Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 425/16
Data wyroku: 2016-08-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: w SO Stanisław Łęgosz, Jarosław Gołębiowski, Dariusz Mizera
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 415 kc.

Sygn. akt II Ca 425/16, II Cz 523/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 08 sierpnia 2016 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Jarosław Gołębiowski

Sędziowie

SSA w SO Stanisław Łęgosz
SSO Dariusz Mizera (spr.)

Protokolant

Paulina Neyman

po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwaA. G. (1)
przeciwkoA.Sp. A. z siedzibą wR.reprezentowanej wP.przezA. S..p. A. Spółka Akcyjna Oddział wP.z siedzibą wW.,(...) Sp. z o.o.sp. komandytowej z siedzibą wJ.

o odszkodowanie
na skutek apelacji i zażalenia powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb.
z dnia 17 marca 2016 roku, sygn. akt I C 580/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w punktach pierwszym i drugim w ten sposób, że:

    1/ zasądza od pozwanego(...)z siedzibą wR.reprezentowanej wP.przez(...)Spółkę Akcyjną Oddział wP.z siedzibą wW.na rzecz powodaA. G. (1)kwotę 4.842,93 zł (cztery tysiące osiemset czterdzieści dwa złote dziewięćdziesiąt trzy grosze) z ustawowymi odsetkami od dnia 19 lutego 2013r. do dnia 31 grudnia 2015r. oraz dalszymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016r. do dnia zapłaty;

    2/ zasądza od pozwanego(...)z siedzibą wR.reprezentowanej wP.przez(...)Spółkę Akcyjną Oddział wP.z siedzibą wW.na rzecz powodaA. G. (1)kwotę 2.072,00 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów procesu;

II

    zasądza od pozwanego(...)z siedzibą wR.reprezentowanej wP.przez(...)Spółkę Akcyjną Oddział wP.z siedzibą wW.na rzecz powodaA. G. (1)kwotę 1.443,00 zł ( jeden tysiąc czterysta czterdzieści trzy złote) tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą;

III
oddala zażalenie powoda;

IV
zasądza od powodaA. G. (1)na rzecz pozwanego(...) spółki z o.o.spółki komandytowej z siedzibą wJ.kwotę 300,00 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

SSO Jarosław Gołębiowski
SSA w SO Stanisław Łęgosz SSO Dariusz Mizera
Sygn. akt II Ca 425/16, II Cz 523/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 marca 2016 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim po rozpoznaniu sprawy z powództwaA. G. (1)przeciwko(...)z siedzibą wR.reprezentowanej wP.przez Oddział(...), Spółki Akcyjnej Oddział wP.,(...) Sp. z o.o.sp. komandytowej z siedzibą wJ.o odszkodowanie oddalił powództwo, zasądził od powoda na rzecz pozwanego(...)z siedzibą wR.reprezentowanej wP.przez Oddział(...), Spółki Akcyjnej Oddział wP., kwotę 2.303,98 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego(...) Sp. z o.o.sp. komandytowej z siedzibą wJ.kwotę 1.955,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego:
W dniu 03 września 2009r. Skarb Państwa -(...)(Zamawiający) zawarłumowę numer (...)z konsorcjum firm (Wykonawcą):

1
(...)(Lider) z siedzibą wR.,

2
Przedsiębiorstwo (...) Spółka z o.o.(Partner) z siedzibą wM.,

3
Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o.(Partner) z siedzibą wP.,

4
Przedsiębiorstwo usług (...) Sp. z o.o.(Partner) z siedzibą wZ.,

5
T. S..p.A. (Partner) z siedzibą wM..

Zamawiający powierzył, a Wykonawca zobowiązał się do zaprojektowania i wykonania robót budowlanych zamówienia pod nazwą „(...)(...)”. Prace projektowe i roboty budowlane miały zostać wykonane w ciągu 33 miesięcy i 14 dni od daty podpisania w/w Umowy.
Kontrakt pod nazwą „(...)(...)” nie obejmował swym zakresem całejulicy (...), ale tylko jej fragment zlokalizowany w obrębiedrogi krajowej numer (...)i obiektu(...). Od dnia 04 października 2010r. do dnia 25 października 2012r. to Wykonawca odpowiadał za prowadzenie i organizację robót budowlanych oraz utrzymanie placu budowy. Roboty związane z przebudowąulicy (...)rozpoczęły się w lipcu 2012r. Wcześniej była wprowadzona zmiana organizacji ruchu polegająca wyłącznie na zamknięciu wjazdu zulicy (...)nadrogę krajową numer (...). W październiku 2011r. w rejonieulicy (...)były prowadzone roboty związane z przebudową jezdni lewejdrogi krajowej numer (...)oraz roboty związane z budową wiaduktu(...)wraz z dojazdami, co nie powodowało utrudnień w ciąguulicy (...).
W dniu 08 września 2010r. pozwany(...)z siedzibą wR., reprezentowany wP.przez Oddział(...)Spółkę Akcyjną Oddział wP.(Zamawiający) zawarł z pozwanym(...) Spółką Jawnąz siedzibą wJ.(Wykonawcą)umowę numer (...). Zamawiający zlecił, a Wykonawca zobowiązał się do wykonania na kontrakcie ((...)) pod nazwą „(...)” wykonywanym na zlecenie(...)(Inwestora) robót polegających na wykonaniu montażu, demontażu, usunięcia, zeskładowania, zabezpieczenia i dozorowania tymczasowego oznakowania na czas robót oraz istniejącego stałego oznakowania trasy, ciągów drogowych, objazdów, odcinków najazdowych na całym zakresie zadania (wraz z innymi lokalizacjami). Wykonawca zobowiązał się do nieprzerwanego dozoru oraz utrzymania tymczasowego oznakowania oraz istniejącego stałego oznakowania trasy, ciągów drogowych objazdów, odcinków najazdowych na całym zakresie zadania (wraz z innymi lokalizacjami), a także do ręcznego sterowania ruchem przez osoby posiadające odpowiednie przeszkolenie i uprawnienia (przy zaangażowaniu grupy co najmniej sześcioosobowej). Wykonawca przejął wszelkie obowiązki wynikające z Umowy Głównej podjęte przez Zamawiającego w związku z wykonaniem w/w zakresu prac.
W dniu 15 września 2010 r. Konsorcjum Wykonawcy dokonało wprowadzenia na plac budowy Podwykonawcę ((...) Spółką Jawnąz siedzibą wJ.) dla realizacji następujących robót: kompleksowego wykonania montażu, demontażu, usunięcia, zeskładowania, zabezpieczenia i dozorowania tymczasowego oznakowania na czas robót oraz istniejącego stałego oznakowania trasy, ciągów drogowych, objazdów, odcinków najazdowych na całym zakresie zadania (wraz z innymi lokalizacjami).
Zadaniem pozwanego(...) Spółki Jawnejz siedzibą wJ.było zamknięcie wjazdu nadrogę krajową numer (...), w ten sposób że jego pracownicy zastawili tę drogę znakami(...)i znakiem(...), Pracownicy pozwanego(...) Spółki Jawnejz siedzibą wJ.zagrodzili wjazd na budowę, zamykając ujścieulicy (...)dodrogi krajowej numer (...). Oni nie wykonywali żadnych robót naulicy (...). Pozwany pilnował by organizacja ruchu była przez cały czas utrzymana. Utrzymanie tymczasowej organizacji ruchu polegało na myciu, czyszczeniu, prostowaniu i wymianie uszkodzonych elementów oznakowania, nie dotyczyło nawierzchni jezdni.
W dniu 23 września 2011 r. dokonano odbioru oznakowania na czas robót.
W dniu 04 października 2011 r. około godziny 18:00 wP.naulicy (...)przy wlocieulicy (...)powódA. G. (1), kierujący pojazdem maiki „B. (...)” onumerze rejestracyjnym (...), najechał na porozrzucane na drodze i nieoznaczone fragmenty płyt betonowych, uszkadzając podwozie auta, którym się poruszał. Na miejsce zdarzenia został wezwany patrol Straży Miejskiej, który sporządził notatkę służbową. Powód wykonał dokumentację fotograficzną miejsca zdarzenia oraz uszkodzonego pojazdu.
Powód zgłosił szkodę(...)wP., który przekazał powyższe zawiadomienie(...)wP..

(...)Oddział wŁ.Rejon wP.poinformowała powoda, że roszczenia w tej sprawie należy kierować do firmy(...)
Powód wezwał pozwanego(...)z siedzibą wR., reprezentowanego wP.przez Oddział(...)Spółkę Akcyjną Oddział wP.do zapłaty kwoty 5.093,44 zł tytułem odszkodowania w terminie 30 dni od otrzymania przedmiotowego wezwania. Wezwanie zostało doręczone w/w pozwanemu w dniu 18 stycznia 2013 r.
Koszt naprawy samochodu powoda marki „B. (...)” onumerze rejestracyjnym (...)wynosi 4.842,93 zł. Wartość w/w samochodu powoda przed zdarzeniem z dnia 04 października 2011r. wynosiła kwotę 22.400,00 zł.
Miejsce zdarzenia, w którym w dniu 04 października 2011r. powód doznał szkody w pojeździe, znajdowało się poza obszarem, na którym wówczas obowiązywała czasowa organizacja ruchu.

