Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 2396/14
Data wyroku: 2016-06-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kozłowska-Czabańska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ust. 1 w związku z art. 32 o emeryturach i rentach z FUS.

Sygn. akt VII U 2396/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Anna Kozłowska-Czabańska

Protokolant:

sekr. sądowy Aneta Rapacka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. wW.
sprawyH. N.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
o wcześniejszą emeryturę (z warunków szczególnych)
na skutek odwołaniaH. N.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.
z dnia 7 października 2014r., nr(...)
z dnia 16 lipca 2015r., nr(...)
z dnia 7 października 2014r., nr(...)-2014
1. umarza odwołanie w zakresie zaskarżonej decyzji z dnia 7 października 2014r. nr(...)-2014,
2. oddala odwołania od pozostałych decyzji.

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.decyzją z dnia7 października 2014r., znak: ENMS/10/(...), odmówił ubezpieczonemuH. N.prawa do emerytury (z warunków szczególnych). Decyzją z tego samego dnia, tj. 7 października 2014 r. znak:(...)– 2014 organ rentowy ustalił kapitał początkowy na dzień 1.01.1999 r., który wynosi 107 524,23 zł.
UbezpieczonyH. N.od powyższych decyzji znak: ENMS/10/(...)oraz znak:(...)– 2014 odwołał się i wniósło przyznanie mu prawa do emerytury.
Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawca podważył ustalenia organu rentowego dotyczące wymiaru stażu pracy w warunkach szczególnych oraz niewłaściwe ustalenie wartości kapitału początkowego na dzień 1.01.1999 r.
H. N.wniósł o zaliczenie mu do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu od 11 czerwca 1973 r. do 31 lipca 1985r., tj. zatrudnienie wPrzedsiębiorstwie (...), odbytą w międzyczasie zasadniczą służbę wojskowąw okresie od 26 kwietnia 1974 r. do dnia 25 kwietnia 1976 r., następnie ponowne zatrudnieniewPrzedsiębiorstwie (...)z siedzibą wW.-F.w okresie od 11 kwietnia 1985 r. do 28 lutego 1993 r. oraz od 1 kwietnia 1993 r. do 31 maja 1999 r. zatrudnienie wCentrum (...) sp. z o.o.z siedzibą wW.(k. 2 – 4 as).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW., w odpowiedzi na odwołanie z dnia 3 grudnia 2014r. wniósł o oddalenie odwołania. (k.7 as.).
Organ rentowy w uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, że ubezpieczony nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych (tj. nie spełnia wymaganych warunków przewidzianych wart.184w zw. zart.32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Dlatego organ rentowy odmówił ubezpieczonej prawa do świadczenia. Odniósł się do wniosku odwołującego o dopuszczenie dowodu z dokumentów wystawionych przezCentrum (...) sp. z o.o., podkreślając że dokumenty te zostały uwzględnione przy wyliczeniu wartości kapitału początkowego.
Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyH. N.(urodzony w dniu (...)), w dniu4 listopada 2014r., złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW., odwołanie od decyzji znak: ENMS/10/(...)oraz znak:(...)– 2014 (ar.).
Organ rentowy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia7 października 2014r., znak: ENMS/10/(...)odmówił ubezpieczonemuH. N.prawa do emerytury, z kolei decyzją z tego samego dnia znak:(...)– 2014 ustalił wysokość kapitału początkowego w wysokości 107 524,23 zł. Na gruncie decyzji odmawiającej odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął, iż ubezpieczony wykazał na dzień 1 stycznia 1999r. łączny staż pracy w wymiarze 23 lata, 3 miesiące i 6 dni.
Ubezpieczony pismem z dnia 4 listopada 2014 r. odwołał się od niekorzystnej decyzji ZUS inicjując postępowanie sądowe, w toku którego (w zakresie objętym odwołaniem) ustalono, że:
H. N.był:

⚫

od 11 czerwca 1973 r. do 1 stycznia 1990 r. zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)z siedzibą wW.-F.na stanowiskach stażysty, ślusarza, frezera – wiertacza. W trakcie tego zatrudnienia odwołujący wykonywał prace ślusarskie, tzn. usuwał zadziory z odlewów, wiercił, gwintował, rozwiercał otwory, które chłodzone były denaturatem, pracował również na urządzeniach do frezowania;

od 26 kwietnia 1974 r. do 16 kwietnia 1976 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową;

od 1 kwietnia 1993 r. do 31 grudnia 1998 r. zatrudniony wCentrum (...) sp. z o.o.z siedzibą wW.na stanowisku palacz – konserwator. W ramach swoich obowiązków obsługiwał m.in. piece grzewcze, kotły wodne i aparaturę kontrolno – pomiarową monitorując ciśnienie, temperaturę i inne parametry procesu spalania, mierniki ciągu powietrza, czyścił piece;

(vide: świadectwo pracy z dnia 18 czerwca 1985 r. k.11- 12 ar.; świadectwo pracy z dnia9 stycznia 2002r. k.13 ar.; zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 11 września 2014r. k.15 – 16 ar.; świadectwo pracy z dnia 25 lutego 1993 r. k.17 - 18 ar.; świadectwo pracy z dnia 31 maja 1999 r. k.21 – 22 ar.; zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu k.23 ar.; zeznania ubezpieczonegoH. N.w charakterze strony k.17-18 as. oraz k.109 - 110 as.; akta osobowe ubezpieczonego dołączone do akt sprawy; zeznania świadkaK. M.k.67 as; zeznania świadkaS. M..108 as, zeznania świadkaH. P.k.108 -109, zeznania świadkaA. Z.k. 109 zeznania świadkaS. P.k.67 - 68 as.; zeznania świadkaS. Z.k.72 as.; opinia biegłego BHPM. M.z dnia 20 stycznia 2016r. k.113-125 as.).
W dniu 16 lipca 2015 r. organ rentowy zmienił zaskarżoną decyzję z dnia7 października 2014 r. znak: ENMS/10/(...)w ten sposób, iż zaliczył do stażu okres służby wojskowej od 26 kwietnia 1974 do 16 kwietnia 1976 r., w związku z czymH. N.udowodnił łącznie staż w wymiarze 25 lat, 2 miesięcy i 27 dni. Jednocześnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił prawa do emerytury ze względu na nieudowodniony,15 letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego z akt sprawy, z akt emerytalno- rentowych, dowodu z przesłuchania ubezpieczonego w charakterze strony oraz przesłuchania świadków, jak też na podstawie akt osobowych ubezpieczonego i dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu BHP powołanego w sprawie. Dowody w zakresiew jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są spójne, logiczne i wzajemnie się uzupełniają. Sąd za bezsporny uznał materiał dowodowy związany z okolicznością faktycznego świadczenia pracy przez ubezpieczonego, jak też niekwestionowany przez strony był ogólny staż pracy ubezpieczonego. W toku sprawy Sąd, w celu uzyskania wiadomości specjalnych dopuścił dowód z opinii biegłego BHPM. M.. W oparciu o złożoną przez tego biegłego opinię Sąd poczynił ustalenia i na tej podstawie Sąd uznał, że materiał dowodowy jest wystarczający do uznania, że brak jest podstaw do tego, aby uznać za prace w szczególnych warunkach:

1
okres od dnia 11 czerwca 1973 r. do dnia 1 stycznia 1990 r. wPrzedsiębiorstwie (...)z siedzibą wW.-F.;

2
okres od 1 kwietnia 1993 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. wCentrum (...)sp. z o.o z siedzibą wW..

Sąd zważył też, że strony postępowania co do zasady nie kwestionowały materiału dowodowego w postaci dokumentów, zeznań świadków oraz zeznań ubezpieczonegow charakterze strony. Dlatego Sąd dał wiarę zeznaniom świadków, albowiem zeznania te były spójne, logiczne i wzajemnie ze sobą korespondowały, jak też znajdowały potwierdzeniew materiale dowodowym w postaci dokumentów. Sąd dał też wiarę zeznaniom ubezpieczonego złożonym przez niego w charakterze strony, nie znajdując podstaw do ich podważenia.
Jednocześnie za naczelny dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd uznał materiał dowodowy w postaci opinii biegłego BHP, który pozwolił na dokonanie prawidłowej kwalifikacji okresów zatrudnienia ubezpieczonego w tym ustalenia, które z nich podlegają zaliczeniu do stażu pracy w warunkach szczególnych. Zaznaczenia wymaga, iż wprawdzie ubezpieczony w toku postępowania zakwestionował opinię biegłego z zakresu BHP, to jednak zdaniem Sądu uwagi te miały charakter subiektywny i nie były ściśle związane z treścią samej opinii. Zdaniem Sądu argumenty przedstawione przez wnioskodawcę nie wykazały jakiejkolwiek wady opinii biegłego, i zostały skonstruowane w sposób wkraczający w obszar swobodnej oceny materiału dowodowego. Z tych przyczyn stanowisko ubezpieczonego nie stanowiło dostatecznej podstawy do kontynuowania postępowania dowodowego, w tym do przesłuchiwania kolejnych świadków.
Zdaniem Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie budził jakichkolwiek wątpliwości i był wystarczający do wydania orzeczenia.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
OdwołaniaH. N.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wW.z dnia 7 października 2014r., znak: ENMS/10/(...)oraz z dnia 16 lipca 2015 r. znak: ENMS/10/(...)są niezasadne i podlegają oddaleniu.
Zgodnie zart.184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 522) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. zgodnie z art.196 ustawy - w dniu1 stycznia 1999 r.) osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (tj. co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn).
Na mocy powyższego odesłania również w stosunku do ubezpieczonego dopuszczalne jest zastosowanie art. 32 ustawy, w myśl którego ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 natomiast ust. 4 cytowanego artykułu stanowi, że wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których tym osobom przysługuje prawo do emerytury ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. W związku z powyższym w sprawie odpowiednie zastosowanie mają przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43, ze zm.). W myśl§ 3 i 4 w/w rozporządzenia z 7 lutego 1983 rokuemerytura przysługuje mężczyźnie zatrudnionemu w szczególnych warunkach, który 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat, 2) ma wymagany okres zatrudnienia wynoszący 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, 3) nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, 4) warunki do uzyskania emerytury spełnił do 31 grudnia 2007 roku.
Przy czym okres wykonywania tego rodzaju zatrudnienia stwierdza zakład pracyw świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w świadectwie pracy zgodnie z § 2 ust. 2 cytowanego rozporządzenia z 7 lutego 1983 roku. Tym samym zgodniez przepisami § 2 rozporządzenia, tylko praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy może zostać uznana za pracę wykonywaną w warunkach szczególnych.
Sąd zauważył, że w dacie wydania przez organ rentowy zaskarżonych decyzji możliwość dowodzenia była ściśle ograniczona przepisamiRozporządzenia Ministra Pracyi Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe(Dz. U. z 2011r., Nr 237, poz.1412). Z tego też powodu ubezpieczony ubiegając się o świadczenie obowiązany był do złożenia na etapie postępowania wyjaśniającego przed ZUS zgodnej z przepisami dokumentacji potwierdzającej jego zatrudnienie w warunkach szczególnych.
Sąd zważył jednak, że zgodnie z utrwalonym i zachowującym dalszą aktualność stanowiskiem orzecznictwa (odnoszącym się bezpośrednio do wcześniej obowiązującego aktu prawnego regulującego kwestię postępowania przed organami rentowymi tj.Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń- Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm., które zostało następnie zastąpioneRozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe- Dz. U. z 2011r., Nr 237, poz.1412) - w razie wszczęcia postępowania sądowego, toczącego się wskutek odwołania ubezpieczonego od odmownej decyzji organu rentowego dopuszczalne jest przeprowadzanie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo do świadczenia. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte w treści Rozporządzenia w sprawie postępowania dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1996 roku, sygn. akt(...)URN 3/95). W postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązują odstępstwa od ogólnych zasad dowodzenia podyktowane dążeniem do pełnego i wszechstronnego rozstrzygnięcia wszystkich kwestii spornych. W praktyce oznacza to, że w postępowaniu tym dopuszczalne jest wykazanie wszelkimi dowodami okoliczności, od których zależą uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, także wówczas, gdy z dokumentów wynika co innego (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 września 1995 roku, sygn. akt(...)URN 23/95). W trakcie postępowania dowodowego w sprawach z ubezpieczenia społecznego, mogą być przeprowadzane wszelkie dowody przewidziane przepisamikodeksu postępowania cywilnego, w tym także dowód z zeznań świadków, w celu udowodnienia wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia (odmiennie niż w trakcie postępowania przed organem rentowym), ale wiarygodność i moc wszystkich dowodów jest oceniana przez Sąd według jego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2007r., sygn. akt III AUa 482/07, Apel.-W-wa 2008/1/154). W ocenie Sądu Okręgowego powołane powyżej tezy, wyrażone w orzecznictwie, w sposób jednoznaczny wskazują te okoliczności, których spełnienie jest niezbędne dla ustalenia prawa do świadczenia zgodnie z przepisami ustawy o Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a ponadto wskazują te uprawnienia strony, które umożliwiają dowodzenie swoich racji zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak też w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Sąd zważył, że w niniejszej sprawie okoliczność zatrudnienia ubezpieczonego: 1) wPrzedsiębiorstwie (...)z siedzibąwW.-F.; 2) wCentrum (...) sp. z o.o.z siedzibą wW.; - co do zasady nie była kwestionowana. Sporna pozostawała wyłącznie kwestia czy powyższe okresy zatrudnienia podlegają zaliczeniu do stażu pracy w warunkach szczególnych.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Sąd ustalił, że praca wykonywana przezH. N.w okresie: 1) od 11 czerwca 1973 r. do 1 stycznia 1990 r.wPrzedsiębiorstwie (...)z siedzibą wW.-F.; 2) od 1 kwietnia 1993 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. wCentrum (...) sp. z o.o.z siedzibą wW.- tj. praca na stanowisku stażysty, ślusarza, frezera – wiertacza (wPrzedsiębiorstwie (...)) oraz palacza – konserwatora (wCentrum (...) sp. z o.o.) – nie była wykonywana w warunkach szczególnych i zdaniem Sądu nie ma podstaw do zaliczenia tych okresów do stażu pracy w szczególnych warunkach.
Sąd zważył bowiem, że ubezpieczony w okresie od dnia 11 czerwca 1973 r. do dnia 1 stycznia 1990 r. pracując wPrzedsiębiorstwie (...)z siedzibą wW., będąc zatrudnionym na stanowisku stażysty, ślusarza i frezera – wiertacza oraz w okresie od 1 kwietnia 1993 r. do 31 grudnia 1998 r. będąc zatrudnionym wCentrum (...) sp. z o.o.z siedzibą wW.nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Praca wykonywana przez ubezpieczonego nie została ujęta w Załączniku doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W tamtym okresie wnioskodawca wykonywał wprawdzie ciężką pracę fizyczną, lecz jej charakter nie pozwala na przyjęcie jak tego oczekiwał ubezpieczony, że zostanie ona zaliczona do prac wymienionych w wyżej wymienionym Załączniku. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że ubezpieczony zajmował się pracami ślusarskimi, posługiwał się przyrządami wiertniczymi, lutował, jeździł na odlewnie, obsługiwał piece i wykonywał wiele innych czynności, które bez wątpienia można zaliczyć jako prace wykonywaną w szkodliwych warunkach, natomiast brak jest podstaw do uznania tej pracy jako wykonywanej w warunkach szczególnych, z tego względu, że te dwa pojęcia nie są ze sobą tożsame.
Reasumując powyższe okoliczności Sąd zważył, że w toku niniejszego postępowania potwierdzono, że ubezpieczony nie spełnił naczelnej przesłanki warunkującej prawo do wcześniejszej emerytury wynikającej zart.184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- a mianowicie nie wykazał wymaganego 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych. W związku z powyższym zdaniem Sądu decyzje organu rentowego wydane zostały zasadnie i odpowiadają one prawu.
Z tych właśnie powodów Sąd Okręgowy w pkt 1 sentencji wyroku umorzył postępowanie w zakresie zaskarżonej decyzji z dnia 7 października 2014 r. znak:(...)– 2014 w związku ze skutecznym cofnięciem odwołania oraz w pkt 2 na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił odwołania od decyzji z dnia 7 października 2014 r. znak: ENMS/10/(...)oraz z dnia 16 lipca 2015 r. znak: ENMS/10/(...).