Sąd Okręgowy w Poznaniu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 1231/15
Data wyroku: 2016-02-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Hanna Bartkowiak, Leszek Matuszewski, Dariusz Śliwiński

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 lutego 2016 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Hanna Bartkowiak
SSO Leszek Matuszewski
SSO Dariusz Śliwiński
Protokolant: p.o. stażystyJ. T.
przy udzialeA. H.Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu
po rozpoznaniu w dniu 03 luty 2016r.
sprawyW. G.
oskarżonego zart. 177 § 1 kki inne
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Szamotułach
z dnia 30.09.15 r. sygn. akt II K 670/14
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Szamotułach do ponownego rozpoznania
D. Ś.H. L.M.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 30 września 2015 r. Sąd Rejonowy w Szamotułach w sprawie sygn. akt II K 670/14 uznał oskarżonegoW. G.za winnego popełnienia przestępstwa zart. 177 § 1 i 2 kkw zw. zart. 178 § 1 kkiart. 178a § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, za które wymierzył mu karę 10 lat pozbawienia wolności, dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, zasądził od oskarżonego zadośćuczynienia na rzeczA. M. (1)oraz na rzeczS.iT. P., a nadto orzekł o zaliczeniu na poczet kary okresu tymczasowego aresztowania oraz obciążył oskarżonego kosztami procesu (k. 1620-1621).
Apelacjęod powyższego wyrok wniósł obrońca oskarżonego zaskarżając go w całości na korzyść oskarżonego (k. 1695-1708).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się zasadna i zaskarżony wyrok nie mógł się ostać.
Zgodnie z treściąart. 436 kpksąd odwoławczy może ograniczyć rozpoznanie środka odwoławczego tylko do poszczególnych uchybień, podniesionych przez stronę lub podlegających uwzględnieniu z urzędu, jeżeli rozpoznanie w tym zakresie jest wystarczające do wydania orzeczenia, a rozpoznanie pozostałych uchybień byłoby przedwczesne lub bezprzedmiotowe dla dalszego postępowania.
Z tych względów Sąd Okręgowy ograniczył rozpoznanie apelacji obrońcy oskarżonego jedynie do wybranych kwestii, które przemawiały za koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
Przechodząc do meritum, podzielić należy stanowisko skarżącego w przedmiocie dopuszczenia się przez Sąd I instancji obrazy przepisuart. 410 kpk, zgodnie z którym podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy, przesłuchując szereg świadków, odczytywał również ich zeznania złożone w postępowaniu przygotowawczym jednak nie w całości, lecz we fragmentach, jak wskazują protokoły rozpraw. W ten sposób zostali przesłuchani:A. M. (1),T. P.,M. S.,A. M. (2),P. R.,M. Ł.,M. K. (1),J. K.,K. K. (1),M. K. (2),A. S. (1),E. K.,K. K. (2),Z. G.,A. P.,W. K.,D. M.,D. S.,D. P. (1),A. S. (2),R. J.,Z. Z.,D. P. (2),D. P. (3),G. C.,A. K.. Nie mniej jednak z tych protokołów nie wynika, jakie konkretne fragmenty zeznań świadków z postępowania przygotowawczego, zawarte na wskazanych przez Sąd Rejonowy kartach, zostały odczytane. W konsekwencji niejasne pozostaje również, do jakich fragmentów odczytanych zeznań odnosili się następnie ww. świadkowie, w szczególności w jakim zakresie podtrzymali swoje wcześniejsze zeznania.
Nie sposób również uznać, iż słowo „fragmenty” w treści protokołów rozprawy dotyczących odczytania zeznań ww. świadków z postępowania przygotowawczego pojawiło się jedynie wskutek omyłki pisarskiej, a w rzeczywistości odczytano ich zeznania z postępowania przygotowawczego w całości. Nad omyłką pisarską można by się zastanawiać, gdyby dotyczyło to jednego lub co najwyżej kilku świadków, ale nie w przypadku dwudziestu sześciu świadków, w tym pokrzywdzonej, ojca pokrzywdzonej oraz naocznych świadków zdarzenia. Ponadto z protokołów rozprawy wynika, że co do części świadków odczytywano całość ich zeznań z postępowania przygotowawczego. Co więcej w przypadku niektórych świadków Przewodniczący rozprawy wskazał konkretnie, jakie fragmenty ich wcześniejszych zeznań zostały odczytane.
