Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 717/16
Data wyroku: 2016-10-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alicja Podlewska, Maciej Piankowski, Daria Stanek
Słowa kluczowe: Świadczenia przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych

Sygn. akt III AUa 717/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 października 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Maciej Piankowski

Sędziowie:

SA Daria Stanek (spr.)
SA Alicja Podlewska

Protokolant:

stażysta Anna Kowalewska

po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. w Gdańsku
sprawyK.Pasieki
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o świadczenie przedemerytalne
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt VI U 1702/15
oddala apelację.
SSA Alicja Podlewska SSA Maciej Piankowski SSA Daria Stanek
Sygn. akt III AUa 717/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9 czerwca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwB.odmówił przyznania ubezpieczonemuK.Pasiece prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy powołał się na przepisart. 2 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnychi wskazał, iż ubezpieczony nie udowodnił 40 lat pracy. Udowodnił 39 lat, 5 miesięcy i 27 dni. Organ rentowy nie zaliczył okresu pracy od 1 lipca 1973 r. do 30 listopada 1973 r. w Kółku Rolniczym wL., bowiem świadkowie, których przedstawił ubezpieczony pracowali wSpółdzielni Kółek Rolniczych (...)z siedzibą wP.i dlatego uznano ich zeznania za niewiarygodne.
W odwołaniu ubezpieczony domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania świadczenia przedemerytalnego argumentując, iż pracował od 2 września 1996 r.do 31 stycznia 1998 r. wgospodarstwie rolnym (...)i podpisał umowęo pracę z 2 września 1996 r. oraz, że pracował od 1 lipca 1973 r. do 30 listopada 1973 r.wKółku Rolniczym (...), które zostało przejęte przez(...)C.z siedzibąwP..
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 3 marca 2016 r. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do świadczenia przedemerytalnego poczynając od dnia 16 kwietnia 2015 r. (pkt 1) oraz stwierdził, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji (pkt 2), sygn. akt VI U 1702/15.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.
Ubezpieczony,K.Pasieka,urodzony (...), w dniu 15 kwietnia 2015 r. złożył w pozwanym organie rentowym wniosek o świadczenie przedemerytalne. Ubezpieczony, z którym stosunek pracy ustał z przyczyn ekonomicznych likwidacji stanowiska pracy w dniu 30 września 2014 r., na dzień rozwiązania stosunku pracy udokumentował łączny okres ubezpieczenia w wymiarze 39 lat 5 miesięcy i 27 dni. Ubezpieczony od dnia 1 października 2014 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny. Od dnia 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r. posiadał prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Pobierał go 180 dni. Te okoliczności były bezsporne.
Sąd Okręgowy ustalił także, że w okresie od 1 lipca 1973 r. do 30 listopada 1973 r. ubezpieczony był zatrudniony w Kółku Rolniczym wL., które zatrudniało pracowników od 17 kwietnia 1964 r. W okresie od 2 września 1996 r. ubezpieczony był zatrudniony na czas nieokreślony jako mistrz mechanik w wymiarze pełnego etatu wgospodarstwie rolnym (...), które wydało mu świadectwo pracy wskazujące, że był zatrudniony od 2 stycznia 1997 r.
Sąd I instancji wskazał, że powyższy stan faktyczny ustalił na podstawie dowoduz zeznań świadkówZ. G.,G. L.orazB. W.orazna podstawie umowy o pracę z 2 września 1996 r. Dowody te były dostatecznie przekonujące i spójne, wskazując, że ubezpieczony świadczył pracę w kwestionowanych okresachi jakkolwiek świadkowie otrzymali świadectwo pracy z(...)C.za okres pracy od 1969 r. i od 1972 r., to Sąd przypomniał o przekształceniach, którym podlegały Kółka Rolnicze. W związku z zarzutem, że ubezpieczony nie mógł pracować wP.z uwagi na odległość od miejsca zamieszkania Sąd stwierdził, że wieśP.kołoC., gdzie mieściła się(...), jest położona tylko około 10 kilometrów odL..
Sąd I instancji przytoczył, że zgodnie z treściąart. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnychprawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury w wymiarze co najmniej 40-tu lat dla mężczyzn.
