Sąd Rejonowy w Olsztynie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II W 43/16
Data wyroku: 2016-10-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Zabuska
Teza: skazanie

Sygn. akt II W 43/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 października 2016 r.
Sąd Rejonowy w Olsztynie w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący: SSR Katarzyna Zabuska,
Protokolant: sekretarz sądowy Alicja Maciejewska
Oskarżyciel publiczny: Katarzyna Szlachtowicz
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2016 r. , 27 września 2016 r.
sprawy:
Z. C.,synaM.iK.z d.M.,urodz. (...)wK.,
oskarżonego o to, że:
uchylił się od opodatkowania poprzez nieujawnienie Naczelnikowi Urzędu Celnego wO.do dnia 25 maja 2014 roku przedmiotu opodatkowania w postaci 4,0 kg tytoniu do palenia, bez wymaganych znaków akcyzy, przez co naraził na uszczuplenie podatek akcyzowy w wysokości 2789,00 złotych,
- tj. o wykroczenie skarbowe zart. 54 § 3 kks

I
oskarżonegoZ. C.uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu;

II
na podstawieart. 113§1k.k.s w zw. zart. 230§2 k.p.k.orzeka zwrot dowodu rzeczowego w postaci 4 kg suszu tytoniowego do palenia w 8 workach po 0,5 kg każdy przechowywanego w magazynie Urzędu Celnego wT.oskarżonemu,

III
na podstawieart. 113 § 1 k.k.s.w zw. zart. 632 pkt 2 k.p.k.koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.

Sygn. akt II W 43/16

UZASADNIENIE
OskarżonyZ. C.prowadzi działalność gospodarcząP. H. (...)Z. C.z siedzibą wD.. Jest właścicielemsklepu (...)położonego wR.przyul. (...). Od dnia 15 stycznia 2013 r. prowadzi działalność gospodarczą jako pośredniczący podmiot tytoniowy.
( dowód: wykaz pośredniczących podmiotów tytoniowych k. 310, k. 53-58, wydruk z centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej k. 310, k. 74, powiadomienie o zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej jako pośredniczący podmiot tytoniowy k. 310, k. 123v, potwierdzenie przyjęcia powiadomienia o zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej jako pośredniczący podmiot tytoniowy k. 310, k.124 )
W dniu 07 kwietnia 2014 r.Z. C.kupił od podmiotu pośredniczącego tytoniowego(...)A. K.susz tytoniowy w ilości 20 kg o wartości 432 złote brutto.
(dowód: zeznania świadkaA. K.k. 309-309v, k. 85v-86, k. 162, faktura VAT k. 310, k. 49, wydruk z centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej k. 310, k. 75 )
W dniu 12 kwietnia 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego wT.przeprowadzili kontrolę wsklepie (...).Z. C.w tym dniu nie był obecny w lokalu. Zastępował goD. J..
Na zapleczu sklepu ujawniono 4,0 kg suszu tytoniowego w postaci odpadów tytoniowych nadających się do palenia, zapakowanych w 8 worków foliowych z zamknięciami strunowymi po 0,5 kg bez znaków akcyzy. Opakowania nie były oznaczone etykietami ani cenami detalicznymi.
(dowody: zeznania świadka funkcjonariusza Urzędu Celnego wT.T. R.k. 299-299v, k. 14v, k. 162-162, zeznania świadka funkcjonariusza Urzędu Celnego wT.L. C.k. 299, k. 16v, k. 162, protokół zatrzymania rzeczy k. 310, k. 2-3, protokół oględzin rzeczy k. 310, k. 5, protokół z kontroli k. 310, k. 7-9, opiniaLaboratorium (...)z Izby Celnej wB.k. 310, k. 184-188, )
OskarżonyZ. C.jest osobą niekaraną.
( dowód: dane o karalności k. 310, k. 242)
Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie powyższych dowodów oraz następujących: wyjaśnień oskarżonegoZ. C.k. 298v, k. 47-47v, k. 109, k. 161v, zeznań świadkaD. J.k. 310, k. 24v.
OskarżonyZ. C.w toku postępowania nie przyznawał się do popełnienia zarzucanego mu czynu.
