Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 613/15
Data wyroku: 2016-01-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Iwanowska, Barbara Białecka, Zofia Rybicka-Szkibiel
Słowa kluczowe: Wysokość Renty
Podstawa prawna: art. 15 ust. 4-6; art. 111 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 613/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 stycznia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Urszula Iwanowska

Sędziowie:

SSA Zofia Rybicka - Szkibiel
SSA Barbara Białecka (spr.)

Protokolant:

St. sekr. sąd. Elżbieta Kamińska

po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016 r. w Szczecinie
sprawyR. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o wysokość świadczenia
na skutek apelacji ubezpieczonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt VII U 3151/12

1
oddala apelację,

2
odstępuje od obciążenia ubezpieczonego kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu apelacyjnym.

SSA Barbara Białecka SSA Urszula Iwanowska SSA Zofia Rybicka – Szkibiel
Sygn. akt III AUa 613/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 29 czerwca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.przyznał ubezpieczonemuR. W.prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w okresie od 27 maja 2012 r. tj. zaprzestania pobierania świadczenia rehabilitacyjnego do 31 maja 2013 r. Wysokość przysługującego świadczenia obliczono przy przyjęciu najkorzystniejszego wariantu. Do ustalenia podstawy wymiaru renty przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, tj. z lat 1967, 1972-1975, 1977-1984, 2005-2011, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru 118,21% kwotę bazową 2974,69 zł. Do ustalenia wysokości renty uwzględniono 45 lat i 2 miesiące okresów składkowych oraz 1 rok i 10 miesięcy okresów nieskładkowych.
W odwołaniu od powyższej decyzjiR. W.zakwestionował wysokość świadczenia ustaloną przez organ rentowy. Zaznaczył, że pracował od 1 lipca 1963 r. do 27 maja 2012 r., a zatem przez prawie 49 lat, a nie przez 47. W tym czasie był na trzech kontraktach zagranicznych. Do wyliczenia wysokości świadczenia, zdaniem ubezpieczonego, uwzględniono lata, w których zarabiał mało.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wyrokiem z dnia 25 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie ubezpieczonego.
Sąd Okręgowy ustalił, żeR. W.,urodzony (...)jest osobą częściowo niezdolną do pracy. Z wnioskiem o rentę wystąpił 15 maja 2012 r. ZUS przyznał ubezpieczonemu rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy decyzją z dnia 29 czerwca 2012 r., na okres od 27 maja 2012 r. (zaprzestanie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego) do 31 maja 2013 r. Do ustalenia podstawy wymiaru renty przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia (wwpw 118,21%): za rok 1967 stosunek podstawy wymiaru składek do rocznego przeciętnego wynagrodzenia wyniósł 79,78%, za rok 1972 – 106,26%, za rok 1973 – 115,17%, za rok 1974 – 101,39%, za rok 1975 – 89,88%, za rok 1977 – 116,75%, za rok 1978 – 113,70%, za rok 1979 – 137,90%, za rok 1980 – 115,37%, za rok 1981 – 112,29%, za rok 1982 – 94,00%, za rok 1983 – 88,57%, za rok 1984 – 80,56%, za rok 2005 – 129,42%, za rok 2006 – 158,78%, za rok 2007 – 167,68%, za rok 2008 – 144,02%, za rok 2009 – 153,41%, za rok 2010 – 138,52%, za rok 2011 – 120,73%. Organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu 45 lat, 2 miesiące i 12 dni okresów składkowych oraz 1 rok 10 miesięcy i 10 dni okresów nieskładkowych – łącznie 47 lat i 22 dni okresów ubezpieczenia. Nie uwzględniono ubezpieczonemu okresów przebywania na urlopach bezpłatnych – dnia 26 stycznia 1987 r. (1 dzień), od 1 do 28 lutego 1988 r. (28 dni), od 20 listopada do 2 grudnia 1988 r. (12 dni), od 12 maja do 1 grudnia 1989 r. (6 miesięcy i 20 dni), okresu od 6 sierpnia 1990 r. do 15 listopada 1990 r. (3 miesiące i 10 dni). Organ rentowy uwzględnił okresy zatrudnienia u obcych armatorów za pośrednictwemAgencji (...)wS.od 3 grudnia 1988 r. do 11 maja 1989 r. oraz od 2 grudnia 1989 r. do 5 sierpnia 1990 r. (łącznie 13 miesięcy i 15 dni), przypadające w okresie urlopu.R. W.nie pracował w okresie od 27 stycznia do 14 marca 1968 r.
