Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 556/15
Data wyroku: 2016-02-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Pierzycka-Pająk, Maria Małek-Bujak, Jolanta Ansion
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 6 SUS

Sygn. akt III AUa 556/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lutego 2016 r.
Sąd Apelacyjny w KatowicachWydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Maria Małek - Bujak (spr.)

Sędziowie

SSO del. Maria Pierzycka - Pająk
SSA Jolanta Ansion

Protokolant

Sebastian Adamczyk

po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2016 r. w Katowicach
sprawy z odwołania(...)
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wH.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
przy udziale zainteresowanych:A. M.(A. M.),A. N.(A. N.),P. P.(P. P.),A. P.(A. P.),A. S.(A. S.),M. S. (1)(M. S. (1)),I. S.(I. S.),M. S. (2)(M. S. (2)),M. T.(M. T.),A. T. (1)(A. T. (1)),W. W.(W. W.),K. Ż.(K. Ż.)
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
na skutek apelacji(...)
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wH.
i apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Częstochowie z dnia 5 listopada 2014r. sygn. akt IV U 116/14
1. oddala obie apelacje,
2. zasądza od(...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wH.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowegow postępowaniu apelacyjnym.
/-/SSO del. M.Pierzycka-Pająk /-/SSA M.Małek-Bujak /-/SSA J. Ansion

Sędzia Przewodnicząca Sędzia
Sygn. akt III AUa 556/15

UZASADNIENIE
Zaskarżonymi decyzjami Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.stwierdził, że wymienieni w nich ubezpieczeni:M. T.,M. S. (1),I. S.,K. Ż.,A. P.,W. W.,A. S.(wraz ze zmianą decyzji),P. P.,A. N.,A. R.,M. S. (2)iA. T. (1), w okresach wskazanych w tych decyzjach, podlegali obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemuz tytułu wykonywania umowy zlecenia na rzecz płatnika składek(...)
(...)Sp. z o.o. -Zakład Produkcyjny (...)z siedzibą wH.oraz ustalił prawidłowe podstawy wymiaru składek na wskazane obowiązkowe ubezpieczenia.
Uzasadniając decyzje, organ rentowy podniósł, że przedmiotem umów było wykonywanie określonej ilości usług, a nie wykonanie dzieła, bowiem umowynie przewidywały wykonania z góry oznaczonego w sposób jednoznaczny i wymierny dzieła oraz nie osiągnęły konkretnego rezultatu wykonania dzieła.
Stwierdzono nadto, że ilość ułożonych ogórków i przypraw w słoje nie miała wpływu na ostateczny rezultat wykonywanych prac z zakresu zawartych przez(...)Sp. z o.o. -Zakład Produkcyjny (...)umów i przyjmujących zamówienie, zatemw rzeczywistości wykonywali na rzecz płatnika składek umowy zlecenia.
Odwołania od powyższych decyzji złożył płatnik składek(...)Sp. z o.o. -Zakład Produkcyjny (...)z siedzibą wH., zarzucając błędne ustalenie,że zawierane umowy o dzieło noszą znamiona umów zlecenia oraz brak wskazania podstawy prawnej i faktycznej, na jakich organ prowadzący kontrolę poczynił ustalenia, iż zawierane umowy o dzieło noszą znamiona umów cywilnoprawnych - zlecenia. Wnosił o uznanie decyzji za nieważne, z uwagi na ich przedwczesność (brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania w określonym terminie i nieodniesienie się do zastrzeżeń do protokołu kontroli) oraz wydanie decyzji przez podmiot wadliwie umocowany do ich wydania, powołując sięna uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 roku, w sprawie sygn. akt I UZP 3/10. Odwołujący wnosił nadto o zawieszenie postępowania do czasu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. P 15/13 w przedmiocie konstytucyjności zakresu kontroli decyzji ZUS przez sąd powszechny. W przypadku zaś rozpoznawania sprawy, wnosiło zmianę zaskarżonych decyzji, poprzez ustalenie, że wymienione w decyzjach osobynie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w związku z zawartymi umowami oraz zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu swojego stanowiska płatnik składek wskazał, że zawierałz zainteresowanymi osobami umowy o dzieło, których przedmiotem było układanie ogórków i przypraw w słojach oraz prace dodatkowe związane z wykonaniem dzieła, wykonywanie usług kosmetycznych, prace pomocnicze związane z produkcją konserw warzywnychi warzywno-mięsnych, zaetykietowanie i pakietyzacja wyrobów gotowych. Wszystkie wskazane umowy wskazywały na cel umowy, tj. osiągnięcie ściśle określonego rezultatu, przykładowo wykonanie określonej ilości usług fryzjerskich, zaetykietowanie i pakietyzację określonej liczby wyrobów gotowych (9170 sztuk), czy wyprodukowanie 5000 sztuk ogórków konserwowych. Jednocześnie, zamawiający posiadał uprawnienia do sprawdzenia, czy wykonane dzieło nie zawiera wad i dopiero za prawidłowo wykonane dzieło wykonawca otrzymał wynagrodzenie. Wyjaśnił również, że umowy nazwane umowami o dzieło w wielu zakresach noszą znamiona umów cywilnoprawnych - umów zlecenia, jednakże umowy zlecenia nie przewidują wykonania z góry oznaczonego w sposób jednoznaczny i wymierny dzieła. W przypadku umów zlecenia, czynności nie stanowią wykonania określonego dzieła, ale mają charakter wyłącznie starannego działania. Wobec powyższego, należy jednoznacznie stwierdzić, iż zawarte przez płatnika składek umowy miały charakter umów o dzieło,a nie umów zlecenia. W związku z powyższym, należy uznać, iż osoby, które zawarłyze Spółką umowy o dzieło, nie podlegały obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemui rentowemu, a zatem Spółka nie była zobowiązana do naliczania składek na te ubezpieczenia.
Jednocześnie płatnik składek wskazał, iż w sprawie pojawiają się istotne kwestie prawne związane z kontrolą decyzji ZUS, w oparciu o konstytucyjny model prawa. Jeśli bowiem rozstrzygnięcie decyzji organu rentowego dotyczy obciążenia ubezpieczonego,to nie wiadomo według jakiej logiki prawa i teorii ważenia wad, można zmienić ubezpieczonemu wysokość składki bez naruszenia zasadart. 2, 7, 32 i 217 Konstytucji.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.wniósł o oddalenie odwołań, wywodząc, jak w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
W związku z wydaniem kolejnych decyzji, uchylających wcześniejsze decyzjew odniesieniu doM. S. (1),A. N.,P. P.,A. P.,W. W.,A. M.(poprzednioA. R.),A. T. (2)orazA. S., co do okresu od 2 sierpnia 2011 roku do 31 sierpnia 2011 roku,organ rentowy wniósł o umorzenie postępowania w sprawach, domagając się odstąpieniaod obciążania go kosztami postępowania, wskazując, że zarówno na etapie kontroli,jak i w odwołaniu, nie powoływano okoliczności wskazujących, że w spornych okresach zainteresowani podlegali obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu,niż wskazany w zaskarżonych decyzjach.
Jednocześnie organ rentowy, w związku z brakiem innego tytułu do ubezpieczenia, wniósł o oddalenie odwołań od pozostałych decyzji oraz w zakresie nieobjętym uchyleniem.
Płatnik składek wniósł natomiast o oddalenie wniosku o nieobciążanie organu rentowego kosztami procesu.

    Wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 roku, sygn. akt IV U 116/14, Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie w punkcie 1 zmienił zaskarżonądecyzję nr (...)z dnia 29 listopada 2013 roku, stwierdzając, żeK. Ż.w okresie od 22 lipca 2008 roku do 13 sierpnia 2008 roku nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia na rzecz płatnika składek(...)Sp. z o.o. wH.i nie było podstawdo ustalenia podstawy wymiaru składek z tego tytułu i złożenia dokumentów rozliczeniowych; w punkcie 2 oddalił odwołania od decyzji z dnia 26 czerwca 2014 roku, nr(...); z dnia 29 listopada 2013 roku, nr(...); z dnia 27 listopada 2013r., nr(...);z dnia 29 listopada 2013r., nr(...). W punkcie 3 wyroku Sąd Okręgowy umorzył postępowanie dotyczące odwołań od decyzji z dnia 27 listopada 2013r., nr(...); z dnia29 listopada 2013r., nr(...); z dnia 29 listopada 2013r., nr(...), w zakresie okresuod 2 do 31 sierpnia 2011 roku; z dnia 27 listopada 2013 roku, nr(...); z dnia 29 listopada 2013r., nr(...); z dnia 29 listopada 2013 roku, nr(...); z dnia 29 listopada 2013r., nr(...); z dnia 27 listopada 2013 roku, nr(...); a w punkcie 4 zasądził od organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.na rzecz odwołującego(...)Sp. z o.o. wH.kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd I instancji ustalił, że przedmiotem działalności(...)Sp. z o.o. wH.jest zasadniczo przetwarzanie i konserwowanie owoców i warzyw. Ponadto od około 2006 roku dodatkowo Spółka prowadzi salon fryzjerski pod nazwą(...).
W okresach wskazanych w zaskarżonych decyzjach zainteresowani zawarli umowyo dzieło z(...)Sp. z o.o. wH., których przedmiotem było wyprodukowanie określonej ilości sztuk ogórków konserwowych w słojach o pojemności0,9 l, 1,5 l i 0,2 l oraz wykonanie dodatkowych prac związanych z w/w produkcją. Umowaw § 3 zawierała datę rozpoczęcia oraz zakończenia dzieła, a za wykonanie dzieła zamawiający zobowiązał się zapłacić wykonawcy wynagrodzenie w określonej tą umowa wysokości. Jednocześnie w § 6 umowy zastrzeżono, że wykonawca nie może powierzyć wykonania dzieła innym osobom bez pisemnej zgody. Aneksem do umowy zmieniono§ 1 umowy, poprzez wskazanie, że wykonawca przyjmuje do wykonania dzieło polegającena wyprodukowaniu 1360 sztuk ogórków konserwowych w słojach o pojemności 0,9 l, 0,5 li 0,2 l oraz wykonanie dodatkowych prac związanych z w/w produkcją. Jednocześnie określono nowy termin wykonania dzieła oraz nowe wynagrodzenie.
W okresach objętych decyzjamiI. S.,M. S. (2)iA. T. (1)nie posiadali innych tytułów ubezpieczenia,K. Ż.była uczennicą gimnazjum, aA. S.w okresie od 2 sierpnia 2011 roku do 15 września 2012 roku wykonywał umowę o pracę na rzecz(...) Sp. z o.o.wW.i z tego tytułu podlegał ubezpieczeniom społecznym.
Odwołując się do przepisówustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1442 zm.), Sąd Okręgowy wskazał,że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniemart. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami” oraz osobami z nimi współpracującymi,z zastrzeżeniemust. 4. (art. 6 ust. 1 pkt 4). Ubezpieczeni wymienieni wust. 1, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystaniaze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowaniew przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej wart. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów,z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a (art. 9 ust. 1a). Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym(art. 12 ust. 1). Jak natomiast stanowi art. 13 pkt 2 ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizycznew następujących okresach osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy - od dnia oznaczonego w umowie, jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązanialub wygaśnięcia tej umowy.  Zgodnie zaś zart. 66 ust. 1 pkt 1e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz. U. z 2008 roku Nr 164, poz. 1027 ze zm.) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymilub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami wykonującymi pracęna podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisyKodeksu cywilnegodotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowawart. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisacho ubezpieczeniach społecznych (art. 69 ust. 1).
Sąd I instancji podkreślił, że wprawdzie uprawnienia do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym posiada dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu, jednak objęcie przez ZUS tym ubezpieczeniemI. S.,M. S. (2),A. T. (1),A. S.iK. Ż.nie skutkuje nieważnością decyzji, albowiem, jeżeli decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostanie stwierdzone, że dana osoba, jako zleceniobiorca, podlegała w określonym czasie obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, to skutkiem tego jest objęcie tej osoby z mocy prawa obowiązkowo ubezpieczeniem zdrowotnym,co nie wymaga potwierdzenia decyzją NFZ (wyrok SN z dnia 29 stycznia 2014 rokuw sprawie sygn. akt II UK 257/13, oraz z dnia 29 stycznia 2014 roku w sprawiesygn. akt II UZ 70/13).
Tym samym w sytuacji ustalenia, żeI. S.,M. S. (2),A. T. (1),K. Ż.orazA. S.(co do okresu od 20 lipca 2011 rokudo 1 sierpnia 2011 roku) łączyły z płatkiem składek(...)Sp. z o.o.wH.umowy zlecenia, z którymi wiąże się obowiązek ubezpieczeń społecznych,a nie umowa o działo, to objęcie ich ubezpieczeniem zdrowotnym nastąpi z mocy prawa, ponieważ umowa zlecenia podlega takiemu ubezpieczeniu.
Tym samym, organ rentowy również prawidłowo ustalił podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, albowiem z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wynika wprost, iż sprawy dotyczące wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia24 czerwca 2008 roku w sprawie sygn. akt III AUa 1880/07, Biul. SAKa 2009/2/34-35).
Zgodnie zart. 68 ust. 1 pkt 1c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do zakresu działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy między innymi wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia zdrowotne. Przez wymierzanie składek należy rozumieć również ustalanie podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia, do której ustalania, w myślart. 81powołanej wyżej ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Odnosząc się do spornego charakteru umów łączących zainteresowanych z(...)Sp. z o.o., Sąd wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może - wbrew nazwie umowy - zakwalifikować daną pracę, jako umowę o świadczenie usług,a nie umowę o dzieło, gdy okoliczności wskazują, że praca faktycznie była wykonywanaw ramach takiej umowy.
Z przeprowadzonego postępowania dowodowego, zdaniem Sądu, wynika,że odwołujący i zainteresowani, pod pozorem umów o dzieło, w rzeczywistości zawarli umowy o świadczenie określonych usług, bowiem w myślart. 627 k.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia, natomiast zgodnie zart. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Mając zatem na uwadze treśćart. 734 § 1 k.c., umowa o świadczenie usług obejmuje wykonywanie czynności faktycznych (w odróżnieniu od czynności prawnych) dla innej osoby.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że umowa o dzieło należy do umów rezultatu, to znaczy, że oceny wykonania umowy dokonuje się przez pryzmat osiągnięcia konkretnego, indywidualnie i sprawdzalnego oznaczonego rezultatu - dzieła. Dla właściwej kwalifikacji przyjmuje się, że dziełem jest z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny,lecz ucieleśniony, obiektywnie osiągalny pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie. Przedmiotem świadczenia przyjmującego zamówienie jest wykonanie dzieła, które może polegać na jego stworzeniu lub przetworzeniu do takiej postaci, w jakiej poprzednio nie istniało. Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającejnie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Dzieło stanowi zatem zawsze zjawisko przyszłe, jest czymś, co w chwili zawarcia umowynie istnieje, lecz ma dopiero powstać w określonej przyszłości. Jednocześnie charakter czynności nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady, co jest jednym z kryteriów pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług. Innymi słowy jest możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Wykonywanie zaś określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności) bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie,jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia, jak i dla umów o świadczenie usług. Istota umowy o świadczenie usług zasadza się bowiem w ustaleniu, iż jest to umowa starannego działania. Oznacza to, iż do oceny wykonania umowy konieczne jestnie osiągniecie określonego rezultatu, lecz starania w celu osiągnięcia tego wyniku.Tym samym, w przypadku umowy zlecenia czy o świadczenie usług, ocenie podleganie konkretnie osiągnięty cel, ale czynności zmierzające do jego osiągnięcia oraz staranność ich wykonania.
W niniejszej sprawie z całości dokumentacji, w tym zwłaszcza z treści samej umowy niewątpliwie wynika, że jej przedmiotem było wykonywanie określonych, powtarzalnych prac na rzecz płatnika składek, polegających na układaniu ogórków w słoikach. Z charakteru tych prac jednoznacznie wynika, że ich przedmiotem nie było stworzenie jakiegoś konkretnego, wcześniej ustalonego z płatnikiem składek dzieła, przez które należy rozumieć stworzenie czegoś, co poprzednio nie istniało, ale wykonanie określonych czynności faktycznych, stanowiących element procesu technologicznego produkcji ogórków. W umowie nie wskazano także sposobu ułożenia ogórków, co niewątpliwie uniemożliwiało płatnikowi składek dokonanie oceny dzieła pod kątem ewentualnych wad. Możliwość taka istniałaby jedynie w sytuacji, gdyby płatnik uprzednio zdefiniował dzieło, tj. podał jego cechyi parametry go indywidualizujące. Brak zaś szczegółowych wytycznych wskazuje,iż w rzeczywistości strony łączyła umowa starannego działania.
Pomimo, że strony faktycznie łączyła umowa zlecenia, płatnik składek nie miał obowiązku odprowadzania zaK. Ż.składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne, albowiem w tym czasie zainteresowana posiadała status ucznia. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 4 powołanej wyżej ustawy, osoby określone w ust. 1 pkt 4 (tj. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodniezKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami” oraz osobami z nimi współpracującymi) nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat.Co prawda, zainteresowana, pomimo wezwania jej, nie przedłożyła zaświadczeniao uczęszczaniu w spornym okresie do szkoły, jednakże wątpliwości Sądu nie budzi fakt posiadania przezK. Ż.w tym okresie statusu ucznia. Na wstępnie wskazać należy, iż w dacie zawierania umowy (w lipcu 2008 roku) miała ona ukończone 16 lat (urodziła się (...)), a zatem, zgodnie zart. 15 ust. 1 ustawy z dnia7 września 1991 roku o systemie oświaty(t.j. z 2004 roku Dz. U. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), zobowiązana była kontynuować naukę do ukończenia gimnazjum nie dłużej,niż do ukończenia 18 roku życia. Osoba zatem, która w styczniu 2008 roku ukończyła 16 lat była jeszcze w okresie wakacji szkolnych po III klasie (okres sporny) uczniem gimnazjum.
Mając na uwadze powyższe, Sąd w tym zakresie na podstawieart. 477(

