Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 858/16
Data wyroku: 2016-09-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Adam Bednarczyk, Aleksandra Mazurek
Podstawa prawna: art 280 § 1 kk

Sygn. akt VI Ka 858/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 września 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Adam Bednarczyk (spr.)
Sędziowie:  SO Aleksandra Mazurek
SWSO Robert Gmyz

Protokolant sekr. sądowy Łukasz Sierdziński
przy udziale prokuratora Józefa Gacka
po rozpoznaniu dnia 27 września 2016 r.
sprawyP. U. (1)synaB.iA.,ur. (...)wW.
oskarżonego o przestępstwo zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kk
M. K. (1)synaM.iB.,ur. (...)wW.
oskarżonego o przestępstwo zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
z dnia 8 kwietnia 2016 r.    sygn. akt IV K 2/16
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zwalnia obu oskarżonych od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze przejmując je na rachunek Skarbu Państwa; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.G. C.i adw.A. L.kwoty po 516,60 zł, obejmujące wynagrodzenia za obronę z urzędu w instancji odwoławczej oraz podatek VAT.
SWSO Robert Gmyz SSO Adam Bednarczyk SSO Aleksandra Mazurek
VI Ka 858/16

UZASADNIENIE
P. U. (1)został oskarżony o to, że:
w nocy z 1 na 2 września 2015 roku wW.woj.(...), działając wspólniei w porozumieniu zM. K. (1)użył przemocy w stosunku doJ. M. (1)w postaci przytrzymywania ręką za twarz i przyciskana ciałem do ściany, a następnie dokonał zaboru w celu przywłaszczenia telefonu komórkowegomarki S. (...), karty do bankomatu(...), karty miejskiej oraz pieniędzy w kwocie 70 złotych o łącznej wartości strat 200 złotych na szkodę w/w pokrzywdzonego, przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym za czyn zart. 280 § 1 kkw warunkachart. 64 § 2 kki po odbyciu łącznie co najmniej kary roku pozbawienia wolności i w ciągu 5 lat po odbyciu w całości tej kary, tj. będąc uprzednio skazanym m.in. wyrokiem Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. IV K. 611/08 za czyn zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kki inne na karę 4 lat i 6 miesięcy, który to wyrok objęty został wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Lublinie z dnia 3 grudnia 2010 roku w sprawie o sygn. IV K 599/10 i wówczas orzeczono karę łączną 6 lat pozbawienia wolności, którą odbywał w okresie od 11 września 2008 r. do 9 września 2014r.,tj. o czynzart. 280 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kk

M. K. (1)został oskarżony o to, że:

w nocy z 1 na 2 września 2015 roku wW.woj.(...), działając wspólniei w porozumieniu zP. U. (1)użył przemocy w stosunku doJ. M. (1)w postaci przytrzymywania ręką za twarz i przyciskana ciałem do ściany,a następnie dokonał zaboru w celu przywłaszczenia telefonu komórkowegomarki S. (...), karty do bankomatu(...), karty miejskiej oraz pieniędzy w kwocie 70 złotych o łącznej wartości strat 200 złotych na szkodę w/w pokrzywdzonego, przy czym czynu tego dopuścił w warunkachart. 64 § 1 kki po odbyciu łącznie co najmniej kary roku pozbawienia wolności i w ciągu 5 lat po odbyciu w całości tej kary tj. będąc uprzednio skazanym min. wyrokiem Sądu Rejonowego w Łomży z dnia 3 grudnia 2001 roku w sprawie II K 815/01 za czyn zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kna karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz Sądu Rejonowego w Łomży z dnia 28 marca 2002 roku w sprawie II K 957/01 za czyn zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kkna karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, które to wyroki następnie zostały objęte wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Łomży w sprawie II K 638/02 z dnia 17 stycznia 2003 r. i wówczas orzeczono w stosunku do w/w karę łączną 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbywał w okresie od 4 października 2004 r. do 19 sierpnia 2011 r., a na poczet wykonania której zaliczono okres tymczasowego aresztowania od 16 sierpnia 2001 r. do 2 kwietnia 2002 r.tj. o czyn zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kk
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie wyrokiem z dnia8 kwietnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt IV K 2/16 orzekł:

I
oskarżonychP. U. (1)orazM. K. (1)uznał za winnych popełnienia zarzucanych im czynów wyczerpujących dyspozycjęart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 kki za to na podstawieart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 kkwymierzył oskarżonym kary po 4 lata pozbawienia wolności;

II
na podstawieart. 63 § 1 i 5 k.k.na poczet orzeczonych wpkt. Ikar pozbawienia wolności zaliczył każdemu z oskarżonych okres tymczasowego aresztowaniaw sprawie,P. U. (1)od dnia 02.09.2015 roku do dnia 3.01.2016i od dnia 30.01.2016 do dnia 08.04.2016 roku,M. K. (1)od dnia 2.09.2015 r. do dnia 08.04.2016 roku.

III
dowód rzeczowy wskazany w wykazie DRZ 4636 pod poz. 4 nakazał pozostawić w aktach sprawy;

IV
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.G. C.kwotę 720 (siedemset dwudziestu) złotych netto + VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemuP. U. (1)z urzędu;

V
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. L.kwotę 720 (siedemset dwudziestu) złotych netto + VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemuM. K. (1)z urzędu;

VI
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonych w całości od ponoszenia kosztów sądowych, przejmując wyłożone w toku postępowania wydatkina rachunek Skarbu Państwa.

Z powyższym wyrokiem nie zgodzili się obrońcy oskarżonych. Zaskarżyli przedmiotowy wyrok w całości, zarzucając mu:
Obrońca z urzędu oskarżonegoM. K. (1): błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia poprzez uznanie przez Sąd meriti, że czyn przypisany oskarżonemu stanowi typ podstawowy określony w przepisieart. 280 § 1 k.k., podczas gdy występujący w sprawie całokształt okoliczności podmiotowo -przedmiotowych, takich jak zachowanie i sposób działania sprawcy, rodzaj i nasilenie zastosowanych przez oskarżonego środków rozbójniczych, rozmiar szkody wyrządzonej przestępstwem, a nadto stopień zawinienia, motywacja sprawcy oraz odczucie szkody przez pokrzywdzonego, powinien skutkować uznaniem, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, określony w przepisieart. 283 k.k., co w konsekwencji spowodowało orzeczenie wobec oskarżonego zbyt surowej kary. Uwzględniając powyższe, wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uznanie, iż czyn przypisany oskarżonemu stanowi wypadek mniejszej wagi zart. 283 k.k.i wymierzenie oskarżonemu kary w dolnych granicach ustawowego zagrożenia za ww. przestępstwo.

Obrońca z urzędu oskarżonegoP. U. (1):

