Sąd Okręgowy w Świdnicy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 1277/15
Data wyroku: 2016-01-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anatol Gul, Jerzy Dydo, Agnieszka Terpiłowska
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 98 kpc.; 391 kpc.; 397§2 kpc.

Sygnatura akt II Cz 1277/15

POSTANOWIENIE
Dnia 25 stycznia 2016r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:
Przewodniczący SSO Anatol Gul
Sędziowie SO Jerzy Dydo
SO Agnieszka Terpiłowska
po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...)weW.

przeciwko:

1
(...) Spółce z ograniczona odpowiedzialnościąwR.

2
(...)weW.

o zapłatę
na skutek zażalenia strony pozwanej(...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wR.na postanowienie Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 27 października 2015r., sygn. akt I C 643/15

postanawia:

I

    zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądzić od strony powodowej(...)weW.na rzecz strony pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwR.kwotę 600 zł kosztów zastępstwa procesowego;

II
oddalić zażalenie w pozostałej części;

III

    zasądzić od strony powodowej(...)weW.na rzecz strony pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwR.kwotę 180 zł kosztów postępowania zażaleniowego.

(...)

UZASADNIENIE
Pozew w sprawie został wniesiony w dniu 19 marca 2015r. pierwotnie jedynie przeciwko stronie pozwanej(...) Spółce z ograniczona odpowiedzialnościąwR.. W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Strona pozwana wniosła o wezwanie do udziału w sprawie(...)weW.. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew strona pozwana wskazała, iż pozwem dochodzone jest po raz kolejny roszczenie wywodzone z tej samej podstawy faktycznej, które było już przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem oddalającym powództwo (sygn. akt I Nc 3477/13).
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2015r. do udziału w sprawie wezwany został(...)weW..
Postanowieniem z dnia 24 września 2015r. Sąd Rejonowy w Świdnicy umorzył postępowanie w sprawie i zasądził od strony pozwanej(...)weW.na rzecz strony powodowej(...)weW.kwotę 842 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż strona powodowa cofnęła powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia i wniosła o zasądzenie kosztów postępowania od(...)weW.. Sąd uznał cofnięcie powództwa za dopuszczalne na podstawieart. 203 § 1 k.p.c.i na podstawieart. 355 § 1 i 2 k.p.c.umorzył postępowanie. Na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.zasądzone zostały koszty procesu od pozwanego, który zaspokoił roszczenie w toku procesu. Na zasądzone koszty składała się opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w kwocie 600 zł oraz opłata sądowa od pozwu w wysokości 225 zł.
Strona pozwana(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwR.pismem z dnia 6 października 2015r.
    wniosła o zasądzenie na swoja rzecz kosztów zastępstwa prawnego w podwójnej wysokości.W uzasadnieniu pisma wskazując, iż po raz kolejny zmuszona była podjąć obronę w sprawie mimo, że identyczna co do stanu faktycznego i podstawy prawnej sprawa toczyła się z udziałem powoda przed innym sądem. Strona powodowa zatem wiedziała, że zapłaty może domagać od strony pozwanej(...)weW.. W oparciu o treśćart. 103 k.p.c.możliwe jest wyłożenie na stronę obowiązku poniesienia kosztów w zasadzie bez względu na wynik sprawy. Nakład pracy pełnomocnika był w sprawie znaczny i jednocześnie znaczący, a także ważący na wyniku sprawy. W ocenie strony pozwanej obciążenie obowiązkiem zwrotu kosztów strony powodowej i drugiego z pozwanych - obu w pełnej wysokości wydaje się zasadne.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 października 2015r. Sąd Rejonowy w Świdnicy oddalił wniosek strony pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwR.(strona pozwana ad. 1) o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wniosek podlegał oddaleniu ponieważ strona pozwana(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwR.przyczyniła się do zaspokojenia roszczenia strony powodowej w podobnym stopniu jak pozwany(...)weW.(strona pozwana ad.2), co wynika bezpośrednio ze stanowiska pełnomocnika pozwanego(...)wyrażonego na rozprawie w dniu 9 września 2015r. i przedłożonych przez niego dokumentów, wskazujących iż dopiero po złożeniu pozwu strona(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwR.wycofała zgłoszenie swojego pacjenta, w związku z czym strona powodowa została poinformowana przez(...)że jeśli zgłosi swoje roszczenie to zostanie ono rozliczone. Co też miało miejsce i czego późniejsza konsekwencją było późniejsze cofnięcie pozwu przez powoda z powodu zaspokojenia roszczenia. Skoro zatem zaspokojenie możliwe było dopiero po wycofaniu zgłoszenia przez stronę pozwaną(...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwR., to strona ta dała swoim zachowaniem podstawę do wytoczenia powództw, a tym samym nie przysługuje jej zwrot kosztów postępowania.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona pozwana(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwR.wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o zasądzenie kosztów w podwójnej wysokości i zasądzenie kosztów postępowania według norm. Zaskarżonemu postanowieniu strona pozwana zarzuciła:
- błąd w ustaleniach faktycznych;
- naruszenie normart. 230 k.p.c.i232 k.p.c.poprzez zastąpienie dowodu oświadczeniem pełnomocnika pozwanego ad. 2.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, iż telefonicznie w dniu poprzedzająca rozprawę z dnia 9 września 2015r. strony zostały zawiadomione przez pracowników Sekretariatu Sądu o cofnięciu pozwu wobec zaspokojenia roszczenia i w związku z tym na tej rozprawie nie powinno być przeprowadzone żadne postępowanie dowodowe, a jeśli tak to z jego wynikami strona pozwana winna mieć możliwość zapoznania się i odniesienia się do nich. Strona pozwana podniosła ponadto, iż już z dokumentów załączonych do pozwu jednoznacznie wynika, iż strona pozwana sporne świadczenie usunęła w dniu 10 lutego 2012r. Treść pisma strony pozwanej ad. 2 wskazuje jedynie, iż po trzech latach zauważa korektę i dokonuje zapłaty.
Sąd Okręgowy zważył:
Zażalenie było w części uzasadnione.
Postanowieniem z dnia 24 września 2015r. zostało umorzone postępowanie w sprawie wobec cofnięcia pozwu. Ponieważ cofnięcie pozwu nastąpiło w toku procesu i poza rozprawą zgodnie z treściąart. 203 § 2 zd. 2 k.p.c.na żądanie pozwanego powód zwraca mu koszty procesu. Stosownie do treściart. 203 § 3 k.p.c.o cofnięciu pozwu pozwany powinien zostać zawiadomiony przez Sąd. Pozwany w terminie dwutygodniowym może złożyć sądowi wniosek o przyznanie kosztów. Pismo, w którym cofnięty został pozew wpłynęło do Sądu w dniu 16 września 2015r. wraz z dowodami nadania jego odpisów pełnomocnikom pozostałych stron postępowania. Brak jest w aktach dowodu by Sąd zgodnie z dyspozycjąart. 203 § 3 k.p.c.zawiadamiał o cofnięciu pozwu. Postanowienie o umorzeniu postępowania zostało wydane w dniu 24 września 2015r. Strona pozwana zatem nie mogła skutecznie we wskazanym terminie zgłosić wniosku o przyznanie kosztów. Sąd pierwszej instancji nie rozstrzygnął o kosztach procesu skarżącego również mimo, iż wniosek o przyznanie tych kosztów został zgłoszony już w odpowiedzi na pozew i powinien zostać rozstrzygnięty wraz z umorzeniem postępowania. Dopuszczalne było zatem, wobec braku rozstrzygnięcia o kosztach procesu w postanowieniu umarzającym postępowanie, rozstrzygnięcie o tych kosztach w kolejnym postanowieniu na podstawie wniosku strony pozwanej, złożonego po doręczeniu postanowienia o umorzeniu postępowania. Wniosek został nadany w dniu doręczenia postanowienia o umorzeniu postępowania i może zostać potraktowany jako wniosek o uzupełnienie postanowienia w rozumieniuart. 351 § 1 k.p.c.
Słusznie zauważa skarżąca, iż oparcie rozstrzygnięcia o kosztach procesu jedynie na wyjaśnieniach pełnomocnik strony pozwanej ad.2 złożonych na rozprawie w dniu 9 września 2015r. było nieuzasadnione. Tym bardziej nieuzasadnione pozostawało oparcie rozstrzygnięcia o kosztach procesu na wskazanych przez Sąd pierwszej instancji dokumentach (k: 125- 128), z których dowód nie został przeprowadzony w sprawie i zgłoszonych już po cofnięciu powództwa. Skutkiem cofnięcia pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia, na tym etapie procesu, pozostaje brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Zatem celem rozstrzygnięcia o kosztach procesu Sąd pierwszej instancji mógł oceniać jedynie ten etap postępowania, na którym to postępowanie się zakończyło.
W świetle treści samego pozwu sporne zapisy w systemie rozliczeń strony pozwanej ad.2 zostały usunięte przez poprzednika prawnego strony pozwanej ad.1 w dniu 10 lutego 2012r. Podstawę faktyczną roszczenia strony powodowej w stosunku do strony pozwanej ad.1 stanowił fakt, iż mimo to należność za udzielone świadczenie nie została rozliczona przez pozwanego ad.2. Należy zaznaczyć, iż strona pozwana ad.2 w odpowiedzi na pozew wskazywała, iż istnieje możliwość rozliczenia tego świadczenia po złożeniu przez stronę powodową stosownego wniosku. I następnie w 2015r. (w toku procesu) dokonała rozliczenia tego świadczenia.
