Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 347/16
Data wyroku: 2016-07-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Krzeczowska-Lasoń, Barbara Mazur, Bożena Grubba
Słowa kluczowe: Świadczenia Przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 2 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych

Sygn. akt III AUa 347/16

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lipca 2016 r.
Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bożena Grubba

Sędziowie:

SSA Barbara Mazur (spr.)
SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń

Protokolant:

stażysta Sylwia Gruba

po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 r. w Gdańsku
sprawyA. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
o prawo do świadczenia przedemerytalnego
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt VII U 1130/15
zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.
SSA Barbara Mazur SSA Bożena Grubba SSA Iwona Krzeczowska - Lasoń
Sygn. akt III AUa 347/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 7 maja 2015 r. pozwany odmówił wnioskodawczyni prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Odwołanie od powyższej decyzji wywiodła ubezpieczona, wnosząc o przyznanie jej prawa do żądanego świadczenia.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie.
Wyrokiem z dnia 26 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję i przyznałA. R.prawo do świadczenia przedemerytalnego począwszy od 23 kwietnia 2015 r. uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, żeA. R.,urodzona (...), w dniu 22 kwietnia 2015 r. złożyła w organie rentowym ponowny wniosek o prawo do świadczenia przedemerytalnego.
Uprzednio, decyzją z dnia 30 stycznia 2013 r. pozwany odmówił skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W dniu(...)skarżąca ukończyła 55 lat. Ogólny staż ubezpieczeniowy wnioskodawczyni na dzień wydania decyzji z dnia 30 stycznia 2013 r. wyniósł 32 lata 11 miesięcy i 24 dni okresów składkowych i nieskładkowych, zaś na dzień wydania decyzji z dnia 7 maja 2015 r. - 33 lata, 11 miesięcy i 24 dni.
Zaskarżoną w toku niniejszego postępowania decyzją z dnia 7 maja 2015 r. organ rentowy odmówił wnioskodawczyni prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na fakt, że u pracodawcy(...)B. G.skarżąca była zatrudniona przez okres krótszy niż 6 miesięcy.
W okresie od 1 października 2013 r. do 16 czerwca 2014 r. ubezpieczona była zatrudniona wZakładzie Budowlanym (...)prowadzonym przezP. B., zajmując stanowisko magazyniera. Stosunek pracy ustał z przyczyn niedotyczących pracownika tj. z uwagi na likwidację pracodawcy -art. 411§ 1 k.p.
Następnie w okresie od 17 czerwca 2014 r. do 30 września 2014 r. ubezpieczona była zatrudniona w(...)na stanowisku magazyniera. Przedmiotowy stosunek pracy ustał na skutek rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę za wypowiedzeniem z powodu likwidacji stanowiska pracy z przyczyn organizacyjnych –art. 30 § 1 pkt 2 k.p.w zw. zart. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Wnioskodawczyni od dnia 6 października 2014 r. jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy z prawem do zasiłku od 6 października 2014 r. do 5 października 2015 r. Okres 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych minął w dniu 4 kwietnia 2015 r. Zaświadczenie z PUP skarżąca uzyskała w dniu 10 kwietnia 2015 r. i przedłożyła je w ZUS wraz z wnioskiem o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego w dniu 22 kwietnia 2015 r.
W okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawczyni nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac interwencyjnych lub robót publicznych, albo udziału w szkoleniu lub przygotowaniu zawodowym w miejscu pracy w rozumieniuart. 33 ust 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne, przy uwzględnieniu treściart. 2 ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 3 oraz art. 2 ust. 1 pkt 29 ppkt a-c ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz. U. 2013, 170 j.t.), Sąd uznał, że ubezpieczona ukończyła wymagany prawem wiek 55 lat, legitymuje się łącznie 33 latami 11 miesiącami i 24 dniami okresów składkowych i nieskładkowych oraz pobierała przez okres 6 miesięcy zasiłek dla bezrobotnych.
Przedmiot sporu koncentrował się wokół ustalenia, czy stosunek pracy, który został rozwiązany ze skarżącą na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach ryku pracy, trwał przez okres co najmniej 6 miesięcy.
Badając niniejszą przesłankę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wziął pod uwagę wyłącznie ostatni okres zatrudnienia skarżącej, tj. okres od 17 czerwca 2014 r. do 30 września 2014 r. w(...)prowadzonym przezS.B.na stanowisku magazyniera, który to okres faktycznie nie przekroczył 6 miesięcy. Jednakże, zdaniem Sądu z żadnego przepisuustawy o świadczeniach przedemerytalnychnie wynika, aby o nabyciu prawa do tego świadczenia decydowało spełnienie przez ubezpieczonego przesłanek w określonym następstwie czasowym.
