Sąd Okręgowy w Poznaniu
XII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XII C 118/14
Data wyroku: 2016-09-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Hanna Flisikowska

Sygn. akt XII C 118/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 września 2016 roku
Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XII Cywilny
w składzie następującym:

SSO Hanna Flisikowska
st.sekr.sąd.A. K.
po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 roku w Poznaniu
sprawy z powództwa PowiatuK.
przeciwko Województwu(...)
o zapłatę

1
Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 260.768,50 złotych ( dwieście sześćdziesiąt tysięcy siedemset sześćdziesiąt osiem złotych i pięćdziesiąt groszy) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8.11.2013r. do dnia 31.12.2015 r. i od dnia 1.01.2016r. do dnia zapłaty jako ustawowymi odsetkami za opóźnienie .

2
Kosztami procesu obciąża w całości pozwanego i na tej podstawie zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 20.256,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 7.217 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

SSO Hanna Flisikowska
sygn. akt XII C 118/ 14

UZASADNIENIE
Powód PowiatK.wniósł w pozwie z dnia 8 listopada 2013r.skierowanym przeciwko Województwu(...)o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, że pozwane Województwo(...)winno w terminie dwóch tygodni od doręczenia mu nakazu zapłaty zapłacić na rzecz powoda PowiatuK.kwotę 260.768,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty oraz kosztami procesu według norm przepisanych, w tym kosztami zastępstwa prawnego z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powód uzyskał dofinansowanie na realizację projektu pod nazwą „Przebudowa ciągu dróg powiatowych: nr(...)(K.-M.-G.), nr(...)(G.-Z.)” o numerze(...), współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i na tym tle zasadza się istota sporu tj. zwrot niesłusznie - w ocenie powoda - pobranych przez pozwanego odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych od wydatków uznanych następczo za niekwalifikowalne (pomimo ich wcześniejszego poświadczenia przez pozwanego) z tytułu zmian w projekcie dokonanych przez powoda w latach 2010-2011. Zdaniem powoda pozwany w sposób niezgodny zumową (...).11.2009r. obciążył powoda odsetkami na podstawie § 8 ust. 1 tej umowy. Powód podkreślił, że reguła ta nie znajduje zastosowania do przedmiotowego przypadku albowiem strony przewidziały w umowie postanowienie szczególne, które w określonych sytuacjach znajduje zastosowanie w miejsce §8 ust. 1 - to jest postanowienie §7 ust. 10 umowy. W ocenie powoda opisana regulacja nie przewiduje uprawnienia do nakładania na beneficjenta dofinansowania obowiązku płacenia jakichkolwiek odsetek w przypadku następczego stwierdzenia niekwalifikowalności pewnych wydatków. Powód podkreślił, że pozwany nie zakwestionował kwalifikowalności poniesionych przez powoda wydatków, nie przesłał również żadnej informacji z pisemnym uzasadnieniem, o której mowa w § 7 ust. 2 umowy. Z tego powód wyciągnął wniosek, że została spełniona jedyna przesłanka zastosowania § 7 ust. 10 umowy to jest poświadczenie wydatków, a powód we właściwym terminie złożył wniosek o płatność i zwrócił niewykorzystane środki, a pozwany poświadczył je. W ocenie powoda pozwany, umniejszając wskutek następczej zmiany kwalifikowalności wydatków wysokość dofinansowania należnego dla powoda, zobowiązany był zastosować §7 ust. 10 umowy jako regulację szczególną w miejsce §8 ust. 1. Powód podkreślił ponadto, że w piśmie z dnia 14 lutego 2013r. wyraził zgodę jedynie na potrącenie z kwoty refundacji odpowiedniej kwoty stanowiącej konsekwencję uznania kosztów niekwalifikowanych z tytułu zmian dokonanych w latach 2010-2011r., nie zaś na naliczenie odsetek od tej kwoty. W świetle przytoczonej argumentacji powód podsumował to stwierdzeniem, że potrącenie kwoty w wysokości 239.840,00 zł tytułem naliczonych odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych z wierzytelności powoda o wypłatę reszty refundacji było pozbawione podstawy prawnej. Na koniec powód wyjaśnił, że w niniejszym pozwie powód żąda kwoty 260.768,50 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, a powyższe wynika z faktu, iż powód zgodnie zart. 482 k.c.skapitalizował należne mu odsetki ustawowe, sumując kwotę bezpodstawnie - w jego ocenie - potrąconą przez pozwanego z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia 9 marca 2013r. (data pozytywnej weryfikacji wniosku refundację) do dnia wytoczenia powództwa ( czyli: 239.840,00 zł +(...),5 zł = 260.768,50 zł). ( k. 1-10)
Nakazem zapłaty z dnia 9 grudnia 2013 r. wydanym w postępowaniu upominawczym Sąd orzekł zgodnie żądaniem pozwu . ( k. 214)
Pozwane Województwo(...)w piśmie z dnia 30 grudnia 2013 r. wniosło sprzeciw od nakazu zapłaty z dnia 9 grudnia 2013r. w którym zażądało oddalenia powództwa w całości i obciążenia powoda kosztami procesu w tym kosztami zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany, w części zatytułowanej „rozważania prawne”, opisał mechanizm zwrotu środków europejskich, zaczynając od podstaw prawnych zamieszczonych wTraktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskieja kończąc na szerokim opisie przesłanek zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Dodatkowo pozwany zakwestionował zasadność zastosowania do pomniejszenia kwot wypłat dofinansowania - §7 ust. 10 umowy wskazując, że zastosowanie powinien znaleźć §8 umowy lubart. 209 ust. 1. 2, 3 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. W ocenie pozwanego w niniejszej sprawie powód zdecydował się na wyrażenie zgody na pomniejszenie płatności, potwierdzając tym samym istnienie podstaw do uznania poniesionych kosztów za niekwalifikowane i okoliczność ta nie jest przez powoda kwestionowana. Pozwany zaznaczył, że powód kwestionuje natomiast wyrażenie zgody na pomniejszenie płatności o odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych, która jego zdaniem nigdy nie miała miejsca, jak również samą podstawę naliczenia odsetek - podnosząc, że takowej brak albowiem w sprawie winien znaleźć zastosowanie §7 Umowy w miejsce § 8. W tym zakresie pozwany wskazał, że z literalnego brzmienia złożonego w dniu 14.02. 2013 roku oświadczenia, PowiatK.reprezentowany przez StarostęK. N. (1): „wyraża zgodę na potrącenie z kolejnej kwoty refundacji odpowiedniej kwoty stanowiącej konsekwencję uznania kosztów niekwalifikowanych poniesionych w wyniku realizacji robót budowlanych w ramach ww. projektu w 2010 r.” kluczową rolę przypisać należy słowom: „odpowiedniej kwoty stanowiącej konsekwencję uznania kosztów niekwalifikowanych”. Treść oświadczenia wskazuje w opinii pozwanego na pełną świadomość istnienia przez powoda kwoty stanowiącej „konsekwencję uznania kosztów za niekwalifikowane” i wyrażenia zgody na potrącenie jej „ w odpowiedniej wysokości”. Zdaniem pozwanego trudno w chwili obecnej zatem uznać, iż powód nie wyraził zgody na potrącenie odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych, stanowiących, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i zawartą umową jedyną konsekwencję uznania kosztów za niekwalifikowane (konsekwencją może być także wykluczenie z kolejnego dofinansowania, jednakże sankcja ta nie dotyczy jednostek samorządu terytorialnego). Podkreślono także fakt, iż powód jako jednostka samorządu terytorialnego sama stosuje ustawę o finansach publicznych, w związku z czym jej treść, jak i mechanizmy działania z jej wynikające są powodowi doskonale znane. Nadto zdaniem pozwanego, gdyby intencją powoda było wyrażenie zgody na potrącenie tylko kwoty stanowiącej równowartość kosztów niekwalifikowanych. z pewnością w miejsce zapisu dotyczącego „odpowiedniej kwoty stanowiącej konsekwencję uznania kosztów niekwalifikowanych” pojawiłby się zapis mówiący o „kosztach niekwalifikowanych”. Pod pojęciem „kwoty odpowiedniej” należy - w ocenie pozwanego rozumieć zarówno kwotę 606.599,18 zł stanowiącą równowartość kosztów niekwalifikowanych powstałych w związku wydatkami poniesionymi na roboty dodatkowe oraz kwotę 239.840,00 zł odsetek. Pozwany zaznaczył, że interpretacja wskazanego powyżej pojęcia wynika zarówno z treści §8 zawartej z PowiatemK.Umowy, jak również z treści art. 207 ust. 1, 2 i 3 ustawy o finansach publicznych. ( k. 220-233)
Z tym stanowiskiem nie zgodził się powód, który w piśmie z 17 lutego 2014r wskazał, że : jego zdaniem intencją stron było zastosowanie umowy, konkretnie § 7 ust. 10 do pomniejszenia kwot wypłat dofinansowania, problem wydatków niekwalifikowanych miał być rozwiązany najpierw poprzez zawarcie aneksu do Umowy, następnie poprzez zastosowanie §7 ust. 10 Umowy. Kwestia zastosowania §8 Umowy, a tym samym naliczenia odsetek, została podniesiona przez pozwanego dopiero na początku 2013r., powód nigdy nie wyraził zgody na naliczenie odsetek na podstawie §8 Umowy (ani na żadnej innej podstawie), w niniejszej sprawie (na mocy przepisów przejściowych) zastosowanie mógłby znaleźć jedynieart. 211 ustawy z 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych, nie zaśart. 209 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych.Art. 211 ustawy z 30 czerwca 2005r. o finansach publicznychobliguje instytucję zarządzającą, celem zastosowania przepisów ustawy, do wydania decyzji o zwrocie środków niekwalifikowalnych. Taka decyzja nie została wydana, ponieważ intencją stron było zastosowanie postanowień Umowy, a nawet, gdyby zastosowanie mógł znaleźćart. 209 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych(który zdaniem pozwanego nie znajduje tu zastosowania), to Instytucja Zarządzającą byłaby obowiązana wezwać powoda do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności w rozumieniuart. 209 ust. 8 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. Powód zaznaczył, że nigdy takiego wezwania nie otrzymał, więc w żadnym wypadku nie można mówić o zastosowaniu procedury zart. 209 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. Dodatkowo powód zauważył, że analogiczna sytuacja ma miejsce w odniesieniu do §8 Umowy, który mógł być zastosowany jedynie w przypadku wystosowania uprzedniego wezwania i w związku z powyższym, w niniejszej sprawie zastosowanie znaleźć może jedynie §7 ust. 10 Umowy. ( k. 427- 432)
Pozwany odniósł się do twierdzeń powoda wskazanych powyżej zawartych w piśmie 24.03.2014r. w szczególności odniósł się do stanowiska powoda jakie przepisy ustawy ( w jakim brzmieniu) znajdą zastosowanie w tej sprawie. ( k. 441-450)
Tak ukształtowane stanowiska stron nie uległy już zmianie do zakończenia procesu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powód uzyskał dofinansowanie na realizację projektu pod nazwą „Przebudowa ciągu dróg powiatowych: nr(...)(K.-M.-G.), nr(...)(G.-Z.)” o numerze(...), współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu II - Infrastruktura komunikacyjna, Działania 2.2 - Poprawa dostępności do regionalnego i ponadregionalnego układu drogowego (drogi wojewódzkie w miastach na prawach powiatu, powiatowe i gminne), Schematu II - Drogi w granicach administracyjnych miast poniżej 50 tys. mieszkańców oraz na obszarach wiejskich,(...)Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. Inwestycja została zrealizowana, droga została wybudowana.