Ulica (...)również mogła stanowić dojazd dodrogi krajowej numer (...), na której pozwany(...)z siedzibą wR., reprezentowany wP.przez Oddział(...)Spółkę Akcyjną Oddział wP.wykonywał roboty budowlane.
Z dniem 31 grudnia 2014 r. nastąpiło przekształceniespółki jawnej (...) Spółka Jawnaw spółkę komandytową o nazwie(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowa”.
Mając takie ustalenia Sąd Rejonowy zważył, iż powództwo jako bezzasadne podlegało oddaleniu.
W przedmiotowej sprawie ostatecznie bezsporne było, że w dniu 04 października 2011r. około godziny 18:00 wP.naulicy (...)przy wlocieulicy (...)powódA. G. (1), kierujący pojazdem marki „B. (...)” onumerze rejestracyjnym (...), najechał na porozrzucane na drodze i nieoznaczone fragmenty płyt betonowych, uszkadzając podwozie auta, którym się poruszał. Na miejsce zdarzenia został wezwany patrol Straży Miejskiej, który sporządził notatkę służbową. Powód wykonał dokumentację fotograficzną miejsca zdarzenia oraz uszkodzonego pojazdu. Strona powodowa podnosiła, że przedmiotowa szkoda powstała z winy pozwanego(...)z siedzibą wR., reprezentowanego wP.przez Oddział(...)Spółkę Akcyjną Oddział wP., albowiem pozwany ten miał zaniechać uprzątnięcia porozrzucanych fragmentów płyt betonowych zulicy (...), na której doszło do uszkodzenia pojazdu powoda. Ponadto, powód wniósł o wezwanie do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanego(...) Spółkę Jawnąz siedzibą wJ., który to podmiot zobowiązał się do wykonania oraz utrzymania tymczasowej organizacji ruchu w rejonie i w okresie, w którym doszło do zdarzenia szkodowego z udziałem powoda. Pozwany(...)z siedzibą wR., reprezentowany wP.przez Oddział(...)Spółkę Akcyjną Oddział wP.wniósł o oddalenie powództwa, gdyż przedmiotowe zdarzenie miało mieć miejsce wP.naulicy (...)przy wlocieulicy (...)i miejsce to miało nie stanowić przedmiotu świadczenia robót budowalnych przez tego pozwanego. Również pozwany(...) Spółka Jawnaz siedzibą wJ.podnosił, że nie jest odpowiedzialny za szkodę powstałą w pojeździe powoda, albowiem wykonywał na rzecz pozwanego(...)z siedzibą wR., reprezentowanego wP.przez Oddział(...)Spółkę Akcyjną Oddział wP.prace na kontrakcie pod nazwą „(...)” wykonywanym na zlecenie(...). Pozwany zaznaczył, iż do jego obowiązków należała wyłącznie organizacja ruchu na danym zadaniu, zgodnie z projektem organizacji ruchu na czas robót. Do obowiązków tego pozwanego miało nie należeć utrzymanie dróg we właściwym stanie, a tym bardziej ich naprawa. Reasumując, obaj pozwani kwestionowali roszczenie powoda co do samej zasady.
Należy podkreślić, że z dniem 31 grudnia 2014 r. nastąpiło przekształceniespółki jawnej (...) Spółka Jawnaw spółkę komandytową o nazwie(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowa”.
PowódA. G. (1)wywodził odpowiedzialność pozwanych zart. 415 k.c., zgodnie z treścią którego, kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
Artykuł 415 k.c.znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną z winy sprawcy lub z winy osoby odpowiedzialnej za szkodę nie jest oparta na innych przepisach, w szczególności gdy między stronami nie istniał żaden stosunek obligacyjny lub gdy sprawca szkody naruszył nakaz lub zakaz obowiązujący go niezależnie od łączącego strony stosunku zobowiązaniowego.
Przesłankami odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego przewidzianej wart. 415 k.c.są szkoda, działanie lub zaniechanie sprawcy noszące znamiona winy oraz związek przyczynowy pomiędzy tymże działaniem lub zaniechaniem a szkodą.
