Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1869/15
Data wyroku: 2016-08-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Graczyk
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art 184 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z fus

Sygn. akt VII U 1869/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 sierpnia 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracyi Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Marcin Graczyk
Protokolant: praktykant Katarzyna Andzo
po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2016 r. w Warszawie
sprawyA. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o wcześniejszą emeryturę (z warunków szczególnych)
na skutek odwołaniaA. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
z dnia 28 października 2015 r. znak:(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeA. P.prawo do wcześniejszej emerytury od dnia 1 września 2015 roku,

2
nie stwierdza odpowiedzialności organu rentowego za opóźnienie w przyznaniu świadczenia.

UZASADNIENIE
UbezpieczonyA. P.w dniu 26 listopada 2015 r. wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW., od decyzji z dnia 28 października 2015 r., znak:(...)odmawiającej ubezpieczonemu prawa do świadczenia emerytalnego z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. W odwołaniu od decyzjiA. P.wniósł o zmianę w/w decyzji poprzez uwzględnienie zatrudnienia w zakładach tworzyw sztucznych w latach 1989 - 2002 jako wykonywaną w warunkach szczególnych. W odpowiedzi na odwołanie z dnia 22 grudnia 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c., wskazując, że ubezpieczony nie spełnił wymogu 15 lat pracy w szczególnych warunkach do dnia 01.01.1999 r., a jedynie 11 lat, 1 miesiąc i 13 dni.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

