Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 913/15
Data wyroku: 2016-01-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Połyniak
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk

Sygn. akt IV Ka 913/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 stycznia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący:

SSO Agnieszka Połyniak

Protokolant:

Ewa Ślemp

przy udzialeK. B.z Urzędu Celnego wW.
po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r.
sprawy

W.F.

synaE.iH.z domuJ.(...)wG.D.zart. 54 § 2 kksw zw. zart. 6 § 2 kks
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygnatura akt II K 840/14
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sygnatura akt IV Ka 913/15

UZASADNIENIE

W.
F.oskarżony został o to, że prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą-W.
F.-(...),(...)-(...) S.(...)(NIP:(...)) działając w wykonaniu tego samego zamiaru, dokonał w okresie od grudnia 2008 roku do sierpnia 2010 roku, nabycia wewnątrzwspólnotowego co najmniej 48 samochodów osobowych, nie składając właściwemu organowi tj. Naczelnikowi Urzędu Celnego wW.deklaracji dla podatku akcyzowego i nie uiszczając tego podatku, przez co uszczuplił go w kwocie nie mniejszej niż 482 746,00 zł, co zostało określone w decyzjach Naczelnika Urzędu Celnego wW.:
1.decyzja nr (...)z dnia 09.10.2012, dotycząca samochodu osobowego markiB.o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 11 302,00 zł;
2.decyzja nr (...)z dnia 28.04.2012,dotycząca samochodu osobowego markiA. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 28 700,00 zł;
3.decyzja nr (...)z dnia 13.06.2012 , dotycząca samochodu osobowego marki(...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 13 391,00 zł;
4.decyzja nr (...)z dnia 17.12.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 7 291,00 zł;
5.decyzja nr (...)z dnia 20.07.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 10 719,00 zł;
6.decyzja nr (...)z dnia 21.03.2012, dotycząca samochodu osobowego markiB. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 13 763,00 zł;
7.decyzja nr (...)z dnia 23.03.2012, dotycząca samochodu osobowego markiA. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 13 325,00 zł;
8.decyzja nr (...)z dnia 23.03.2012, dotycząca samochodu osobowego markiB. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 17 521,00 zł;
9.decyzja nr (...)z dnia 23.04.2012, dotycząca samochodu osobowegomarki D.C. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 10 208,00 zł;
10.decyzja nr (...)z dnia 23.03.2012, dotycząca samochodu osobowegomarki D.C. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 8 284,00 zł;
11.decyzja nr (...)z dnia 23.03.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 10 710 zł;
12.decyzja nr (...)z dnia 23.03.2012, dotycząca samochodu osobowego markiV. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 10 527,00 zł;
13.decyzja nr (...)z dnia 23.04.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 9 806,00 zł;
14.decyzja nr (...)z dnia 29.12.2011, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 6 280 zł;
15.decyzja nr (...)z dnia 19.03.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 7 545,00 zł;
16.decyzja nr (...)z dnia 31.01.2012, dotycząca samochodu osobowego markiB. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 19 947,00 zł;
17.decyzja nr (...)z dnia 09.05.2012, dotycząca samochodu osobowego markiT. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 9 283,00 zł;
18.decyzja nr (...)z dnia 27.01.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 7 599,00 zł;
19.decyzja nr (...)z dnia 16.01.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 8 007,00 zł;
20.decyzja nr (...)z dnia 18.01.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 14 733,00 zł;
21.decyzja nr (...)z dnia 24.02.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 8 393,00 zł;
22.decyzja nr (...)z dnia 13.04.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 5 592,00 zł;
23.decyzja nr (...)z dnia 24.03.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 5 408,00 zł;
24.decyzja nr (...)z dnia 24.02.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 7 223,00 zł;
25.decyzja nr (...)z dnia 23.03.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 8 023,00 zł;
26.decyzja nr (...)z dnia 11.04.2012, dotycząca samochodu osobowego markiA. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 14 063,00 zł;
27.decyzja nr (...)z dnia 29.03.2012, dotycząca samochodu osobowego markiB. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 15 779,00 zł;
28.decyzja nr (...)z dnia 28.02.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...)określająca podatek akcyzowy w kwocie 9 668,00 zł;
29.decyzja nr (...)z dnia 07.03.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...)określająca podatek akcyzowy w kwocie 8 478,00 zł;
30.decyzja nr (...)z dnia 25 maja 2012, dotycząca samochodu osobowego markiB. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 15 552,00 zł;
31.decyzja nr (...)z dnia 31.12.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 10 181,00 zł;
32.decyzja nr (...)z dnia 04.10.2012, dotycząca samochodu osobowego markiA. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 1 730,00 zł;
33.decyzja nr (...)z dnia 31.01.2012, dotycząca samochodu osobowego markiL. (...), o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 16 444,00 zł;
