Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 1085/15
Data wyroku: 2016-05-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Wrembel-Woźniak, Paulina Wawrzynkiewicz, Małgorzata Truskolaska-Żuczek
Słowa kluczowe: Lokal Socjalny
Podstawa prawna: art. 189 k.p.c., art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów

Sygn. akt IV Ca  1085/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 maja 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący -  Sędzia SO Anna Wrembel-Woźniak
Sędzia SO Paulina Wawrzynkiewicz
Sędzia SO Małgorzata Truskolaska-Żuczek (spr.)
Protokolant  protokolant sądowy-stażysta Magdalena Wierzchowska
po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaT. R.
przeciwko miastu(...)W.
o ustalenie
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
z dnia 05 grudnia 2014 r., sygn. akt II C 2402/13

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten tylko sposób, że w punkcie II przyznaje radcy prawnemuM. B.kwotę 147 zł 60 gr (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy), w tym 23% podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu powodowiT. R.i poleca wypłacenie tej kwoty z zasobów Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ wW.);

2
w pozostałym zakresie oddala apelację;

3
przyznaje radcy prawnemuM. B.kwotę 73 zł 80 gr (siedemdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu powodowiT. R.w postępowaniu apelacyjnym i poleca wypłacenie tej kwoty z zasobów Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie).

