Sąd Apelacyjny w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 660/16
Data wyroku: 2016-11-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SSA Michał Kłos, Anna Miastkowska
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 448 k.c., art. 23 k.c., art. 24 k.c.

Sygn. akt I ACa 660/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 listopada 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący : SSA Anna Miastkowska  ( spr .)
Sędziowie :S A (...)
del . S O Krzysztof Kacprzak
Protokolant:  st. sekr. sąd. Julita Postolska
po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. w Łodzi na rozprawie
sprawy z powództwaJ. J.
przeciwkoSkarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w Gdańsku, Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku, Sądowi Okręgowemu w Warszawie, Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie i Sądowi Okręgowemu w Słupsku
o zadośćuczynienie
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku
z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt I C 1476/15

1
oddala apelację;

2
zasądza od powodaJ. J.na rzecz Skarbu Państwa -Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

I A Ca 660/16

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 4 marca 2016 roku, wydanym w sprawie z powództwaJ. J.przeciwko wskazanym reprezentantom Skarbu Państwa o zadośćuczynienie, Sąd okręgowy w Płocku oddalił powództwo.
Wyrok został oparty na ustaleniach, które Sąd Apelacyjny podzielił i przyjął za własne.
Sąd I instancji zaznaczył, że powód uczestniczył w szeregu postępowaniach sądowych, w których między innymi składał skargi na przewlekłość postępowania. W odniesieniu do żadnego z tych postępowań nie doszło do wydania prejudykatu, który stwierdzałby niezgodność z prawem wydanych orzeczeń. Powód od 1 lutego 200 roku przebywa w zakładach penitencjarnych, gdzie ma zapewnioną właściwą opiekę medyczną.
Sąd pominął wnioski dowodowe zgłoszone przez powoda jako nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy. Powód nie skonkretyzował zarzutów dotyczących rzekomych wadliwości i błędów procesowych występujących sprawach. Ponadto nie istnieje dowód z akt, a strona ta nie wskazała konkretnych dokumentów znajdujących w tych sprawach, które miałyby być zaliczone w poczet materiału dowodowego. Sąd też podkreślił, że dowód z przesłuchania stron ma charakter subsydiarny i nie może stanowić środka w drodze którego powód będzie poszukiwał twierdzeń stanowiących podstawę faktyczną formułowanych roszczeń. W niniejszej sprawie dowód z przesłuchania stron Sąd uznał za zbędny, nie widział też konieczności dopuszczenia dowodu z opinii biegłych lekarzy, powołując się na fakt, że powód nie wykazał, by cierpiał na jakiekolwiek schorzenia.
W swoich rozważaniach poświęconych ewentualnej odpowiedzialności strony pozwanej, Sąd I instancji ocenił, że nie doszło do naruszenia jakichkolwiek dóbr osobistych powoda w związku z działaniami pozwanych, które według twierdzeń pozwu miałyby charakter bezprawny i wywołujący szkodę. Nie miał też miejsca rozstrój zdrowia w związku z działaniami organów Państwa, co uzasadniałoby żądanie przyznania zadośćuczynienia na podstawieart. 445 § 1 k.c.Przede wszystkim, w ocenie Sądu, nie mogło być mowy o bezprawności działania pozwanych, które to podmioty podejmowały czynności w ramach obowiązującego porządku prawnego.
Sąd podkreślił również, że nie doszło do wydania prejudykatów, które stwierdziłyby niezgodność z prawem kwestionowanych przez powoda orzeczeń sądowych co wykluczało możliwość przypisania pozwanemu odpowiedzialności deliktowej w zakresie objętym pozwem. Postępowania wszczęte przez powoda nie wykazały bezprawnych działań Skarbu Państwa, okoliczność, iż odmówiono powodowi ustanowienia pełnomocnika z urzędu również sama przez się nie stanowiła nie stanowiła skutecznej podstawy faktycznej roszczenia o zadośćuczynienie. Wnoszone skargi na przewlekłość postępowań zostały oddalone lub odrzucone. Sąd nadto zaznaczył, że powód nie przedstawił żadnych przesłanek uzasadniających przyjęcie przesłanek odpowiedzialności pozwanego po myśliart. 417(2) k.c.Powód w sposób subiektywny poszukuje związku między stanem swojego zdrowia a działaniami organów pozwanego, które determinowane są faktycznym nadużywaniem przez powoda uprawnień procesowych poprzez podejmowanie czynności oczywiście bezpodstawnych.
Ostatecznie powództwo zostało oddalone jako całkowicie bezzasadne.
