Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 996/16
Data wyroku: 2016-11-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Beata Tymoszów
Słowa kluczowe: Znamiona Czynu Zabronionego
Podstawa prawna: art. 180a § 1 kk

Sygn. akt VI Ka 996/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Beata Tymoszów
protokolant: p.o. protokolant sądowy Agnieszka Karpińska
przy udziale prokuratora Teresy Pakieły
po rozpoznaniu dnia 9 listopada 2016 r. w Warszawie
sprawyK. Ł., synaS.iB.,ur. (...)wW.
oskarżonego o przestępstwo zart. 180a kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Legionowie
z dnia 28 kwietnia 2016 r.    sygn. akt II K 171/16
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Legionowie.

Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie w sprawie o sygnaturze VI Ka 996/16

K. Ł.został oskarżony o to, że w miejscowościP., woj.(...)prowadził pojazd mechaniczny w postaci samochodu markiF. (...)nr rej. (...), na drodze publicznej nie stosując się do decyzji Starosty(...)z dnia 17 września 2014 roku numer(...)o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, to jest o przestępstwo zart. 180a k.k.
Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2016r. (sygn. II K 171/16) Sąd Rejonowy w Legionowie uznałK. Ł.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 180a kki na tej podstawie - uwzględniając wniosek złożony w trybieart. 335 § 1 i 3 k.p.k.- wymierzył mu karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 30 godzin miesięcznie oraz obciążył kosztami postępowania. Zaskarżając ten wyrok na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i zarzucając obrazę przepisów postępowania, a mianowicieart. 343 § 6 k.p.k.iart. 343 § 7 k.p.k.a contrario,która miała wpływ na treść wyroku, polegającą nie orzeczeniu wobec oskarżonegoK. Ł., przy uwzględnieniu wniosku prokuratora o skazanie bez rozprawy i wymierzenie uzgodnionej kary i środków karnych, środka karnego w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości, prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie, w oparciu o przepisart. 43b kk, środka karnego w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości,zaś w pozostałym zakresie utrzymanie wyroku w mocy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Choć argumentom zawartym w apelacji prokuratora nie sposób odmówić słuszności, z przyczyn, jakie zostaną poniżej omówione nie było możliwym uwzględnienie zawartego w niej wniosku jedynie o zmianę wyroku w zaskarżonej części. Na skutek kontroli odwoławczej orzeczenia ujawniły się bowiem takie okoliczności, które – zgodnie zart. 440 k.p.k.- nakazywały uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Na wstępie przypomnieć należy, że skoro środek odwoławczy inicjujący postępowanie drugoinstancyjne wniesiony zostałwyłącznie na niekorzyść oskarżonego, to zgodnie z regułą wyrażoną wart. 434 § 1 i 2 k.p.k., może on spowodować orzeczenie także na korzyść oskarżonego, jeżeli zachodzą przesłanki określone wart. 440 lub art. 455. Jak zaś stanowi art.art. 440 k.p.k.jeżeli utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe, podlega ono niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów zmianie na korzyść oskarżonego albo w sytuacji określonej wart. 437 § 2 zdanie drugieuchyleniu.Bez wątpienia do rażąco niesprawiedliwych należy orzeczenie stwierdzające winę i skazującego oskarżonego za przestępstwo w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, że spełnione zostały wszystkie jego ustawowe znamiona. Wypada też zauważyć, że komentowany przepis jest skierowany do sądu odwoławczego i dopuszcza orzekanie przez ten sąd poza granicami zaskarżenia oraz podniesionych zarzutów,co należy rozumiećjako uprawnienie i obowiązek tego sądu,gdy dostrzega on naruszenia wykraczające poza zakres zaskarżenia i podniesione w apelacji zarzuty…(…).