( Dowód: wniosek o dofinansowanie z dnia 31 lipca 2009r.-k.19-40, umowa o dofinansowanie z dnia 6 listopada 2009r. wraz z późniejszymi aneksami - k.41-115, umowa z dnia 4 lutego 2010r. pomiędzy Powodem aPrzedsiębiorstwem Budownictwa (...) S.A.- k. 116- 128, zeznania strony- za stronę powodową StarostaK.K. N. (1)- k. 472 i k. 630-631, zeznania świadkaL. S.- k. 505- 506, zeznania świadkaK. M.- k. 584)
W związku z tym powód zawarł z pozwanym umowę o dofinansowanie przedmiotowego projektu. Roboty budowlane prowadzone w ramach projektu zostały podzielone na trzy etapy. Umowa o dofinansowanie projektu pod nazwą „Przebudowa ciągudróg powiatowych nr (...)(K.-M.-G.), nr(...)(G.-Z.)” została podpisana w dniu 06 listopada 2009 r. na wzorze Umowy zatwierdzonym przez Zarząd Województwa(...), przed ogłoszeniem konkursu. W styczniu 2010 r. Zarząd Województwa(...)przyjął wzór Umowy o dofinansowanie projektów Priorytetu I (Działanie 1.7), II, IV ( z wyłączeniem Działania 4.1), V, VI w ramach(...)Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, uwzględniający postanowienia ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. W związku z powyższym w dniu 15 czerwca 2010 r. został podpisany z powodemaneks nr (...)do Umowy o dofinansowanie zaktualizowanej o postanowienia Ustawy z dnia 06 listopada 2009 r. o finansach publicznych, jak również obejmujący aktualizację zakresu rzeczowo-finansowego projektu, wynikającą z zakończenia procedury przetargowej. Roboty budowlane prowadzone w ramach projektu zostały podzielone na trzy etapy.
( Dowód: wniosek o dofinansowanie z dnia 31 lipca 2009r.- k.19-40, umowa o dofinansowanie z dnia 6 listopada 2009r. wraz z późniejszymi aneksami - k.41-115, umowa z dnia 4 lutego 2010r. pomiędzy Powodem aPrzedsiębiorstwem Budownictwa (...) S.A.- k. 116- 128, zeznania strony- za stronę powodową StarostaK.K. N. (1)- k. 472 i k. 630-631, zeznania świadkaL. S.- k. 505- 506, zeznania świadkaK. M.- k. 584)
W toku realizacji projektu pozwany przekazywał powodowi środki w formie zaliczek lub refundacji. W ten sposób zostało wypłacone powodowi ok. 80% całkowitej kwoty dotacji inwestycji tj. ok. 7 mln. złotych Procedura rozliczania dokonanych płatności zaliczkowych składała się z dwóch etapów: złożenia wniosku o płatność przez powoda, a następnie poświadczenia tego wniosku przez pozwanego względnie zwrotu niewykorzystanych przez powoda środków z zaliczki. W dniu 24 września 2010r. powód wystąpił z wnioskiem o wypłatę zaliczki w kwocie 5.682.514,56 zł. Zaliczka wpłynęła na rachunek powoda 7 października 2010r. W dniu 19 listopada 2010r. powód złożył wniosek o płatność wraz ze zaktualizowanym harmonogramem rzeczowo-finansowym projektu. Niewykorzystane środki w wysokości 142.742,93 zł powód zwrócił 19 listopada 2010r. W okresie poprzedzającym rozliczenie powyższej zaliczki powód dwukrotnie otrzymał środki w formie refundacji w wysokości 333.386,64 zł oraz 13.025,00 zł.
( Dowód: wniosek o wypłatę zaliczki z dnia 23 września 2010r. - k. 129-141 , potwierdzenie wpływu zaliczki na konto powoda -k. 142, potwierdzenie zwrotu niewykorzystanych środków - k. 143-144, wniosek o płatność z dnia 19 listopada 2010r. wraz ze zaktualizowanym harmonogramem rzeczowo - finansowym - k. 145-158, zeznania świadkaM. S. (1)- k. 584 i k.J. S.- k. 585 ,M. S. (2)- k. 596)
W dniu 23 grudnia 2010r. pozwany przesłał powodowi wiadomość e-mail w sprawie uzupełnienia wniosku w zakresie opisów na fakturach. W konsekwencji, w dniu 30 grudnia 2010r. powód złożył korektę wniosku o płatność uwzględniając uwagi pozwanego. Należy przy tym zaznaczyć, że zarówno we wniosku o płatność z dnia 19 listopada 2010r., jak i w skorygowanym wniosku o płatność z dnia 30 grudnia 2010r., powód informował pozwanego o zmianach w zakresie struktury kosztów robót budowlanych .
( Dowód: zeznania świadkaR. K.- k. 597, wniosek o płatność z dnia 19 listopada 2010r. wraz ze zaktualizowanym harmonogramem rzeczowo-finansowym - k. 145-158, wiadomość e-mail z 23 grudnia 2010r. od pozwanego- k. 159-160, skorygowany wniosek o płatność z 30 grudnia 2010r.-k. 161-175)
W dniu 5 stycznia 2011r. powód otrzymał wiadomość e-mail informującą, że wniosek o płatność rozliczający zaliczkę przekazaną w dniu 7 października 2010r. został zweryfikowany pozytywnie.
( Dowód: wiadomość e-mail pozwanego z 5 stycznia 2010r. - k. 176)
W dniu 21 listopada 2011r. powód wystąpił z wnioskiem o kolejną płatność w formie zaliczki w wysokości 840.000,00 zł. Pozwany w piśmie z 30 listopada 2011r. stwierdził jednak, że zaliczka ta będzie mogła zostać wypłacona dopiero po zawarciu aneksu do Umowy uwzględniającego zmianę stawki VAT oraz zmiany w harmonogramie rzeczowo - finansowym z I etapu robót budowlanych, to jest zmiany z lat 2010-2011. Zmiana kosztów kwalifikowalnych na niekwalifikowalne wynikała z faktu, że zachodziły zmiany w trakcie budowy, dotyczące zmiany technologii budowy koniecznej do zakończenia budowy drogi i wynikającej z tego konieczności zmiany stosowanych materiałów budowlanych. Następnie, pismem z dnia 2 lutego 2012r. pozwany stwierdził również konieczność uprzedniego skorygowania (umniejszenia) kosztów kwalifikowanych projektu z II i III etapu robót budowlanych w formie aneksu do Umowy. W konsekwencji, 17 grudnia 2012r. strony zawarły drugi aneks do Umowy. Aneks nie dotyczył jednak wydatków uznanych następczo przez pozwanego za niekwalifikowalne w ramach I etapu projektu.
( Dowód: wniosek o płatność z 21 listopada 2011r. -k . 177-189, pismo pozwanego z dnia 30 listopada 2011r.- k.190, pismo pozwanego z 2 lutego 2012r.- k.191 )
W dniu 18 stycznia 2013r. powód złożył wniosek o płatność końcową, wnioskując o przekazanie mu kwoty 2.175.334,72 zł. W tym samym dniu odbyło się spotkanie stron na którym ustalono, że nie będzie podpisywany aneks do umowy w celu rozliczenia kwot niekwalifikowalnych dotyczących I etapu budowy. Nie podjęto na tym spotkaniu decyzji w jaki sposób zostanie to rozliczone.
( Dowód: zeznania świadkaL. S.- k. 505-506 iM. W.k. 595- 596 , wniosek o płatność końcową z 17 stycznia 2013r. - k. 194- 207)
W dniu 13 lutego 2013r. odbyło się spotkanie w Urzędzie Marszałkowskim wP.w sprawie końcowego rozliczenia projektu. StarostaK.na tym spotkaniu wyraził zgodę na pomniejszenie kolejnej płatności o kwotę wydatków niekwalifikowalnych ale bez odsetek albowiem I etap budowy został już ostatecznie rozliczony w 2010r. Nie było jednak nigdy decyzji określającej kwotę zwrotu , nie został określony termin od którego miałaby być naliczane jakiekolwiek odsetki i sposób zwrotu tych środków. Mając na względzie ustalenia z powyższego spotkania i chcąc ostatecznie rozliczyć projekt i nie znając ostatecznej kwoty rozliczenia kosztów niekwalifikowalnych uznanych przez pozwanego, pismem z dnia 14 lutego 2013r. powód uznał za niekwalifikowalne koszty wynikające ze zmian z I etapu robót, wyrażając zgodę na ich potrącenie z refundacji ale absolutnie nie wyraził zgody przy tym na potrącenie odsetek. Treść tego oświadczenia brzmiała " PowiatK.wyraża zgodę na potrącenie z kolejnej kwoty refundacji odpowiedniej kwoty stanowiącej konsekwencję uznania kosztów niekwalifikowalnych poniesionych w wyniku realizacji robót budowlanych w ramach ww. projektu". Było to zgodne z §7 ust.10 umowy . Tym samym wydatki niekwalifikowalne zostały pokryte ze środków PowiatuK.. Treść porozumienia które znalazło swoje odzwierciedlenie w tym piśmie została wypracowana wspólnie przez strony i Dyrektor Wydziału Płatności pozwanego miała świadomość tego, że oświadczenie o potrąceniu nie obejmuje odsetek. Dopiero po otrzymaniu ww. pisma pozwany przekazał powodowi informację jaką kwotę potrącono tytułem kosztów niekwalifikowalnych (nieprzewidzianych w umowie) a jaką dodatkowo tytułem odsetek.
( Dowód: pismo powoda z 14 lutego 2013r.- k. 208 i k. 364 , przesłuchanie strony - za powoda StarostaK.K. N. (1)- k . 472 i k. 630 , zeznania świadkaL. S.- k. 505-506, zeznania świadkaM. K.- k. 507, częściowo zeznania świadkaM. W.- k. 595 - 596)
Dnia 11 marca 2013r. pozwany poinformował powoda, że jego wniosek refundacyjny w wysokości 1.538.017,21 zł został zweryfikowany pozytywnie. Ostatecznie poświadczona kwota wydatków kwalifikowalnych dla całego projektu wyniosła 9.829.004,43 złotych. Kwotę wnioskowaną umniejszono jednak nie tylko o wydatki niekwalifikowalne z tytułu zmian dokonanych w ramach I etapu robót w wysokości 366.759,18 zł, ale i również o odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych, w wysokości 239.840,00 zł. Kwota do wypłaty w formie refundacji wyniosła 1.538.017,21 zł (kwota refundacji została dodatkowo zwiększona o 30.718.33 zł wypłacone wskutek zmniejszenia kary umownej naliczonej przez powoda projektantowi na podstawie umowy na wykonanie projektu budowlanego). W dniu 19 marca 2013r. pozwany poinformował powoda o dokonaniu przelewu wyżej wspomnianych środków.
( Dowód: e-mail pozwanego z dnia 11 marca 2013r. o pozytywnej weryfikacji wniosku o płatność - k. 209, e-mail pozwanego z dnia 11 marca 2013r. o akceptacji wydatku wynikającego ze zmniejszenia kary umownej - k. 210, e-mail pozwanego z dnia 19 marca 2013r. o dokonaniu przelewu - k. 211)
Powód nie zgodził się z potrąceniem wyżej wspomnianych odsetek i pismem z 5 sierpnia 2013r. wezwał pozwanego do zapłaty zaległej należności w wysokości 239.840,00 zł wraz z należnymi odsetkami. Pozwany nie uiścił jednak żądanej kwoty.
( Dowód: wezwanie do zapłaty z 5 sierpnia 2013r. wraz z dowodem odbioru - k. 17-18 )
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przywołanych dowodów .
Sąd uznał, zeznania przesłuchanego za stronę powodową StarostyK.-K. N. (1)za w pełni wiarygodne albowiem były wyważone, spójne, logiczne nadto korespondowały z zebranym i uznanym przez Sąd jako wiarygodny materiałem dowodowym sprawy .
Z tych samym przyczyn Sąd uznał zeznania świadkówL. S.,M. K.,R. K.,K. M.,M. S. (1),J. S.,M. S. (2)za wiarygodne i w pełni przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Nieprzydatnymi dla rozstrzygnięcia sprawy okazały się zeznania świadkaK. H.albowiem świadek nie posiadała żadnej wiedzy o faktach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Tylko częściowo wiarygodnymi okazały się natomiast zeznania świadkaM. W.tj. w części zgodnej z ustalonym przez Sąd stanem faktycznym sprawy . Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka w zakresie w jakim podawała, że oświadczenie powoda z 14.02.2013r. (k. 208 i k. 364) zawiera nie tylko zgodę na potrącenie z kwoty refundacji uznanych kosztów niekwalifikowalnych ale również naliczanych od niej odsetek. Po pierwsze jak wynikało, z uznanych wiarygodnych zeznań strony powodowej - StarostyK.K. N. (1)wspartych wiarygodnymi zeznaniami świadkówL. S.iM. K.wskazane oświadczenie nie obejmowało woli potrącenia odsetek a tylko wydatki niekwalifikowalne i było zgodne ze stanowiskiem powoda z okresu poprzedzającego złożone oświadczenie. Po drugie, odmienne w tym zakresie zeznania świadka nie znajdywały odzwierciedlenia w pozostałym materiale dowodowym sprawy , tym samym były gołosłowne. Sam świadek zresztą popadał w sprzeczności zeznając przed Sądem i w obecności stron i ich pełnomocników , gdyż na pytanie pełnomocnika powoda świadek spontanicznie odpowiedział, że " nigdy nie było zgody panaK.,S.na potrącenie odsetek" po czym diametralnie w kolejnym zdaniu zmieniał swoje zeznanie i podawał, " że PanS.telefonicznie informował , że wyrazi zgodę na potrącenie odsetek". Jak mowa o tym wcześniej wskazana część zeznań nie została potwierdzona w pozostałym materiale dowodowym sprawy , w związku z tym należało uznać zeznania świadka w tym zakresie jako całkowicie gołosłowne. Podobny wniosek należy wyciągnąć co do oceny zeznań świadka, w jakim podawała, że PanS.chciał aby w treści oświadczenia o potrąceniu nie wpisywać kwestii odsetek ze względów politycznych, przy czym świadek nie wyjaśniła wcale tej kwestii w dalszej części zeznań.
Sąd dał wiarę powołanym dokumentom oraz ich odpisom i kserokopiom, albowiem nie były przez strony kwestionowane, jak również nie budziły wątpliwości sądu co do ich prawdziwości i autentyczności. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie zart. 244 § 1 k.p.c.dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Z kolei w świetleart. 245 k.p.c.dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie.
Sąd nie widział potrzeby przeprowadzenia dowodów z urzędu. Strony bowiem były reprezentowane przez fachowych i profesjonalnych pełnomocników. Innymi słowy Sąd oparł się jedynie na materiale dowodowym zaoferowanym przez strony. Jest to zgodne z obowiązującą zasadą kontradyktoryjności.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo okazało się w pełni uzasadnione.
Zgodnie zart. 1 ustawy z dnia 27.08.2009 roku Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych(Dz U. z 2009r. Nr 157, poz. 1241 ze zm.)ustawa z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych(Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) wchodzi w życie z dniem 01.01.2010 roku z wyjątkiem określonych szczegółowo przepisów nieistotnych przedmiotowej sprawie. Zgodnie natomiast zart. 113 w/w ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznychdotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa wart. 1(ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych) podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów, czyliart. 211 ustawy z30.6.2005r. o finansach publicznych(Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104 ze zm.).
Dotacja została udzielona powodowi przed wejściem w życieustawy z 27.08.2009r— o finansach publicznych, zastosowanie więc w sprawie może znaleźćart. 211Ustawy z 30.6.2005r. o finansach publicznych. Przepis ten przewiduje procedurę zwrotudotacji, która nakłada na instytucję zarządzającą, w przypadku stwierdzenia okoliczności, iż przekazane środki są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub wykorzystane z naruszeniemprocedur, o których mowa w art. 208 ustawy lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości , obowiązekwydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 211 ust. 4 ustawy). W takiej sytuacji powód zobowiązany byłby do zwrotu środków pozwanemu wraz z odsetkami w wysokości takiej jak określonejdla zaległości podatkowych,liczonymi od dnia przekazania środków narachunek wskazany przez pozwanego. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa powyżej. Pozwany wskazuje, że zastosowanie w niniejszej sprawie maustawa z dnia 27.8.2009r. o finansach publicznych. Jeśli nawet uznać, że ustawa ta ma zastosowanie to należy dojść do wniosku, że pozwany obowiązków związanych z zastosowaniem procedury określonej w tej ustawie nie dopełnił. Zgodnie bowiem z przepisem art.207 ust.8 tej ustawy pozwany obowiązany był wezwać powodado zwrotu środków lub w wezwaniu poinformować o odpowiednim pomniejszeniu kolejnych płatności, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego w w/w wezwaniu organ pełniący funkcje instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącejpowinien wvdać decvzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od któregonalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków. Podkreślić należy, że powód nigdy nie otrzymał od pozwanego jakiegokolwiek wezwania ani tym bardziej decyzji,.W związku z tym uznać należy, iż podstawaprawna działań- pozwanego nie mogła być wskazywana przez pozwanego stosownie doart. 207 ustawy o finansach publicznych z 27.8.2009 roku.. Mając na  uwadze powyższe, oczywistym jest, ze w przedmiotowej sprawie w spornej kwestii zwrotu środków/wydatków następczo uznanych za niekwalifikowanenie miały zastosowania uregulowania ustawowe, zarównoart 211 .ustawy z 30.06.2005jak iart. 207 ustawy z dnia 27.08.2009 roku. Ustawy te bowiem w związku zzastosowaniem ichnorm stawiały przed pozwanym określone obwiązki wydania decyzjilub wystosowania wezwania, których pozwany nigdy niewypełnił. Nie zostały więc wypełnione przesłanki zastosowania regulacji ustawowych.Takie zachowanie fachowego podmiotu jakim jest pozwany wskazuje na to,iż pozwany miałświadomość swoich działań ( czy braku działań)i wiedział, że nie wypełnienieustawowych przesłanek  uniemożliwi stosowanie regulacji ustawowych w w/w zakresie. Wskazuje to nazamiarpozwanego rozliczeniadofinansowania w oparciu owiążące go z powodem postanowienia umowne,Według pozwanego, czego Sąd nie podzielił, gdyby w niniejszej sytuacji zastosowano § 7 ust. 10 umowy o dofinansowanie projektu, byłoby to sprzeczne z innymi postanowieniami tej umowy, przepisamiustawy o finansach publicznychoraz przepisami odpowiednich rozporządzeń instytucji europejskich. Z tego powodu pozwany wykluczył zastosowanie tego przepisu i wskazał, zeodpowiedni jest § 8 w/wumowy. Jeżeli on nie znalazłby zastosowania, to właściwy dla określenia mechanizmu zwrotu wydatków niekwalifikowanych jest według pozwanegoart. 