1
obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia

a)art. 7 k.p.k.w zw. zart. 4 k.p.k.poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na całkowicie dowolnej ocenie wyjaśnień oskarżonegoP. U. (1)i niesłusznej odmowie wiary tym wyjaśnieniom w zakresie, w jaki oskarżony nie przyznawał się do stosowania względem pokrzywdzonego przemocy oraz zaprzeczył, że razem zM. K. (1)ukradli pokrzywdzonemu kartę do bankomatu(...)oraz kartę miejską, co skutkowało poczynieniem wadliwych ustaleń faktycznych, a dokonana przez sąd I instancji ocena wyjaśnień oskarżonej została uznana jedynie za realizację przyjętej przezP. U. (1)linii obrony, cow konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego skazania oskarżonego za czyn zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.,
b)art. 7 k.p.k.poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegając na całkowicie dowolnej ocenie wyjaśnień oskarżonegoM. K. (1)i uznaniu,  przyznanie się oskarżonego do popełnienia zarzucanego czynu i odmowa składania wyjaśnień, stanowi podstawę do ustalenia faktycznego, że razem zP. U. (1)stosował przemoc fizyczną względem pokrzywdzonego oraz wspólnie i w porozumieniu dokonali kradzieży karty do bankomatu(...)i karty miejskiej podczas gdy oskarżonyP. U. (1)składając obszerne i logiczne wyjaśnienia zaprzeczył takiemu przebiegowi zdarzeń, co w konsekwencji doprowadziło di bezpodstawnego skazania oskarżonego za czyn zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § k.k.,
c)art. 7 k.p.k.poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zeznań świadkaJ. M. (1)w zakresie w jakim twierdził on, że oskarżeniP. U. (1)iM. K. (1)stosowali wobec niego przemoc fizyczną oraz ukradli mu kartę do bankomatu(...)oraz kartę miejską, bowiem jego zeznania są spójne, konsekwentne i logiczne, podczas gdy prawidłowa analiza i ocena tego dowodu, z uwagi na liczne nieścisłości w treści zeznań świadka, powinna prowadzić do wniosku, że zeznania te ww. zakresie są niespójne, niewiarygodne i niekonsekwentne, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego skazania oskarżonego za czyn zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.,
2.błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że oskarżonyP. U. (1)popełnił zarzucony mu czyn w sytuacji, gdy brak było wystarczających i jednoznacznych dowodów świadczących o stosowaniu wobec pokrzywdzonego przemocy i kradzieży karty do bankomatu(...)i karty miejskiej, co w konsekwencji doprowadziło do jego bezpodstawnego skazania za czyn zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.,
3. z ostrożności procesowej, w przypadku nieuwzględnienia przez sąd odwoławczy powyższych zarzutów zaskarżonemu wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że czyn przypisany oskarżonemuP. U. (1)stanowi typ podstawowy przestępstwa rozboju określony wart. 280 § 1 k.k., podczas gdy występujące w sprawie okoliczności natury przedmiotowej i podmiotowej, takie jak niska wartość skradzionego mienia, sposób działania oskarżonych związany z niskim stopniem oddziaływania fizycznego na pokrzywdzonego oraz motywy jakim kierował się oskarżony (część pieniędzy uzyskanych z przestępstwa chciał przeznaczyć na jedzenie), a ponadto wyrażenie skruchy i przeproszenie pokrzywdzonego, który wybaczył oskarżonym i odzyskał 70 złotych oraz telefon komórkowy, winny skutkować uznaniem, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi określony wart. 283 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k., co w konsekwencji spowodowało orzeczenie wobec oskarżonego zbyt surowej kary, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nienadaniu właściwego znaczenia okolicznościom łagodzącym występującym w sprawie i przecenieniu przez sąd I instancji okoliczności obciążających oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia oskarżonemu rażąco niewspółmiernie surowej kary pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat.
Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w stosunku do oskarżonegoP. U. (1)w całości i orzeczenie odmienne co do istoty sprawy poprzez zakwalifikowanie czynu oskarżonegoP. U. (1)jako czynu z art. 119 k.w. i wymierzenie mu łagodnej kary, w przypadku nieuwzględnienia przez sąd odwoławczy zarzutów wskazanych powyżej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w stosunku do oskarżonegoP. U. (1)w całości i orzeczenie odmienne co do istoty sprawy poprzez zakwalifikowanie czynu oskarżonegoP. U. (1)jako wypadku mniejszej wagi stypizowanego wart 283 k.k.w zw. zart. 280 § 1 kki wymierzenie oskarżonemu łagodniejszej kary w wymiarze 3 lat pozbawienia wolności, względnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w stosunku do oskarżonegoP. U. (1)w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Ponadto, wniósł o zasądzenie na rzecz adwokataG. C.- obrońcy z urzędu -nieopłaconych, ani w całości, ani w części, kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Mając na uwadze to, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia w niniejszej sprawie wniosła jedynie działająca z substytucji obrońcy z urzędu oskarżonegoP. U. (1)adw.J. Z., Sąd odwoławczy zobowiązany jest poczynić na wstępie pewne uwagi.
Dla oczyszczenia przedpola do dalszych rozważań stwierdzić należy, że treść apelacji obrońcy z urzędu oskarżonegoP. U. (1)adw.G. C., skierowana jest przeciwko całości rozstrzygnięcia o winie i karze w odniesieniu do oskarżonegoP. U. (1)i taki jest też gravamen tego środka zaskarżenia. Wniesienie zatem wniosku o uzasadnienie przez substytuta co do całości wyroku obejmować może wyłącznie umotywowanie przez Sąd odwoławczy aspektów odnoszących się do winy i kary tego oskarżonego, nie obliguje zaś automatycznie do sporządzenia pisemnych motywów rozstrzygnięcia w odniesieniu do wespół z nim działającego oskarżonegoM. K. (1), tak jak chciałby tego substytut. Niezrozumiałym jest wnioskowanie przez substytuta o uzasadnienie przez Sąd Okręgowy zagadnień dotyczących cyt.innych konsekwencji prawnych czynu(k. 757), w sytuacji gdy wyrok Sądu I instancji i jego kontrola instancyjna wobec braku stwierdzenia bezwzględnych przyczyn odwoławczych przez Sąd obejmuje w zasadzie wyłącznie stwierdzenie winy oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.i wymierzenie w związku z jego popełnieniem kary bezwzględnej 4 lat pozbawienia wolności. Z tych też względów Sąd odwoławczy ograniczył zatem pisemne motywy rozstrzygnięcia do jednego z oskarżonychP. U. (1).
W ocenie Sądu odwoławczego przedstawiona przez Sąd I instancji ocena dowodów co do czynu zarzucanego oskarżonemuP. U. (1)pozostaje pod ochroną prawa procesowego (art. 7 k.p.k.) z uwagi na to, że została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.). Sąd rozważył wszystkie okoliczności sprawy przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.) oraz wyczerpująco i logicznie – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego uargumentował swoje przekonanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k.) w odniesieniu do zarzucanego oskarżonemu czynu zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.W ocenie Sądu odwoławczego Sąd Rejonowy w sposób bardzo szczegółowy, wnikliwy dokonał oceny zeznań pokrzywdzonegoJ. M. (1)nie unikając analizy wszelkich okoliczności w tych zeznaniach odnoszących się do użycia przemocy wobec niego przez oskarżonych oraz ich logicznego wytłumaczenia, co znalazło wyraz w pisemnych motywach rozstrzygnięcia. Sąd odwoławczy podziela ocenę zeznań pokrzywdzonego, albowiem Sąd I instancji w sposób uzasadniony i poparty realiami sprawy doszedł do przekonania, że stanowią