego w nieruchomości położonej wN.przyul. (...). Celem sfinansowania zakupu nieruchomości powodowie zawarli ze stroną pozwaną umowę kredytu z dnia 18.03.2011 r. Równocześnie umową cesji przenieśli na kredytodawcę (stronę pozwaną) obecne i przyszłe wierzytelności przysługujące im w stosunku do dewelopera, co miało stanowić tymczasowe główne zabezpieczenie spłaty kredytu - do czasu przeniesienia na powodów własności nieruchomości. Dnia 27.02.2013 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej we Wrocławiu VIII Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i naprawczych w sprawie o sygn. akt VIII GU 280/12 wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości dewelopera. Ze względu na brak ustanowienia zabezpieczenia w postaci hipoteki na nieruchomości wN.powodowie zostali zakwalifikowani do IV grupy wierzycieli w toku postępowania upadłościowego i do dnia dzisiejszego pozostają niezaspokojeni w związku z niewykonaniem przez dewelopera obowiązków zawartych w przedwstępnej umowie sprzedaży lokalu mieszkalnego z dnia 7.02.2011 r.
Swoje roszczenie powodowie kierują do strony pozwanej, która w ich ocenie jest odpowiedzialna za wypłatę transz kredytu deweloperowi pomimo braku spełnienia warunków dla jego wypłaty przewidzianych w umowie kredytu z dnia 18.03.2011 r., czego konsekwencją jest obciążenie powodów obowiązkiem spłaty zadłużenia. Dodatkowo jeszcze powodowie wskazują, że to przez niewłaściwe postępowanie przedstawicieli strony pozwanej doszło do podpisania przez powodów z deweloperem przedwstępnej umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego praktycznie niemożliwej do wyegzekwowania na wypadek nieuczciwości dewelopera.
Zgodnie z umową kredytową wiążącą strony postępowania, wypłata kredytu miała nastąpić w transzach po spełnieniu określonych w umowie warunków wypłaty. Zgodnie zaś z Regulaminem Produktowym warunkiem wypłaty każdej kolejnej transzy kredytu było m.in. doprowadzenie budowy przez dewelopera do stanu zaawansowania, który – zgodnie z warunkami kredytu - miał być zakończony przed wypłatą kolejnej transzy oraz wykonanie wszystkich robót budowalnych związanych z określonym etapem budowy zgodnie z dokumentacją projektową, a także zaakceptowanie przez Bank wykorzystania poprzedniej transzy kredytu zgodnie z celem określonym w warunkach kredytu.
Strona pozwana nie wywiązała się z obowiązków określonych w przytoczonych postanowieniach umowy i wypłaciła bez zastrzeżeń pierwszą transzę kredytu na rachunek dewelopera, pomimo że przedwstępna umowa sprzedaży nieruchomości z dnia 7.02.2011 r. została zawarta w formie pisemnej, a nie w formie aktu notarialnego.
Wypłata drugiej transzy kredytu nastąpiła bez należytego sprawdzenia przez stronę pozwaną postępu prac na budowie. Pozwana ograniczyła się jedynie do korespondencji mailowej z deweloperem w przedmiocie stanu zaawansowania prac prowadzonych na budowie, Przedstawiciele pozwanej nie dokonali oceny czy deweloper na dzień 18.04.2011 r. (a także na rzeczywisty dzień transzy tj. 30.05.2011 r.) zakończył dany etap budowyi wykonał wszelkie niezbędne prace z harmonogramem realizacji inwestycji.
Tymczasem do dnia 18.04.2011 r. nie zostały zakończone wszystkie prace wskazane w programie realizacji inwestycji. Stan zaawansowania budowy zarówno na dzień18.04.2011 r. jak i na dzień 30.05.2014 r. nie dawał podstawy do zakończenia budowy lokalu i jego odbioru we wrześniu 2011 r.
Uchybienie przez pozwaną obowiązkom wynikającym z umowy kredytu w zakresie weryfikacji czy pierwsza transza kredytu została wykorzystana zgodnie z celem kredytu oraz kontroli zaawansowania prac budowlanych, doprowadziło do niesłusznego wypłacenia kolejnej transzy kredytu na rzecz dewelopera i w konsekwencji obciążenia powodów obowiązkiem jej spłaty.
W ocenie powodów zasadnym jest, aby pozostali oni zobowiązani do zwrotu pozwanej kwoty w wysokości odpowiadającej wartości kredytowanej inwestycji na dzień poprzedzający wypłatę II transzy kredytu przez pozwaną. Powodowie nie mogą ponosić odpowiedzialności wobec pozwanej za ryzyko, które Bank zdecydował się podjąć wypłacając II transzę kredytu pomimo nieziszczenia się warunków do jej wypłaty, a wynikających wprost z umowy wiążącej strony postępowania.
Kolejno powodowie podnoszą, że formy zabezpieczenia kredytu przewidziane w umowie z dnia 18.03.2011 r., świadczą o znacznych zaniedbaniach pozwanej w zakresie zabezpieczenia interesów swoich, a także powodów, przed nieuczciwością dewelopera. W ocenie powodów, pomimo braku wymogu zawarcia przez kredytobiorcę umowy z deweloperem formie aktu notarialnego dla uzyskania kredytu, pozwana powinna była uprzedzić powodów o negatywnych skutkach związanych z formą zawieranej umowy sprzedaży, które mogą powstać w sytuacji ewentualnej nieuczciwości deweloperai trudnościach z ukończeniem budowy. Pozwana, zobowiązując powodów do ustanowienia na swoją rzecz hipoteki na kredytowaną nieruchomości, nie zabezpieczyła interesów stron umowy na czas od daty zawarcia umowy kredytowej i wypłaty środków deweloperowi, do czasu ustanowienia hipoteki.
Powodowie wskazują że roszczenie o ustalenie w przedmiotowej sprawie opierają o przepisart. 354 k.c.w zw. zart. 355 k.c.w zw. zart. 65 k.c.w zw. z ust. 28, 29, 41 umowy kredytu w zw. z ust. 1, 2 b), 4 Pozostałych Indywidualnych Warunków Kredytu w zw. z ust. 3.1.10 a) - c) Regulaminu Produktowego, a także o przepisart. 354 k.c.w zw. zart. 355 k.c.w zw. zart. 65 k.c.w zw. z ust. 4.1.2.2. a) oraz 4.2. umowy kredytu w zw. z ust. 5.1.2.1, 5.2.1.2, 5.2.1.8, 5.2.2.1,5.2.3.1, a także 8.1.2.1. b) i k) Regulaminu Kredytowego.