W orzecznictwie i nauce prawa istnieje pogląd, zgodnie z którym bezprawność w rozumieniuart. 415 k.c.nie musi mieć swojego źródła w naruszeniu przepisów prawa, wystarczy stwierdzanie, że zachowanie sprawcy było obiektywnie nieprawidłowe, co w konsekwencji doprowadziło do wyrządzenia szkody. W szczególności uznaje się, że obowiązek należytej dbałości o życie i zdrowie człowieka może wynikać nie tylko z normy ustawowej, ale także ze zwykłego rozsądku, popartego zasadami doświadczenia, które nakazują unikania niepodyktowanego koniecznością ryzyka(vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 02 lipca 2014 r., sygn. akt 1 ACa 164/14).
O winie w rozumieniuart. 415 k.c.mowa jest, gdy sprawcy szkody (czy to majątkowej, czy to niemajątkowej) postawić można zarzut niewłaściwego postępowania i dopuszczenia się zachowania bezprawnego nie tylko umyślnie (dolus), ale i nieumyślnie(culpa), w postaci nawet zwykłego niedbalstwa (culpa levissima) (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I ACa 754/12).
W ocenie Sądu, aczkolwiek nie ulega wątpliwości, że w dniu 04 października 2011r. powód doznał szkody, to nie była ona wynikiem zawinionego działania lub zaniechania któregokolwiek z pozwanych w niniejszej sprawie.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy decydujące znaczenie miało ustalenie, czy miejsce w którym doszło do uszkodzenia pojazdu powoda, tj.ulica (...)przy wlocieulicy (...), objęta była treściąumowy numer (...)zawartej w dniu 03 września 2009 r. między Skarbem Państwa -(...)(Zamawiającym) a konsorcjum firm (Wykonawcą). W skład tego konsorcjum wchodził pozwany(...)z siedzibą wR.(reprezentowany wP.przez Oddział(...)Spółkę Akcyjną Oddział wP.). Na podstawie tejże umowy Zamawiający powierzył, a Wykonawca zobowiązał się do zaprojektowania i wykonania robót budowlanych zamówienia pod nazwą „(...)”. Ponadto, w dniu 08 września 2010 r. pozwany(...)z siedzibą wR., reprezentowany wP.przez Oddział(...)Spółkę Akcyjną Oddział wP.(Zamawiający) zawarł z pozwanym(...) Spółką Jawnąz siedzibą wJ.(Wykonawcą)umowę numer (...). Zamawiający zlecił, a Wykonawca zobowiązał się do wykonania na kontrakcie ((...)) pod nazwą „(...)” wykonywanym na zlecenie(...)(Inwestora) robót polegających na wykonaniu montażu, demontażu, usunięcia, zeskładowania, zabezpieczenia i dozorowania tymczasowego oznakowania na czas robót oraz istniejącego stałego oznakowania trasy, ciągów drogowych, objazdów, odcinków najazdowych na całym zakresie zadania (wraz z innymi lokalizacjami). Wykonawca zobowiązał się do nieprzerwanego dozoru oraz utrzymania tymczasowego oznakowania oraz istniejącego stałego oznakowania trasy, ciągów drogowych objazdów, odcinków najazdowych na całym zakresie zadania (wraz z innymi lokalizacjami), a także do ręcznego sterowania ruchem przez osoby posiadające odpowiednie przeszkolenie i uprawnienia (przy zaangażowaniu grupy co najmniej sześcioosobowej). Wykonawca przejął wszelkie obowiązki wynikające z Umowy Głównej podjęte przez Zamawiającego w związku z wykonaniem w/w zakresu prac.
Z analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, że naulicy (...)przy wlocieulicy (...)żaden z pozwanych nie prowadził tamtego dnia prac, albowiem miejsce to nie było objęte zakresem(...)(zawartej pomiędzy Skarbem Państwa- (...)a w/w Konsorcjum firm). Należy podkreślić, że w październiku 2011r. w rejonieulicy (...)były prowadzone roboty związane z przebudową jezdni lewejdrogi krajowej numer (...)oraz roboty związane z budową wiaduktu(...)wraz z dojazdami,