one wespół z protokołem okazania rzeczy podczas której pokrzywdzony rozpoznał skradziony telefon oraz protokół oględzin rzeczy w postaci płyty CD zawierającej zapis z monitoringu wiarygodny materiał dowodowy, a owe niemające znaczenia nieścisłości w ich treści wynikają z upływu czasu, bądź dynamizmu przebiegu zdarzenia w którym brał udział pokrzywdzony i sam oskarżonyP. U. (1). Przede wszystkim dostrzec i podkreślić należy, że owe nieścisłości w relacjonowaniu pokrzywdzonego nie dotyczą istoty sprawy. ŚwiadekJ. M. (1)wskazał we wszystkich swoich zeznaniach na poszczególne czynności sprawcze i zachowanie obu oskarżonychP. U. (1)iM. K. (1)co do okoliczności zdarzenia, momentu i motywacji działania obu oskarżonych, jak i zajął jednoznaczne stanowisko co do użycia wobec niego przemocy i wpływu na jego wolę, która została przełamana a pokrzywdzony w wyniku jej użycia utracił rzeczy należące do niego. Opisał także jakie mienie utracił na skutek tego zdarzenia i działania oskarżonych, że bez wątpienia była to karta do bankomatu(...), karta miejska. Opisał i wskazał, że oskarżeniP. U. (1)iM. K. (1)w wyniku współdziałania zabrali mu także telefonmarki S. (...)-peria, pieniądze w kwocie 70 złotych, które to mienie pokrzywdzony odzyskał wyłącznie na skutek interwencji Policji. Pokrzywdzony w toku składania zeznań na etapie całego postępowania określił szczegółowo na czym polegało zastosowanie wobec niego przemocy, cyt.na przyciśnięciu go do ściany i trzymaniu za szczękę, co miało niewątpliwie uniemożliwić mu wezwanie pomocy i interwencję osób z zewnątrz.
Nie sposób kwestionować wiarygodności jego zeznań wyłącznie przez pryzmat faktu, że pokrzywdzony w trakcie zdarzenia pozostawał pod wpływem alkoholu, albowiem zdolności do prawidłowego postrzegania rzeczywistości przezJ. M. (1)nie budziły wątpliwości interweniującego funkcjonariusza Policji, który wykonywał czynności z udziałem pokrzywdzonego zmierzające do wykrycia i ujęcia sprawców. Właśnie w wyniku zawiadomienia pokrzywdzonego o dokonanym na jego osobie rozboju świadek udał się naul. (...)i wespół z pokrzywdzonym na skutek podjętej penetracji terenu zatrzymał oskarżonych. Percepcja pokrzywdzonego nie została zaburzona na tyle by nie rozpoznał oskarżonych ani rzeczy należących do niego a zabezpieczonych przez świadkaJ. M. (2). ŚwiadekJ. M. (2)wiarygodnie opisał okoliczności w których powziął wiadomość o zdarzeniu, zrelacjonował zatrzymanie oskarżonych, następnie wskazał na poszczególne działania, które przyczyniły się do ujęcia oskarżonych i złożenia przez nich wyjaśnień, w których obaj oskarżeni przyznali się do popełnienia zarzucanego im aktem oskarżenia czynu. Zeznania te pozostają spójne z pozostałym ujawnionym materiałem dowodowym, protokołami przesłuchań pokrzywdzonego, jak i samych oskarżonych, którzy złożyli w tym przedmiocie wyjaśnienia stanowiące w części podstawę ustaleń faktycznych.
Przy czym, podnieść także należy, że na sprawstwo oskarżonegoP. U. (1)w odniesieniu do tego czynu wskazuje to, że w toku postępowania przygotowawczego oskarżony przyznał się popełnienia zarzucanego mu czynu. W toku pierwszego przesłuchania, wyjaśniłże w nocy 2 września 2015 roku wraz z oskarżonymM. K. (1)podeszli do młodego człowieka naPlacu (...)i okradli go. Wskazał, że on trzymał mężczyznę jedną ręką,M. K. (1)drugą i wyjaśnił, że to on wyjął pieniądze z kieszeni pokrzywdzonego, aM. K. (1)zabrał mu telefon. Wyjaśnił także, że następnie odeszli z miejsca zdarzenia w kierunkuulicy (...)i zatrzymała ich policja. W toku postępowania sądowego na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016 roku oskarżonyP. U. (1)także podtrzymał wcześniej złożone wyjaśnienia, konsekwentnie przyznawał się do zaboru pokrzywdzonemu pieniędzy w kwocie 70 zł, zaprzeczając jednocześnie że