Przedstawione powyżej okoliczności wskazują, że strona pozwana dopuściła się naruszenia szeregu przepisówkodeksu cywilnego. Postępowanie pozwanej naruszyło przepisart. 354 § 2 k.c., stosownie do którego zarówno wierzyciel jak i dłużnik powinni wykonać zobowiązanie w sposób odpowiadający jego celowi społeczno - gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego. Mając na uwadze, że umowa łącząca strony postępowania, jest umową wzajemną to pozwana uchybiła ciążącemu na niej na mocyart 355 k.c.obowiązkowi dochowania należytej staranności. Co więcej, w świetle okoliczności przedmiotowej sprawy, zasadność roszczenia powodów o ustalenie uzasadnia także treść przepisuart. 5 k.c., albowiem roszczenie Banku w stosunku do powodów o zwrot wypłaconego kredytu ponad kwotę, która rzeczywiście została wykorzystana przez dewelopera do czasu wypłaty II transzy kredytu, pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Podstawę roszczenia powodów stanowi jednak w pierwszej kolejności przepisart. 189 k.p.c.Zdaniem powodów wobec szeregu powyżej opisanych uchybień Banku przy wykonywaniu umowy kredytu z dnia 18.03.2011 r., pomiędzy stronami postępowania istnieje stan niepewności prawnej, który polega na sporze czy na powodach ciąży obowiązek zwrotu udzielonego im kredytu. Powodowie podkreślili, że przedmiotowe powództwo o ustalenie jest jedynym środkiem prawnym, który umożliwia ochronę ich praw, a tylko zmiana zakresu zobowiązania powodów wobec pozwanej będzie stanowiła podstawę dalszych roszczeń powodów. Uzasadnia to istnienie po ich stronie interesu prawnego w żądaniu ustalenia. Powodowie zaznaczyli, że nie przysługuje im uprawnienie do wypowiedzenia umowy, a zaprzestanie spłaty rat nie jest równoznaczne z rozwiązaniem umowy kredytu przez stronę pozwaną, albowiem żadne z postanowień umowy wiążącej strony postępowania nie nakłada na Bank obowiązku wypowiedzenia umowy we wspomnianych okolicznościach. Nie można pominąć, że brak regulowania spłat na rzecz Banku może jedynie skutkować postawieniem kredytu w stan natychmiastowej wykonalności i wszczęciem postępowania egzekucyjnego wobec powodów, co zupełnie uniemożliwiłoby powodom normalne funkcjonowanie i zaspokajanie podstawowych potrzeb, a w tym i mieszkaniowych, swoich oraz małoletniego dziecka.
W odpowiedzi na pozew (k. 244 i n.) strona pozwana(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.wniosła o oddalenie powództwa w całości.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie strona pozwana wskazała, że zabezpieczenie interesów powodów przed niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązań dewelopera, leżało tylko w gestii powodów. Bank nie posiadał żadnej prawnej możliwości wywarcia wpływu na sposób uregulowania przez powodów i dewelopera wzajemnych uprawnień i obu stron. Pozwany podkreśla, że zawarcie umowy przedwstępnej w tzw. zwykłej formie pisemnej nastąpiło na podstawie ustaleń miedzy powodami i ich kontrahentem – deweloperem. Pozwany Bank nie miał na to wpływu. Przedstawiciele Banku nie czynili także żadnych zapewnień co do skutków prawnych wyboru przez powodów takiej a nie innej formy umowy przedwstępnej.
Wypłata pierwszej transzy kredytu nastąpiła w dniu 24 marca 2011 r., czyli z zachowaniem przewidzianego harmonogramem 7-dniowego terminu od dnia zawarcia umowy kredytu. Dokonanie przez Bank wypłaty powyższej transzy nie było obwarowane jakimikolwiek dodatkowymi warunkami odnoszącymi się do stanu zaawansowania budowy budynku, w którym miała zostać wydzielona nieruchomość. Powodowie, celem wypłaty drugiej transzy kredytu, przedłożyli Bankowi oświadczenie dewelopera o wykonaniu prac warunkujących zapłatę drugiej raty na poczet ceny sprzedaży nieruchomości. W związku z tym, w następstwie zawiadomienia, przedstawicielBanku (...)- udał się w dniu 24 maja 2011 r. na teren nieruchomości celem przeprowadzenia inspekcji postępu prac budowlanych. Wyniki przeprowadzonej wizji w pełni odpowiadały przesłankom uruchomienia II transzy kredytu. Powodowie nie kwestionowali wypłaty II transzy kredytu, nie powoływali się w dacie wypłaty drugiej transzy kredytu na brak postępu prac, wręcz przeciwnie, sami domagali się uruchomienia dalszej części, a Bank zrealizował żądaną przez powodów wypłatę. Niezależnie od tego decyzja o konieczności zabezpieczenia kredytu, czy wypowiedzeniu umowy kredytu, leżało tylko w sferze uprawnień Banku i tylko on był władny o tym decydować.
Nieprawdziwa jest teza powodów, jakoby pracownicy pozwanego „zapewniali powodów”, że zawarte ubezpieczenie ma chronić powodów przed „nieuczciwością dewelopera”. Pracownicy pozwanego nigdy bowiem takich zapewnień nie składali.
Z dniem zawarcia umowy kredytu Bank zawarł z kredytobiorcami umowę cesji wierzytelności obecnych i przyszłych, przysługujących powodom w stosunku do dewelopera, co miało stanowić tymczasowe główne zabezpieczenie spłaty kredytu - do czasu przeniesienia na powodów własności nieruchomości, skoro wówczas nastąpić miało zwrotne przelanie wierzytelności będących przedmiotem cesji. Powodowie, do czasu wykonania zobowiązań dewelopera z tytułu umowy przedwstępnej nie mieli jakiejkolwiek prawnej możliwości ustanowienia na rzecz Banku umówionej hipoteki, skoro, po pierwsze, nieruchomość, na której miało zostać ustanowione rzeczoneprawo rzeczowe, jeszcze nie istniała, a po drugie, nawet gdyby już istniała - nie była własnością powodów.
Odnosząc się do podstawy prawnej roszczenia strona pozwana wywiodła, że w niniejszej sprawie nie występuje niepewność w zakresie przysługiwania Bankowi wierzytelności względem kredytobiorców, a zatem nie została zrealizowana materialnoprawna przesłanka (interes prawny) istnienia roszczenia powodów o ustalenie prawa lub stosunku prawnego, co samo w sobie winno prowadzić do oddalenia powództwa. Powodowie nie powołali się na jakieś okoliczności, które mogłyby podważać skuteczność ich zobowiązania względem Banku, przeciwnie - zrelacjonowali fakt wykonania przez pozwanego zobowiązania na postanowieniu do dyspozycji kredytobiorców sumy kredytu w następstwie zrealizowania przesłanek przewidzianych dla wypłaty poszczególnych jego transz, które to aktualizowało po stronie powodów zobowiązanie względem Banku do spłaty kredytu.
W sprawie nie zachodzi też jakakolwiek okoliczność przewidziana przepisemart. 410 § 2 k.c.W szczególności nie sposób twierdzić, że odpadła podstawa „świadczenia” kredytobiorców w postaci spłaty kredytu w ratach. Podstawą tego świadczenia jest bowiem obowiązująca w dalszym ciągu umowa kredytu. Nawet gdyby umowa ta uległa rozwiązaniu na skutek wypowiedzenia, postanowienia umowy nie przewidują zwrotu spełnionego już świadczenia, lecz natychmiastową wykonalność pozostałej kwoty wykorzystanego kredytu. Natomiast ewentualne żądania, jakie mogliby powodowie ponosić względem dewelopera, pozostają irrelewantne dla ich zobowiązań względem pozwanego Banku. Powodowie nie mają więc interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia wierzytelności Banku, o czym zresztą dobitnie świadczy powoływanie się przez nich na aktualną sytuację majątkową.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powodowie zdecydowali się na zakup lokalu mieszkalnego w nieruchomości położonej wN.przyul. (...). Ofertę dewelopera, który prowadził tę inwestycję powodowie znaleźli na stronie internetowej(...). Było nimPrzedsiębiorstwo Usługowo Handlowe (...).
