Sąd Okręgowy w Tarnowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 163/16
Data wyroku: 2016-09-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Edward Panek, Wiesław Grajdura, Mariusz Sadecki
Słowa kluczowe: Księgi Wieczyste
Podstawa prawna: Art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

Sygn. akt I Ca 163/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 września 2016 r.
Sąd Okręgowy w Tarnowie – I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Edward Panek (sprawozdawca)

Sędziowie:

SSO Wiesław Grajdura
SSO Mariusz Sadecki

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Paweł Chrabąszcz

po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 r. w Tarnowie
na rozprawie
sprawy z powództwa GminyM. (...)

przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście(...)i Spółdzielni Mieszkaniowej wB.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
na skutek apelacji strony pozwanej Skarbu Państwa - Starosty(...)
od wyroku Sądu Rejonowego w Bochni
z dnia 30 grudnia 2015 r., sygn. akt I C 267/15

1

oddala apelację;

2

      zasądza od strony pozwanej Skarbu Państwa – Starosty(...)na rzecz strony powodowej GminyM. (...)kwotę 2.400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt: I Ca 163/16

Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie

z dnia 1 września 2016 roku .
Strona powodowa GminaM. (...)wystąpiła z powództwem przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście(...)domagając się:
- wykreślenia z działu Iksięgi wieczystej nr (...)wpisów dotyczących parcel katastralnych: pgrt.(...), pgrt.(...), pgrt.(...), pgrt.(...), pgrt.(...), pgrt.(...)i pgrt.(...);
- wykreślenia z działu Iksięgi wieczystej nr (...)wpisów dotyczących parcel katastralnych: pgrt.(...)i pb(...);
- odłączenia z działu Iksięgi wieczystej nr (...)działek ewidencyjnych o numerach:(...),(...),(...)i(...)i przyłączenia ich doksięgi wieczystej nr (...), ewentualnie przeniesienia ich do nowej księgi wieczystej wpisując w tej nowej księdze GminęM. (...)jako właścicielai Spółdzielnię Mieszkaniową wB.jako użytkownika wieczystego.
Na uzasadnienie żądania pozwu strona powodowa podała, iż dla nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych o numerach :(...),(...),(...)i(...)prowadzona jestksięga wieczysta nr (...), której prawo własności przysługuje GminieM. (...). Równolegle prowadzone są dwie inne księgi wieczyste, w których ujawnione są parcele katastralne odpowiadające – zgodnie z wykazem synchronizacyjnym – wyżej wymienionym działkom ewidencyjnym . W księgach tych , oznaczonych numerami :(...)i(...)ujawniony jest jako właściciel Skarb Państwa , a jako użytkownik wieczysty Spółdzielnia Mieszkaniowa wB..
W związku z tym występuje niezgodność treści księgi wieczystejz rzeczywistym stanem prawnym, gdyż wpisy dotyczące dawnych parcel katastralnych istnieją w dwóch księgach wieczystych o numerach:(...)i(...), a jednocześnie istnieje innaksięga wieczysta nr (...), w której znajduje się wpis - tym razem działek ewidencyjnych - odpowiadających podanym parcelom katastralnym . Z tego też powodu konieczne jest wykreślenie oznaczonych na wstępie parcel katastralnych z ksiąg wieczystycho numerach :(...)i(...), a jednocześnie odłączeniezksięgi wieczystej nr (...)działek ewidencyjnych : nr (...)w celu ujawnienia jako użytkownika wieczystego Spółdzielni Mieszkaniowej wB..
Strona powodowa podkreśliła , iż ustanowione na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej wB.prawo użytkowania wieczystego , obejmujące dawne parcele katastralne , odpowiadającedziałkom ewidencyjnym : nr (...)nie wygasło . Zmienił się jedynie właściciel przedmiotowej nieruchomości . GminaM. (...)nabyła bowiem - z dniem 27 maja 1990 roku, z mocy samego prawa - własność przedmiotowej nieruchomości, co zostało potwierdzone wydaną przez Wojewodę(...)decyzją administracyjną.
