Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 345/16
Data wyroku: 2016-07-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anita Jarząbek-Bocian, Małgorzata Bańkowska, Anna Zawadka
Słowa kluczowe: Przestępstwo
Podstawa prawna: art. 178 a § 1 i 4 k.k.

Sygn. akt VI Ka 345/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lipca 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Anna Zawadka (spr.)
Sędziowie:  SO Małgorzata Bańkowska
SO Anita Jarząbek - Bocian
protokolant: asystent sędziego Karolina Sikorska
przy udziale prokuratora Mariusza Ejflera
po rozpoznaniu dnia 6 lipca 2016 r.
sprawyS. P.s.W.iK.ur. (...)wW.
oskarżonego o przestępstwo zart. 178a § 1 i 4 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
z dnia 7 października 2015 r.    sygn. akt IV K 578/15
wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. D.kwotę 516,60 zł obejmującą wynagrodzenie za obronę z urzęduw instancji odwoławczej oraz podatek VAT; zwalnia oskarżonego od kosztów sądowychw postępowaniu odwoławczym, przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa.
SSO Małgorzata Bańkowska  SSO Anna Zawadka  SSO Anita Jarząbek-Bocian
Sygn. akt VI Ka 345/16

UZASADNIENIE
S. P.został oskarżony o to, że: w dniu 17 czerwca 2012 roku wW.umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym określone wart. 45 ust 1 Ustawy Prawo o ruchu drogowymw ten sposób, że znajdując się pod wpływem środków odurzających zabronionych przez ustawę kierował w ruchu lądowym samochodem osobowym markiT.nr rej. (...), będąc wcześniej skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu za prowadzenie pojazdu mechanicznego pod wpływem środka odurzającego i dopuszczając się tego czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego przez Sąd w związku ze skazaniem za przestępstwo, to jest o czyn zart. 178 a § 1 i 4 k.k.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie wyrokiem z dnia 7 października 2015r. w sprawie o sygn. akt IV K 578/15 oskarżonegoS. P.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, z tym, że ustalił, że oskarżony zarzuconego mu czynu dopuścił się na drodze publicznej, co stanowi przestępstwo zart. 178a § 1 i 4 k.k.i za to na podstawieart. 178a § 1 i 4 k.k.skazał go na karę 9 ( dziewięciu) miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawieart. 42 § 2 k.k.w zw. zart. 43 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 4 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoS. P.środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 (pięciu) lat. Na podstawieart. 63 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 4 § 1 k.k.zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, zaokrąglając do pełnego dnia, w dniach od 17.06.2012r. do 19.06.2012r. przy czym jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności. Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonegoS. P.w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.
Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który zaskarżył wyrok na korzyść oskarżonego w części dotyczącej orzeczenia o karze pozbawienia wolności. Na podstawieart. 427 § 1 k.p.k.iart. 438 pkt 4 k.p.k.skarżący zarzucił wyrokowi rażącą niewspółmierność (surowość) wymierzonej kary pozbawienia wolności poprzez niezastosowanie w stosunku do oskarżonegoS. P.warunkowego zawieszenia wykonania kary . Podnosząc powyższy zarzut wnosił o zmianę wyroku w zaskarżonej części i skorzystanie wobec oskarżonego z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Nadto wnosił o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Apelacja obrońcy oskarżonego nie jest zasadna.
Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku wykazała, że Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie. Zgromadzony materiał dowodowy poddał wnikliwej ocenie zgodnej z regułamiart. 7 k.p.k.i właściwie uzasadnił wydane rozstrzygnięcie. Ustalenia faktyczne poczynione przez sąd I instancji co do przebiegu zdarzenia objętego aktem oskarżenia, znajdują pełne oparcie w ujawnionym w toku przewodu sądowego materiale dowodowym. Wątpliwości Sądu Okręgowego nie budzi także kwalifikacja prawna czynu przypisanegoS. P.zaskarżonym wyrokiem. Wymierzona oskarżonemu kara pozbawienia wolności oraz środek karny nie noszą cech rażącej niewspółmierności.