(dowód:przesłuchanie powodaG. T., e-protokół z 17.03.2016 r. 23:22-44:49, przesłuchanie powódkiE. T., e-protokół z 44:49-56:50, uzupełniające przesłuchanie powódki, e - protokół z 31.05.2016 r. 01:52-04:59);
Przed podpisaniem umowy, nazwanej przez strony przedwstępną, powodowie prowadzili korespondencję z deweloperem co do poszczególnych zapisów umowy i związanych z nimi wątpliwości. Deweloper wskazał, że w przypadku zdecydowania się na kredytowanie w(...) Bank S.A., będzie on pośredniczył w procedurze kredytowej. Ostatecznie powodowie zdecydowali się na zawarcie umowy kredytowej na zakup powyższej nieruchomości ze stroną pozwaną(...) Bank S.A.Z polecenia dewelopera skontaktowali się wówczas zT. M.– pracownikiem tego banku, który od tej pory zajął się procesem zawarcia umowy kredytowej- pośredniczył przy złożeniu wniosku kredytowego i wypłacie transz kredytu.
(dowód:korespondencji mailowej z 07.02.2011 r. i 31.01.2011 r. k. 518-519, przesłuchanie powodaG. T., e-protokół z 17.03.2016 r. 23:22-44:49, przesłuchanie powódkiE. T., e-protokół z 44:49-56:50, uzupełniające przesłuchanie powódki, e - protokół z 31.05.2016 r. 01:52-04:59);
W dniu 7.02.2011 r. powodowie zawarli przedwstępną umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego zdeweloperem Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe (...). Na podstawie tej umowy deweloper zobowiązał się zrealizować inwestycję pod nazwąOsiedle (...)we wsiN., przyul. (...)oraz sprzedać powodom lokalmieszkalny oznaczony numerem (...)o powierzchni użytkowej 74,80 m2wraz z ogrodem. Wybudowanie przedmiotu umowy miało nastąpić do 30 września 2011 r.
Umowa została zawarta w zwykłej formie pisemnej.
(dowód:umowa przedwstępna nabycia nieruchomości k. 122-127);
Zgodnie z § 5 Umowy przedwstępnej kupujący miał dokonywać wpłat środków finansowych w trzech ratach, dwóch w wysokości 177 500 zł i jednej w wysokości 10 000 zł. Pierwsza rata płatna była w terminie 7 dni od podpisania umowy kredytowej z bankiem, nie później niż do 3 marca 2011 r., druga w terminie 5 dni roboczych od zawiadomienia klienta o wykonaniu prac, tj.: planowania terenu, robót ziemnych, ław fundamentowych, ścian fundamentowych, izolacji fundamentów, poziomów kanalizacyjnych, zasypki fundamentów, ocieplenia ścian fundamentowych, chudego betonu, ścian parteru, nadproży, ułożenia płyt stropowych, nie później niż do 18 kwietnia 2011 r.
(dowód:umowa przedwstępna nabycia nieruchomości k. 122-127);
Pracownik strony pozwanej -T. M.- był obecny wraz z powodami przy zawieraniu umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu mieszkalnego z dnia 7.02.2011 r. upewniając się, że umowa sprosta wszelkim wymaganiom potrzebnym do złożenia wniosku kredytowego.
(dowód:zeznania świadkaT. M., e-protokół z 29 października2015 r. 00:15:18-00:39:56, przesłuchanie powodaG. T., e-protokół z 17.03.2016 r. 23:22-44:49, przesłuchanie powódkiE. T., e-protokół z 44:49-56:50, uzupełniające przesłuchanie powódki, e - protokół z 31.05.2016 r. 01:52-04:59);
Roszczenie powodów z umowy przedwstępnej nie zostało ujawnione w księdze wieczystej nieruchomości, na której deweloper realizował inwestycję.
(dowód:wydruk z księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w OławieKW (...)wg stanu na dzień 27.11.2014 r. k. 172-185);
Procedura przyznania kredytu u strony pozwanej rozpoczyna się od złożenia wniosku przez potencjalnego kredytobiorcę. Wniosek z wymaganymi dokumentami przesyłany jest do centralnego oddziału pozwanego Banku i tam analizowany. Decyzję o udzieleniu bądź nie kredytu podejmuje analityk w centralnym oddziale.
(dowód:zeznanie świadkaA.G.-M.(e-protokół z 29 października 2015 r. 00:02:18-00:11:22 zeznanie świadkaJ. W.(e-protokół z 29 października 2015 r. 00:11:22-00:15:18);
Dnia 18.03.2011 r. powodowie zawarli ze stroną pozwaną umowę kredytu nr(...)na nabycie nieruchomości w postacilokalu mieszkalnego nr (...)wN.przyul. (...). Kwota kredytu wynosiła 365 000 zł i miała być przekazana na rachunek bankowy dewelopera, w transzach, z ostatnią płatną 30.10.2011 r. W treści Umowy kredytu zawarte zostały Indywidualne Warunki Kredytu, zaś załącznik do Umowy stanowiły pozostałe Indywidualne Warunki Spłaty Kredytu.
(dowód:umowa kredytowa wraz z załącznikami k. 128- 131);
Zgodnie z ustępem 1 pozostałych Indywidualnych Warunków Kredytu wypłata kredytu miała nastąpić w trzech transzach. Dwie pierwsze transze wynosiły po 177 500 zł z datą wypłaty pierwszej 30.03.2011 r. oraz drugiej 18.04.2011 r., a trzecia transza wynosiła10 000 zł z datą wypłaty 30.09.2011 r. Warunkiem wypłaty każdej kolejnej transzy kredytu miało być przedstawienie notatki służbowej wraz ze zdjęciami sporządzonej przez pracownika Banku, a potwierdzającej postęp prac budowlanych (ust. 2 b).
(dowód:Pozostałe Indywidualne Warunki Kredytu k. 131v-132);
Zakres kredytowanej inwestycji ujęty był w tzw. harmonogramie realizacji inwestycji, stanowiącym załącznik do wniosku kredytowego. Harmonogram ten przedstawiony był przez kredytobiorcę i zaakceptowany przez Bank (ust. 4 pozostałych indywidualnych warunków kredytu).
