Sąd Rejonowy w Bełchatowie
IV Wydział Pracy
Sygnatura akt: IV P 47/16
Data wyroku: 2016-10-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Grabiszewska

Sygn. akt IV P 47/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 października 2016 roku
Sąd Rejonowy - Sąd Pracy wB.Wydział IV Pracy
w składzie następującym:
Przewodniczący : Sędzia SRB. G.
Protokolant: Wiesława Rudzka
po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 roku w Bełchatowie
na rozprawie
sprawy z powództwaE. R. (1)
przeciwko Urzędowi MiastaB.wB.
o uchylenie kary nagany

1
uchyla karę nagany zastosowaną w dniu 5 kwietnia 2016 roku wobec powódkiE. R. (1)przez pozwany Urząd MiastaB.wB.;

2
zasądza od pozwanego Urzędu MiastaB.wB.na rzecz powódkiE. R. (1)kwotę 120,00 zł (sto dwadzieścia złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt IV P 47/16

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 28 kwietnia 2016 roku skierowanym przeciwko Urzędowi MiastaB.wB.powódkaE. R. (1), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie nałożonej w dniu5 kwietnia 2016 roku kary nagany. Podniosła, że pracodawca zastosował wobec niej karę porządkową nagany bez uprzedniego wysłuchania. Dodała, że kara była nieuzasadniona z powodu braku po jej stronie zawinienia.
Nadto powódka podnosiła, że pracodawca, wydając jej polecenie zmieniające miejsce świadczenia pracy, dopuścił się naruszenia dyspozycjiart. 42 kp.
W odpowiedzi na pozew z dnia 23 maja 2016 roku pełnomocnik pozwanego(...)wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki kosztów postępowania.
Strona pozwana podniosła, że powódka odmówiła wykonania polecenia służbowego dotyczącego zmiany miejsca pracy. Konsekwencją tej odmowy było nałożenie kary porządkowej po uprzednim wysłuchaniu powódki, które odbyło się w obecności Sekretarza Miasta oraz Specjalisty ds. Kadr.
Nadto strona pozwana wskazała, że przed udzieleniem kary pracodawca zastosował reguły określone wart. 111 kp, w szczególności wziął pod uwagę rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy.
Na rozprawie w dniu 18 października 2016 roku strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Pełnomocnik powódki wnosił także o zasądzenie kosztów procesu.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
PowódkaE. R. (1)jest zatrudniona w pozwanym Urzędzie MiastaB.wB.od dnia 5.10.1999 roku na stanowisku podinspektora na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony.Od 4.01.2016 roku pracuje w Zespole do Spraw Ewidencji Majątku w budynku(...)przyul. (...)wB.. Przed przeniesieniem do tego zespołu pracowała w dziale finansowym, a pracę świadczyła w budynku przyul. (...).
(dowód: zeznania powódki – k. 25-28 w zw. k. 30; pismo o przeniesieniu – akta osobowe powódki, część B, k. 76)
Atmosfera pracy w Zespole była napięta, brak było komunikacjii porozumienia. W dniu 5 kwietnia 2016 roku w godzinach porannych Sekretarz MiastaA. K.w obecności przełożonej powódki, koordynatoraZespołu – (...)zaproponowałE. R. (1)zmianę miejsca pracy, przeniesienie do budynku B przyul. (...), by mogła w spokoju wykonywać pracę do czasu przejścia na emeryturę. Powódka obejrzała proponowane pomieszczenie i oświadczyła, że nie będzie się nigdzie przenosić przed emeryturą i że chciałaby na ten temat porozmawiać z panią Prezydent. Tego samego dniaE. R. (1)otrzymała na piśmie polecenie zmiany miejsca pracy. Na tym dokumencie napisała, że odmawia wykonania tego polecenia służbowego do dnia rozmowy z panią Prezydent.
(dowód: pismo o zmianie miejsca pracy z dnia 5.04.2016 r. – akta osobowe powódki, część B , k. 78; zeznania powódki – k. 25-28 w zw. k. 30; zeznania świadkaA. K.– k. 28-29).
W dniu 5 kwietnia 2016 roku około godziny 15.15E. R. (1)stawiła się na spotkanie w gabinecie Sekretarza, w którym oprócz niej uczestniczyliA. K.i Główny Specjalista ds. Osobowych –K. C.. Powódka została poinformowana przez Sekretarza, że rozmowa ma charakter wysłuchania przed nałożeniem kary.E. R. (1)potwierdziła swoje wcześniejsze stanowisko, że nie będzie się przenosić do innego budynku, nadal chciała rozmawiać z panią Prezydent. Jednocześnie mówiła o swoim pokrzywdzeniu przez pracodawcę. Sekretarz sugerował, że gdyby powódka wyraziła zgodę na przeniesienie w wyznaczone miejsce, to kara nie zostałaby zastosowana.
(dowód: zeznania powódki – k. 25-28 w zw. k. 30; zeznania świadkaA. K.– k. 28-29; zeznania świadkaK. C.– k.29-30).
NastępnieA. K.wręczył powódce zawiadomienie o ukaraniu karą porządkową nagany za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji i porządkuw procesie pracy, polegające na odmowie wykonywania pracy w ustalonym przez pracodawcę miejscu pracy, tj. Urzędzie MiastaB.,ul. (...), pok. nr 4. Zawiadomienie to zostało na polecenie Sekretarza sporządzone wcześniej przezK. C.. Przed rozmową z powódką zawiadomienie zostało podpisane przez WiceprezydentaB.–A. W., która wcześniej nie rozmawiała z powódką. W czasie spotkaniaE. R. (1)przygotowane oświadczenie o ukaraniu leżało na stole w gabinecie Sekretarza. Po wręczeniu zawiadomienia o nałożeniu kary nagany powódka na tym dokumencie napisała, ze nie zgadza się z udzieloną karą.
(dowód: zawiadomienie o ukaraniu – k. 6; zeznania powódki – k. 25-28 w zw. k. 30; zeznania świadkaA. K.– k. 28-29; zeznania świadkaK. C.– k.29-30).
Po zakończeniu spotkaniaK. C.sporządziła notatkę z jego przebiegu. Powódka nie została zapoznana z treścią notatki.
(dowód: notatka służbowa – w aktach osobowych powódki, cześć B, k. 84; zeznania świadkaK. C.– k.29-30).
W dniu 11 kwietnia 2011 rokuE. R. (1)wniosła pisemny sprzeciw od nałożonej kary nagany.
(dowód: sprzeciw powódki – k. 7)
Pismem z dnia 18 kwietnia 2016 roku pozwany pracodawca zawiadomił powódkę o odrzuceniu sprzeciwu i podtrzymaniu decyzji o ukaraniu.
(dowód: pismo pozwanego – k. 8).
Stan faktyczny w sprawie Sąd ustalił na podstawie zeznań powódkiE. R. (1)oraz świadkówA. K.iK. C., a także w oparciuo dokumenty zgromadzone w aktach sprawy i aktach osobowych powódki.Z zeznań powódki oraz wymienionych świadków jednoznacznie wynika,żeE. R. (1)odmówiła wykonywania pracy w miejscu wskazanym przez pracodawcę, powodującym konieczność przeniesienia z budynku położonego przyul. (...)do budynku zlokalizowanego przyul. (...)wB..
Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy kara porządkowa została zastosowana wobec powódki po jej uprzednim wysłuchaniu oraz, czy była uzasadniona.E. R. (2)kwestionowała fakt jej wysłuchania. Pozwany pracodawca podnosił natomiast, że powódka została wysłuchana przed ukaraniem.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
W myślart. 108 § 1 k.p.pracodawca może stosować karę upomnienia albo karę nagany za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacjii porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy. Natomiast za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwai higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy - pracodawca może również stosować karę pieniężną (paragraf 2).
