Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 522/16
Data wyroku: 2016-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Rafał Kucharzyk
Słowa kluczowe: Spadek
Podstawa prawna: art. 932 § 1 kodeksu cywilnego

Sygn. akt I Ns 522/16

POSTANOWIENIE
Dnia 30 listopada 2016 roku
Sąd Rejonowy w Suchej Beskidzkiej I Wydział Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący:  SSR Rafał Kucharzyk
Protokolant:  protokolant sądowy Aneta Rzepka
po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 roku w Suchej Beskidzkiej na rozprawie
sprawy z wnioskuZ. K.
przy uczestnictwieM. O.
o stwierdzenie nabycia spadku poJ. K.
p o s t a n a w i a:

1
stwierdzić, że spadek poJ. K.(nazwisko rodoweO.) córceF.iZ., zmarłej w dniu 9 grudnia 2007 roku wM., ostatnio zamieszkałej wK., na podstawie ustawy wprost nabyli:

- mążZ. K., synB.iJ.– w 8/16 częściach,
- matkaZ. O., córkaT.iZ.– w 3/16 częściach,
- siostraM. O., córkaF.iZ.– w 5/16 częściach,
wraz z wchodzącym w skład spadku udziałem w gospodarstwie rolnym;

2
stwierdzić, że wnioskodawca i uczestniczka ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 522/16

