Sąd Rejonowy w Kędzierzynie Koźlu
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 334/15
Data wyroku: 2016-04-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maciej Bainczyk
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art. 135 k.r.o
Teza: powództwo oddala

Sygn. akt III RC 334/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 kwietnia 2016 r.
Sąd Rejonowy w Kędzierzynie-Koźlu Wydział III Rodzinny i Nieletnich
w składzie:
Przewodniczący SSR Maciej Bainczyk
Protokolant stażysta Monika Mikołajczyk
po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2016 r. w Kędzierzynie-Koźlu
na rozprawie
sprawy z powództwa małoletniegoD. T.reprezentowanego przezA. T.
przeciwkoC. P.iE. P.
o alimenty

1
powództwo oddala,

2
zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanychC. P.iE. P.kwoty po 77 zł (siedemdziesiąt siedem złotych) na rzecz każdego z pozwanych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sygn. akt III RC 334/15

UZASADNIENIE
A. T.reprezentująca interesy małoletniegoD. T.wystąpiła o zasądzenie alimentów odpowiednio w kwocie 500 zł odC. P.oraz w kwocie 500 zł odE. P..
Na uzasadnienie pozwu wskazała ona, iż ojciec małoletniego powoda nie wywiązuje się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem syna. Nie kontaktuje się z nim od 12 lat, przez co strona powodowa nie jest w stanie ustalić jego aktualnego miejsca pobytu. Pozwani, a zarazem dziadkowie małoletniego z strony ojca, nie chcieli z nią rozmawiać na temat pozwanego. Inicjująca postępowanie podała, iż samotnie wychowuje małoletniego oraz samodzielnie łoży na jego utrzymanie. Wskazała ona, iż jej dochody nie pozwalają na całkowite zaspokojenie potrzeb małoletniego i musi w tymże zakresie korzystać z pomocy finansowej rodziny i przyjaciół.
W reakcji na pozew pozwani wnieśli o jego oddalenie. W szczególności zarzucili oni, iż strona powodowa nie wskazała na czynności podejmowane przez nią celem ustalenia aktualnego miejsca pobytu ojca małoletniego, albowiem to on w pierwszej kolejności winien łożyć na zaspokojenie potrzeb małoletniego. Dalej podnieśli, iż strona powodowa nie wykazała comiesięcznych kosztów utrzymania małoletniego, w tym przede wszystkim przyczyny zwiększenia jego uzasadnionych potrzeb o 100% - z uwagi na wysokość dochodzonego roszczenia. Nie przedłożono także, zdaniem pozwanych, żadnych informacji odnośnie dochodzenia należnych powodowi alimentów z Funduszu Alimentacyjnego. Nadto podnieśli oni, iż są osobami starszymi, schorowanymi, których znaczna część dochodów jest przeznaczana na zakup lekarstw oraz ponoszenie kosztów wizyt lekarskich.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
MałoletniD. T.,ur. (...)jest synemB. P.iA. T.Bezspornym w sprawie pozostaje, iżB. P.jest synemC.iE. P..
dowód:

-

decyzja o zmianie nazwiska powódki, k. 4,

odpis zupełny aktu urodzenia małoletniego - k. 26 akt sprawy III RC 366/10

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 1 grudnia 2010 r. wydanym w sprawie III RC 366/10 zasądzono odB. P.na rzecz małoletniegoD. T.(wówczasP.) alimenty w kwocie 500 zł miesięcznie.
W tamtym czasie małoletni miał 8 lat. Wraz z matką zamieszkiwał na terytorium Anglii, uczęszczał tam do szkoły. Pozwany nigdy nie płacił alimentów na syna. Już wówczas nieznane było jego miejsce pobytu, nie wziął on czynnego udziału w sprawie. Matka małoletniego otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 800 funtów miesięcznie. Ponadto otrzymywała 20 funtów tygodniowo tytułem świadczenia rodzinnego oraz 60 funtów tygodniowo z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
Prowadzone względemB. P.postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kędzierzynie-KoźluP. S.pod sygn. Kmp 64/11 pozostawało bezskuteczne.
Powódka nie pobiera świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczeń rodzinnych, oraz świadczeń z funduszu pomocy społecznej na rzecz małoletniego.
dowód:

-

wyrok, zeznania powódki, odpis zupełny aktu urodzenia małoletniego - k. 26, 28, 30 akt sprawy III RC 366/10,

zaświadczenie komornika o bezskuteczności egzekucji k. 9,

zaświadczenie(...)W.z dnia 14.12.2015 r. k. 66-67,

zaświadczenie(...)W.z dnia 11.12.2015 r. k. 68,

MałoletniD. T.zamieszkuje wraz z matką w Anglii od 11 lat. Zajmują dom przydzielony na zasadzie świadczenia socjalnego. Nie planują powrotu do kraju.
Małoletni ma 13 lat, uczęszcza do 2 klasy gimnazjum. Na miesięczne koszty jego utrzymania składają się kwoty 30 funtów na odzież i obuwie (w tym na zakup mundurka do szkoły) oraz 30 funtów na bilet miesięczny. Małoletni nie musi uiszczać opłat za podręczniki szkolne. Nadto matka małoletniego ma przeznaczać ok. 300 funtów miesięcznie na zakup żywności dla rodziny.
A. T.ma 43 lata. Nie pozostaje w nowym związku. Nie ma innych dzieci. Pracuje w Wielkiej Brytanii jako pakowacz od 2006 r. i uzyskuje miesięczne wynagrodzenia w wysokości 1077 funtów. Nadto tytułem świadczenia rodzinnego otrzymuje 20 funtów tygodniowo oraz 80 funtów miesięcznie świadczenia na rzecz małoletniego z uwagi na wysokość uzyskiwanego przez nią wynagrodzenia. Matka małoletniego dojeżdża do pracy około 15 mil. Pracuje przez 40 godzin w tygodniu i w stałym miejscu zatrudnienia nie ma możliwości pracowania w nadgodzinach. Jej dochód za rok 2015 wyniósł 15.083,29 funtów.
Miesięczne koszty utrzymania wspólnego domu obejmują: 440 funtów za czynsz, 80 funtów za wywóz śmieci, 105 funtów za energię elektryczną, 28 funtów za Internet, 35 funtów za telefon, 12 funtów za telewizję.A. T.posiada samochódA. (...)rocznik 2004, zakupiony za kwotę 2.500 funtów. Opłaca z tego tytułu 60 funtów miesięcznie za ubezpieczenie oraz 12 funtów miesięcznie za podatek drogowy. Poza samochodem nie ma innego majątku.
Matka małoletniego spłaca dwie pożyczki, przy łącznej miesięcznej racie w wysokości 313 funtów.
dowód:

-

wydruki z rachunku bankowego powódki k. 10-16,

informacja o zadłużeniu bankowym powódki wraz z tłumaczeniem, rozliczenie podatkowe powódki za lata 2014 i 2015 wraz z tłumaczeniem, informacja o rocznym wynagrodzeniu powódki wraz z tłumaczeniem, kopia umowy pożyczki wT.Bank wraz z tłumaczeniem k. 78-93,

zeznania powódkiA. T.k. 130-131

C. P.ma 67 lat, aE. P.70 lat. Oboje pozwani pozostają w związku małżeńskim, wspólnie zamieszkują w mieszkaniu własnościowym.E. P.uzyskuje emeryturę w wysokości 2116,73 zł, natomiastC. P.w wysokości 1517,60 zł. Pozwani nie mają zobowiązań finansowych. Posiadają 16-letni samochód. Nie posiadają oszczędności.
Pozwany cierpi na zmiany zwyrodnieniowe obu stóp, przewlekłą dyskopatię, nadciśnienie tętnicze oraz komorowe zaburzenia rytmu serca.
Miesięczne koszty ich utrzymania obejmują: 670 zł za czynsz, 87 zł za energię elektryczną, 114 zł za gaz, 35 zł za telefon, 48 zł za podatek od nieruchomości (co 3 miesiące), 644 zł za OC (raz na rok), 288 zł za dzierżawę (raz na rok), 163 zł za działkę (raz na rok). Nadto na leki wydają wspólnie ok. 250-300 zł (100 złC., 150-200 złE.). Korzystają także z prywatnych wizyt lekarskich średnio 1-2 razy do roku, przy koszcie jednej wizyty w granicach 200 zł.
Nie mają kontaktu z synemB. P.od 10 lat. Nie kontaktowali się nigdy z małoletnim powodem i jego matką, przed wytoczeniem powództwa nie wiedzieli o istnieniu wnuka.
dowód:

-

kopie rachunków, przelewów, decyzja o podatku od nieruchomości, zawiadomienie o wysokości opłat, kopia polisy ubezpieczeniowej, k. 40-55,

kopia decyzji emerytalnych pozwanych, k. 56-57,

kopia dokumentacji medycznej odnośnie stanu zdrowiaE. P., k. 58-60, 126-129,

zeznania pozwanejC. P., k. 138,

zeznania pozwanegoE. P., k. 138-139

Sąd zważył co następuje:
Powództwo, w ocenie sądu, nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 129 k.r.o.obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Nadto, w myślart. 132 k.r.o., obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Uszczegóławiając powyższe regulacje przepisart. 133 § 2 k.r.o.stanowi, iż poza wypadkiem świadczeń alimentacyjnych rodziców względem ich dzieci uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku. W związku z powyższym wymaga podkreślenia zasada, iż dziadkowie są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych dopiero wówczas, gdy ich wnuk nie może żądać spełnienia obowiązku alimentacyjnego od osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, gdyż takowej nie ma albo, gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami oraz gdy pozostaje on w niedostatku. Konieczne jest więc spełnienie obu przesłanek wynikających z powyżej wskazanych przepisów, a więc niemożności dostarczenia niezbędnych środków utrzymania uprawnionemu do alimentacji oraz pozostawanie w niedostatku.
Pojęcie niedostatku było wyjaśniane w wielu orzeczeniach Sądu Najwyższego, które wskazują, że występuje on nie tylko wtedy, gdy uprawniony do alimentacji (wierzyciel alimentacyjny) nie ma żadnych środków utrzymania, lecz także wówczas, gdy osoba uprawniona nie może w pełni zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb (patrz także: Sąd Najwyższy w wyroku z 20 stycznia 2000 r. w sprawie I CKN 1187/99, LEX 51632). Nadto zapatrywania doktryny wskazują, iż o osobie ubiegającej się o alimenty z powodu niedostatku można mówić wówczas, gdy nie potrafi ona zaspokoić samodzielnie swych potrzeb na poziomie zbliżonym do minimum socjalnego, przy czym „nie potrafi" to znaczy, że nie posiada dostatecznych środków pomimo podejmowania starań, by je pozyskać.
Mając na uwadze powyższy stan prawny sąd musiał przede wszystkim ocenić, czy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności do alimentacji względem powoda wywiązuje się z tego obowiązku, a także w jakiej sytuacji materialnej znajduje się małoletni. Ustalono przy tym, iż zasądzone odB. P.alimenty w kwocie 500 zł miesięcznie nie są przez niego uiszczane nawet w znikomym wymiarze, a prowadzona przez komornika sądowego egzekucja pozostawała bezskuteczna. Stąd matka małoletniego może wobec tego liczyć jedynie na środki finansowe uzyskiwane z tytułu świadczonej pracy oraz z tytułu otrzymywanych zasiłków.
W tym miejscu wypada także podkreślić, iż dopiero w momencie, gdy żadne z rodziców nie byłoby w stanie podołać obowiązkowi alimentacyjnemu względem dziecka, wchodzi w grę posiłkowy obowiązek dalszego krewnego. Dlatego też przy ustaleniu, iż matka małoletniego będzie w stanie sama zapewnić mu odpowiednie środki bytowe, obowiązek dalszego krewnego w niniejszej sprawie nie będzie w ogóle wchodzić w rachubę.
Ustalając koszty utrzymania małoletniego sąd, kierując się treścią zeznań matki małoletniego przyjął, iż na koszty utrzymania małoletniego składają się następujące kwoty: ok. 150 funtów na zakup żywności (1/2 kwoty 300 funtów – według zeznań powódki), 30 funtów na odzież i obuwie oraz 30 funtów na bilet miesięczny, co łącznie daje kwotę 210 funtów miesięcznie. Dodatkowo sąd uwzględnił wśród usprawiedliwionych wydatków na rzecz małoletniego część kosztów utrzymania mieszkania w kwocie 200 funtów miesięcznie, uznając w oparciu o zasady doświadczenia życiowego, że taka suma wiąże się bezpośrednio z zaspokojeniem potrzeb życiowych małoletniego, przy łącznych wydatkach na ten cel wynoszących 700 funtów miesięcznie (440 funtów za czynsz, 80 funtów za wywóz śmieci, 105 funtów za energię elektryczną, 28 funtów za internet, 35 funtów za telefon, 12 funtów za telewizję).