Sąd I instancji ustalił, że od 6 października 1994 r. ubezpieczony prowadził działalność gospodarczą – zakład handlowo-usługowy. Z tego tytułu podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz opłacał składki w okresach od 1 stycznia 1999 r. do 16 grudnia 2002 r., od 1 lutego do 5 grudnia 2003 r., od 1 marca do 14 marca 2004 r., od 29 marca 2004 r. do 8 sierpnia 2004 r., od 1 do 30 września 2004 r., od 25 do 31 października 2004 r., od 25 do 30 listopada 2004 r., od 23 do 31 grudnia 2004 r., od 25 do 31 stycznia 2005 r., od 24 do 28 lutego 2005 r., od 25 marca do 31 marca 2005 r. oraz od 25 kwietnia do 30 kwietnia 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 10 lipca 2013 r. przyznałR. W.prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na stałe. Wysokość renty ustalono na 2202,53 zł począwszy od 1 czerwca 2013 r, przy czym ubezpieczony ww. decyzji nie zaskarżył.
Na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r.R. W.przedłożył zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu wydane 27 kwietnia 2006 r. przez(...) Przedsiębiorstwo (...)wG., w którym wskazano, że w okresie od 17 marca 1976 r. do 30 czerwca 1976 r. ubezpieczony osiągnął wynagrodzenie w kwocie 17117,00 zł, stanowiące 33,32% przeciętnego rocznego wynagrodzenia.
W(...)Fabryce (...)R. W.zatrudniony był w okresie od 14 marca 1968 r. do 16 marca 1976 r.
W dniu 3 listopada 2003 r. wystawiono ubezpieczonemu zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (Rp-7) stwierdzające, że w roku 1972R. W.otrzymał wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 31993,00 zł, w r. 1973 – 38669,00 zł, w r. 1974 – 38753,00 zł, w roku 1975 – 42204,00 zł, zaś w roku 1976 – 8582,00 zł.
Od 14 marca 1968 r. stawka wynagrodzeniaR. W.za godzinę wynosiła 7,45 zł, od 1 grudnia 1969 – 8,60 zł za godzinę, a od 2 listopada 1971 r. do 31 grudnia 1971 r. – 10,50 zł za godzinę.
Uwzględniając nominalny czas pracy, jaki na pełnym etacie należy przepracować oraz ww. stawki wynagrodzenia, Sąd I instancji ustalił, żeR. W.w 1968 r. osiągnął wynagrodzenie w kwocie 13916,60 zł, w r. 1969 – 18250,50 zł, w r. 1970 – 20727,60 zł, w r. 1971 – 21128,60 zł. Kwoty te w stosunku do przeciętnego rocznego wynagrodzenia dawały odpowiednio: 55,07% w r. 1968, 69,96% w r. 1969, 77,28% w r. 1970 oraz 74,67% w r. 1971.
Po ustaniu zatrudnienia w(...), w roku 1976R. W.pracował:
- od 17 marca 1976 r. do 30 czerwca 1976 r. w(...) Przedsiębiorstwie (...)wG.i osiągnął z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 17117,00 zł;
- od 1 lipca do 31 grudnia 1976 r. wFabryce (...) Spółce AkcyjnejwS.za wynagrodzeniem w kwocie 30000 zł, tj. łącznie z wynagrodzeniem za okres od 1 stycznia do 16 marca 1976 r. - 55699 zł.
Przeciętne wynagrodzenie roczne w 1976 r. wyniosło 51372 zł, a stosunek osiągniętego przez ubezpieczonego wynagrodzenia rocznego do przeciętnego wynagrodzenia rocznego wyniósł 108,42%.
W oparciu oart. 15 ust. 4, 5 i 6 oraz art. 111 ust 1 pkt 3, ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 z późn. zm.), a także wskazując na orzecznictwo Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy w Szczecinie uznał odwołanie ubezpieczonego za nieuzasadnione.
Sąd I instancji zaznaczył, że istotą sporu w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy przy obliczaniu wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy ubezpieczonego organ rentowy winien uwzględnić dodatkowe składniki wynagrodzenia ponad te, dotychczas przyjęte.