UZASADNIENIE
postanowienia Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 30 listopada 2016 roku
WnioskodawcaZ. K.w piśmie z dnia 26.10.2016 r. (k. 3) wniósł o stwierdzenie nabycia spadku poJ. K.na podstawie ustawy.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż spadkodawczyniJ. K.ostatnio zamieszkała wK.zmarła w dniu 09.12.2007 roku, a spadkobiercami po niej są on, jako mąż spadkodawczyni i siostraM. O.. Podał, że w skład spadku wchodzi położone wK.gospodarstwo rolne.
UczestniczkaM. O.w stanowisku zajętym na rozprawie w dniu 30.11.2016 r. nie sprzeciwiła się wnioskowi (k. 17).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
SpadkodawczyniJ. K., nazwisko rodoweO., córkaF.iZ., zmarła w dniu 09.12.2007 roku wM., a ostatnio przed śmiercią zamieszkiwała wK.. Związek małżeński zawierała jeden raz, nie posiadała zstępnych. Spadkodawczyni w chwili śmierci była zamężna zeZ. K., synemB.iJ.- wnioskodawcą. Rodzice spadkodawczyni zmarli, a toF. O.synF.iF.w dniu 01.08.2000 roku, natomiast matkaZ. O.córkaT.iZ.w dniu 16.10.2013 roku. Spadkodawczyni miała jedną siostrę,M. O.córkęF.iZ.. Spadkodawczyni nie pozostawiła testamentu. Względem spadkodawczyni nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia. Nie toczyły się pomiędzy spadkobiercami procesy o uznanie za niegodnego dziedziczenia, żaden z nich nie zawierał umów o zrzeczeniu się dziedziczenia, ani nikt nie składał oświadczeń o przejęciu bądź odrzuceniu spadku.
Dowód: zapewnienie spadkowe uczestniczki, k. 17v 00:08:59; odpis skrócony aktu zgonuJ. K., k. 5; odpis skrócony aktu zgonuF. O., k. 6, odpis skrócony aktu zgonuJ. K., k. 5; odpis skrócony aktu zgonuZ. O., k. 7, odpis skrócony aktu małżeństwaZ. K.iJ. O., k. 8, odpis skrócony aktu małżeństwaF. O.iM. O., k. 9.
Spadkodawczyni była współwłaścicielem udziału w 1/6 części gospodarstwa rolnego położonego wK., składającego się z dziełek ewidencyjnych o numerach:(...)i(...)o łącznej powierzchni 1,1818 ha stanowiących pastwiska, rolę, sad i teren zabudowany. W skład spadku po spadkodawczyniJ. K.wchodził zatem udział w gospodarstwie rolnym.
Dowód: odpis zwykły zksięgi wieczystej numer (...), zeznania uczestniczki, k. 17v 00:08:59.
Powyższy stan faktyczny ustalony został przez Sąd na podstawie wyszczególnionych powyżej dokumentów. Dokumenty te Sąd uznał za autentyczne i wiarygodne, ich forma i treść, nie budziły zastrzeżeń i wątpliwości. Nie ujawniły się też takie okoliczności, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, a które podważałyby wiarygodność tej kategorii dowodów i godziły w ich moc dowodową. Ponadto Sąd dał wiarę złożonemu przez uczestniczkę zapewnieniu spadkowemu jak również jej zeznaniom, które były zgodne, spójne i nie nasuwały żadnych wątpliwości co do ich wiarygodności.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie zart. 926 § 1 K. c.powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Wedle§ 2powołanego przepisu dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy, albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że spadkodawczyniJ. K.nie pozostawiła testamentu. Z tego względu, z chwilą śmierci należące do niej prawa i obowiązki majątkowe przeszły na spadkobierców ustawowych.
Zgodnie zart. 925 K. c.spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Natomiast przepisart. 924 K. c.wskazuje, iż spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Zatem według stanu rzeczy istniejącego w tejże chwili określa się między innymi: następców prawnych, tj. spadkobierców zmarłego i skład spadku. Podstawą orzekania są zatem przepisy obowiązujące w chwili otwarcia spadku, tj. w przedmiotowym przypadku obowiązujące w dniu 09.12.2007 roku.
Zgodnie zart. 932 § 1 K. c.w brzmieniu obowiązującym w chwili otwarcia spadku w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek, rodzice i rodzeństwo.Paragraf 2wspomnianego przepisu wskazuje, iż udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu bądź z rodzicami, bądź z rodzeństwem, bądź z rodzicami i rodzeństwem spadkodawcy, wynosi połowę spadku. Z kolei zgodnie zart. 933 § 1 i 2 K. c.w brzmieniu obowiązującym w chwili otwarcia spadku udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z rodzeństwem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą część tego, co przypada łącznie dla rodziców i rodzeństwa; pozostałą część dziedziczy rodzeństwo w częściach równych. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada po połowie drugiemu z rodziców i rodzeństwu spadkodawcy.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż spadkodawczyniJ. K.w chwili otwarcia spadku była zamężna zeZ. K., wnioskodawcą. Na niego przypadała zatem – zgodnie z powołaną wyżej treścią przepisów ustawy - połowa spadku, a więc udział w 1/2 części (8/16 części) spadku. Druga połowa spadku przypadała rodzicom i rodzeństwu, przy czym dla każdego z rodziców przypadało po 1/4 tego, co pozostało dla nich i rodzeństwa, a więc po 1/8 części spadku (po 1/4 części z pozostałego udziału w 1/2 części spadku). Dla rodzeństwa, a więc dla jedynej siostry spadkodawcy – uczestniczkiM. O., przypadała pozostała część spadku, z więc udział w 2/8 jego części. Ojciec spadkodawczyni zmarł przed otarciem spadku, bo w dniu 01.08.2000 r. Skoro tak, jego udział (1/8 = 2/16 części spadku) przypadł po połowie (po 1/16 części spadku), drugiemu z rodziców – matceZ. O.oraz rodzeństwu – siostrze:M. O..
W konsekwencji matce spadkodawczyni –Z. O.przypadł udział w spadku w wysokości3/16 części(jej własny udział w wysokości 1/8 = 2/16 części oraz udział 1/16 części po zmarłym mężu), a siostrze spadkodawczyni –M. O.udział w spadku w5/16 części(jej własny udział w wysokości 2/8 = 4/16 części oraz udział 1/16 części po zmarłym ojcu).
Z uwagi na okoliczność, iż w skład spadku po zmarłej wchodził udział w gospodarstwie rolnym, Sąd stwierdził nabycie spadku przez spadkobierców w wyżej wymienionych udziałach wraz z wchodzącym w skład spadku udziałem w gospodarstwie rolnym. Sąd nie badał, który ze spadkobierców ustawowych spełniał przesłanki do dziedziczenia tego gospodarstwa, gdyż w dacie otarcia spadku obowiązywały przepisy, które zwalniały Sąd od takiego obowiązku. Otóż zgodnie z brzmieniemart. 677 § 2 K. p. c., który został uchylony w dniu 02.10.2008 roku (na podstawieustawy z dnia 24 sierpnia 2007 roku o zmianie ustawy - Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw[Dz. U. Nr 181, poz. 1287]), a więc obowiązywał w dacie otwarcia spadku po spadkodawczyni, w wypadku, gdy w skład spadku wchodziło gospodarstwo rolne podlegające dziedziczeniu z ustawy, sąd miał obowiązek wymienić w treści tego postanowienia ponadto spadkobierców dziedziczących to gospodarstwo oraz ich udziały w nim. Natomiast w dniu 14 lutego 2001 roku został ogłoszony w Dzienniku Ustaw wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2001 roku, sygn. akt P 4/99, zgodnie z którym utraciły moc obowiązującą – jako niezgodne zKonstytucją Rzeczypospolitej Polskiej- przepisykodeksu cywilnegodotyczące przesłanek, które winni spełniać spadkobiercy ustawowi, żeby móc dziedziczyć spadek w zakresie gospodarstwa rolnego. Od tej daty spadek w zakresie gospodarstwa rolnego nabywał każdy ze spadkobierców, a zatem zbędne (nawet niedopuszczalne) było badanie przesłanek do dziedziczenia spadku w tym zakresie, dlatego Sąd tego zaniechał.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w pkt. 1 sentencji postanowienia.
O kosztach orzeczono jak w pkt. 2 sentencji postanowienia na podstawieart. 520 § 1 K. p. c., który stanowi, iż każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
SSR Rafał Kucharzyk