    co nie powodowało utrudnień w ciąguulicy (...)
. Również biegły sądowy z dziedziny motoryzacji i ruchu drogowego oraz powypadkowej diagnostyki i wyceny wartości pojazdów mgr inż.B. B. (1)na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził w pisemnej opinii uzupełniającej (k. 478), że „wskazane przez powoda miejsce zdarzenia znajdowało się poza obszarem, na którym w dniu zdarzenia obowiązywała czasowa organizacja ruchu”. Nadmienić również należy, że do obowiązków drugiego z pozwanych -(...) Sp. z o.o.Sp. komandytowej” z siedzibą wJ.nie należało wykonywanie żadnych robót budowlanych dotyczących nawierzchni jezdni naulicy (...). Zadaniem tego pozwanego było zamknięcie wjazdu nadrogę krajową numer (...), w ten sposób że jego pracownicy zastawili tę drogę znakami(...)i znakiem(...), Pracownicy w/w pozwanego zagrodzili wjazd na budowę, zamykając ujścieulicy (...)dodrogi krajowej numer (...). Utrzymanie tymczasowej organizacji ruchu polegało na myciu, czyszczeniu, prostowaniu i wymianie uszkodzonych elementów oznakowania, nie dotyczyło nawierzchni jedni.
Zdaniem Sądu powód nie wykazał, że którykolwiek z pozwanych ponosi odpowiedzialność deliktową na podstawieart. 415 k.c.za szkodę przez niego poniesioną w dniu 04 października 2011r.
Na terminie rozprawy w dniu 03 marca 2016 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe pełnomocnika powoda o dopuszczenie dowodu z oględzin miejsca zdarzenia z udziałem biegłego sądowego i stron oraz z zeznań świadkaR. F.- pracownika Straży Miejskiej - na okoliczność stanu drogi i miejsca zdarzenia. Należy bowiem podkreślić, że miejsce, gdzie powstała szkoda powoda, nie istnieje aktualnie w takim zakresie jak w dniu 04 październiku 2011r., gdyż droga ta została przebudowana. Oględziny byłyby więc bezprzedmiotowe. Również zeznania świadkaR. F.nie miałyby znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, gdyż żadna ze stron nie kwestionowała stanu drogi w miejscu gdzie powód doznał szkody. Zdaniem Sądu, oba w/w wnioski dowodowe prowadziłyby w istocie do bezzasadnego przewlekania postępowania. Nie było bowiem żadnych przeszkód, aby powód - reprezentowany wszakże przez profesjonalnego pełnomocnika - wniósł o dopuszczenie tychże dowodów przed terminem rozprawy z dnia 03 marca 2016 r.
Tylko na marginesie wskazać należy, że powód w sposób nieprawidłowy oznaczył stronę pozwaną. Powód powinien był bowiem pozwać wszystkich członków Konsorcjum, które zawarło w dniu 03 września 2009 r.umowę numer (...)ze Skarbem Państwa(...). W orzecznictwie podkreśla się, że konsorcjum nie posiada podmiotowości prawnej, a tym samym nie posiada zdolności sądowej. Stroną w znaczeniu procesowym są wszystkie podmioty wchodzące w skład konsorcjum(vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt III CZP 25/10).Zgodnie z treściąart. 141 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych(Dz. U. z 2015 r., poz. 2164) wykonawcy, o których mowa w art. 23 ust. 1 lejże ustawy, ponoszą solidarną odpowiedzialność za wykonanie umowy i wniesienie zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Na podstawie art. 23 ust. 1 w/w ustawy wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia.
Członkowie konsorcjum (Wykonawcy) odpowiedzialni są więc solidarnie jedynie wobec Zamawiającego i tylko w zakresie wykonania umowy i wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania umowy. W niniejszej sprawie pozew wniosła natomiast osoba fizyczna nie będąca Zamawiającym w rozumieniu powyższej ustawy. W tej sytuacji nie występuje więc odpowiedzialność solidarna podmiotów tworzących konsorcjum.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 90 k.p.c.Artykuł 98 k.p.c.statuuje jedną z dwóch podstawowych zasad rozstrzygania o kosztach procesu, mianowicie zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca (merytorycznie albo formalnie i niezależnie od tego czy ponosi winę w prowadzeniu procesu) zobowiązana jest zwrócić swemu przeciwnikowi poniesione przez, niego koszty procesu.
Pozwani wygrali sprawę w stu procentach, a więc należy im się od strony powodowej zwrot całości kosztów procesu. Pozwanemu(...)z siedzibą wR., reprezentowanego wP.przez Oddział(...)Spółkę Akcyjną Oddział wP.należy się od powoda zwrot kosztów procesu w łącznej kwocie 2.303,98 zł (wynagrodzenie pełnomocnika - 1.200,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17,00 zł, wynagrodzenie biegłego - 1.086,98 zł). Pozwanemu(...) Sp. z o.o.sp. komandytowej” z siedzibą wJ.należy się od powoda zwrot kosztów procesu w łącznej kwocie 1.955,00 zł (wynagrodzenie pełnomocnika - 1.200,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17,00 zł, koszty reprezentacji - podróży - przez pełnomocnika substytucyjnego na 4 terminach rozprawy - 738,00 zł).
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zaistniał określony wart. 102 k.p.c.wypadek szczególnie uzasadniony, na podstawie którego zasadnym byłoby zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych tylko części kosztów procesu lub nieobciążanie go w ogóle kosztami.
Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik powoda zaskarżając go w części oddalającej powództwo w stosunku do pozwanego(...)z siedzibą wR.reprezentowanej wP.przez Oddział(...)S.A. Oddział wP.(dalejA. S..p.A.) w zakresie:
- do kwoty 4.843(cztery tysiące osiemset czterdzieści trzy)złote wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 19 lutego 2013 r. do dnia zapłaty (pkt. 1 wyroku),
- rozstrzygnięcia o kosztach procesu (pkt. 2 wyroku).
Apelacja zaskarżonemu wyrokowi zarzuca:

1
niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wskutek naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to przepisuart. 292 k.p.c.poprzez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie oględzin miejsca zdarzenia w sytuacji, gdy dowód ten umożliwi precyzyjne i jednoznaczne określenie miejsca zdarzenia w odniesieniu do stanu faktycznego zarówno przed jak i po zakończeniu robót związanych z przebudową drogi krajowej nr 8, a tym samym pozwoli na określenie podmiotu odpowiedzialnego za stan odcinka drogi;

2
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na dowolnym przyjęciu, że miejsce w którym w dniu 4 października 2011r. powód doznał szkody w pojeździe znajdowało się poza obszarem, na którym wówczas obowiązywała czasowa organizacja ruchu w sytuacji, gdy remont i rozbudowa drogi krajowej nr 8 obejmowała zarówno częśćulicy (...), jak i związana była z budową całego wiaduktu(...)wraz z dojazdami, z którego zjazd miał miejsce już naul. (...)w znacznej odległości odul. (...)(już zaul. (...)w kierunku południowym),

3
naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy a to przepisu:

-

art. 233 § 1 k.p.c.poprzez bezkrytyczne przyjęcie w ślad za biegłymB. B., iż miejsce na którym doszło do zdarzenia pozostawało poza obszarem na którym obowiązywała tymczasowa organizacja ruchu, a tym samym, że za ten teren nie ponosi odpowiedzialności pozwanyA. S..p.A. w sytuacji, gdy biegłyB. B.nie był na miejscu zdarzania, w oparciu o załączone do akt aktualne mapy terenu nie był w stanie wskazać, gdzieul. (...)łączyła się przed przeprowadzonym remontem zul. (...)oraz nie posiadał wiedzy co oznacza skrót(...); a także całkowite pominięcie faktu, żeul. (...), tak jak iul. (...)w dacie zdarzenia stanowiły dojazd od budowy drogi krajowej nr 8, a tym samym były objęte obszarem oddziaływania przeprowadzanych prac (dojazd ciężkiego sprzętu itp.),

art. 102 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i obciążenie powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego(...)w sytuacji, gdy szczególne okoliczności sprawy, w tym charakter dochodzonego przez powoda roszczenia, doznanie przez powoda realnej szkody majątkowej oraz wynikające z otrzymanej od(...)informacji (vide pismo z dnia 14 października 2011 r.), że pozwany(...)jest podmiotem odpowiedzialnym za zdarzenie z udziałem powoda, uzasadniają odstąpienie od obciążania powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego.

4
naruszenie prawa materialnego, a to przepisuart. 441 § 1 k.c.orazart. 415 k.c.poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że członkowie konsorcjum ponoszą solidarną odpowiedzialność jedynie wobec Zamawiającego i tylko w zakresie wykonania umowy, a nie wobec osób trzecich (w tym powoda), w sytuacji gdy pomimo, że członkowie konsorcjum wspólnie realizują przedsięwzięcie, jednak ich odpowiedzialność wobec osób trzecich, w tym powoda ma charakter solidarny, a tym samym strona powodowa prawidłowo oznaczyła stronę pozwanego(...)którego odpowiedzialność za zdarzenie szkodowe z udziałem powoda wynika z faktu niedołożenia należytej staranności i nie utrzymaniu drogiul. (...)w należytym stanie technicznym związanym z prowadzoną inwestycja i jej oddziaływaniem.

Biorąc pod uwagę powyższe apelujący wnosił o:
1.rozpoznanie w trybieart. 380 k.p.c.postanowienia Sądu I instancji o oddaleniu wniosku dowodowego w przedmiocie przeprowadzenia oględzin miejsca zdarzenia zgłoszonego na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r.,
2.dopuszczenie w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji dowodu z oględzin miejsca zdarzenia z udziałem powoda,
3.zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanegoA. S..p.A. na rzecz powoda:

a
kwoty 4.843 złote wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 19 lutego 2013 r. do dnia zapłaty

b
kosztów procesu w stosunku do uwzględnionej części powództwa, ewentualnie o nieobciążanie powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego.

