Sąd Okręgowy w Łodzi
XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
Sygnatura akt: XIII Ga 1097/15
Data wyroku: 2016-05-27 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: SR (del.) Małgorzata Kowalska (ref.), SO Jarosław Pawlak, Sędzia SO Ryszard Badio
Słowa kluczowe: Przewozowe Prawo
Podstawa prawna: art. 51 prawa przewozowego

Sygn. akt XIII Ga 1097/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 21.09.2015 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.przeciwko(...)spółce jawnej z siedzibą wB.zasądził na rzecz powoda od pozwanego ustawowe odsetki od kwoty 1.845,00zł od dnia 09 marca 2013 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 93,00zł tytułem zwrotu opłaty i kwotę 617,00zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Postanowieniem z dnia 05 lutego 2014 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi umorzył postępowania w zakresie kwoty 1.845zł wobec cofnięcia powództwa w tym zakresie przez powoda.
Powyższe orzeczenie zapadło na podstawie poniższych ustaleń faktycznych:
Powód jako przewoźnik otrzymał od zleceniodawcy(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wB.zlecenie transportowe przewozu towarów nr(...)z dnia 06 lutego 2013 roku. Odbiorcą przewozu była strona pozwana, przez którą towar został odebrany i nie zakwestionowany.
Powód na podstawie wykonanego zlecenia wystawiłfakturę VAT nr (...)z dnia 20 lutego 2013 roku na kwotę 1.845zł brutto. Zleceniodawca upoważnił powoda do wystawienia faktury VAT bez podpisu Zleceniodawcy.
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąsiedzibą wB.wobec strony powodowej nie zostało zrealizowane. W dniu 29 maja 2013 roku Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach X Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.obejmującą likwidację majątku. Powód zgłosił swoją wierzytelność w terminie.
Na podstawieart. 51 ust. 1 Prawa przewozowegow dniu 20 grudnia 2013 roku powód wezwał stronę pozwana jako odbiorcę przesyłki do zapłaty wynagrodzenia za przewóz wraz z odsetkami.
W dniu 03 stycznia 2014 roku strona pozwana dokonała płatności w zakresie roszczenia głównego tj. w kwocie 1.845,00zł.
W ocenie Sądu Rejonowego powództwo w części, której nie zostało umorzone postepowanie, zasługiwało na uwzględnienie w całości. W tym przedmiocie Sąd Rejonowy wskazał, iż spór pomiędzy stronami dotyczył jedynie kwestii zasadności roszczenia wobec strony pozwanej i niedopuszczalności drogi sądowej w dniu wytoczenia powództwa. Pozwana spółka dokonała zapłaty żądanej kwoty, jednakże nie uregulowała wobec powoda roszczenia w zakresie odsetek.
Sąd Rejonowy wskazał, mając na uwadze treśćart. 75 ust. 1 prawa przewozowego, iż niedopuszczalność drogi sądowej w niniejszej sprawie miała charakter tylko czasowy i istniała w dniu wniesienia pozwu ale mimo upływu czasu strona pozwana ostatecznie nie dokonała zapłaty żądanych odsetek za opóźnienie.
Od wskazanego wyroku apelację złożył pozwany zaskarżając go w całości zarzucając mu:
naruszenie przepisów postępowania

a
art. 51 ust. 1 Prawa przewozowegow zw. zart. 455 k.c.poprzez jego błędną wykładnię, i w konsekwencji przyjęcie, że do należności ciążących na przesyłce, do których zapłaty zobowiązany jest odbiorca przesyłki, oprócz przewoźnego należą również odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie przewoźnego przez nadawcę na rzecz przewoźnika, podczas gdy zobowiązanie odbiorcy do zapłaty należności jest zobowiązaniem samoistnym, a zatem nie obejmuje skutków niewykonania/nienależytego wykonania zobowiązania nadawcy przesyłki względem przewoźnika. Tym samym zobowiązanie pozwanej jest zobowiązaniem bezterminowym i powinno być zapłacone nie wcześniej niż niezwłocznie po wezwaniu.

nadto z ostrożności procesowej skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego tj.

a
art. 98 k.p.c.w zw. zart. 6 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. 2002 nr 163 poz. 1349) poprzez ich błędne zastosowanie przyjęcie, że pozwany przegrał sprawę co do kwoty 1.845zł i w konsekwencji zasądzenie 600zł na rzecz powoda tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, podczas gdy pozwany ewentualnie mógł przegrać sprawę co do kwoty odsetek ustawowych tj. 197,79zł, w związku z czym należne ewentualnie powodowi koszty zastępstwa procesowego wynosić powinny 60zł,

b
naruszenie przepisów postępowania tj. art. 79 ust. 1 ppkt. b ustawy z dnia 27 maja 2014 roku p kosztach sadowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2014 poz. 1025) poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie obowiązku zwrócenie powodowi całej uiszczonej opłaty od pozwu pomimo cofnięcia pozwu przez powoda co do całości należności głównej przed wysłaniem odpisu pozwu pozwanej i w konsekwencji zasądzenie od pozwanej w/w opłaty.