34.decyzja nr (...)z dnia 31.05.2012, dotycząca samochodu osobowego markiA. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 17 305,00 zł;
35.decyzja nr (...)z dnia 20.04.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...), o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 7 289,00 zł;
36.decyzja nr (...)z dnia 22.06.2012, dotycząca samochodu osobowego markiV. (...), o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 11 094,00 zł;
37.decyzja nr (...)z dnia 26.04.2012, dotycząca samochodu osobowego markiT. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...)określająca podatek akcyzowy w kwocie 8 771,00 zł;
38.decyzja nr (...)z dnia 10.08.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 6 708,00 zł;
39.decyzja nr (...)z dnia 26.04.201, dotycząca samochodu osobowego markiA. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 13 286,00 zł;
40.decyzja nr (...)z dnia 23.04.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 6 683,00 zł;
41.decyzja nr (...)z dnia 31.07.2012, dotycząca samochodu osobowego markiH. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 14 019,00 zł;
42.decyzja nr (...)z dnia 11.04.2012, dotycząca samochodu osobowego markiV. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 4 739,00 zł
43.decyzja nr (...)z dnia 25.06.2012, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 4 946,00 zł
44.decyzja nr (...)z dnia 14 czerwca 2013 roku, dotycząca samochodu osobowego markiT. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 798,00 zł;
45.decyzja nr (...)z dnia 29.08.2013, dotycząca samochodu osobowego markiK. (...), o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 6 601,00 zł
46.decyzja nr (...)z dnia 23.04.2013, dotycząca samochodu osobowego markiV. (...), o numerze identyfikacyjnym VIN(...)określająca podatek akcyzowy w kwocie 840,00 zł
47.decyzja nr (...)z dnia 08.10.2013 r., dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 7 443,00 zł
48.decyzja nr (...), dotycząca samochodu osobowego markiK. (...)o numerze identyfikacyjnym VIN(...), określająca podatek akcyzowy w kwocie 6 749,00 zł
tj. o przestępstwo skarbowe zart. 54 § 2 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.
Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015r. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu, w sprawie o sygn. akt II K 840/14W.F.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku, z tym, że:
- z opisu czynu wyeliminował zapis „co najmniej” i przyjął, że oskarżony dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego 48 samochodów osobowych,
- z opisu czynu wyeliminował zapis „nie mniejszej niż” i przyjął, że oskarżony uszczuplił podatek akcyzowy w kwocie 482 746,00 zł,
- przyjął, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego wW.wskazana w punkcie 3 dotyczyła samochodu osobowego markiT.,
- przyjął, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego wW.wskazana w punkcie 16 dotyczyła samochodu osobowego markiB. (...),
to jest za winnego przestępstwa skarbowego zart. 54 § 2 k.k.s.w zw. zart. 6 § 2 k.k.s.i za to na podstawieart. 54 § 2 k.k.s.wymierzył mu karę grzywny 500 (pięciuset) stawek dziennych ustalając wysokość stawki na kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych;
Ponadto zwolnił skazanegoW.F.od uiszczenia kosztów sądowych, wydatkami podniesionymi w sprawie obciążając Skarb Państwa.
Z rozstrzygnięciem tym nie pogodził się oskarżony, który za pośrednictwem swego obrońcy zaskarżył wyrok w całości na swoją korzyść, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść wyroku w postaci:
-art. 6 KPKw zw. zart. 406 § 1 KPKpoprzez pozbawienie oskarżonego prawa do obrony poprzez nieodroczenie rozprawy kończącej postępowanie w przypadku niedopuszczenia na rozprawie radcy prawnego jako obrońcy, co uniemożliwiło oskarżonemu przedstawienia końcowego stanowiska w przedmiotowej sprawie;
-art. 7 KPKpoprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodu z oględzin pojazdów, od których naliczony miał być podatek akcyzowy w zakresie uwzględnienia, że wynik oględzin pojazdów mimo upływu kilku lat od ich zakupu przez oskarżonego i zmiany właścicieli poszczególnych pojazdów oddaje rzeczywisty stan poszczególnych pojazdów w dniu powstania po stronie oskarżonego obowiązku podatkowego;
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę wyroku poprzez:
- bezpodstawne przyjęcie, że oskarżony miał zamiar uchylić się od opodatkowania i że uchylił się od opodatkowania w sytuacji, gdy mając na uwadze obowiązujące przepisy w postaciart. 100 ust. 1 pkt 2w zw. zart. 3 ust 1 ustawy z dnia 06 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowymi rzeczywisty stan samochodów w chwili zakupu i przewiezienia pojazdów do Polski oskarżony nie miał obowiązku zapłaty akcyzy od nabytych przez niego pojazdów ciężarowych;
- bezpodstawne przyjęcie, że pojazdy zakupione przez oskarżonego w dacie ich zakupu i transportu do Polski były pojazdami osobowymi podlegającymi opodatkowaniu akcyzowemu w sytuacji, gdy Sąd ustalił jedynie, że zakupione pojazdy były pojazdami osobowymi w dacie ich produkcji i oględzin, a nie w dacie zakupu ich przez oskarżonego i przewiezienia do Polski.
W związku z powyższym w myślart. 427 § 1 KPKw zw. zart. 437 § 1 i 2 KPKwniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu.

Sąd odwoławczy zważył, co następuje:
Zarzut obrazyart. 6 k.p.k.okazał się zasadny.
Oskarżony ustanowił jako swego obrońcę radcę prawnegoA. M.już na etapie postępowania przygotowawczego i nikt nie kwestionował tej decyzji do 17 kwietnia 2015r., tj. rozprawy, na której brak legitymacji radcy prawnego do występowania w charakterze obrońcy oskarżonego o przestępstwa skarbowe zakwestionował oskarżyciel (dziwi jedynie zapis protokołu, że w sprawie występuje „pełnomocnik oskarżonego” – k. 2040). O akceptacji radcy prawnego jako uprawnionego do działania w charakterze obrońcy przekonuje choćby akt oskarżenia (k. 2013v), jak też protokół rozprawy z dnia 27 lutego 2015r. (k.2032), mimo iż takie stanowisko w sposób oczywisty naruszaart. 82 k.p.k.w zw. zart. 113§1 k.k.s (w brzmieniu sprzed 01.07.2015r.).
W tych okolicznościach zgodzić się należy z apelującym, że oskarżony mógł pozostawać w przekonaniu, iż jego prawo do obrony – pod jego nieobecność - realizować będzie ustanowiony obrońca, co się jednakże nie stało, a o czym oskarżony nie został powiadomiony, a tym samym nie mógł ustanowić innego obrońcy – adwokata, który mógłby podjąć działania obrończe.
W sytuacji kiedy Sąd orzekający zakwestionował dopuszczalność udziału, w charakterze obrońcy, radcy prawnego, po wydaniu stosownego postanowienia, winien był zakreślić oskarżonemu termin do ustanowionego obrońcy z wyboru zgodnie z wymogamiart. 82 k.p.k.w zw. zart. 113§1 k.k.s.(nie zaś błędnie wskazanegoart. 122a k.k.s., który dotyczy tylko wykroczeń skarbowych i stanowi dodatkowy argument świadczący o niedopuszczalności ustanowienia radcy prawnego w sprawie o przestępstwo skarbowe). Dopiero takie działanie realizowałoby w sposób rzeczywisty formalne prawo oskarżonego do obrony.
Tak się jednakże nie stało, Sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, zamknął przewód, a odroczył jedynie wydanie wyroku (k. 2040).
Z tego też względu zasadnie podnosi apelujący, że doszło do rażącej obrazy prawa procesowego, tj. pozbawienia oskarżonego prawa do obrony, a tym samym zaskarżony wyrok nie może się ostać. Postępowanie w sprawie winno zatem zostać powtórzone i przeprowadzone w sposób gwarantujący oskarżonemu skorzystanie z fundamentalnego uprawnienia – prawa do obrony w sensie formalny, jak też materialnym (o ile będzie chciał z tego ostatniego uprawnienia skorzystać).
W tym okolicznościach odnoszenie się do pozostałych zarzutów apelacji, a związanych z oceną zgromadzonego materiału dowodowego, jest przedwczesne. Na ostateczny stan sprawy może bowiem mieć wpływ właśnie czynny udział czy to osobisty oskarżonego, czy też za pośrednictwem obrońcy, który może wszak składać wnioski dowodowe, które mogą następnie wpłynąć na wynik ustaleń faktycznych w sprawie.
Jedynie na marginesie Sąd odwoławczy już sygnalizuje, że pomiędzy dotychczas dokonanymi ustaleniami faktycznymi, a opisem zachowań przypisanych oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem (z pkt 1, 2, 3, 23,36,39 części wstępnej) występują rozbieżności w zakresie dat oraz oznaczeń pojazdów, co winien mieć na uwadze Sąd Rejonowy w Wałbrzychu, orzekając ponownie.
Mając zatem powyższe na uwadze, orzeczono, jak na wstępie.