Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1075/16
Data wyroku: 2016-10-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Renata Stańczak
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i art. 477^14^§ 2 kpc

Sygn. aktVIII U 1075/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 października 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR del. Renata Stańczak

Protokolant:

Anna Krzyszkowska

po rozpoznaniu w dniu27 października 2016 r. w Gliwicach
sprawyH. M.(M.)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaH. M.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia17 lutego 2016r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuH. M.prawo do emerytury począwszy od dnia 13 lutego 2016 roku.
(-) SSR del. Renata Stańczak
Sygn. akt VIIIU 1075/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 17.02.2016r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuH. M.(M.) prawa do emerytury na podstawie art.184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z§4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, ponieważ ubezpieczony do dnia 31.12.1998r. nie udowodnił wymaganego 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji sprecyzowanym w piśmie procesowym z dnia 19.07.2016r. domagał się jej zmiany przez przyznanie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych podnosząc, iż pracę taką wykonywał w okresach zatrudnienia: od dnia 17.11.1974r. do dnia 04.05.1986r. wZakładzie (...)i od dnia 17.11.1986r. do dnia 06.12.2000r. w(...), kiedy to pracował jako kierowca samochodu ciężarowego, a w(...)nadto jako operator sprzętu ciężkiego.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ rentowy wskazał, iż na dzień 01.01.1999r. ubezpieczony udowodnił wymagany ustawą ponad 25 – letni okres składkowyi nieskładkowy, to jest 27 lat i 4 miesiące.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
UbezpieczonyH. M.urodził się w dniu (...)Na dzień 01.01.1999r. legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.
W dniu 22.01.2016r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury.
W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał decyzję zaskarżoną omówionąna wstępie.
W okresie od dnia 23.09.1974r. do dnia 04.05.1986r. ubezpieczony był zatrudnionywZakładzie (...)wG.na stanowiskach: od dnia 23.09.1974r. do dnia 14.11.1974r. ślusarza remontowego maszyn i urządzeń oraz od dnia 15.11.1974r. do dnia 04.05.1986r. kierowcy ( świadectwo pracy z dnia 03.05.1986r., akta ZUS ).
Zakład ten zajmował się remontem dużych silników np. z elektrowni, a także maszyn elektrycznych, które były przywożone na teren zakładu i następnie z niego wywożone. Składał się z trzech hal, gdzie remontowało się w/w urządzenia. Był podzielony na kilka wydziałów m.in. na wydział nawijalni, remontowy, cewkarni, administracyjny i transportowy. Zatrudnionych w nim było około 400 pracowników. Zakład dysponował samochodami ciężarowymi takimi jak między innymi Stary,Z.,G., a także osobowymimarki Ż., Tarpan,N.. Ubezpieczony pracował w wydziale transportowym, gdzie było zatrudnionych około 6-7 kierowców. Pracował jako kierowca samochodu ciężarowegomarki S., którym przewoził głównie złom, części zamienne, silniki i maszyny do remontu i po remoncie, węgiel do kotłowni zakładowej. Pracę taką świadczył stale i w pełnym wymiarze czasu pracy codziennie od godziny 7 do godziny 15 – tej. Ubezpieczony nie zajmował się załadunkiemtowarów w sytuacji, gdy do tego przeznaczone były inne osoby, które obsługiwały suwnice.Z tytułu wykonywania takiej pracy ubezpieczony otrzymywał dodatki za pracęw warunkach szkodliwych. Podczas tego zatrudnienia ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową w okresie od dnia 24.10.1975r. do października 1977r. i powrócił do pracy w dniu 02.11.1977r., to jest w ciągu 30 dni od zwolnienia ze służby wojskowej.