Pozwany Skarb Państwa - Starosta(...)w pisemnej odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa , w części dotyczącej odłączenia z działuIksięgi wieczystej nr (...)działek ewidencyjnych o numerach:(...),(...),(...)i(...)i przyłączenia ich doksięgi wieczystej (...), ewentualnie przeniesienia ich do nowej księgi wieczystej ,z wpisami , jako właściciela GminyM. (...)i jako użytkownika wieczystego Spółdzielni Mieszkaniowej wB..
W uzasadnieniu swojego stanowiska strona pozwana przyznała , że występuje niezgodność stanu prawnego ujawnionego w wymienionych księgach wieczystychz rzeczywistym stanem prawnym , albowiem istotnie ta sama nieruchomość objęta jest trzema różnymi księgami wieczystymi .
W ocenie pozwanego nie zachodzi jednak potrzeba uzgodnienia stanu prawnegoksięgi wieczystej nr (...), poprzez odłączenie z niejdziałek: nr (...)w celu ujawnienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej wB.. Spółdzielnia Mieszkaniowa wB.nigdy bowiem przedmiotowymi działkami nie władała jako użytkownik wieczysty i nie ponosiła żadnych z tym związanych kosztów, czy to podatkowych, czy też opłat za użytkowanie wieczyste.
W tym stanie rzeczy wpis wksiędze wieczystej nr (...)odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu nieruchomości .
Pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa wB.– podobnie jak Skarb Państwa – Starosta(...)– wnosiła o oddalenie powództwa obejmującego żądanie uzgodnienia treściksięgi wieczystej nr (...).
Na uzasadnienie powyższego stanowiska pozwana spółdzielnia przytoczyła zbliżoną do pozwanego Skarbu Państwa argumentację , podnosząc przede wszystkim , iż nigdy nie władała wymienionymi działkami jako użytkownik wieczysty.
Spółdzielnia Mieszkaniowa wB.podała również , iż w latach 1991 – 1992 wielokrotnie zwracała się do powoda z prośbą o uregulowanie stanu prawnego działek naosiedlu (...)wB.i wygaszenie praw użytkowania wieczystego w stosunku do terenów nie objętych jej użytkowaniem . Wynikiem tych porozumień było oświadczenie Zarządu MiastaB.z dnia 14 grudnia 1993 roku w sprawie aktualizacji ceny gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste oraz ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, w którym wskazano łączną powierzchnię gruntu pozostającego w użytkowaniu wieczystym , z pominięciem przedmiotowych działek .
Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Bochni :
1. uzgodnił treśćksiąg wieczystych : nr (...)z rzeczywistym stanem prawnym poprzez:
- ujawnienie w dziale I -Oksięgi wieczystej nr (...), że pgr(...)podzieliła się na: pgr(...)i pgr(...), a następnie wykreślenie z działu I -O tejże księgi parcel gruntowych o numerach :(...),(...),(...),(...),(...),(...)i(...),
- ujawnienie w dziale I -Oksięgi wieczystej nr (...), że pgr(...)podzieliła się na: pgr(...), pgr(...)i pgr(...), a następnie wykreśleniez działu I-O tejże księgi parceli bud.(...)i parcel gruntowych o numerach :(...)i(...),
- odłączenie z działu I-Oksięgi wieczystej nr (...)działek ewidencyjnych o numerach :(...),(...),(...)i(...)do nowej księgi wieczystej i wpisanie w dziale II tej nowej księgi jako właściciela nieruchomości GminyM. (...), a jako użytkownika wieczystego Spółdzielni MieszkaniowejwB.;
2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie ;
3. zniósł wzajemnie pomiędzy stronami koszty postępowania .
Wydając tej treści orzeczenie Sąd Rejonowy poczynił następujące ustalenia faktyczne:

Księga wieczysta nr (...)prowadzona jest dla nieruchomości położonej wB.składającej się z działek ewidencyjnych o numerach:(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...). Nieruchomość ta stanowi drogę publiczną.
W dziale II przedmiotowej księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości wpisana jest GminaM. (...).