(dowód:Pozostałe Indywidualne Warunki Kredytu k. 131v-132);
Harmonogram realizacji inwestycji odpowiadał zapisom Umowy przedwstępnej sprzedaży. I tak pierwsza rata w kwocie 177 500 zł brutto miała zostać wypłacona w terminie 7 dni od dnia podpisania umowy kredytowej z Bankiem, jednak nie później niż do dnia 30.03.2011 r., druga rata w kwocie 177 500 zł brutto miała zostać wypłacona w terminie 5 dni roboczych od zawiadomienia kredytobiorców o wykonaniu prac: planowania terenu, robót ziemnych, ław fundamentowych, ścian fundamentowych, izolacji fundamentów, poziomów kanalizacyjnych, zasypki fundamentów, ocieplenia ścian fundamentowych, chudego betonu, ścian parteru, nadproży, ułożenia płyt stropowych, jednak nie później niż do dnia18.04.2011 r., a trzecia rata w kwocie 10 000 zł brutto miała zostać wypłacona w terminie 7 dni od daty zawiadomienia o terminie odbioru przedmiotu umowy nie później niż do dnia 31.01.2012 r.
(dowód: umowa przedwstępna nabycia nieruchomości k. 122-127);
Zgodnie z ust. 3.1.10. Regulaminu Produktowego poza warunkami wypłaty określonymi w Indywidualnych Warunkach Kredytu, warunkiem wypłaty każdej kolejnej transzy kredytu w przypadku nabycia nieruchomości kredytowanej od dewelopera jest: a) doprowadzenie budowy finansowanej przez dewelopera lub na jego zlecenie do stanu zaawansowania, który zgodnie z warunkami kredytu miał być zakończony przed wypłatą kolejnej transzy; okoliczności te ustala osoba wskazana przez Bank, b) dokumentacją projektową c) zaakceptowanie przez Bank wykorzystania poprzedniej transzy zgodnie z celem określonym w warunkach kredytu.
(dowód:regulamin produktowy k. 135-138);
Ponadto, ust. 5.2.3.1. Regulaminu Kredytowego przewiduje, że postanowienia ust. 5.1. oraz 5.2. Regulaminu stosuje się odpowiednio w przypadku gdy warunki kredytu przewidują wypłatę kredytu transzami.
Zgodnie z ust. 5.1.2.1. Regulaminu Kredytowego, Bank jest uprawniony do odmowy udostępnienia kredytu w przypadku niespełnienia warunków udostępnienia do określonej kalendarzowo w umowie kredytu daty udostępnienia, nawet jeżeli brak finansowania związanego z udzieleniem przez Bank kredytu naraża kredytobiorcę na szkodę.
Ust. 5.2.1.8. Regulaminu Kredytowego przyznaje Bankowi uprawnienie do wstrzymania się z wypłatą kredytu, a w tym poszczególnych jego transz, aż do, odpowiednio, ustanowienia do zabezpieczenia odpowiadającego żądaniu Banku albo usunięcia zaistniałej podstawy wypowiedzenia umowy kredytu przez Bank wynikających z warunków kredytu bądź wymagań prawnych.
Zgodnie z ust. 5.2.1.2. Regulaminu Kredytowego, wypłata kredytu uzależniona jest od spełnienia dodatkowych warunków wypłaty kredytu przewidzianych pozostałymi warunkami kredytu.
Z kolei stosownie do ust. 5.2.2.1. Regulaminu Kredytowego Bank jest uprawniony do odmowy wypłaty kredytu w przypadku niespełnienia warunków wypłaty transz kredytu w przewidywanych przez Bank lub kredytobiorcę terminach, nawet jeżeli brak finansowania związanego z odmową wypłaty naraża kredytobiorcę na szkodę.
(dowód:Regulamin Kredytowy dla(...) Bank (...) S.A.k. 139-146);
W Indywidualnych Warunkach Kredytu (ustęp 4.1.2.2. a) strony ustaliły, że Bank upoważniony jest do wypowiedzenia umowy kredytu, m.in. w przypadku braku postępu w budowie nieruchomości obciążanej hipoteką na rzecz Banku jako zabezpieczenie kredytu oraz w budowie budynku, w którym ma zostać wyodrębniona nieruchomość lokalowa, przy czym brak postępu prac ustala się na podstawie harmonogramu realizacji inwestycji przedstawionego przez kredytobiorcę i zaakceptowanego przez Bank.
(dowód:umowa kredytowa wraz z załącznikami k. 128- 131);
W umowie kredytu powodowie zobowiązali się do ustanowienia na nabywanej nieruchomości hipoteki. Ponadto zgodnie z indywidualnymi warunkami kredytu zabezpieczenie kredytu stanowiły:
- oświadczenie o poddaniu się egzekucji,
- pełnomocnictwo do rachunku bieżącego,
- cesja praw z polisy nieruchomości,
- przelew wierzytelności kredytobiorcy w stosunku do dewelopera o zwrot kwot płaconych na poczet ceny.
(dowód:umowa kredytowa wraz z załącznikami k. 128- 131);
Powodowie dodatkowo zawarli ubezpieczenie pomostowe jako zabezpieczenie wierzytelności bankowej do momentu dostarczenia odpisu księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu z prawomocnym wpisem hipoteki. W ramach ubezpieczenia pomostowego kredytobiorcy objęci zostali ubezpieczeniem na wypadek hospitalizacji natomiast nieruchomość ubezpieczona została od ognia i innych zdarzeń losowych.
(dowód:umowa kredytowa wraz z załącznikami k. 128- 131, symulacje kredytowe k. 187-188, korespondencja mailowa k. 189, przesłuchanie powodaG. T., e-protokół z 17.03.2016r. 23:22- 44:49, przesłuchanie powódkiE. T., e-protokół z 44:49-56:50 , uzupełniające przesłuchanie powódki, e - protokół z 31.05.2016r. 01:52-04:59);
Celem zabezpieczenia spłaty kredytu powodowie umową cesji przenieśli na kredytodawcę (stronę pozwaną) przysługujące im w stosunku do dewelopera obecnei przyszłe wierzytelności.
(dowód:umowa przelewu wierzytelności k., 147-148);
Powodowie po raz pierwszy zawierali tego typu umowy, zarówno z deweloperem, jak i Bankiem.
(dowód:przesłuchanie powodaG. T., e-protokół z 17.03.2016r. 23:22- 44:49, przesłuchanie powódkiE. T., e-protokół z 44:49-56:50 , uzupełniające przesłuchanie powódki, e - protokół z 31.05.2016r. 01:52-04:59);
Wypłata pierwszej transzy kredytu nastąpiła w dniu 24 marca 2011 r., z zachowaniem przewidzianego harmonogramem 7-dniowego terminu od dnia zawarcia umowy kredytu i nie była obwarowana jakimikolwiek dodatkowymi warunkami odnoszącymi się do stanu zaawansowania budowy budynku, w którym miała zostać wydzielona nieruchomość.
(dowód:umowa kredytowa wraz z załącznikami k. 128- 131, zeznania świadkaT. M., e-protokół z dnia 29.10.2015r. 15:1839:56, przesłuchanie powodaG. T., e-protokół z 17.03.2016r. 23:22- 44:49, przesłuchanie powódkiE. T., e-protokół z 44:49-56:50, uzupełniające przesłuchanie powódki, e - protokół z 31.05.2016r. 01:52-04:59);
W dniu 20 maja 2011 r. deweloper pisemnie oświadczył, że zostały wykonane prace z zakresu II transzy, objęte umową sprzedażylokalu mieszkalnego nr (...)wN., to jest plantowanie terenu, roboty ziemne, ławy i ściany fundamentowe, izolacja fundamentów, poziomy kanalizacyjne, zasypka fundamentów, ocieplenie ścian, chudy beton, ściany parteru, nadproża, strop parteru). Oświadczenie to podpisał również pracownik Banku -T. M..