Odnosząc się do wniosków sformułowanych przez obrońcę oskarżonego należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. Wymierzona przez Sąd RejonowyS. P.kara jest adekwatna do stopnia winy oskarżonego oraz społecznej szkodliwości czynu, którego się dopuścił. Oskarżony po raz kolejny prowadził samochód pod wpływem środków odurzających, mimo pełnej świadomości następstw takiego czynu i związanego z nim niebezpieczeństwa. ZachowanieS. P.stanowiło zagrożenie dla bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego z uwagi na zażycie przez oskarżonego dwóch środków odurzających tj. morfiny i klonazepamu, które wpływały negatywnie na sprawność psychomotoryczną, oddziałując na ośrodkowy układ nerwowy oskarżonego w stopniu odpowiadającym stężeniu alkoholu etylowego powyżej 0,5 ‰. Przy czym należy wskazać, iż oskarżony jak słusznie zauważa Sąd I instancji, przejechał w tym stanie długi odcinek drogi (zP.doW.w okolice skrzyżowania ul.(...)i(...)), między godz. 16.00 a 17.00, czyli w porze zwiększonego natężenia ruchu, a sposób jego jazdy stwarzał dodatkowe niebezpieczeństwo dla innych uczestników ruchu drogowego (nagłe zmiany pasa ruchu bez uprzedniego sygnalizowania kierunkowskazem, przejeżdżanie przez skrzyżowanie na czerwonym świetle, zajeżdżanie drogi innym kierowcom). W tych okolicznościach, wymierzonej mu kary pozbawienia wolności nie sposób uznać, za rażąco niewspółmiernie surową. Fakt uprzedniej piętnastokrotnej karalnościS. P.za przestępstwa różnego rodzaju, w tym dwukrotnie za umyślne przestępstwo podobne, znacząco wpływa na jego prognozę kryminologiczną i wyklucza zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Resocjalizacja w warunkach wolnościowych osoby, która po raz kolejny wchodzi w konflikt z prawem, jest niemożliwa.
Za orzeczeniem kary łagodniejszej nie przemawia postawa oskarżonego, który przyznał się do winy oraz zachowanieS. P.po pełnieniu zarzucanego mu czynu. Po pierwsze należy wskazać, że samo przyznanie się do winy nie może stanowić istotnej okoliczności łagodzącej w sytuacji gdy oskarżony wcześniej próbował wprowadzić funkcjonariuszy policji w błąd i utrudnić postępowanie karne, podając dane osobowe swojego brata. Dopiero analiza zdjęć w policyjnej bazie danych pozwoliła ustalić prawdziwą tożsamość oskarżonego. Wbrew twierdzeniom obrońcy z akt sprawy nie wynika, aby oskarżony próbował prowadzić ustabilizowany tryb życia. Z faktu podejmowania prac dorywczych nie można w sposób logiczny wysnuć takiego wniosku. Niewątpliwie co potwierdza opinia sądowo-psychiatryczna oskarżony jest osobą od wielu lat uzależnioną od środków odurzających, posiada nieprawidłową dyssocjalną osobowość. Rzeczywiście podejmował nieskuteczne próby leczenia odwykowego, był uczestnikiem programu leczenia substytucyjnego, był też kilkanaście razy odtruwany szpitalnie, ale najdłuższy okres abstynencji trwał 3 miesiące (k.86). Niemniej jednak nawet jeśli podejmował próby walki z uzależnieniem, nie może to stanowić okoliczności łagodzącej i wpływać na ocenę prawnokarną popełnionego przezeń czynu. Oskarżony w chwili czynu powinien przewidywać, że popełnienie przez niego kolejnego przestępstwa może spowodować wymierzenie mu bezwzględnej kary pozbawienia wolności i brak możliwości kontynuowania leczenia odwykowego w warunkach wolnościowych. Są to normalne konsekwencje związane z czynem karalnym, które oskarżony mógł i powinien przewidywać już w chwili czynu.