W ocenie sądu wydatki wynikające z zeznań matki małoletniego nie budziły istotnych wątpliwości, pozostając typowymi dla dziecka w tym wieku, zatem sąd uznał, że na łącznie na utrzymanie małoletniego niezbędna jest kwota rzędu 410 funtów miesięcznie, co odpowiada kwocie około 2.214 zł (przy przyjęciu średniego kursu 1 funt brytyjski = 5,4 zł).
Przechodząc do ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji majątkowej matki małoletniego sąd przyjął, iż na chwilę obecną otrzymuje ona miesięczne wynagrodzenie w wysokości 1.077 funtów pracując w magazynie jako pakowacz. Nadto otrzymuje ona tytułem świadczeń rodzinnych łącznie kwotę ok. 160-180 funtów miesięcznie (20 funtów tygodniowo tytułem świadczenia rodzinnego oraz 80 funtów miesięcznie świadczenia na rzecz małoletniego z uwagi na wysokość uzyskiwanego przezA. T.wynagrodzenia). Łącznie dysponuje ona więc dochodami rzędu ok. 1.230-1.250 funtów miesięcznie, co, w ocenie sądu, z powodzeniem pozwala jej na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb małoletniego, które stanowią ok. 30% dostępnych jej dochodów. Odnosząc się do treści zeznań powódki zauważyć należało, że potrzeby dotyczące wyżywienia małoletniego są zaspokajane w całości, zaś ewentualne dodatkowe wydatki na ten cel – obejmujące (niewykazaną przez stronę powodową) różnicę pomiędzy kosztami wyżywienia w szkole a kosztem przygotowania kanapek – czy też koszty dotyczące wycieczek szkolnych, pozostają, zdaniem sądu, w zakresie możliwości finansowych matki małoletniego.
Zaznaczyć należy przy tym, że wątpliwe z punktu widzenia racjonalności gospodarki finansowej w ramach domowego budżetu jest zaciąganie przez matkę małoletniego zobowiązań finansowych, w szczególności niejasna wydaje się celowość zaciągnięcia drugiego z kredytów – na zakup samochodu osobowego. Mając świadomość wysokości uzyskiwanych dochodów oraz konieczność zaspokajania potrzeb syna powyższy zakup - rzędu 2.500 funtów, generujący dalsze wydatki w postaci ubezpieczenia i podatku drogowego po 72 funty miesięcznie oraz niebagatelnych zakupu paliwa - nie pozostawał chyba wśród wydatków koniecznych. W szczególności zauważyć należało, że pożyczka ta została zaciągnięta w 2014 r., w związku z czym twierdzenia o konieczności dojazdu do pracy pozostawały nieuzasadnione zważając na to, iż powódka pracuje w tejże firmie nieprzerwanie od 2006 r., gdzie we wcześniejszym okresie nie korzystała z samochodu, zaś małoletni do szkoły dojeżdża samodzielnie.
Podsumowując więc powyższe rozważania sąd doszedł do przekonania, że matka małoletniegoA. T., uzyskując znaczne dochody oraz zaciągając dodatkowe zobowiązania, jest w stanie bez uszczerbku koniecznego do utrzymania siebie sprostać w całości ponoszeniu kosztów utrzymania małoletniego. Skoro zatem uprawniony do alimentów nie pozostaje w niedostatku, a jego usprawiedliwione potrzeby obiektywnie mogą być z powodzeniem zaspokojone przez matkę, powództwo skierowane przeciw pozwanym podlegało oddaleniu.
Dlatego też sąd orzekł jak w punkcie 1. wyroku.
W pkt 2. wyroku, sąd opierając się na§ 7 ust. 1 pkt 11 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduzasądził od strony powodowej zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 77 zł.