Sąd Rejonowy w Toruniu
XI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XI Ns 25/16
Data wyroku: 2016-10-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Larysa Rozmarynowicz

Sygn. akt: XI Ns 25/16

POSTANOWIENIE
Dnia 3 października 2016 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu XI Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Larysa Rozmarynowicz

Protokolant:

sekr. sądowy Ewelina Czarnecka

po rozpoznaniu w dniu 30 września 2016 r. w Toruniu na rozprawie
sprawy z wnioskuB. D. (1)
z udziałemK. D.
o podział majątku wspólnego
postanawia:

I
ustalić, że w skład majątku wspólnegoB. D. (1)iK. D.wchodzi wyłącznie:

a
nieruchomość położona wB., oznaczonanumerem geodezyjnym (...), zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz garażem blaszanym, dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadziksięgę wieczystą o numerze (...)o wartości 135 000 zł ( sto trzydzieści pięć tysięcy złotych),

II
ustalić, że udziały wnioskodawczyni i uczestnika w majątku wspólnym są równe.

III
dokonać podziału majątku wspólnegoB. D. (1)iK. D.w ten sposób, że nieruchomość opisaną w punkcie pierwszym sentencji przyznać na wyłączną własnośćB. D. (1).

IV
zasądzić odB. D. (1)na rzeczK. D.kwotę 67 500 zł ( sześćdziesiąt siedem tysięcy pięćset) tytułem spłaty, płatną w terminie 7 dni od dnia prawomocności niniejszego postanowienia, z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności.

V
nakazać pobrać od wnioskodawczyniB. D. (1)na rzecz Skarbu Państwa ( Kasy Sądu Rejonowego w Toruniu) kwotę 690 zł ( sześćset dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu wydatków.

VI
nakazać zwrócić uczestnikowiK. D.ze Skarbu Państwa ( Kasy Sądu Rejonowego w Toruniu) kwotę 10 zł ( dziesięć) z tytułu nadpłaconej zaliczki.

VII
ustalić, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

XI Ns 25/16

UZASADNIENIE
WnioskodawcaB. D. (1)wniosła o podział majątku objętego wspólnością ustawową małżeńską jej i jej mężaK. D.. Jako składnik majątku wskazała nieruchomość położoną wB.i wniosła o przyznanie jej przedmiotowej nieruchomości oraz rozłożenie spłaty dla uczestnika na raty.
Uczestnik w odpowiedzi na wniosek (k. 41) przyznał składnik majątku wspólnego stron, przy czym wnosił o przyznanie jemu na wyłączną własność przedmiotowej nieruchomości, co argumentował lepszymi możliwościami płatniczymi po swojej stronie.
Strony pozostawały zgodne także w tym zakresie, że nieruchomość nie nadaje się do fizycznego podziału z uwagi na niewielką powierzchnię działki. Wnioskodawczyni wskazywała nadto, że uczestnik znęcał się nad nią i z tego względu nie chce zamieszkiwać z nim na jednej nieruchomości.