(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 roku, sygn. akt: II K.K. 148/15). Z uwagi właśnie na wskazane powyżej uchybienia orzeczenie sądu rejonowego nie mogło się ostać. Nie chodzi przy tym wyłącznie o uchybienia natury formalnej, alezaniechanie rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Zauważyć należy, żeK. Ł.został oskarżony o przestępstwo zart. 180a § 1 k.k.Przepis ten penalizuje zachowanie polegające na prowadzeniu pojazdu mechanicznego wbrew decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami stanowi, przy czym ma to nastąpićna drodze publicznej,w strefie zamieszkanialubw strefie ruchu.Przypisując oskarżonemu zarzucany czyn Sąd Rejonowy w jego opisie wprawdzie wskazał, że oskarżony prowadził samochód na drodze publicznej, ale próżno szukać w pisemnych motywach wyroku wyjaśnienia, na jakiej podstawie poczynił owo ustalenie.
Nie ulega wątpliwości, iżK. Ł.poruszał sięwałem przeciwpowodziowym, co wynika wprost z notatki urzędowej z dnia 13 sierpnia 2015r. (k. 2), gdzie wskazano, iż ok. godziny 20.15 z polecenia dyżurnego funkcjonariuszKPW.udał się do miejscowościP.,gdzie w okolicy wału przeciwpowodziowego miał poruszać siępodejrzany pojazd markiF. (...)onr rej. (...). Na miejscuzastanoporuszający się wałemw/w pojazd, a osoba kierującą nim byłK. Ł.. Niestety, autora tej notatki nie przesłuchano w postępowaniu przygotowawczym jak i przed sądem. Nie dołączono również jakiejkolwiek dokumentacji, z której by wynikało dokładne miejsce zatrzymani oskarżonego, co pozwoliłoby ustalić, iż jest ono „drogą publiczną „ w rozumieniu przepisuart. 180 a § 1 k.k.nie wiadomo więc zupełnie na jakiej podstawie Sąd poczynił to ustalenie, znajdujące odzwierciedlenie w dyspozycji wyroku.
Jest to o tyle istotne, że przedmiotem ochronyart.180a § 1 k.k.jestbezpieczeństwo ruchu drogowegoodbywającego się na drodze publicznej, w strefie zamieszkania i w strefie ruchu.Takie ograniczenie przedmiotu ochrony jest związane z tym, że zgodnie zart. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.k.p.uprawnienia do kierowania pojazdem, stwierdzone odpowiednim dokumentem,wymagane są do kierowania pojazdami na drogach publicznych oraz na drogach położonych w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu.Do kierowania pojazdem na innych drogach (np. na drogach wewnętrznych) nie jest wymagane posiadanie jakichkolwiek uprawnień(R.A. Stefański, w: R.A. Stefański (red.),Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2015, s. 1022). Zauważyć również trzeba, iż w myślart. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.)drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub w innych przepisach szczególnych.Są to drogi ogólnie dostępne i aby z nich korzystać, nie jest potrzebne zezwolenie podmiotu dysponującego nimi. Elementem konstytutywnym drogi publicznej jest zaliczenie do tej kategorii dróg. Brak decyzji o zaliczeniu danej drogi do jednej z wyżej określonych kategorii powoduje, że droga nie jest publiczna (R.A. Stefański,Glosa do wyroku SN z 9 grudnia 1993 r., II KRN 285/93, OSP 1994, z. 6, s. 296).
W realiach rozpoznawanej sprawy nie zostało zatem w żaden sposób wykazane czy oskarżonyK. Ł.poruszając się w dniu 12 sierpnia 2015 roku ok. godziny 20.15 w miejscowościP.w woj.(...)po wale przeciwpowodziowym naruszył bezpieczeństwo ruchu drogowego, który odbywał sięde factopo drodze publicznej ( a być może – w strefie ruchu). Brak materiału dowodowego pozwalającego na poczynienie tych ustaleń przez sąd odwoławczy, powodował konieczność uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Rejonowy powinien z należytą starannością przeprowadzić postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie uprawniającym do prawidłowego wyrokowania, tj. dokonać ustaleń jaki charakter – w kontekście znamion czynu zart. 180a k.k.ma miejsce, w którym dnia 12 sierpnia 2015 roku około godziny 20.15 oskarżony prowadził pojazd mechaniczny. Koniecznym jest więc najpierw dołączenie mapy terenu, o jakim mowa we wspomnianej notatce urzędowej i przesłuchanie jej autora, a następnie określenie, czy miejsce to należy do jednej z kategorii określonych wart. 180 a § 1 k.k.Dopiero wtedy możliwe będzie wyprowadzenie poprawnych wnioski w przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonego.       Z powyższych względów Sąd Okręgowy orzekł jak w dyspozycji wyroku.