Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 216/15
Data wyroku: 2016-04-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Białecka, Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk, Beata Górska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 i 32 FUS

Sygn. akt III AUa 216/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 kwietnia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Barbara Białecka (spr.)

Sędziowie:

SSA Beata Górska
SSO del. Gabriela Horodnicka - Stelmaszczuk

Protokolant:

St. sekr. sąd. Katarzyna Kaźmierczak

po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. w Szczecinie
sprawyJ. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
o przyznanie emerytury
na skutek apelacji ubezpieczonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt VI U 755/14

1
oddala apelację,

2
odstępuje od obciążenia ubezpieczonego kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu apelacyjnym.

SSO del. Gabriela Horodnicka  SSA Barbara Białecka SSA Beata Górska
- Stelmaszczuk
Sygn. akt III AUa 216/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14 sierpnia 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.odmówiłJ. P.prawa do emerytury.
Ubezpieczony w odwołaniu z dnia 1 września 2014 r. nie zgodził się z powyższą decyzją i wniósł o jej zmianę, wskazując, że nie został uwzględniony jako okres pracy w szczególnych warunkach okres jego zatrudnienia w(...) Zakładach (...)– Zakładzie wD.od 1 lutego 1977 r. do 31 marca 1987 r.
Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie w całości podnosząc, że z przedłożonych przez ubezpieczonego szczątkowych dokumentów pracowniczych nie wynika w jakich okresach ubezpieczony wykonywał pracę na stanowisku ślusarza, a w jakim na stanowisku spawacza.
Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 r. oddalił odwołanie.
Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych.
UbezpieczonyJ. P.,urodzony (...), zawarł w dniu 1 lutego 1977 r. umowę o pracę z(...) Zakładami (...)– Zakładem wD.na stanowisku spawacza w pełnym wymiarze czasu pracy na okres próbny do 14 lutego 1977 r., a po jego upływie na czas nieokreślony.
Pismem z dnia 31 maja 1979 r. ubezpieczony zwrócił się do pracodawcyo przeniesienie z warsztatu mechanicznego na stanowisko ślusarza zmianowego; zgodę na przeniesienie uzyskał od dnia 1 czerwca 1979 r.
W dniu 16 grudnia 1981 r. kierownik Działu(...)zwrócił się do kierownika Zakładu z prośbą o wyrażenie zgody na przeniesienie ubezpieczonego do Warsztatu(...)na okres od 19 grudnia 1981 r. do 3 stycznia 1981 r.
Ubezpieczony w okresie od 2 marca 1987 r. do 26 marca 1987 r. korzystałz urlopu wypoczynkowego za 1987 r. W wystawionej przez pracodawcę karcie urlopowej określono zajmowane przez ubezpieczonego stanowisko jako ślusarz.
Ubezpieczony pracował w(...) Zakładach (...)– Zakładzie wD.do dnia 31 marca 1987 r. W dniu 30 marca 1987 r. ubezpieczonemu wydano kartę obiegową zmiany w stosunku pracy, w której zajmowane przez niego stanowisko określono jako ślusarz – spawacz.
Pozwany ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999 r. ubezpieczony osiągnął 29 lati 16 dni okresów składkowych i nieskładkowych oraz 11 lat, 4 miesiące i 19 dni wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Istotą zaistniałego w sprawie sporu było ustalenie i rozstrzygnięcie, czyJ. P.we wskazanych okresach wykonywał pracę w szczególnych warunkach wrozumieniuustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna).
Sąd I instancji za punkt wyjścia swych rozważań przyjął art. 184 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej, zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emeryturyw wieku 65 lat dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (co najmniej 25 lat w przypadku mężczyzn).

Ponadto, warunkiem przyznania prawa do emerytury jest nieprzystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenie wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa.
Sąd Okręgowy wskazał, że stosownie do treści art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami,o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określonyw art. 27 ust. 2 i 3 ustawy.