    14)§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 29 listopada 2013 roku, nr(...), w ten sposób, że stwierdził, żeK. Ż.w okresie od 22 lipca 2008 roku do 13 sierpnia 2008 rokunie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu z tytułu wykonania umowy zlecenia na rzecz płatnika składek(...)Sp. z o.o. wH.i nie było podstaw do ustalenia podstawy wymiaru składek z tego tytułu i złożenia dokumentów rozliczeniowych.
Z kolei, w stosunku doI. S.,M. S. (2)orazA. T. (3), odwołania należało w całości oddalić, albowiem osoby te w okresach wskazanychw zaskarżonych decyzjach nie miały innego tytułu ubezpieczenia. Powyższe stanowczo potwierdziłaI. S.w złożonym w dniu 23 maja 2014 roku oświadczeniu.Z koleiM. S. (3)orazA. T. (3), pomimo wezwania ich przez organrentowy do przedłożenia dokumentów świadczących o posiadaniu innego, niż umowaz(...) Sp. z o.o.wH., tytułu ubezpieczenia społecznegolub zaświadczenia o kontynuowaniu nauki, nie przedłożyli żadnych dokumentów.W ich przypadku nie można także przyjąć, że w spornych okresach posiadali status ucznia, gdyż w dacie zawierania umów z płatnikiem składek osoby te były już pełnoletnie i nie miały obowiązku kontynuowania nauki. Z tego też względu, zasadnym jest stanowisko organu rentowego, że w spornych okresach jednym tytułem uzasadniającym objęcie ich obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, były umowy zlecenia zawarte z płatnikiem składek.
Analogiczna sytuacja jak wyżej zachodzi także w przypadkuA. S.,ale wyłącznie co do okresu od 20 lipca 2011 roku do 1 sierpnia 2011 roku (co zawarte zostało w decyzji z dnia 26 czerwca 2014 roku, nr(...)), albowiem za ten okres brak jest jakichkolwiek informacji świadczących o posiadaniu przez zainteresowanego innego tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym. Jako osoba pełnoletnia, w momencie podpisywania umowy, nie miał on bowiem obowiązku kontynuowania nauczania, a brak zaświadczeniao kontynuowania nauki wyklucza możliwość przypisania mu statusu ucznia.
Zgodnie zatem zart. 18 ust. 3w związku zust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jeżeli w umowie agencyjnej lub umowie zlecenia albo w innej umowieo świadczenie usług, do której zgodnie zKodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie, to podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców stanowi przychód, o którym mowa wart. 4pkt 9 i 10, (...). W myślart. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe (...).Na mocyart. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób, o których mowa wart. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a, d-i i pkt 3 i 11, stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalnei rentowe tych osób, z zastrzeżeniem ust. 5, 6 i 10.
Odwołujący nie zgłaszał zastrzeżeń do ustalonych podstaw wymiaru na poszczególne ubezpieczenia, kwestionując jedynie zasadę podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy w tym zakresie oddalił odwołaniaco do decyzji z dnia 26 czerwca 2014 roku, nr(...)(dot.A. S.- co do okresuod 20 lipca 2011 roku do 1 sierpnia 2011 roku), z dnia 29 listopada 2013 roku, nr(...)(dot.M. S. (2)), z dnia 27 listopada 2013 roku, nr(...)(dot.I. S.)oraz z dnia 29 listopada 2013 roku, nr(...)roku (dot.A. T. (1)).
W przypadku pozostałych zainteresowanych, tj.M. T.,W. W.,A. S.(co do okresu od 2 sierpnia 2011 roku do 31 sierpnia2011 roku),M. S. (1),P. P.,A. N.,A. M.(panieńskieR.) orazA. P., organ rentowy uchylił zaskarżone decyzje. W takiej sytuacji, zastosowanie maart. 47713k.p.c., zgodnie z którym zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowaniaw całości lub w części.
Sąd nie znalazł natomiast podstaw do odstąpienia od obciążania organu rentowego kosztami zastępstwa procesowego płatnika. Obciążenie strony kosztami procesu możew okolicznościach konkretnej sprawy pozostawać trudne do pogodzenia z poczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego, dlatego możliwość takiego odstąpienia została przewidziana wart. 102 k.p.c.
W niniejszej sprawie nie zaistniała jednak żadna szczególna okoliczność przemawiająca za zastosowaniem powyższego przepisu. Organ rentowy bowiem wyłącznie na skutek własnego niedopatrzenia wydał decyzje, którymi objął zainteresowanych ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zawartej z płatnikiem, nie weryfikując, czy podlegali oni obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu lub też czy nie byli uczniami lub studentami, pomimo,że na organie rentowym spoczywał obowiązek sprawdzenia istnienia okoliczności, którena to podleganie rzutują.
Sam cel działań kontrolnych ZUS nie może stanowić o odstąpieniu od obciążenia organu rentowego kosztami zastępstwa procesowego płatnika. Zauważyć należy, iż Zakład działając, jako organ administracji publicznej z urzędu, podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (por.art. 7 k.p.a.), a dysponując numerami PESEL zainteresowanych, mógł z dużą dozą prawdopodobieństwa oceniać,że są to osoby uczące się, czy pracujące.
Jednocześnie, nie jest winą odwołującego, że zainteresowani nie określili się w tym zakresie.
Odwołujący, podpisując z zainteresowanymi umowy o dzieło, nie był zobowiązanydo odbierania od nich oświadczeń w tym zakresie. Wobec uchylenia przez ZUS zaskarżonych decyzji, Sąd nie badał i nie oceniał, jaki faktycznie był charakter przedmiotowych umów. ZUS natomiast, kwalifikując je odmiennie, niż płatnik, niewątpliwie posiadał możliwość wezwania zainteresowanych i ich przesłuchania, celem ustalenia kwestii dotyczących pobierania nauki, rzutujących w tym wypadku na podleganie ubezpieczeniom. Należyprzy tym zauważyć, iż w stosunku do zainteresowanegoA. S., dane koniecznedo prawidłowego określenia stanu faktycznego, znajdowały się w całości w jego posiadaniu (sam ZUS wskazuje tu na system informatyczny organu rentowego).
W konsekwencji, w niniejszej sytuacji procesowej to organ rentowy należy uznaćza stronę przegrywającą proces, a zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu,jest on zobowiązany do zwrotu kosztów przeciwnikowi, przy czym, przyznanie wynagrodzenia w kwocie minimalnej nie jest uzależnione od nakładu pracy pełnomocnika.
Wobec powyższego, biorąc pod uwagę wynik procesu, tj. fakt, iż organ rentowy przegrał 9 z 13 spraw o kosztach zastępstwa procesowego, Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.iart. 100 k.p.c.oraz na podstawie§ 12 ust. 2w związku z§ 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłatza czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 461).