Wskazując na powyższe uchybienia apelujący wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości;
- zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych za obie instancje,
ewentualnie wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku w przedmiocie postanowienia o kosztach sądowych poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 77,00zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
- zasądzenie do powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych za instancję odwoławczą.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest zasadna.
W niniejszej sprawie powód dochodzi swojego roszczenia w oparciu o przepisart. 51 ust. 1 Prawa przewozowego. Zgodnie z treścią wyżej wskazanego przepisu „przez przyjęcie przesyłki i listu przewozowego odbiorca zobowiązuje się do zapłaty należności ciążących na przesyłce”. Niewątpliwie do należności ciążących na przesyłce zalicza się przewoźne. Pozwana spółka nie kwestionowała swojego zobowiązania i po wezwaniu do zapłaty w dniu 3 grudnia 2014 roku uiściła na rzecz powoda kwotę 1.845zł.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na charakter roszczenia wskazanego wart. 51 ust. 1 prawa przewozowego. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, które podziela Sąd odwoławczy, wyrażonym w wyroku z dnia 20 lipca 2006 roku sygn. akt V CSK 115/06 (Legalis) „Dług odbiorcy, w oparciu o przepisart. 51 ust. 1 Prawa przewozowego, powstaje z mocy prawa z chwilą przyjęcia przesyłki wraz z listem przewozowym i istnieje w zasadzie niezależnie od długu jakiejkolwiek innej osoby wobec przewoźnika”. Wyżej wskazanyart. 51 ust. 1 Prawa przewozowegoma charakter bezwzględnie obowiązującego, w innej sytuacji zwolnienie odbiorcy z obowiązku zapłaty musiałoby nastąpić za zgodą przewoźnika (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 lutego 2006 roku sygn. akt V CSK 129/05 Legalis).
W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z normąart. 75 ust. 1 i 2 Prawa przewozowegodochodzenie roszczeń w postępowaniu sądowym na podstawie ustawy lub przepisów wydanych w jej wykonaniu przysługuje uprawnionemu po bezskutecznym wyczerpaniu drogi reklamacji, przewoźnikowi zaś – po bezskutecznym wezwaniu zobowiązanego do zapłaty. Reklamacje lub wezwanie do zapłaty uważa się za bezskuteczne, jeżeli dłużnik nie zapłacił dochodzonych należności w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia reklamacji lub wezwania do zapłaty. Brak wyczerpania postępowania reklamacyjnego (lub wezwania do zapłaty) ma charakter przejściowego braku legitymacji biernej odbiorcy, prowadzący w razie niewykorzystania postępowania reklamacyjnego do oddalenia powództwa jako przedwcześnie wniesionego (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2002 roku w sprawie sygn. akt IV CKN 939/00). Wskazany przejściowy brak legitymacji procesowej, wynikający z niewyczerpania postępowania reklamacyjnego, może zostać uzupełniony także po wniesieniu powództwa. W niniejszej sprawie powództwo zostało wniesione (w dniu 24 grudnia 2013 roku) mimo braku upływu trzech miesięcy od daty wezwania pozwanej spółki do zapłaty (wezwanie z dnia 20 grudnia 2013 roku). Termin czasowego braku legitymacji biernej pozwanej (określony wart. 71 ust. 2 prawa przewozowego) upłynął w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Niewyczerpanie postępowania reklamacyjnego rodzi skutki materialnoprawne podobne jak niewymagalność roszczenie (podobnie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 27 lutego 2006 roku Sąd Najwyższy sygn. akt V CSK 129/05 oraz Komentarz do Kodeksu postepowania cywilnego (…) 2012 teza 3 do art. 47912A. Jakubecki). Zatem brak upływu terminu określonego wart. 71 ust. 2 prawa przewozowegopowoduje, iż pozwana spółka nie pozostaje w opóźnieniu w płatności roszczenia wskazanego w art. 51 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy. Skoro zatem pozwana spółka dokonała płatności kwoty 1.845zł w dniu 3 stycznia 2014 roku (przed upływem trzymiesięcznego terminu zart. 71 ust. 2 Prawa przewozowego) zatem stronie powodowej nie przysługuje roszczenie o zapłatę odsetek. Mając powyższe na uwadze Sąd zmienił zaskarżony wyrok w pkt. 1 w ten sposób, że oddalił powództwo.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. zart. 391§1 k.p.c.zaś na podstawieart. 101 k.p.c.Sąd orzekł o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego w zakresie umorzonego postepowania uznając, iż pozwanemu przysługuje zwrot kosztów bowiem nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu.
Sąd odwoławczy zasądził na rzecz strony pozwanej kwotę 677,00zł tytułem kosztów postępowania tj. koszty zastępstwa procesowego za pierwszą instancję w kwocie 617,00zł oraz za druga instancje w kwocie 90zł. Pozwany poniósł koszty z tytułu opłaty od apelacji w kwocie 30 zł, wynagrodzenie pełnomocnika za drugą instancję wynosi 60 zł, zaś za pierwszą instancję – 617,00zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika za pierwszą instancję ustalono zgodnie z treścią§2 ust. 1w zw. z§6 pkt 3zaś wysokość wynagrodzenia pełnomocnika za drugą instancję ustalono zgodnie z treścią§2 ust. 1w zw. z§6 pkt 1w zw. zart. 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. z 2002r. Nr 163 poz. 1349 z późn. zm.).
SSO Jarosław Pawlak SSO Ryszard Badio SSR (del do SO) Małgorzata Kowalska