Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 654/15
Data wyroku: 2016-03-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marian Raszewski, Wojciech Vogt, Barbara Mokras

Sygn. akt II Ca 654/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
K., dnia 17 marca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Wojciech Vogt (spr.)

Sędziowie:

SSO Marian Raszewski
SSO Barbara Mokras

Protokolant:

st. sekr. sąd. Elżbieta Wajgielt

po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. w Kaliszu
na rozprawie
sprawy z powództwaS. A.
przeciwkoM. A. (1),A. A. (1)
o uznanie umowy za bezskuteczną
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu
z dnia 5 sierpnia 2015r. sygn. akt I C 435/14

1
oddala apelację,

2
zasądza od powódkiS. A.na rzecz pozwanegoA. A. (1)kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postepowaniu odwoławczym.

SSO Barbara Mokras SSO Wojciech Vogt  SSO Marian Raszewski
II Ca 654/15

UZASADNIENIE
PowódkaS. A.wniosła przeciwkoM. A. (1)iA. A. (1)o uznanie za bezskuteczną w stosunku do powódki umowy sprzedaży nieruchomości zawartej przez pozwanych w dniu 11 marca 2013r. w formie aktu notarialnego notariuszaK. R..A 2859/2013r. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów.
PozwanyM. A., syn powódki uznał powództwo.
PozwanyA. A. (1)wniósł o oddalenie powództwa
Sąd Rejonowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2015 r. oddalił powództwo i orzekł o kosztach postepowania.
Apelacjęod tego rozstrzygnięcia złożyła powódka zaskarżając wyrok w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów postepowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.art. 233 k.p.c.poprzez brak wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnych ustaleń prowadzących do uznania, że:

1
pozwanyA. A. (1)w chwili podpisania umowy kupna-sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego w dniu 11 marca 2013 r. nie posiadał wiedzy o roszczeniu powódki, związanym z odwołaniem przez nią darowizny nieruchomości dokonanej na rzecz pozwanegoM. A. (1)i wytoczeniu przez nią powództwa o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli w przedmiocie powrotnego przeniesienia własności darowanej nieruchomości, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadnia przyjęcie tezy przeciwnej,

2
akt notarialny z dnia 11 marca 2013 r. , jest dokumentem logicznym i nie budzącym wątpliwości, podczas gdy część uregulowań umowy jest nie tylko pozbawiona logiki, ale również nie znajdująca oparcia w przepisach prawa, a treść tych uregulowań wskazuje na nieuczciwe intencje pozwanegoA. A. (1)i przeczy wiarygodności całokształtu jego zeznań,

3
zeznania pozwanegoM. A. (1)nie zasługują na walor wiarygodności, podczas gdy są one konsekwentne i spójne z pozostałą częścią materiału dowodowego, w przeciwieństwie do zeznań pozwanegoA. A. (1).