Księga wieczysta nr (...)jest prowadzona dla nieruchomości położonej wB.składającej się z pbud nr(...)i pgr nr(...). Jako właściciel przedmiotowej nieruchomości w dziale II ujawniony jest Skarb Państwa, a jako użytkownik wieczysty - Spółdzielnia Mieszkaniowa wB.– na podstawie umowy o oddanie terenu państwowego w użytkowanie wieczyste z dnia 22 lutego 1978 roku ( Rep.(...)) .

Księga wieczysta nr (...)prowadzona jest dla nieruchomości położonej wB.składającej się z dz. grt. o numerach:(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),działek ewidencyjnych nr: (...), dawnych parcel gruntowych o nr:(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...)i(...). W dziale II przedmiotowej księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości wpisany jest Skarb Państwa, a jako użytkownik wieczysty – Spółdzielnia Mieszkaniowa wB.– na podstawie umowy o oddanie terenu państwowegow użytkowanie wieczyste z dnia 31 grudnia 1986 roku ( Rep.(...)) .
Skarb Państwa nabył nieruchomość, tj. parcele katastralne w oparciuo umowy sprzedaży zawarte na podstawieart. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Księga wieczysta nr (...)prowadzona jest dla nieruchomości położonej wB.składającej się zdziałki ewidencyjnej nr (...)o powierzchni 0,2042 ha, a w dziale II jako właściciel nieruchomości wpisana jest GminaM. (...), a jako użytkownik wieczysty Spółdzielnia Mieszkaniowa wB..

