Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
XI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: XI GC 326/16
Data wyroku: 2016-09-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jakub Idziorek
Słowa kluczowe: Kary Umowne
Podstawa prawna: 484 k.c.

Sygnatura akt XI GC 326/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
S., dnia 13 września 2016 r.
Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie XI Wydział Gospodarczy w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Jakub Idziorek
Protokolant:Wiktoria Skulska
po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r.  w Szczecinie
sprawy z powództwaHurtowni (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.
przeciwkoMiejskiemu Przedsiębiorstwu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.
- o zapłatę

I
zasądza odMiejskiego Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.na rzecz powodaHurtowni (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.kwotę 3757,07 zł (trzy tysiące siedemset pięćdziesiąt siedem zł siedem gr) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 13 września 2016 r. do dnia zapłaty;

II
oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III
znosi wzajemnie między stronami koszty procesu.

Sygn. akt XI GC 326/16

UZASADNIENIE
W dniu 3 lutego 2016 r. powódkaHurtownia (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wS.wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanegoMiejskiego Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wS.kwoty 7514,15 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 12 listopada 2015 roku do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazano, że strony w dniu 8 czerwca 2015 roku zawarły umowę sprzedaży i dostawy materiałów budowalnych na kwotę 38752,38 zł, zgodnie z która powódka miała sprzedać i dostarczyć materiały do 25 czerwca 2015 r., a za niedotrzymanie terminu dostawy przewidziano kare umowna w wysokości 0,5% maksymalnej wartości zamówienia brutto za każdy dzień zwłoki. Powódka spóźniała się z dostawą, przy czym spóźnienie pierwszej partii wynosiło 1 dzień, 2 partii – 5 dni, 3 partii – 8 dni. Ostatecznie pozwana naliczyła karę umowną w wysokości 10463,04 zł, z czego powódka uznała 2617,96 zł i dochodzi w niniejszej sprawie różnicy miedzy tymi kwotami. Zdaniem powódki jej świadczenie było podzielne, stąd kara umowna powinna być obliczana od wartości niedostarczonych materiałów, a nadto że jest rażąco wygórowana – stanowi 28% wartości zamówieni i jest niewspółmierna ze względu na zakres i czas trwania naruszenia
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że termin dostawy towarów z góry był powódce znany, i że ostatecznie kontrakt zrealizowano 21 sierpnia 2015 r.. Umowa podpisana została po przeprowadzeniu procedury przetargowej, gdzie powódka mogła ocenić swoje możliwości realizacji kontraktu. Wskazał też że kara umowna zgodnie z treścią § 3 ust. 2 umowy liczona jest od maksymalnej wartości zamówienia brutto, a nie od niezrealizowanej części dostaw. Wskazał, że pozwany był zainteresowany tylko całościowym wykonaniem zamówienia, a kara umowna ma za zadanie zrekompensować wszelkie niedogodności związane z naruszeniem umowy. Wskazał też że zamówione materiały miały pozwanej służyć do prowadzenia bieżących remontów oraz na wypadek usuwania awarii sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Pozwana spółka musi dysponować zapasem materiałów na wypadek pilnej potrzeby, stąd niezwykle istotne było uzupełnienie braków magazynowych.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Pozwana w dniu 14 maja 2015 r. przesłała powódce specyfikację istotnych warunków zamówienia i zaprosiła do złożenia oferty cenowej na materiały wodociągowe. Powódka przetarg wygrała i w dniu 8 czerwca 2015 r. strony podpisały umowę o sprzedaż i dostawę materiałów wodociągowych – m.in. rur, opasek naprawczych i złączek. Wartość zamówionych towarów wyniosła 38752,38 zł brutto. Ustalono termin dostawy na 14 dni od daty podpisania umowy. Zgodnie z § 4 ust. 1 lit. a umowy wykonawca zapłaci zamawiającemu karę umowną za niedotrzymanie terminu dostawy 0,5% maksymalnej wartości zamówienia brutto, za każdy dzień zwłoki.
Dowód:
umowa k. 23-26, dokumenty WZ i list przewozowy k. 27-28, SIWZ k. 60-74, regulamin udzielania zamówień k. 75-94
Realizacja umowy przebiegała partiami i z opóźnieniem. Pierwsza dostawa obejmowała materiały o wartości 12296,31 zł i zrealizowano ją dzień po terminie, druga dostawa o wartości 7872 zł – 6 dni po terminie, trzecia o wartości 5800,68 zł 12 dni po terminie, następnie była dostawa zwrócona, wreszcie w 34 dni po terminie dostarczono materiały o wartości 9912,57 zł i ostatnia dostawa materiałów o wartości 779,82 zł nastąpiła w dniu 18 sierpnia 2015 roku – 54 dni po terminie. Ostatecznie w trakcie dostaw strony uzgodniły mniejszą ilość rurF.– do pełnych jednostek handlowych, co zmniejszyło ogólna wartość dostarczonych materiałów do kwoty 37177,98 zł
