Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 307/16
Data wyroku: 2016-06-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Adrianna Mongiałło
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art. 114 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktV U 307/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia14 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Adrianna Mongiałło
Protokolant: star. sekr. sądowy Marta Grabowska
po rozpoznaniu w dniu14 czerwca 2016 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuE. L.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o wysokość emerytury
na skutek odwołaniaE. L.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia12 czerwca 2014 r.
znak(...)

oddala odwołanie

Sygn. akt V U 307/16

UZASADNIENIE
Decyzją z 12 czerwca 2014r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówił wnioskodawczyniE. L.wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją organu rentowego z 11 czerwca 2010r., znak(...), oraz uchylenia tej decyzji i wypłaty wyrównania świadczenia. W uzasadnieniu podał, iż decyzja z 11 czerwca 2010 r. wydana została w oparciu o przepis art. 114 ust. 1a ustawy z 13 października 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 28 lutego 2012r. uznany został za niezgodny zKonstytucją. W takiej sytuacji, zgodnie zart. 145a k.p.c., wnioskodawczyni miała termin 1 miesiąca na złożenie skargi o wznowienie postępowania lecz terminowi temu uchybiła, skutkiem czego organ rentowy wydał decyzję odmowną.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła wnioskodawczyni, domagając się jej zmiany poprzez wznowienie postępowania i merytoryczne orzeczenie o jej wniosku z 30 października 2013r. oraz wyrównanie należnego jej świadczenia. W jej ocenie, organ rentowy błędnie przyjął, że w sprawie ma zastosowanieart. 145a k.p.a.w zakresie terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem wnioskodawczyni, jako że w niniejszej sprawie chodzi o decyzję emerytalną wydaną na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej, do ponownego rozpoznania sprawy w ogóle nie stosuje się skargi o wznowienie postępowania administracyjnego iartykułu 145a k.p.a., a strona nie jest ograniczona żadnym terminem. Oznacza to, że strona w każdym czasie może wystąpić do organu rentowego o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 114 ust. 1 ww. ustawy. Wskazała, iż wznawiać postępowanie rentowe można wielokrotnie i w każdym czasie, gdyż jest to instytucja prawa ubezpieczenia społecznego, która jest regulowana w sposób odrębny-szczególny i korzysta z pierwszeństwa w stosunku do przepisówk.p.c.ik.p.a.Wnioskodawczyni w dalszej części odwołania wyjaśniała różnice pomiędzy decyzją ostateczną a decyzją prawomocną, twierdząc, iż zachodząca pomiędzy tymi decyzjami różnica nie pozwala do prawomocnych decyzji emerytalno –rentowych stosować przepisówk.p.a., w tymart. 145a k.p.a.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na te same argumenty co w zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Decyzją z 10 kwietnia 1994r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.przyznał wnioskodawczyniE. L.,ur. (...), wcześniejszą emeryturę na podstawie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z 15 maja 1989r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki(Dz.U. Nr 28, poz. 149). Ww. świadczenie przyznane zostało od dnia 1 listopada 1993 r. Dokumentem stanowiącym podstawę do przyznania wnioskodawczyni ww. uprawnień było m.in. świadectwo pracy z 7 lutego 1994r. wystawione przez Państwowe Gospodarstwo Rolne wS.potwierdzające okres zatrudnienia ubezpieczonej w zakładzie od 1 marca 1985r. do 30 kwietnia 1994r. Świadectwo nie zawierało informacji o okresach nieskładkowych wnioskodawczyni.
W dniu 11 czerwca 2010r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z urzędu wydał decyzję o przeliczeniu emerytury wnioskodawczyni. Wydanie ww. decyzji poprzedzone było ustaleniem przez organ rentowy, że w okresie zatrudnienia w PGRS.wnioskodawczyni przez łączny okres 100 dni przebywała na zwolnieniach lekarskich. W wyniku przeliczenia świadczenie emerytalne wnioskodawczyni uległo zmniejszeniu. Podstawą wydania decyzji był art. 114 ust. 1 a ustawy z 13 października 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W dniu 8 marca 2012r. opublikowany został wyrok Trybunału Konstytucyjnegoz 28 lutego 2012r. (K 5/11), w którym Trybunał orzekł, że przepis art. 114 ust. 1a ustawyz 13 października 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest niezgodny zKonstytucją RP.
Wnioskodawczyni 30 października 2013r. złożyła w organie rentowym „wniosek o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji z dnia 11 czerwca 2010r. wydanej z urzędu oraz wyrównanie świadczenia”, powołując się w uzasadnieniu tego wniosku na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 lutego 2012r. (K 5/11).
Decyzją z 12 czerwca 2014r., zaskarżoną w niniejszej sprawie, organ rentowy odmówił wnioskodawczyni wznowienia postępowania, uchylenia decyzji z 11 czerwca 2010r. oraz wypłaty wyrównania świadczenia, wskazując w uzasadnieniu, iż wnioskodawczyni uchybiła terminowi 1 miesiąca na złożenie skargi o wznowienie postępowania.