W wyroku z dnia 2 lipca 2013 r. o sygn. akt III UZP 2/13 (OSNP 2013/21-22/256) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, określony wart. 2 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnychnie musi przypadać bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn wymienionych w art. 2 ust. 1 tej ustawy. Z kolei w wyroku z dnia 23 maja 2012 r. o sygn. akt: I BU 15/11 (OSNP 2013/11-12/134) Sąd Najwyższy wskazał, że świadczenie przedemerytalne przysługuje pracownikowi, z którym stosunek pracy został rozwiązany z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy, po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych (art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, bez potrzeby wykazywania nieprzerwanego (ciągłego) pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez okres 6 miesięcy po rozwiązaniu „ostatniego” stosunku pracy.
Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że w okresie od 1 października 2013 r. do 16 czerwca 2014 r. ubezpieczona była zatrudniona w wymiarze przekraczającym 6 miesięcy wZakładzie Budowlanym (...)prowadzonym przezP. B., a stosunek pracy ustał z przyczyn niedotyczących pracownika tj. z uwagi na likwidację pracodawcy. W dacie ustania w/w stosunku pracy tj. w dniu 17 czerwca 2014 r. wnioskodawczyni legitymowała się wymaganym przepisami prawa ogólnym stażem ubezpieczeniowym przekraczającym trzydzieści lat, jak również miała ukończony wiek 55 lat. A skoro tak, to zasadnym było przyznanie jej prawa do żądanego świadczenia.
Ze względów wskazanych powyżej, Sąd na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego i przyznał ubezpieczonej prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 23 kwietnia 2015 (tj. od dnia następującego po dniu złożenia przez skarżąca w organie rentowym wniosku o dochodzone świadczenie - art. 7 ust. 1 ustawy).
Apelację od wyroku wywiódł pozwany zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenieart. 2 ust. l pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnychpoprzez ustalenie, że ubezpieczona spełnia wszystkie warunki niezbędne do przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Wskazując na powyższe pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wskazał, że zart. 2 ust. l pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, wynika, iż do rozwiązania stosunku pracy musi dojść z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym ubezpieczona była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. A zatem jednym z warunków koniecznych do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego jest spełnienie warunku przebycia okresu zatrudnienia nie krótszego niż 6 miesięcy u ostatniego pracodawcy.
Ustawa o świadczeniach przedemerytalnychistotnie nie wymaga, aby 6-miesieczny okres zatrudnienia u ostatniego pracodawcy, był okresem nieprzerwanym. Tak więc warunek ten spełni także osoba, która bezpośrednio przed rozwiązaniem stosunku pracy była zatrudniona u tego pracodawcy np. przez okres 4 miesięcy poprzedzony 3 miesięcznym okresem urlopu bezpłatnego i 2-letnim zatrudnieniem. Natomiast nie można uznać, zdaniem organu rentowego, że został spełniony warunek 6-miesiecznego zatrudnienia u ostatniego pracodawcy w przypadku, gdy ostatni okres u tego pracodawcy wynosił 3 m-ce i 14 dni, a pozostałe miesiące zostały przebyte w ramach innego, wcześniejszego stosunku pracy.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego skutkowała zmianą zaskarżonego wyroku i oddaleniem odwołania
Przedmiotem niniejszej sprawy było przyznanie wnioskodawczyni prawa do świadczenia emerytalnego na podstawieart. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych.
W powyższym zakresie Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, jednak na jego podstawie poczynił błędne ustalenia prawne, co skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego i niewłaściwą subsumcją ustaleń faktycznych pod odpowiednie dyspozycje przepisów prawa materialnego.
Zgodnie z treściąart. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnychprawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.
Na mocy art. 2 ust. 3 powołanej ustawy, świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie, co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:
1) nadal jest zarejestrowana, jako bezrobotna;
2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;
3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Celem świadczenia przedemerytalnego, jako jednego ze środków zapobiegania bezrobociu, jest pomoc osobom, które w określonych okolicznościach utraciły zatrudnienie lub inne źródło utrzymania i - ze względu na wiek oraz odpowiednio długi staż ubezpieczeniowy - z jednej strony nie mają szans na kontynuowanie aktywności zawodowej na rynku pracy, a z drugiej strony w niedługim czasie będą mogły ubiegać się o emeryturę. Tożsame stanowisko we wskazanym zakresie zaprezentował Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 16 października 2013 r. (III AUa 1055/2013, LexPolonica nr 8055191), wskazując, że świadczenie przedemerytalne jest należnością wyjątkową w systemie ubezpieczeń społecznych. Jego funkcja ma charakter socjalny. Wyznaczana jest przez trudności w znalezieniu pracy (zatrudnienia) przez osobę, która znajduje się w wieku poprzedzającym nabycie prawa do emerytury. W tym kontekście należy postrzegać warunek posiadania relatywnie wysokiego okresu składkowego i nieskładkowego, a także konieczność pobierania przed nabyciem prawa, zasiłku dla bezrobotnych. Oznacza to, że po pierwsze, przepisy regulujące prawo do świadczenia przedemerytalnego nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający, a po drugie, że uprawnienie to warunkowane jest zachowaniem sekwencji czasowej.
