Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1094/16
Data wyroku: 2016-11-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Mariola Szmajduch
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktVIII U 1094/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Szmajduch

Protokolant:

Katarzyna Stefańczyk

po rozpoznaniu w dniu10 listopada 2016 r. w Gliwicach
sprawyH. O.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaH. O.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia2 maja 2016  r.nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuH. O.prawo do emerytury poczynając od 12 kwietnia 2016r.
(-) SSO Mariola Szmajduch

Sygn. akt. VIII U 1094/16

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 maja 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówił ubezpieczonemuH. O.prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu oart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016r. poz. 887, ze zm.) w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A.
W odwołaniu od powyższej decyzji oraz w toku procesu, ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury. Wskazał, że w okresie zatrudnienia wHucie (...)wB.w okresie od 18 grudnia 1990r. do 31 maja 1995r., zajmował się naprawami i bieżącą konserwacją różnego rodzaju urządzeń będących elementami infrastruktury Oddziału WielkichP., który był w ruchu.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji,a dodatkowo podniósł, że do okresów pracy w warunkach szczególnych nie zaliczył odwołującemu zatrudnienia od 18 grudnia 1990r. do 31 maja 1995r., wHucie (...)wB., z uwagi na fakt, iż przedłożone przez niego za ten okres świadectwa pracy w warunkach szczególnych, nie zostało wystawione przez następcę prawnego pracodawcy.
Sąd ustalił co następuje:
UbezpieczonyH. O.,urodzony (...)jest uprawniony do zasiłku przedemerytalnego, natomiast w dniu 17 marca 2016r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony 60 lat ukończył(...)., jest członkiem OFE, jednak równocześnie z wnioskiem emerytalnym złożył wniosek o przekazanie zgormadzonych tam środków na rzecz dochodów budżetu państwa.
Organ rentowy, w zaskarżonej decyzji kwestionował, iż skarżący na dzień1 stycznia 1999r., legitymuje się okresem pracy w warunkach szczególnychw wymiarze 15 lat, bowiem w ocenie ZUS ubezpieczony nie udowodnił żadnego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję nie uznał za pracę w warunkach szczególnych, pracy w okresie od 18 grudnia 1990r. do 31 maja 1995r.wHucie (...)wB., z uwagi na fakt, iż przedłożone przez niego za ten okres świadectwa pracy w warunkach szczególnych, nie zostało wystawione przez następcę prawnego pracodawcy.
W toku procesu Sąd ustalił, że wHucie (...)wB., w ramach Oddziału WielkichP.wydzielona była tzw. grupa utrzymania ruchu. Był to zespół pracowników w skład którego wchodzili głównie ślusarze. W szczególności zajmowali się oni remontami i bieżącą konserwacją obiektów stanowiącą infrastrukturę wielkich pieców. Pracownicy tej grupy zajmowali się naprawami i wymianą elementów wielkich pieców, a także urządzeń bezpośrednio współpracujących z tymi piecami, podczas pracy tego wydziału. W praktyce na wydziale tym było umiejscowionych kilka wielkich piecówi przeważnie jeden z nich podlegał remontowi, były to bowiem przestarzałe i awaryjne urządzenia. Natomiast pozostałe piece na tym wydziale w dalszym ciągu pracowały. Podobna sytuacja zachodziła w wypadku remontów i napraw urządzeń peryferyjnych wielkiego pieca, które ze względu na gabaryty i wagę, były naprawiane na miejscu ich posadowienia, tj. w bezpośrednim sąsiedztwie wielkiego pieca, który w tym czasie pracował.
Ubezpieczony w spornym okresie pracował w brygadzie utrzymania ruchuw charakterze ślusarza. Do jego obowiązków należało usuwanie awarii i bieżące naprawy różnego rodzaju urządzeń będących wyposażeniem wielkich pieców i urządzeń z nimi współpracujących. W szczególności naprawiał w wielkich piecach: zatykarki, dysze, obsady i tzw. beczki. Naprawiał też nagrzewnice i tzw. suwnice lejnicze, które odbierały surówkę z wielkiego pieca. Urządzenia te naprawiał w miejscu ich pracy, bowiem ze względu na ich gabaryty, bądź sposób zamontowania, nie można ich było odtransportować do warsztatu. Wszystkie wymienione urządzenia były narażone na oddziaływanie wysokiej temperatury i zapylenia pochodzącego z procesów technologicznych. Z tego też względu ulegały częstym awariom i niezbędna była ich bieżąca konserwacja, na wydziałach gdzie pracowały. Awarii takich była dość znaczna ilość i z tego względu pracownicy utrzymania ruchu nie zajmowali się innymi pracami, niż opisane powyżej. W tym czasie na wydziałach tych pracowały pozostałe urządzenia produkcyjne. Równocześnie odwołujący nie pracował stale w warsztacie ślusarskim, gdyż tam byli zatrudnieni tzw. ślusarze warsztatowi. Obecność odwołującego w tym warsztacie, tak jak pozostałych ślusarzy utrzymania ruchu, ograniczała się wyłącznie do odebrania polecenia przez przełożonego i pobrania stosownych materiałów i narzędzi. Dodatkowo ilość prac związanych z usuwaniem awarii i konserwacją w obrębie wielkich pieców wymagała okresowego wsparcia ekip remontowych również przez ślusarzy warsztatowych. W takim charakterze ubezpieczony pracował do końca zatrudnienia w tej firmie.
Ubezpieczony, w trakcie pracy na tym wydziale, podlegał takim samym warunkom szkodliwym, jak pracownicy tego wydziału pracujący przy produkcji, tj. wysokiej temperaturze, zapyleniu, hałasowi i oparom siarki. Pracownicy brygad utrzymania ruchu, w tym również ubezpieczony pracowali codziennie w wymiarze8 godzin na dobę, zaś gdy dochodziło do awarii i powstawała konieczność jej pilnego usunięcia, to pracowali przeważnie w godzinach nadliczbowych.
