Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 93/16
Data wyroku: 2016-05-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Czecharowski, Paweł Rysiński, Ewa Jethon
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Obrotowi Gospodarczemu
Podstawa prawna: art. 296 § 1 i 3 kk

Sygn. akt II AKa 93/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 maja 2016r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Paweł Rysiński
Sędziowie: SA – Ewa Jethon
SA – Marek Czecharowski (spr.)
Protokolant: – st. sekr. sąd. Marzena Brzozowska
przy udziale oskarżyciela posiłkowego– (...)(...).W.
i Prokuratora Anny Adamiak
po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 r.
sprawy
1.S. P. (1)s.W.iH.z d.Ś.ur. (...)wW.
2.I. R. (1)c.J.iH.z d.G.ur. (...)wP.
3.A. W.s.E.iT.z d.C.ur. (...)wS.
4.L. Z. (1)s.L.iZ.z d.S.ur. (...)wW.
oskarżonych zart. 296 § 1 i 3 k.k.
na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt XII K 147/12
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze obciąża oskarżyciela posiłkowego –(...)W., nadto zasądza od niego, tytułem zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu odwoławczym, kwoty po 600 (sześćset) zł – na rzecz oskarżonychS. P. (1),I. R. (1)iL. Z. (1);
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. C.,M. K.,G.iS.– spółka komandytowa wW.kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) zł w tym 23% VAT za obronę z urzędu oskarżonegoA. W.wykonywaną przed Sądem Apelacyjnym.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 3 listopada 2015 r. (sygn. akt XII K 147/12) Sąd Okręgowy w Warszawie uniewinnił:
1.S. P. (1)oskarżonego o to, że: w dniu 14 grudnia2000 r. wW., będąc powołanym na podstawie UchwałyNr(...)Zarządu GminyW.-B.z dnia 17 października 2000 r. do zajmowania się sprawami majątkowymi gminy jako członek komisji przetargowej, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wyboru oferenta w przetargu pisemnym nieograniczonym na oddanie w użytkowanie wieczyste na 99 lat nieruchomości gruntowej niezabudowanej, będącej własnością GminyW.-B., położonej wW.przyul. (...), stanowiącejdziałkę ewidencyjną nr (...)z obrębu(...)i wbrew postanowieniom Regulaminu Przetargu przyjętego w październiku 2000 r., podjął wraz z innymi członkami komisji jednogłośną decyzję o zamknięciu przetargu bez wybrania którejkolwiek z ofert, pomimo spełnienia przez nie warunków narzuconych w Informatorze Przetargowym, czym wyrządził gminie szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, w wysokości 9.491.277 zł,
tj. o popełnienie czynu zart. 296 § 1 i 3 k.k.;
2.

I. R. (1)
oskarżoną o to, że: w dniu 14 grudnia 2000 r. wW., będąc powołaną na podstawie Uchwały Nr(...)Zarządu GminyW.-B.z dnia 17 października 2000 r. do zajmowania się sprawami majątkowymi gminy jako członek komisji przetargowej, nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku wyboru oferenta w przetargu pisemnym nieograniczonym na oddanie w użytkowanie wieczyste na 99 lat nieruchomości gruntowej niezabudowanej, będącej własnością GminyW.-B., położonej wW.przyul. (...), stanowiącejdziałkę ewidencyjną nr (...)z obrębu(...), i wbrew postanowieniom Regulaminu Przetargu przyjętego w październiku 2000 r., podjęła wraz z innymi członkami komisji jednogłośną decyzję o zamknięciu przetargu bez wybrania którejkolwiek z ofert, pomimo spełnienia przez nie warunków narzuconych w Informatorze Przetargowym, czym wyrządziła gminie szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, w wysokości 9.491.277 zł,
tj. o popełnienie czynu zart. 296 § 1 i 3 k.k.;
3.

A. W.oskarżonego o to, że: w dniu 14 grudnia 2000 r. wW., będąc powołanym na podstawie Uchwały Nr(...)Zarządu GminyW.-B.z dnia 17 października 2000 r. do zajmowania się sprawami majątkowymi gminy jako członek komisji przetargowej, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wyboru oferenta w przetargu pisemnym nieograniczonym na oddanie w użytkowanie wieczyste na 99 lat nieruchomości gruntowej niezabudowanej, będącej własnością GminyW.-B., położonej wW.przyul. (...), stanowiącejdziałkę ewidencyjną nr (...)z obrębu(...), i wbrew postanowieniom Regulaminu Przetargu przyjętego w październiku 2000 r., podjął wraz z innymi członkami komisji jednogłośną decyzję o zamknięciu przetargu bez wybrania którejkolwiek z ofert, pomimo spełnienia przez nie warunków narzuconych w Informatorze Przetargowym, czym wyrządził gminie szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, w wysokości 9.491.277 zł,
tj. o popełnienie czynu zart. 296 § 1 i 3 k.k.;
4.

