Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 1025/16
Data wyroku: 2016-06-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Teresa Rak, Anna Kowacz-Braun, Jerzy Bess
Słowa kluczowe: Umorzenie Postępowania
Podstawa prawna: art. 355 § 1 kpc
Teza: Odrzucenie pozwu następuje tylko w wypadkach pierwotnego występującego w chwili wniesienia pozwu braku pozytywnej lub istnienia negatywnej przesłanki procesowej, natomiast w razie następnego ich braku nie następuje odrzucenie pozwu, lecz postępowanie jako niedopuszczalne z przyczyn procesowych ulega umorzeniu, na zasadzie odpowiedniego stosowania art. 355 paragraf 1 kpc.

Sygn. akt I ACz 1025/16

POSTANOWIENIE
Dnia 20 czerwca 2016 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Anna Kowacz-Braun
Sędziowie:  SSA Teresa Rak
SSA Jerzy Bess (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaK. S.
przeciwkoM. S.
o rozwód
na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 12 kwietnia 2016 roku, sygn. akt I C 957/16

postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie w sprawie.
SSA Jerzy Bess  SSA Anna Kowacz-Braun  SSA Teresa Rak
Sygn. akt I ACz 1025/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił pozew w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podał, że toczy się przed nim postępowanie w sprawie z powództwaM. S.przeciwkoK. S.o rozwód, w którym pozew został złożony w dniu 12 kwietnia 2016 roku o godz. 12:00. Pozew w sprawie niniejszej wpłynął zaś do Sądu Okręgowego w tym samym dniu o godz. 14:10. Sąd Okręgowy podał wobec tego, że powództwo wzajemne o rozwód jest niedopuszczalne, nadto zaś że powództwoK. S.natrafia na stan zawisłości sporu, co oznacza, że o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku. Skutkuje to, zdaniem Sądu Okręgowego, koniecznością odrzucenia pozwu.
Na przedmiotowe postanowienie powód złożył zażalenie, zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, tj. ar. 439§ 1 k.p.c.przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w razie wszczęcia odrębnej sprawy o rozwód chwilą decydującą o odrzuceniu pozwu w danej sprawie jest chwila wpłynięcia sprawy do biura podawczego sądu niezależnie od tego kiedy i jaką drogą pozew został wniesiony, oraz czy doszło do zawiśnięcia sporu.
Na podstawie tak ujętego zarzutu, powód wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie.
W uzasadnieniu zażalenia powód zaznaczył, że pozew sprawie niniejszej wniósł drogą pocztową w dniu 7 kwietnia 2016 roku, oraz że Sąd I instancji nie ustalił, czy, i ewentualnie kiedy, doszło do zawiśnięcia sporu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Argumenty zażalenia, jakkolwiek nie dość precyzyjnie sformułowane (Sąd Okręgowyde factonie oparł bowiem rozstrzygnięcia naart. 439 § 1 k.p.c.), są częściowo zasadne. Zgodnie jednak z przepisemart. 316 § 1 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c., sąd odwoławczy w postępowaniu zażaleniowym orzeka biorąc za podstawę aktualny stan rzeczy, co sprawia, że zaskarżone postanowienie należało uchylić i umorzyć postępowanie w sprawie.
Rozstrzygnięcie Sądu I instancji oparło się na normieart. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., zgodnie z którą sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Decyzja procesowa Sądu Okręgowego była błędna, gdyż – co nie powinno budzić wątpliwości - stan sprawy w toku powstaje w chwili tzw. zawiśnięcia sporu, tj. w chwili doręczenia pozwu stronie przeciwnej (art. 192 pkt 1 k.p.c.). Odrzucenie pozwu nie było zatem dopuszczalne, bowiem w dacie złożenia pozwu w niniejszej sprawie pozewM. S.nie został jeszcze doręczonyK. S..
Stan ten od daty wydania zaskarżonego postanowienia zmienił się, gdyż pozew złożony przezM. S.został w dniu 20 maja 2016 roku doręczony pełnomocnikowi żalącego (k. 45 akt sprawy I C 952/16). Nie oznacza to jednak, że w ten sposób powstała przesłanka odrzucenia pozwu. Jak bowiem słusznie zaznacza się w doktrynie (por. np. J. Górowski w: A. Marciniak, K. Piasecki [red.]Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I,Warszawa 2016, kom. do art. 199 k.p.c., Legalis/el.) odrzucenie pozwu następuje tylko w wypadkach pierwotnego, występującego w chwili wniesienia pozwu, braku pozytywnej lub istnienia negatywnej przesłanki procesowej, natomiast w razie następczego ich braku nie następuje odrzucenie pozwu, lecz postępowanie jako niedopuszczalne z przyczyn procesowych ulega umorzeniu, na zasadzie odpowiednio stosowanegoart. 355 § 1 k.p.c.
Mając to na uwadze, zaskarżone postanowienie należało uchylić, a postępowanie w sprawie umorzyć, co Sąd Apelacyjny uczynił na zasadzieart. 386 § 3 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.Podkreślić na marginesie można, że swoje stanowisko w sprawie, łącznie z wnioskiem o rozwiązanie małżeństwa powód może przedstawić w toczącym się postępowaniu z powództwa jego żony – co zresztą uczynił, składając odpowiedź na pozew.
SSA Jerzy Bess  SSA Anna Kowacz-Braun  SSA Teresa Rak