Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VIII Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VIII Gz 161/15
Data wyroku: 2016-02-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Kala, Marek Tauer, Wiesław Łukaszewski
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 321 § 1 kpc

Sygn. akt VIII Gz 161/15

POSTANOWIENIE
Dnia 17 lutego 2016 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Marek Tauer (spr.)
Sędziowie:  SO Elżbieta Kala
SO Wiesław Łukaszewski
po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa:M. G.
przeciwko:J. L.
o zapłatę
na skutek zażalenia pozwanego od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczyz dnia 18 września 2015 r., pkt II, sygn. akt VIII GNc 1404/15
postanawia:
uchylić zaskarżone postanowienie z dnia 18 września 2015 r., w przedmiocie odrzucenia zażalenia powoda z dnia 16 czerwca 2015 r. i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu do rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi obowiązek rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

  Elżbieta Kala Marek Tauer Wiesław Łukaszewski

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem zawartym w punkcie II sentencji, Sąd Rejonowy na podstawieart. 370w zw. zart. 397 § 2 kpcodrzucił zażalenie powoda z dnia 16 czerwca 2015 r. na postanowienie o kosztach procesu zawarte w nakazie zapłaty.
Sąd zważył, że z zażalenia wynikało, że powód zaskarżył orzeczenie co do braku zasądzenia kwoty 962 zł (wartość przedmiotu zaskarżenia), stanowiącej równowartość kosztów związanych z zażaleniem wniesionym przez powoda w dniu 30 marca 2015 r. Zażalenie to Sąd uznał za niedopuszczalne, gdyż Sąd nie rozstrzygnął o kosztach związanych z zażaleniem z 30 marca 2015 r., wobec czego obecne zażalenie dotyczyło nieistniejącego orzeczenia i nie było substratu zaskarżenia.
Zażalenie na powyższe rozstrzygniecie zawarte w pkt II postanowienia z dnia 18 września 2015 r. złożył powód, zaskarżając je w całości.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.art. 394 § 1 pkt 9 kpcw zw. zart. 321 § 1 kpcpoprzez przyjęcie, że w sentencji nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 29 maja 2015 r. Sąd nie orzekł o całości kosztów procesu, w tym w szczególności o kosztach postępowania zażaleniowego wywołanego wniesieniem przez powoda zażalenia na postanowienie tego Sądu w przedmiocie przekazania sprawy do dalszego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Nowym Sączu, uwzględnionego następnie w trybieart. 395 § 2 kpcpostanowieniem z dnia 29 maja 2015 r.
Na tej podstawie powód wniósł o:

1
rozpoznanie zażalenia w trybieart. 395 § 2 kpc,

2
uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, uwzględnienie zażalenia powoda z dnia 16 czerwca 2015 r. oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 3.769 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwoty 390 zł tytułem opłaty od pozwu, 2.417 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, 362 zł tytułem opłaty od zażalenia, a także 600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu zażaleniowym, a ponadto wydanie postanowienia o zasądzeniu od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego wywołanego zażaleniem z dnia 16 czerwca 2015 r., w tym kwoty 30 zł tytułem opłaty od zażalenia oraz kwoty 180 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

3
przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy: postanowienia i nakazu zapłaty z 29 maja 2015 r. oraz zażalenia z 16 czerwca 2015 r.,

4
zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kwoty 30 zł tytułem opłaty od niniejszego zażalenia oraz kwoty 180 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.