Sąd ustalił i zważył co następuje:
B. D. (1)( z domuS.) iK. D.zawarli związek małżeński w dniu 17 listopada 1984 roku przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego wO.. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 2 listopada 2009 roku w sprawie I C 1128/07 orzeczono rozwód małżonkówD., przy czym orzeczenie uprawomocniło się 2 lipca 2010 roku. Wniosek o podział majątku został pozostawiony bez rozpoznania.
/dowód: wyrok k. 19 - 20 /
W 1991 rokuB.iK. D.nabyli do majątku wspólnego nieruchomość położoną wO., gminaB., na działce o oznaczeniu geodezyjnym 40/7, dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadziksięgę wieczystą o numerze (...). Nieruchomość jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i garażem. Wartość nieruchomości wynosi 135 000 zł.
/dowód: odpis księgi wieczystej k.1 8, opinia k. 60/
Sąd Rejonowy w Toruniu wyrokiem z dnia 8 września 2015 roku w sprawie VIII K 866/15 warunkowo umorzył postępowanie wobecK. D.za przestępstwo znęcania psychicznego i fizycznego nad żonąB. D. (1)na okres próby 2 lat. W punkcie drugim orzekł względem oskarżonego zakaz jakichkolwiek kontaktów z pokrzywdzonąB. D. (2), poza listowymi oraz orzekł zakaz zbliżania się do niej na odległość nie mniejszą niż 50 m, a także orzekł nakaz opuszczenia przezK. D.lokalu przyul. (...).K. D.został skazany także wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 24 listopada 2008 roku w sprawie X K 1400/08, oraz wyrokiem tutejszego Sądu w sprawie XII W 330/08.
/dowód: wyroki k. 40, 42, 44/
K. D.nadużywa alkoholu.
/dowód: opinia k. 46-48/
W domu stron zamieszkuje wnioskodawczyniB. D. (1), a także synS.w okresach kiedy wraca do kraju z zagranicy, gdzie pracuje. Uczestnik zamieszkuje w domu swojego brata, który został przygotowany przez uczestnika do zamieszkania. W zamian za to uczestnik pomaga bratu w prowadzeniu gospodarstwa rolnego.K. D.nadto pracuje zarobkowo wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno – Handlowym (...)i zarabia ok. 2000 zł miesięcznie. Uczestnik zebrał środki na spłatę dla wnioskodawczyni z pożyczki od brata. Wnioskodawczyni zebrała środki na spłatę dla uczestnika – z kredytu bankowego w wysokości 60 300 zł, resztę uzyska z pożyczki od brata.
/dowód: zeznania wnioskodawczyni k. 79 - 80, zeznania uczestnika k. 79 v, zeznania świadkaA. D.k. 79 v /
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznania stron, świadka, opinię biegłej oraz dowody ze zgromadzonych dokumentów. Stan faktyczny był bezsporny między stronami.
Prawdziwość i treść dokumentów nie była kwestionowana przez żadnego z uczestników. Nie wzbudziły one również wątpliwości Sądu, dlatego zostały uznane za wiarygodne.
Sąd w pełni podzielił wnioski opinii biegłej sądowej z dziedziny(...)(k. 60). W ocenie Sądu opinia biegłej sporządzona została w sposób rzetelny i fachowy. Spełnia wymogi poprawności logicznej, odpowiada wymogom aktualnej wiedzy, wycena została dokonana w oparciu o prawidłową metodę porównawczą. Opinia nie była kwestionowana przez strony.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkaA. D.(k. 79v-80), brata uczestnika, który wskazał, że pożyczył uczestnikowi kwotę 40 000 zł oraz że jest w stanie pożyczyć mu jeszcze 28 000 zł. Świadek prowadzi gospodarstwo rolne, obecnie pozwala uczestnikowi zamieszkiwać w budynku mieszkalnym na swojej działce.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania wnioskodawczyniB. D. (1)(k. 79-79v), która wskazała, że na wspólnej nieruchomości stron zamieszkuje obecnie ona oraz starszy syn, kiedy wraca z zagranicy. Wnioskodawczyni wskazała, że nie ma możliwości zapewnienia sobie mieszkania w innym miejscu, wnioskodawczyni pracuje na pełen etat, zarabia 1300 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni podkreśliła, że małżeństwo rozpadło się z winy uczestnika, wobec którego orzeczono obowiązek opuszczenia domu i zakaz zbliżania się do niej. Twierdzenie o zgromadzeniu na koncie wbanku (...)kwoty 60 300 zł znalazło potwierdzenie w dokumencie – wyciągu z rachunku bankowego (k. 76), a twierdzenie o możliwości uzyskania pożyczki w kwocie 7200 zł – w pisemnym oświadczeniu brata wnioskodawczyni (k. 78).
Sąd uznał za wiarygodne również zeznania uczestnikaK. D.(k. 79v), który wskazał, że wynajmuje dom od brata i tam zamieszkuje w zamian za pomoc w prowadzeniu gospodarstwa rolnego brata. Uczestnik zeznał, że pracuje i zarabia ok. 2000 zł miesięcznie. Twierdzenie o uzyskaniu pożyczki od brata znalazło potwierdzenie w zeznaniach brata uczestnika oraz jego pisemnym oświadczeniu (k. 36). Sąd dał wiarę twierdzeniu uczestnika, iż brat może mu pożyczyć również resztę pieniędzy.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie zart. 46 krood chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku. Zgodnie natomiast zart. 1035 kcjeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.