Księga wieczysta nr (...)prowadzona jest dla nieruchomości położonej wB.stanowiącejdziałkę ewidencyjną nr (...), a w dziale II tej księgi jako właściciel wpisana jest GminaM. (...).
Działka nr (...)o powierzchni 0,0174 ha została utworzona z parcel gruntowych o numerach:(...),(...),(...)i(...), objętychksięgą wieczystą nr (...).Działka nr (...)o powierzchni 0,1746 ha została utworzona z parcel gruntowych o numerach:(...),(...),(...)i(...), objętychksięgą wieczystą nr (...).Działka nr (...)o powierzchni 0,0459 ha została utworzona z parcel gruntowych o numerach:(...)(księga wieczysta nr (...)),(...)(księga wieczysta nr (...)) oraz(...)i(...)(księga wieczysta nr (...)).Działka nr (...)o powierzchni 0,0450 ha została utworzona z pgrt.(...)i pb(...), objętychksięgą wieczystą nr (...).
Ujawniona wksiędze wieczystej nr (...)pgrt.(...)uległa podziałowi na pgrt.(...)i(...). Ujawniona wksiędze wieczystej nr (...)pgrt.(...)uległa podziałowi na pgrt.(...)i(...).
Ujawniona wksiędze wieczystej nr (...)pgrt.(...)uległa podziałowi na pgrt.(...),(...)i(...). Ujawniona wksiędze wieczystej nr (...)pgrt.(...)uległa podziałowi na pgrt.(...),(...)i(...). Pgr(...)wraz z innymi tworzydziałki (...).
Ujawniona wksiędze wieczystej nr (...)pgrt.(...)uległa podziałowi na pgrt.(...)i(...). Pgr(...)wraz z innymi tworzydziałki (...).
GminaM. (...)nabyła własność nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...), położonej wB.z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 roku , co potwierdziła wydana przez Wojewodę(...)decyzja komunalizacyjna z dnia 27 listopada 1998 roku ((...)) .
Działki o numerach :(...),(...),(...)i(...)powstały w wyniku podziałudziałki nr (...).Działka nr (...)powstała z podziałudziałki nr (...).Działka nr (...)powstała z podziałudziałki nr (...).
Spółdzielnia Mieszkaniowa wB.w latach 1991 – 1992 wielokrotnie zwracała się do powoda GminyM. (...)z prośbą o uregulowanie stanu prawnego działek naosiedlu (...)i wygaszenie praw użytkowania wieczystego w stosunku do terenów nie objętych użytkowaniem Spółdzielni.
Obecnie przed Starostą(...)toczy się postępowanie administracyjne o zwrot dawnych parcel gruntowych o numerach:(...),(...),(...),(...),(...),(...)i(...)i parcel budowlanych o numerach:(...), które nie zostały wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia.
Spółdzielnia Mieszkaniowa wB.nie włada przedmiotowymi działkamio numerach:(...),(...),(...)i(...).
W rozważaniach prawnych Sąd I instancji na wstępie wskazał , iż zgodniezart.10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotecew razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.
Sąd Rejonowy uznał , iż na gruncie poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych powództwo w całości zasługiwało na uwzględnienie .
Przede wszystkim Sąd podkreślił , iż w sprawie nie było sporu , że dla tej samej nieruchomości są prowadzone dwie księgi wieczyste.
Rozbieżne stanowiska strony prezentowały jedynie w kwestii wpisów odnoszących się do działek ewidencyjnych o numerach :(...),(...),(...)i(...), a w szczególności , czy konieczne jest uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym , poprzez ujawnienie w księdze wieczystej jako użytkownika wieczystego tychże działek Spółdzielni MieszkaniowejwB..
Sąd I instancji podzielając stanowisko strony powodowej doszedł do przekonania , że Spółdzielnia Mieszkaniowa wB.winna być ujawniona jako użytkownik wieczysty powołanych uprzednio działek ewidencyjnych .
Sąd Rejonowy podał , iż decyzja komunalizacja, która potwierdziła, że właścicielem przedmiotowych działek ewidencyjnych - z mocy samego prawa - stała się GminaM. (...), nie spowodowała wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego . Z mocy bowiem ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych , prawa i obowiązki przysługujące dotychczasowemu właścicielowi (lub faktycznemu zarządcy) w stosunku do mienia objętego komunalizacją przechodziły na odpowiednią jednostkę komunalną, a w szczególności dotyczyło to praw i obowiązków wynikających z użytkowania wieczystego (art. 9 ustawy). Tak więc w związku z komunalizacją dochodziło jedynie do wstąpienia w stosunek prawny użytkowania wieczystego - w miejsce Skarbu Państwa - jednostki komunalnej, w tym przypadku GminyM. (...).
Dalej Sąd Rejonowy zwrócił uwagę , że prawo użytkowania wieczystego może wygasnąć, bądź zostać rozwiązane , ale tylko w przypadkach przewidzianychwkodeksie cywilnym(art. 240 k.c.).
Jakkolwiek pozwani utrzymywali , że prawo użytkowania wieczystego , przysługujące Spółdzielni Mieszkaniowej wB.nie istnieje , to jednak nie została Sądowi przedstawiona żadna decyzja, ani żaden akt, które potwierdzałyby wygaśnięcie tegoż prawa . Sąd I instancji podniósł , iż same wnioski spółdzielni kierowane do strony powodowej o wygaszenie tego prawa nie prowadziły do jego unicestwienia , albowiem nigdy żaden formalny akt prawny nie został w tym przedmiocie wydany.
Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania Sąd I instancji powołał przepisart. 100 k.p.c.
Powyższy wyrok - w części zawierającej rozstrzygnięcie o odłączeniu zksięgi wieczystej nr (...)działek ewidencyjnych : nr (...)do nowej księgi wieczystej z wpisami : prawa własności na rzecz GminyM. (...)i prawa użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej wB.– zaskarżyła apelacją strona pozwana Skarb Państwa – Starosta(...)zarzucając w niej :
- naruszenie przepisuart. 233 § 1 k.p.c., poprzez nierozważenie przez Sąd I instancji całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i na skutek tego błędne przyjęcie , że pomimo braku udziału Spółdzielni Mieszkaniowej wB.w procedurze postępowania związanego z podziałem nieruchomości , nieruchomość pozostaje obciążona prawem użytkowania wieczystego ;
- naruszenie przepisuart. 233 § 1 k.p.c., poprzez pominięcie przez Sąd I instancji dowodów wskazujących na to , że GminaM. (...)czuła się pełnoprawnym właścicielem nieruchomości , chociażby poprzez wskazanie w swoim oświadczeniu łącznej powierzchni gruntów pozostających w użytkowaniu wieczystym , bez uwzględnienia działek ewidencyjnych o aktualnych numerach :(...),(...),(...)i(...);
- naruszenie prawa materialnego , a toart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 rokuo księgach wieczystych i hipotece, poprzez uwzględnienie powództwaw kwestionowanej przez pozwanych części , pomimo , że stan prawnyksięgi wieczystej nr (...)odpowiadał rzeczywistemu stanowi prawnemu nieruchomości objętej wymienioną księgą wieczystą .
Formułując tej treści zarzuty strona pozwana domagała się zmiany wyrokuw zaskarżonej części , poprzez oddalenie powództwa oraz zasądzenia od strony powodowej na jej rzecz kosztów postępowania .
W uzasadnieniu środka odwoławczego strona skarżąca podniosła , iż zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do przyjęcia , żedziałki ewidencyjne : nr (...)nie są obciążone prawem użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej wB..
Wskazuje na to przede wszystkim postępowanie administracyjne związanez podziałem przedmiotowej nieruchomości , które zostało wszczęte z urzędu przez GminęM. (...). Powołując się na przepisart. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościamiapelujący wskazał , iż taka procedura mogła być zastosowana jedynie w odniesieniu do nieruchomości , które nie pozostawały w użytkowaniu wieczystym . Dodatkową okolicznością świadczącą o braku obciążenia nieruchomości prawem wieczystej użytkowania jest – w uznaniu strony skarżącej – treść oświadczenia Zarządu MiastaB., w którym nie uwzględnia się powierzchni wskazanych powyżej działek ewidencyjnych .
W odpowiedzi na apelację , strona powodowa wniosła o jej oddalenie orazo zasądzenie od strony pozwanej na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.
Uzasadniając swoje stanowisko strona powodowa wymieniła wszystkie możliwe przypadki , prowadzące do wygaszenia prawa użytkowania wieczystego .
Zdaniem strony powodowej w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniał żaden z tych przypadków . Strona powodowa wskazała , iż o nieprzysługiwaniu Spółdzielni Mieszkaniowej wB.prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości nie świadczą powołane w apelacji okoliczności .
Na koniec strona powodowa podała , iż Spółdzielnia Mieszkaniowa wB.złożyła w 2008 roku oświadczenie o zrzeczeniu się prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w sąsiedztwie działek objętych niniejszym postępowaniem .

Sąd Okręgowy rozważył , co następuje :
Apelacja strony pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie .
Wbrew zastrzeżeniom podniesionym w apelacji , Sąd I instancji , przy ocenie materiału dowodowego nie naruszył przepisuart. 233 § 1 k.p.c.Jak wskazuje sięw orzecznictwie , dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisuart. 233 § 1 k.p.c.niezbędne jest wykazanie – przy użyciu argumentów jurydycznych - że Sąd naruszył ustanowione w nim zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów, a więc że uchybił podstawowym regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów oraz że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W odniesieniu do materiału dowodowego , który stanowił podstawę ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia , strona apelująca nie przytoczyła żadnych - istotnych z punktu widzenia treści przepisuart. 233 § 1 k.p.c.– zastrzeżeń świadczących o wadliwej ocenie dowodów .
Jak wynika z apelacji , naruszenia przepisuart. 233 § 1 k.p.c.strona skarżąca upatrywała w pominięciu przez Sąd I instancji pewnych okoliczności , które w jej ocenie wskazywały na wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego . Dotyczyło to postępowania administracyjnego o podział nieruchomości , które toczyło się bez udziału Spółdzielni Mieszkaniowej wB.jako użytkownika wieczystego jak również złożonego przez Zarząd MiastaB.oświadczenia w sprawie aktualizacji ceny gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste oraz ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego , w którym nie wymienia się nieruchomości odpowiadającej aktualnymdziałkom ewidencyjnym : nr (...).
Istotnie w stanie faktycznym sprawy Sąd I instancji nie przytacza treści oświadczenia Zarządu MiastaB.z dnia 14 grudnia 1993 roku , ani też przy omawianiu podziałówdziałek : nr (...)nie wskazujew jaki sposób doszło do wszczęcia postępowania podziałowego . Jest oczywiście tak jak podaje strona skarżąca , tzn. w oświadczeniu Zarządu MiastaB.z dnia 14 grudnia 1993 roku nie wymienia się nieruchomości odpowiadającej obecnymdziałkom ewidencyjnym : nr (...), zaś postępowanie o podziałdziałek : nr (...)zostało rzeczywiście wszczęte z urzędu i toczyło się bez udziału Spółdzielni Mieszkaniowej wB.jako użytkownika wieczystego . Nie są to jednak okoliczności mogące mieć wpływ na wynik sprawy , tj. na ocenę istnienia prawa użytkowania wieczystego ,o czym będzie bliżej mowa w dalszej części rozważań .
Tak więc Sąd Okręgowy poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne w pełni podziela i przyjmuje za własne .
W stanie sprawy powyżej zaprezentowanym Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisart. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dochodząc do trafnych wniosków , że stan prawny ujawniony wksiędze wieczystej nr (...), w odniesieniu dodziałek ewidencyjnych : nr (...)nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu .
W sprawie było niesporne , że parcela budowlana i parcele gruntowe , które utworzyły obecne działki ewidencyjne o numerach :(...),(...),(...)i(...)stanowiły przedmiot umów ( z dnia 22 lutego 1978 roku oraz z dnia 31 grudnia 1986 roku ) o oddanie terenu państwowego – na okres 99 lat -w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej wB.. Stan prawny wynikający z przedmiotowych umów , w tym prawo wieczystego użytkowania na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej wB., został ujawniony w księgach wieczystych (księgi wieczyste : nr (...)) .
Po sporządzeniu umów oraz dokonaniu wpisów w księgach wieczystych zmienił się jedynie właściciel nieruchomości , która stanowiła przedmiot ustanowionego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej wB.prawa użytkowania wieczystego . GminaM. (...)nabyła bowiem z mocy samego prawa ( na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ) prawo własności nieruchomości składającej się zdziałki nr (...).
Jak trafnie zauważa Sąd I instancji ta zmiana po stronie właściciela nie miała wpływu na istnienie prawa użytkowania wieczystego . Przepis art. 9 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnymi ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz.U. z 1990 roku , Nr 32 , poz. 191 ,z póź. zmian. ) stanowił bowiem , iż prawa przysługujące podmiotom wymienionym w art. 5 i ich obowiązki – przechodzą na odpowiadające im jednostki komunalne ; dotyczy to w szczególności praw i obowiązków wynikających z użytkowania wieczystego .
Oczywiście była i jest możliwość rozwiązania ( wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego ) przed upływem okresu , na który to prawo zostało ustanowione . Na gruncieKodeksu cywilnego,ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami( Dz.U. z 2015 roku , poz. 1774 ) oraz ustaw szczególnych , użytkowanie wieczyste wygasa ponadto w następujących przypadkach :
- wskutek zgodnych oświadczeń woli stron umowy o jej rozwiązaniu ,
- wskutek zrzeczenia się prawa użytkowania wieczystego ,
- wskutek konfuzji ,
- w wyniku rozwiązania umowy na skutek jednostronnego żądania ,
- wydania decyzji administracyjnej w sprawie wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego ,
- z mocy prawa ,
- na skutek zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości użytkownikowi wieczystemu( zob. bliżej na temat przyczyn wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego : Kodeks cywilny – Komentarz do art. 1 – 449(

    10 ), T. I pod redakcją prof. dr hab.K. Pietrzykowskiego , Wyd. C.H. Beck , Wyd. 8 , 2015 , komentarz do art. 240 k.c.w systemie Legalis ) .
Należy w pełni zgodzić się z Sądem I instancji oraz ze stroną powodową , iżw rozpoznawanej sprawie nie zaistniały okoliczności wskazujące na wystąpienie , któregokolwiek z wymienionych wyżej przypadków , prowadzących do wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego przed upływem okresu oznaczonego w umowieo ustanowieniu tego prawa .
Faktem jest , że Spółdzielnia Mieszkaniowa wB.wielokrotnie występowała do Urzędu MiastaB.z wnioskami w sprawie „wygaszenia” prawa użytkowania wieczystego , także co do nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania , powołując się na zbędność dla jej celów wymienionych w pismach działek . Należy również przyznać rację stronie apelującej , że działania podejmowane przez GminęM. (...)w trakcie postępowania o podział nieruchomości mogły świadczyć o braku obciążenia przedmiotowej nieruchomości prawem użytkowania wieczystego .
Te okoliczności jak również bezsporny fakt niewykonywania przez Spółdzielnię Mieszkaniową wB.prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do aktualnychdziałek ewidencyjnych : nr (...)nie dawały jednak podstawy do przyjęcia , że w wyniku zgodnych oświadczeń stron umowa o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego uległa rozwiązaniu , ewentualnie , że Spółdzielnia Mieszkaniowa wB.zrzekła się przysługującego jej prawa . Dla skuteczności tychże czynności ( odnoszących się do prawa użytkowania wieczystego nieruchomości ) niezbędne jest przecież zachowanie formy aktu notarialnego ( por. uchwałę Sądu Naj. z dnia 19 maja 2006 roku , III CZP 26/06 , OSNC z 2007 roku , Z. 3 , poz. 39 ; zob. również wyrok NSAw Warszawie z dnia 8 lipca 2011 roku , I OSK 1293/10 , Lex nr 1082624 ) .
Z kolei akcentowany fakt , że Spółdzielnia Mieszkaniowa wB.od wielu lat nie korzysta z gruntu oddanego jej w użytkowanie wieczyste może stanowić podstawę do rozwiązania umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczystew trybieart. 240 k.c.iart. 33 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 rokuo gospodarce nieruchomościami, a na gruncie poprzedniejustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomościmogła to być okoliczność uzasadniająca wydanie decyzji o rozwiązaniu umowy o oddanie gruntuw użytkowanie wieczyste (art. 26 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku) .
W orzecznictwie przyjmuje się , że określona wart. 240 k.c.przesłanka korzystania z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem jest spełniona , gdy użytkownik wieczysty od kilkunastu lat w ogóle nie korzysta z gruntu( zob. wyrok Sądu Naj. z dnia 3 czerwca 2011 roku , III CSK 281/10 , Lex nr 864007). Wyjaśniono również w orzecznictwie , że rozwiązanie umowy o oddanie gruntuw użytkowanie wieczyste może nastąpić w odniesieniu do części gruntu będącego przedmiotem tej umowy , jeżeli – tak jak w niniejszym przypadku - da się on wyodrębnić w drodze podziału nieruchomości ( zob. wyrok Sądu Naj. z dnia 11 marca 2011 roku , II CSK 428/10 , Lex nr 964462 oraz wyrok Sądu Naj. z dnia 5 lipca 2007 roku , II CSK 110/07 , Lex nr 398329 ) . Znaczny upływ czasu od zaprzestania wykorzystywania nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste , także nie stanowi przeszkody w ewentualnej realizacji roszczenia zart.240 k.c., albowiem prawo żądania rozwiązania użytkowania wieczystego przed upływem ustalonego okresu nie ulega przedawnieniu ( zob. wyrok Sądu Naj. z dnia 15 kwietnia 2011 roku II CSK 473/10 , Lex nr 846562 ) .
Skoro zatem ustanowione na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej wB.prawo użytkowania wieczystego nie wygasło , przed upływem okresu oznaczonegow umowie , to zasadnie strona powodowa – powołując się na niezgodność stanu prawnego ujawnionego wksiędze wieczystej nr (...)z rzeczywistym stanem prawnym – wnosiła o wpisanie w nowej księdze wieczystej jako użytkownika wieczystego dladziałek : nr (...)- Spółdzielnię Mieszkaniową wB..
Sąd I instancji uwzględniając to żądanie nie naruszył więc przepisów prawa materialnego .
W tej sytuacji apelacja strony pozwanej podlegała oddaleniu w oparciuo przepisart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Odwoławczy rozstrzygnął na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. z § 2 pkt 5 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 w sprawie opłat za czynności radców prawnych .