W postępowaniu przygotowawczym wyjaśnił, że susz ujawniony w trakcie kontroli na zapleczu sklepu w pomieszczeniu magazynowym, zakupił od podmiotu pośredniczącego tytoniowego o nazwie(...)A. K.w ilości 20 kg o wartości 432,00 złotych brutto. Transakcję potwierdza wystawiona w dniu 07 kwietnia 2014 r. faktura . Oskarżony wyjaśnił, że jest pośredniczącym podmiotem tytoniowym. Zabezpieczony susz tytoniowy był przeznaczony wyłącznie do sprzedaży innym podmiotom pośredniczącym. Nie był wystawiony na półkach ani nie był oznaczony ceną. Oskarżony wskazał, że pozostałą część 16 kg posiada na stanie magazynowym. W sklepie wR.nie zatrudnia pracownika. Sprzedażą zajmuje się wspólnie z żoną. W dniu kontroli zastępował go mąż kuzynkiD. J., ponieważ on musiał zając się chorymi dziećmi.( k. 47-47v, k. 109)
W postępowaniu sądowym oskarżony wyjaśnił, że susz tytoniowy zakupił od firmy zM.. Jest podmiotem pośredniczącym tytoniowym. Przyznał, że zamierzał sprzedawać susz, ale jedynie podmiotom pośredniczącym. Zaznaczył, że taka sprzedaż odbywa się bezakcyzowo. Oskarżony wyjaśnił, że susz nie był wystawiony na widok publiczny. Magazynowany był na zapleczu, w kartonie. Podał, że był to susz tytoniowy typu scrubs, który był przeznaczony do produkcji cygar. Oskarżony przyznał, że przepakował susz w mniejsze worki. Nie chciał tego robić przy ewentualnym kliencie. Chciał mieć już przygotowane. Oskarżony podkreślił, że przedmiotowy susz był to odpad a nie krajanka tytoniowa.( k. 161v, k. 298v)
Sąd zważył, co następuje:
Wyjaśnienia oskarżonego nie przyznającego się do popełnienia zarzucanego mu czynu są wiarygodne i zasługują na uwzględnienie. Znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadkówA. K.orazD. J.. Co do rodzaju posiadanego suszu są zbieżne z wnioskami z opinii biegłych z laboratorium celnego wB.. Korespondują ze zgromadzoną dokumentacją, w tym wykazem pośredniczących podmiotów tytoniowych oraz fakturą VAT za zakupiony odA. K.susz. Nie przeczą im zeznania świadków funkcjonariuszy Urzędu CelnegoT. R.orazL. C.ani dokumentacja z przeprowadzonej w dniu 12 kwietnia 2014 r. kontroli obejmująca protokół zatrzymania rzeczy, protokół oględzin rzeczy oraz protokół kontroli.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków funkcjonariuszyT. R.orazL. C.. Wymienieni zbieżnie opisali przebieg czynności kontrolnych wsklepie (...). Ich zeznania są jasne, spójne, zupełne. Nie były w toku postępowania kwestionowane przez oskarżonego. Wskazane przez wymienionych świadków okoliczności obejmujące czas, miejsce, rodzaj ujawnionego suszu oraz osób uczestniczących w czynnościach znajdują potwierdzenie w dokumentach z kontroli, tj. protokole zatrzymania rzeczy, protokole oględzin rzeczy oraz protokole kontroli. Sąd dał wiarę wskazanym dokumentom. Zapisy w nich zawarte nie były w toku postępowania kwestionowane. Sąd nie znalazł podstaw aby odmówić im wiarygodności.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkaD. J.obecnego w czasie kontroli w sklepie należącym do oskarżonego.D. J.potwierdził okoliczność przeprowadzonej kontroli w sposób zbieżny z zeznaniami świadkówT. R.iL. C.. Jak wynika z zeznań świadka i wyjaśnień oskarżonego,D. J.nie jest pracownikiem sklepu. W dniu zdarzenia zastępował oskarżonego, który był zajęty opieką nad dziećmi. Świadek zeznał, że nie wiedział o suszu magazynowanym przez oskarżonego na zapleczu sklepu. Oskarżony też nie informował świadka aby susz ten był przeznaczony do sprzedaży w sklepie. Świadek w sposób wiarygodny wskazał, że nie był zainteresowany stanem magazynu na zapleczu, a jedynie towarem, który był wystawiony na półkach. Zeznania świadka są jasne, spójne i konsekwentne. Korespondują z wyjaśnieniami oskarżonego. Są zbieżne z zeznaniamiT. R.iL. C.. Sąd nie znalazł podstaw, aby odmówić im wiarygodności.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkaA. K.co do faktu sprzedażyZ. C.suszu tytoniowego w ramach prowadzonej przez niego działalności jako podmiotu pośredniczącego tytoniowego. Jego zeznania korespondują z wyjaśnieniami oskarżonego oraz z dokumentem w postaci faktury VAT.