W oparciu o te zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów za obie instancje.
PozwanyA. A. (2)wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania dokonane przez Sąd Rejonowy i uznaje je za własne. W takiej sytuacji gdy sąd odwoławczy orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w pierwszej instancji i aprobuje dotychczasowe ustalenia, nie musi ich powtarzać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07, Lex nr 966804; orzeczenie Sadu Najwyższego z dnia 13 grudnia 1935 r., C III 680/34. Zb. Urz. 1936, poz. 379, z dnia 14 lutego 1938 r.., C II 21172/37, Przegląd Sądowy 1938, poz. 380 i z dnia 19 listopada 1998 r., III CKN 792/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 83; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2006 r., I CSK 147/05).
Nie jest uzasadniony zarzut skarżącej, że Sąd Rejonowy ustalając stan faktyczny nie dokonał wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonał dowolnych ustaleń.
Przeciwnie Sąd I instancji dokonując ustaleń faktycznych wskazał dowody, na których się oparł i przyczyny, dla których dowodom przeciwnym odmówił wiarygodności. Ocena ta nie jest oceną dowolną i mieści się w granicach zastrzeżonej dla sądów swobodnej oceny dowodów.
Na początku należy podkreślić, że przesłanką uwzględnienia żądania uznania czynności za bezskuteczną na podstawieart. 59 k.c.jest wiedza stron umowy (nie jednej strony) o istnieniu roszczenia albo nieodpłatnych charakter czynności. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że powódka nie wykazała, aby pozwanyA. A. (1)wiedział o istnieniu jej roszczenia w chwili zawierania umowy.
Sama skarżąca w końcowej części apelacji przyznaje, że nie zaoferowała jakiegokolwiek dowodu bezpośredniego, za wyjątkiem zeznańM. A. (1), na okoliczność, że pozwanyA. A. (1)w dniu zawarcia przedmiotowej umowy wiedział, że powódce przysługuje roszczenie o przeniesienie ½ części własności tej nieruchomości.
Wbrew temu co twierdzi powódka z samego aktu notarialnego z dnia 11 marca 2013 r. sporządzonego przed notariuszemK. K.nr repertorium A:(...)powyższa okoliczność nie wynika. Przeciwnie, gdyby przyjąć, żeA. A. (1)w tym akcie notarialnym złożył oświadczenie woli pod wpływem błędu i groźby i w terminie uchylił się od skutków prawnych swojego oświadczenia, to konsekwencją tego byłaby nieważność tej czynności prawnej. Przepisy przewidują w takiej sytuacji nieważność względna czynności prawnej, czyli możliwość jej ubezskutecznienia ( wzruszenia). Umowa skutecznie wzruszona jest bezwzględnie nieważna. W stosunku zaś do umów bezwzględnie nieważnych nie ma zastosowaniaart. 59 k.c.(por. wyrok SN z dnia 12.2.2002 r., I CKN 902/99). Gdyby więc uznać, że kwestionowana umowa była dotknięta wadą wskazaną przez powódkę w apelacji, to stanowiłoby to samodzielna przesłankę oddalenia powództwa.
Niezależnie jednak od tego, nie jest trafne rozumowanie, że z treści wspomnianego aktu notarialnego wynika, że pozwanyA. A. (1)wiedział o roszczeniu powódki w stosunku do pozwanegoM. A. (1).
Powódka nie może również powoływać się na dokumenty z akt sprawy I C 1774/12 Sądu Okręgowego w Kaliszu. Dowód ten został bowiem przez powódkę nieprawidłowo zawnioskowany (k-2 pozwu), a przez Sąd I instancji nieprawidłowo przeprowadzony (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 24 lipca 2015 r. , k-174 akt).
Nie ulega żadnej wątpliwości, że niedopuszczalne jest zgłoszenie dowodu z dokumentów znajdujących się w innej sprawie, czy to cywilnej, czy karnej, nie tylko dlatego, że przepisy o postępowaniu dowodowym takiego dowodu nie przewidują, lecz przede wszystkim dlatego, że uniemożliwia to stronom ustosunkowanie się do tych dowodów (por. Irena Gromska-Szuster, /w/Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego pod redakcją Henryka Doleckiego i Tadeusza Wiśniewskiego, tom I, Warszawa 2011, s. 92 i powołane tam orzecznictwo).
Materiał z innej sprawy jest tylko materiałem faktycznym, wobec czego chcąc uczynić go przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie cywilnej strona powinna odpowiednio o te dowody zawnioskować, wymieniając jakie to są dowody ze wskazaniem numerów kart, na których one się znajdują. Sąd zaś powinien wydać odpowiednie postanowienie dowodowe, w którym określi dopuszczone jako dowody dokumenty i numery kart innej sprawy na których się one znajdują. Natomiast dowody osobowe – jeżeli strony nie wyrażą zgody na przeprowadzenie dowodu z protokołów zawierających te zeznania – muszą być powtórzone i to ze względu na zasadę bezpośredniości. (por. Irena Gromska-Szuster, op. cit., s. 92).
Natomiast zeznania samegoM. A. (1)i powódki Sąd szczegółowo ocenił i ocena ta mieści się w granicach zastrzeżonej dla sądów swobodnej ocenie dowodów. Ponadto Przewodniczący bezpośrednio po informacyjnym przesłuchaniuM. A. (1)wskazał na nieścisłości w jego zeznaniach (k-137 akt).
Ponadto powódka w apelacji przedstawia własna wersję wydarzeń, własna ich ocenę i przestawiając określone fakty, wyciąga z tych faktów wnioski, które mogą ale wcale nie muszą z nich wynikać. Przedstawianie własnego stanu faktycznego konkurencyjnego w stosunku do stanu ustalonego przez Sąd Rejonowy nie może stanowić uzasadnienia zarzutu nierozważenia przez Sąd I instancji wszechstronnie materiału dowodowego. To, że z określonych faktów można wyciągnąć logicznie inne jeszcze niż Sąd Rejonowy wnioski nie uzasadnia zarzutu dowolności oceny Sądu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, zgodnie zart. 385 k.p.c., orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie zart. 98 k.p.c.
Barbara Mokras Wojciech Vogt Marian Raszewski