Apelację od wyroku wniósł zarówno organ rentowy, jak i płatnik składek.
Organ rentowy zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w części, tj. pkt 1 i 4 i zarzuciłmu naruszenie przepisów:

1
prawa procesowego, tj.art. 233 k.p.c., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji naruszenie

2
prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj.art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.) i stwierdzenie, żeK. Ż.w okresieod 22 lipca 2008 roku do 13 sierpnia 2008 roku nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemui zdrowotnemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia na rzecz płatnika składek(...)Sp. z o.o. wH.i nie było podstaw do ustalenia podstawy wymiaru składek z tego tytułu i złożenia dokumentów rozliczeniowych,

3
naruszenie prawa procesowego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. pominięcieart. 102 k.p.c.w rozstrzygnięciu o kosztach procesu, w sytuacji, gdy w sprawie wystąpiły szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążania organu rentowego kosztami zastępstwa procesowego na rzecz przeciwnika procesowegow zakresie umorzonego postępowania dotyczącego odwołań od decyzji z dnia27 listopada 2013 roku, Nr(...); z dnia 29 listopada 2013 roku, Nr(...); z dnia27 listopada 2013 roku, Nr(...); z dnia 29 listopada 2016 roku, Nr(...); z dnia29 listopada 2013r., Nr(...); z dnia 29 listopada 2013r., Nr(...)i z dnia 27 listopada 2013r., Nr(...),

4
niewłaściwe zastosowanieart. 100 k.p.c.i stosunkowe rozdzielenie kosztów zastępstwa procesowego pomiędzy stronami w sposób nieuzasadniony wynikiem procesu.