Z samych twierdzeń strony powodowej i strony pozwanej ad.2 wynika, iż strona pozwana ad.1 nie miała wpływu na rozliczenie pomiędzy powyższymi podmiotami. Jeśli nawet w jakiś sposób doszło do, jak to określa strona pozwana ad.2, „koincydencji” w zakresie nałożenia się, w odniesieniu do tego samego pacjenta, dat udzielenia świadczeń zdrowotnych, to przyczyny leżące po stronie poprzednika prawnego strony pozwanej ad.1 zostały usunięte na długo przed wytoczeniem powództwa w sprawie. Trudno ocenić, z jakich powodów mimo to strona pozwana ad.2 zdecydowała się rozliczyć świadczenie dopiero w 2015r., oczekując wniosku (mimo szeregu wcześniejszych pism strony powodowej). Należy jednak ponownie podkreślić, iż strona pozwana ad.1 nie miała wpływu na czynności podejmowane przez stronę pozwaną ad.2, która dokładnie w warunkach jakie istniały już w dniu 10 lutego 2012r. nie zapłaciła za świadczenie udzielone przez stronę powodową do wytoczenia powództwa a następnie w toku procesu je zapłaciła. Strona pozwana ad.1 nie dała powodu do wytoczenia powództwa, a jego wynik w postaci cofnięcia powództwa był efektem zaspokojenia roszczenia przez stronę pozwaną ad.2. Strona pozwana ad.1 nie przegrała zatem procesu i żądanie zasądzenia kosztów procesu, co do zasady pozostawało uzasadnione w oparciu o treśćart. 98 § 1 k.p.c.
Należy jednak zaznaczyć, iż pozostawało ono zasadne jedynie wobec strony powodowej, która to powództwo przeciwko stronie pozwanej ad.1 wytoczyła. Skarżącą w zażaleniu podtrzymała twierdzenia zawarte we wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego, a wniosek zawierał żądanie zasądzenia kosztów zarówno od strony powodowej jak i od strony pozwanej ad.2 w podwójnej wysokości. Zażalenie nie precyzuje już od kogo w ocenie strony pozwanej ad.1 koszty miały by być zasądzone co uzasadnia przyjęcie, iż strona wnosi stosownie do wniosku od obu stron. Niezasadny jednak pozostaje wniosek o zasądzenie tych kosztów od strony pozwanej ad.2. Ostatecznie strona pozwana ad.2 przegrała proces - zaspokajając roszczenie w jego toku. Jednakże strona pozwana ad.2 nie pozostawała dysponentem tego postępowania, i nie ona wytoczyła niezasadne powództwo przeciwko stronie pozwanej ad. 1. Powołany przez skarżącą przepisart. 103§1 k.p.c.uzależnia wyłożenie obowiązku poniesienia kosztów od niesumiennego czy niewłaściwego postępowania strony w toku procesu a nie poza nim czy przed nim (por. wyr. SN z 25.8.1967 r., II PR 53/67, Legalis;).Żadnej czynności podejmowanej w toku procesu przez stronę pozwaną ad.2 nie można przypisać cechy niesumiennego lub niewłaściwego postępowania, które wpłynęło na powstanie dalszych i niepotrzebnych kosztów tego postępowania. Nieuzasadnione pozostaje żądanie zatem o zasądzenie od strony pozwanej ad.2 kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej ad.1.
Nieuzasadnione pozostawało również żądanie w zakresie przyznania tych kosztów w podwójnej wysokości. Do oceny wniosku zastosowanie znajdują przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 j.t.) stosowane na podstawie § 21 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U.2015.1804). Do spraw bowiem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Nakład pracy w sprawie, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, odpowiadał nakładowi w porównywalnych sprawach. Sprawa nie była szczególnie skomplikowana a postępowanie, jak wskazano wyżej, zakończyło się umorzeniem postępowania przed przeprowadzeniem postępowania dowodowego. W oparciu o treść § 2 ust 1 cyt. Rozporządzenia nie było podstaw do oceny, iż żądane skarżącej zasądzenia wynagrodzenie w podwójnej wysokości stawki minimalnej pozostaje uzasadnione.
Wniosek został oddalony w całości przez Sąd pierwszej instancji, Sąd Okręgowy dokonał zmiany tego orzeczenia jedynie w zakresie przyznanych kosztów, w pozostałym zakresie zasadne pozostawało oddalenie wniosku.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.obciążając w tym zakresie kosztami poniesionymi przez stronę pozwaną ad.1 - stronę przegrywającą proces – stronę powodową. Zasądzona została od strony powodowej na rzecz strony pozwanej ad.1 kwota 180 zł w tym kwota 150 zł na podstawie§ 6 pkt. 3w zw. z § 12 ust. 2 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) i kwota 30 złotych tytułem opłaty od zażalenia.
W konsekwencji zażalenie podlegało uwzględnieniu w części o czym Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.i w części oddaleniu o czym orzeczono na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.
(...)