Podał w uzasadnieniu, że orzeczenie o kosztach procesu zawarte w sentencji nakazu zapłaty odnosiło się do całości kosztów procesu poniesionych przez powoda do chwili jego wydania. Tym samym zażalenie z dnia 16 czerwca 2015 r. odnosiło się do istniejącego orzeczenia i powinno zostać rozpoznane. Dla uzasadnienia swojego stanowiska powód powołał się na treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2011 r., III CZP 69/11, w której wskazano, że w razie nieuwzględnienia wniosku o przyznanie kosztów procesu w całości, zbędne jest orzekanie o oddaleniu tego wniosku w pozostałej części oraz w skazał na możliwość zaskarżenia takiego orzeczenia zażaleniem także w odniesieniu to nieuwzględnionej części żądania.
Sąd zważył, co następuje.
Zażalenie powoda należało uwzględnić.
Wedle dominującego stanowiska judykatury, do którego przychyla się również Sąd Okręgowy rozpoznający niniejsze zażalenie, w przypadku braku orzeczenia o żądaniu strony w przedmiocie kosztów postępowania w całości, uzupełnianie orzeczenia jest niepotrzebne, albowiem rozstrzygnięcie pozytywne o kosztach zawiera w sobie również dorozumiane negatywne rozstrzygniecie o tych kosztach w pozostałym zakresie. W takim wypadku stronom przysługuje zażalenie, a nie uzupełnienie orzeczenia.
Utrwalona linia orzecznicza zapoczątkowana uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 1972 r., sygn. akt III CZP 14/72, w której wskazano, że zażalenie na orzeczenie o kosztach procesu przysługuje także wtedy, gdy sąd pierwszej instancji uwzględnił tylko część żądanych kosztów i nie oddalił pozostałej reszty, jest konsekwentnie prezentowana również w nowszych orzeczeniach Sądu Najwyższego (por. postanowienie SN z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt IV CZ 82/10, postanowienie SN z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt III CZ 68/11, postanowienie SN z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt I CZ 116/12, czy powołana w zażaleniu powoda uchwała SN z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt III CZ 69/11), jak również w orzecznictwie sądów powszechnych (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 6 października 2014 r., sygn. akt I ACz 836/14, Lex 1526972, czy postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I ACz 821/14, Lex 1477296).
Powyższy pogląd judykatury aprobowany jest przez większość przedstawicieli doktryny (T. W., A.J.,H. C.,K. P.,A. Z.,A. G.-B.).
Przeciwne stanowisko prezentowane przez Sąd Rejonowy, jakkolwiek zgodnez literalną wykładnią przepisówkodeksu postępowania cywilnego, nie znajduje szerszego poparcia w praktyce orzeczniczej. Znalazło ono wraz w glosach do wymienionej w zażaleniu uchwały SN z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt III CZ 69/11 - glosie M. Hehorowicz i M. Nawrockiego oraz glosie T. Szanciło.
Należy zważyć, że nawet przyjęcie przeciwnego poglądu niż powszechnie prezentowany przez sądy, nie powinno, jak w rozpoznawanym przypadku zakończyć pozostawieniem niepełnego orzeczenia o kosztach procesu. W sytuacji, w której strona wniosła o zasądzenie kosztów związanych z wniesionym zażaleniem, a następnie wraz z zażaleniem złożyła alternatywny wniosek o uzupełnienie orzeczenia dotyczącego kosztów postępowania, obowiązkiem Sądu było rozpoznanie któregoś z alternatywnych żądań. Wskazać należy, że powód wygrywający proces ma prawo żądać zwrotu także kosztów postępowania incydentalnego.
Tymczasem Sąd Rejonowy uznając zażalenie za niedopuszczalne, z niewiadomych przyczyn nie rozpoznał jednocześnie wniosku o uzupełnienie orzeczenia, który w sytuacji przyjęcia przez ten sąd tezy, że orzeczenia nie było, powinien był rozpoznać, nie narażając strony na zbędne przedłużanie postępowania. Sąd Rejonowy w ogóle pominął znajdujący się w aktach sprawy wniosek powoda o uzupełnienie postanowienia i w konsekwencji spowodowało to konieczność złożenia przez powoda przedmiotowego zażalenia, gdyż strona nie uzyskała merytorycznego rozstrzygnięcia w kwestii swojego żądania.
W obecnej sytuacji Sąd Rejonowy, który nie rozpoznał istoty sprawy, zobowiązany jest rozstrzygnąć od nowa o kosztach procesu w przedmiotowej sprawie, w tym również o nierozpoznanym dotąd wniosku w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego związanego z postanowieniem o przekazaniu sprawy względu właściwości, a także o kosztach postępowania zażaleniowego wywołanego zażaleniem z 16 czerwca 2015 r. Na podstawieart. 108 § 2 kpc, Sąd Rejonowy zobowiązany jest również orzec o kosztach niniejszego postępowania zażaleniowego zgodnie z naczelną zasadą w zakresie kosztów procesu przyjętą przezkodeks postępowania cywilnego- zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawieart. 386 § 4 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpc.

  Elżbieta Kala Marek Tauer Wiesław Łukaszewski