Bezsporne
Pozwana zamówione materiały przeznaczyła na uzupełnienie zapasów magazynowych, używanych w razie potrzeby remontu lub usunięcia awarii.
Bezsporne.
W związku z opóźnieniem w dostawach pozwana wystawiła w dniu 18 sierpnia 2015 roku notę obciążeniową na kwotę 10463,04 zł, którą wyliczyła jako 28% (54 x 0,5%) liczone od kwoty 38752,38 zł. Pismem z dnia 16 września 2015 r. pozwana wniosła uchylenie noty, na co pozwana się nie zgodziła. Pozwana zaakceptowała kare do wysokości 2617,96 zł i w dniu 3 listopada 2015 r. wezwała do zapłaty kwoty 7845,08 zł.
Bezsporne
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo okazało się uzasadnione w połowie.
Stan faktyczny w sprawie w zasadzie był bezsporny. Spór toczył się na linii ustalenia podstawy do obliczenia kary umownej oraz czy jest ona rażąco wygórowana. Niesporne między stronami było, że pozwana opóźniła się w dostawie zamówionych towarów i ostania partia przesłana została 54 dni po terminie.
Odnosząc się do samej podstawy obliczenia kary umownej, to zapis umowny nie pozostawia w tym zakresie wątpliwości - zgodnie z § 4 ust. 1 lit. a wykonawca zapłaci zamawiającemu karę umowną za niedotrzymanie terminu dostawy 0,5% maksymalnej wartości zamówienia brutto, za każdy dzień zwłoki. Dzienna stawka kary liczona jest od maksymalnej wartości zamówienia brutto i brak podstaw do liczenia jej od części niezrealizowanych dostaw.
Zgodnie zart. 484 §§ 1 i 2 k.c.w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. (…) Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana.
Kara umowna może być „rażąco wygórowana” już w chwili jej zastrzegania lub stać się taką w następstwie późniejszych okoliczności, do których można przykładowo zaliczyć to, że szkoda wierzyciela jest znikoma, skutkiem czego zachodzi rażąca dysproporcja pomiędzy jej wysokością a wysokością należnej kary (por. uzasadnienie wyroku SN z 14 lipca 1976 r., I CR 221/76). Wobec zajęcia przez Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów SN z dnia 6 listopada 2003 r. (III CZP 61/03) stanowiska, że kara umowna należy się także w wypadku nieponiesienia przez wierzyciela szkody, należy przyjąć, iż w takim wypadku dłużnik może zażądać jej zmniejszenia, argumentując, że jest ona rażąco wygórowana. Jeżeli u podstaw odpowiedzialności dłużnika tkwi wina, to wówczas jej stopień może stanowić kryterium przy ocenie potrzeby zastosowania § 2 art. 484 (uzasadnienie wyroku SN z 27 stycznia 1972 r., I CR 458/71, OSNCP 1972/9/160). O rażąco wygórowanej karze można też przykładowo mówić w sytuacji, gdy jest ona równa bądź zbliżona do wysokości wykonanego z opóźnieniem zobowiązania, w związku z którym ją przewidziano (wyrok SN z 20 maja 1980 r., I CR 229/80, OSNCP 1980/12/243).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd w części uznał argumenty strony powodowej za rażącym wygórowaniem kary umownej. Biorąc pod uwagę że w tym konkretnym przypadku towar przeznaczono na uzupełnienie braków magazynowych i brak danych aby w okresie opóźnienia w dostawie jakieś prace z tego powodu nie mogły być przeprowadzone (czyli w istocie towar leżał w magazynie), kara umowna w wysokości 28% wartości zamówienia jest zbyt wysoka. Kolejno zwraca uwagę że zdecydowana większość dostaw została zrealizowana z opóźnieniem do 34 dni, jedynie ostatnie partia o stosunkowo niewielkiej wartości 779,82 zł dotarła 54 dni po terminie. Kolejnym argumentem jest zastosowanie do obliczenia kary umownej maksymalnej wartości zamówienia brutto, podczas gdy strony w trakcie realizowania kontraktu zgodnie ograniczyły wartość dostaw do kwoty 37177,98 zł, co powoduje za kara umowna która wiąże się z niezrealizowaniem umowy, w niewielkiej części – ale jednak – od tej umowy się odrywa, gdyż bazą do naliczania kary umownej staje się kwota niezwiązana z wartością kontraktu.
Przeciwko uwzględnieniu całości powództwa przemawia fakt, że powód w ramach procedury przetargowej miał świadomość że taka kara umowna będzie wprowadzona do umowy i umowę taką podpisał.
W tej sytuacji Sąd uwzględnił powództwo w połowie. Biorąc pod uwagę, że wyrok sądu miarkujący karę umowną ma charakter konstytutywny (por. wyrok SN z 23 maja 2013 r. w sprawie IV CSK 644/12), odsetki zasądzono od dnia wyrokowania.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 100 k.p.c.

ZARZĄDZENIE

1
(...)

2
(...)

3
(...)