W związku z powyższym bezwzględna kara 9 miesięcy pozbawienia wolności orzeczona przez Sąd Rejonowy jest w pełni uzasadniona. W ten sposób ukształtowana kara stanowić będzie odpowiednią przestrogę dla oskarżonego, odstraszając go od powrotu na drogę przestępstwa w przyszłości, a jednocześnie będzie karą sprawiedliwą w odczuciu całego społeczeństwa, które potępia tego typu zachowania, które mogą skutkować bezpośrednim zagrożeniem dla życia i zdrowia innych uczestników ruchu drogowego.
Ponadto odpowiedni jest również okres na jaki orzeczono obligatoryjny środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Okres 5 lat uwzględnia fakt uprzedniej karalności oskarżonego za podobne przestępstwa. Orzeczenie zakazu o tak długim okresie obowiązywania podyktowane jest potrzebą wyeliminowania z ruchu drogowego niebezpieczeństwa, które stwarza osoba niestosująca się do obowiązujących w nim reguł.
Odnosząc się do wniosku obrońcy oskarżonego trzeba wskazać, że oskarżony dopuścił się tego przestępstwa dniu 17 czerwca 2012 r., tj. w okresie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi- Północ w Warszawie z dnia 03.02.2012r. w sprawie IV Ka 831/09, skazującego go za przestępstwo zart. 278 § 1 k.k.na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby (wyrok prawomocny z dniem 11.02.2012r.). Popełniając kolejne podobne przestępstwo w okresie próby oskarżony wykazał, że w warunkach wolnościowych jego wychowanie i wdrożenie do przestrzegania przepisów prawa jest już niemożliwe i dla osiągnięcia wobec niego tych celów kary konieczne jest wymierzenie mu bezwzględnej kary pozbawienia wolności.
Brak jest również podstaw do przychylenia się do poglądu obrońcy, że Sąd Rejonowy nie uwzględnił wszystkich dyrektyw wymiaru kary zawartych wart. 53 k.k.Zdaniem Sądu Odwoławczego Sąd I instancji prawidłowo przeanalizował całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i słusznie doszedł do przekonania, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa, które cechuje wysoki stopień społecznej szkodliwości. Oskarżony wprawdzie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, jednak Sąd Rejonowy słusznie doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa wart. 69 § 4 kk, pozwalający na warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności. Analiza zachowania oskarżonego po popełnieniu zarzucanego mu czynu oraz kolejne skazania za przestępstwa innego rodzaju nie potwierdzają, aby można było stwierdzić, że zachodzi szczególny wypadek pozwalający na zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary. Dokumentacja medyczna potwierdza, że oskarżony podejmował nieskuteczne próby leczenia odwykowego, jednak nie jest to powód, który uzasadniałyby przyjęcie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze szczególną sytuacją pozwalającą na zastosowanie dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary. Należy bowiem pamiętać o szeregu okoliczności obciążających po stronie oskarżonego, tj. wielokrotnej karalności w tym za przestępstwa tego samego rodzaju oraz kierowaniu przez oskarżonego samochodem pod wpływem środków odurzających w czasie wysokiego natężenia ruchu drogowego, tj. pomiędzy godz. 16.00 a 17.00 w dniu 17 czerwca 2012 r., tj. 4 miesiące po tym, jak uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego dla Pragi -Północ w Warszawie z dnia 03.02. 2012 r. w sprawie IV K 831/09 skazujący oskarżonego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby za przestępstwo przeciwko mieniu. Popełnienie kolejnego przestępstwa w tak krótkim czasie od uprawomocnienia się poprzedniego orzeczenia i to w okresie próby, wskazuje jednoznacznie na to, że oskarżony lekceważy sobie orzeczenia sądu i brak jest podstaw, aby po raz kolejny dawać mu szansę na przemyślenie i poprawę swojego zachowania na wolności. W ocenie sądu odwoławczego jest już za późno na wychowanie oskarżonego i wdrożenie do przestrzegania porządku prawnego w warunkach wolnościowych i jedynie kara bezwzględnego pozbawienia wolności może odnieść wobec niego wychowawcze i prewencyjne cele kary. Nie bez znaczenia dla takiej oceny jest również to, że oskarżony kierował pojazdem w sposób niebezpieczny dla innych uczestników ruchu, co spowodowało reakcję przypadkowego kierowcy, który ruszył za nim w pościg i powiadomił Policję o zagrożeniu jakie stwarza oskarżony.
