Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1819/15
Data wyroku: 2016-03-16 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Najem
Podstawa prawna: art. 691 k.c.

Sygn. akt III Ca 1819/15

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 września 2015 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi ustalił, żeR. Z.wstąpił w stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...)położonego wŁ.przyulicy (...), w miejsce zmarłego najemcyG. Z..
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Głównym najemcąlokalu mieszkalnego numer (...)położonego wŁ., przyulicy (...)byłG. Z., ojciec powoda, który zmarł w lutym 2011 roku. Ojciec powoda uzyskał prawo najmu lokalu 22 września 2010 roku w wyniku zamiany lokalu przyulicy (...), którego był również najemcą.
R. Z.od 1982 roku mieszkał w lokalu przyulicy (...). Później przeprowadził się i zameldował naul. (...). Od września 2010 roku po zamianie mieszkań powód zamieszkał z ojcem wlokalu numer (...)przyulicy (...).
Powód opiekował się ojcem, który od połowy grudnia 2010 roku praktycznie nie wychodził z domu. Ojciec powoda nie miał innych osób, które mogły się nim opiekować.
R. Z.został zameldowany na pobyt stały wlokalu numer (...)położonym wŁ., przyulicy (...)od 29 grudnia 2010 roku.
Po śmierciG. Z.powód nie wynajmowałlokalu numer (...). Mieszkanie było trochę zaniedbane. Powód prosiłJ. K.o zerwanie kasetonów w lokalu.
Po śmierci ojca powód nocował w lokalu. Praktycznie całe dnie nie przebywał w nim. Pracował od rana do wieczora, żeby utrzymać mieszkanie i mieć na alimenty.Lokal numer (...)przez cały czas jest jedynym miejscem zamieszkania powoda. Stanowi jego centrum życiowe. W lokalu powód trzyma swoje rzeczy.
Po śmierciG. Z., pozwany na adreslokalu numer (...)doręczał na nazwisko powoda korespondencję dotyczącą zmian w opłatach eksploatacyjnych za użytkowanie lokalu. Powód regularnie opłaca czynsz najmu i wszelkie opłaty eksploatacyjne związane z użytkowaniem lokalu.
Po śmierci ojca powód zwrócił się o uregulowanie stanu prawnegolokalu numer (...). Pozwany przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w wyniku, którego nie był w stanie jednoznacznie potwierdzić faktu wspólnego zamieszkiwania powoda z ojcem do chwili jego śmierci. Ludzie niechętnie mówili, czy i kto tam mieszka. Dwie osoby zaznaczyły, że nie mogą potwierdzić zamieszkiwania powoda, ale też nie wykluczyły tego. W piśmie z dnia 30 stycznia 2014 roku pozwany poinformował powoda o braku możliwości uznania, iż wstąpił w stosunek najmu po zmarłym ojcu.
Wyrokiem z dnia 05 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy w Łodzi rozwiązał przez rozwód związek małżeńskiR. Z.iŻ. Z.. Wyrok uprawomocnił się od dnia 27 czerwca 2013 roku.
R. Z.w okresie od 2 grudnia 2013 roku do 17 maja 2014 roku był zatrudniony jako magazynier. Od dnia 18 maja 2014 roku został zarejestrowany jako osoba bezrobotna z prawem do 100% zasiłku.
Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd Rejonowy wskazał, że oddalił wniosek powoda o ponowne przesłuchanie świadkówA. S. (1)iA. P. (1). Zgodnie zart. 217 § 3 k.p.c.Sąd pomija twierdzenia i dowody, jeżeli są powoływane jedynie dla zwłoki lub okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione.
ŚwiadekA. S. (1)nie utrzymuje kontaktów z sąsiadami ani nie zna powoda. Nie była nigdy wmieszkaniu numer (...)i nie była w stanie powiedzieć, kto mieszka na stałe w lokalu. Nie wykluczyła jednak, że w lokalu tym mieszka powód. Z kolei świadekA. P. (1)potwierdził wprost fakt zamieszkiwania przez powoda wlokalu numer (...). W świetle tych okoliczności Sąd Rejonowy nie znalazł podstaw do ponownego przesłuchania tych świadków, w sytuacji, gdy zeznania tych świadków były korzystne dla powoda.
Sąd Rejonowy dał wiarę zeznaniom powoda, co do faktu zamieszkiwania w lokalu wraz z ojcem i po śmierci ojca. Jego zeznania są spójne z zeznaniami świadków:A. P. (1)iJ. K., którzy potwierdzili fakt zamieszkiwania przez powoda w spornym lokalu. Są to osoby obce dla powoda, zaś Sąd Rejonowy nie znalazł podstaw do kwestionowania ich wiarygodności.
Również świadekA. P. (2)miała wrażenie, że zna z widzenia powoda, oraz, że mogła go spotkać na klatce lub w windzie. Nie potwierdziła, ani nie zaprzeczyła, że wlokalu numer (...)mieszka powód.
Z kolei zeznania świadkaA. S. (2)nic nie wnoszą do sprawy. Świadek nie znał powoda ani nie kojarzył jego ojca. Świadek nie był w stanie określić, kto mieszka wlokalu numer (...).
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne.
Wskazał, że w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki wstąpienia w stosunek najmu przewidziane przepisemart. 691 § 1 i 2 k.c..