Ponadto Sąd ustalił, że pracownicy odchodzący z tego przedsiębiorstwa, jak świadkowie w niniejszej sprawie, otrzymywali od pracodawcy świadectwa pracyw warunkach szczególnych. Odwołujący świadectwa takiego jednak nie trzymał. Natomiast świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych wystawił muZakład (...) Sp. z o.o.wB., który był podmiotem stworzonym przez osoby z zarząduHuty (...)i realizującym dotychczasową produkcję tej huty, na jej urządzeniach. Okres zatrudnienia u tego pracodawcy, od 16 czerwca 1995r. do 31 grudnia 1998r., przy wykonywaniu takich samych prac, jak w spornym okresie, został odwołującemu zaliczony do pracy w warunkach szczególnych.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: akt organu rentowego, zeznań świadków:K. O.iL. D.(k.29-31), a także akt osobowych odwołującego, dołączonych do akt niniejszej sprawy.
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom świadków, gdyż są spójne i wzajemnie się potwierdzają, a nadto znajdują potwierdzenie w dokumentacji osobowej odwołującego. Należy również podkreślić, że świadkowie precyzyjnie i w sposób nie budzący najmniejszej wątpliwości określili charakter pracy odwołującego. Nadto świadekL. D., który byłw okresie spornym zatrudniony na stanowisku tożsamym ze stanowiskiem odwołującego, ma ten okres zaliczony do pracy w warunkach szczególnych w oparciu o wydane mu przez pracodawcę, świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego,H. O.zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2016r. poz. 887, ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowańRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Natomiast jak stanowi § 1, ust 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami".
W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn
2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach.
Zaś do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach, zalicza się także okresy pracy górniczej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz okresy zatrudnienia na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin.
Przedmiotem sporu pozostawało ustalenie, czy okres zatrudnieniaH. O.wHucie (...)wB.w okresie od 18 grudnia 1990r. do 31 maja 1995r. można uznać z okres pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku, wykonywanej w szczególnych warunkach, a tym samym, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, po ukończeniu 60 roku życia.
Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych wedługart. 184jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treściart. 184przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2007r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychposiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego wart. 32również po dniu 31 grudnia 2007r. oraz nieprzystąpieniu do OFE. Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie.
Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracyw warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że stanowisko jakie mu formalnie przypisano nie jest wymienione w wykazie. Wymieniony wyżej wykaz A nie określa bowiem stanowisk pracy, ale definiuje rodzaj prac, które są uważane za wykonywane w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie nazwa zajmowanego stanowiska, ale rodzaj, charakter i warunki pracy.
Ubezpieczony ukończył 60 lat życia i złożył wniosek o przekazanie środków zgormadzonych w OFE na rzecz dochodów budżetu państwa. Kwestie te nie były ostatecznie sporne.
Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy nie zaliczył mu żadnego okresu takiej pracy.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd przyjął, że ubezpieczony posiada wymagany 15 letni okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony bez względu na nazwę zajmowanego stanowiska, wykonywał stalei w pełnym wymiarze czasu pracy, prace w szczególnych warunkach w okresie zatrudnienia wHucie (...)wB.od momentu podjęcia zatrudnienia w tej hucie, tj. od 18 grudnia 1990r., do końca zatrudnienia u tego pracodawcy, tj. do 31 maja 1995r.
W całym tym okresie ubezpieczony faktycznie, stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał wyłącznie prace związane z remontami i bieżącą konserwacją urządzeń będących częścią urządzeń produkcyjnych huty, na wydziałach będących w ruchu. W szczególności jego praca odbywała się przez pełne dniówki robocze w hali produkcyjnej huty, na wydziale wielkich pieców, gdzie pracowały w tym czasie pozostałe urządzenia produkcyjne.
Prace przy obsłudze urządzeń wielkiego pieca, wymienione zostały w wykazie A, dział III, poz. 4, stanowiącym załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.). Natomiast praca przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie, została wymieniona w wykazie A, dział XIV, poz. 25.
Bez znaczenia pozostaje, że pracodawca nie wystawił mu za ten okres świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Fakt wykonywania takiej pracy został bowiem w stosunku do spornego okresu, wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych wkodeksie postępowania cywilnego(por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283).
Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, żeH. O.z momentem ukończenia wieku 60 lat, tj.(...), spełnia łącznie wszystkie warunki niezbędne do przyznania emerytury z obniżonego wieku, wynikające z treściart. 184, ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a tym samym jego odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na względzie powyższe, Sąd z mocyart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jakw sentencji i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od 12 kwietnia 2016r.
(-) SSO Mariola Szmajduch