stosował przemoc i że wydanie mienia nastąpiło wyłącznie w ten sposób, że włożył rękę do kieszeni pokrzywdzonego i oparł się o niego. Powyższa zmiana w treści wyjaśnień, słusznie została umotywowana przez Sąd I instancji, który wskazał, iż modyfikacja wyjaśnień oskarżonego zmierzała do umniejszenia jego odpowiedzialności karnej i wykazania jego winy wyłącznie za kradzież, nie zaś rozbój. Stanowiło to przyjętą przez niego linię obrony, która została przez zgromadzony wiarygodny i prawidłowo oceniony materiał dowodowy w sprawie obalona. Treść wyjaśnień oskarżonego, który zaprzeczył stosowaniu przemocy stoi w sprzeczności z zeznaniami pokrzywdzonego, jak i logiką następujących po sobie wydarzeń, albowiem nie sposób uznać, że pokrzywdzony wyłącznie na skutek oparcia się obcej osoby o niego i włożenia ręki do kieszeni bezwolnie oddałby mu swoje mienie, które stanowiło realną wartość finansową.
Przestępstwo, jakiego dopuścił się oskarżonyP. U. (1)popełnione zostałow warunkach powrotu do przestępstwa w rozumieniuart. 64 § 2 k.k., albowiem oskarżony tego czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym za czyn zart. 280 § 1 k.k.i po odbyciu łącznie co najmniej kary roku pozbawienia wolności i w ciągu 5 lat po odbyciu w całości tej kary, tj. będąc uprzednio skazanym m.in. wyrokiem Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. IV K 611/08 za czyn zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 64 § 2 kki inne na karę 4 lat i 6 miesięcy, który to wyrok objęty został wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Lublinie z dnia 3 grudnia 2010 roku w sprawie o sygn. IV K 599/10 i wówczas orzeczono karę łączną 6 lat pozbawienia wolności, którą odbywał w okresie od 11 września 2008 r. do 9 września 2014 r. Tym samym zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona przestępstwa zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.
Sąd Okręgowy nie podzielił argumentacji obrońcy, że czyn jakiego dopuścił się oskarżony określony wart. 280 § 1 k.k.należałoby zakwalifikować jako wypadek mniejszej wagi w rozumieniuart. 283 k.k.Sprzeciwia się temu szereg okoliczności. Słusznie przyjmuje się w judykaturze na przestrzeni lat, iż wypadek mniejszej wagi zachodzi wówczas, gdy okoliczności popełnienia czynu zabronionego wskazują, że z jednej strony sam czyn charakteryzuje się niewielkim stopniem społecznej szkodliwości, z drugiej zaś, jego sprawca nie jest na tyle niebezpieczny dla społeczeństwa, aby stosować wobec niego zwykłą karę przewidzianą za zrealizowane przez niego przestępstwo (por. J. Makarewicz,Kodeks karny..., s. 446-447; wyrok SN z dnia 7 lutego 1935 r., II K 1627/34). Istota wypadku mniejszej wagi sprowadza się zatem do szczególnego sposobu zachowania oskarżonego realizującego wszystkie znamiona przestępstwa określone w typie podstawowym, które sprawia, że taki czyn sprawcy stanowi przestępstwo zasługujące na łagodniejszą karę. O przyjęciu wypadku mniejszej wagi decydują przedmiotowe i podmiotowe znamiona czynu, ze szczególnym uwzględnieniem tych elementów, które są charakterystyczne dla danego rodzaju przestępstw (por. wyrok SN z dnia 9 października 1996 r., V KKN 79/96). Wśród znamion strony przedmiotowej istotne znaczenie mają w szczególności: rodzaj dobra, w które godzi przestępstwo; zachowanie się i sposób działania sprawcy; użyte środki; charakter i rozmiar szkody wyrządzonej lub grożącej dobru chronionemu prawem; czas, miejsce i inne okoliczności popełnienia czynu oraz odczucie szkody przez pokrzywdzonego. Wśród elementów strony podmiotowej istotne są stopień zawinienia oraz motywacja i cel działania sprawcy. Jak podkreślał Sąd Najwyższy, uwzględniać także należy: odcienie umyślności, premedytację, dokładność w przygotowaniu przestępstwa, upór w dążeniu do osiągnięcia przestępnego