Dalej Sąd I instancji wskazując na § 20 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. Nr 10, poz. 49 z późn. zm.) ustalił, że ubezpieczony nie przedstawił zaświadczenia zakładu pracy wystawionego według wzoru ustalonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który stwierdzałby wysokość zarobku lub dochodu stanowiącego podstawę wymiaru świadczenia. Ubezpieczony posiadał przerwy w zatrudnieniu: nie pracował w okresie od 27 stycznia do 14 marca 1968 r. Następnie, w okresie prowadzonej działalności gospodarczej nie opłacał składek na ubezpieczenia emerytalno – rentowe w okresach od 6 grudnia 2003 r. do 28 lutego 2004 r., od 15 do 28 marca 2004 r., od 9 sierpnia do 31 sierpnia 2004 r., od 1 do 25 października 2004 r., od 1 do 25 listopada 2004 r., od 1 do 22 grudnia 2004 r., od 1 do 25 stycznia 2005 r., od 1 do 24 lutego 2005 r., od 1 do 25 marca 2005 r., od 1 do 24 kwietnia 2005 r., od 1 do 3 maja 2005 r. Sąd I instancji zaznaczył, że przy ustalaniu emerytury lub renty dla płatników składek, zobowiązanych do opłacania na własne ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie uwzględnia się okresu, za który nie zostały opłacone składki, mimo podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w tym okresie i to bez względu na przyczyny nieopłacenia tych składek. Powyższe okresy nie mogły więc zostać uwzględnione przez organ rentowy przy ustalaniu stażu ubezpieczeniowego wnioskodawcy.
Sąd I instancji ustalił, że okresy urlopów bezpłatnych, wskazane w odpowiedzi na odwołanie przez organ rentowy łącznie dały wymiar 11 miesięcy i 11 dni i również, w świetle obowiązujących przepisów, nie mogły zostać uwzględnione do okresów składkowych i nieskładkowych zgodnie z treścią art. 6 i 7 ustawy rentowej. Ubezpieczony nie udowodnił, by podczas tych urlopów (poza uwzględnionymi przez organ rentowy okresami od 3 grudnia 1988 r. do 11 maja 1989 r. oraz od 2 grudnia 1989 r. do 5 maja 1990 r.) podlegał ubezpieczeniu społecznemu bądź emerytalno – rentowemu z innych tytułów.
Żądanie przyjęcia zamiast podstawy wymiaru składek z lat 1967, 1982, 1983, 1984 i 1975 lat 1968, 1969, 1970, 1971 i 1976 również okazało się zdaniem Sądu I instancji bezzasadne. Odnosząc się do przedstawionego przez wnioskodawcę na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 27 kwietnia 2006 r. za rok 1976 Sąd Okręgowy wskazał, że zaświadczenie to wskazywało, iż z tytułu pracy w(...) Przedsiębiorstwie (...)wG.ubezpieczony uzyskał wynagrodzenie w łącznej kwocie 17117,00 zł. Zaświadczenie to nie zostało zakwestionowane przez organ rentowy, a w połączeniu z uwzględnionym przez organ rentowy wynagrodzeniem z tytułu zatrudnienia w(...)– 30000 zł oraz w(...)– 8582,00 zł, łączne wynagrodzenie wnioskodawcy za rok 1976 wyniosło 55699,00 zł, która to kwota – obliczona w opinii biegłego z zakresu rachunkowości, również nie została przez organ rentowy zakwestionowana i – także zdaniem Sądu I instancji – może stanowić podstawę do ustalenia stosunku osiągniętego przez ubezpieczonego wynagrodzenia do przeciętnego rocznego wynagrodzenia na 108,42%.