Sąd podzielił wnioski biegłych zawarte w opiniiLaboratorium (...)z Izby Celnej wB.co do ustalenia charakteru suszu zabezpieczonego w sprawie. Opinia jest jasna, spójna i zupełna. Biegli w sposób szczegółowy odpowiedzieli na zadane im pytania a wyciągnięte wnioski rzeczowo uzasadnili. Z opinii wynika, że susz stanowił odpady tytoniowe w postaci wysiewek dużych i małych, które powstały podczas obróbki liści tytoniu w czasie wytwarzania wyrobów tytoniowych. Nadają się one do palenia i winny być sklasyfikowane jako tytoń do palenia. Tytoń w postaci wysiewek może być wykorzystywany do nabijania fajki do palenia, ręcznego sporządzania papierosów albo do produkcji cygar lub też jako komponent podczas produkcji papierosów.
Sąd uznał za wiarygodne pozostałe zgromadzone w toku postępowania dokumenty, w tym wykaz pośredniczących podmiotów tytoniowych, wydruk z centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej, powiadomienie o zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej jako pośredniczący podmiot tytoniowy, potwierdzenie przyjęcia powiadomienia o zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej jako pośredniczący podmiot tytoniowy, fakturę VAT, wydruk z centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej oraz dane o karalności oskarżonego.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie był w zasadzie bezsporny. Zasadnicze okoliczności wynikające z zeznań świadków oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów nie były w toku postępowania kwestionowane. Istotą rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustalenia ewentualnej odpowiedzialności oskarżonego, w szczególności czy uchylił się on od opodatkowania, było dokonanie oceny wskazanych okoliczności w odniesieniu do znamion czynu zart. 54 § 3 kks.
W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dostarczył wystarczających podstaw do przyjęcia, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona zarzucanego mu czynu polegającego na tym, że: uchylił się od opodatkowania poprzez nie ujawnienie Naczelnikowi Urzędu Celnego wO.do dnia 25 maja 2014 roku przedmiotu opodatkowania w postaci 4,0 kg tytoniu do palenia, bez wymaganych znaków akcyzy, przez co naraził na uszczuplenie podatek akcyzowy w wysokości 2 789,00 złotych.
Takiego wniosku nie sposób wywieźć jedynie z tego faktu, że w trakcie kontroli ujawniono susz tytoniowy w ilości 4,0 kg bez znaków akcyzy. Podkreślenia wymaga, iż oskarżony, przecząc sprawstwu zarzucanego mu czynu, nie kwestionował zasadniczych okoliczności zdarzenia, w tym wyników kontroli przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego wT.. Oskarżony potwierdził, że znaleziony na zapleczu sklepu susz tytoniowy jest jego własnością. Wskazywał, że jako podmiot pośredniczący tytoniowy nie był obowiązany do uiszczania podatku akcyzowego. W toku postępowania sądowego podał, że przedmiotowy susz był to odpad a nie krajanka tytoniowa i nie podlegał opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.
Przestępstwo penalizowane wart. 54 § 1 kksjest przestępstwem indywidualnym. Podmiotem odpowiedzialności karnej przewidzianej w omawianym przepisie może być jedynie podatnik. Zgodnie z definicją przewidzianą przezart. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowapodatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.
W orzecznictwie podnosi się konsekwentnie, że czynu zart. 54 kksdopuścić się może jedynie osoba, na której ciąży określony ustawą podatkową obowiązek podatkowy odnośnie ujawniania samego przedmiotu opodatkowania lub podstawy tego opodatkowania, bądź też złożenia niezbędnej dla takiego ujawnienia deklaracji.(vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2015 r. III KK 314/14 )
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby wobec oskarżonegoZ. C.powstał obowiązek podatkowy związany z zabezpieczonym w sprawie suszem tytoniowym.
Zgodnie zart. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowymprzedmiot opodatkowania akcyzą jest uzależniony od warunku zaliczenia wyrobu do wyrobu akcyzowego. Stosownie doart. 2 ust. 1 pkt 1przywołanejustawy o podatku akcyzowymwyrobami akcyzowymi są - wyroby energetyczne, energia elektryczna, napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe oraz susz tytoniowy, określone w załączniku nr 1 do ustawy. W załączniku pod pozycją 45 wskazany został susz tytoniowy.
Definicja suszu tytoniowego w stanie prawnym obowiązującym na dzień popełnienia czynu zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym obejmowała: suchy tytoń nie będący jeszcze wyrobem tytoniowym. Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym za podatnika akcyzy uznaje się osobę, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą, lub wobec której zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu akcyzą, w tym zgodnie z pkt 2a) podmiot będący nabywcą lub posiadaczem suszu tytoniowego nie będący podmiotem prowadzącym skład podatkowy,pośredniczącym podmiotem tytoniowym. Zgodnie z art. 2 pkt 23b ustawy o podatku akcyzowym, pośredniczący podmiot tytoniowy to podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży suszu tytoniowego, który pisemnie powiadomił właściwego naczelnika urzędu celnego o tej działalności.