A. P.urodzony (...), od 1 września 1970 r. do 31 sierpnia 1980 r. zatrudniony był wPrzedsiębiorstwie (...). W ramach zatrudnienia u powyższego pracodawcy odwołujący od 6 sierpnia 1973 r. do 30 kwietnia 1974 r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązki na stanowisku trasera. Odwołujący obsługiwał piece grzewcze, młoty, prasę, kuźniarki, walcarki obręczy i kół, walcarki gwintów i wierteł, wykonywał ręczną obróbkę na gorąco oraz dokonywał regeneracji oprzyrządowania kuźniczego. Następnie od 1 maja 1974 r. do 30 stycznia 1980 r. wykonywał obowiązki montera aparatów i układów pneumatycznych. Do odwołującego obowiązków pracowniczych należało również wykonywanie bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń oraz prac budowlano – montażowych i budowlano – remontowych na oddziałach będących w ruchu. W dalszej kolejności ubezpieczonyA. P.w okresie od 1 września 1980 r. do 31 lipca 1982 r. podjął pracę na stanowisku mechanika w(...) Centrum (...). Praca odwołującego odbywała się w warunkach narażających ubezpieczonegoA. P.na działanie promieniowania jonizującego oraz na działanie pól elektromagnetycznego w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz. W okresie od 1 sierpnia 1982 r. do 31 października 1982 r. podjął zatrudnienie wGrupie (...) S.A.wP.na stanowisku mechanika aparatury automatycznej, gdzie wykonywał prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych. Następnie w okresie od 15 listopada 1982 r. do 31 października 1985 r. odwołujący podjął zatrudnienie wMiejskich Zakładach (...) Sp. z o.o.wW., z czego od dnia 15 maja 1983 r. aż do dnia zakończenia stosunku pracy u powyższego pracodawcy wykonywał obowiązki kierowcy autobusu o liczbie miejsc siedzących powyżej 15 – stu. W okresie od 3 czerwca 1988 r. do 30 września 1989 r. a następnie od 1 grudnia 1989 r. do 6 marca 1992 r.A. P.zatrudniony był w wymiarze pełnego etatu wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno – Handlowym (...)K. K.. W okresie zatrudnienia odwołujący zajmował stanowiska operatora wtryskarek i wytłaczarek, oraz pracownika technicznego. Następnie w dniu 14 października 1992 r. podjął zatrudnienie w Zakładzie(...)i do dnia 2 grudnia 1992 r. wykonywał obowiązki presera, po czym od 1 marca 1993 r. do 12 marca 1993 r.A. P.wykonywał także obowiązki w charakterze presera w(...)S. M.. W dniu 15 kwietnia 1993 r. ubezpieczony zatrudniony został przezL.–J. L., w którym od dnia zatrudnienia do 31 sierpnia 1994 r. świadczył pracę na stanowisku presera, a w okresie od 1 września 1994 r. do 31 sierpnia 1995 r. pracował w charakterze konserwatora wtryskarek. W dalszej kolejności w okresie od 2 października 1995 r. do 31 października 1997 r. podjął zatrudnienie wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno – Handlowym (...) s.c.wO., świadcząc pracę w charakterze mechanika oraz konserwatora maszyn, takich jak wtryskarek, butelczanek i młynów, jak również maszyn drukarskich. W ramach swoich obowiązków dokonywał napraw, uzupełniał oleje oraz podejmował wszelkie inne czynności związane z potrzebami konserwacyjnymi maszyn znajdujących się w zakładzie pracy. W dniu 1 listopada 1997 r. ubezpieczony założył własną działalność gospodarczą pod nazwą(...).
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zawartych w aktach sprawy, w tym opinii biegłego z zakresu bhp, aktach rentowych oraz zeznań świadków i odwołującego. Zdaniem Sądu powyżej przytoczone dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Dokumenty nie były przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem wynikające z treści tych dokumentów okoliczności należało uznać za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy. Sąd Okręgowy dał wiarę zeznaniom świadków powołanych w sprawie i odwołującemu, gdyż wzajemnie się uzupełniają i korespondują z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. Wskazać przy tym należy, że świadkowie są osobami obcymi dla wnioskodawcy, a tym samym nie są oni zainteresowani wynikiem niniejszego postępowania, co także wpływa na ocenę wiarygodności ich zeznań. Jednocześnie Sąd Okręgowy uznał dowód w postaci opinii biegłego sądowego z zakresu bhp za stanowiący podstawę do wydania orzeczenia w niniejszej sprawie, tym bardziej, że wnioski zawarte w opinii nie były kwestionowane przez organ rentowy. Sąd Okręgowy uznał przedstawione przez biegłego argumenty i wnioski za spójne, jednoznaczne oraz odnoszące się w sposób wnikliwy do spornych kwestii niniejszego postępowania. Dlatego też, przedstawioną przez biegłego argumentację, w zakresie dotyczącym ustalenia czy wnioskodawca faktycznie wykonywał pracę w warunkach szczególnych, Sąd uznał za własną.
Z tego względu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie należało uznać za kompletny i wystarczający do wydania orzeczenia kończącego postępowanie.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga zważył, co następuje
OdwołanieA. P.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału wW.z dnia 28 października 2015 r., znak:(...)zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań niniejszej sprawy Sąd Okręgowy wskazuje, iż elementem spornym niniejszego postępowania było ustalenie czy organ rentowy słusznie nie zaliczył odwołującemu okresu pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treściąart. 184 ust 1 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (to jest 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:
- okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
- okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (to jest co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn).
Ustawą z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 637) art. 184 ust. 2 tej ustawy otrzymał z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2013 r. (na podstawie art. 1 pkt. 20 ustawy nowelizującej), następujące brzmienie:emerytura, o której mowa wust 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.W wyniku nowelizacji usunięto zatem zart. 184 ust 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychwarunek rozwiązania przez ubiegającego się o przyznanie emerytury w trybieart. 184 ust. 1, stosunku pracy, w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. W praktyce oznacza to konieczność rozstrzygnięcia o prawie wnioskodawcy do dochodzonej emerytury z pominięciem spełnienia wymagania rozwiązania przez niego stosunku pracy. Wobec powyższego koniecznym było ustalenie, czy wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999r., posiada co najmniej 15 letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym jako warunek nabycia przez mężczyznę prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat.
Przepisami dotychczasowymi, o których mowa we wskazanych przepisach,są przepisyart. 32 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń SpołecznychiRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 tegoż rozporządzenia, pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z § 2 ust 1 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Takie okresy pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy. Świadectwo takie powinno wskazywać wymiar czasu pracy, rodzaj prac, wykaz, dział i pozycje załącznika do rozporządzenia.
Należy zauważyć, że zgodnie z wymaganiami § 1.1.2 cyt. rozporządzenia do pierwszej kategorii zatrudnienia zalicza się prace wykonywane stale i w pełnym wymiarze godzin obowiązującym w danym zawodzie: prace wykonywane w warunkach szkodliwych dla zdrowia wymienione w wykazie, stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Oceniając spełnienie przesłanki zatrudnienia w warunkach szczególnych w okresie 15 lat uprawniającej do wcześniejszej emerytury, w niniejszej sprawie, Sąd wskazał, co następuje:
Odwołujący w okresie od 6 sierpnia 1973 r. do 30 stycznia 1980 r. był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...), z czego w okresie od 6 sierpnia 1973 r. do 30 kwietnia 1974 r. odwołujący wykonywał obowiązki na stanowisku trasera, która to praca wpisana jest do wykazu A, Dział III, poz. 14 –

    „Obsługa

     pieców grzewczych, młotów, pras, kuźniarek, walcarek obręczy i kół, walcarek gwintów i wierteł, ręczna obróbka na gorąco oraz regeneracja oprzyrządowania kuźniczego.”, z kolei od 1 maja 1974 r. do 30 stycznia 1980 r. ubezpieczony wykonywał pracę na stanowisku montera aparatów i układów pneumatycznych. Praca ta została wymieniona w wykazie A, Dział XIV, poz. 25 –

    „Bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.”.Następnie od 1 września 1980 r. do 31 lipca 1982 r. w(...) Centrum (...), świadcząc pracę w charakterze mechanika. Praca ta była wykonywana przez odwołującego w warunkach szczególnych, co znajduje potwierdzenie w Wykazie A, Dział XIV, poz. 4 –