(dowód:oświadczenie dewelopera z dnia 20.05.2011 r. k. 361, zeznania świadkaT. M., e-protokół z dnia 29.10.2015 r. 15:18-39:56);
W dniu 24 maja 2011 r. deweloper wysłał pracownikowi strony pozwanej drogą elektroniczną dokumentację zdjęciową budowy wN.. E-mail z załączonymi zdjęciami został również wysłany do wiadomości powodów.
(dowód:korespondencja mailowa z 02.08.2012 r. k. 150, dokumentacja fotograficzna k. 153-161, zeznania świadkaA. G., e-protokół z dnia 29.10.2015 r. 39:56-45:25);
Powodowie złożyli dyspozycję wypłaty drugiej transzy kredytu. W związku z tym, przedstawicielBanku (...), na zlecenie doradcyT. M., miał dokonać inspekcji postępu prac budowlanych.
Opierając się na przedłożonej przez dewelopera dokumentacji fotograficznej i korespondencji mailowej, nie wizytując miejsca budowy,A. O.sporządził protokół inspekcji z dnia 24 maja 2011 r. dotyczący postępu prac budowlanych. Z protokołu tego wynikało, że wyniki przeprowadzonej wizji odpowiadały przesłankom uruchomienia II transzy kredytu.
(dowód:protokół z inspekcji nieruchomości mieszkalnych wraz dokumentacją fotograficzną z 24 maja 2011 r. k. 363-364, protokół oceny rzeczowego stanu zaawansowania robót budowlanych z 24 maja 2012 r. k. 365, wykaz błędów i spostrzeżeń dot. zrealizowanego stanu surowego k. 163-164, korespondencja mailowa k. 166167, zeznania świadkaA. O., e-protokół z 17.03.3016r. 01:34-08:47, zeznania świadkaA. G., e-protokół z dnia 29.10.2015r. 39:56-45:25, przesłuchanie powodaG. T., e-protokół z 17.03.2016r. 23:22- 44:49, przesłuchanie powódkiE. T., e-protokół z 44:49-56:50, uzupełniające przesłuchanie powódki, e - protokół z 31.05.2016r. 01:52-04:59);
Do protokołu z inspekcji dołączono zdjęcia z placu budowy, na których widać postawione ściany parteru ze stropem. W protokole stwierdzono, że w całości wykonane zostały roboty przygotowawcze i uzbrojenie terenu oraz roboty ziemne, fundamenty i ściany podziemia, stropy nad podziemiem i schody oraz izolacje przeciwwilgociowe (stan zerowy). Ponadto z protokołu wynika, że w 50 % zostały ustawione ściany nadziemia i w 70% wykonano stropy i sklepienia. Stan zaawansowania inwestycji został określony na 42%.
(dowód:protokół z inspekcji nieruchomości mieszkalnych z 24.05.2011r, wraz z załącznikami k. 363-365);
Bank w dniu 30 maja 2011 r. zrealizował wypłatę deweloperowi drugiej transzy kredytu w wysokości 177 500 zł.
(dowód:polecenie przelewu drugiej transzy kredytu z dnia 30.05.2011 r. k. 215);
Tymczasem do dnia 18.04.2011 r. nie zostały zakończone wszystkie prace wskazane w programie realizacji inwestycji (harmonogramie finansowo- rzeczowym). Stan zaawansowania budowy zarówno na dzień 18.04.2011 r. jak i na dzień 30.05.2014 r. nie dawał podstawy do zakończenia budowy lokalu i jego odbioru we wrześniu 2011 r.
(dowód:protokół z inspekcji nieruchomości mieszkalnych wraz dokumentacją fotograficzną z 24 maja 2011 r. k. 363- 364, protokół oceny rzeczowego stanu zaawansowania robót budowlanych z 24 maja 2012r. k. 365, wykaz błędów i spostrzeżeń dot zrealizowanego stanu surowego k. 163-164, korespondencja mailowa k. 166167, zeznania świadkaA. G., e-protokół z dnia 29.10.2015 r. 39:56-45:25, przesłuchanie powodaG. T., e-protokół z 17.03.2016 r. 23:22- 44:49, przesłuchanie powódkiE. T., e-protokół z 44:49-56:50, uzupełniające przesłuchanie powódki, e - protokół z 31.05.2016r. 01:52-04:59);
W czerwcu 2011 r. powodowie prowadzili korespondencję mailową z deweloperem, dotyczącą przestoju w pracach budowlanych i możliwego opóźnienia w ukończeniu przedmiotu umowy.
(dowód:wiadomość mailowa z 17.06.2011 i 29.06.2011 r. k. 166-167);
W sierpniu 2011 r. powodowie konsultowali zakres zrealizowanych prac z inspektorem nadzoru, który stwierdził wadliwe wykonanie niektórych prac w zakresie podziemia, parteru i poddasza budynku oraz konstrukcji dachu.
(dowód:wiadomość mailowa z dnia 22.08.2011 r wraz z załącznikiem k. 163-164);
W dniu 29 września 2011 r. przeprowadzona została kolejna inspekcja kredytowanej nieruchomości. W protokole z inspekcji zaznaczono, że w całości wykonane zostały ściany nadziemia, stropy, sklepienia, schody i podesty, ścianki działowe oraz konstrukcja dachu, a w 90% pokrycie dachu. Stan zaawansowania inwestycji został określony na 59%. Do protokołu załączono zdjęcia, na których widać dom mieszkalny w stanie surowym, zadaszony z częściowo ułożonym pokryciem dachu.
(dowód:protokół z inspekcji nieruchomości mieszkalnych z 29.09.2011 r. wraz z załącznikami k. 367-369);
Aneksem nr (...)do Umowy kredytu zawartym w dniu 13.10.2011 r. data ostatecznej wypłaty wszystkich transz została przesunięta na 31 stycznia 2012 r.
(dowód:aneks z 13.10.2011 r. do umowy kredytu(...)k. 316);
Natomiastaneksem nr (...)do Umowy kredytu, zawartym w dniu 02.03.2012 r. ponownie przesunięta została data ostatecznej wypłaty wszystkich transz, tym razem na dzień 31.05.2012 r.
(dowód:aneks z 02.03.2012 r. do umowy kredytu(...)k. 317);
Ostatnia inspekcja została przeprowadzona w dniu 31 stycznia 2012 r. Dołączono do niej zdjęcia, na których widać dom jednorodzinny w stanie surowym, zadaszony z pokryciem dachowym, stolarką okienną i drzwiową. Zdjęcia ilustrują również poprowadzoną instalację elektryczną (okablowanie i przygotowanie do podłączenia). Stan zaawansowania inwestycji został określony w protokole na 85%. Stwierdzono, że wykonane zostały w całości wewnętrzne instalacje elektryczne i wodociągowo-kanalizacyjne, a w 50 % instalacja centralnego ogrzewania.