Razem z ubezpieczonym pracowali w tym czasieG. S.orazM. S..
W okresie od dnia 17.11.1986r. do dnia 31.12.1994r. ubezpieczony był zatrudnionyw(...) S.A.wG.na stanowisku kierowcy samochodowego, kierowcy – operatora sprzętu ciężkiego, a następnie z dniem 01.01.1995r. na podstawieart.23(1) k.p.został przejęty przez(...) Sp. z o.o., gdzie pracował do dnia 06.12.2000r. na stanowisku kierowcy – operatora sprzętu ciężkiego.
Zakład ten dzielił się na rejony. Ubezpieczony pracował w rejonie energetycznymP.. Taki rejon miał swój budynek. Składał się z instalatorów liczników, którzy odczytywali liczniki, transportu i dyrekcji. Dysponował 8 – 10 samochodami ciężarowymimarki S.,R.,I.,L., a także mniejszymiN.,Ż.,A.. Samochody ciężarowe były wykorzystywane do przewożenia ludzi i materiałów, transformatorów, słupów. Miały kabinę dla kierowcy, pakę dla ludzi, gdzie można było przewozić 7 – 8 osób( na przewóz do 9 osób nie trzeba było mieć specjalnych zezwoleń ) i następnie jeszcze powierzchnię załadunkową. Ubezpieczony pracował jako kierowca samochodu ciężarowegomarki L., a takżeR., który był samochodem 4 tonowym. Tymi samochodami rozwoził pracowników do poszczególnych brygad oddalonych czasem nawet o 30 km i woził materiały j.w. Następnie pracował jako kierowca i operator dźwigu samojezdnego na podłożu samochoduS., a potemI.. Najpierw kierując takim dźwigiem przyjeżdżał na wyznaczone miejsce pracy i potem pracował już jako operator tego dźwigu. Ten dźwig był potrzebny głównie do stawiania słupów energetycznych i wymiany transformatorów. Pracę taką ubezpieczony wykonywał faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sporadycznie jako kierowca Stara iR.odwołujący zajmował się naprawą powierzonego mu samochodu, gdy doszło do jego awarii. Zdarzało się to 2-3 razy w miesiącu, a czasami w ogóle, przy czym przeważnie napraw tych dokonywał w kanale remontowym.
Razem z ubezpieczonym pracował w tym czasieR. J.zatrudnionyw latach 1986 – 2002.
Na rozprawie w dniu 26.09.2016r. ubezpieczony okazał do wglądu prawo jazdynr(...)wydane przez Starostę(...), z którego wynika, że uprawnienia kategorii A, B1, B i C ubezpieczony uzyskał w dniu 04.07.1974r., kategorii B + E ( samochód osobowy z przyczepą ) i C+E ( samochód ciężarowy z przyczepą ) w dniu 04.05.1979r.
W aktach osobowych ubezpieczonego znajduje się odpis zaświadczenia Nr(...)sporządzonego przez Urząd Dozoru Technicznego Inspektorat Dozoru(...)wG., iżH. M.jest uprawniony do obsługi dźwignic w kategorii II-Ż, a także przeszeregowanie z dnia 01.07.1989r. na stanowisko kierowcy – operatora sprzętu ciężkiego.
Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji akt organu rentowego, akt osobowych dotyczących spornych okresów zatrudnienia ubezpieczonego, zeznań świadkówG. S.,M. S.,R. J., a także zeznań ubezpieczonego ( protokół elektroniczny z rozpraw z dnia: 26.09.2016r. czas 00:17:06 – 01:01:46, z dnia 27.10.2016r. czas 00:05:04 – 00:24:56 ).
Sąd dał wiarę zeznaniom słuchanych w sprawie świadków, gdyż były one rzeczowe, logiczne, zasadniczo zgodne ze sobą. Korespondowały one z zeznaniami ubezpieczonego oraz z treścią zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym w spornych okresach jego zatrudnienia i stąd posiadają szczegółową wiedzę na temat miejsca i charakteru wykonywanej przez niego pracy.
Sąd zważył, co następuje.
Odwołanie ubezpieczonegoH. M.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 i 2w zw. zart. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17.12.1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( tekst jednolity Dz. U.z 2015r., poz. 748 ) oraz w związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.) prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31.12.1948r., który:

-

ukończył 60 lat,

udokumentował do dnia 31.12.1998r. 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych,w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych wymienionej w wykazieA stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia,

nie przystąpił do OFE albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonychna rachunku w OFE za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa,

W myśl § 2 w.w. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawodo świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których pracaw szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego dla oceny, czy pracownik pracowałw szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska tylko rodzaj rzeczywiście powierzonej pracy ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 26.06.2015r. sygn. akt III AUa 168/15 LEX nr 1761793 ).
W rozpoznawanej sprawie spór sprowadzał się do ustalenia, czy ubezpieczonyna dzień 01.01.1999r. posiada wymagany 15 – letni okres pracy w warunkach szczególnych, a konkretnie czy istnieją podstawy do zaliczenia do takiej pracy spornych okresów jego zatrudnienia wZakładzie (...)wG.oraz w(...) S.A.wG.i(...) Sp. z o.o.Pozostałe warunki prawa do świadczeniaw postaci posiadania na dzień 01.0.(...). 25 – letniego okresu składkowegoi nieskładkowego, nie przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego oraz ukończenia wieku emerytalnego 60 lat, pozostawały bowiem bezsporne.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stanowcze przyjęcie, iż ubezpieczony w ramach powołanych powyżej okresów zatrudnienia faktycznie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych:
- od dnia 15.11.1974r. do dnia 04.05.1986r. wymienioną w wykazie A dziale VIII poz.2 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r., to jest „ prace kierowców samochodowych ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony (… ) ”,
- od dnia 17.11.1986r. do dnia 31.12.1998r. wymienioną w wykazie A dziale VIII poz.2, czyli „ pracę kierowcy samochodu ciężarowego od dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony (…) ”, a następnie wymienioną w wykazie A dziale VIII poz.2 ( j.w. ) i wymienioną w wykazie A dziale V poz.3, czyli „ pracę maszynisty ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych ”.
Ubezpieczony w pierwszym z powołanych okresów spornych faktycznie pracował jako kierowca samochodu ciężarowegomarki S., a w kolejnym okresie spornym początkowo również jako kierowca(...), a następnie kierowca i operator dźwigu samojezdnego na podłożu Stara iI., którym dojeżdżałna miejsce robót i następnie pracował jako maszynista ( operator ) tego dźwigu. Fakt,iż ubezpieczony podczas zatrudnienia w(...) S.A.pracując jako kierowca samochodów ciężarowych wykonywał pracę mechanika przy naprawie tych pojazdów nie przeszkadza przyjęciu, iż pracę w warunkach szczególnych odwołujący wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w sytuacji, gdy jako mechanik pracował tylko sporadycznie, a mianowicie 2-3 dni w miesiącu, a w niektórych miesiącach wcale. Nadto pracę mechanika wykonywał przeważnie w kanałach remontowych, a taka praca również zaliczana jest do pracy w warunkach szczególnych wymienionej w wykazie A dziale XIV poz.16 ( „ praca w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych (… ) ” ). Ubezpieczony posiadał wymagane uprawnienia do prowadzenia samochodów ciężarowych, a także do obsługiwania dźwigów.
Ustalając powyższe w zakresie rzeczywiście wykonywanej pracy przez ubezpieczonego Sąd oparł się na jego zeznaniach, zeznaniach świadkówG. S.,M. S.iR. J., które korelowały z treścią powołanej w sprawie dokumentacji.
Podkreślić należy, iż w doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd,że wykonywanie równocześnie pracy – w ramach pełnego wymiaru czasu pracy – na dwóch różnych stanowiskach, na których zatrudnienie zaliczane jest do prac w szczególnych warunkach, podlega uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27.01.2015r. III AUa 386/14 ).
Zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych podlega także okres odbywania przez ubezpieczonego zasadniczej służby wojskowej w latach 1975 - 1977 przypadającej na okres jego zatrudnienia wZakładzie (...)wG..
Należy zwrócić uwagę, iż odbywanie zasadniczej służby wojskowej regulowane było przezustawę z dnia 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej(t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 827).
Zgodnie z treścią art. 108 ust. 1 tej ustawy obowiązującego w okresie od dnia 29.11.1967r. do dnia 31.12.1974r.( w brzmieniu pierwotnym) i po zmianie od dnia 01.01.1975r.( w brzmieniu do dnia 05.08.1979r.) – a zatem w okresie obywania zasadniczej służby wojskowej przez odwołującego – okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby, albo w tej samej gałęzi pracy.
Na podstawie art. 108 ust. 4 w/w ustawy wydane zostałoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22.11.1968r.w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin(Dz. U. Nr 44, poz. 318). Rozporządzenie to obowiązywało do dnia 31.08.1979r. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia żołnierzowi, który podjął zatrudnienie stosownie do zasad określonych w § 2-4 (tj. w terminie 30 dni od dnia zwolnienia ze służby wojskowej zgłosił powrót do zakładu pracy), wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie.
Treść powyższych przepisów wskazuje, że skoro czas odbywania służby wojskowejw warunkach określonych w tych przepisach, wlicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, w tym w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie, to okres ten należy zaliczyć do pracy w warunkach szczególnych w rozumieniurozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.). Do odbywania zasadniczej służby wojskowej należy bowiem stosować przepisy w brzmieniu obowiązującym w okresie jej odbywania.
Takie stanowisko potwierdza Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 09.03.2010r. I UK 333/09 (LEX 585739) oraz w wyroku z dnia 25.02.2010 r. II UK 219/09 (LEX nr 590248), a także uchwała Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 16.10.2013r. sygn.II UZP 6/13 (OSNP 2014/3/42). Przychylił się do tego stanowiska Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 02.04.2015r., III AUa 2325/14, zaś Sąd orzekający prezentowane stanowisko w pełni podziela.
Ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową w okresie zatrudnieniaw w/w Zakładzie, gdzie wykonywał pracę w warunkach szczególnych bezpośrednio przed pójściem do wojska i po powrocie z wojska. Po zwolnieniu ze służby wojskowej ubezpieczony w ciągu 30 dni, bo z dniem 02.11.1977r. powrócił do pracy u tego samego pracodawcy. W takiej sytuacji okres tej służby podlega zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych.
Bez znaczenia dla rozpoznania sprawy pozostaje fakt, że ubezpieczony nie przedłożyłza okresy sporne świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów.W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10.03.1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21.09.1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07.12.2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Mając powyższe na uwadze Sąd, kierując się uregulowaniami prawnymi powołanymi na wstępie rozważań, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury począwszy od dnia(...), czyli od ukończenia wieku emerytalnego 60 lat ( zgodnie z art.100 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ).
(-) SSR del. Renata Stańczak