Pojęcie „pracy w szczególnych warunkach” definiuje art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej, zgodnie z którym za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Zatem praca w warunkach szczególnych to praca, w której pracownik w sposób znaczny jest narażony na niekorzystne dla zdrowia czynniki, przyczyniające się do szybszego obniżenia wydolności organizmu.
Sąd I instancji wyjaśnił, że w myśl§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zmianami) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Stosownie zaś do treści § 2 ust. 1 wskazanego rozporządzenia, praca taka musi być wykonywana przez pracownika stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Na okoliczność pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stalei w pełnym wymiarze czasu, ubezpieczony przedstawił dowód z dokumentów – świadectwo pracy z dnia 31 marca 1987 r., świadectwo pracy w szczególnych warunkach z dnia 28 kwietnia 1997 r. wystawione przez Urząd Wojewódzki wG., szczątkową dokumentację pracowniczą z jego akt osobowych z okresu zatrudnienia w(...) Zakładach (...)– Zakładzie wD., a także zeznania świadkówJ. L.iJ. K..
W ocenie Sądu Okręgowego wskazane środki dowodowe były niewystarczające dla wykazania zasadności dochodzonego roszczenia.
Sąd orzekający wskazał, że świadectwo pracy w szczególnych warunkachz dnia 28 kwietnia 1997 r. wystawione przez Urząd Wojewódzki wG.nie może być dowodem w niniejszej sprawie, bowiem zostało wystawione przez osobę do tego nieuprawnioną. Świadectwo pracy z dnia 31 marca 1987 r. (podobnie jak świadectwo pracy w szczególnych warunkach) podlega weryfikacji co do zgodności z prawdą w kontekście całokształtu materiału dowodowego, gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest organem państwowym ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. Przeprowadzone w tym zakresie przez Sąd I instancji postępowanie dowodowe wykazało, że zawarta w nim informacja, iż w okresie od 1 lutego 1977 r. do 31 marca 1987 r. ubezpieczony pracował na stanowisku spawacza okazała się nieprawdziwa. Przyznał on bowiem, że od 1 czerwca 1979 r. do 1 sierpnia 1983 r. pracował na stanowisku ślusarza. Ponadto, świadkowieJ. L.iJ. K.nie potrafili określić przez jak długi okres ubezpieczony pracował jako ślusarz zmianowy, ani też w jakim okresie nastąpiło zatrudnienie. Także przedłożone przezJ. P.dokumenty z akt osobowych nie usunęły wątpliwości czy i w jakim okresie ubezpieczony pracował w charakterze ślusarza zmianowego, czy też na stanowisku ślusarza albo ślusarza – spawacza, na co zdają się wskazywać karta obiegowa datowana na 31 marca 1987 r. i karta urlopowa datowana na dzień 28 lutego 1987 r. W ocenie Sądu Okręgowego, zeznania ubezpieczonego są niewiarygodne, gdyż na pierwszej rozprawie twierdził on, że przez cały okres zatrudnienia w(...) Zakładach (...)– Zakładzie wD., tj. od 1 lutego 1977 r. do 31 marca 1987 r. pracował wyłącznie na stanowisku spawacza, a zapisy na angażach są „nieścisłością popełnioną przez kadry”. Sąd stwierdził, że ubezpieczony nie przedłożył jednak karty urlopowej, na której zajmowane przez ubezpieczonego stanowisko określono jako ślusarz. Wątpliwości Sądu Okręgowego wzbudził również brak angażu przenoszącego ubezpieczonego ze stanowiska ślusarza zmianowego (lub ślusarza) na stanowisko spawacza, skoro przeniesienie ze stanowiska spawacza z dniem 1 czerwca 1979 r. odbyło się z pełnym formalizmem oraz fakt wręczenia odchodzącym pracownikom (także spawaczom) świadectw pracy w szczególnych warunkach, o czym zeznał świadekJ. K.i niewydania takiego świadectwa ubezpieczonemu.