W oparciu o podniesione zarzuty, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 1 i oddalenie odwołania płatnika składek(...)Sp. z o.o. wH.oraz o zmianę postanowienia o kosztach procesu, zawartego w pkt 4 orzeczenia Sądu i prawidłowe rozdzielenie tych kosztów, z uwzględnieniem wyniku procesu, domagając się jednocześnie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowegow postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych.
W uzasadnieniu apelacji organ rentowy podniósł, że zaskarżonym wyrokiem SądI instancji zmienił decyzję ZUS z dnia 27 listopada 2013 roku, Nr(...), stwierdzając,żeK. Ż.w okresie od 22 lipca 2008 roku do 13 sierpnia 2008 rokunie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia na rzecz płatnika składek i nie było podstaw do ustalenia podstawy wymiaru składek z tego tytułu i złożenia dokumentów rozliczeniowych, a natomiast w pkt 4 zasądził od organu rentowego na rzecz odwołującego płatnika kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowegoi z tymi rozstrzygnięciami organ rentowy nie zgadza się (w pkt 1 i 4 orzeczenia).
Materiał zgromadzony i zabezpieczony przez organ rentowy w trakcie kontrolinie zawierał oświadczeń osób zainteresowanych co do ich statusu, gdyż płatnik takich dokumentów nie zgromadził, natomiast organ rentowy zapewnił zainteresowanym, objętym niniejszą apelacją, czynny udział w sprawie, informując ich o toczącym się postępowaniu przed wydaniem decyzji, a ostatecznie doręczając wszystkim zainteresowanym poszczególne decyzje.
Wskazał, że niektórzy zainteresowani złożyli w organie rentowym stosowne wyjaśnienia, a płatnik składek w zastrzeżeniach do protokołu kontroli, a następnie w odwołaniach od decyzji wydanych w sprawie, nie podnosił okoliczności, ani nie składał dokumentów pozwalających na wyłączenie osób zainteresowanych z ubezpieczeń społecznych. Nadto, w ramach uzupełnienia postępowania, zarządzonego przez Sąd,ZUS skierował do zainteresowanych pisma, zawierające zobowiązanie do złożenia dokumentów potwierdzających posiadanie statusu ucznia lub studenta. Kwestie związanez istnieniem innych tytułów do ubezpieczeń były weryfikowane w ramach postępowania przed wydaniem decyzji, na podstawie Kompleksowego Systemu Informatycznego (KSI), którym zarządza ZUS.
W odniesieniu do zainteresowanych, którzy potwierdzili posiadany przez nich status ucznia lub studenta w spornym okresie, ZUS uchylił pierwotnie wydane decyzje przyjmując, że łączące strony umowy zlecenia nie rodziły obowiązku ubezpieczeń społecznych, z uwagi na treśćart. 6 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wyłączającego z tego ubezpieczenia osoby do osiągnięcia 26 roku życia, będące studentami lub uczniami gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalnej lub ponadpodstawowej, bądź mające inny tytułdo ubezpieczenia.
Dlatego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do zmiany zaskarżonejdecyzji Nr (...)z dnia 27 listopada 2013 roku (dot.K. Ż.). W toku postępowania nie przedstawiono żadnego dowodu, który potwierdzałby kontynuowanie nauki przezK. Ż.w spornym okresie, a sam „obowiązek szkolny” nie przesądzao tym, że nauka faktycznie była przez ubezpieczoną kontynuowana. Sąd nie przeprowadził również dowodu z przesłuchania zainteresowanej, zatem zebrany przez Sąd materiał dowodowy nie wyjaśnia dostatecznie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności, czy w spornym okresie ubezpieczonaK. Ż.faktycznie posiadała status ucznia w rozumieniuart. 6 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.): „Osoby określone wust. 1 pkt 4nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemui rentowym, jeżeli są uczniami gimnazjów, szkól ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat”. Sam numer PESEL ubezpieczonej nie przesądza o statusie ucznia, skoro zainteresowana nie udzieliła żadnej informacji w tym przedmiocie, pomimo prawidłowego zawiadomienia jej o postępowaniui doręczenia decyzji.
Organ rentowy zakwestionował również częściowo rozstrzygnięcie zawarte w pkt 4 orzeczenia Sądu wskazując, że Sąd w sposób wadliwy pominąłart. 102 k.p.c., w sytuacji,gdy w sprawie wystąpiły szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążania organu rentowego kosztami zastępstwa procesowego na rzecz przeciwnika procesowegow zakresie umorzonego postępowania, dotyczącego odwołań od decyzji z dnia 27 listopada 2013 roku, Nr(...); z dnia 29 listopada 2013 roku, Nr(...); z dnia 27 listopada 2013 roku,Nr(...); z dnia 29 listopada 2013 roku, Nr(...); z dnia 29 listopada 2013 roku, Nr(...);z dnia 29 listopada 2013 roku, Nr(...)i z dnia 27 listopada 2013 roku, Nr(...).
W ramach uzupełnienia postępowania, zarządzonego przez Sąd, ZUS skierowałdo zainteresowanych pisma, zawierające zobowiązanie do złożenia dokumentów potwierdzających posiadanie statusu ucznia lub studenta.
Natomiast kwestie związane z istnieniem innych tytułów do ubezpieczeń były weryfikowane w ramach postępowania przed wydaniem decyzji, na podstawie Kompleksowego Systemu Informatycznego (KSI), którym zarządza ZUS.
ZainteresowaniM. T.,W. W.,M. S. (1),P. P.,A. N.,A. R.,A. P.skorzystali z przysługujących im praw (odmiennie, niż w toku pierwotnie prowadzonego postępowania przed organem rentowym)i przedłożyli dokumenty potwierdzające posiadany przez nich status ucznia lub studenta.W tej sytuacji, ZUS uchylił pierwotnie wydane decyzje, przyjmując, że łączące strony umowy zlecenia nie rodziły obowiązku ubezpieczeń społecznych, z uwagi na treśćart. 6 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wyłączającego z tego ubezpieczenia osobydo osiągnięcia 26 roku życia, będące studentami lub uczniami gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalnej lub ponadpodstawowej.
Zainteresowani:M. T.,W. W.,M. S. (1),P. P.,A. N.,A. R.,A. P.byli wzywani w toku postępowaniaprzed organem rentowym, w ramach zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie,do wypowiedzenia się, złożenia nowych dokumentów i dowodów, w związkuz zakwalifikowaniem łączących ich z płatnikiem składek(...) Sp. z o.o.umów, jako umów zlecenia, a nie umów o dzieło, jak to wynikało z dokumentacji zabezpieczoneju płatnika składek. W sprawach tych zostały wydane również zawiadomienia o zakończeniu postępowania, zawierające pouczenie o prawie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów, wszystkim zainteresowanym doręczono decyzje w sprawie objęcia ich ubezpieczeniami z tytułu umów zlecenia, łączących ich z płatnikiem składek,a organ rentowy - po uzupełnieniu - zwrócił akta sprawy do Sądu, wnosząc o umorzenie postępowania w sprawie odnośnie zainteresowanych:M. T.,W. W.,M. S. (1),P. P.,A. N.,A. R.,A. P.oraz odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania.
W ocenie organu rentowego, w odniesieniu do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w zakresie, którym umorzono postępowanie, z uwagi na zaspokojenie roszczeń, brak jest podstaw do wyodrębnienia strony wygrywającej i przegrywającej. Umorzenie postępowania w niniejszej sprawie miało wyłącznie charakter formalny i wiązało sięz nowymi dowodami w sprawie. Zwrot akt, jakkolwiek nieprawidłowy, ostatecznie doprowadził do zaspokojenia roszczeń odwołującego na etapie przedsądowym. Pojawienie się innych dowodów, niż zgromadzonych w toku kontroli, stanowiło o zmianie decyzji pokontrolnych. Gdyby jednak przyjąć, że wobec wyznaczenia rozprawy przez Sąd w celu umorzenia postępowania w sprawie, nastąpiło wygenerowanie kosztów zastępstwa procesowego dla strony odwołującej, to w ocenie organu rentowego, wystąpiły podstawydo zastosowaniaart. 102 k.p.c., wobec zaistnienia szczególnych okoliczności związanychz przebiegiem procesu. Przyznanie kosztów na rzecz pełnomocnika odwołującego(przy zastrzeżeniu masowego charakteru tożsamych odwołań) ma bowiem charakter rażąco niesprawiedliwy. Pełnomocnik płatnika składek w odwołaniach podnosił okoliczności, które w żadnej mierze nie były podstawą ostatecznej zmiany zaskarżonych decyzji. Wnosiło uznanie spornych umów, jako mających charakter umów o dzieło, a nie zlecenia,nie podnosił tym bardziej, że w sprawie występują okoliczności wyłączające z ubezpieczeń osoby wykonujące umowy zlecenia. Wywodził natomiast, że zawierane przez płatnika składek umowy o dzieło posiadały oparcie w prawie, podczas, gdy były z nim rażąco sprzeczne, wywód ten miał charakter swoistej dekonstrukcji prawa.
Wyodrębnienie w sprawach, w których umorzono postępowanie, strony przegrywającej, tj. Oddziału ZUS, nie jest uzasadnione w kontekście przebiegu niniejszego procesu, a ponadto oczywiście niesprawiedliwe w kontekście naruszeń prawa, dokonywanych przez płatnika składek. Uchybienia płatnika, w tym błędne zakwalifikowanie zawieranych umów, brak zgromadzenia właściwych dokumentów i niewykonanie obowiązków ubezpieczeniowych, spowodowały, że dokumenty potwierdzające status osób zainteresowanych, zostały ostatecznie zgromadzone z opóźnieniem i w wyniku uzupełniającego postępowania w sprawie.
Zdaniem apelującego, płatnik miał obowiązek zawrzeć właściwe umowy i zgromadzić dane w zakresie prawidłowego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. W pisemnym uzasadnieniu orzeczenia Sąd jednoznacznie stwierdza, że z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że odwołująca i zainteresowani pod pozorem umów o dzieło,w rzeczywistości zawarli umowy o świadczenie określonych usług.