celu, przypadkowość, wpływ innej osoby, obawę przed skutkami działania (por. wyrok SN z dnia 9 października 1996 r., V KKN 79/96).W orzecznictwie wyraźnie wskazuje się, że sama wartość przedmiotu czynności wykonawczej nie ma decydującego znaczenia przy ocenie wypadku mniejszej wagi. Wypadek mniejszej wagi nie może być utożsamiany z małą wartością mienia, przeciwko któremu skierowany jest czyn sprawcy. Podstawowym kryterium oceny jest stopień społecznej szkodliwości czynu (por. wyrok SN z dnia 11 maja 1971 r., V KRN 147/71). Oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu, należy uwzględniać okoliczności wymienione wart. 115 § 2, awięc rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.
Nawiązując do zarzutu obrońcy oskarżonegoP. U. (1), dotyczącego niezastosowania przez Sądart. 283 k.k., to tak sformułowany zarzut jest bezzasadny i wyłącznie polemiczny. Nie można Sądowi robić zarzutu z niezastosowania przepisu, do którego zastosowania nie był zobligowany, a którego zastosowanie jest fakultatywne. Wypadek mniejszej wagi jest uprzywilejowaną postacią czynu o znamionach ustawowych przestępstwa typu podstawowego, charakteryzującą się przewagą elementów łagodzących, których w tej sprawie Sąd nie dostrzegł. Sąd dał także wyraz swoim zapatrywaniom co stoi na przeszkodzie uznaniu, że czyn którego dopuścił sięP. U. (1)wespół zM. K. (1)nie realizuje przesłanek zart. 283 k.k.na stronie 11 i 13 uzasadnienia Wymierzając skazanemu karę Sąd wziął pod uwagę między innymi bezwzględny sposób działania obu sprawców, fakt, że wykorzystali oni złe samopoczucie pokrzywdzonego i działanie bez szczególnego powodu, z niskich pobudek. Przejawy przemocy wobec pokrzywdzonego zamanifestowane przezP. U. (1)iM. K. (1)poprzez przyciśniecie do ściany, dominację fizyczną i przewagę liczebną nad pokrzywdzonym, w sytuacji trzymania przez jednego z nich za szczękę, wskazują na znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu. Fakt, iż pokrzywdzony na skutek quasi konfrontacjiz oskarżonymi na rozprawie przed Sądem łagodził wydźwięk złożonych przez siebie zeznańw toku postępowania przygotowawczego nie pozostawia złudzeń, iż boryka się on z piętnem tego zdarzenia, a chcąc zapomnieć o nim bagatelizuje doznaną krzywdę w obawie przed oskarżonymi. Uważna lektura akt sprawy powyższe wnioski determinuje i potwierdza.(k.496-498)Uwzględniając dane o karalności oskarżonegoP. U. (1)można dojść do przekonania, iż popełnienie przestępstw przeciwko mieniu stanowi sposób oskarżonego na szybkie zdobycie środków finansowych. Powyższe skutkowało przyjęciem przez Sąd I instancji działania w warunkach multirecydywy.
Mając na uwadze, że pomiędzy oskarżonymi istniało wyraźne porozumienie oraz wspólne działanie, którego oczywistym celem było okradzenie pokrzywdzonego poprzez uprzednie użycie przemocy wobec niego, w sprawie Sąd I instancji słusznie uznał, że przyjąć należało iż obaj oskarżeni współdziałali ze sobą i wespół dokonali realizacji czynności wykonawczych wyczerpujących znamiona zarzucanego im czynu. Rodzaj czynności sprawczych podjętych kolejno przez każdego z oskarżonych pozostaje bez znaczenia, albowiem w ramach swojego porozumienia oskarżeni odpowiadają za całość zachowania. W ocenie Sądu odwoławczego brak jest podstaw do uznania by zachowanie obu oskarżonych mogło być uznane jako kradzież mienia z art. 119 § 1 k.w. z uwagi na wartość rzeczy, których zaboru dokonano. Zachowanie obu oskarżonych nie ograniczało się wyłącznie do dokonania kradzieży, lecz także doszło do zastosowania przemocy przejawiającej się w popchnięciu pokrzywdzonego, przyparciu go do ściany, trzymaniu ręką za twarz. Reasumując, niewątpliwie kwalifikacja prawna czynu zarzucanego oskarżonemu zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.przyjęta przez Sąd w wyroku jest prawidłowa.