Z rozstrzygnięciem Sądu I instancji nie zgodził się ubezpieczony, zaskarżając je w całości.J. P.wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególnościart. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na dokonaniu tej oceny z całkowitym pominięciem części przeprowadzonych dowodów i sprzeczność poczynionych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, które skutkowało oddaleniem odwołania, mimo, iż spełnione zostały przez ubezpieczonego wszystkie przesłanki uprawniające do nabycia uprawnień emerytalnych na podstawie przepisu art. 184 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze.
W uzasadnieniu pełnomocnik ubezpieczonego wskazał, żeJ. P.był zatrudniony na stanowisku spawacza i takie czynności wykonywał, co potwierdzają zeznania świadków. Na własną prośbę został on przeniesiony na stanowisko ślusarza zmianowego, więc wykonywał czynności ślusarskie na halach produkcyjnych. Potem nastąpiła kolejna zmiana stanowiska – ze ślusarza zmianowego na spawacza (nie podlegała ona dalszym modyfikacjom, aż do rozwiązania umowy o pracę). Świadkowie nie mieli wątpliwości, że ostatnim stanowiskiem pracy ubezpieczonego było stanowisko spawacza.
Zdaniem apelującego nieuprawnione były ustalenia dokonane przez Sąd I instancji, że brak formalnego przeniesienia ubezpieczonego ze stanowiska ślusarza zmianowego na spawacza determinuje uznanie, iż na stanowisku ślusarza zmianowegoJ. P.pracował do czasu zakończenia stosunku pracy w(...)– Zakładzie wD.. Przeczą temu nie tylko zeznania świadków i wyjaśnienia ubezpieczonego, ale również pominięte przez Sąd Okręgowy dokumenty zawarte w szczątkowych aktach osobowych.
W ocenie apelującego, bezzasadne jest również stanowisko Sądu I instancji dotyczące celowego pominięcia przez ubezpieczonego karty urlopowejw dokumentacji przedłożonej Sądowi wraz z odwołaniem, bowiem to sam ubezpieczony wnosił o zwrócenie się do archiwum o udostępnienie jego dokumentacji pracowniczej i zgromadzonych tam dokumentów. Ubezpieczony załączył wszystkie dokumenty, które uzyskał z archiwum.
Apelujący zwrócił uwagę, że Sąd orzekający nie odniósł się do podnoszonej przez ubezpieczonego kwestii uznania pracy wykonywanej na stanowisku ślusarza zmianowego w okresie od 1 czerwca 1979 r. do 31 lipca 1983 r. jako pracy zaliczanej do pierwszej kategorii zatrudnienia, a więc uprawniającej do uzyskania uprawnień emerytalnych w niższym wieku. Zarówno dokumentacja zgromadzona w aktach osobowych, jak i obszerne zeznania świadkaJ. K.iJ. L.potwierdzają wykonywanie pracy na tym stanowisku przez ubezpieczonego oraz wskazują na różnice między pracą ślusarza zmianowego i zwykłego ślusarza.
Zdaniem apelującego wątpliwości Sądu Okręgowego dotyczące niewydaniaJ. P.świadectwa pracy w szczególnych warunkach są nieuzasadnione, gdyż ubezpieczony, odchodząc na mocy porozumienia między zakładami, nie otrzymał dodatkowego świadectwa. Nie wiedział też, że ma o nie zabiegać – dowiedział się, że jest ono niezbędne w chwili, gdy zakład został zlikwidowany.
W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie w całości, podzielając wyrok Sądu Okręgowego oraz argumentację przedstawioną w jego uzasadnieniu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja ubezpieczonego nie zasługiwała na uwzględnienie
Po uzupełnieniu postępowania dowodowego Sąd Odwoławczy uznał, że zaskarżony wyrok jest prawidłowy. Sąd Apelacyjny podzielił zarówno ustalenia faktyczne, jak i rozważania prawne Sądu Okręgowego, rezygnując jednocześnie z ich ponownego szczegółowego przytaczania.