Organ rentowy nie może zatem ponosić odpowiedzialności za nieskorzystanie przez zainteresowanych z przysługujących im praw. Jak wskazano wyżej, organ rentowy skorzystał z możliwości wezwania zainteresowanych - kierując do nich zawiadomienia o wszczęciu postępowania - lecz samo posiadanie takiej możliwości, nie gwarantuje skuteczności takiego wezwania, co stanowi kolejny argument na rzecz braku możliwości wyodrębnieniaw niniejszym postępowania strony przegrywającej, a w konsekwencji zobowiązanejdo uiszczenia kosztów na rzecz przeciwnika procesowego.
W ocenie organu rentowego, kwestionowanie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania okazało się konieczne, także z uwagi na społeczny aspekt sprawy, w której przeciwdziałanie zawieraniu umów sprzecznych z prawem i krzywdzących osoby zainteresowane, ostatecznie prowadziłoby do wygenerowania kolejnych kosztów obciążających budżet państwa, a w konsekwencji podatników.
Uwzględniając powyższe orzeczenie odnośnie kosztów postępowania, zawarte w pkt 4 orzeczenia, uznać należy za wadliwe, a w konsekwencji wniosek organu rentowegoo prawidłowe rozdzielenie kosztów postępowania, z uwzględnieniem wyniku procesu, jest uzasadniony.
Płatnik składek(...)Sp. z o.o.Zakład Produkcyjny (...)z siedzibą wH.zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w pkt 2 i 4, w części oddalającej odwołania, co do decyzji:
- z dnia 26 czerwca 2014 roku, Nr(...), dotyczącej zainteresowanegoA. S.,
- z dnia 29 listopada 2013 roku, Nr(...), dotyczącej zainteresowanegoM. S. (2),
- z dnia 27 listopada 2013 roku, Nr(...), dotyczącej zainteresowanejI. S.,
- z dnia 29 listopada 2013 roku, Nr(...), dotyczącej zainteresowanegoA. T. (1),
zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego:
a)art. 83 i 41 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które nie dają podstawdo stosowania w prawie ubezpieczeńKodeksu cywilnego, a co za tym idzie, zmiany kwalifikacji umów, tj. unieważniania umów i kreowania innych poza wolą stron, bowiem taka wykładnia narusza wyrażoną w dyspozycjiart. 2 Konstytucjizasadę określoności prawa i zawartą tam zasadę państwa prawa, poprzez dyskrecjonalną kreację stosunku umownego łączącego strony,
b) art. 2a (zasada równości) ustawy systemowej, ponieważ do ubezpieczonych nie stosuje się postanowień Kodeksu cywilnego, ale stosuje się je do ZUS na jego korzyść,aby unieważnić umowy o dzieło,
c)art. 217 Konstytucji, poprzez ustalenie decyzją ZUS wysokości składki, która jest daniną publiczną, w sytuacji, gdy daninę tę może ustalić tylko ustawodawca,
d)art. 83 k.c., poprzez jego wadliwe zastosowanie do zaistniałej sytuacji procesowej, wobec braku możliwości zastosowania regulacjiKodeksu cywilnegodo stosunków wynikających z ustawy o systemie społecznym,
e)art. 92 ust. 1 Konstytucji, ponieważ decyzje wydano z naruszeniem kompetencji - podstawa kompetencyjna ich wydania oparta jest na załączniku do rozporządzenia wydanego w oparciu o ustawę niezawierającą wytycznych,
f) nieważność postępowania, gdyż pełnomocnik ZUS nie udowodnił statusu pracowniczego, wykazując się umową zawartą z Prezesem ZUS. Tylko taka umowa nie naruszaart. 92 Konstytucji, a następnie standardówart. 87 k.p.c.w zw. zart. 176 ust. 1 Konstytucji. Ustrój sądów, czyli kwestia pełnomocnictw musi być uregulowana ustawą, a nie załącznikiem do rozporządzania bez wytycznych,
g) decyzje wydano wbrewart. 268 a k.p.a., wymagającym pisemnych pełnomocnictwdo wydania decyzji. W sprawie nie ma takich pełnomocnictw. Decyzja bez pełnomocnictw dotknięta jest wadą rażącą,
h)art. 627 k.c.w zw. zart. 750 k.c., poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że treść umów łączących odwołującą zA. S.,M. S. (2),I. S.iA. T. (1), ich charakter, okoliczności faktyczne oraz zgodny zamiar stron wskazują jednoznacznie na zawarcie umowyo świadczenie usług, podczas, gdy okoliczności faktyczne sprawy nie dają podstawdo takiej kwalifikacji prawnej łączącego strony stosunku prawnego,
2. błąd w ustaleniach faktycznych:
i) poprzez przyjęcie przez Sąd, że odwołujący i zainteresowani pod pozorem umowyo dzieło, w rzeczywistości zawierali umowę zlecenia, odwołującego nie interesowało uzyskanie określonego, konkretnego dzieła, ale staranne działanie w czasie wykonywania zleconych prac. W tym zakresie wskazał, iż odwołującynie kontrolował sposobu realizacji dzieła, skoro czynności zainteresowanych wykonywane były bez jego nadzoru,
j) wadliwe zasądzenie składki na ubezpieczenie zdrowotne od odwołującego na rzecz zainteresowanych, wobec braku ustawowych podstaw w tym zakresie.
W oparciu o podniesione zarzuty pełnomocnik płatnika składek wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania, poprzez uznanie, iż:A. S.(za okres od 20 lipca do 1 sierpnia 2011 roku),M. S. (2),I. S.,A. T. (1), nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu z tytułu zawartych umówwraz z zasądzeniem kosztów zastępstwa procesowego za I instancję w kwocie 240 zł, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu apelacji płatnik składek podniósł, że kwestionowanymi decyzjami organ rentowy zakwalifikował umowy o dzieło zawarte między płatnikiem, aA. S.(za okres od 20 lipca do 1 sierpnia 2011 roku),M. S. (2),I. S.,A. T. (1), jako umowy zlecenia, nie precyzując dlaczego kwestionowane umowyo dzieło zostały zakwalifikowane, jako umowy zlecenia, a nie przykładowo umowyo charakterze mieszanym, cywilnoprawnym, bądź też przykładowo umowy o pracę.
ZUS nie przedstawił również podstawy kompetencyjnej do takiego zakwalifikowania kwestionowanych umów, a wobec braku wustawie o systemie ubezpieczeń społecznychtakiego umocowania, dowolne kwalifikowanie konkretnej umowy zawartej między stronami, wobec braku możliwości zastosowania regulacjiKodeksu cywilnegodo ich kwalifikacji, uznać należy za niedopuszczalne.
W zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazał, że niedopuszczalne jest stosowanieKodeksu cywilnegodo stosunków ubezpieczeń, stanowi ono bowiem odrębną gałąź prawa w stosunku do prawa cywilnego, a na podstawie jego przepisów stronynie korzystają ze swoich praw podmiotowych, regulowanych prawem prywatnym -Kodeksem cywilnymlubKodeksem pracy, lecz na podstawie prawa ubezpieczeń ZUS realizuje wobec innego uczestnika stosunku prawnego swoje ustawowe kompetencje.
Oznacza to, że przepisy prawa cywilnego mogą być wprost stosowane w sprawachz zakresu ubezpieczeń społecznych wyłącznie w wypadku wyraźnego odesłania do nichprzez normę prawa ubezpieczeń społecznych (np.art. 84 ust. 1 i 8c, art. 85 ust. 1 ustawyz dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych), co znalazło potwierdzenie w jednolitych dotychczas poglądach judykatury.
Autonomiczność i odrębność przepisów prawa ubezpieczeń społecznych wobec przepisów prawa cywilnego sprawia, iż na gruncie stosunków ubezpieczenia społecznego dopuszcza się tylko na zasadzie wyjątku stosowanie wskazanychexpressis verbisregulacji cywilistycznych. W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 grudnia 2005 roku, III UK 120/05(OSNP 2006 nr 21-22, poz. 338) wykluczono możliwość wykładania przepisów prawa ubezpieczeń społecznych z uwzględnieniem reguł słuszności, analogicznie, jak w wyrokuz dnia 23 października 2006 roku, I UK 128/06 (OSNP 2007 nr 23-24, poz. 359), w myśl którego do złagodzenia rygorów prawa ubezpieczeń społecznych nie stosuje się aniart. 5 k.c., aniart. 8 k.p., bo przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter przepisów prawa publicznego.
Na tle powyższych rozważań płatnik podniósł, że rygoryzm prawa publicznegonie może być łagodzony konstrukcją nadużycia prawa podmiotowego, przewidzianąwart. 5 k.c.lub wart. 8 k.p.Zarzut ten w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych musiałby być odniesiony do czynności organu rentowego, który - wydając decyzję -nie korzysta ze swoich praw podmiotowych (regulowanych prawem prywatnym -Kodeksem cywilnymlubKodeksem pracy), lecz realizuje ustawowe kompetencje organu władzy publicznej.
W świetle tego, nie ma podstaw do unieważnienia umowy o dzieło i kreowania na jej miejsce nowej umowy według koncepcji ZUS. Ustawa nie zawiera ani podstaw, ani technik takiej weryfikacji i kreacji zastąpienia umowy stron inną akceptowaną przez ZUS.Na tym tle apelujący płatnik zakwestionował, dlaczego ZUS zaakceptował umowę zlecenia,a nie inną oraz w oparciu o jakie kryteria, ponieważ taką podstawą nie może być art. 6 ustawy systemowej, który wskazuje, że umowa zlecenia podlega oskładkowaniu, ale nie wskazujena jakiej podstawie można ją w ten sposób zakwalifikować.
W ocenie apelującego, nie można doprowadzić do dualizmu, że w relacji na korzyść ZUS stosuje sięKodeks cywilnyi koncepcje unieważniania czynności, a w relacji na korzyść ubezpieczonych, jest to zabronione.
Praktyka dyskrecjonalnego stosowania przepisówKodeksu cywilnegodo samodzielnie wykreowanych stosunków zobowiązaniowych (tj. wybiórczego stosowaniaKodeksu cywilnego) narusza zasadę równości wobec prawa, wyrażoną wart. 32 Konstytucjimającej oczywiście zastosowanie do oceny niniejszej sytuacji, w związku z zasadą nadrzędnościoraz bezpośredniej stosowalności wywiedzionej zart. 8 Konstytucji.
Z kolei, naruszenie art. 2a (wyrażającego zasadę równości) ustawy systemowej wynika z tego, że z wyżej wskazanych przyczyn do ubezpieczonych nie stosuje sięKodeksu cywilnego, nawet w sytuacjach przemawiających na ich korzyść, ale stosuje się jego postanowienia do ZUS na jego korzyść, aby unieważnić umowy o dzieło.
Zgodnie z dyspozycjąart. 217 Konstytucjinakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych,a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionychod podatków następuje w drodze ustawy. W kontekście niniejszego artykułu, zmiana rodzaju umowy narusza w/w artykułKonstytucji, bowiem ZUS ustala poprzez zmianę umowy stron nową wysokość składki, która jest daniną publiczną. Na tle niniejszej regulacji daninę tę może ustalić tylko ustawodawca.
W ocenie pełnomocnika płatnika, niemożliwe do zaakceptowania jest stanowisko,że „umowa o dzieło, której stroną byli ubezpieczeni jest nieważna z mocy prawa i nie byładla nich tytułem ubezpieczenia społecznego w okresach wskazanych w decyzji organu rentowego i powinna być zakwalifikowana jako czynność prawna pozorna (art. 83 § 1 k.c.)”, ponieważ wszystkie elementy muszą wystąpić łącznie: oświadczenie woli musi być złożone tylko dla pozoru, oświadczenie woli musi być złożone drugiej stronie, adresat oświadczenia woli musi zgadzać się na dokonanie czynności prawnej jedynie dla pozoru.
Zgodnie z treściąart. 92 Konstytucji RP„rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane wKonstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawiei w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu”. Natomiast decyzje wydano w trybie kompetencyjnym z naruszeniemart. 92 ust. 1 Konstytucji. Podstawa kompetencyjna ich wydania oparta jest na załącznikudo rozporządzenia wydanego w oparciu o ustawę niezawierającą wytycznych.
W sprawie zachodzi również nieważność postępowania, ponieważ pełnomocnik ZUS nie udowodnił statusu pracowniczego, wykazując się umową zawartą z Prezesem ZUS,a tylko taka umowa nie naruszaart. 92 Konstytucji, a następnie standardówart. 87 k.p.c.w zw. zart. 176 ust. 1 Konstytucji. Podkreślono, że zgodnie z ustawą systemową z dnia13 października 1998 roku, uprawnionym do wydawania decyzji ZUS jest prezes ZUS.Z kolei, procedura przeniesienia pełnomocnictw od Prezesa ZUS na poszczególnych pracowników Oddziałów ZUS oparta jest na statucie ZUS, który ma charakter załącznikadorozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 rokuw sprawie nadania statutu ZUS. Rozporządzenie to wydano w oparciu o delegację ustawową zawartą wart. 74 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która jest pozbawiona wymaganych przezart. 92 ust. 1 Konstytucjiwytycznych. Uznanie za obowiązujące rozporządzenia wydanego bez wytycznych ustawowych jest tożsame z uznaniem, iż władza wykonawcza może wchodzić w kompetencję władzy ustawodawczej i jako takie, jest to niedopuszczalne. Na marginesie wskazał, iż jednym z wyrazów zmiany prawodawczej było uznanie przez NSA w latach 80 uprzedniego stulecia za niedopuszczalną dowolną kreację przez władzę wykonawczą treści rozporządzeń. Całość rozważań zwarta jest w piśmie procesowym skarżącego z dnia 24 lutego 2014 roku.
W zakresie błędu w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji, pełnomocnik odwołującego podnosił następujące zarzuty:
Przyjęty przez Sąd Okręgowy sposób wykładni zamiaru stron stosunku prawnego doprowadził w konsekwencji do błędnej wykładni normart. 627 k.c.w zw. zart. 750 k.c.Skutkiem wadliwej wykładni, Sąd wadliwie ustalił treść umów, uznając je za umowy zlecenia, a wbrew stanowisku Sądu, w wykonaniu przedmiotowych umów dochodziłodo osiągnięcia wyodrębnionego rezultatu.
Zdaniem skarżącego, przedmiot kwestionowanych umów nie jest niezgodny z naturą umowy o dzieło, ustawą, ani zasadami współżycia społecznego, a zatem ich strony mogły stosownie do wyrażonej treściart. 3531k.c.ułożyć stosunek prawny według swojego uznania. Zauważył, iż przedmiot umowy o dzieło może być określony w różny sposób i różny może być stopień dokładności tego określenia, pod warunkiem, że nie budzi on wątpliwościo jakie dzieło chodzi.
Podniósł także, że decyzje wydano wbrewart. 268a k.p.a., wymagającemu pisemnych pełnomocnictw do wydania decyzji, stąd decyzja bez pełnomocnictw dotknięta jest wadą rażącą.
Sąd I instancji, zdaniem apelującego, naruszył także dyspozycjęart. 627 k.c.w zw. zart. 750 k.c., poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że treść umów łączących odwołującego zA. S.,M. S. (2),I. S.iA. T. (1), ich charakter, okoliczności faktyczne oraz zgodny zamiar stron wskazują jednoznacznie na zawarcie umowy o świadczenie usług, podczas, gdy okoliczności faktyczne sprawy nie dają podstaw do takiej kwalifikacji prawnej łączącego strony stosunku prawnego. Wolą stron objęte było zawarcie umowy o dzieło. Strony wiedziały, że przedmiotem umowy jest osiągnięcie określonego rezultatu w postaci wyprodukowania ściśle określonej liczby ogórków w określonym czasie. Przyjmujący zamówienie zobowiązani byli do wykonania określonego dzieła, a zamawiający do zapłaty z góry określonej kwoty tytułem wynagrodzenia, a zatem wykonanie dzieła było warunkiem uzyskania wynagrodzenia.
Ponadto wskazał, że zamawiający w każdej z umów zastrzega sobie możliwość stwierdzenia istnienia wad w wykonanym dziele, co jest elementem charakterystycznymdla umowy o dzieło. Zarówno więc wola stron, charakter umowy, jak i okoliczności sprawy, dają podstawę do przyjęcia, iż strony łączyła umowa o dzieło.
W niniejszej sprawie brak jest także właściwości ZUS w zakresie dochodzenia składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń zdrowotnych, organ rentowy posiada kompetencje w zakresie ustalenia obowiązkowego ubezpieczenia: emerytalnego, rentowego i wypadkowego. Zgodnie z treścią art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych, kompetencje w tym zakresie należądo Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, który rozpatruje indywidualne sprawyz zakresu ubezpieczenia zdrowotnego.
Ustosunkowując się do apelacji płatnika składek, organ rentowy wniósł o jej oddalenie w całości, jako bezzasadnej oraz o zasądzenie od płatnika na rzecz organu rentowego kosztów postępowania apelacyjnego tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych.
W uzasadnieniu odpowiedzi podniósł, że za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.art. 83 i 41 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które nie dają podstaw do stosowania w prawie ubezpieczeńKodeksu cywilnego, a co za tym idzie, zmiany kwalifikacji umów, tj. unieważnienia umów i kreowania innych poza wolą stron, ponieważ ugruntowane orzecznictwo sądów wskazuje na uprawnienie ZUS do ustalania faktycznej treści wzajemnych praw i obowiązków, łączących strony, niezależnie od nazwy, jaką nadały łączącej je umowie. Celem takiego działania jest bowiem prawidłowe objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, który ma charakter powszechny i wynikającyz ustawy. Podstawę orzekania w tym zakresie stanowiart. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.Uprawnienie ZUS do weryfikacji umów rodzących obowiązek ubezpieczenia społecznego nie jest kwestionowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może - wbrew nazwie umowy - zakwalifikować daną pracę jako umowę o świadczenie usług, a nie umowę o dzieło, gdy okoliczności wskazują, że praca faktycznie była wykonywana w ramach takiej umowy.
Odnosząc się do dokonanej przez płatnika składek kwalifikacji umowy, jako umowyo dzieło, wskazał na charakter tej umowy i podkreślił, że nazwa umowy z wyeksponowaniem terminologii służącej podkreśleniu, że umowa ma charakter umowy o dzieło, nie jest elementem decydującym samodzielnie o rodzaju zobowiązania w oderwaniu od oceny rzeczywistego przedmiotu tej umowy oraz okoliczności jej wykonania. Strony, zgodnieze swoją wolą, mogą nazwać łączące je zobowiązanie umową o dzieło, ale decydującydla oceny charakteru tej czynności w odniesieniu do obowiązku ubezpieczenia społecznego, jest rzeczywisty charakter wykonywanej pracy i jej określony efekt, który ustala sięna podstawie treści oświadczenia woli stron, dokonując ich wykładni, zgodnie zart. 65 Kodeksu cywilnego. Jeśli tytuł nie odpowiada istocie umowy, należy badać treść umowyoraz sposób jej faktycznego wykonywania. W rezultacie, nawet zamiar stron zawarcia umowy o dzieło, a także świadome podpisanie takiej umowy, nie mogą nadać cywilnoprawnego charakteru zatrudnienia zainicjowanego taką umową, jeśli wykazuje ono w przeważającym stopniu cechy innego stosunku prawnego, np. umowy o świadczenie usług.
Zdaniem organu rentowego, nie sposób zgodzić się również z zarzutami apelującego odnośnie wadliwości zaskarżonych decyzji, tj., że decyzje wydano w trybie kompetencyjnym z naruszeniemart. 92 ust. 1 Konstytucji, albowiem pomimo dotknięcia decyzji wadami natury formalnej, postępowanie sądowe w sprawach z zakresu prawa ubezpieczenia społecznego skupia się na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania, pozostaje poza przedmiotem postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych - jako sąd powszechny - możei powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które tę decyzję dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego, jako przedmiotu odwołania. Zatem naruszenie przepisówk.p.a.nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji przez sąd ubezpieczeń społecznych, co oznacza, że przepisyk.p.a.nie są przez ten sąd stosowane, zaś sąd ubezpieczeń społecznych ocenia zasadność roszczeń odwołującego się,a nie formalną legalność postępowania przed organem rentowym.