Sąd Okręgowy zwrócił jednak uwagę na to, że Rp-7 za okres zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wG.ubezpieczony przedłożył dopiero 27 listopada 2013 r., a zatem już po upływie okresu obowiązywania zaskarżonej decyzji przyznającej wnioskodawcy prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy (tj. po 31 maja 2013 r.). Oceny, czy ubezpieczony spełnił warunki przyznania świadczenia (ustalenia żądanej wysokości świadczenia) dokonuje się według stanu rzeczy na dzień wydania decyzji (tj. w niniejszej sprawie na dzień 29 czerwca 2012 r.), a nie w dacie późniejszej, a zatem złożenie wraz z odwołaniem, czy w toku postępowania sądowego brakujących dokumentów nie sanuje już zaistniałych wadliwości. W przypadku zatem, gdy ubezpieczony przedłożył dowody uzasadniające ustalenie wysokości świadczenia w żądanej przez niego wysokości po wydaniu zaskarżonej decyzji, uwzględnienie tego żądania jest możliwe począwszy od dnia, w którym dowód ten został przedłożony.
W niniejszej sprawieR. W.przedłożył Rp-7 za rok 1976 dopiero 27 listopada 2013 r. Tego dnia zaskarżona przez ubezpieczonego decyzja już nie obowiązywała. Od 1 czerwca 2013 r. prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przysługiwało ubezpieczonemu na podstawie decyzji organu rentowego z 10 lipca 2013 r., a tej decyzji ubezpieczony nie zaskarżył. Nie kwestionował więc dokonanego przez organ rentowy sposobu obliczenia wysokości świadczenia rentowego (także tego, że rok 1976 nie został przyjęty do ustalania wysokości wwpw).
Z powyższych względów Sąd I instancji uznał, że pomimo wykazania przezR. W.(27 listopada 2013 r.), że za rok 1976 stosunek osiągniętego przez niego wynagrodzenia rocznego do przeciętnego wynagrodzenia wynosił 108,42%, uwzględnienie odwołania ubezpieczonego okazało się niemożliwe. Sąd Okręgowy zaznaczył przy tym, że dopiero w następstwie nowego wnioskuR. W.o przeliczenie wysokości świadczenia rentowego możliwe będzie uwzględnienie przy obliczaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynagrodzenia ubezpieczonego za rok 1976 w wysokości wynikającej z przedłożonych w niniejszym postępowaniu dokumentów oraz opinii biegłego.
Odnosząc się do wysokości wynagrodzenia ubezpieczonego za lata 1969-1971 Sąd I instancji wskazał, żeR. W.udowodnił wysokość stawki wynagrodzenia za godzinę pracy osiąganej w ww. okresach. Opinia biegłego z zakresu rachunkowości, w której zostały zawarte hipotetyczne wyliczenia wynagrodzenia ubezpieczonego – przy uwzględnieniu nominalnego czasu pracy na pełnym etacie oraz 15% premii regulaminowej wysokość osiąganego przez ubezpieczonego wynagrodzenia w latach 1968 – 1971, pod względem rachunkowym nie budziła zastrzeżeń Sądu I instancji. Przy czym Sąd ten zaznaczył, że tak obliczone wynagrodzenie dało podstawy do zastąpienia przy ustalaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru roku 1967 (79,78%) – rokiem 1970 (88,57%), zaś roku 1984 (80,56%) rokiem 1971 (85,58%). Stosunek podstawy wymiaru składek do rocznego przeciętnego wynagrodzenia za lata 1968 (63,33%) oraz 1969 (80,13%) okazał się natomiast niższy niż uwzględnione przez organ rentowy lata o najniższym współczynniku - 1983 (88,57%) oraz 1975 (89,88%).
W ocenie Sądu I instancji, przy ustalaniu wysokości osiąganego przezR. W.wynagrodzenia w latach 1968 – 1971 nie jest jednak dopuszczalne uwzględnienie 15% premii regulaminowej.R. W.bowiem – ani za pomocą przedłożonej dokumentacji, ani też przy pomocy świadków nie wykazał, że taką premię otrzymywał, w jakich okresach, ani też tego, że przysługiwała mu ona w pełnej wysokości.