Mając na uwadze powyższe uznać należało, iż ani Sąd Odwoławczy ani strony niniejszego postępowania, nie mają możliwości w sposób pewny określić zakresu materiału dowodowego pochodzącego ze źródeł osobowych, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia Sądu I instancji. W konsekwencji kontrola instancyjna orzeczenia, jak również pełna realizacja praw procesowych stron postępowania nie była możliwa, co przemawiało jednoznacznie za koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Ponadto podzielić należało zastrzeżenia obrońcy oskarżonego co do oceny wiarygodności zeznańD. M., która miała widzieć, że oskarżony po zdarzeniu trzymał w ręku butelkę wina „cin-cin”. Sąd Rejonowy przy ocenie zeznań tego świadka w ogóle nie wspomniał, żeD. M.nie była przypadkowym świadkiem zdarzenia, lecz funkcjonariuszem Policji, który podejmował na miejscu interwencję w związku ze zdarzeniem. Chociażby z tych względów jej spostrzeżenia nie mogły być bagatelizowane z uwagi na fakt, iż żadna inna osoba butelki po alkoholu w ręki oskarżonego nie widziała. Ocena zeznańD. M.winna być w tym zakresie pogłębiona. Tymczasem Sąd Rejonowy nie wskazał, czy uznał, że świadek ten zeznawał w tym zakresie świadomie niezgodnie z prawdą, czy też zachodziły jakieś szczególne przesłanki do przyjęcia, że jego postrzeżenia, czy też ich odtwarzanie mogły być zakłócone, wskutek czego nietrafnie opisał on rzeczywiste zdarzenie.
Waga tej okoliczności dla linii obrony oskarżonego miała szczególnie ważkie znaczenie. Treść opinii biegłego z dziedziny toksykologii wskazuje, że stężenie alkoholu stwierdzone we krwi oskarżonego po zdarzeniu nie wykluczało przyjęcia, iż w momencie zdarzenia mógł być on trzeźwy w wariancie najbardziej dla niego korzystnym, jeśli przyjmie się, że po zdarzeniu wypił on deklarowaną przez siebie ilość określonego rodzaju alkoholu. Z tych względów negatywne zweryfikowanie linii obrony oskarżonego w tym zakresie powinno mieć charakter pozbawiony wątpliwości. Wątpliwości te w przypadku, gdy w żaden sposób usunąć ich nie można, winny być bowiem rozstrzygane na korzyść oskarżonego (art. 5 § 2 kpk).
W końcu obrońca oskarżonego nie bez racji podniósł, iż oddalenie jego wniosku o ponowne przeprowadzenie oględzin pojazduM. (...)nr rej. (...)jako zmierzającego tylko do przedłużenia postępowania, budzi zasadnicze wątpliwości, w sytuacji gdy obrońca oskarżonego działający od pierwszych czynności postępowania, nie został zawiadomiony o terminie i miejscu oględzin tegoż pojazdu w postępowaniu przygotowawczym. W ocenie Sądu Okręgowego obrona winna mieć możliwość wzięcia udziału w niepowtarzalnej czynności procesowej, w toku której badana była między innymi kwestia sprawności działania wspomagania układu kierowniczego. Oczywistym pozostaje, iż w razie jakichkolwiek ingerencji w układ kierowniczy pojazdu, który brał udział w zdarzeniu, ponowne oględziny tego pojazdu byłyby bezprzedmiotowe. Jednakże w razie braku jakichkolwiek podejrzeń, iż ta część układu mechanicznego pojazdu była w późniejszym okresie przerabiana, względnie naprawiana, ponowne oględziny pojazdu z udziałem obrońcy oskarżonego gwarantowałyby oskarżonemu możliwość realizacji jego prawa do obrony w sposób zdecydowanie pełniejszy.
Reasumując, lakoniczna forma oddalenia wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego w tym zakresie (k. 1509) ograniczająca się jedynie do wskazania, że zmierzał on do przedłużenia postępowania, zdaje się wskazywać, iż Sąd Rejonowy niesłusznie obniżył wartość tego wniosku tylko do taktycznego zabiegu obrońcy, którego celem było odsunięcie w czasie rozstrzygnięcia Sądu I instancji co do meritum sprawy.
Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy, w oparciu oart. 437 § 1 kpkuchylił zaskarżony wyrok i przekazał niniejszą sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Szamotułach.
Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy nieodzowne będzie ponowne przesłuchanie w charakterze świadków:A. M. (1),T. P.,M. S.,A. M. (2),P. R.,M. Ł.,M. K. (1),J. K.,K. K. (1),M. K. (2),A. S. (1),E. K.,K. K. (2),Z. G.,A. P.,W. K.,D. M.,D. S.,D. P. (1),A. S. (2),R. J.,Z. Z.,D. P. (2),D. P. (3),G. C.,A. K., przy czym Sąd Rejonowy będzie baczył, aby w razie konieczności odczytania ich wcześniejszych zeznań precyzyjnie określić zakres odczytywanych materiałów.
Ponadto Sąd Rejonowy winien zbadać ewentualną możliwość i celowość powtórzenia czynności oględzin pojazdu markiM. (...)nr rej. (...), mając na uwadze realizację przez oskarżonego prawa do obrony, pod kątem sprawności działania wspomagania układu kierowniczego tegoż pojazdu.
W pozostałym zakresie Sąd Rejonowy może poprzestać na ujawnieniu zgromadzonego materiału dowodowego na podstawieart. 442 § 2 kpk.
Po uzupełnieniu postępowania dowodowego w wyżej wskazanym zakresie Sąd I instancji dokona ponownie jego wszechstronnej oceny, z szczególnym uwzględnieniem uwag Sądu Okręgowego dotyczących oceny zeznańD. M., a następnie ponownie rozważy możliwość pociągnięcia oskarżonego do odpowiedzialności karnej za zarzucony mu czyn.
/D. Ś./ /H. B./ /L. M./