4.zasądzenie od pozwanegoA.S.p.A. na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego przed Sądem drugiej instancji, według norm przepisanych.
Zażaleniem w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu zawartego w pkt. 3 powyższy wyrok zaskarżył powód zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie
-art. 102 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i obciążenie powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego(...) Sp. z o.o., sp. komandytowa wJ.w sytuacji, gdy szczególne okoliczności sprawy, w tym charakter dochodzonego przez powoda roszczenia, doznanie przez powoda realnej szkody majątkowej oraz konieczność sięgnięcia w sprawie po opinię biegłego, a co za tym idzie odwołania się do wiedzy wysoce specjalnej, uzasadniają skorzystanie z przewidzianego w w/w przepisie dobrodziejstwa i odstąpienie od zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego koszów procesu.
-art. 98 k.p.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w skład kosztów procesu strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika wchodzą koszty reprezentacji pozwanego przez pełnomocnika substytucyjnego na 4 terminach rozpraw w kwocie 738 złotych w sytuacji, gdy ów koszt nie wynika i nie znajduje uzasadnienia w powołanym przepisieart. 98 k.p.c., pozwany nie wykazał jakimkolwiek dowodem (faktura za usługę dla pełnomocnika substytucyjnego, umowa zlecenia) by go poniósł, co w istocie powoduje zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów dwóch pełnomocników (głównego oraz substytucyjnego), zamiast wydatków jednego pełnomocnika.
Podnosząc powyższe skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia zawartego w pkt. 3 ww. wyroku i odstąpienie od obciążania powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego.
W odpowiedzi na apelację pełnomocnik pozwanego(...)z siedzibą wR.wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik pozwanego(...)spółka jawna wJ.wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów.
Sąd Okręgowy dodatkowo ustalił:
W dniu 4 października 2011r. doszło do zdarzenia w wyniku którego powód uszkodził swój pojazd markiB.. Do tego zdarzenia doszło pomiędzy skrzyżowaniemul. (...)iul. (...)aul. (...)w kierunkuul. (...). Teren na którym doszło do zdarzenia był objęty kontraktem zawartym pomiędzy(...)a Konsorcjum firm którego liderem był pozwany jako teren stanowiący plac budowy na którym wykonawca (Konsorcjum firm) prowadził roboty budowlane związane z wykonaniem zamówienia pod nazwą „(...)”.
dowód: - pismo(...)z 15.09.2014r. ze szkicem k. 277-279
- zgłoszenie szkody k.14-17
- zeznania powodaA. G.k. 338-340
- notatka urzędowa Straży Miejskiej k. 80
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja powoda jest zasadna.
Słusznie bowiem powód zarzuca, iż Sąd I instancji dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych poprzez dowolne przyjęcie, iż miejsce w którym 4 października 2011r. doszło do zdarzenia znajdowało się poza obszarem objętym budową.
Uważna lektura zebranego materiału dowodowego w szczególności zarówno zgłoszenia szkody jak i zeznań powoda składanych w toku postępowania, a przede wszystkim pisma(...), którego treść w istocie nie była kwestionowana przez strony zdaje się wskazywać, iż do zdarzenia doszło przy wylocie zul. (...)wul. (...)ale w kierunkuul. (...). Z wnikliwej analizy precyzyjnego szkicu załączonego do pisma(...)wynika to, że obszar opisany linią przerywaną koloru fioletowego wykreśla teren budowy na którym były wykonywane czynności przez firmy wygrywające przetarg. W tych okolicznościach zbędne zdaje się dopuszczenie dowodu z oględzin miejsca zdarzenia zwłaszcza, iż jak to słusznie zauważył Sąd Rejonowy obecnie po prawie 5 latach od zdarzenia zaszło tam wiele zmian. Miejsce zdarzenia zostało przebudowane. W takiej zaś sytuacji bezprzedmiotowym byłoby dokonywanie oględzin takiego miejsca.
Niemniej jednak brak przeprowadzania tego dowodu nie dyskwalifikuje słuszności zarzutu apelacyjnego co do błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie miejsca zdarzenia. Powyższe było podstawą do dokonania stanowczego ustalenia przez Sąd Okręgowy, iż do zdarzenia doszło na obszarze objętym placem budowy. Ustalanie to znajduje oparcie przede wszystkim na podstawie m.in. szkicu sporządzonego na potrzeby postępowania przed ubezpieczycielem w dniu 02.11.2011 roku /k.14 akt/ szkic ten został sporządzony niecały miesiąc po zdarzeniu gdy okoliczności zdarzenia nie zatarły się jeszcze w pamięci powoda. Już z tego szkicu widać, iż do zdarzenia doszło za skrzyżowaniemulicy (...)zulicą (...)w kierunkuul. (...). W zgłoszeniu tym powód wprost wskazał, iż wjechał na nierówno ułożone porozrzucane fragmenty płyt betonowych, które miały stanowić utwardzenie odcinka drogi. Fakt zaistnienia samego zdarzenia potwierdza także notatka Straży Miejskiej wP., która opisuje miejsca zdarzenia jakoul. (...)aul. (...)co należy odczytywać w zgodzie z twierdzeniem powoda, iż do zdarzenia doszło naul. (...)ale w pobliżuul. (...). Tym samym obszar ten - jak wynika ze szkicu załączonego do pisma(...)