Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 181/16
Data wyroku: 2016-05-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kazimierz Kostrzewa
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.)

Sygn. akt IV U 181/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 maja 2016 roku
Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Kazimierz Kostrzewa
Protokolant: protokolant sądowy Marta Bartusiak
po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaW. M.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 02 lutego 2016 roku nr(...)
w sprawieW. M.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemuW. M.emeryturę od dnia 01 stycznia 2016 roku.
Sygn. akt IVU 181/16

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 05 maja 2016 r oku
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.decyzją z dnia 02.02.2016r. odmówiłW. M.przyznania emerytury w wieku obniżonym na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz.U. z 2015, poz. 748) orazrozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, ponieważ nie spełnia warunków niezbędnych do ustalenia prawa do tego świadczenia, gdyż na dzień 31.12.1998r. nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a tylko 13 lat, 6 miesięcy i 26 dni. W stażu pracy w szczególnych warunkach organ rentowy nie uwzględnił wnioskodawcy zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wT.od 15.08.1977r. do 31.03.1980r. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego, podnosząc, że ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach ani też innych dokumentów, które mogłyby potwierdzić, że praca w tym okresie była pracą w warunkach szczególnych.
Decyzję tę zaskarżyłW. M.domagając się jej zmiany i przyznania mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, ponieważ legitymuje się co najmniej 15-letnim stażem pracyw szczególnych warunkach, domagał się jej zmiany i przyznania mu emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dodatkowo wskazał, że z uwagi na likwidację zakładu pracy nie był w stanie przedstawić stosownych dokumentów potwierdzających jego pracę w szczególnym charakterze jako kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Wnosił o ustalenie spornych okoliczności w oparciu o zeznania współpracowników oraz nadesłaną dokumentację osobową.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie w związku z niespełnieniem przez odwołującego przesłanek z art. 184 i 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z przyczyn podanych w uzasadnieniu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W. M.urodzony w dniu (...)ukończył 60 lat. Na dzień 1 stycznia 1999 r. ubezpieczony posiada 25-letni okres ubezpieczenia. Udowodnił 21 lat 6 miesięcy i 10 dni okresów składkowych oraz 1 rok 8 miesięcy i 19 dni okresów nieskładkowych oraz okres uzupełniający – pracę w gospodarstwie rolnym - 2 lata 0 miesięcy i 20 dni. W dniu 19.01.2016r. odwołujący wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Organ rentowy uznał za udowodniony okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 13 lat, 6 miesięcy i 26 dni, tj. od 02.04.1980r. do 26.01.2009r. wprzedsiębiorstwie (...) S.A.przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości.
/okoliczności bezsporne/
W okresie od 15.08.1977r. do 31.03.1980r. odwołujący pracował wPrzedsiębiorstwie (...)wT.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony w pełnym wymiarze czasu pracy. Odwołujący jeździł samochodami ciężarowymimarki K.,T.,Z.– wywrotką i skrzyniowym przewożąc nimi żwir, piasek, ziemię. Odwołujący jeździł po terenie powiatu(...),(...),(...), a także i wK.. Pracę wykonywał stale, od poniedziałku do soboty na dwie zmiany po 12 godzin dziennie.
/dowód: akta osobowe, a w szczególności: świadectwo pracy z dnia 21.03.1980 r.,
zeznania świadkaT. C.– k. 14v as,
zeznania świadkaM. S.– k.14v as,
zeznania odwołującego - k. 14v- 15 as/
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadkówT. C.iM. S., bowiem ich zeznania w sposób spójny i konsekwentny wskazywały, iżW. M.w okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wT.w okresie od 15.08.1977r. do 31.03.1980r., kiedy był zatrudniony na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o ładowności powyżej 3,5 tony wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Świadkowie pracowali z odwołującym na przestrzeni wskazanego spornego okresu i dzięki temu posiadali wiedzę na ten temat. Zeznania świadków korespondowały ze sobą i pozwalały w sposób wiarygodny ustalić rzeczywisty charakter pracy odwołującego.
Także zeznania odwołującego Sąd uznał za wiarygodne, ponieważ były spójne konsekwentne i nie zawierały wewnętrznych sprzeczności. Depozycje te potwierdziły wypowiedzi świadków - współpracowników odwołującego, że odwołujący pracował we wskazanym okresie zatrudnienia jako kierowca i była to praca w warunkach szkodliwych, a brak jest jakichkolwiek uzasadnionych podstaw, aby odmówić im właściwego dla nich waloru dowodowego.
Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów zalegających w aktach rentowych odwołującego oraz jego akt osobowych, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości Sądu, zarówno treść jak i forma dokumentów nie były kwestionowane przez strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich jakie należałoby uwzględnić urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego w tym wynikającego zart. 244 i art.245 kpc.
Sąd rozważył, co następuje:
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czyW. M.przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w warunkach szkodliwych.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z koleiart. 32 ust.4stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawieRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z §1 Rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze , wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, ze za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. §4 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Bezsporne w niniejszej sprawie było, że odwołujący osiągnął wiek 60 lat i posiadał na dzień 1 stycznia 1999 r. wymagany 25- letni okres ubezpieczenia. Rozstrzygnąć natomiast należało, czy legitymuje się on co najmniej 15- letnim stażem pracy w szczególnych warunkach. Kwestią sporną pomiędzy stronami było ustalenie, czyW. M.był zatrudniony w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wT.w okresie od 15.08.1977r. do 31.03.1980r. na stanowisku kierowcy skoro organ rentowy kwestionował tą okoliczność.
W orzecznictwie podkreśla się, że brak świadectwa wykonywania pracyw szczególnych warunkach nie przekreśla możliwości ustalania, że ubezpieczony pracęw takim charakterze rzeczywiście wykonywał. W szczególności wnioskodawca może wykazywać innymi środkami dowodowymi, że jego praca świadczona była w warunkach szczególnych. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się bowiem te same reguły dowodzenia, jak w zwykłym procesie cywilnym. Zastosowanie mają zatemart. 6 k.c.iart. 232 k.p.c.Świadectwo pracy w warunkach szczególnych wydane pracownikowi przez pracodawcę stanowi tylko domniemanie, iż okres pracy w nim podany jest okresem pracy w warunkach szczególnych, o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. W sytuacji zatem, kiedy brak wymaganego świadectwa wystawionego przez pracodawcę, sąd może prowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy praca wykonywana przez stronę, była realizowana w warunkach wymaganych przepisami rozporządzenia i czy ubezpieczony zajmował któreś ze stanowisk pracy wymienionych w załączniku dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Poza tym podkreślić należy, że dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jedenz rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (por. wyroki SN: z dnia 10 kwietnia 2014 r., II UK 395/13, LEX nr 1455235; z dnia 8 czerwca 2011 r., I UK 393/10, LEX nr 950426; z dnia 19 maja 2011 r., III UK 174/10, LEX nr 901652; z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10, LEXnr 619638; z dnia 24 marca 2009 r., I PK 194/08, LEX nr 528152; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009/5-6/75; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283;z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP 2008/21-22/329 i z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/07, OSNP 2008/21-22/325).
Skoro więc w niniejszej sprawie organ rentowy kwestionował wykonywanie pracy przez odwołującego w szczególnych warunkach, zasadnym stało się ustalenie okoliczności w jakich odwołujący świadczył pracę wPrzedsiębiorstwie (...)wT.na stanowisku kierowcy na podstawie zeznań świadków, jego zeznań oraz dowodów z dokumentów.
W oparciu o świadectwo pracy, zeznania świadków oraz zeznania odwołującego, akta osobowe Sąd ustalił, że odwołujący pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony. Odwołujący wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd uznał, że odwołujący w okresie od 15.08.1977r. do 31.03.1980r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace w warunkach szczególnych określone w wykazie A dział VIII pkt 2 będącym załącznikiem dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
Po uwzględnieniu okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wT.oraz już wcześniej uznanego przez organ rentowy okresu pracy w szczególnych odwołujący legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szkodliwych określonych w wykazie A w wymiarze co najmniej 15 lat. Z tych względów Sąd nie ustalał już dalszych dodatkowych okresów pracy w warunkach szczególnych.
Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę odwołujący spełnia przesłanki do przyznania emerytury w obniżonym wieku emerytalnym wynikające z treści art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a w szczególności§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm.).W. M.osiągnął bowiem wiek 60 lat(...)posiada wymagany okres zatrudnienia (ponad 25 letni okres składkowy i nieskładkowy), a przede wszystkim spełnia kwestionowaną dotąd przez organ rentowy przesłankę w postaci co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ po uznaniu mu wskazanych wyżej okresów pracy w warunkach szczególnych legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Mając na względzie powyższe orzeczono na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego iart.47714§2 k.p.c.Sąd zmienił zaskarżoną decyzje organu rentowego i przyznał odwołującemu emeryturę od dnia 01.01.2016r. od miesiąca zgłoszenia wniosku o emeryturę stosownie do treści art. 129 ust. 1 powołanej ustawy.