Analiza zarzutów zawartych w apelacji oraz dotychczasowego postępowania doprowadziła Sąd Apelacyjny do wniosku, że okolicznością sporną pozostawało ustalenie, czy ubezpieczony spełnia przesłanki konieczne do przyznania emeryturyw wieku obniżonym, w szczególności czy legitymuje się co najmniej 15 – letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Należy zaznaczyć, że tylko łączne spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych prawem do przyznania emeryturyw wieku obniżonym uprawnia do jej otrzymania. Niespełnienie zaś choć jednej z nich powoduje, że dalsze badanie spełnienia innych wymogów staje się bezcelowe.
Sąd Apelacyjny podkreśla, że prawo do emerytury w wieku niższym od powszechnego, z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze jest ściśle związane z szybszą utratą zdolności do zarobkowania z uwagi na szczególne warunki lub szczególny charakter pracy. Należy pamiętać, że praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (wyrok SN z dnia 8 czerwca 2011 r., I UK 393/10, LEX nr 950426).
W świetle powyższego zatem, najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało ustalenie, czyJ. P.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę spawacza w(...) Zakładach (...)– Zakładzie wD.. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji słusznie uznał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie dał podstaw do przyjęcia, że praca ta była pracą wykonywaną w warunkach szczególnych. Przeczą temu zarówno akta osobowe ubezpieczonego, z których nie wynika jednoznacznie, by wykonywał on pracę spawacza stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jak i zeznania wnioskowanych przez niego świadków. Z przedłożonych dokumentów nie wynikało, aby ubezpieczony pracował wyłącznie jako spawacz przez brakujący do wymaganego stażu emerytalnego okres co najmniej 3 lat, 7 miesięcy i 11 dni.
W aktach osobowych brak jest spójności co do oznaczania zajmowanego przez ubezpieczonego stanowiska – w jednych dokumentach jest to spawacz, w innych natomiast pojawia się ślusarz. Nie sposób przy tym przyjąć, aby osoby uprawnione do sporządzania dokumentacji, a więc pracownicy kadr oraz kierownicy zakładu, nie byli w stanie ustalić jakie w rzeczywistości stanowisko zajmował ubezpieczony czy też umieszczali w dokumentacji nieprawdziwe informacje.
Celem uzupełnienia postępowania dowodowego Sąd Apelacyjny postanowił dopuścić dowód z zeznań świadków,W. T.iB. J.na okoliczność charakteru zatrudnienia ubezpieczonego w(...) Zakładach (...)– Zakładzie wD.w okresie od 1 lutego 1977 roku do 31 marca 1987 roku.
ŚwiadekW. T., pracownik działu kadr (referent ekonomiczny)w(...) Zakładach (...)– Zakładzie wD.zeznała, żeJ. P.we wskazanym okresie, w którym ona również była zatrudnionaw zakładzie, pracował na stanowisku spawacza. Twierdziła, że często widziała ubezpieczonego, gdy pracował jako spawacz – nie potrafiła jednak precyzyjnie wskazać ile razy w tygodniu czy w miesiącu – nie wiedziała również jakie konkretnie prace wykonywał. Świadek podała, że z dokumentów osobowych, które jako pracownik kadr osobiście wystawiała wynikało, żeJ. P.pracował jako spawacz. Nie znała ona treści umowy o pracę zawartej z ubezpieczonym, potwierdziła jednak, że stanowisko pracy oznaczono w niej jako spawacz. Następnie, na pytanie Sądu dotyczące karty obiegowej zmiany z 1987 r., w której stanowisko pracyJ. P.określono jako ślusarz-spawaczW. T.wyjaśniła, że pracował on jednocześnie jako ślusarz i spawacz, prace ślusarskie były to jednak jedynie prace awaryjne, wykonywane od czasu do czasu. Świadek zeznała, że w czasie swojej pracy w zakładzie wystawiała świadectwa pracy w szczególnych warunkach, m.in. pracownikom produkcyjnym, spawaczom, tokarzom. Na pytanie Sądu, dlaczegoJ. P.nie otrzymał świadectwa pracy w szczególnych warunkach, mimo zatrudnienia na stanowisku spawacza,W. T.podała, że być może wynikało to z braku odpowiedniego druku. Świadek nie potrafiła odpowiedzieć na pytanie pełnomocnika ubezpieczonego, dlaczego w świadectwie pracy nie wpisałaJ. P.stanowiska ślusarza zmianowego, które – jak potwierdziła – również jest pracą w szczególnych warunkach i którą również, jej zdaniem, wykonywał ubezpieczony w czasie zatrudnienia w(...) Zakładach (...).