W sytuacji, która miała miejsce w niniejszej sprawie, tj. braku – poza angażami określającymi stawkę wynagrodzenia za godzinę pracy – innych dowodów wskazujących precyzyjnie na wysokość dodatkowych składników wynagrodzenia (list płac, kartotek wynagrodzeń, pism o przyznaniu dodatkowego wynagrodzenia itp.) Sąd I instancji podkreślił, że uwzględnieniu mogą podlegać jedynie te składniki wynagrodzenia, co do osiągania których nie ma wątpliwości. W niniejszej sprawie takimi składnikami było w ocenie Sądu Okręgowego jedynie wynagrodzenie obliczone poprzez pomnożenie liczby przepracowanych przez ubezpieczonego godzin (nominalnego czasu pracy) przez obowiązującą go stawkę wynagrodzenia. Przy czym Sąd ten zaznaczył, że żadna z przesłuchiwanych w sprawie osób nie była w stanie precyzyjnie podać, w jakich okresach oraz w jakiej wysokości i którym pracownikom poszczególne składniki wynagrodzenia przysługiwały.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd Okręgowy stwierdził, iż nie mógł przyjąć wyliczonej przez biegłego z zakresu rachunkowości wysokości zarobków ubezpieczonego z lat 1968 – 1971 wraz z 15% premią. Jedynie w takim przypadku doszłoby do wzrostu wysokości świadczeniaR. W.. Uwzględnienie – na podstawie opinii biegłego – wysokości zasadniczego wynagrodzenia wnioskodawcy – dało wartości wskaźnika niższe od najniższych wskaźników uwzględnionych przez organ rentowy przy obliczaniu wysokości renty z tytułu niezdolności do pracyR. W..
Apelację od powyższego wyroku złożył ubezpieczony, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, który miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Skarżący wskazał, że:
- przy uwzględnieniu urlopu bezpłatnego na Politechnice(...)staż pracy wyniósłby 47 lat i 3 dni,
- w trakcie urlopu bezpłatnego pracował na kontrakcie zAgencją (...)wynoszącym 1 rok 1 miesiąc i 15 dni, doliczenie tego okresu dałoby staż 48 lat, 1 miesiąc i 18 dni,
- nie zgadza się z ustaleniem jakoby prowadząc działalność gospodarczą nie pracował 8 miesięcy i 29 dni,
- po odliczeniu dni, w których przebywał na zwolnieniach lekarskich, rzeczywisty okres składkowy wyniósł 45 lat, 6 miesięcy i 19 dni, a nie jak ustalił ZUS 45 lat, 2 miesiące i 12 dni,
-w świadectwie pracy z(...)(lata 1968-1972) jest zawarta informacja, że stosowano premię regulaminową, które wysokość była różna i na stanowisku robotniczym wynosiła 25%, a na stanowisku pracownika umysłowego 10%.
Mając na uwadze powyższą argumentację skarżący wniósł o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku.
W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od ubezpieczonego na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja ubezpieczonego nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd I instancji przeprowadził wystarczające dla kategorycznego rozstrzygnięcia sprawy postępowanie dowodowe, a wynik tego postępowania ocenił zgodnie z treścią przepisuart. 233 § 1 k.p.c., bez przekraczania granic swobodnej oceny dowodów. Wbrew zarzutowi apelacyjnemu, Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w oparciu o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie zaoferowanych przez strony dokumentów i dowodu przeprowadzonego z opinii biegłego. Ustalenia poczynione przez Sąd I instancji, Sąd Odwoławczy przyjął w całości za własne, nie widząc konieczności ponownego ich szczegółowego przytaczania. Także rozważania prawne, które doprowadziły Sąd I instancji do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy Sąd Apelacyjny podziela również w całości.
Odnosząc się do zarzutów apelacji należy zaznaczyć, że przy ustalaniu emerytury lub renty dla płatników, zobowiązanych do opłacania składek na własne ubezpieczenia emerytalne i rentowe, nie uwzględnia się okresu, za który nie zostały opłacone składki mimo podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w tym okresie (art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) bez względu na przyczyny nieopłacenia tych składek. Stąd też nie można było zaliczyć do ogólnego stażu pracy okresu podawanego przez ubezpieczonego. W okresie prowadzonej działalności gospodarczej nie opłacał on bowiem składek na ubezpieczenia emerytalno – rentowe w okresach: od 6 grudnia 2003 roku do 28 lutego 2004 roku, od 15 do 28 marca 2004 roku, od 9 sierpnia do 31 sierpnia 2004 roku, od 1 do 25 października 2004 roku, od 1 do 25 listopada 2004 roku, od 1 do 22 grudnia 2004 roku, od 1 do 25 stycznia 2005 roku, od 1 do 24 lutego 2005 roku, od 1 do 25 marca 2005 roku, od 1 do 24 kwietnia 2005 roku, od 1 do 3 maja 2005 roku. Nadto ubezpieczony posiadał przerwę w zatrudnieniu w okresie od 27 stycznia do 14 marca 1968 r. Słusznie zatem okresy te nie zostały uwzględnione do stażu ubezpieczeniowegoR. W..