Podnoszony przez obrońcę zarzut dotyczący uniemożliwienia podjęcia przez oskarżonego tym razem może skutecznej walki z uzależnieniem w warunkach wolnościowych, pozostaje jedynie w sferze nierealnych życzeń, zwłaszcza w kontekście obliczenia kary pozbawienia wolności jaką oskarżony ma odbywać w terminie do dnia 12.01.2023r. Brak jest podstaw do uznania aby obawa realnie grożącego oskarżonemu wykonania kary pozbawienia wolności wynikająca z warunkowego zawieszenia wykonania kary na okres próby będzie stanowić wystarczający bodziec dla oskarżonego motywujący go do pozytywnej pracy nad swoją osobą. Wątpliwe jest aby kara z warunkowym zawieszeniem jej wykonania w przypadku oskarżonego, który był do tej pory aż piętnastokrotnie karany za przestępstwa różnego rodzaju na kary wolnościowe i pozbawienia wolności, mogła spełnić cele w zakresie prewencji indywidualnej i kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Jak wynika z opinii z ZK wŁ., oskarżony w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności był sześciokrotnie karany dyscyplinarnie i udzielono mu trzech nagród. ZachowanieS. P.w ostatnim czasie było powodem jego degradacji. Oskarżony w stopniu nagannym przestrzega norm i reguł porządku wewnętrznego oraz regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności. Z uwagi na zdiagnozowane uzależnienie od środków odurzających osadzony został skierowany do oddziału terapeutycznego dla skazanych uzależnionych od środków odurzających. Termin przyjęcia do OT w ZKŁ.wyznaczono na dzień 04.05.2016r. W ocenie Sądu Odwoławczego deklarowana przez oskarżonego chęć kontynuowania leczenia odwykowego w warunkach wolnościowych nie może być powodem, dla którego należałoby uznać, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze szczególnym wypadkiem, o jakim mowa wart. 69 § 4 k.k.
Co się tyczy wymiaru kary to stwierdzić należy, że orzeczona w stosunku do oskarżonego kara pozbawienia wolności, poniżej średniego ustawowego zagrożenia za przypisane mu przestępstwo, nie może być uznana za rażąco niewspółmierną (surową) w stopniu, który uzasadniałby korektę wyroku w oparciu o przepisart. 438 pkt 4 k.p.k.To samo dotyczy orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego.
Rażąca niewspółmierność kary, o jakiej mowa w treściart. 438 pkt 4 k.p.k., może zachodzić jedynie wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć wpływ na jej wymiar można byłoby przyjąć, że zachodzi wyraźna różnica pomiędzy karą orzeczoną przez Sąd I instancji, a karą jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej.
Kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, iż Sąd Rejonowy przy wymiarze kary prawidłowo uwzględnił całokształt okoliczności tak obciążających, jak i łagodzących stosownie do dyrektyw określonych wart. 53 § 1 i 2 k.k.orazart. 56 k.k.Skarżący poza subiektywną polemiką z oceną Sądu I instancji nie przedstawił argumentów, które skutecznie prowadziłyby do uznania, że orzeczona wobec oskarżonego kara pozbawienia wolności oraz środek karny są rażąco niewspółmierne (surowe) w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.
Sąd Okręgowy zasądził na rzecz obrońcy z urzędu adw.M. D.kwotę 516,60 zł obejmującą wynagrodzenie za obronę z urzędu w instancji odwoławczej oraz podatek VAT. Przy ustalaniu zasądzonej na rzecz obrońcy z urzędu kwoty Sąd Okręgowy kierował się§ 14 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uwzględniając brak dochodów oskarżonego, który jest pozbawiony wolności w innej sprawie, Sąd Okręgowy zwolnił go od kosztów sądowych za drugą instancję w oparciu oart. 624 § 1 k.p.k.
SSO Anna Zawadka SSO Małgorzata Bańkowska SSO Anita Jarząbek-Bocian