Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 451/16
Data wyroku: 2016-11-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Wysokość Renty
Podstawa prawna: art. 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt IV U 451/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 listopada 2016r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Małgorzata Wierzbicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016r. wS.
odwołaniaM. M. (1)
od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia 31 marca 2016 r. (Nr(...))
w sprawieM. M. (1)
przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o wysokość renty rolniczej
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, żeM. M. (1)uprawniony jest do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej od dnia 29 stycznia 2016 r.
Sygn. akt IV U 451/16

UZASADNIENIE
Decyzją z 31 marca 2016r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie przepisówustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikóworazart.199 kcodmówiłM. M. (1)prawa do wznowienia wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej wskazując, że ubezpieczony wydzierżawił grunty, których jest współwłaścicielem o powierzchni 6,7949 ha bez zgody współwłaściciela gospodarstwa na jego wydzierżawienie, a ponadto wydzierżawił grunty będące własnością Skarbu Państwa (decyzja z 31 marca 2016r. k.146 akt rentowych).
Odwołanie od w/w decyzji złożyłM. M. (1)wnosząc o jej zmianę i przyznanie mu prawa do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej. W uzasadnieniu stanowiska wskazał, że nieruchomości stanowiące jego własność wydzierżawił córce. Co do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa podniósł, że rozwiązał umowę dzierżawy tych gruntów, a w zakresie gruntów, których jest współwłaścicielem wskazał, że drugi współwłaściciel jest osobą ubezwłasnowolnioną i posiada opiekuna sadowego, ale uzyskanie zgody musi się odbyć za pośrednictwem sądu, a to wymaga czasu. Odmowa wznowienia wypłaty części uzupełniające renty powoduje, że jego renta wynosi niespełna 200 złotych miesięcznie i nie ma środków na życie oraz leczenie (odwołanie k.1 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i argumentacje podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2-3 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyM. M. (1)od 11 października 2002r. jest uprawniony do renty rolniczej (decyzja o przyznaniu renty rolniczej z 14 listopada 2003r. k.50-51 akt rentowych), przy czym od 1 października 2010r. renta przyznana jest na stałe (decyzja z 23 września 2010r. k.121-122 akt rentowych). Decyzją 30 listopada 2015r. organ rentowy wstrzymał od 1 grudnia 2015r. wypłatę na rzecz ubezpieczonego części uzupełniającej renty (decyzja z 30 listopada 2015r. k.133 akt rentowych).
Ubezpieczony i jego żonaM. M. (2)są współwłaścicielami na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości rolnych położonych we wsiW.iN.gminaM.o łącznej powierzchni 12,6794 ha (wypisy z rejestru gruntów k.51-54 akt rentowychM. M. (2)). Ponadto ubezpieczony i jego żona byli do dnia 8 lipca 2016r. współwłaścicielami nieruchomości położonych we wsiW.iN.o powierzchni 6,7949 ha. Drugim współwłaścicielem tych nieruchomości do 8 lipca 2016r. była siostra ubezpieczonegoA. M.będąca osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną (wypisy z rejestru gruntów k.55-58 akt rentowychM. M. (2)). Ponadto od 11 grudnia 2014r. do 29 lutego 2016r. ubezpieczony był dzierżawcą nieruchomości rolnych Skarbu Państwa będących w zarządzie GminyM.(pismo Wójta GminyM.z 29 lutego 2016r. k.82 akt rentowychM. M. (2)).
W dniu 25 maja 2015r. ubezpieczony i jego żona wydzierżawili część swoich nieruchomości rolnych położonych we wsiN.synowiŁ. M.(umowa dzierżawy z 25 maja 2015r. zawarta na okres 10 lat wraz z aneksem z 26 maja 2015r. k.44-45 akt rentowychM. M. (2)). Następnie, w dniu 29 stycznia 2016r. ubezpieczona i jej mąż zawarli umowę dzierżawy nieruchomości rolnych z córkąM. M. (3). Przedmiotem tej umowy były pozostałe nieruchomości rolne stanowiące własność małż.M., w tym nieruchomości będące współwłasnością siostry ubezpieczonego –A. M., a także nieruchomości Skarbu Państwa, co których ubezpieczony zawarł umowę dzierżawy z GminąM.(umowa dzierżawy z 29 stycznia 2016r. zawarta na okres 10 lat k.141 akt rentowych ubezpieczonego). Przed wydzierżawieniem nieruchomości pozostających we współwłasności zA. M.ubezpieczony nie uzyskał zgody na zawarcie takiej umowy (okoliczność niesporna).
W związku z wydzierżawieniem nieruchomości rolnych, w dniu 29 stycznia 2016r. ubezpieczony wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o wznowienie wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej (wniosek ubezpieczonego z 29 stycznia 2016r. wraz z załącznikami k.140-144 akt rentowych ubezpieczonego). Po rozpoznaniu powyższego wniosku, zaskarżoną decyzją z 31 marca 2016r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do wznowienia wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej wskazując, że ubezpieczony wydzierżawił grunty, których jest współwłaścicielem o powierzchni 6,7949 ha bez zgody współwłaściciela, a ponadto wydzierżawił grunty będące własnością Skarbu Państwa (zaskarżona decyzja z 31 marca 2016r. k.146 akt rentowych).
Ubezpieczony na długo (około 10 lat) przed zawarciem w/w umów dzierżawy zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej z uwagi na zły stan zdrowia spowodowany chorobą neurologiczną w postaci padaczki. Do około 5 lat przed wydaniem zaskarżonej decyzji gospodarstwo rolne prowadziła zona ubezpieczonego z pomocą dzieci. Następnie prowadzenie gospodarstwa rolnego przejęły faktycznie dzieci ubezpieczonegoŁ. M.iM. M. (3). Zawarcie w/w umów dzierżawy z 25 maja 2015r. i 29 stycznia 2016r. potwierdzało stan rzeczy istniejący wcześniej. Siostra ubezpieczonegoA. M.jest osoba chorą i nigdy faktycznie nie uprawiała nieruchomości, których była współwłaścicielką. Wspólne nieruchomości były w całości użytkowane przez ubezpieczonego, a później jego dzieci (zeznania świadkaM. M. (2)k.16 akt sprawy oraz zeznania ubezpieczonego k.15v akt sprawy).
Po wydaniu zaskarżonej decyzji, Sąd Rejonowy w Siedlcach Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z 18 maja 2016r. ustanowił kuratora dla całkowicie ubezwłasnowolnionejA. M.w celu sprzedaży przysługujących jej udziałów w nieruchomościach rolnych oraz zezwolił kuratorowi na sprzedaż przedmiotowych udziałów (postanowienie z 18 maja 2016r. k.64 akt rentowychM. M. (2)). Na mocy umowy sprzedaży zawartej w dniu 8 lipca 2016r. kurator działający w imieniu i na rzeczA. M.sprzedał przysługujące jej udziały w nieruchomościach rolnych na rzecz ubezpieczonego i jego żony (akt notarialny umowy sprzedaży z 8 lipca 2016r. k.65-74 akt rentowychM. M. (2)). Następnie, w dniu 2 sierpnia 2016r. ubezpieczony i jego żona wydzierżawili córceM. M. (3)nabyte odA. M.udziały w nieruchomościach rolnych (umowa dzierżawy z 2 sierpnia 2016r. zawarta na okres 10 lat k.84 akt rentowychM. M. (2)). Ponadto z dniem 29 lutego 2016r. została rozwiązana umowa dzierżawy nieruchomości rolnych Skarbu Państwa zawarta przez ubezpieczonego z GminąM.(pismo Wójta GminyM.z 29 lutego 2016r. k.82 akt rentowychM. M. (2)).
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoM. M. (1)okazało się uzasadnione i podlegało uwzględnieniu.
W ocenie Sądu w całokształcie okoliczności sprawy nie ulega wątpliwości, że od 29 stycznia 2016r. ubezpieczony spełnia przesłanki do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej. Zgodnie zart.28 ust.1 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz.U. z 2015r. poz.704 ze zm.) wypłata renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych wust.2-8, jeżeli rencista prowadzi działalność rolniczą, przy czym zgodnie zustępem 4powyższego przepisu uznaje się, że emeryt zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego.
W ocenie Sądu organ rentowy dokonał błędnej wykładni przepisuart.28 ust.4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówi niezasadnie – rozpoznając wniosek ubezpieczonego z 29 stycznia 2016r. o podjęcie wypłaty części uzupełniającej renty - odmówił wypłaty tej części świadczenia. Wynikało to z przyjęcia przez organ rentowy założenia, że samo bycie właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej jest równoznaczne z prowadzeniem działalności rolniczej. Tymczasem powyższy przepis nie reguluje wyczerpująco sytuacji, w których uzasadnione jest przyjęcie, że rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, ale wskazuje jedno z kryteriów, kiedy należy uznać, że rencista nie prowadzi działalności rolniczej. Z przepisu tego nie wynika natomiast, że przez sam fakt, iż rencista lub jego małżonek jest właścicielem gospodarstwa rolnego, uzasadnione jest przyjęcie, że rencista ten nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. W ocenie Sądu o tym, czy rencista prowadzi działalność rolniczą decyduje każdorazowo stan faktyczny, a zatem fakt, czy dana osoba rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą - pracuje w gospodarstwie rolnym. Na stanowisku takim stoi również Sąd Najwyższy (vide: uchwała SN z 6 maja 2004r., II UZP 5/06, OSNP 2004/22/389). Z przedstawionych wyżej ustaleń Sądu, opartych o spójne zeznania świadka w osobie żony ubezpieczonegoM. M. (2)oraz samego ubezpieczonego oraz o dokumenty zgromadzone w aktach rentowych ubezpieczonego i jego żony wynika, że od kilku lat ubezpieczony i jego żona z przyczyn zdrowotnych nie prowadzą działalności rolniczej. Zawarte przez małżonków umowy dzierżawy z synemŁ. M.(w dniu 25 maja 2015r.) i córkąM. M. (3)(w dniu 29 stycznia 2016r.) miały na celu usankcjonowanie istniejącej od dłuższego czasu sytuacji, w której to dzieci ubezpieczonego prowadzą działalność rolniczą. Podnoszone przez organ rentowy wady prawne umowy dzierżawy z 29 stycznia 2016r., czy też jej nieskuteczność w zakresie, w jakim dotyczyła ona udziału w nieruchomościach rolnych przysługujących (przed 8 lipca 2016r). siostrze ubezpieczonegoA. M.oraz nieruchomości dzierżawionych przez ubezpieczonego od Skarbu Państwa, nie zmieniają sfery faktów ,tj. tego, że ubezpieczony faktycznie całkowicie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej i stan taki istniał w dniu zawarcia przedmiotowej umowy dzierżawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawieart.47714§2 kpcSąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że od 29 stycznia 2016r. ubezpieczony jest uprawniony do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej.