Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1009/15
Data wyroku: 2016-01-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Główczyński
Słowa kluczowe: Nienależne Świadczenie
Podstawa prawna: art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktV U 1009/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia26 stycznia 2016 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Krzysztof Główczyński
Protokolant: star. sekr. sądowy Magdalena Teteruk
po rozpoznaniu w dniu26 stycznia 2016 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuH. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranego ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla
na skutek odwołaniaH. S.     
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia8 września 2015 r.
znak(...)

zmienia decyzję  Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia  8 września 2015 r.  znak(...)w ten sposób, że uchyla nałożony na ubezpieczonąH. S.obowiązek zwrotu bezzasadnie uznanego za nienależnie pobrane świadczenia za okres od 01 września 2015 roku do 31 grudnia 2015 roku w kwocie 488,68 zł.

Sygn. akt VU 1009/15

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.decyzją z dnia 08 września 2015 r. zobowiązał wnioskodawczynięH. S.do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01 września 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w kwocie 488,68 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosłaH. S..
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.wniósł o oddalenie odwołania.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.wypłacił w dniu 01 września 2015 r. uprawnionej do emerytury kolejowejH. S.,ur. (...), deputat kolejowy za okres od 01 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w kwocie 732,97 zł.  Uwzględniając wniosek z dnia 10 sierpnia 2015 r. ,organ rentowy decyzją z dnia 03 września 2015 r. przyznał ubezpieczonej od 02 sierpnia 2015 r. prawo do renty rodzinnej. W związku z przyznaniem tego świadczenia zawiesił wypłatę mniej korzystnej od renty rodzinnej emerytury.
Decyzją z dnia 08 września 2015 r. organ rentowy zobowiązał wnioskodawczynięH. S.do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01 września 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w kwocie 488,68 zł, wypłaconych tytułem ekwiwalentu za deputat węglowy kolejowy.
(n i e s p o r n e)
Sąd zważył co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Istota prawy sprowadza się do oceny, czy w ustalonym w niej niespornym stanie faktycznymH. S.pobrała nienależne świadczenie i w związku z tym jest zobowiązana do jego zwrotu.
Zgodnie ze stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji przepisemart. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 r. poz. 748) osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Stosownie zaś do art. 138 ust. 2 ustawy emerytalnej, za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniuust. 1uważa się:

1
świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania,

2
świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.

Zgodnie zatem z ust. 1 art. 138 ustawy emerytalnej obowiązkiem zwrotu objęte jest nie każde, a  tylko świadczenie nienależnie pobrane, a więc świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania, bądź też świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia. Trafnie w piśmiennictwie wskazuje się na konieczność rozróżnienia świadczenia nienależnie pobranego od świadczenia nienależnego. Każde świadczenie nienależnie pobrane jest nienależne, jednak nie działa tu reguła odwrotna.
Istotny w realiach rozpoznanej sprawy jest fakt, iż wypłata określonej jako nienależnie pobranej kwoty nie nastąpiła wskutek okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie świadczeń w całości lub w części, o których wnioskodawczyni została pouczona. W zakresie wykładni art. 138 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej należy podzielić pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 06 grudnia 2010 r., II UK 149/10(LEX nr 786385),wskazujący na to, że pouczenie o którym mowa w tym przepisie jest przesłanką warunkującą obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Świadczenie zawyżone lub wypłacone wskutek błędu organu rentowego jest nienależne, ale w przypadku braku zajścia przesłanek określonych w art. 138 ust. 2 pkt 1-2 u.e.r.f.u.d. nie będzie stanowić świadczenia nienależnie pobranego(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 09 stycznia 2013 e., III AUa 786/12, LEX nr 1267361).W świetle zatem powyższych rozważań określone zaskarżoną decyzją świadczenie jest niewątpliwie nienależne, ale ze względu na brak pouczenia, o którym mowa w art. 138 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy, nie jest świadczeniem nienależnie pobranym. Skoro więc na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy obowiązkowi zwrotu podlega tylko i wyłącznie świadczenie nienależnie pobrane, tj. świadczenie w rozumieniu art. 138 ust. 2,H. S.nie jest zobowiązana do zwrotu kwoty 488,68 zł.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.uwzględnił uzasadnione odwołanie i orzekł co do istoty sprawy.
SSO Krzysztof Główczyński