    „Prace narażające na działanie promieniowania jonizującego oraz prace narażające na działanie pól elektromagnetycznych w zakresie od 0,1 do 300.000 MHz w strefie zagrożenia”.W okresie od 1 sierpnia 1982 r. do 31 października 1982 r. świadczył pracę na rzeczGrupy (...) S.A.wP.. Czynności, wykonywane przezA. P.wymienione zostały w Wykazie A, Dział II, poz. 1 –

    „Prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych.”i zostały zaliczone jako praca wykonywana w warunkach szczególnych. W dalszej kolejności od 15 maja 1983 r. do 31 października 1985 r. podjął zatrudnienie wMiejskich Zakładach (...) Sp. z o.o.wW.. Stanowisko kierowcy autobusu u w/w pracodawcy zostało wymienione w Wykazie A, Dział VIII, poz. 2 –

    „Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów”.W okresie od dnia 15 kwietnia 1993 r. do dnia 31 sierpnia 1995 r. odwołujący świadczył pracę na rzecz(...)J. L., z czego w okresie od 15 kwietnia 1993 r. do 31 sierpnia 1994 r. wykonywał obowiązki jako praser. Praca ta spełnia wymogi, określone w wykazie A, Dział IV, poz. 17

    – „Produkcja i przetwórstwo żywic i tworzyw sztucznych oraz produkcja surowców, półproduktów i środków pomocniczych stosowanych do ich produkcji i przetwórstwa, produkcja wosków i woskoli”rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. 1983 nr 8 poz. 43). Następnie od 1 września 1994 r. do 31 sierpnia 1995 r. pełnił obowiązki konserwatora wtryskarek. Z kolei praca ta w wymienionym powyżej okresie oraz stanowisku, była integralnie związana z procesem przetwórstwa tworzyw sztucznych, a zatem do pracy tej również zastosowanie znajduje Wykaz A, Dział IV, poz. 17. Odwołujący następnie w okresie od 2 października 1995 r. do 31 października 1997 r. w(...) s.c.wO.wykonywał obowiązki konserwatora maszyn oraz mechanika, które to maszyny służyły do przetwórstwa tworzyw sztucznych. Praca na powyższym stanowisku odpowiada wymogom określonym w Wykazie A, Dział IV, poz. 17. Wymiar pracy ubezpieczonego zaliczony przez Sąd Okręgowy w warunkach szczególnych w okresach 15 kwietnia 1993 r. do 1 sierpnia 1995 r. w(...)J. L.oraz 2 października 1995 r. do 31 października 1997 r. w(...) s.c.wO.oraz okres, który już uwzględnił organ rentowy, przekroczył łącznie wymagane 15 lat. W konsekwencji warunek, którego dotyczył spór, został więc spełniony i możliwe było przyznanie ubezpieczonemu prawa do wnioskowanego świadczenia.
W świetle powyższego w ocenie Sądu Okręgowego powyższy okres zatrudnienia, odpowiadający wymogom określonym wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. 1983 nr 8 poz. 43) wystarczył do udowodnienia 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Sąd zważył również, że z zeznań świadkówM. S.iR. M., którzy pracowali wraz z odwołującym wynikało, żeA. P.pracował w innym charakterze niż wynikało to ze świadectwa pracy wystawionego przezfirmę (...) s.c.wO.. Opierając się również na opinii biegłej sądowejM. M., Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż pracy elektromontera, jak zostało wskazane w świadectwie pracy(...) s.c.wO.z dnia 31 października 1997 r., odwołujący nie mógł wykonywać z uwagi na brak umiejętności oraz wymaganych uprawnień, które zostały określone w rozporządzeniu Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 4 maja 1973 r. w sprawie kwalifikacji osób zatrudnionych przy eksploatacji urządzeń energetycznych. Z tych przyczyn Sąd, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd związany dyspozycją wynikającą zart.118 ust.1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychuznał, że organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie w przyznaniu świadczenia. Sąd jest zdania, iż ustalenie dla wnioskodawcy prawa do świadczenia wymagało przeprowadzenia postępowania sądowego, w tym dowodów osobowych z zeznań świadków, z zeznań ubezpieczonego w charakterze strony oraz z opinii biegłego sądowego specjalisty ds. BHP. Dopiero analiza tego materiału dowodowego i jego konfrontacja z materiałem dowodowym w postaci dokumentów umożliwiła ustalenie prawa ubezpieczonego do świadczenia emerytalnego. Równolegle Sąd miał na uwadze, iż organ rentowy, jako organ administracyjny, jest związany ścisłą wykładnią i stosowaniem przepisów prawa, a co za tym idzie występowanie nawet drobnych błędów w złożonych przez odwołującego świadectwach pracy uniemożliwiało wydanie prawidłowej decyzji już na etapie postępowania przez ZUS. Z tych właśnie przyczyn Sąd orzekł jak w pkt.2 wyroku.

ZARZĄDZENIE
(...)
(...)