Zgodnie zart. 212 kc, który ma zastosowanie do podziału majątku wspólnego podstawowym i pierwszym sposobem zniesienia współwłasności jest podział fizyczny rzeczy. Dopiero jeżeli podział fizyczny rzeczy nie może być dokonany, bo rzecz nie daje się podzielić, albo występują negatywne przesłanki wymienione wart. 211 kc, zniesienie współwłasności może nastąpić przez przyznanie całej rzeczy jednemu współwłaścicielowi z obowiązkiem spłaty pozostałych. Rozstrzygnięcie o tym, któremu z kilku współwłaścicieli należy przyznać na własność w naturze całą nieruchomość, powinno być poprzedzone rozważeniem usprawiedliwionych interesów wszystkich uprawnionych.
W orzeczeniu z 8 sierpnia 2003 r., V CK 174/2002 (Biul. SN 6/04, s. 39) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że określenie"rzecz, która nie daje się podzielić"(art. 212 § 2 k.c.) odnosi się nie tylko do takiej rzeczy, która fizycznie (w naturze) nie daje się podzielić, ale także do rzeczy, której podział i przydzielenie na własność poszczególnym współwłaścicielom jest ze względu na stosunki osobiste łączące współwłaścicieli, ich zasobność, stosunki rodzinne albo sam rodzaj wniosków o zniesienie współwłasności niemożliwe.
W toku postępowania wnioskodawczyni i uczestnik wnosili o zaniechanie podziału fizycznego nieruchomości z uwagi na jej powierzchnię, a także trwający między małżonkami konflikt. Wnioskodawczyni wspierała swoją argumentację faktem, iż uczestnik znęcał się nad nią fizycznie i psychicznie, czego następstwem był orzeczony wobec uczestnika w sprawie VIII K 866/15 Sądu Rejonowego w Toruniu zakaz zbliżania się do wnioskodawczyni oraz nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z wnioskodawczynią. Sąd uznał podział nieruchomości wspólnej za niecelowy, mając na uwadze istniejący konflikt między stronami oraz wyrok karny skazujący uczestnika.
Obie strony wnosiły o przyznanie nieruchomości na swoją rzecz. Wnioskodawczyni wskazywała, iż nie ma innego miejsca, w którym mogłaby zamieszkać oraz że starszy syn zamieszkuje wspólnie z nią w okresach, gdy nie pracuje za granicą. Obie strony udowodniły swoje możliwości płatnicze (możliwość dokonania spłaty drugiej strony) za pomocą stosownych dokumentów oraz zeznań świadka.
Sąd doszedł do przekonania, że bardziej celowe jest przyznanie nieruchomości położonej wB.wnioskodawczyni. Ponieważ zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestnik wykazali możliwość natychmiastowej spłaty drugiej strony, przyznając nieruchomość na własność jednej ze stron, Sad musiał kierować się innymi argumentami niż możliwości płatnicze. W ocenie Sądu niewskazana jest zmiana dotychczasowego stanu posiadania, ponieważ wnioskodawczyni nie ma innej nieruchomości, w której mogłaby zamieszkać, a potrzeby mieszkaniowe uczestnika są obecnie zaspokojone w ten sposób, że wynajmuje on od brata nieruchomość położoną wZ.. Nawet gdyby uczestnik musiał opuścić nieruchomość wZ., to kwota spłaty uzyskana od wnioskodawczyni oraz kwota ewentualnej pożyczki od brata (na którego pomoc uczestnik może liczyć) stanowią środki przedstawiające realną siłę nabywczą, za które uczestnik byłby w stanie nabyć inną nieruchomość. Przyznanie wspólnej nieruchomości wnioskodawczyni jest uzasadnione również z tego względu, że z nieruchomości korzysta starszy syn stron w okresie, gdy wraca z zagranicy, a także ze względu na zasady współżycia społecznego, gdyż wobec uczestnika orzeczono w wyroku rozwodowym z 2009 r. nakaz eksmisji, a w wyroku karnym z 2015 r. ponownie orzeczono wobec niego obowiązek opuszczenia nieruchomości położonej wB.na okres próby z powodu znęcania fizycznego i psychicznego nad wnioskodawczynią.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawieart. 46 krow zw. zart. 1035 kcw zw. zart. 211 i 212 kcorzekł jak w punkcie III. sentencji postanowienia.
Zgodnie zart. 43§1 kromałżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Obie strony zgodnie wnosiły o ustalenie równych udziałów w majątku wspólnym. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie II. sentencji postanowienia.
Ponieważ udział uczestnika w majątku wspólnym wynosił ½, a wnioskodawczyni w wyniku podziału otrzymała nieruchomość wartą 135 000 zł, w punkcie IV. sentencji Sąd zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kwotę 67 500 zł tytułem spłaty. Oznaczając krótki termin płatności, Sad miał na względzie zgromadzenie przez wnioskodawczynię środków potrzebnych do spłaty w toku postepowania. Krótki termin płatności stanowi zabezpieczenie interesów uczestnika, który w wyniku podziału nie otrzymuje żadnego przedmiotu majątkowego.
Postanowieniem z dnia 06.07.2016 r. Sąd przyznał biegłejB. K.wynagrodzenie w kwocie 1380 zł. Koszty opinii winny obciążać strony po połowie stosownie do wysokości udziałów w majątku wspólnym (po 690 zł). Uczestnik uiścił zaliczkę na poczet opinii w kwocie 700 zł. Mając na uwadze powyższe, Sąd w punktach V. i VI. sentencji nakazał pobrać od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa kwotę 690 zł tytułem zwrotu wydatków oraz zwrócić uczestnikowi kwotę 10 zł z tytułu nadpłaconej zaliczki.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie VII. sentencji na podstawieart. 520§1 kpc.