Małgorzata Truskolaska-Żuczek Anna Wrembel-Woźniak Paulina Wawrzynkiewicz
Sygn. akt IV Ca 1085/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy ustalił, że pomiędzy powódkąE. L., a pozwanym miastem stołecznymW., istnieje stosunek najmulokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wW.– wobec bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu, dokonanego przez pozwanego pismem z dnia 16 lutego 2012 r. (pkt 1) oraz zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 2).
Sąd ustalił, że powódka mieszka w przedmiotowym lokalu od dzieciństwa, z tym, że od chwili zawarcia w dniu 15 listopada 1995 r. umowy najmu (po śmierci dziadków) jest jego najemczynią. W dniu 27 lutego 2009 r. powódka urodziła dziecko; w okresie ciąży i w pierwszych miesiącach po porodzie powódka nie przybywała w lokalu, wymagała bowiem opieki, której udzielali jej znajomi oraz ojciec dziecka, mieszkający wR.. Nieobecność powódki w lokalu przyul. (...)wynosiła łącznie kilka miesięcy - od jesieni 2009 r. powódka z dzieckiem mieszka nieprzerwanie w tym lokalu.
Na skutek przeprowadzonego przez pracowników pozwanego w dniu 28 listopada 2011 r. postępowania wyjaśniającego (po złożeniu przez powódkę wniosku o wykup lokalu) ustalono, że powódka nie mieszka w przedmiotowym lokalu od trzech lat. Informacji takich udzieliły trzy lokatorki, sąsiadki powódki, osoby w wieku 70-80 lat, które – podpisując protokół sporządzony przez pracowników pozwanego – zastrzegły, że nie godzą się „na ewentualny udział w postępowaniu sądowym”. Pracownicy pozwanego nie zastali powódki w domu, nie złożyli jej wizyty o innej porze dnia, nie rozmawiali też z dozorcą budynku celem uzyskania informacji o fakcie zamieszkiwania powódki w przedmiotowym lokalu.
W dniu 7 grudnia 2011 r. jedna z w/w sąsiadek,M. G., stawiła się osobiście w Wydziale Zasobów Lokalowych pozwanego i sprostowała swoje wyjaśnienia z dnia 28 listopada, wyjaśniając przyczyny swojej decyzji i potwierdzając, że powódka mieszka w wynajmowanym przez siebie lokalu.
Pismem z dnia 16 lutego 2012 r. pozwany wypowiedziałE. L.umowę najmu przedmiotowego lokalu, z zachowaniem 6-miesięcznego terminu wypowiedzenia (ze skutkiem na 31 sierpnia 2012 r.), wskazując jako przyczynę wypowiedzenia niezamieszkiwanie w lokalu przez najemczynię przez okres dłuższy niż 12 miesięcy, a jako podstawę prawną –art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów(…). Powódka odwoływała się od tego wypowiedzenia, ale bezskutecznie.
Pismem z dnia 8 marca 2012 r. skierowanym do pozwanego, lokatorzy budynku przyul. (...)potwierdzili fakt stałego zamieszkiwania przez powódkę wlokalu nr (...); analogiczne pismo zostało też wystosowane do Burmistrza GminyW.P.(który wcześniej podtrzymał decyzję o wypowiedzeniu powódce umowy najmu).
Sąd stwierdził, że powództwo – którego podstawą prawną jestart. 189 kpc– jest uzasadnione. Zdaniem Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził zaistnienia przesłanki, która stała się przyczyną wypowiedzenia umowy najmu, tj. niezamieszkiwania przez powódkę w lokalu przez okres dłuższy niż 1 rok. Nieobecność powódki w lokalu, spowodowana stanem jej zdrowia w okresie ciąży i połogu, trwała łącznie kilka miesięcy. Nie został też potwierdzony fakt podnajmowania przez powódkę lokalu. Przesłuchani w toku postępowania świadkowie – sąsiedzi powódki oraz dozorczyni domu – zaprzeczyli tezie, że powódka wyprowadziła się z lokalu na dłuższy czas i że podnajmowała lokal innym osobom. Zeznania te są zbieżne z treścią pisemnych oświadczeń lokatorów budynku skierowanych do wynajmującego i do Burmistrza Gminy w marcu 2012 r. Sąd podkreślił, że świadkowie są dla powódki osobami obcymi, nie mającymi żadnego interesu w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.
Sąd nie podzielił poglądu pozwanego, że ustalenie stanu faktycznego winno nastąpić na podstawie wyjaśnień sąsiadów, zaprotokołowanych przez pracowników pozwanego w listopadzie 2011 r. Te same osoby przesłuchane przed Sądem w charakterze świadków, nie potwierdziły swoich informacji udzielonych pracownikom pozwanego, wyjaśniając przyczyny tych rozbieżności (są osobami starszymi, gorzej widzą i słyszą, były zdenerwowane pytaniami zadawanymi im na klatce schodowej, nie czytały protokołu spisywanego przez pracowników(...)W., a jedna z sąsiadekM. G., miała w tym okresie pretensje do powódki, że trzyma w domu psy). Fakt zamieszkiwania przez powódkę w przedmiotowym lokalu (poza krótkimi okresami w okresie ciąży) i nie wynajmowania lokalu osobom trzecim, potwierdziła jednoznacznie również dozorczyni, świadekM. S.(z którą pracownicy pozwanego wcześniej w ogóle się nie kontaktowali).
Z uwagi na to, że żaden z przeprowadzonych przed Sądem dowodów nie potwierdził okoliczności podnoszonych przez wynajmującego w wypowiedzeniu umowy najmu, a przeciwnie – wszystkie te dowody potwierdziły wersję powódki co do bezzasadności i bezskuteczności wypowiedzenia tej umowy, Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo.