Organ rentowy był także prawidłowo umocowany do wydania zaskarżonych decyzji. Pisemne pełnomocnictwo dla poszczególnych pracowników do wydawania decyzji w imieniu Prezesa ZUS, opatrzone podpisem elektronicznym Prezesa ZUS, zamieszczone jestna powszechnie dostępnej stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodniezart. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej(t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 782 ze zm.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt. 4, lit. A wskazanej wyżej ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Dokumentem urzędowymw rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisanaw dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisówKodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu (art. 6 ust. 2).Jak stanowi art. 7 ust. 1 pkt 1 wymienionej wyżej ustawy, udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej. Biuletyn Informacji Publicznejto urzędowy publikator teleinformatyczny, w postaci ujednoliconego systemu stron w sieci teleinformatycznej (art. 8 ust. 1). W konsekwencji, organ administracji w przypadku informacji udostępnionej w Biuletynie, nie ma obowiązku dokonywania wydrukówz Biuletynu i przesyłania ich żądającemu. Stosownie doart. 5 ust. 2 ustawy z dnia18 września 2001r. o podpisie elektronicznym(t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 262 ze zm.), danew postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym, weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu, są równoważne pod względem skutków prawnych dokumentom opatrzonym podpisami własnoręcznymi.
W pozostałym zakresie, zdaniem organu rentowego, wywody apelacji stanowią jedynie polemikę z ustaleniami Sądu Okręgowego.
W odpowiedzi na apelację organu rentowego płatnik składek wniósł o oddalenie apelacji w całości, jako bezzasadnej i o zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego kosztów postępowania apelacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu odpowiedzi podkreślił, że Sąd I instancji słusznie przyjął, iżK. Ż.w okresie w okresie od 22 lipca 2008 roku do 13 sierpnia 2008 roku nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemui zdrowotnemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia na rzecz płatnika składek(...)Sp. z o.o.  wH.i nie było podstaw do ustalenia podstawy wymiaru składek z tego tytułu i złożenia dokumentów rozliczeniowych. W okresieod 22 lipca 2008 roku do 13 sierpnia 2008 rokuK. Ż.miała 16 lat, a zatem fakt posiadania przez zainteresowaną statusu ucznia nie budzi wątpliwości, była ona jeszczew okresie wakacji szkolnych po III klasie uczniem gimnazjum i nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Płatnik podkreślił, że zgodnie z treściąart. 232 k.p.c., strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne, a organ rentowy nie wskazał natomiast dowodu na okoliczność, że zainteresowana pomimo obowiązku szkolnego, mając 16 lat nie kontynuowała nauki określonego dyspozycjąart. 15 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty, zgodnie z którym nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18 roku życia. Takich ustaleń organ rentowy nie poczynił również przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Bezzasadny w tym zakresie jest zarzut,z którego wynika, że Sąd nie wyjaśnił dostatecznie wszystkich okoliczności istotnychdla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności, czy w spornym okresie ubezpieczonaK. Ż.faktycznie posiadała status ucznia.
W tym zakresie podniósł, że organ rentowy, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie złożył wniosków dowodowych w zakresie ustalania statusu ucznia zgodnie z dyspozycjąart. 6 k.c.
W zakresie kosztów procesu, płatnik składek wskazał, żeart. 102 k.p.c.urzeczywistnia zasadę słuszności i - jako wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu -nie podlega wykładni rozszerzającej. Nie konkretyzuje on pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych”, toteż ich kwalifikacja należy do Sądu, który powinien uwzględnić całokształt okoliczności konkretnej sprawy i kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości.
W niniejszej sprawie nie występują szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanieart. 102 k.p.c., gdyż nie ma po stronie ZUS przesłanki ubóstwa,ani szczególnego charakteru roszczenia, natomiast organ rentowy wydał wadliwe decyzje, które spowodowały, iż płatnik w celu ochrony swoich praw, złożył odwołania do Sądu.ZUS nie wykazał staranności i nie zweryfikował statusu osób, co do których wydał decyzje,a w konsekwencji wydał decyzje, które spowodowały procesy sądowe po stronie odwołującego.
W toku kontroli prowadzonej przez organ rentowy, na żądanie pracownika ZUS, przedłożono umowy o dzieło będące przedmiotem wydania zaskarżonych decyzji, a każdaz tych umów zawierała numer PESEL, bądź datę urodzenia wykonawcy, a zatem profesjonalny podmiot, jakim jest ZUS, winien zweryfikować zgodnie z dyspozycjąart. 6ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, kwestionując charakter zawartej umowy, czy w stosunku do osoby, która zawarła umowę – zainteresowanej, nie zachodzą okoliczności wyłączające obowiązkowe ubezpieczenia społeczne z przyczyn określonychart. 6 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Ponadto, pełnomocnik odwołującego wskazuje, iż skoro odwołujący wygrał proces, który był dla niego konieczny, z uwagi na ochronę jego interesu przed bezprawnymi decyzjami ZUS, a jednocześnie poniósł koszty pomocy prawnej związanej ze szczegółowymi ustaleniami braku podstaw do wydania decyzji o obowiązkowym ubezpieczeniu społecznym: emerytalnym, rentowym, wypadkowych i zdrowotnym z tytułu wykonywania umowyo dzieło na rzecz odwołującego, to brak jest podstaw do odstąpienia o zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Obie apelacje podlegają oddaleniu, jako bezzasadne.
Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że zgodnie zart. 387 § 21k.p.c., jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, ani nie zmienił ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, a w apelacji nie zgłoszono zarzutów dotyczących tych ustaleń, uzasadnienie wyroku może zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyrokuz przytoczeniem przepisów prawa.
Sformułowany przez apelujący organ rentowy zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, skutkujący naruszeniem prawa materialnego, dotyczył w istocie zarzutu o braku oświadczeń osób zainteresowanych co do ich statusu, gdyż płatnik takich dokumentów nie gromadził, zaś w toku postępowania przed organem rentowym, jak i przed Sądem, zainteresowani nie zajęli stanowiska w sprawie i organ rentowy nie wiedział, że część ubezpieczonych posiadała inny tytuł do ubezpieczenia.
Jednakże, w istocie zarzut ten nie dotyczy ustaleń, a oceny tych okoliczności, dokonanej przez Sąd I instancji, które to okoliczności są niesporne i podniesiony został dodatkowo nie, jako meritum sporu, a dotyczy on oceny rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Z kolei, sformułowane w apelacji odwołującej Spółki zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie przez Sąd, że odwołująca i zainteresowani, pod pozorem umowy o dzieło, w rzeczywistości zawierali umowę zlecenia, że odwołującej nie interesowało uzyskanie określonego, konkretnego dzieła, ale staranne działanie w czasie wykonywania zleconych prac oraz wadliwe zasądzenie składki na ubezpieczenie zdrowotne od odwołującej na rzecz zainteresowanych, wobec braku ustawowych podstaw w tym zakresie, również nie są zarzutami co do dokonanych w toku postępowania przed Sądem ustaleń, a jedynieco do oceny charakteru umów łączących strony,
W konsekwencji, żadna ze stron nie zgłosiła zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych Sądu I instancji, a Sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego,ani nie zmienił ustaleń faktycznych Sądu I instancji, z uwagi na brak podstaw ku temu.
W konsekwencji, uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego może zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa (387§ 21k.p.c.).
Mając to na względzie, Sąd Apelacyjny w całości podzielił stanowisko zawartew uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, a to wobec jego trafności i prawidłowości,tak co domeritumsporu, jak i w odniesieniu do zasądzonych kosztów postępowania.
Przedstawione przez oboje apelujących argumenty nie wnoszą do sprawy żadnych nowych okoliczności faktycznych, ani prawnych, mogących stanowić podstawę zmiany zaskarżonego orzeczenia, a stanowią jedynie polemikę z dokonaną przez Sąd I instancjiw ramach swobodnej oceny dowodów, interpretacją przepisów ustawy, wspartą stabilnym orzecznictwem Sądu Najwyższego oraz utrwalonym orzecznictwem sądów powszechnych, wskazanym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Dlatego też, Sąd Apelacyjny na mocyart. 385 k.p.c.orzekł o oddaleniu obu apelacji, jako oczywiście bezzasadnych.
O kosztach postępowania Sąd Apelacyjny orzekł w oparciu oart. 98 k.p.c., mającna względzie odpowiednio stopień wygrania sporu.
Sąd nie znalazł podstaw do zastosowaniaart. 102 k.p.c.
/-/SSO del. M.Pierzycka-Pająk /-/SSA M.Małek-Bujak /-/SSA J.Ansion

Sędzia   Przewodniczący  Sędzia
JR