Sąd Okręgowy nie podzielił wskazanej przez obrońcę oskarżonego argumentacjiw odniesieniu do wymierzonej przez Sąd Rejonowy kary łącznej 4 lat pozbawienia wolności. Wypada zauważyć, że o rażącej niewspółmierności kary, w rozumieniu jej nadmiernej surowości, na gruncie względnej przesłanki odwoławczej określonej w przepisieart. 438 pkt 4 k.p.k.można mówić dopiero wtedy, gdy suma zastosowanych dolegliwości, orzeczonych za przypisane sprawcy przestępstwo, jest nieadekwatna do stopnia winy, cechuje ją wyraźna dysproporcja w stosunku do stopnia szkodliwości społecznej czynu, a jej surowość przekracza cele wychowawcze i zapobiegawcze, jakie kara powinna osiągnąć w stosunku do osoby skazanej oraz kłóci się z odbiorem kary jako sprawiedliwej reakcji na przypisany sprawcy czyn, w aspekcie potrzeby właściwego kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, której powinna ona również sprostać. Orzekając o karze Sąd I instancji w sposób właściwy dokonał prawno- karnej oceny popełnionego czynu i adekwatnie do stopnia zawinienia, stopnia społecznej szkodliwości czynu, właściwości i warunków osobistych oskarżonego wymierzył mu karę łączną 4 lat pozbawienia wolności. Zdaniem Sądu Okręgowego tak orzeczoną karę należy zaaprobować, gdyż spełni wobec oskarżonegoP. U. (1)stawiane przez nią cele, zarówno w zakresie prewencji indywidualnej jak i w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Wprawdzie z obiektywnego punktu widzenia kara w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności jest karą surową, niemniej nie jest karą rażąco niewspółmiernie surową w rozumieniuart. 438 pkt. 4 k.p.k.
Analizując rozmiary kary wymierzonej oskarżonemu wskazać wypada, że za czyn zart. 280 § 1 k.k.Sąd Rejonowy mógł orzec karę w przedziale od 2 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności do lat 15. Stwierdzić jednak od razu należy, że wymierzenie mu za ten czyn kary w jej dolnych granicach ustawowego zagrożenia nie było możliwe, gdyż w odniesieniu do tego przestępstwa - jak trafnie i wyczerpująco wyeksponował to sąd meriti w pisemnych motywach wyroku - niewątpliwie przeważały okoliczność natury obciążającej oskarżonego, w tym działanie w warunkachart. 64 § 2 k.k., która umożliwiało wymierzenie kary przez Sąd w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę. Kara w rozmiarze 4 lat pozbawienia wolności nie jawi się, z uwagi na powyższe, jako nadmiernie dolegliwa i oscyluje w dolnych granicach ustawowego zagrożenia. Podstawą wymiaru kary był przepisart. 280 §1 k.k.przy uwzględnieniu uprzedniej karalności, o której mowa wyżej, nie może być obojętny dla rozmiarów represji karnej, na co zresztą wskazują wywody Sądu zawarte na stronach 11-14 uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu odwoławczego jedynie kara o charakterze izolacyjnym może odnieść wobec oskarżonego wymierny skutek. Z tych wszystkich względów za trafne należy uznać rozstrzygnięcie co do orzeczonej kary.
Z uwagi na okoliczność, że oskarżony reprezentowany był przez obrońcę wyznaczonego z urzędu, Sąd Okręgowy na podstawieart. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.w zw. zart. 619 § 1 k.p.k.zasądził na rzecz adw.G. C.kwotę 516, 60 zł obejmującą wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym wraz z podatkiem od towarówi usług.
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd orzekł na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.i kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa, zwalniając oskarżonegoP. U. (1)od ich uiszczenia, mając na uwadze sytuację finansową oskarżonego, niewielkie możliwości zarobkowe oraz fakt długotrwałego pozbawienia wolności w sprawie z tytułu zapadłego prawomocnego wyroku.

    SWSO Robert Gmyz  SSO Adam Bednarczyk   SSO Aleksandra Mazurek