Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 4188/14
Data wyroku: 2016-04-04 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Z. Falkowska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy emerytalnej

Sygn. akt VIII U 4188/14

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 2 października 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłJ. K.prawa do emerytury z uwagi na niewykazanie ustawowego minimum zatrudnienia wykonywanego w szczególnych warunkach. Do stażu pracy szczególnych warunkach organ nie uwzględnił okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wŁ.od 22 lutego 1977 roku do 31 marca 1988 roku/decyzja k. 21 plik I akt ZUS/.
Od powyższej decyzjiJ. K.odwołał się w dniu 3 listopada 2015 roku do Sądu Okręgowego w Łodzi i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji ZUS oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, albowiem pracował w szczególnych warunkach jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony w okresie od dnia 22 lutego 1977 roku do dnia 31 grudnia 1983 roku, a jako maszynista koparki od 1 stycznia 1984 roku do 31 marca 1988 roku wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wŁ./odwołanie k. 2 – 4/.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu decyzji/odpowiedź na odwołanie k. 6/.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi

ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 14 maja 2014 roku ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Wnioskodawca nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego, jesturodzony w dniu (...)/wniosek k. 1-5 plik I akt ZUS/.
Wnioskodawca był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wŁ.od 22 lutego 1977 roku do 31 marca 1988 roku, otrzymał zezwolenie, że może pracować jako kierowca kat.C, w dniu 14 czerwca 1988 roku otrzymał opinię, że był zatrudniony w tej firmie jako kierowca samochodu powyżej 3,5 tony w okresie od dnia 22 lutego 1977 roku do dnia 31 lipca 1984 roku, a jako maszynista koparki od 1 sierpnia 1984 roku do 31 marca 1988 roku /pismo k.10, opinia k.22, notatka służbowa k.29 akta osobowe , zeznania wnioskodawcy e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:02:20 w zw. z 00:32:27, zeznania świadkaZ. K.e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:14:55 /.
Firma zajmowała się wymianą torowisk kolejowych i tramwajowych na terenie miasta oraz całej Polski, w zależności od skierowania dyspozytora, zatem wnioskodawca woził szyny, materiały budowlane, tłucznie /zeznania wnioskodawcy e-protokół z dnia 27 października 2015 roku 00:20:22,00:24:46 w zw. z e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:32:27, zeznania świadkaZ. K.e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:14:55 /.
Wnioskodawca posiadał prawo jazdy kat. B+C od dnia 8 kwietnia 1976 roku /pismo akta osobowe k.7, zeznania wnioskodawcy e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:02:20 w zw. z 00:32:27/.
Wnioskodawca jeździł betoniarką, ziłem/notatka służbowa k.29,34 akta osobowe, zeznania wnioskodawcy e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:02:20 w zw. z 00:32:27, zeznania świadkaZ. K.e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:14:55 /.
Wnioskodawca nigdy nie jeździł samochodem poniżej 3,5 tony/zeznania wnioskodawcy e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:02:20 w zw. z 00:32:27, zeznania świadkaZ. K.e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:14:55 /.
Wnioskodawca ukończył kurs operatorów koparek /angaż k.45, wniosek k.46 akta osobowe, zeznania wnioskodawcy e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:02:20 w zw. z 00:32:27/.
Od czasu zdobycia uprawnień na operatora koparki wnioskodawca jeździł w zależności od potrzeb firmy jako kierowca samochodu powyżej 3,5 tony, bądź jako operator koparki gąsiennicowej i kołowej/zeznania wnioskodawcy e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:32:27, zeznania świadkaZ. K.e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:14:55 /.
Jako operator koparki wnioskodawca zajmował się korytowaniem i załadunkiem aut/zeznania wnioskodawcy e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:02:20 w zw. z 00:32:27/.
Firma wystawiła wnioskodawcy świadectwo pracy, z którego wynika, ze był tam zatrudniony w okresie od 22 lutego 1977 roku do 31 marca 1988 roku w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca, ostatnio na stanowisku operatora/ świadectwo pracy akta osobowe k.20/.
W firmie nie było przestojów/zeznania wnioskodawcy e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:02:20 w zw. z 00:32:27, zeznania świadkaZ. K.e- protokół z dnia 23 marca 2016 roku 00:14:55 /.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności o dokumenty zawarte w załączonych do akt sprawy, aktach emerytalnych ZUS oraz o zeznania wnioskodawcy i zeznania świadkaZ. K., które mają tym większy walor dowodowy, że pochodzą od osoby bezpośrednio współpracującej z ubezpieczonym w spornym okresie i korelują z twierdzeniami wnioskodawcy. Świadek ów posiadał zatem pełną wiedzę na temat charakteru zatrudnienia wnioskodawcy w spornym okresie czasu, nie miał żadnego interesu w tym, by zeznawać na jego korzyść, gdyż był osobą obcą, a ponadto zeznania te pozostawały w zgodności z dokumentacją zawartą w aktach osobowych wnioskodawcy, z których w sposób nie budzący wątpliwości wynika charakter zatrudnienia wnioskodawcy, samochody- jakimi świadczył pracę, a także uprawnienia umożliwiające mu poruszanie się określonymi środkami transportu oraz ukończone w tym względzie kursy, a zatem regulujące w poszczególnych latach status zatrudnienia wnioskodawcy w zakładzie pracy.
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi

zważył, co następuje i dokonał następującej oceny materiału dowodowego:
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych oraz przeprowadzonej oceny dowodów, należy uznać, że odwołanie od decyzji emerytalnej zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treściąart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura, po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40 ,jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat- dla kobiet i 65 lat- dal mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
2. Emerytura ,o której mowa w ust.1 , przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego
Stosownie do art. 32 ust. 1 powołanej ustawy, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Ustęp 2 tego przepisu stanowi natomiast, że dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Ustęp 4 cytowanego przepisu stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ustępie 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ustępie 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Przywołane przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz.43 z późn zm.).W myśl § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ustęp 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. W § 3 ustawodawca wskazał, że za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany „wymaganym okresem zatrudnienia” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Z kolei §4 tego rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazieAstanowiącym załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w przedmiotowym postępowaniu był kwestionowany wymagany okres zatrudnienia jeśli chodzi o zatrudnienie w szczególnych warunkach wnioskodawcy, gdyż organ rentowy jedynie zaliczył wnioskodawcy zatrudnienie w tym charakterze w ilości8 lat 1 miesiąc i 22 dni. Pozostałe warunki, co jest okolicznością niesporna wnioskodawca spełniał, zatem do wykazania ustawowego minimum wnioskodawcy brakowało6 lat 10 miesięcy i 8 dni.
Okresy pracy w szczególnych warunkach, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku(II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239)stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz 49 ze zm.)dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.
Przeprowadzone postępowanie wykazało, że wnioskodawca był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wŁ.od 22 lutego 1977 roku do 31 marca 1988 roku, otrzymał zezwolenie, że może pracować jako kierowca kat.C, w dniu 14 czerwca 1988 roku otrzymał opinię, że był zatrudniony w tej firmie jako kierowca samochodu powyżej 3,5 tony w okresie od dnia 22 lutego 1977 roku do dnia 31 lipca 1984 roku, a jako maszynista koparki od 1 sierpnia 1984 roku do 31 marca 1988 roku. Zakład zajmował się wymianą torowisk kolejowych i tramwajowych na terenie miasta oraz całej Polski, w zależności od skierowania dyspozytora, zatem wnioskodawca woził szyny, materiały budowlane, tłucznie, jeździł betoniarką, ziłem posiadał prawo jazdy kat. B+C od dnia 8 kwietnia 1976 roku i nigdy nie jeździł samochodem poniżej 3,5 tony.  Od czasu zdobycia uprawnień na operatora koparki wnioskodawca jeździł w zależności od potrzeb firmy jako kierowca samochodu powyżej 3,5 tony, bądź jako operator koparki kołowej lub gąsiennicowej-wtedy wnioskodawca zajmował się korytowaniem i załadunkiem aut , a w firmie nie było przestojów.
Biorąc zatem pod uwagę zatrudnienie wnioskodawcy i charakter pracy na stanowiskach zaliczanych do pracy w szczególnych warunkach wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wŁ.od 22 lutego 1977 roku do 31 marca 1988 roku stanowi tookres 11 lat 8 miesięcy i 7 dni, co łącznie po zsumowaniu z okresem pracy w szczególnych warunkach uznanym przez ZUS przekroczy 15- letni wymagany okres takiej pracy.
Załącznik do przywołanego na wstępie rozporządzenia - Wykaz A zatytułowany “Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego” zawiera listę prac rodzajowo zróżnicowanych wedle kryterium branżowego. W dziale VIII pod poz. 2 wykaz ten przewiduje prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów, a w dziale V pod poz. 3 wykaz ten przewiduje prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych.
Powyższe stanowiska wymienione są w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 64 Ministra Komunikacji z dnia 29 czerwca 1983 roku w sprawie prac w szczególnych warunkach w zakładach resortu komunikacji, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej - w wykazie A dziale VIII poz.2 pkt.5 i dziale V poz. 3 pkt. 2 i 3,wydanego na podstawie § 1 ust. 2 przytoczonego wyżej rozporządzenia.
Wykazy wymieniają zatem taki rodzaj pracy, jaki wedle nie budzących wątpliwości ustaleń, wykonywał ubezpieczony, niezależnie od tego, iż stanowiska te zajmował w zależności od potrzeb, gdyż każde z nich zaliczane jest do zatrudnienia w warunkach szczególnych.
Mając powyższe ustalenia na uwadze Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi uznał, iż ubezpieczony spełnił wszystkie wymagane warunki do uzyskania prawa do emerytury. W dniu 12 maja 2014 roku ukończył 60 rok życia, a tym samym osiągnął wiek emerytalny. Udowodnił, iż przez ponad 15 lat wykonywał pracę w szczególnych warunkach.
W związku z powyższym Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi na podstawieart. 47714§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję odmawiającą prawa do emerytury i przyznał ubezpieczonemu to prawo od miesiąca złożenia wniosku, z uwagi naart. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Stosownie do wyników postępowania, Sąd obciążył organ rentowy obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego poniesionych przez wnioskodawcę. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Sąd ustalił na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.).