/k.279/ - objęty był przebudową i za ten obszar odpowiadało konsorcjum. Co prawda w rejonie tym w tym czasie nie były prowadzone bezpośrednio prace jednak to właśnie pozwany wprowadził w ten rejonfirmę (...)która dokonała odpowiedniego oznakowania. Powyższe okoliczności wskazują na to, że pozwany musiał dysponować całym placem budowy skoro wprowadził na część tego placu podwykonawcę. Stanowcze twierdzenie biegłego zawarte w opinii uzupełniającej /k.506 akt/ jakoby miejsce w którym miało dojść do uszkodzeń pojazdu powoda nie było terenem budowy nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Biegły bowiem bezpodstawnie utożsamia teren budowy z terenem na którym była wdrożona tymczasowa organizacja ruchu. Teren budowy jest doskonale oznaczony na szkicu załączonym na k. 279 akt analiza tego szkicu w powiązaniu z pozostałymi dowodami bez żadnych wątpliwości wskazuje, iż do zdarzenia doszło na placu budowy (tj. na terenie oddanym do dyspozycji wykonawcy) . Z zeznań powoda wprost wynika, iż w pewnym momencie na drodze natrafił na płyty, które wyglądały jak utwardzenie drogi. W tym czasie ruch na drodze nie był zamknięty gdyż droga była przejezdna. Czytając szkic załączony do pisma(...)bez trudu można zauważyć, iż właśnie ten rejon gdzie doszło do zdarzenia objęty był przebudową. Korespondowałoby to z ustaleniem, iż konsorcjum jako wykonawca obejmując posiadany plac budowy rozpoczęło na tym placu m.in. prace zmierzające do utwardzenia drogi tam się znajdującej ale jeszcze niewyłączonej z ruchu publicznego celem ułatwienia poruszania się tam przez ciężki sprzęt..
Konsekwencją zmiany powyższych ustaleń faktycznych jest także stwierdzenie naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 415 k.c.w zw. zart. 441 § 1 k.c.skoro bowiem konsorcjum składające się z 5 firm przyjęło od(...)plac budowy co jest niewątpliwe a na takim placu budowy zaistniała szkoda na skutek nienależytej dbałości o nawierzchnię drogi to nie budzi żadnych wątpliwości, iż odpowiedzialność wszystkich tych podmiotów za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej ma charakter solidarny. Sąd Okręgowy nie podziela w tym zakresie stanowiska Sądu Rejonowego o braku odpowiedzialności pozwanej Spółki. Podkreślić bowiem należy, iż pozwany na zasadach ogólnych odpowiada za szkody wyrządzone podczas prac wykonywanych na placu budowy (por.art. 652 k.c.w zw. zart. 415 k.c.). Co prawda w aktach sprawy brak pisemnego protokołu przekazania placu budowy jednakże brak w aktach sprawy takiego protokołu a nawet jego niesporządzenie nie wyłącza odpowiedzialności wykonawcy robót ( konsorcjum) wobec bezsprzecznej okoliczności, że to właśnie wykonawca był podmiotem wyłącznie władającym i zarządzającym terenem stanowiącym szeroko pojęty plac budowy.
Pozwana Spółka była liderem konsorcjum, dysponowała jako jedna z kilku firm placem budowy odpowiada zatem za wszelkie szkody wyrządzone czynem niedozwolonym osobom trzecim na tym placu.
Mając to na uwadze na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.należało orzec jak pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł na podstawieartykuł 98 k.p.c.w związku zart. 108 k.p.c.
Zażalenie powoda na rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3 wyroku jest bezzasadne. Skarżący w istocie zarzucił sądowi naruszenieart. 102 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie pomimo zajścia wypadku „szczególnie uzasadnionego”, który dawałby podstawę do nieobciążania powoda kosztami procesu. Powoływanie się na szczególny charakter sprawy w tym na odczucie powoda i rodzaj dochodzonego odszkodowania jest chybione. Sąd Rejonowy rozważał możliwość zastosowaniaart. 102 k.p.c.doszedł on jednak do przekonania, iż w okolicznościach sprawy nie zachodzą przesłanki pozwalające zastosować w/w normę prawną. Sąd Okręgowy w pełni podziela to stanowisko. Ocena Sądu czy zachodzi wypadek „szczególnie uzasadniony”, o którym mowa wart. 102 k.p.c.oparta jest na swobodnym uznaniu Sądu na podstawie oceny okoliczności konkretnej sprawy. Taka ocena może być podważana przez Sąd II instancji tylko wyjątkowo gdy jest rażąco nieuprawniona i niesprawiedliwa. W niniejszej sprawie rozważane okoliczności w żaden sposób nie dają podstawy do odmowy obciążenia powoda kosztami procesu należnym pozwanemu.
Skarżący ponadto wskazał na brak podstaw do żądania wynagrodzenia zgodnie z przedłożonym spisem kosztów zauważyć bowiem trzeba, iż w spisie kosztów oprócz swojego wynagrodzenia pełnomocnik pozwanego jako element kosztów wskazał także wynagrodzenie pełnomocnika substytucyjnego. Zgodnie zart. 98 § 3 k.p.c.do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się także wydatki jednego adwokata. Pełnomocnikowi przysługuje zatem także obok wynagrodzenia zwrot wydatków takim wydatkiem są w okolicznościach niniejszej sprawy koszty poniesione na pełnomocnika substytucyjnego albowiem poniesienie tych wydatków wydaje się być celowe. Pozwany w odpowiedzi na zażalenie słusznie zwrócił uwagę na ewentualne koszty dojazdów, noclegów itp. dla pełnomocnika głównego z odległej miejscowości w związku z jego stawiennictwem na rozprawach. Strona wbrew twierdzeniom skarżącego nie ma obowiązku dowodzić rzeczywistego poniesienia tych kosztów albowiem dowód w postaci spisu tych kosztów jest dowodem z dokumentu prywatnego, który może zostać poddany przez Sąd ocenie na podstawieart. 233 k.p.c.W realiach niniejszej sprawy Sąd nie widzi podstaw do zakwestionowania przedłożonego przez pełnomocnika pozwanego spisu kosztów skoro koszt wyręczenia się pełnomocnikiem substytucyjnym był zdecydowanie niższy niż koszt stawiennictwa pełnomocnika głównego na rozprawie.
Mając na uwadze powyższe na podstawieart. 385 k.p.c.w związku zart. 397 § 1 i 2 k.p.c.należało oddalić zażalenie powoda jako nieuzasadnione. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd orzekł na podstawieart.98 § 1 k.p.c.w związku zart. 108§ 1 k.p.c.
SSO Jarosław Gołębiowski SSA w SO Stanisław Łęgosz SSO Dariusz Mizera