W kwestii zaś urlopów bezpłatnych, Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się błędu w ustaleniach zarówno organu rentowego, jak i Sądu I instancji. Urlopy bezpłatne wskazywane przez ubezpieczonego wyniosły łącznie 11 miesięcy i 11 dni. W związku z tym staż pracy ubezpieczonego, ustalony w oparciu o wiarygodną i pełną dokumentację zawartą w aktach ZUS, obliczono poprawnie, przy czym okres urlopu bezpłatnego nie jest ani okresem składkowym, ani też nieskładkowym, w związku z czym pracodawca nie ma obowiązku opłacania za niego składek na ubezpieczenie społeczne za pracownika.
W dalszej kolejności należy podkreślić, że niemożliwym było uwzględnienie zarobków otrzymywanych przez ubezpieczonego wprzedsiębiorstwie (...)(lata 1968-1972), ponieważ mimo, iż ubezpieczony udowodnił wysokość stawki za godzinę pracy, to niedopuszczalne było przyjęcie do wysokości wynagrodzenia premii regulaminowej, i to zarówno w wysokości 15%, jak ustalił biegły, jak i w wymiarze wskazywanym przez ubezpieczonego. Nie można bowiem hipotetycznych wyliczeń biegłego, czy też twierdzeńR. W.uznać za wystarczające do kategorycznego stwierdzenia, że premia wypłacana była w tej wysokości. Nadto sam ubezpieczony wskazał, że premia ta miała charakter zmienny. Nie udowodnił więc ubezpieczony, czy to przy pomocy przedłożonej dokumentacji, czy też zeznań świadków, że otrzymywał premię w konkretnej wysokości i w konkretnych okresach. Wysokość wynagrodzenia w ocenie Sądu Apelacyjnego nie może być bowiem ustalona szacunkowo, muszą to być dowody pewne, nie rodzące żadnych najmniejszych wątpliwości. Należy mieć na uwadze, że stosunek wynagrodzenia wykazanego przez ubezpieczonego do rocznego przeciętnego wynagrodzenia za lata wnioskowane przez ubezpieczonego, bez uwzględnienia premii regulaminowej okazał się niższy niż ten przyjęty przez organ rentowy. Przy czym, jak wskazał Sąd Okręgowy, jeżeli podstawa wymiaru świadczenia może być ustalona w rozmaity sposób, to o sposobie decyduje żądanie ubezpieczonego, a gdy żądania takiego nie ma, decyduje o tym organ rentowy, który ma obowiązek wyboru rozstrzygnięcia korzystniejszego dla osoby zainteresowanej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 1996 roku, II URN 60/95, OSNAPiUS 1997 nr 4, poz. 53). W związku z powyższym, wbrew zarzutom skarżącego, nie można zasadnie zarzucić organowi rentowemu działania na jego niekorzyść.
Na zakończenie, Sąd Apelacyjny zaznacza, że w przypadku sporów o wysokość świadczenia konieczne jest przedstawienie niebudzących wątpliwości dowodów, które pozwolą na ustalenie konkretnych kwot, w określonej wysokości. Przy tym należy pamiętać, że trudno oczekiwać, że powoływani świadkowie będą pamiętać dokładną wysokość zarobków ubezpieczonego, wysokość premii za poszczególne miesiące, czy też innych składników wynagrodzenia, szczególnie po tak długim czasie. Dlatego też Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o powołanie dalszych świadków, nie widząc zasadności prowadzenia dalszego postępowania dowodowego.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja ubezpieczonego jest nieuzasadniona, a ponieważ brak jest też innych podstaw do wzruszenia trafnego rozstrzygnięcia Sądu I instancji, które Sąd Odwoławczy bierze pod rozwagę z urzędu - apelację jako bezzasadną na podstawieart. 385 k.p.c.należało oddalić.
Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążenia ubezpieczonego kosztami zastępstwa procesowego na podstawieart. 102 k.p.c.wobec trudnej sytuacji majątkowej ubezpieczonego.
SSA Barbara Białecka  SSA Urszula Iwanowska SSA Zofia Rybicka – Szkibiel