ŚwiadekB. J., od 1982 r. kierownik Zakładu wD., zeznał, żeJ. P.był zatrudniony na stanowisku ślusarz-spawacz oraz że faktycznie wykonywał prace ślusarskie i spawalnicze. Świadek potwierdził, że ubezpieczony pracował również na stanowisku ślusarza zmianowego, nie pamiętał jednak w jakim okresie.B. J.wyjaśnił, że nieścisłości w oznaczaniu stanowisk zajmowanych przez ubezpieczonego wynikały, jego zdaniem, z niewielkich różnic pomiędzy pracą spawacza i ślusarza. Świadek podał, że ubezpieczony nie wykonywał prac spawalniczych codziennie, stale, w pełnym wymiarze czasu pracy(8 godzin), gdyż było to fizycznie niemożliwe ze względu na towarzyszące spawaniu, szkodliwe dla zdrowia warunki. Wyjątek stanowiły poważniejsze awarie, do których co jakiś czas oddelegowywano ubezpieczonego.
Zeznania świadkaW. T.Sąd Apelacyjny uznał za ogólnikowei niewystarczające do stanowczego przyjęcia, że we wskazanym okresieJ. P.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę spawacza. Jej wiedza w tym przedmiocie opierała się przede wszystkim na dokumentach, które jako pracownik kadr zobowiązana była sporządzać – mimo to, nie była ona w stanie wyjaśnić sprzeczności dotyczących oznaczania stanowiska zajmowanego przez ubezpieczonego. Na pytania Sądu dotyczące tego, gdzie i jak często widziałaJ. P.wykonującego prace spawalnicze świadek nie potrafiła dać precyzyjnych odpowiedzi, jej wyjaśnienia nie były kategoryczne i spójne, a wykazana niewielka wiedza na temat procesów technologicznych przeprowadzanych w zakładzie – wynikająca z braku styczności z pracą na produkcji czy w warsztacie – pozwala przypuszczać, iż nie dostrzega ona różnic między pracą ślusarza i spawacza, w związku z czym jej wyjaśnienia dotyczące pracyJ. P.na stanowisku spawacza nie są wiarygodne i przekonujące.
W ocenie Sądu Apelacyjnego należało co do zasady dać wiarę zeznaniom świadkaB. J., który jako kierownik zakładu uczestniczył w sporządzaniu akt osobowych pracowników. Świadek wykazał się szczegółową wiedzą na temat organizacji zakładu, prowadzonych w nim prac oraz zadań, które wykonywał ubezpieczonyJ. P., odpowiadał merytorycznie na zadane pytania, a jego zeznania były spójne i logiczne.B. J.zeznał, że ubezpieczonyJ. P.nie wykonywał prac spawalniczych codziennie i w pełnym wymiarze czasu pracy, co pozwoliło na stanowcze rozstrzygnięcie sporu.