L. Z. (1)
oskarżonego o to, że: w dniu 14 grudnia 2000 r. wW., będąc powołanym na podstawie Uchwały Nr(...)Zarządu GminyW.-B.z dnia 17 października 2000 r. do zajmowania się sprawami majątkowymi gminy jako członek komisji przetargowej, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wyboru oferenta w przetargu pisemnym nieograniczonym na oddanie w użytkowanie wieczyste na 99 lat nieruchomości gruntowej niezabudowanej, będącej własnością GminyW.-B., położonej wW.przyul. (...), stanowiącejdziałkę ewidencyjną nr (...)z obrębu(...), i wbrew postanowieniom Regulaminu Przetargu przyjętego w październiku 2000 r., podjął wraz z innymi członkami komisji jednogłośną decyzję o zamknięciu przetargu bez wybrania którejkolwiek z ofert, pomimo spełnienia przez nie warunków narzuconych w Informatorze Przetargowym, czym wyrządził gminie szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, w wysokości 9.491.277 zł,
tj. o popełnienie czynu zart. 296 § 1 i 3 k.k.
Nadto wyrokiem tym Sąd na podstawieart. 230 § 1 k.p.k.zwrócił UrzędowiD.B.m.st.W.rzeczy ujawnione w wykazie dowodów rzeczowych nr(...)(...)z k. 925-926 pod pozycjami od 1 do 26; zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. K.kwotę 840 zł podwyższoną o stawkę podatku VAT tytułem wynagrodzenia za obronę, udzieloną oskarżonemuA. W.z urzędu; zasądził od Skarbu Państwa na rzeczI. R. (1)kwotę 1920 zł tytułem zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy; kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Apelację od powyższego orzeczenia wniósł

      pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoM. (...)W.
skarżąc wyrok w całości na niekorzyść oskarżonych i zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, będący wynikiem mającej wpływ na treść orzeczenia obrazy przepisów postępowania, który to błąd wyraża się w przyjęciu tezy, że zgromadzone w niniejszej sprawie materiały nie pozwalają na przyjęcie, iż oskarżeni zarzucanym im działaniem wyczerpali dyspozycjęart. 296 § 1 i 3 k.k.a nadto obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia, a mianowicie:
a)art. 4, art.7, art. 424, art. 193 k.p.k., wyrażającą się w:
i. ocenie materiału dowodowego z przekroczeniem swobody przewidzianej wart. 7 k.p.k., polegającej na naruszeniu zasady obiektywizmu poprzez jednostronną interpretację zaistniałych okoliczności wyłącznie na korzyść oskarżonych;
ii. odmowie wiarygodności zeznań świadkaG. O. (1), pomimo, że ich konfrontacja z innymi dowodami, w tym zeznaniami oskarżonych oraz świadkaT. S. (1)w kontekście opinii biegłego sądowegoD. G. (1)jak również ich logiczna ocena zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego nie daje do tego podstaw;
iii. obrazie prawa procesowego, a konkretnieart. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k.poprzez niewskazanie w jakiej części oraz dlaczego Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonych, co do przyczyn zamknięcia przetargu z uwagi na niespełnianie oczekiwań komisji przetargowej co do koncepcji zagospodarowania nieruchomości, podczas gdy w sprawie nie wypowiadał się biegły z zakresu architektury planowania i zagospodarowania przestrzennego a dokumenty przetargowe nie zawierają jakichkolwiek konkretnych zastrzeżeń w tym zakresie;
iv. zaniechaniu powołania biegłego sądowego z zakresu architektury, planowania i zagospodarowania przestrzennego na okoliczność, czy oferty zgłoszone w przetargu ogłoszonym na podstawie uchwały nr(...)z dnia 17 października 2000 roku Zarządu GminyW.-B.wypełniały warunek zawarty w ogłoszeniu o przetargach, co do opracowania koncepcji zagospodarowania nieruchomości w oparciu o wytyczne zamieszczone w informatorze przetargowym oraz zgodnie z obwiązującym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego na obszarze stanowiącymdziałkę ewidencyjną nr (...)z obrębu(...);
Naruszenie przepisów postępowania skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia i mających wpływ na jego treść, a konkretnie wadliwym ustaleniem, że brak było podstaw do wyboru przez oskarżonych najkorzystniejszej oferty w przetargu pisemnym nieograniczonym dotyczącymdziałki ewidencyjnej nr (...)z obrębu(...)dokonanym na podstawie uchwały nr(...)z dnia 17 października 2000 roku Zarządu GminyW.-B., co w konsekwencji doprowadziło do wyrządzenia gminie szkody majątkowej w wielkich rozmiarach w wysokości 9.491.277,00 złotych.
W konkluzji skarżący wniósł o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku oraz uznaniem za winnychS. P. (1),I. R. (1),A. W.,L. Z. (1)zarzucanych im przestępstw;
alternatywnie
2. uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Dla porządku odnotować trzeba, iż apelacji nie wywiódł oskarżyciel publiczny, który nadto na rozprawie odwoławczej wniósł o nieuwzględnienie apelacji oskarżyciela posiłkowego podzielając stanowisko Sądu Okręgowego. Obrońcy osk.R.iS. P.złożyli odpowiedzi na apelację oskarżyciela posiłkowego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest niezasadna, a zatem nie można uwzględnić jej wniosków zmierzających do obalenia zaskarżonego orzeczenia.
Pierwszy z wniosków jest przy tym niedopuszczalny w świetleart. 454 § 1 k.p.k., gdyż„Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji”,a do tego zmierzał skarżący, wnosząc o zmianę wyroku i uznanie oskarżonych za winnych.
Wniosek alternatywny o uchylenie orzeczenia i ponowienie postępowania pierwszoinstancyjnego jest niezasadny wobec – zdaniem Sądu Apelacyjnego – trafności rozstrzygnięcia Sądumeriti.
Apelacja oskarżyciela posiłkowego stanowi polemikę z ustaleniami Sądu Okręgowego, przy czym bazuje jedynie na fragmencie materiału dowodowego (zeznaniaśw. G. O.iT. S.) w tym na zdyskwalifikowanej w postępowaniu sądowym opinii biegłego (w owym czasie)D. G..
Orzeczenie Sądu I instancji natomiast uwzględnia całość zebranego materiału dowodowego, ocenia go - przywołując argumenty co do wiarygodności lub jej braku w odniesieniu do wszystkich świadków (w tymT. S.iG. O.). Obszernie omawia i dokonuje merytorycznej oceny opinii autorstwaD. G. (1)mimo, iż wobec podważenia jej w toku rozprawy z udziałem tegoż biegłego Sąd zdecydował, uwzględniającwniosek prokuratora, o powołaniu innego biegłego. Oczywiście prezentuje też własną ocenę opinii drugiego biegłegoJ. C..
Należy też podzielić stanowisko wyrażone w odpowiedzi obrońcyI. R.na apelację, iż argumentując w zakresie zarzutów dotyczących formalnej strony przetargu skarżący przytacza jedynie fragmenty obowiązujących w tym względzie przepisów lub pomija milczeniem pozostałe uregulowania rozporządzenia Rady Ministrów z 13 stycznia 1998 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania przetargów ... (Dz. U. 1998.9.30). Ich uwzględnienie potwierdza zaś prawidłowość przebiegu przedmiotowego przetargu, nawet przy odnotowaniu braku w dokumentacji kart indywidualnych ocen członków Komisji przetargowej.
Lektura akt sprawy (w tym zwłaszcza protokołów licznych rozpraw) wskazuje jednocześnie na pasywność oskarżyciela posiłkowego, przede wszystkim istotną w toku przesłuchań autorów obu opinii ekonomicznych. Odnotowania wymaga też brak jego aktywności w postępowaniu piewszoinstancyjnym w kwestii potrzeby zasięgnięcia opinii biegłego z zakresu architektury, planowania i zagospodarowania przestrzennego (zarzut 1a IV), choć kwestię tę czyni istotnym elementem apelacji.
Konkludując, kwestionujący wyrok Sądu Okręgowego oskarżyciel posiłkowy – jak już wyżej stwierdzono – w apelacji swojej wdał się w polemikę z prawidłowym, trafnym i przekonywująco umotywowanym rozstrzygnięciem Sądumeriti, które w swych ustaleniach i wnioskach pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k.wobec spełniania wyrażonej w nim zasady.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Na podstawieart. 636 § 1 k.k.obciążył oskarżyciela posiłkowego kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze. Nadto zasądził do niego na rzecz oskarżonychS. P.,I. R.iL. Z.po 600 zł tytułem zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu odwoławczym. Natomiast na rzecz obrońcy z urzęduosk. A. W.stosowną kwotę wynagrodzenia obrońcy w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym zasądził od Skarbu Państwa.