Nie kwestionowanym było, żeR. Z.jest synemG. Z.. Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że powód zamieszkał wlokalu numer (...)wraz z ojcem od czasu otrzymania przezG. Z.prawa najmu lokalu 22 września 2010 roku. Powód opiekował się ojcem, który nie wychodził z domu i mieszkał z nim w chwili jego śmierci. Lokal stanowi centrum życiowe powoda, w którym ma wszystkie swoje rzeczy i przebywa z zamiarem stałego pobytu. Powód nie ma możliwości zamieszkania w innym lokalu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Rejonowy na podstawieart. 189 k.p.c.ustalił, iż powód wstąpił w stosunek najmu przedmiotowego lokalu po ojcuG. Z.zmarłym w lutym 2011 roku.
Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany, zaskarżając wyrok w całości i podnosząc następujące zarzuty:
- naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji przyjęcie, że powód zamieszkiwał stale zG. Z.do chwili jego śmierci podczas gdy materiał zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do przyjęcia, by powód zamieszkiwał wspólnie z najemcą przedmiotowego lokalu do chwili jego śmierci;
- naruszenieart. 232 k.p.c.poprzez przyjęcie, że powód wywiązał się z obowiązku udowodnienia przesłanek wstąpienia w stosunek najmu, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika, by zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu wraz z najemcą do chwili śmierci najemcy;
- naruszenieart. 691 k.c.poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że powód stale zamieszkiwał z najemcą w przedmiotowym lokalu do chwili jego śmierci.
W oparciu o powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, a także zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za obie instancje według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Ustalenia faktyczne, jak również ocena prawna przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Rejonowy, znajdują pełną akceptację Sądu Okręgowego.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów apelacyjnych stwierdzić należy co następuje:
Podniesione w apelacji zarzuty w istocie odnoszą się do zakwestionowania ustalenia przez Sąd I instancji faktu stałego zamieszkania powoda w przedmiotowym lokalu do chwili śmierci najemcy, jako wypowiedzianej wart. 691 k.c.przesłanki wstąpienia osoby bliskiej w stosunek najmu po śmierci najemcy.
Skarżący wyraził pogląd, iż nie doszło do spełnienia warunku przewidzianego w przytoczonym przepisie. Zdaniem pozwanego powód nie udowodnił, że by zamieszkiwał w lokalu w okresie do śmierci dotychczasowego najemcy.
Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. W niniejszej sprawie nie była kwestionowana przez żadną ze stron okoliczność, że powód jest osobą bliską zmarłego najemcy. Zdaniem Sądu Okręgowego, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że powód zamieszkiwał z najemcą w przedmiotowym lokalu do chwili jego śmierci. Powyższe wynika nie tylko z twierdzeń samego powoda, których prawdziwości skarżący nie zdołał podważyć, ale także z pozostałej części materiału dowodowego, w tym przede wszystkim zeznań świadków. Przesłuchani w sprawie świadkowieA. P. (1)iJ. K.zgodnie stwierdzili, że widywali powoda w spornym lokalu. Z kolei świadekA. P. (2)przyznała, że kojarzy powoda „z widzenia”. W tym miejscu podkreślić trzeba, że Sąd I instancji uznając zeznania tychże świadków za wiarygodne swoje stanowisko uzasadnił w sposób przekonywujący w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego i trudno tym rozważaniom odmówić słuszności. To zaś, że określony dowód został oceniony niezgodnie z intencją skarżącego, nie oznacza naruszeniaart. 233 k.p.c.
Nie można także tracić z pola widzenia faktu, że powód od dnia 29 grudnia 2010 roku jest zameldowany na pobyt stały w lokalu, co uprawdopodabnia fakt zamieszkiwania w nim w tymże okresie.
Ocena ta jest zasadna zwłaszcza wobec faktu, iż powód sprawował stałą opiekę nad ojcem, który ze względu na stan zdrowia nie opuszczał lokalu, a przy tym nie posiadał poza powodem innych bliskich osób. Powód zeznał, iż ze względu na obowiązki zawodowe, w lokalu rzadko przebywał w ciągu dnia. Okoliczność ta wskazuje przyczynę, dla której nie jest on rozpoznawany przez większość sąsiadów. Zresztą przeprowadzone przez pozwanego postępowanie wyjaśniające nie rozstrzygnęło jednoznacznie kwestii zamieszkiwania powoda z najemcą, gdyż rozpytane na tę okoliczność osoby bądź niechętnie wypowiadały się w tej kwestii bądź wprost nie wykluczyły faktu zamieszkiwania.
Godzi się również podkreślić, że stałe zamieszkiwanie z najemcą osoby mu bliskiej oznacza ześrodkowanie przez tę osobę całej swej działalności życiowej w lokalu najemcy, tak by zajmowany przez tę osobę lokal stanowił jej centrum życiowe, ale nie oznacza nieprzerwanego zamieszkiwania z najemcą. W orzecznictwie utrwalony jest już bowiem pogląd, że czasowe - uzasadnione określonymi przyczynami - przebywanie poza miejscem stałego miejsca zamieszkania nie oznacza, by najemca przestał mieszkać w "swoim" lokalu, by zmienił miejsce zamieszkania.
W tym świetle za prawidłową należy uznać konkluzję Sądu Rejonowego, że w stosunku do powoda zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki wstąpienia w stosunek najmu.
Powyższe przesądza o braku podstaw do uwzględnienia apelacji, która jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono z mocyart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w związku z § 6 pkt 3 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej prze radcę prawnego ustanowionego z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2013 roku, poz. 490, ze zmianami), zasądzając z tego tytułu kwotę 300 złotych stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej w postępowaniu apelacyjnym.
Biorąc pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia brak było podstaw do przyznania powyższego wynagrodzenia w stawce innej niż stawka minimalna.