Nie budzi wątpliwości, że susz tytoniowy nie podlega obowiązkowi akcyzowemu w sytuacjach, gdy jego obrót odbywa się pomiędzy określonymi podmiotami, tj. pośredniczącymi podmiotami tytoniowymi lub podmiotami prowadzącymi składy podatkowe produkujące wyroby tytoniowe.
Dodatkowo zwrócić należy uwagę na rodzaj ujawnionego w czasie kontroli suszu. Jak wynika z opinii biegłych były to odpady tytoniowe. Zgodnie z art. 98 ustawy o podatku akcyzowym mogą one być uznane za tytoń do palenia pod warunkiem oddania ich do palenia oraz do sprzedaży detalicznej. Dopiero wówczas, po spełnieniu dwóch przesłanek tytoń byłby objęty podatkiem akcyzowym. Zgodnie z opinią biegłych przedmiotowy tytoń nadawał by się do palenia.
Kluczowe dla ustalenia ewentualnego opodatkowania podatkiem akcyzowym było by jego przeznaczenie na rynek detaliczny.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dał wystarczających podstaw do ustalenia, że znaleziony w trakcie kontroli u oskarżonego susz był przeznaczony na sprzedaż innym podmiotom niż pośredniczące podmioty tytoniowe lub prowadzące skład podatkowy.
Brak jest dostatecznych przesłanek do przyjęcia, że był on przeznaczony do sprzedaży detalicznej. Jak wynika z bezspornych okoliczności kontroli, susz nie był wystawiony na terenie sklepu na widok publiczny. Był przechowywany w kartonie, na zapleczu sklepu, w części magazynowej. Nie był oznaczony metką ani ceną detaliczną. Jak wynika z zeznań obecnego w sklepie w dniu kontroliD. J.nie sprzedawał on w sklepie suszu z magazynu, nie miał wiedzy o tym, że wymieniony susz tam się znajdował. Fakt przeznaczenia suszu do sprzedaży detalicznej nie wynika z zeznań świadków funkcjonariuszy Urzędu Celnego. Przeczą takiemu przeznaczeniu stanowcze i konsekwentne wyjaśnienia oskarżonego, które korespondują z zeznaniamiA. K.oraz przedstawiona przez oskarżonego dokumentacja związana z prowadzeniem działalności jako pośredniczący podmiot tytoniowy.
Jak wynika ze zgromadzonych dokumentów oskarżony pisemnie powiadomił Naczelnika Urzędu Celnego wO.o zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej jako pośredniczący podmiot tytoniowy, dopełniając tym samym obowiązku wskazanego w art. 16 ust. 1-3 ustawy o podatku akcyzowym. Oskarżony figuruje w rejestrze podmiotów tytoniowych publikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Finansów.
Oskarżony wskazał także źródło nabycia suszu od innego pośredniczącego podmiotu tytoniowego(...)A. K.. Przedstawił także nie budzącą wątpliwości fakturę za zakup tytoniu wystawioną przezA. K.w dniu 07 kwietnia 2014 r. Okres czasu pomiędzy zakupem przedmiotowego suszu a kontrolą przeprowadzoną w dniu 12 kwietnia 2014 r., w ocenie Sądu, wskazuje na to, że zabezpieczony w trakcie kontroli susz został nabyty w dniu 07 kwietnia 2014 r. Oskarżony przed dniem kontroli nie zdążył by zbyć zakupionego w dniu 07 kwietnia 2014 r. suszu i nabyć w tym czasie suszu z innego źródła od podmiotu innego niż pośredniczący podmiot tytoniowy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało przyjąć, że w stosunku do oskarżonego nie powstał obowiązek podatkowy co do suszu zabezpieczonego w trakcie kontroli. Nie miał on obowiązku ujawnienia przedmiotu ani podstawy opodatkowania Naczelnikowi Urzędu Celnego. W konsekwencji, Sąd uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.
W związku z powyższym rozstrzygnięciem, należało stwierdzić, iż zatrzymane w toku postępowania rzeczy są zbędne dla postępowania karnego i zwrócić oskarżonemu dowody rzeczowe w postaci 4 kg suszu tytoniowego do palenia w 8 workach po 0,5 kg każdy, przechowywane w magazynie Urzędu Celnego wT..
Wobec uniewinnienia oskarżonego, kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.