(dowód:protokół z inspekcji nieruchomości mieszkalnych z 31.01.2011 r wraz z załącznikami k. 371-374);
W dniu 31 stycznia 2012 r. deweloper oświadczył, że z powodu opóźnień w wykonaniu prac zgodnie z harmonogramem, termin wypłaty III transzy ulega przesunięciu na dzień 31 maja 2012 r.
(dowód:oświadczenie z dnia 31.01.2012 r., k. 169);
Strony prowadziły rozmowy co do rezygnacji z ostatniej transzy kredytu w wysokości 10 000 zł, bowiem powodowie w związku z zastojem robót nie wyrazili zgody na jej wypłatę.
(dowód:wiadomość mailowa z dnia 23.07.2012 r. k. 376-377, przesłuchanie powodaG. T., e-protokół z 17.03.2016 r. 23:22-44:49, przesłuchanie powódkiE. T., e-protokół z 44:49-56:50, uzupełniające przesłuchanie powódki, e - protokół z 31.05.2016 r. 01:52-04:59);
W dniu 10 grudnia 2012 r. deweloper oświadczył, że poniesie koszty przygotowania aneksu do umowy, w związku z przesunięciem terminu oddania przedmiotu umowy na dzień 28 czerwca 2013 r.
(dowód: oświadczenie dewelopera z 10.12.2012 r. k. 170);
Dnia 27.02.2013 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej we Wrocławiu VIII Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i naprawczych w sprawie o sygn. akt VIII GU 280/12 wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości dewelopera.
Deweloper nie wykonywał wymagalnych zobowiązań już od 2010 r.
(dowód:informacja gospodarcza o niespłaconych zobowiązaniach dot.K. W.k. 514-517);
Po upadłości dewelopera strony prowadziły korespondencję dotycząca zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym oraz dalszego ukształtowania zobowiązań powodów z umowy kredytu.
(dowód:korespondencja mailowa z 15.01.2014 r. k. 211-213);
Strona pozwana zgłosiła wierzytelność, przysługującą jej na podstawie umowy przelewu wierzytelności zawartej z powodami, o zwrot kwot wpłaconych na poczet ceny sprzedaży lokalu mieszkalnego.
(dowód:pismo z dnia 22.05.2013 r. k. 190-193);
Wierzytelność zgłoszona przez stronę pozwaną została uznana i wpisana na listę wierzytelności w postępowaniu upadłościowym likwidacyjnymdewelopera (...)w zakresie kwoty 347 063,81 zł, w kategorii IV.
(dowód:lista wierzytelności w postępowaniu upadłościowym- likwidacyjnymK. W.k. 199);
Zgłoszenia wierzytelności z tytułu umowy przedwstępnej sprzedaży dokonali również powodowie.
(dowód:zgłoszenie wierzytelności k. 194-196 pismo z dnia 02.07.2013 r. k. 197-198);
Wierzytelność powodów została uznana i wpisana na listę wierzytelności w postępowaniu upadłościowym likwidacyjnym dewelopera, w zakresie kwoty 90 285,61 zł, w kategorii IV.
(dowód:lista wierzytelności w postępowaniu upadłościowym- likwidacyjnymK. W.k. 200);
Powodowie comiesięcznie spłacają raty kredytu w wysokości ponad 2 000 zł. Pokrywają również do dziś koszty dodatkowego ubezpieczenia pomostowego. Bezskutecznie prowadzili pertraktacje ugodowe z bankiem.
Ostatecznie w dniu 22.09.2014 r. powodowie wezwali stronę pozwaną do zawarcia ugody, w związku z nienależytym wykonaniem zobowiązania z umowy kredytu. Strona pozwana odmówiła jednak zawarcia ugody i stanęła na stanowisku, że powodowie są zobowiązania do zwrotu kwoty kredytu.
(dowód:wezwanie z dnia 22.09.2014 r. k. 204-206, pismo z dnia 09.12.2013 r. k. 208-201, historia rachunku bankowego powodów za okres od 12.11.2012 - 12.11.2014 r. i historia transakcji z rachunku powodów za okres 12.11.2012 -12.11.2014 r. k. 217-222, przesłuchanie powodaG. T., e-protokół z 17.03.2016r. 23:22- 44:49, przesłuchanie powódkiE. T., e-protokół z 44:49-56:50, uzupełniające przesłuchanie powódki, e - protokół z 31.05.2016r. 01:52-04:59).

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Ostatecznie powodowie domagali się ustalenia, że są zobowiązani do zwrotu stronie pozwanej(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.kwoty w wysokości 30 000 zł z tytułu umowy kredytu zawartej weW.dnia 18.03.2011 r. o nr(...).
Zgodnie zart. 189 k.p.c.powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Zatem merytorycznymi przesłankami powództwa zart. 189 k.p.c.są istnienie interesu prawnego powoda w żądaniu ustalenia oraz istnienie lub nieistnienie danego stosunku prawnego lub prawa, zgodnie z twierdzeniem powoda.
W sprawach o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego istnienie interesu prawnego oceniane jest w pierwszej kolejności, gdyż warunkuje on rozstrzyganie o zasadności twierdzeń pozwu oraz przesądza kwestię legitymacji procesowej po stronie czynnej procesu. Interes prawny wiąże się z niepewnością co do określonego stanu prawnego lub prawa, która to niepewność skutkuje koniecznością udzielenia powodowi ochrony prawnej. Potrzebę udzielenia powodowi ochrony prawnej może uzasadniać zagrożenie nie tylko obecnych stosunków prawnych i praw, których jest stroną, ale i tych przyszłych, o ile ich wystąpienie jest prawdopodobne. Jednocześnie prawomocny wyrok ustalający powinien zapobiec temu przyszłemu zagrożeniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r., II CSK 33/09). Dla ustalenia, że powód posiada interes prawny istotne jest to, aby rozstrzygnięcie wydane w oparciu oart. 189 k.p.c.gwarantowało powodowi skuteczną ochronę jego interesów. Wyrok ustalający musi więc być zdatny do tego, aby definitywnie zakończyć spór stron co do prawa czy stosunku prawnego. Jeśli zaś powodowi przysługuje możliwość uzyskania ochrony swych praw w drodze innego postępowania sądowego, przykładowo w sprawie o świadczenie, interes prawny nie zachodzi. Decydujące pozostają przy tym okoliczności faktyczne, na których powód opiera swoje żądanie. Jeśli okoliczności te uzasadniają wystąpienie przez niego z żądaniem zmierzającym do zaspokojenia roszczenia, o którym powód twierdzi, że mu przysługuje, to nie posiada on interesu prawnego w świetleart. 189 k.p.c.(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 1997 r., II CKN 201/97, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011 r., II CSK 104/11). W takiej bowiem sytuacji nie zachodzi rzeczywista potrzeba ochrony interesów powoda, gdyż dalej idącą, a tym samym skuteczniejszą ochronę gwarantuje mu to inne postępowanie.
