Sąd Rejonowy w Brzesku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 791/14
Data wyroku: 2016-10-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Mariusz Karteczka
Podstawa prawna: 145 kc

Sygn. akt: I Ns 791/14

POSTANOWIENIE
Dnia 18 października 2016 r.
Sąd Rejonowy w Brzesku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Mariusz Karteczka

Protokolant:

st. sekr. sądowy Barbara Machowska

po rozpoznaniu w dniu 18 października 2016 r. w Brzesku
na rozprawie
sprawy z wnioskuS. R.,K. R.
z udziałemS. K.,T. P. (1),W. P. (1),B. W.,H. K.,M. M.,Z. P. (1),J. P. (1)
o ustanowienie służebności drogi koniecznej
postanawia:

I
ustanowić na rzeczdziałki ewidencyjnej nr (...)wB.objętejKW (...)drogę konieczną podziałkach ewidencyjnych nr (...)

objętejKW (...), nr

(...)

objętych KW nr(...)orazdziałce ewidencyjnej nr (...), której stan prawny został uregulowany postanowieniem Sądu Rejonowego w Brzesku z dnia 28.07.2014 roku, sygn. akt(...)szlakiem o zmiennej szerokości, przy czym:

- na łuku drogi od strony wschodniej ma się pokrywać z linią ogrodzenia nadziałce nr (...)i przy wjeździe na działkę władnącą ma mieć szerokość 3,80 m od punktu 52, 4,15m od punktu 56, przez szerokość 4,5m do szerokości 4,15 m na wysokości punktu 31, to jest do granicy zachodniejdziałki nr (...), zgodnie z linią różową przedstawioną wg wariantu nr 3 na mapie ewidencyjnej w skali 1:300 która stanowi załącznik do opinii biegłego geodetyH. Z.z dnia 4.05.2016r;
- dalej na prostym odcinku drogi szlak biegnie od punktu 31 -19-1-8-10 od strony wschodniej po linii ogrodzenia nadziałkach nr (...)zgodnie z linią zieloną wg wariantu nr 4 na mapie ewidencyjnej w skali 1:300 która stanowi załącznik do opinii biegłego geodetyH. Z.z dnia 4.05.2016r a od strony zachodniej kończy się na zachodniej granicydziałki nr (...)i ma na wysokości pkt 19 szerokość 3,04 m, punktu 1- 3,53m, punktu 8 – 2,38 m, punktu 10 – 2,61 m, bez wynagrodzenia za ustanowienie służebności,
II. zasądzić od wnioskodawców solidarnie na rzecz uczestnikaT.
P.kwotę 257 zł ( dwieście pięćdziesiąt siedem zł ) tytułem
kosztów postępowania , a w pozostałej części orzec, że wnioskodawcy
i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem
w sprawie,
III. zwrócić wnioskodawcom kwotę 153 zł ( sto pięćdziesiąt trzy zł )
tytułem nadpłaconych zaliczek na wydatki .
Sędzia
SR Mariusz Karteczka
S..
(...)
(...)
B.dnia 18.10.2016 r
Sygn. akt INs 791/14

UZASADNIENIE
POSTANOWIENIA Z DNIA 18.10.2016 roku
WnioskodawcyS. R.iK. R.wnieśli po ostatecznym sprecyzowaniu żądania o ustanowienie drogi koniecznej na rzeczdziałki ewidencyjnej nr (...)wB.podziałkach ewidencyjnych nr (...)wB.szlakiem o szerokości 4,5 m na zakręcie drogi przydziałce (...)oraz następnie pomiędzy ogrodzeniami nadziałce (...), a na wysokościdziałki (...)to od strony wschodniej zgodnie z linią ogrodzenia, a od strony zachodniej do zachodniej granicydziałki (...)– bez wynagrodzenia za ustanowienie służebności. W uzasadnieniu podali, żedziałka (...)jest użytkowana jako droga, powstałą z pomniejszeniadziałek (...), te ostatnie należały pierwotnie do ich rodziców. Droga na zakręcie była utwardzona przez wnioskodawców.
UczestniczkaB. W.wyraziła zgodę na służebność, przy czym na zakręcie drogi jedynie o szerokości ok 3,5 m, a więc taką szerokość jaka jest użytkowana obecnie. W przeszłości były nieporozumienia pomiędzy nią a wnioskodawcą odnośnie szamba. Zrzekła się wynagrodzenia za ustanowienie drogi koniecznej.
UczestnicyH.iS. K.poparli wniosek.M. M.nie odniosła się do wniosku.
T.iJ. P. (1)wnieśli o oddalenie wniosku w zakresie w jakim szlak służebny miałby przebiegać po ich nieruchomościach, twierdząc, że wnioskodawcy nie korzystali z ich nieruchomości.
W.iZ. P. (1)ostatecznie wycofali swoją zgodę na przebieg drogi koniecznej po ich nieruchomościach.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny
Działka ewidencyjna nr (...)wB.jest własnościąS. R.iK. R.naprawach małżeńskiejwspólności ustawowej. Nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej
/d: odpis KW k. 26; mapa k. 25/
Od strony wschodniej przylega do niejdziałka ewidencyjna nr (...)własnościB. W., siostry wnioskodawcy. Istniej między nimi konflikt, w jej ocenie poszerzenie drogi spowoduje konieczność podebrania ziemi i utratę stabilności ganku przy jej budynku gospodarczym.
/ d: odpis Kw k. 26; oświadczenie k. 38/
Od strony północnej do działki wnioskodawców przylega ewidencyjna nr 288/1 i jest współwłasnością naprawach małżeńskiejwspólności ustawowejS. K.iH. K..
/d: odpis Kw k. 26/
Dalej za tą działką na północ jestdziałka ewidencyjna nr (...), własnościM. M., która bezpośrednio od strony północnej przylega do drogi publicznej,ul. (...).
/ d: mapa k. 25; postanowienie I Ns 429/14/
Na całej długościdziałek (...)/(...)biegnie wąskadziałka nr (...)własnościS. K.iH. K.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. W części północnej dochodzi ona do ulicy stawowej.
/d: odpis Kw k. 26/
Na zachód oddziałki (...)leżą od strony południowejdziałka ewidencyjna (...)własnościT. P. (1). Na północ od niej leżydziałka (...)własnościW. P. (1)iZ. P. (1)na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, a na północ od niejdziałka (...)własnościJ. P. (1)iT. P. (1)na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, która od strony północnej przylega doul. (...)
/d: odpis Kw k. 219, 267, 276; mapa k. 262/
Droga, która jest przedmiotem postępowania przy wjeździe do działki wnioskodawców częściowo pokryta jest płytkami betonowymi częściowo zatrawniczona. Ma tutaj szerokość licząc od ogrodzenia od strony północnej 2,80 m. Na wysokości(...)od strony północnej ograniczona jest rowkiem betonowym za którym znajduje się pas trawy o szerokości od 1 metra do około 2 , 5 m. Przy budynku od strony dz.(...)znajduje się domurowany ganek o szerokości 139 cm i długości 2,85 m . Na wysokości ganku zatrawniczony pas w najmniejszym miejscu ma szerokość 1,42 m. Przy wejściu w łuk szerokość drogi licząc od ogrodzenia od strony północnej ma 3,15m. Na środku łuku w najszerszym miejscu droga ma 3,65 m. Od strony północnej na tym odcinku szlak ograniczony jest ogrodzeniem metalowym na betonowej podmurówce. Przy wyjściu z łuku w stronę północną szlak ma szerokość 2,60m. Dalej na zachód jest w tym miejscu betonowe korytko oraz siatka na betonowej podmurówce.
W dalszej części szlak biegnie prosto w kierunku północnym . Pokryty jest częściowo betonem, płytkami betonowymi a w dalszej części drobnym kamykiem .
Szlak drogowy za dz.(...)własnościS. K.biegnie wzdłuż dz.(...)która częściowo jest ogrodzona na wysokości budynków . Przy narożniku dz.(...)szlak drogowy ma szerokość 3, 04 m . Następnie biegnie mając podobną szerokość - dalej w kierunku północnym doul. (...). Przy ogrodzeniu dz.(...)ma on szerokość 2,50 m i pokryty jest żwirem i na wysokości ogrodzenia od tej działki częściowo szlak ten biegnie również po nawierzchni wyasfaltowanej i kończy się naulicy (...).
/d: protokół oględzin wraz ze zdjęciami k.55-63; opinia geodety k. 80/
Aby zapewnić bezpieczny dojazd do działki budowlanej szerokość szlaku powinna wynosić 3 metry i dodatkowo 0,75m dla ruchu pieszych. Na łuku drogi bezpieczne szerokości to pas dla samochodów 3 m oraz dwa pobocza dla pieszych po ,0,75 m, łącznie 4,5m.
/d. Opinia biegłego ds. drogownictwa k. 125, 160/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów, oględzin, zdjęć, opinii biegłych.
Dokumenty w postaci odpisów z ksiąg wieczystych, mapy, wypisy z rejestru gruntów są dokumentami urzędowymi i korzystają z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy.
Oględziny zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami dotyczącymi oględzin w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej. Strony wskazywały przebieg drogi w terenie. W trakcie oględzin wykonano zdjęcia, które nie były kwestionowane.
Zaakceptował Sąd opinie biegłych z zakresu geodezjiH. Z.i drogownictwaA. S.. Opinie są jasne, pełne i logiczne. Opinia biegłej z zakresu geodezji nie była kwestionowana, przedstawia warianty uwzględniające również opinię kolejnego biegłego. OpiniaA. S.poparta była również wizją w terenie, przytoczeniem przepisów. Klarownie tłumaczy skąd biorą się przyjmowane przez niego wielkości.