Wobec powyższych ustaleń uznać należy, że niewątpliwie ubezpieczony wykonywał prace spawalnicze oraz pracował na produkcji, jednakże nie w tak znacznym zakresie, by prace te można było uznać za wykonywane stale i w pełnym wymiarze. W przeważającej mierze ubezpieczony wykonywał pracę ślusarza.
Sąd Apelacyjny podkreśla, że w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w wykazie A wymieniono wszystkie rodzaje prac uznanych przez ustawodawcę za prace wykonywane w szczególnych warunkach, w tym w dziale XIV wskazano: prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym i gazowym (pkt 12). Zauważyć należy, że w wykazie tym nie ujęto prac ślusarskich. W związku z powyższym, praca wykonywana przezJ. P.na stanowisku ślusarza (rozporządzenie nie posługuje się pojęciem „ślusarza zmianowego”) nie może zostać uznana za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach. Wskazany wykaz A jest katalogiem zamkniętym, w związku z czym nie istnieje możliwość jego rozszerzania w procesie stosowania prawa. Nie można też uznać - jak wnosił pełnomocnik ubezpieczonego – że praca ślusarza zmianowego to w istocie praca wymieniona w wykazie A cyt. rozporządzenia w dziale XIV poz. 25 tj. bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń na oddziałach będących w ruchu albowiem nie wynika z materiału dowodowego, aby takie prace ubezpieczony wykonywał, a nawet gdyby tak przyjąć to praca ślusarza na produkcji nie była wykonywana w pełnym wymiarze ponieważ ubezpieczony wykonywał również prace ślusarskie poza produkcją w warsztacie.
Jeśli zaś chodzi o kwestię, czy prace ślusarskie uznać można za prace przygotowawcze do spawania, należy przyjąć taką możliwość, gdyż zawarte w pkt 12 działu XIV wykazu A rozporządzenia z 1983 r. pojęcie „prac przy spawaniu” obejmuje również prace wykonywane w przebiegu procesu spawania (wyrok SNz dnia 29 stycznia 2008 r. I UK 192/07, OSNP 2009 nr 5-6,poz. 79). Jednakżew przypadku faktycznego wykonywania prac przygotowawczych do spawaniaw aktach osobowych pracownika oraz świadectwie pracy zajmowane przez ubezpieczonego stanowisko byłoby oznaczone jako spawacz, nie zaś ślusarz.
W odniesieniu do zarzutów apelacji Sąd Apelacyjny zaznacza, że prawo do emerytury w wieku obniżonym z uwagi na pracę w warunkach szczególnych jest przywilejem, stąd też spełnienie warunków do jej przyznania, udowodnione być musi w sposób niezbity i niebudzący wątpliwości. To na ubezpieczonym spoczywa ciężar udowodnienia faktów, które potwierdziłyby prawo do wnioskowanego świadczenia.W niniejszym postępowaniu ubezpieczony – choć z pewnością często wykonywał prace spawacza – nie udowodnił, by pracę tę świadczył stale, a więc codziennie i tow pełnym wymiarze czasu pracy. Zarówno z zeznań świadków wnioskowanych przezJ. P., jak też zaoferowanej przez strony dokumentacji, nie dało się wysnuć wniosków zgodnych ze stanowiskiem ubezpieczonego. Toteż, skoro nie wykazano, aby ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy świadczył pracę w warunkach szczególnych w spornym okresie, a więc w konsekwencji nie udowodnił posiadania co najmniej 15 lat stażu pracy w warunkach szczególnych, trafnie Sąd I instancji uznał, że nie spełnił on podstawowej przesłanki do przyznania prawa do emerytury w wieku obniżonym.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację ubezpieczonego jako niezasadną.
Mając na uwadze całokształt okoliczności oraz względy słuszności, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 102 k.p.c., stanowiącego wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, odstąpił od obciążenia ubezpieczonegoJ. P.kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu apelacyjnym.
SSO del. Gabriela Horodnicka  SSA Barbara Białecka SSA Beata Górska
- Stelmaszczuk