bezsporne, a nadto: kserokopie dokumentów z akt emerytalnych wnioskodawczyni;
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie jest niezasadne.
W przedmiotowej sprawie zasadniczy spór dotyczył kwestii stosowania przepisuart. 145a k.p.a.do wniosku złożonego przez wnioskodawczynię 30 października 2013r. We wniosku tymE. L.wyraźnie określiła swoje żądania i wskazała okoliczności faktyczne, z których je wywodzi, tj. że żąda wznowienia postępowania zakończonego decyzją ZUS z 11 czerwca 2010r., gdyż decyzja ta wydana została w oparciu o przepisart. 114 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny zKonstytucją RP, domaga się uchylenia tej decyzji i wyrównania świadczenia, które na mocy ww. decyzji zostało jej niesłusznie obniżone.
Zgodnie zart. 145a k.p.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1). W sytuacji takiej skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2).
Ww. przepisKodeksu postępowania administracyjnegoznajduje zastosowanie w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w ustawie emerytalnej (a więc świadczenia emerytalno-rentowe) poprzez odesłanie zawarte w art. 124 ustawy emerytalnej. Przepis ten stanowi, że w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w ustawie stosuje się przepisyk.p.a., chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej. Ustawa emerytalna zaś nie reguluje kwestii wznowienia postępowania w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności zKonstytucjądanego aktu normatywnego. Reguluje jedynie kwestię ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość (art. 114 ust. 1). Sytuacja taka jednak w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Wnioskodawczyni nie złożyła przy tym żadnego innego nowego wniosku, lecz wyraźnie zażądała wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 11 czerwca 2010r.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie miał wątpliwości, że do wniosku ubezpieczonej zastosowanie znajdą przepisyk.p.a., w tymart. 145a § 2- określający termin na złożenie skargi o wznowienie, której podstawą jest niezgodność aktu normatywnego zKonstytucją.
Jak słusznie zauważa wnioskodawczyni, Trybunał Konstytucyjny w pkt 6 swojego orzeczenia z 28 lutego 2012 r. określającym „skutki wyroku” podał, że „naruszenieKonstytucji, polegające na tym, że organ rentowy mógł w dowolnym czasie, bez żadnych ograniczeń, dokonać odmiennej oceny dowodów, które były brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji, wymaga przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności zKonstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji). Stwierdzenie niezgodnościart. 114 ust. 1aEmRentyFUSU z zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2oraz zart. 67 ust. 1 Konstytucjiumożliwia wznowienie tych postępowań, w wyniku których zostały podjęte rozstrzygnięcia na podstawie ocenionego przez Trybunał Konstytucyjnyart. 114 ust. 1aEmRentyFUSU”. Wznowienie postępowań, o których pisze Trybunał Konstytucyjny, odbywa się zaś przy zastosowaniu instytucji wznowienia postępowania określonej w przepisach właściwych dla danego postępowania. Przepisami tymi w sytuacji, gdy decyzja organu rentowego nie była zaskarżona odwołaniem, są przepisyKodeksu postępowania administracyjnego, a w sytuacji, gdy sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu – przepisami właściwymi są przepisyKodeksu postępowania cywilnegodotyczące wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem.
W orzecznictwie sądowym dotyczącym spraw ubezpieczeniowych podkreśla się, że sens wznowienia postępowania administracyjnego jest taki, że daje organowi rentowemu możliwość wzruszenia prawomocnej decyzji wydanej w sprawie, której podstawą rozstrzygnięcia był przepis od początku uznany za wadliwy, bo niezgodny zKonstytucją. Istotą wznowienia jest zatem możliwość ponownego orzekania, lecz tym razem na podstawie prawa już zgodnego z ustawą zasadniczą. Odbywa się to na podstawieart. 145a k.p.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Przy czym skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 17 czerwca 2014r., III AUa 2384/13).
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie do sytuacji wnioskodawczyni znajdzie zastosowanie przepisart. 145a § 2 k.p.a.określający termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania przed organem rentowym, której podstawą jest niezgodność aktu normatywnego zKonstytucją. Skutkiem zastosowania tego przepisu jest uznanie, żeE. L.uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia skargi o wznowienie, gdyż złożyła ją 30 października 2013r., a wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na którym oparła swoją skargę, został opublikowany 8 marca 2012r., a więc ponad 1,5 roku wcześniej. Uchybienie terminu jest więc oczywiste i niebudzące wątpliwości. Skutkiem powyższego jest oddalenie odwołania wnioskodawczyni jako niezasadnego, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.