Istota sporu między stronami sprowadzała się do tego, czy należało uwzględnić do okresu uprawniającego do emerytury okres od 1 lipca do 30 listopada 1973 r. oraz od 2 września 1996 r. Ponieważ wnioskodawca wykazał, że w wyżej wymienionych okresach świadczył pracę, do zaliczonego już przez organ rentowy czasu pracy Sąd I instancji doliczył okres 9 miesięcy. W tej sytuacji za spełnioną należało uznać przesłankę posiadania okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego 40 lat.
Z tych powodów, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie. Zgodnie z treściąart. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który na mocyart. 11 ustawy o świadczeniach przedemerytalnychstosuje się odpowiednio, Sąd był zobowiązany, przyznając prawo do świadczenia, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego. W ocenie Sądu Okręgowego brak było podstaw do obciążenia organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji o przyznaniu odwołującemu prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Apelację od wyroku wywiódł pozwany organ rentowy, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art.art. 2 ust. l pkt 5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnychoraz prawa procesowego tj.art. 233 § 1 k.p.c.Powołując się na powyższą podstawę apelacji organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu apelacji podniesiono, że ustalenia, iż od 01.07.1973 r. do 30.11.1973 r. ubezpieczony zatrudniony był w Kółku Rolniczym wL., a od 02.09.1996 r. do 31.12.1996 r. pracował jako mistrz mechanik wGospodarstwie Rolnym (...)zostały dokonane przez sąd w oparciu o zeznania świadków oraz umowę o pracę z dnia 02.09.1996 r. Organ rentowy zarzucił, że świadekB. W.potwierdził zatrudnienie ubezpieczonego w Kółku Rolniczym wL.w okresie od 01.07.1973 r. do 30.11.1973 r., mimo że z dokumentacji wynika, iż świadek zatrudniony był w tym okresie w(...)C., a sam, jak zeznał, nie pamięta, kiedy pracował w(...). Ponadto nie potrafił on dokładnie określić, kiedy powód został zatrudniony, zeznając jedynie, że było to „przed żniwami”. Odnosząc się do okresu zatrudnienia wGospodarstwie Rolnym (...)pozwany wskazał, że zeznania świadków przeczą wydanemu przez pracodawcę dokumentowi, tj. świadectwu pracy z dnia 02.01.1998 r.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego organu rentowego okazała się nieuzasadniona.
Przedmiotem niniejszej sprawy była ocena prawidłowości stanowiska organu rentowego o odmowie przyznaniaK.Pasiece prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawieustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz. U. Nr 120, poz. 1252). W postępowaniu sądowo-odwoławczym sporna przy tym była wyłącznie przesłanka legitymowania się przez ubezpieczonego40-letnim okresem ubezpieczenia.K.Pasieka domagał się wliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresów pracy od 01.07.1973 r. do 30.11.1973 r. w Kółku RolniczymwL.oraz od 02.09.1996 r. do 31.12.1996 r. wGospodarstwie Rolnym (...).
Należy stwierdzić, że Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy ustalił stan faktycznyw oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zaś w swych ustaleniachi wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisuart. 233 k.p.c., nie popełnił on też błędów w rozumowaniu w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej, albowiem prawidłowo zinterpretował i zastosował odpowiednie przepisy prawa.
Zarzut naruszeniaart. 233 k.p.c.należy uznać za chybiony. Stwierdzenie naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.może mieć bowiem miejsce tylko wówczas, gdy strona apelująca wykaże uchybienie przez sąd pierwszej instancji podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów, co w niniej­szej sprawie nie miało miejsca.
Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że ubezpieczony zatrudniony był wGospodarstwie Rolnym (...)od dnia 2 września 1996 r. Datę początkową tego zatrudnienia tj. 2 września 1996 r. potwierdza zarówno treść umowy o pracę z dnia 2 września 1996 r. (k. 13 akt ZUS), jak również zeznania świadkówZ. G.iG. L.oraz wyjaśnień ubezpieczonego.Z. G., który okazał na rozprawie kserokopię swojego świadectwa pracy, potwierdzającego jego zatrudnienie od dnia2 września 1996 r., podał, iż rozpoczął pracę wGospodarstwie Rolnym (...)razem z ubezpieczonym. Z zeznań obu świadków wynika nadto, że – tak samo jak wnioskodawcy - dzierżawcagospodarstwa (...)wystawiła im świadectwa pracy potwierdzające pracę od stycznia 1997 r., przy czymZ. G.na świadectwo takie się nie zgodził i wystawiono mu prawidłowe, aG. L.dysponuje świadectwem z taką właśnie niewłaściwą datą rozpoczęcia zatrudnienia. Wobec powyższego brak jest podstaw do przyznania świadectwu pracy ubezpieczonego przymiotu wiarygodności. Datę rozpoczęcia zatrudnienia wnioskodawcy należało natomiast ustalić w oparciu o przedłożoną umowę o pracę i korespondujące z nią zeznania ww. osób.
Trafnie także Sąd Okręgowy zaliczył do stażu ubezpieczeniowego wnioskodawcy okres zatrudnienia w Kółku Rolniczym wL.od 1 lipca do 30 listopada 1973 r.,co znalazło potwierdzenie w zeznaniach świadkaB. W., jak również wyjaśnieniach wnioskodawcy. Świadek nie potrafił podać dokładnej daty zatrudnienia ubezpieczonego, co w ocenie Sądu odwoławczego jest racjonalne, skoro chodzi o wydarzenie sprzed ponad 40 lat. Wskazanie przez świadka, żeK.
P.a został zatrudnionyw 1973 r. przed żniwami daje zaś dostateczną podstawę, w powiązaniu z wyjaśnieniami ubezpieczonego, do ustalenia, że wnioskodawca został zatrudniony od początku lipca. Organ rentowy podnosił, iż z dokumentacji wynika, że świadek zatrudniony był w przedmiotowym okresie w(...)C.z siedzibą wP., a nie w Kółku Rolniczym wL.. Zważyć jednak należy, iż spółdzielnie kółek rolniczych są podstawową jednostką działalności gospodarczej kółek rolniczych na terenie gminy, a zaczęto je tworzyć od 1973 r. w wyniku realizacji uchwały V Zjazdu Kółek Rolniczych. Kółko Rolnicze wL.zostało zrzeszone w ramach(...)C.z siedzibą wP., która to spółdzielnia – jak wynika z analizy danych z Krajowego Rejestru(...)rozpoczęła działalność w roku 1974 (http://www.krs-online.com.pl/spoldzielnia-kolek-rolniczych-w-krs-173772.html). Nie ulega zatem wątpliwości, żeK.
P.a iB.W.w spornym okresie zatrudnieni byli w tym samym miejscu tj. Kółku Rolniczym wL..
Reasumując, stwierdzić należy, że Sąd I instancji w oparciu o prawidłową ocenę materiału dowodowego, zasadnie uwzględnił do stażu ubezpieczeniowegoK.Pasieki ww. sporne okresy zatrudnienia.
Sąd odwoławczy podziela także ocenę prawną, jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji. Sąd Okręgowy trafnie uznał, że prawo ubezpieczonego do świadczenia przedemerytalnego należy oceniać przez pryzmatart. 2 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r.o świadczeniach przedemerytalnych, przy czym – ze względu na fakt, że ubezpieczonyna dzień złożenia wniosku, jak również na dzień wydania decyzji nie spełniał warunku ukończenia 60 lat życia – ocenę tę należało zawęzić do art. 2 ust.1 pkt 5 cyt. ustawy. Niesporne było spełnienie przez ubezpieczonego wszystkich ustanowionych tym przepisem przesłanek, poza legitymowaniem się 40-letnim stażem ubezpieczeniowym. Ubezpieczony był zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia 01.10.2014 r., prawo do zasiłkudla bezrobotnych przyznano mu od dnia 01.10.2014 r. i pobierał zasiłek przez 180 dni. Wniosek o przyznanie świadczeniaK.Pasieka złożył w terminie nie przekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, a nadto w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych (vide:zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy wB.z dnia 07.04.2015 r.).
Doliczenie do uznanych przez organ rentowy 39 lat, 5 miesięcy i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych, okresów pracy: od 01.07.1973 r. do 30.11.1973 r. w Kółku Rolniczym wL.(5 miesięcy) oraz od 02.09.1996 r. do 31.12.1996 r. wGospodarstwie Rolnym (...)(4 miesiące) pozwoliło natomiast na uznanie za spełnioną przesłanki legitymowania się co najmniej 40-letnim okresem uprawniającym do emerytury.
W tym stanie rzeczy, uznając apelację organu rentowego za niezasadną, Sąd Apelacyjny oddalił ją na podstawieart. 385 k.p.c., jak w sentencji.
SSA Alicja Podlewska SSA Maciej Piankowski SSA Daria Stanek