W apelacji od powyższego wyroku powód domagał się zmiany orzeczenia przez uwzględnienie powództwa ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W uzasadnieniu apelacji skarżący zaznaczył, że nie miał możliwości brania udziału w procesie i nie przyznano mu pełnomocnika z urzędu. W jego ocenie zaistniała z tego względu nieważność postępowania. Powód nadto zarzucił, że Sąd I instancji oparł się na odpowiedzi na pozew, nie odnosząc się do materiału dowodowego zawnioskowanego w pozwie. Nie było też zasadne obciążenie go kosztami procesu.
Sąd I instancji zważył co następuje:
Apelacja nie była uzasadniona.
Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd I instancji dokonał poprawnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania nie dopuszczając się przy tym naruszenia przepisów prawa procesowego.
Oddalając wnioski dowodowe powoda Sąd ten słusznie zaznaczył, iżartykuły 244 i 245 k.p.c.nie obejmują dowodu z akt - dowodem mogą być jedynie konkretne dokumenty o cechach wymienionych powyższymi przepisami. Dlatego nie mógł zostać dopuszczony dowód z akt wymienionych w pozwie na okoliczności wskazane przez powoda. Nie budziła też zastrzeżeń decyzja Sądu Okręgowego odmawiająca przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron. Dowód ten ma charakter subsydiarny i jest przeprowadzany jedynie w sytuacji wymienionej wart. 299 k.p.c.Sąd zasadnie przy tym podkreślił, iż przesłuchanie powoda nie mogło w realiach niniejszej sprawy stanowić środka za pomocą którego strona ta będzie poszukiwała twierdzeń stanowiących podstawę faktyczną swoich roszczeń. Na stronie powodowej ciążyła powinność ich precyzyjnego sformułowania z przytoczeniem wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd słusznie przyjął, że powód nie wywiązał się z tego obowiązku.
W niniejszej sprawie nie można też było mówić o nieważności postępowania po myśliart. 379 punkt 5 k.p.c.Skarżący nie był pozbawiony prawa uczestnictwa w procesie. Jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został wprawdzie oddalony, ale decyzja w tym przedmiocie została zaakceptowana przez Sąd II instancji, który oddalił zażalenie powoda na postanowienie z dnia 24 lipca 2015 roku.
Sąd Okręgowy nie dopuścił się również obrazy prawa materialnego.
W pogłębionych rozważaniach poświęconych zasadności roszczenia w świetle wchodzących w rachubę podstaw odpowiedzialności strony pozwanej, Sąd ten słusznie przesądził, iż nie zostały spełnione przesłanki unormowane w przepisachart. 415 k.c.417§ 1 k.c.iart. 417(1) k.c.orazart. 23 i 24 k.c.
Jak podkreślono, nie doszło wydania prejudykatów stwierdzających niezgodność z prawem orzeczeń wydanych w sprawach wymienionych w pozwie. W działaniu organów prowadzących te sprawy nie można się było dopatrzyć bezprawności – wszelkie decyzje zapadały zgodnie z obowiązującymi przepisami i w konkretnych przypadkach były przedmiotem kontroli w drodze instancji. Powód nie wykazał jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że na skutek wydania tych decyzji doszło do naruszenia jego dóbr osobistych czy też wyrządzenia szkody w postaci utraty zdrowia. Nie można było przyjąć by istniał jakikolwiek związek przyczynowy między aktualnym stanem zdrowia powoda a działaniami wskazanych przez powoda jednostek Skarbu Państwa. Źródłem odpowiedzialności Skarbu Państwa nie były orzeczenia odmawiające powodowi zwolnienia od kosztów sądowych czy też ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wszystkie skargi na przewlekłość postępowania w prowadzonych przez skarżącego sprawach sądowych zostały oddalone lub odrzucone.
Przy braku spełnienia podstawowych przesłanek odpowiedzialności pozwanego w postaci bezprawności działania i wystąpienia obiektywnej szkody rozumianej jako naruszenie dobra chronionego prawem, roszczenie powoda nie mogło być uwzględnione. Zaskarżony wyrok był zatem prawidłowy.
Dlatego Sąd Apelacyjny działając na mocyart. 385 k.p.c.oddalił apelację. O kosztach postępowania odwoławczego rozstrzygnięto zgodnie z treściąart. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.iart. 391 § 1 k.p.c.Sąd Apelacyjny nie znalazł przy tym podstaw do odstąpienia od obciążenia powoda powyższymi kosztami po myśliart. 102 k.p.c.Wprawdzie powód przebywa w zakładzie karnym, ale okoliczność ta sama przez się nie przemawiała za zastosowaniem instytucji unormowanej tym przepisem. Powód wszczynając bezskutecznie kolejne procesy sądowe winien się liczyć z przegraną oraz związaną z wynikiem sporów koniecznością zwrócenia stronie przeciwnej poniesionych przez nią kosztów postępowania. Mimo braku dochodów w chwili wyrokowania, powód będzie mógł podjąć zatrudnienie po opuszczeniu jednostki penitencjarnej i wywiązać się z zobowiązań finansowych wobec pozwanego.