W złożonej apelacji pozwany(...)W.zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego zmianę i oddalenie powództwa. Skarżący zarzucił naruszenieart. 233 kpcpolegające na przekroczeniu granicy „własnego przekonania”, brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i wybiórczą jego ocenę, skutkujące przyjęciem, że powódka udowodniła bezzasadność przesłanek wypowiedzenia dokonanego przez pozwanego, a ponadto błędne przyjęcie przez Sąd, że podstawą wypowiedzenia z dnia 16 lutego 2012 r. było podnajmowanie przedmiotowego lokalu przez powódkę.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy podziela w całości ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji oraz dokonaną przez ten sąd ich prawną ocenę - i przyjmuje je za własne, co czyni zbędnym ich ponowne przytaczanie w tym miejscu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2001 r., V CKN 348/2000).
Wbrew zarzutom skarżącego Sąd I instancji nie naruszył prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, wszechstronnie rozważył zebrany w sprawie materiał dowodowy, a dokonując jego oceny nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów.
Istotnie, powołaną w wypowiedzeniu umowy najmu jego przyczyną, był fakt niezamieszkiwania przez powódkę w lokalu przez okres dłuższy niż 12 miesięcy (art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów– k. 11), a nie - także - podnajmowanie lokalu osobom trzecim. Okoliczność ta była jednak ustalana w toku postępowania z uwagi na zgłoszone przez pozwanego wnioski dowodowe, w szczególności dowód z zeznań świadków „na okoliczność użyczenie lokalu osobom trzecim” (odpowiedź na pozew – k. 49). Powołanie się przez Sąd I instancji na niespełnienie również tej przesłanki wypowiedzenia nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i oceny prawidłowości ustaleń Sądu w zakresie nie spełnienia przesłanki powołanej w wypowiedzeniu. Trafnie Sąd Rejonowy uznał, że przeprowadzone przed Sądem postępowanie dowodowe zaprzeczyło zaistnieniu okoliczności, na które wynajmujący powołał się w wypowiedzeniu. Żaden z przesłuchanych świadków nie potwierdził faktu nie zamieszkiwania przez powódkę w spornym lokalu przez wskazany w powołanym przepisie okres ponad 12 miesięcy.
Podkreślić należy, że wynajmujący zdecydował się na wypowiedzeniu umowy najmu dysponując informacjami uzyskanymi od trzech lokatorek – sąsiadek powódki. Nie sposób odmówić wynajmującemu prawa do podjęcia takiej decyzji w oparciu o uzyskane dane, jednak – z uwagi na doniosłe dla najemczyni konsekwencje wynikające z dokonanego wypowiedzenia – celowe było dołożenie przez pozwanego większej staranności w uzyskaniu koniecznych informacji, w szczególności poprzez ponowienie próby skontaktowania się z najemczynią, możliwości wejścia do lokalu, przeprowadzenia wywiadu wśród większej ilości sąsiadów, a przede wszystkim uzyskania informacji odnośnie zamieszkiwania przez powódkę w lokalu od dozorcy budynku. Przeprowadzenia takich czynności pozwany zaniechał.
Faktem jest, że pomiędzy oświadczeniami sąsiadek powódki co do jej zamieszkiwania wlokalu nr (...), złożonymi do protokołu pracownikom pozwanego, a zeznaniami tych samych osób przesłuchanych w charakterze świadków przed Sądem, zachodzą rozbieżności. Ich przyczyny zostały jednak wyjaśnione, a ponadto sama sprzeczność pomiędzy zeznaniami nie pozbawia Sądu nie tylko możliwości, ale wręcz konieczności dokonania ceny, czy i której wersji zeznań należy dać wiarę i dlaczego. Sąd Rejonowy dokonał takiej oceny, wyjaśnił przyczyny, dla których uznał za wiarygodne zeznania świadków złożone przed Sądem, po pouczeniu świadków o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Należy też podkreślić, że uznane za wiarygodne zeznania świadkówM. G.,J. K.iH. J., zostały potwierdzone zeznaniami świadkówM. S.,B. U.iH. S., z którymi pracownicy pozwanego nie nawiązywali wcześniej kontaktu w celu potwierdzenia faktu zamieszkiwania przez powódkę w wynajmowanym przez nią lokalu.
Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd I instancji nie odmówił wiary zeznaniom przesłuchanych w charakterze świadków pracowników pozwanego (B. M.iK. K., obecnieT.) wskazując, że osoby te na podstawie własnych obserwacji nie mogły stwierdzić, czy powódka istotnie nie zamieszkiwała w wynajmowanym lokalu, uznał tylko, że osoby te nie zadały sobie trudu, aby przeprowadzić bardziej szczegółowe czynności, zmierzające do ustalenia okoliczności istotnych dla podjęcia przez pozwanego decyzji o umożliwieniu powódce dalszego zajmowania lokalu, w szczególności nie próbowały sprawdzić, czy powódka przebywa w lokalu poza godzinami pracy i jaką wiedzę o tej lokatorce ma dozorca domu.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 kpcoddalił apelację jako niezasadną, orzekając o kosztach na podstawieart. 98 kpcw zw. z § 6 pkt 3 i § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) [tekst pierwotny: Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348, tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461].

Małgorzata Truskolaska-Żuczek Anna Wrembel-Woźniak Paulina Wawrzynkiewicz