W świetle materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że powodowie posiadają interes prawny w rozumieniuart. 189 k.p.c.Pomiędzy stronami istnienie spór, co do kwoty zobowiązania z umowy kredytu z 18 marca 2011 r. Strona pozwana udzieliła powodom kredytu na kwotę 365 000 zł, z czego wypłaciła 355 000 zł. Trzecia transza w wysokości 10 000 zł nie została przekazana ani powodom ani deweloperowi. Co do pierwszej i drugiej transzy powodowie kwestionują zaś zasadność ich wypłaty ponad kwotę 30 000 zł, zarzucając, że nie zostały spełnione warunki wypłaty przewidziane w umowie kredytu, czemu przeczy strona pozwana. Tym samym w ich ocenie, nie są zobowiązani do spłaty kredytu w tym zakresie. Wobec powyższego po stronie powodów istnieje niepewność, co do kwoty ich zobowiązania wobec strony pozwanej.
Równocześnie powodowie nie mają aktualnie możliwości, by rozstrzygnąć ten spór w inny sposób niż powództwo o ustalenie, w tym na drodze powództwa o świadczenie. Na chwilę obecną umowa kredytu z 18 marca 2011 r. nie została wypowiedziana przez żadną ze stron. Nie toczy się więc przeciwko powodom postępowanie o zapłatę. Gdyby z kolei powodowie kwestionując wysokość swojego zobowiązania, zaprzestali spłaty kredytu zgodnie z umową, groziłoby to wypowiedzeniem przez stronę pozwaną kredytu i postanowieniem całego zobowiązania w stan wymagalności. Taka droga nie gwarantowałyby powodom rzeczywistej ochrony ich praw i interesów, ponadto nie można zapominać, że powodowie nie kwestionują zobowiązania co do zasady, a jedynie co do wysokości. Trudno więc wymagać od powodów, by zaprzestali spłaty rat kredytu zgodnie z umową i narażali się na egzekucję zobowiązania przez pozwany Bank. W świetle powyższego powodowie, zdaniem Sądu, posiadają interes prawny w żądaniu ustalenia, że ich zobowiązanie jest innej wysokości niż to wynika z umowy.
Jednak w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy żądanie ustalenia, że powodowie zobowiązani są do spłaty kredytu w kwocie niższej niż to wynika z umowy z dnia 18 marca 2011 r., nie zasługuje na uwzględnienie.
Powodowie zarzucali, że strona pozwana nienależycie wykonała zobowiązanie z umowy kredytu, gdyż wypłaciła transze kredytu, mimo niespełnienia warunków do wypłaty.
Strony związane były umową kredytu. Zgodnie zart. 69 ust. 1. Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankoweprzez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Zobowiązanie strony pozwanej polegało na wypłacie kredytu, przy czym szczegółowe warunki świadczenia określone były w umowie z 18 marca 2011 r. i stanowiących jej integralną część indywidualnych warunkach umowy. Precyzowały one, że kredyt miał być wypłacony w trzech transzach. Pierwsza rata w kwocie 177 500 zł brutto miała zostać wypłacona w terminie 7 dni od dnia podpisania umowy kredytowej z Bankiem, jednak nie później niż do dnia 30.03.2011 r. Wypłata tej kwoty nie była obwarowana żadnymi warunkami. W tej części pozwany Bank wypłacił kredyt zgodnie z umową.
Druga rata w kwocie 177 500 zł brutto miała zostać wypłacona nie później niż do dnia 18.04.2011 r. Przy czym zgodnie z ust. 3.1.10. Regulaminu Produktowego poza warunkami wypłaty określonymi w Indywidualnych Warunkach Kredytu, warunkiem wypłaty każdej kolejnej transzy kredytu w przypadku nabycia nieruchomości kredytowanej od dewelopera jest: a) doprowadzenie budowy finansowanej przez dewelopera lub na jego zlecenie do stanu zaawansowania, który zgodnie z warunkami kredytu miał być zakończony przed wypłatą kolejnej transzy (okoliczności te ustala osoba wskazana przez Bank), b) dokumentacją projektową c) zaakceptowanie przez Bank wykorzystania poprzedniej transzy zgodnie z celem określonym w warunkach kredytu. Zakres inwestycji określony był z kolei w harmonogramie realizacji inwestycji, który został przedłożony przez powodów i zaakceptowany przez Bank. Harmonogram ten odpowiadał ustaleniom umowy przedwstępnej zawartej z deweloperem. Przewidywał, że druga transza wypłacona będzie w terminie 5 dni roboczych od zawiadomienia kredytobiorców o wykonaniu prac: planowania terenu, robót ziemnych, ław fundamentowych, ścian fundamentowych, izolacji fundamentów, poziomów kanalizacyjnych, zasypki fundamentów, ocieplenia ścian fundamentowych, chudego betonu, ścian parteru, nadproży, ułożenia płyt stropowych, jednak nie później niż do dnia18.04.2011 r.
Strona pozwana była więc zobowiązana do wypłaty drugiej transzy w powyższym terminie, ale mogła odmówić tej wypłaty, jeśli nie zostały spełnione powyższe warunki, to jest stan prac był niezgodny z harmonogramem. Również Regulamin kredytu uprawniał stronę pozwaną do odmowy wypłaty kredytu w przypadku niespełnienia warunków wypłaty transz kredytu w przewidywanych przez Bank terminach (ust. 5 Regulaminu). Strona pozwana miała uprawnienie do odmowy wypłaty transzy, ale i zdaniem Sądu obowiązek. Obowiązek ten wynikał z należytej staranności, z jaką powinna wykonać zobowiązanie.
Zgodnie zart. 354 § 1 k.c.dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. Z kolei wedługart. 355 § 1 k.c.dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności (art. 355 § 2 k.c.).
Ustalenia w zakresie możliwości odmowy wypłaty transzy kredytu i uzależnienia wypłaty od zaawansowania robót budowlanych w pierwszej kolejności stanowiły ochronę interesów Banku. Miały zapobiec wypłacie kredytu w sytuacji, gdy osiągnięcie jego celu, a w konsekwencji gwarancja spłaty, byłyby zagrożone. Spełniając swoje świadczenie, strona pozwana powinna mieć jednak na względzie także interesy kontrahenta, w tym cel umowy. Strony umowy powinny współpracować ze sobą przy jej wykonaniu, tak aby cel umowy został osiągnięty. Takie obowiązki ciążą na kontrahentach w świetleart. 354 i 355 k.c.Celem tym było zaś sfinansowanie nabycia lokalu mieszkalnego od dewelopera. Strony uzgodniły, że wypłata transz zależeć będzie od stopnia realizacji robót. W związku z tym, mimo że wniosek o wypłatę składali powodowie, mogli oni zakładać, że ze swojej strony pozwany Bank – zgodnie z umową – sprawdzi stan budowy i wykorzystania wypłaconych dotąd środków – i dopiero wtedy spełni świadczenie. Tym bardziej, że trudni się on udzielaniem kredytów w ramach działalności gospodarczej, tymczasem powodowie zawierali umowę kredytu jako konsumenci. Ze swej strony pozwany Bank powinien więc dochować należytej staranności i wypłacić transzę kredytu tylko wtedy, gdy spełnione były warunki określone w umowie. A więc nie tylko termin wypłaty, niezbędne wnioski, ale i stan zawansowania prac.
