Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Cz 536/16
Data wyroku: 2016-09-06 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Janusz Roszewski, Marian Raszewski, Wojciech Vogt

Sygn. akt II Cz 536/16

POSTANOWIENIE
K., dnia 6 września 2016 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący:S. S.O. Wojciech Vogt
Sędziowie:S.S.O. Marian Raszewski
S.S.O. Janusz Roszewski
po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 r. w Kaliszu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku(...).S.z siedzibą wG.
z udziałemJ. K.
o stwierdzenie nabycia spadku poZ. K.
w przedmiocie zażalenia(...)im. F.S.z siedzibą wG.
na postanowienie Sądu Rejonowego w Krotoszynie
z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt I Ns 664/15
postanawia:

I
zmienić punkt 2 zaskarżonego postanowienia Sądu RejonowegowK.z dnia 12 maja 2016 r., wydanego w sprawie sygn. aktI Ns 664/15 i nadać mu następujące brzmienie:

    „2. kosztami postępowania obciążyć uczestnika postępowaniai z tego tytułu zasądzić odJ. K.na rzecz wnioskodawcy(...)(...)z siedzibą wG.kwotę 919,66 zł (dziewięćset dziewiętnaście złotych 66/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.”,

II

    zasądzić od uczestnika postępowaniaJ. K.na rzecz wnioskodawcy(...)–(...)z siedzibą wG.kwotę 150 zł (sto pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

SSO Marian Raszewski SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski
Sygn. akt II Cz 536/16

UZASADNIENIE
W punkcie 2 postanowienia z dnia 12 maja 2016 r. Sąd Rejonowy w Krotoszynie rozstrzygnął o kosztach postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłymZ. K.obciążając nimi uczestnika postępowania w kwocie 433,00 zł.
W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iż podstawą rozstrzygnięcia jestart. 520 § 2 k.p.c.
Zażalenie na powyższe orzeczenie w zakresie punktu 2 złożył wnioskodawca domagając się jego zmiany przez zasądzenie na rzecz skarżącego od uczestnika postępowania kwoty 919,66 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że z uwagi na fakt, iż wnioskodawca jest wierzycielem następcy prawnego dłużnika (spadkodawcy) to interesy wnioskodawcy i uczestnika postępowania są sprzeczne, stąd kosztami postępowania w niniejszej sprawie powinien zostać obciążony w całościJ. K..
Sąd Okręgowy, zważył co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Co do zasady w przypadku rozstrzygania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym obowiązuje odmienna zasada niż w procesie. Zgodnie z treściąart. 520 § 1 k.p.c., każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. W rezultacie koszty połączone z poszczególnymi czynnościami ponosi ten, kto czynności tej dokonał. Każdy uczestnik postępowania ponosi zatem koszty związane z jego działaniem lubz czynnościami sądu podjętymi w jego interesie.
Odstępstwo od tej generalnej zasady ustawodawca przewidział wart. 520 § 2 k.p.c.orazart. 520 § 3 k.p.c.Przesłankami zastosowania tej szczególnej regulacji są: różny stopień zainteresowania wynikiem postępowania lub sprzeczność interesów. Wskazać trzeba,że o sprzeczności interesów uczestników można mówić, gdy występują w postępowaniu jako swego rodzaju przeciwnicy w zakresie rozpoznawanego żądania. Czy występuje jednak sprzeczność interesów należy indywidualnie badać okoliczności konkretnej sprawy. Zgodnie zart. 1025 § 1 k.c.Sąd stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę na wniosek osoby zainteresowanej, a więc mającej w tym interes prawny. Osobą zainteresowaną, która ma interes prawny w żądaniu stwierdzenia nabycia spadku jest m.in. wierzyciel spadku.
Podkreślenia wymaga, że jeżeli wnioskodawca – tak jak w niniejszej sprawie - nie jest spadkobiercą ale wierzycielem spadku, to jego interes – realizowanie swojej wierzytelności - jest sprzeczny z interesem spadkobiercy, który jako dłużnik jest zobowiązany zaspokoić interes wierzyciela. Skoro dłużnik nie spełnił świadczenia wierzyciel ma prawo realizowaćje w drodze postępowania sądowego. Do tego natomiast konieczne jest uprzednie stwierdzenie nabycia spadku. W takiej sytuacji odpowiednio do postępowania nieprocesowego stosuje się przepisyart. 98 k.p.c.w zakresie, w jakim określa on koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i do celowej obrony (por. Agnieszka Góra-Błaszczykowska /w/Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego pod redakcją Henryka Doleckiego i Tadeusza Wiśniewskiego, Warszawa 2011, tom II, s. 70). Koszty poniesione przez wnioskodawcę, w tym koszty opłaty skarbowej od dokumentów urzędowych, opłatyod pełnomocnictwa i koszty wniosku o wskazanie następców prawnych oraz koszt ogłoszeń prasowych wchodzą w skład kosztów, o których mówiart. 98 k.p.c.(por. Andrzej Daczyński,Koszty postępowania cywilnego pod red. Jacka IgnaczewskiegoCH Beck Warszawa 2010 r., s. 210).
W niniejszej sprawie wyniosły one łącznie 919,66 zł (60 zł koszty zastępstwa procesowego, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 50 zł tytułem opłatyod wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, 48 zł tytułem kosztu wniosku o wskazanie następców prawnych, kwota 78 zł tytułem opłat za odpisy aktów stanu cywilnego oraz kwota 666,66 zł tytułem zaliczek na poczet ogłoszeń prasowych).
Z materiału dowodowego niniejszej sprawy nie wynikało aby dziedziczący uczestnik postępowania miał jakikolwiek własny interes w stwierdzaniu nabycia spadkupo spadkodawcy skoroZ. K.zmarł w 2013 r. i do tej pory nikt nie wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. Z drugiej strony skoro Sąd uwzględnił wniosek wierzyciela i stwierdził nabycie spadku, to przesłankowo uznał, że wykazał on swoje prawo do wystąpienia w roli wnioskodawcy, więc wykazał dostatecznie, że jest wierzycielem spadku. W tej sytuacji uzyskanie przez niego stwierdzenia nabycia spadku leży w jego interesie, gdyż jest to pierwszy i niezbędny krok do uzyskania od uczestników należnego jemu świadczenia. W istocie zatem interesem uczestnika w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku było oddalenie wniosku, gdyż uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku umożliwia wierzycielowi zaspokojenie jego roszczenia i pozostaje w sprzecznościz interesem spadkobiercy. Zauważyć trzeba, że z akt sprawy nie wynika aby spełnione zostały przesłanki zart. 102 k.p.c., który może mieć zastosowanie w tego rodzaju sprawach.
Mając na uwadze powyższe rozważania zgodnie zart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.należało orzec jak w sentencji.
SSO Marian Raszewski SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski