Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 770/15
Data wyroku: 2016-02-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: w SO Arkadiusz Lisiecki, Dariusz Mizera, Wioletta Krawczyk
Słowa kluczowe: Roszczenie Regresowe
Podstawa prawna: art. 376 k.c.

Sygn. akt II Ca 770/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 lutego 2016 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSA w SO Arkadiusz Lisiecki

Sędziowie

SSO Dariusz Mizera (spr.)
SSR del. Wioletta Krawczyk

Protokolant

st. sekr. sąd. Anna Owczarska

po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwaR. J. (1)
przeciwkoP. K. (1)
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 27 maja 2015 roku, sygn. akt I C 439/14

1
zmienia zaskarżony wyrok w punktach:

a
pierwszym w ten sposób, że zasądzoną od pozwanegoP. K. (1)na rzecz powodaR. J. (1)kwotę 20.739,89 złotych obniża do kwoty 17.521,50 (siedemnaście tysięcy pięćset dwadzieścia jeden, 50/100) złotych;

b
drugim w ten sposób, że zasądza od pozwanegoP. K. (1)na rzecz powodaR. J. (1)kwotę 1.862 (jeden tysiąc osiemset sześćdziesiąt dwa) złote tytułem stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu;

c
trzecim w ten sposób, że nakazuje pobrać od pozwanegoP. K. (1)na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Opocznie kwotę 616 (sześćset szesnaście) złotych tytułem brakującej części opłaty sądowej;

2
oddala powództwo i apelację w pozostałej części;

3
zasądza od pozwanegoP. K. (1)na rzecz powodaR. J. (1)kwotę 650 (sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem stosunkowego rozliczenia kosztów procesu za instancję odwoławczą.

SSA w SO Arkadiusz Lisiecki

SSO Dariusz Mizera SSR Wioletta Krawczyk

Na oryginale właściwe podpisy
Sygn. akt II Ca 770/15

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w Opocznie, w sprawie I C 439/14, po rozpoznaniu sprawy z powództwaR. J. (1)przeciwkoP. K. (1)o zapłatę:
1.zasądził od pozwanegoP. K. (1)na rzecz powodaR. J. (1)kwotę 20.739,89 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 5 października 2014 r. do dnia zapłaty;
2.zasądził od pozwanegoP. K. (1)na rzecz powodaR. J. (1)kwotę 2.677,00 złotych tytułem kosztów procesu;
3.nakazał pobrać od pozwanegoP. K. (1)na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Opocznie kwotę 777,00 złotych tytułem brakującej części opłaty sądowej, od uiszczenia której powód został zwolniony;
4.odmówił nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego:
Na podstawie umowy sprzedaży udziałów w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zawartej w dniu 18.05.2011 r.P. K. (1)jako kupujący nabył od sprzedającegoR. J. (2)(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wO.300 udziałów w tej Spółce za cenę 100,00 zł.
W § 5. tej umowy kupującyP. K. (1)oświadczył, że zapoznał się z dokumentami finansowymi Spółki, w tym z jej bilansem, rachunkiem zysków i strat oraz zestawieniem należności i zobowiązań i przejmuje wszystkie zobowiązania dotychczas obciążające Spółkę oraz Sprzedającego.
Kupujący przejął na siebie wszelkie zobowiązania Sprzedajnego wobec Spółki, w tym również za zobowiązania wynikające z działania i przekształcenia(...) spółka cywilnaP. K.i wspólnicy i związane z osobą Sprzedającego.
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Gospodarczy wyrokiem z dnia 21.04.2013 r. w sprawie sygn. akt V GC 677/12 zasądził od pozwanymR. J. (1)iP. K. (1)solidarnie na rzecz powodaM. W.prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwąP.U.H. (...)wW.N.kwotę 11.259,97 zł z ustawowymi odsetkami od kwot i dat wskazanych w punkcie 1. wyroku oraz kwotę 2.980,00 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Gospodarczy w sprawie sygn. akt V GC 677/12 ustalił, że egzekucja wierzycielaM. W.prowadzącego działalność pod nazwąP.U.H. (...)wW.N.przeciwko dłużnikowiSpółce (...) Spółce z o.o.wO.w oparciu o tytuł egzekucyjny - nakaz zapłaty wydany 19.05.2011 r. przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie sygn. akt V GNc 648/11 zaopatrzony klauzulą wykonalności była bezskuteczna i uznał, że roszczenie powoda wobec pozwanych jako dłużników solidarnych - członków Zarządu tej Spółki zasługuje na uwzględnienie w oparciu o przepisart. 299 § 1 k.s.h.Sąd wskazał, że zobowiązanie objęte żądaniem pozwu powstało w okresie październik-listopad 2010 r. oraz 11.12.2010 r. W tym czasieR. J. (1)był członkiem Zarządu tej Spółki - od 28.01.2009 r. do 31.05.2011 r.. NatomiastP. K. (1), mimo złożenia w dniu 30.11.2010 r. oświadczenia w biurze Zarządu Spółki o rezygnacji z funkcji członka Zarządu, z którym nie zapoznał sięR. J. (1), to i tak pozostawał członkiem Zarządu tej Spółki na podstawie umowy o pracę do 31.01.2011 r. co wynika z jego świadectwa pracy.
Postanowieniem z dnia 29.10.2013 r. Sąd prawomocnemu wyrokowi wydanemu w sprawie sygn. akt V GC 677/12 nadał klauzulę wykonalności w całości. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Opocznie prowadził postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzycielaM. W.prowadzącego działalność pod nazwąP.U.H. (...)wW.N.- reprezentowanego przez radcę prawnego - przeciwko dłużnikomR. J. (3)iP. K. (1)w oparciu o tytuł wykonawczy - wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21.03.2013 r. w sprawie sygn. akt VGC 677/12 zaopatrzony w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 29.10.2013 r. o świadczenie pieniężne w sprawie sygn. akt Km 1637/13.
W przedmiotowej sprawie od dłużnikaR. J. (1)w dniu 28.11.2011 r. została wyegzekwowana kwota 20.739,89 zł., która została przeznaczona na zaspokojenie należności wierzyciela i koszty postępowania egzekucyjnego.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, iż powództwo zasługuje na uwzględnienie. Bezsporne jest, że strony procesu to byli(...) Spółki z o.o.wO.. Wyrok z dnia 21.03.2013 r. Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie sygn. akt V GC 677/12 został wydany przeciwkoR. J. (3)iP. K. (1)jako pozwanym solidarnym. Świadczenie pieniężne wynikające z tytułu wykonawczego - w/w wyroku zaopatrzonego w klauzulę wykonalności spełnił tylko jeden dłużnik solidarny - powódR. J. (1), co wynika z akt postępowania egzekucyjnego sygn. akt Km 1637/13 Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Opocznie. PowódR. J. (1)powoływał się na roszczenie regresowe w stosunku do pozwanegoP. K. (1). Stosownie do przepisuart. 376 §1 k.c.jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników.
Istnienie i zakres roszczenia zwrotnego dłużnika solidarnego, który spełnił świadczenie, uwarunkowane są treścią tzw. wewnętrznego stosunku prawnego jaki występuje między dłużnikami solidarnymi. Stosunek ten może wynikać nie tylko z ustawy, ale także z umowy. Roszczenie zwrotne obejmuje świadczenie główne, uboczne i koszty.
W oparciu o wyżej powołany przepis oraz analizując treść umowy o sprzedaży udziałów wSpółce (...) Spółka z o.o.z siedzibą wO.zawartej w dniu 18.05.2011 r. międzyR. J. (3)iP. K. (1)§5. pkt 2 i 3, w którym kupującyP. K. (1)przejął wszelkie zobowiązania dotychczas obciążające Spółkę oraz Sprzedającego i związane z osobą Sprzedającego Sąd uznał, że powódR. J. (1)ma prawo domagać się zwrotu całości świadczenia pieniężnego wyegzekwowanego od niego w sprawie sygn. akt Km 1637/13.
Zdaniem Sądu nie może odnieść zamierzonego skutku powoływanie się przez pełnomocnika pozwanego na to, że w momencie zawarcia umowy z dnia 18.05.2011 r. roszczenie objęte żądaniem pozwu nie istniało, bowiem pierwotna podstawa do świadczenia pieniężnego, które było przedmiotem postępowania egzekucyjnego w sprawie sygn. akt Km 1637/13 wynikała z zobowiązań, które powstały w okresie październik-listopad 2010 r. oraz 11 grudnia 2010 r., co bezspornie wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21.03.2013 r. w sprawie sygn. akt V GC 677/12. Z tego względu Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku zasądzając kwotę 20.739,89 zł z ustawowymi odsetkami (art. 481 § 1 i § 2 k.c.) od dnia następnego po doręczeniu odpisu pozwu pozwanemu, czyli od 5 października 2014 r.
O kosztach procesu, na które składają się : część opłaty od pozwu w kwocie 260.00 zł, koszty zastępstwa procesowego wg norm przepisanych w kwocie 2.400.00 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu - punkt 2. wyroku. Podstawę rozstrzygnięcia w punkcie 3. wyroku stanowi przepisart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych( Dz. U. z 2010 r. Nr 90 poz. 594). Sąd uznał, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności wymienionych wart. 333 k.p.c.i orzekł, jak w punkcie 4. wyroku.
Apelacje od powyższego wyroku złożył pozwany za pośrednictwem swojego pełnomocnika zaskarżając wyrok co do pkt 1 , 2 i 3.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów zebranych w sprawie, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych wskazany w pkt 2. poniżej,
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niesłusznym przyjęciu, żeP. K. (1)zobowiązany jest do zapłaty kwoty 20.739,89 zł na rzecz powodaR. J. (1),
3. naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanieart. 5 k.c.chociaż zachowanie powoda jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wnosił o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku we wskazanym zakresie i oddalenie powództwa w stosunku do pozwanegoP. K. (1)w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania;
2. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za I i II instancję, według norm przepisanych;
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja pozwanego jedynie w części jest zasadna.
Sąd Okręgowy przyjmuje za własne ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji. Zgodzić się należy ze skarżącym jedynie w tym zakresie, że Sąd I instancji niesłusznie przyjął, iżP. K. (1)jest zobowiązany do zapłaty na rzecz powoda całej kwoty 20.739 zł.
W tym miejscu należy bowiem przypomnieć, iż z załączonej do akt sprawy umowy wynika, żeP. K. (1)przejął wszystkie zobowiązania obciążające dotychczas Spółkę oraz sprzedającego to jest powodaR. J. (1). Roszczenie będące przedmiotem sporu miało swoje źródło w żądaniu zasądzenia odSpółki (...)należności za wynajęcie sprzętu odM. W.właścicielaPHU (...)wW.N.. Należności te, które zostały objęte nakazem zapłaty z 19-05-2011 w sprawie V GNc 648/11 Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. dotyczyły okresu październik - grudzień 2010 roku, a zatem okresu sprzed zawarcia umowy. Z tym, że w chwili zawierania umowy należności te nie obejmowały jeszcze kosztów procesu w w/w sprawie bowiem należności te powstały już po zawarciu umowy i przez to nie mogły być nią objęte. Odpowiedzialność członków Zarządu Spółki z o.o. na podstawie 299k.s.h.jest odpowiedzialnością subsydiarną skoro to powód pokrył należności wynikające z odpowiedzialności Spółki, które tak naprawdę powinien pokryć pozwany jako przejmujący zobowiązania Spółki w takiej sytuacji powodowi służy roszczenie regresowe oparte na umowie w granicach istniejących w chwili umowy należności. Na mocy umowy pozwany odpowiada bowiem za zobowiązania Spółki na dzień zawarcia umowy. Na dzień zaś zawarcia umowy to jest 18-05-2010 istniało zobowiązanie z tytułu kosztów wynajmu sprzętu w wysokości 11.259,97 zł , nie istniało natomiast jeszcze wtedy zobowiązanie z tytułu kosztów procesu albowiem nakaz zapłaty został wydany następnego dnia. W takiej sytuacji kwota za którą winien odpowiadać pozwany winna zostać pomniejszona o należność z tytułu kosztów procesu w sprawie to jest o kwotę 2.980 zł dodatkowo powiększoną o 238 zł 40 gr opłaty egzekucyjnej od tej należności. W efekcie należność zasądzona powodowi winna odzwierciedlać kwotę 17.521 zł i do takiej też kwoty Sąd Okręgowy obniżył zasądzoną przez Sąd Rejonowy należność.
Nie sposób zgodzić się także z zarzutem naruszeniaart. 5 k.c.. Słusznie co prawda skarżący wskazuje, iż możliwe jest także w tego rodzaju sprawie jak niniejsza korzystanie zart. 5 k.c.niemniej jednak to na stronie, która powołuje się na powyższą klauzule, (tu: na pozwanym) spoczywa ciężar wykazania okoliczności wskazujących na naruszenie zasad współżycia społecznego. Przyjmuje się, żeart. 5 k.c.ma charakter wyjątkowy domniemywa się bowiem, że korzystający ze swego prawa czyni to w sposób zgodny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa i dopiero istnienie szczególnych okoliczności może obalić to domniemanie i pozwolić na zakwalifikowanie określonego zachowania jaką nadużycie prawa. Chodzi przy tym o okoliczności rażące i nie akceptowalne w świetle powszechnie uznawanych w społeczeństwie wartości.
Tymczasem pełnomocnik pozwanego nie przedstawił żadnych szczególnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o nadużyciu prawa przez powoda, który wytaczając powództwo realizuje jedynie swoje uprawnienia wynikające z umowy.
Konsekwencją powyższego jest zmiana zaskarżonego wyroku i obniżenie zasądzonej kwoty i oddalenie w tej części powództwa oraz orzeczenie o kosztach postępowania przed I instancją z zastosowaniemart. 100 k.p.c.
Mając to na uwadze na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.należało orzec jak w pkt 1 wyroku. Dalej idącą apelację Sąd oddalił na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 100 k.p.c.
SSA w SO Arkadiusz Lisiecki SSO Dariusz Mizera del. SSR Wioletta Krawczyk

Na oryginale właściwe podpisy