207 ustawy z 27.08.2009 roku o finansach publicznych. Gdyby nawet teoretycznie uznać, iż twierdzenia pozwanego o zastosowaniu w/w paragrafu są prawidłowe należy wskazać, ze zarówno w/wustawa o finansach publicznychjak i wskazane przez pozwanego postanowienia umowne (§ 8 umowy) formułują względem pozwanego podobne obowiązki  których pozwany nigdynie wykonał.Według powoda, co powód w ocenie Sądu w postępowaniu dowodowym wykazał - strony podczas negocjacji co do kwestii zwrotu środków odnosiły się wyłącznie do umowy o dofinansowanie jako podstawy wszelkich ustaleń i działań.Powód_zaprzeczyłjedocześnie twierdzeniom pozwanego co do ustaleń poczynionych naspotkaniu 18.1.2013 roku jakoby wyraził zgodę napotrącenie kwoty głównej wraz z jakimikolwiek odsetkami. Sąd jak była mowa dał wiarę tym faktom co potwierdził też wymieniony wiarygodny materiał dowodowy. W ocenie Sądu powód skutecznie zaprzeczył również twierdzeniom pozwanego dotyczącym notatki służbowej sporządzonej przez pozwanego z tego spotkania. Jako że jedyna notatka służbowa załączona  do sprzeciwu od nakazu zapłaty jest to  notatka z dnia 18.01.2013 roku(karta 347), która nie odnosi się w jakikolwiek sposób do spotkania i nie zawiera jakichkolwiek merytorycznych informacji dotyczących tego spotkania,uznać należy, iż nie potwierdza ona wiarygodności faktów podawanych w tym zakresie przez pozwanego i nie podważa skuteczności zaprzeczenia im przez powoda.Idąc dalej można dojść do przekonania, że ze  spotkania z dnia 18.01.2013 roku nie została sporządzoną żadna merytoryczna - co do odsetek  - notatka, nie mogła być więc następnie zaakceptowana w kwestii odsetek przez powoda, na co wskazuje pozwany. Powód podnosi również, iż cala treśćumowy o dofinansowanie została narzuconaprzez pozwanego. Wykluczone były bowiem jakiekolwiek negocjacje w tym zakresie. Pozwany  podnosił natomiast, że jest to z uwagi na specyfikę tych umów - standard w obrocie i uznając to za obiektywny fakt zdaniem Sądu pozwany w pierwszym rzędzie powinien przestrzegać jej zapisów, nie uchylać się od jej stosowania, a wszelkie wątpliwości, nieścisłości i sporne kwestie interpretować na korzyść powoda jako „słabszej strony tego stosunku prawnego”. Według ogólnej zasady wykładnia postanowień umów powinna uwzględniać w równym stopniu interesy obu jej stron. Niejednoznaczne postanowienia umów nie mogą być więc interpretowane na korzyść jednej ze stron i ze szkodą dla drugiej, chyba że zamiarem stron było takie właśnie ukształtowanie sytuacji stron umowy co tu nie ma miejsca i nie wykazano tego. W przypadku, gdy umowa została przedstawiona z góry ustalonej treści i w formie wzorca, niejednoznaczne postanowienia takiego wzorca umownego jak i (trafnie podnoszone w doktrynie) postanowienia umów jednostronnie narzuconych powinno się tłumaczyć nawet wyłącznie na korzyść słabszej strony stosunku prawnego. Kwestia ochrony „słabszej strony” znalazła również wyraźne odzwierciedlenie w treści umowy o dofinansowanie, a mianowicie w § 7 ust. 10., stanowiącym swego rodzaju lex specialis względem § 8. Przepis § 7 ust. 10 umowy wyraźnie bowiem chroni powoda przed naliczeniem odsetek m.in. w sytuacji stanowiącej podstawę sporu,w której pozwany najpierw oświadcza/akceptuje dokonane przez powoda wydatki  uznając je za wydatki kwalifikowalne. Następnie  po upływie pewnego czasu uznaje je za niekwalifikowalne i żądając ich zwrotu domaga się również odsetek i to naliczanych jak od zaległości podatkowych. Podkreślić w tym miejscu należy, iż przesłanki zastosowania par. 7 ust.10 umowy o dofinansowanie zostały spełnione. Pozwany zdaniem Sądu w skuteczny sposób tego faktu nie zakwestionował. Zdaniem Sądu powód w pełni wykazał, że jego pismo z 14.2.13r. podpisane przez starostęK. N.(k.364) absolutnie nie może być interpretowane jako uznanie i zgoda powoda na potrącenie przedmiotowych odsetek. Nie zawiera ono ani w sposób wyraźny ani dorozumiany takiej zgody i uznania. Twierdzenie odwrotne pozwany opiera na tezie, że naliczenie odsetek jak dla zaległości podatkowych jest oczywistą i prawidłową konsekwencją uznania wydatków za niekwalifikowane.Stanowisko pozwanego jest jednak błędne.Zastosowanie § 7 ust. 10 umowy o dofinansowanie i brak wspomnianego oświadczenia w kwestii odsetek przesądza o skutecznym wykazaniu przez powoda zasadności zastosowania w/w przepisu, czyli przyjęciu, iż umniejszenie odpowiedniej, kwoty przez pozwanego nastąpi bez potrącania jakichkolwiek odsetek. Dodatkowo można wskazać, że oświadczenia składane przez strony na spotkaniach w Urzędzie Marszałkowskim nie kwestionowały  zastosowania § 7 ust. 10 umowy i na taką wyłącznie podstawę działania pozwanego powód wyraził zgodę. Nigdy natomiast nie zgodził się na naliczenie odsetek, w szczególności na podstawie § 8 umowy. Podkreślenia wymaga również fakt, iżpozwany  jak wynika ze szczegółowego opisu stanu faktycznegodopiero od początku 2013 roku zmienił stanowisko wkwestii odsetek i określił, iż podstawą jego działań będzie § 8 umowy. Wskazać również należy, iż o konieczności korekty wydatków z 2010r. poświadczonych/ zaakceptowanych uprzednio przez pozwanegopowód poinformowany został dopiero po ponad roku pismem z 2.2.2012r.. Korekta ta przeprowadzona miała być przy zastosowaniu umowy o dofinansowanie , najpierwpoprzez zawarcie aneksudo tej umowy bez naliczania odsetek (z uwagi na brak informacji o naliczaniu odsetek), na co wyraził zgodę powód, a czego nie kwestionował pozwany, następnie na skutek braku woli pozwanego w kwestii zawarcia aneksu poprzez rozliczenie korekty na podstawie § 7 ust. 10 umowy. Problem zastosowania § 8 umowy o dofinansowanie, a tym samym naliczenia odsetek, został podniesiony przez pozwanego dopiero na początku 2013 roku. Uznać wiec należy, ze obie strony pierwotnie i przez długi czas realizacji umowy zgadzały się co do tego,że odsetki nie mająbyć  naliczane, a wsytuacji, gdy pozwany nie wyrażał woli zawarcia aneksu do umowy o dofinansowanie, który to aneks miał uregulować kwestie rozliczenia wydatków, zastosowanie do kwestii zwrotu środków  miał w naturalny sposób § 7 ust. 10 tej umowy.Wszelkie działania pozwanegopodejmowane od 2013 roku w kwestii naliczeniaodsetek sprzeczne były z dotychczasowymi ustaleniami stron.W związku z powyższymi wywodami, stwierdzić należy, iżw przedmiotowejsprawie nie miały zastosowania przepisy ustawowe (art. 211 ustawy z 30czerwca 2005r. o finansach publicznychalbo ewentualnieart. 207 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. Nie miał zastosowania również  par. 8umowy o dofinansowanie projektu z dnia 06.11.2009 roku w związku z brakiem realizacji  ustawowych przesłanekw tym w postaci odpowiedniegowezwania skierowanego do powoda czy wydania stosownej decyzji. Zgromadzony w sprawie materiałdał podstawę do uznania, iż zastosowaniewtej sytuacji powinien znaleźć wyłącznie par.7 ust. 10 umowy o dofinansowanie, tj..uregulowanie, które nakazuje zwrot środków uznanych za niekwalifikowane bez naliczania odsetek jak za zaległości podatkowych. Zdaniem Sądu par.7 ust.10 tej umowy należy odczytywać mając na względzie brzmienieart.207 ust.2 i 8 ustawy o finansach publicznychjako dookreślenie sposobu rozliczania środków, z uwagi także na pozostawioną przez ustawodawcę w tym zakresie alternatywę tj. bezpośredni zwrot lub pomniejszenie kolejnej płatności. Należy pamiętać też o celu dla jakiego ustawodawca dopuszcza naliczenie odsetek tj. dolegliwości dla dłużnika pozostającego w zwłoce w wykonaniu świadczenia. Odsetki nie są zatem żadnym osobnym świadczeniem należnym niezależnie od świadczenia głównego.  Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż pozwany naliczył w/w odsetki oraz dokonał ichpotrącenia bezzasadnie, a w konsekwencji żądanie powoda określone w pozwie o zapłatę  jest w pełni uzasadnione. Z tych powodów Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O odsetkach ustawowych Sąd orzekł na podstawieart. 481§1 k.c.w zw. zart. 482 k.c.Sąd w punkcie 1 wyroku zasądził na rzecz powoda kwotę 260.768,50 zł stanowiącej kwotę skapitalizowanych ustawowych odsetek naliczonych od dnia 9 marca 2013r. (data pozytywnej weryfikacji wniosku refundację) do dnia wytoczenia powództwa tj. 8.11. 2013r. w związku z czym dalsze odsetki ustawowe od zasądzonej kwoty powodowi należą się od dnia następnego po wytoczeniu powództwa tj. od dnia 9 .11.2013r. do dnia 31.12.2015r. jako ustawowych odsetek i w związku z wejściem w życie w dniu 1.01.2016r. znowelizowanego przepisuart. 481§1 k.c., od dnia 1.01.2016r. do dnia zapłaty jako ustawowych odsetek za opóźnienie. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98§1 - 3 k.p.c.( zasada odpowiedzialności za wynik procesu) Na tej podstawie Sąd uznając pozwanego za przegrywającego proces w całości zasądził od niego na rzecz powoda kwotę 20.256,00 złotych w tym zawiera się kwota 13.039,00 złotych tytułem uiszczonej przez powoda opłaty sądowej od pozwu ( k. 16) oraz kwota 7.217 złotych tytułem kosztów zastępstwa prawnego Wysokość tego wynagrodzenia Sąd ustalił na podstawie §21 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U.2015.1800 ) i§6 pkt. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U.2013.461 j.t.) ( pkt. 2 wyroku)
Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
SSO Hanna Flisikowska