Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 551/16
Data wyroku: 2016-09-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kazimierz Kostrzewa
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.)

Sygn. akt IV U 551/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 września 2016 roku
Sąd Okręgowy w Tarnowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Kazimierz Kostrzewa
Protokolant: protokolant sądowy Marta Bartusiak
po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaJ. Z.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 30 maja 2016 roku nr(...)
w sprawieJ. Z.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemuJ. Z.emeryturę od dnia(...)roku.
Sygn. akt IV U 551/16

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 6 września 2016 r.
Decyzją z dnia 30.05.2016 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówiłJ. Z.przyznania prawa do emerytury. W uzasadnieniu swej decyzji organ rentowy wskazał, iż odwołujący nie spełnia przesłanek przyznania świadczenia emerytalnego określonych wustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. 2004 r. Nr 39 poz. 353 z póź. zm.), bowiem nie udokumentował 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wymienionej w wykazie A bądź B stosownie dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm.).
Odwołanie od decyzji wniósłJ. Z., który podniósł, że pracował w warunkach szczególnych na stanowisku kierowcy co najmniej 15 lat. Wnosił o ustalenie tej okoliczności na podstawie zeznań świadków. W konsekwencji odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji organu rentowego poprzez przyznanie mu prawa do emerytury.
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

    Bezsporne w niniejszej sprawie było, żeodwołującyJ. Z.ur.(...)r. w dniu(...)r. osiągnął 60 lata życia. Na dzień 01.01.1999 r. legitymuje się okresem zatrudnienia wynoszącym ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Odwołujący złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych w OFE za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa.
/okoliczności bezsporne/
Ponadto  Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Odwołujący od dnia 18.08.1978 r. podjął zatrudnienie w(...)wB.- gdzie pracował do dnia 31.01.2004 r. na stanowisku kierowcy. Wytwórnia wytwarzała podkłady strunobetonowe dla kolejnictwa.
Obecnie ten pracodawca nie istnieje. Odwołujący pracował w tym przedsiębiorstwie w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego jeździł samochodem ciężarowy o nośności powyżej 3,5 tonymarki S.(...), a po zakupieniu przez to przedsiębiorstwo od 2001 r. także samochodem ciężarowymmarki K.. Pracę w tym charakterze wykonywał w wymiarze pełnego etatu, stale, każdego dnia co najmniej po 8 godzin dziennie. Odwołujący woził materiały wykorzystywane przy produkcji podkładów tj. piasek, żwir, wapno, stal, paliwo w beczkach i oleje, które były wykorzystywane do smarowania form, podzespołów i utrzymania wszelkiego rodzaju sprzętu. Sporadycznie jeździł samochodemmarki Ż., kiedy jechał doT.naZakłady (...)po butle z gazem technicznym, kiedy było małe zamówienie, ponieważ przy większym zamówieniu jechał samochodem ciężarowym o nośności pow. 3,5 tony. W okresie od 22.01.1988 r. do 31.01.1990 r. przebywał na urlopie bezpłatnym, w ramach którego był przez innego pracodawcę oddelegowany do pracy na budowie eksportowej w Iraku w okresie od 22.01.1988 r. do 30.11.1989 r. na stanowisku betoniarz. W okresie od 24.10.1978 r. do 13.10.1980 r. odwołujący odbywał zasadniczą służbę wojskową. W dniu 16.05.2016 r. odwołujący złożył wniosek o przyznanie emerytury.
/dowód: świadectwo pracy z dnia 31.07.2003 r. –k. 7 ar czII,
zaświadczenie z dnia 05.05.1997 r. -k. 115 ar czI,
dokumentacja pracownicza,
zeznania świadkaK. S.–k. 15v as,
zeznania świadkaW. W.–k. 15-16 as,
zeznania odwołującego -k. 16 as,
wniosek z dnia 16.05.2016 r. –k. 1-4 ar czII/.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadkówK. S.iW. W.
bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazywały, iż w okresie od 18.08.1978 r. do 31.12.1998 r. odwołujący w(...)wB.był zatrudniony na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o nośności powyżej 3,5 tonymarki S.(...). Pracę w tym charakterze wykonywał w wymiarze pełnego etatu, stale, każdego dnia co najmniej po 8 godzin dziennie. Świadkowie pracowali z odwołującym na przestrzeni całego spornego okresu i dzięki temu posiadali wiedzę na ten temat. Zeznania świadków korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym i pozwalały w sposób wiarygodny ustalić rzeczywisty charakter pracy odwołującego we wskazanym okresie. Sąd z tego okresu wyłączył okres od 22.01.1988 r. do 31.01.1990 r., kiedy odwołujący przebywał na urlopie bezpłatnym, w ramach którego był przez innego pracodawcę oddelegowany do pracy na budowie eksportowej w Iraku w okresie od 22.01.1988 r. do 30.11.1989 r. Z dokumentów wynika, ze odwołujący miał pracować na stanowisku betoniarz i odwołującemu nie udało się wykazać, aby w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy był zatrudniony na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony.
Sąd w zasadniczej części dał wiarę zeznaniom odwołującego odnośnie wykonywanej przez niego pracy na stanowisku kierowcy w spornym okresie zatrudnienia bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazywały, iż pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w spornym okresie. Depozycje te potwierdzały zeznania świadków oraz dowody z dokumentów z wyłączeniem jego zeznań co do charakteru jego pracy na budowie eksportowej w Iraku.
Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów zalegających w aktach rentowych odwołującego, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości Sądu, zarówno treść jak i forma dokumentów nie były kwestionowane prze strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich jakie należałoby uwzględnić urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego w tym wynikającego zart. 244 i art.245 kpc. Sąd uznał za wiarygodne świadectwo pracy odwołującego z dnia 31.07.2003 r. z tym że uznał, iż okoliczność, że stanowisko odwołującego zostało określone jako kierowca, a nie kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony to niedokładność ze strony pracownika, który sporządzał to świadectwo.
Sąd rozważył, co następuje:
Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czyJ. Z.przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 r. poz. 748 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z koleiart. 32 ust.4stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawieRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z §1 Rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze , wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, ze za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. §4 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Kwestią sporną pomiędzy stronami było ustalenie, czyJ. Z.pracował w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia w(...)wB.od 18.08.1978 r. do 31.12.1998 r. jako kierowca samochodu ciężarowego o nośności powyżej 3,5 tony na podstawie świadectwa pracy, dokumentacji pracowniczej, zeznań świadków i jego zeznań.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia (§ 4 ust. 3). W myśl § 21 ust. 1, 4 i 5 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 22 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r., III UZP 5/85 wyjaśnił, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Pogląd ten został rozwinięty w znowelizowanymart. 473 kpc, który stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyr. SN z dnia 02.02.1996 r. II URN 3/95 OSNP 1996/16/239).
W oparciu o dokumentację pracowniczą, świadectwo pracy, zeznania świadków oraz zeznania odwołującego Sąd ustalił, iż odwołujący w okresie od 18.08.1978 r. do 31.12.1998 r. kiedy był zatrudniony w(...)wB.pracował na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, która to praca została zaliczona, zgodnie z wykazem A dział VIII pkt. 2, będącym załącznikiem dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o nośności powyżej 3,5 tonymarki S.(...)i woził materiały wykorzystywane przy produkcji podkładów tj. piasek, żwir, wapno, stal, paliwo w beczkach i oleje, które były wykorzystywane do smarowania form, podzespołów i utrzymania wszelkiego rodzaju sprzętu. Sporadycznie jeździł samochodemmarki Ż., kiedy jechał doT.naZakłady (...)po butle z gazem technicznym, kiedy było małe zamówienie, ponieważ przy większym zamówieniu jechał samochodem ciężarowym o nośności pow. 3,5 tony. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 kwietnia 2012 r. II UK 233/11 stwierdził, że jeśli czynności wykonywane w warunkach nienarażających na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia mają charakter incydentalny, krótkotrwały, uboczny w stosunku do czynności podstawowych kwalifikowanych jako praca w szczególnych warunkach, to nie ma podstaw, aby tej pracy nie zaliczać do okresu uprawniającego do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.).(OSNP 2013/7-8/86, por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2009 r. II UK 333/08 LEX nr 1001310). W ocenie Sądu brak zatem podstaw aby kierowanie przez odwołującego samochodemmarki Ż.wykonywane sporadycznie w tym okresie miało dyskwalifikować ten okres jako okres zatrudnienia w warunkach szczególnych. Sąd z tego okresu wyłączył natomiast okres od 22.01.1988 r. do 31.01.1990 r., kiedy odwołujący przebywał na urlopie bezpłatnym, w ramach którego był przez innego pracodawcę oddelegowany do pracy na budowie eksportowej w Iraku w okresie od 22.01.1988 r. do 30.11.1989 r. Z dokumentów wynika, ze odwołujący miał pracować na stanowisku betoniarz i odwołującemu nie udało się wykazać, aby w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy był zatrudniony na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego pow. 3,5 tony. Po uwzględnieniu spornego okresu od 18.08.1978 r. do 31.12.1998 r. z wyłączeniem okresu od 22.01.1988 r. do 31.01.1990 r. odwołujący legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szkodliwych określonych w wykazie A w wymiarze co najmniej 15 lat.
Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę w przedmiotowej sprawie odwołujący spełnia przesłanki do przyznania tzw. wcześniejszej emerytury, wynikające z treści art. 32 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a w szczególności§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm.). osiągnął bowiem wiek 60 lat ((...)r.), oraz na dzień 01.01.1999 r. posiada wymagany okres zatrudnienia, a przede wszystkim spełnia kwestionowaną dotąd przez organ rentowy przesłankę w postaci co najmniej 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ po uznaniu mu spornego okresu pracy w warunkach szczególnych tj. od 18.08.1978 r. do 31.12.1998 r. z wyłączeniem okresu od 22.01.1988 r. do 31.01.1990 r. legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Dlatego też mając na uwadze powyższe rozważania Sąd działając na mocy wskazanych wyżej przepisów prawa zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego z dnia 30.05.2016 r. w ten sposób, że przyznał odwołującemu prawo do emerytury od dnia(...)roku, to jest od osiągniecia wieku emerytalnego. Mając na względzie powyższe orzeczono na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego iart.47714§ 2 k.p.c.