Tymczasem jak wynika z materiału dowodowego, do wypłaty drugiej transzy kredytu doszło, mimo niespełnienia warunków określonych w umowie. Warunkiem wypłaty drugiej transzy był stan robót obejmujący prace: planowania terenu, robót ziemnych, ław fundamentowych, ścian fundamentowych, izolacji fundamentów, poziomów kanalizacyjnych, zasypki fundamentów, ocieplenia ścian fundamentowych, chudego betonu, ścian parteru, nadproży, ułożenia płyt stropowych. Okoliczności te sprawdzić miał pracownik banku, sporządzając notatkę służbową i dokumentację fotograficzną (pozostałe warunki umowy kredytu). W przypadku budowy przy Ogrodowej, inspekcji takiej dokonać miałA. O.. Sąd nie dał jednak wiary, że pracownik ten rzeczywiście pojawił się na budowie, by sprawdzić stan jej zawansowania. Dokumentacja fotograficzna załączona przez niego do protokołu inspekcji pokrywa się z tą, którą wykonał i przesłał stronie pozwanej deweloper. Również świadekA. G.(wówczas pracownik dewelopera) wskazywała, że nie ma wiedzy o tym, by pracownicy strony pozwanej sprawdzali stan budowy. Nie było takiej praktyki, a ona (jako pracownik dewelopera) wysłała zdjęcia do Banku. Tymczasem stan zaawansowania prac na moment inspekcji, to jest maj 2011 r. nie odpowiadał harmonogramowi robót. Mimo to strona pozwana wypłaciła drugą transzę kredytu. W istocie na wniosek powodów, ale jak wskazano nie była zwolniona z obowiązku kontroli warunków do wypłaty. W tym więc zakresie, zdaniem Sądu, można uznać, że strona pozwana nienależycie wykonała zobowiązanie, gdyż naraziła powodów na obowiązek zwrotu kredytu, w części, w jakiej jego cel nie został osiągnięty.
Co do trzeciej transzy w kwocie 10 000 zł, należy wskazać, że strona pozwana jej nie wypłaciła, a więc nie spełniła świadczenia z umowy.
Powyższe okoliczności nie mają jednak przełożenia na żądanie powodów. Samo nienależyte wykonanie zobowiązania (w całości lub w części) nie oznacza bowiem jeszcze, że odpada obowiązek świadczenia przez drugą stronę. Umowa kredytu nie została wypowiedziana i nadal wiąże strony. Powodowie mają więc obowiązek zwrotu kredytu w udzielonej przez Bank kwocie, to jest 365 000 zł. Brak podstawy prawnej, która w sytuacji nienależytego wykonania zobowiązania automatycznie zmniejszałaby świadczenie powodów czy skutkowała odpadnięciem podstawy dla takiego świadczenia. Wobec nienależytego wykonania zobowiązania, drugiej stronie przysługują konkretne roszczenia, uregulowane wart. 471 k.c.i nast., ale strona umowy – powodowie – muszą te roszczenia nazwać i udowodnić, zarówno co do zasady jak i wysokości. Nienależyte wykonanie zobowiązania może prowadzić do zmniejszenia świadczenia, ale w tym celu powodowie musieliby podnieść konkretne zarzuty, chociażby związane z odpowiedzialnością odszkodowawczą i zarzutem potrącenia. Tymczasem powodowie, reprezentowani przez zawodowych pełnomocników, ograniczyli się do stwierdzenia i udowadniania, że zobowiązanie strony pozwanej zostało nienależycie wykonanie ale za tymi ustaleniami nie poszły konieczne czynności procesowe i zarzuty podniesione przez powodów. Powodowie nie podnieśli i nie udowodnili odpowiednich zarzutów, które mogłyby prowadzić do zmniejszenia ich świadczenia, a umowa kredytu nie została wypowiedziana i nadal obowiązuje. Tym samym nadal istnieje zobowiązanie powodów i to w kwocie ustalonej w umowie.
Powództwo nie może być też uwzględnione w oparciu o zasady współżycia społecznego, na które powołali się powodowie. Zgodnie zart. 5 k.c.nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
Nawet jeśli strona pozwana nienależycie wykonała swoje zobowiązanie, to jednak nie oznacza, że nie może domagać się przysługującego jej na podstawie zawartej umowy kredytu świadczenia. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z ważną umowa kredytu i wypłatą przez pozwany bank pieniędzy. Mimo że strona pozwana nie dopełniła pewnych czynności warunkujących wypłatę kredytu, to jednak nie ponosi odpowiedzialności za upadłość dewelopera. Udzieliła kredytu na nabycie nieruchomości, ale nie miała wpływu na wypłacalność realizującego inwestycję. Skoro wypłaciła kredyt, może domagać się jego zwrotu. Nie jest to zdaniem Sadu nadużywanie praw jej przysługujących. Powodom – z uwagi na nienależyte wykonanie zobowiązania – przysługują konkretne roszczenia określone w przepisachkodeksu cywilnego, które może podnosić wobec strony pozwanej. Nie można też uznać, że to strona pozwana ponosi winę za brak zawarcia przez powodów umowy przedwstępnej w formie aktu notarialnego. Pracownik Banku analizował umowę pod kątem wniosku kredytowego, jednak to do powodów należało ewentualne zabezpieczenie swoich roszczeń poprzez zawarcie umowy w formie aktu notarialnego i ujawnienie roszczenia w księdze wieczystej. Bank nie miał obowiązku tak dalekiej ochrony i analizy interesów kredytobiorcy, tym bardziej, że nie był stroną umowy przedwstępnej sprzedaży. Tym samym, nie ma zdaniem Sądu, podstaw do uwzględnienia powództwa w oparciu oart. 5 k.c., szczególnie, że strony wiąże ważna umowa.
Jednocześnie Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, bowiem w sprawie nie zachodziła konieczność zasięgnięcia wiadomości specjalnych (art. 278 § 1 k.p.c.), a zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenie, czy strona pozwana dopełniła przewidzianych w umowie czynności niezbędnych do wypłaty transzy kredytu.
Podsumowując, powodowie nie wykazali, aby ich zobowiązanie do spłaty kredytu było niższe niż to wynika z umowy z 18 marca 2011 r.
Dlatego też Sąd oddalił powództwo w punkcie I sentencji wyroku.
Na podstawieart. 102 k.p.c.Sąd nie obciążył powodów kosztami procesu za I instancję, mimo że w całości przegrali sprawę. Sąd miał na uwadze po pierwsze trudną sytuację materialną powodów. Na chwilę obecną ponoszą oni wydatki na wynajem mieszkania, a dodatkowo spłacają kredyt zaciągnięty na mieszkanie, którego nie nabyli. Biorąc pod uwagę kategorię, do której zostało przydzielone roszczenie powodów wobec dewelopera, jest mało prawdopodobne, że wyegzekwują je w całości.
Po drugie zaś Sąd uwzględnił szczególne okoliczności, które legły u podstawy żądania pozwu. Powodowie spłacają zobowiązanie kredytowe, którego celu tak naprawdę nie osiągnęli, częściowo z powodu nienależytego wykonania zobowiązania przez stronę pozwaną. Powyższe okoliczności potwierdzają zdaniem Sądu, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek pozwalający na odstąpienie od obciążania powodów kosztami.