Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 514/15
Data wyroku: 2016-01-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janusz Roszewski, Marian Raszewski, Henryk Haak

Sygn. akt II Ca 514/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
K., dnia 21 stycznia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Henryk Haak

Sędziowie:

SSO Janusz Roszewski (spr.)
SSO Marian Raszewski

Protokolant:

st. sekr. sąd. Elżbieta Wajgielt

po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2016 r. w Kaliszu
na rozprawie
sprawy z powództwaZ. M.,I. J.
przeciwkoJ. S.,E. S. (1)
o zapłatę
na skutek apelacji powodów
od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim
z dnia 8 grudnia 2014r. sygn. akt I C 692/12

1
oddala apelacje;

2
zasądza solidarnie od powodówZ. M.iI. J.solidarnie na rzeczE. S. (1)iJ. S.kwotę 1800 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

SSO Janusz Roszewski SSO Henryk Haak SSO Marian Raszewski
Sygnatura akt II Ca 514/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2014r. Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim zasądził od solidarnie od pozwanychE. S. (1)iJ. S.na rzecz powódkiZ. M.kwotę 246,17 zł oraz na rzeczI. J.kwotę 246,17 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10 lutego 2012r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałej części, umorzył postępowanie w części oraz rozstrzygnął o kosztach procesu.
Apelacje od wyroku wniosły powódki zaskarżając wyrok w całości. Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego art. 224 §1 w zw. zart. 1029 §2 k.c.wniosły z zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości.
W odpowiedzi na apelacje powódek, pozwane wniosły o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postepowaniu odwoławczym,.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja powódek jako nieuzasadnioną podlega oddaleniu. Podniesiony w apelacji zarzut naruszenia prawa materialnego jest nieuzasadniony.
Sąd Okręgowy w całości aprobuje ustalenia faktyczne dokonane w sprawie przez Sąd Rejonowy, bowiem ich treść jest niesprzeczna z wynikami postępowania dowodowego opartego na wszechstronnej ocenie zgromadzonych dowodów nie mającej cech dowolności. W konsekwencji przyjmuje ich wynik do dalszych rozważań nad podstawą materialną rozstrzygnięcia.
W takiej sytuacji zgodnie zart. 387. § 21jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego ani nie zmienił ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji,a w apelacji nie zgłoszono zarzutów dotyczących tych ustaleń,uzasadnienie wyroku może zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
Nie jest uzasadniony zarzut naruszeniaart. 224 §1i2 zw. zart. 1029 §2 k.c.
Przede wszystkim bezsporne jest w sprawie, że zostały sporządzone przez zmarłego właściciela dwa testamenty tj. testament notarialny wskazujący na spadkobierców pozwanych i testament zwykły wymieniający jako spadkobierców powodów. Strony w toku postepowania o stwierdzenie nabycia spadku wzajemnie kwestionowały okazane testamenty. Prawidłowo zatem Sąd wywiódł, że małżonkowieS.byli posiadaczami samoistnym oraz, że do chwili uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w dniu 23 kwietnia 2011r. przekonanie pozwanych, iż posiadają całą nieruchomość spadkową zgodniez przysługującym im prawem, a nie tylko część objętą umową dzierżawy, było usprawiedliwione, co oznacza, że posiadali oni do tej chwili przedmiot spadku w dobrej wierze.
Roszczenie zart. 1029 § 1 k.c.dotyczy przedmiotów spadkowych, którymi włada rzekomy spadkobierca, przy czym przez te przedmioty należy rozumieć nie tylko rzeczy, alei prawa. Charakter prawny roszczenia o ochronę dziedziczenia wyraża się w tym, że z chwilą otwarcia spadku powstaje po stronie spadkobiercy prawo podmiotowe o szczególnym charakterze, tzw. prawo do dziedziczenia. Roszczenie to służy ochronie tego prawa, a jego celem jest zapewnienie spadkobiercy, który nie wszedł w posiadanie spadku, aby znalazł się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej, w jakiej znajdował się spadkodawca.
Istotnym bowiem warunkiem roszczenia posesoryjnego jest faktyczne władztwo nad rzeczą (wyr. SN z dnia 20 maja 1968 r., I CR 247/68, OSNC 1969, nr 11, poz. 198). Powstaje tylko w przypadku objęcia przez osobę trzecią w posiadanie rzeczy wchodzących w skład spadku po otwarciu spadku. Spadkobierca może wystąpić przeciwko osobie władającej rzeczą, z roszczeniem opartym naart. 1029 § 1 k.c., jako roszczeniem windykacyjnym. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że sporny grunt w chwili otwarcia spadku znajdował się już w posiadaniu pozwanych, którzy wywodzili swoje prawo do kontynuowania posiadania z powołania ich do spadku. Zatem odmowa żądaniu powodów wydania nieruchomości spadkowej, nie jest równoznaczna z objęcie jejw pousiadanie po otwarciu spadku i władaniem ta nieruchomością w złej wierze.
Powodowie dopiero po uzyskaniu stwierdzenia nabycia spadku, potwierdzającego przejście na nich skutkiem sukcesji uniwersalnej własności przedmiotów spadkowych, .mogli wytoczyć przeciwko pozwanym powództwo o wydanie nieruchomosci spadkowej, lecz opartego nie na roszczeniu zart. 1029 §1 k.c., lecz zart. 222 §1 k.c.
Natomiastart. 224 k.c.odnosi się do stosunków pomiędzy właścicielem (współwłaścicielem) rzeczy a jej posiadaczem, Przede wszystkim chodzić tu będzie o osobę pozbawiającą właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą (por.art. 336 k.c.). Powszechnie przyjmuje się, że roszczenia o wynagrodzenie za korzystaniez rzeczy o zwrot pożytków, o odszkodowanie za zużycie lub pogorszenie rzeczy oraz usunięcie skutków dokonanych nakładów, mają charakter uzupełniający roszczenia windykacyjne i negatoryjne (art. 222 k.c.)
W tym stanie rzeczy rozliczenia z tytułu zwrotu pożytków cywilnych za korzystaniez nieruchomości należącej do spadku poS. L.(dochodów z tytułu wynagrodzenia) winno być dokonane na podstawieart. 222 § 1 kcw zw. zart. 224 § 1 kc.Pozwani iE. S. (2)w okolicznościach rozpoznawanej sprawy byli samoistnymi posiadaczami w dobrej wierze. Faktycznie władali nieruchomością spadkową we własnym imieniu i na własną rzecz jak właściciele, a domniemanie dobrej wiary (art. 7 kc) nie zostało wzruszone przez powodów, na których w tym zakresie spoczywał ciężar dowodu (art. 6 kc). Dobra wiara pozwanych trwała do chwili zgłoszenia i wylegitymowania się powodów jako spadkobierców zmarłego właściciela prawomocnym postanowieniem sądu.
Samo otwarcie i ogłoszenie testamentu przejętego ostatecznie jako podstawa do oznaczenia kręgu spadkobierców, nie rodziło po stronie pozwanych obowiązku zwrotu posiadanej nieruchomosci, skoro sami wywodzili swoje prawa do nieruchomosci spadkowejz drugiego z testamentów, który także został otwarty i ogłoszony.
Brak zatem było podstawy do udzielenia powodom żądanej ochrony prawnej co najmniej do dnia wskazanego przez Sąd Rejonowy tj. do dnia 24 kwietnia 2011 roku. W tym okresie pożytki cywilne w postaci korzyści z posiadanej nieruchomosci przysługiwały pozwanym, którzy również nie odpowiadają za jej zużycie ani za jej pogorszenie.
Mając powyższe na względzie Sąd Rejonowy prawidłowo orzekł oddalając w punkcie II wyroku powództwo ponad zasądzone kwoty w punkcie I-szym wyroku tj w zakresie roszczenia głównego ograniczonego przez powodów do kwoty 26.382,31 zł.
Odnosząc się do rozstrzygnięcia wpunkcie IIIobejmującego umorzenie postępowania, to przypomnieć należy, że zapadło ono na skutek złożenia przez powodów oświadczeniao cofnięciu powództwa w zakresie żądania zapłaty ponad kwotę 26.382,31 zł. Skarżąc takżei to rozstrzygnięcie powodowie w apelacji nie podnieśli jakichkolwiek zarzutów uzasadniających podważenie podstaw do rozstrzygnięcia w tym zakresie. Sąd Rejonowyw ramach oceny złożonych oświadczeni stron procesu w świetleart. 203 k.p.c.w sposób prawidłowy uznał, że nie istnieją przeszkody wymienione w tym przepisie przepisu, a zatem wywołały skutek w postaci umorzenia postępowania w tym zakresie.
W tej sytuacji apelacja powodów jako nieuzasadniona z mocyart. 385 k.p.c.podlega oddaleniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 § 1w zw. zart. 108§1 k.p.c.uwzględniając odpowiedzialność powodów za wynik postępowania apelacyjnego.