Odpowiedzialność porządkowa pracowników jest instrumentem reakcji pracodawcy na naruszenie przez pracownika niektórych obowiązków. Spełnia ona zatem funkcję represyjną. Zapobiegając naruszaniu obowiązków pracowniczych, spełnia ona również funkcję prewencyjną. Stosowanie kar porządkowych przez pracodawcę odbywa się na zasadzie fakultatywności. Ustawodawca w kolejnych przepisachKodeksu pracyprzewidział szczegółową procedurę nakładania kar, jak i wewnątrzzakładowy, obligatoryjny tryb odwołania od ich nałożenia. Kara nie może być bowiem zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia, a pracodawca może ją nałożyć tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika.
O zastosowanej karze pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie, wskazując rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia oraz informując go o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Odpis zawiadomienia składa się do akt osobowych pracownika. (por.art. 109 -110 k.p.).
Warunkiem zgodnego z prawem zastosowania kary jest uprzednie wysłuchanie pracownika. Pracownik ma bowiem prawo do wytłumaczenia swego postępowania i do obrony przed zarzutami. Wysłuchanie pracownika leży także w interesie pracodawcy, który powinien wszechstronnie ocenić i rozważyć sytuację zanim podejmie decyzję o ukaraniu czy odstąpieniu od zastosowania kary porządkowej. Instytucja „wysłuchania pracownika” ma na celu realizowanie funkcji ochronnej prawa pracy i nie może być sprowadzona wyłącznie do formalności. Przeciwnie, pracodawca nie może zastosować kary porządkowej bez uprzedniego wysłuchania pracownika, chyba że ten zrezygnował ze stworzonej mu możliwości ustnego złożenia wyjaśnień, bądź wybrał pisemną formę ich wyrażenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 1999 r. I PKN 114/99, opubl. w nr 17 OSNP z 2000 r. pod poz. 644).
Treśćart. 109 § 2interpretowana łącznie zart. 110 k.p.prowadzi do wniosku, że przepisy te ustanawiają trzy etapy postępowania, których zachowanie w odpowiedniej kolejności decyduje o prawidłowości postępowania w sprawie ukarania pracownika. Pierwszym etapem jest wysłuchanie pracownika (które musi być uprzednie w stosunku do zastosowania kary), drugim - podjęcie decyzji o zastosowaniu kary, trzecim - zawiadomienie pracownika na piśmie o zastosowanej karze wraz ze wskazaniem rodzaju naruszenia obowiązku pracowniczego i daty jego popełnienia oraz pouczeniem o możliwości wniesienia sprzeciwu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 1999 r., I PKN 605/98 - OSNAPiUS 2000, nr 8, poz. 307).
Przepisart. 109 § 2 kpstanowi, że kara może być zastosowana tylko po uprzednim wysłuchaniu pracownika. Strona powodowa podnosiła, że powódka nie została wysłuchana przez pracodawcę przed nałożeniem przez niego kary porządkowej. Z kolei zgodnie zart. 110 kpo zastosowanej karze pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie, wskazując rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia oraz informując go o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia.
W wyroku z dnia 4 marca 1999 r., I PKN 605/98, OSNAPiUS 2000/8/307, Sąd Najwyższy przyjął stanowisko, według którego wsłuchanie pracownika musi poprzedzać zastosowanie wobec niego kary porządkowej,a zastosowanie kary następuje w chwili podpisania pisma o ukaraniu, gdyż wtedy wewnętrzna wola przełożonego otrzymuje swój zewnętrzny, formalny wyraz. Natomiast z punktu widzenia skutków takiej decyzji dla pracownika (art. 110 i 112 § 1 kp) istotne znaczenie ma chwila zawiadomienia go na piśmie o zastosowanej karze.
Odnosząc powyższe stanowisko do stanu faktycznego sprawy podnieść należy, iż pismo zawierające oświadczenie o ukaraniu powódkiE. R. (1)zostało podpisane przed jej wysłuchaniem. Pismo to było gotowe do wręczenia powódce, jeszcze przed spotkaniem, w czasie którego mogłaby złożyć wyjaśnienia.
Mając na uwadze ustalony stan faktyczny sprawy należy w szerszym zakresie przytoczyć pogląd Sądu Najwyższego zawarty w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku, zgodnie z którym „treśćart. 109 § 2interpretowana łącznie zart. 110 kp, stanowiącym o obowiązku zawiadomienia pracownikao zastosowanej karze, prowadzi do wniosku, żeprzepisy te ustanawiają trzy etapy postępowania, których zachowanie w odpowiedniej kolejności decydujeo prawidłowości postępowania w sprawie ukarania pracownika. Pierwszym etapem jest wysłuchanie pracownika (które musi być uprzednie w stosunku do zastosowania kary), drugim - podjęcie decyzji o zastosowaniu kary (po wysłuchaniu pracownika) i trzecim - zawiadomienie pracownika na piśmieo zastosowanej karze (…) Przedstawiona kolejność czynności ze strony pracodawcy, a zwłaszcza przewidziany wart. 110 kpobowiązek zawiadomienia pracownika na piśmie o zastosowanej karze, świadczy o tym, żew sferze decyzyjnej wymierzenie ("zastosowanie") kary następuje w chwili podpisania pisma o ukaraniu(…)”.
W cytowanego uzasadnienia orzeczenia wynika jednoznacznie, że podjęcie decyzji następuje w chwili podpisania oświadczenia pracodawcy o ukaraniu pracownika. Należy zatem przyjąć, że zastosowanie kary polega na sporządzeniu pisma o ukaraniu i jego podpisaniu. Za niedopuszczalny należy więc uznać ustny przekaz o ukaraniu i późniejsze jego potwierdzenie na piśmie. W praktyce pisemne oświadczenie pracodawcy o ukaraniu pracownika jest owym „zawiadomieniem na piśmie”. Czym innym jest natomiast chwila zawiadomienia pracownika na piśmie o zastosowanej karze, która ma znaczenie w zakresie skutków takiej decyzji dla pracownika i oceny czy zachowane zostały terminy określone wart. 109 i art. 112 kp.
W kontekście przytoczonych rozważań stwierdzić należy, iż pozwany pracodawca nieprawidłowo zastosował i dokonał niewłaściwej wykładni przepisuart. 109 kp. Jak bowiem wynika z niekwestionowanego w tym zakresie stanu faktycznego, zawiadomienie o ukaraniu powódki było przygotowanei podpisane przez osobę reprezentującą pracodawcę (wiceprezydenta) przed spotkaniem, w czasie którego powódka mogłaby być wysłuchana. Oznacza to, że pracodawca podjął decyzję o zastosowaniu wobec powódki kary nagany przed jej wysłuchaniem.
Jeżeli zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, pracownik może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść sprzeciw. O uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Pracownik, który wniósł sprzeciw, może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracyo uchylenie zastosowanej wobec niego kary (art. 112 § 1 i 2 k.p.).
W ocenie Sądu, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, w trakcie stosowania kary nagany wobec powódki doszło do naruszenia wskazanych wyżej wymagań, dotyczących uprzedniego wysłuchania pracownika. Sam moment wręczenia pisemnego zawiadomienia, ma charakter informacyjny dla stron stosunku pracy, umożliwiając wniesienie sprzeciwu pracownikowi, nie decyduje natomiast o chwili nałożenia samej kary.
Wobec ustalenia naruszenia przez pracodawcę procedury stosowania kar porządkowych, określonej wKodeksie pracy, poprzez zaniechanie wysłuchania powódki, bezprzedmiotowe stało się prowadzenie postępowania w zakresie dotyczącym zasadności zastosowanej kary. Dlatego też Sąd oddalił wniosek strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z zeznań świadkaD. S..
Mając na uwadze powyższe ustalenia, rozważania i powołane przepisy Sąd uchylił karę nagany zastosowaną wobecE. R. (1)przez pozwany Urząd MiastaB.wB..
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 kpc, wyrażającego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Wysokość kosztów Sąd ustalił na podstawie przepisów § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.).