Dla realizacji tego celu przepisyustawy o świadczeniach przedemerytalnychustanawiają wprost obowiązek spełnienia szeregu następujących po sobie warunków uprawniających do świadczenia przedemerytalnego. W pierwszym rzędzie osoba ubiegająca się o to świadczenie musi spełnić wymagania określone, między innymi, w art. 2 ust. 1 pkt 2, a mianowicie, po pierwsze - rozwiązania z nią stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, po drugie - zatrudnienia w tym zakładzie przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy i po trzecie - osiągnięcia najpóźniej do dnia rozwiązania tego stosunku pracy wymaganego stażu ubezpieczeniowego wynoszącego w przypadku mężczyzn 40 lat. Jednakże osoba, która spełnia warunki ustanowione w art. 2 ust. 1 pkt 2 nie nabywa prawa do świadczenia przedemerytalnego bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy, ale - stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy, który jednoznacznie odnosi się do osoby określonej w ust. 1 - dopiero po upływie, co najmniej 6-miesięcznego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych i tylko wówczas, gdy spełnia kolejne warunki wymienione w tym przepisie.
Przekładając powyższe rozważania prawne na grunt analizowanej sprawy wskazać należy, że z ubezpieczoną, legitymującą się łącznym stażem ubezpieczeniowym w wymiarze 33 lat 11 miesięcy i 24 dni, w dniu 30 września 2014 r. rozwiązany został stosunek pracy z(...)z przyczyn leżących po stronie pracodawcy – likwidacja stanowiska pracy z przyczyn organizacyjnych (art. 30 § 1 pkt 2 k.p.w zw. zart. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników). W przedmiotowym stosunku pracy wnioskodawczyni pozostawała w okresie od 17 czerwca 2014 r. do 30 września 2014 r. (3 miesiące i 14 dni). Przed jego nawiązaniem - w okresie od 1 października 2013 r. do 16 czerwca 2014 r. (8 miesięcy i 16 dni) –A. R.była zatrudniona wZakładzie Budowlanym (...), z którym stosunek pracy ustał z uwagi na likwidację pracodawcy, tj. na podstawieart.411§ 1 k.p.Po ustaniu zatrudnienia w(...)ubezpieczona została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, przyznanym jej na okres od 6 października 2014 r. do 5 października 2015 r. Okres 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych minął ubezpieczonej w dniu 4 kwietnia 2015 r., zaś w dniu 22 kwietnia 2015 r.A. R.złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego, który decyzją z dnia 7 maja 2015 r. został załatwiony odmownie, albowiem w ostatnim zakładzie pracy wnioskodawczyni była zatrudniona przez okres krótszy niż 6 miesięcy.
Stanowisko zaprezentowane przez pozwanego we wskazanej wyżej decyzji, w odpowiedzi na odwołanie, a następnie w wywiedzionej apelacji uznać należy za prawidłowe, albowiem istotnie zatrudnienie poprzedzające zwolnienie, które uprawnia na­stępnie do ubiegania się o prawo do świadczenia przedemerytalne­go, stosownie doart. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, powinno trwać nie krócej niż 6 miesięcyi w całości w tym okresie powinno być realizowane u pracodawcy, który dokonał zwolnienia(warun­kiem uzyskania świadczenia przedemerytalnego jest uprzednie uzyskanie stażu pracowniczego w wymiarze co najmniej 6 miesię­cy (zob. B. Czajka, K. Kalata, Świadczenia przedemerytalne, [w:] Pytania i odpowiedzi, Rzeczp. 2003, Nr 42, s. 4). Warunek ten ma na celu unikanie zawierania pomiędzy pracownikiem i praco­dawcą nieformalnych porozumień, których treścią byłoby zawiera­nie krótkoterminowych umów o pracę w tym tylko celu, aby doko­nać zwolnienia w trybie i na zasadach otwierających drogę do nabycia świadczenia przedemerytalnego (por. W. Maciejko, Świadczenia przedemerytalne, komentarz, Warszawa 2006 r.).
Wnioskodawczyni wskazanego wyżej warunku nie spełniła, albowiem zatrudnienie u ostatniego pracodawcy poprzedzające zwolnienie z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, ze zm.), trwało jedynie 3 miesiące i 14 dni, tj. krócej niż 6 miesięcy.
Jak zauważył Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 16 października 2013 r. (III AUa 1055/2013, LexPolonica nr 8055191), warunki przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego muszą zostać spełnionekumulatywnie, a szczególnie istotne jest przy tym zachowanie sekwencji zdarzeń. Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że wynikający zart. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnychwarunek zatrudnienia przez okres co najmniej 6 miesięcy przed rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy winien zostać zrealizowany w całości u ostatniego pracodawcy. Jeśli zatem wnioskodawczyni u ostatniego pracodawcy pozostawała w zatrudnieniu jedynie przez okres 3 miesięcy i 14 dni, to tym samym zasadny jest zarzut pozwanego, żeA. R.nie spełniła kumulatywnie wszystkich przesłanek niezbędnych do przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego, o których mowa wart. 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych.
Z tych względów, Sąd Apelacyjny, podzielając stanowisko pozwanego zawarte w apelacji, na mocyart. 386 § 1 k.p.c., orzekł, jak w sentencji.
SSA Barbara Mazur   SSA Bożena Grubba SSA Iwona Krzeczowska-Lasoń