Sąd rozważył, co następuje:
Właściciel nieruchomości, która nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do niej budynków gospodarskich może domagać się ustanowienia służebności drogowej za wynagrodzeniem, o czym stanowiart. 145 § 1 kc.Nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, jeżeli w ogóle nie ma fizycznego połączenia z tą drogą albo istniejące połączenie jest niewystarczające i nie może zostać usprawnione. Nieodpowiedni dostęp to także pojęcie normatywne, pod którym kryje się brak trwale prawem zagwarantowanego dostępu. Tego rodzaju dostępu nie gwarantuje stosunek prekaryjny tj. korzystanie z przejścia z grzeczności, ani stosunek obligacyjny tj. korzystanie z przejścia w oparciu o umowę cywilnoprawną, ani nawet służebność osobista. Przyjmuje się, że trwale prawem zagwarantowanym dostępem jest tylko korzystanie ze szlaku w oparciu o służebność gruntową (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12.10.2011 r., sygn. II CSK 94/11, LEX nr 1044002).
W niniejszej sprawie nieruchomość wnioskodawców nie ma żadnego dostępu do drogi publicznej. Nie została też jak dotąd ustanowiona służebność gruntowa. Nie wynika to bowiem z analizy księgi wieczystej.
Służebność gruntowa czynna, jaką jest służebność drogi koniecznej, polega na obciążeniu nieruchomości prawem do korzystania z niej w oznaczonym zakresie przez właściciela nieruchomości władnącej (art. 285 § 1 kc). W przypadku służebności drogi koniecznej korzystanie z nieruchomości obciążonej polega na przejeżdżaniu, przechodzeniu i przegonie szlakiem drożnym wytyczonym po tej nieruchomości. Trasę szlaku służebnego ustala Sąd biorąc pod uwagę kryteria zart. 145 § 2 i 3 kc.Z tego względu przeprowadzenie drogi koniecznej następuje z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które szlak drożny ma prowadzić. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy, a więc gospodarcze znaczenie i funkcję nieruchomości. Istotne jest w jaki sposób dotychczas realizowany był dostęp do drogi publicznej i z jakich przyczyn nieruchomość została go pozbawiona, jakie jest stanowisko większości właścicieli gruntów, przez które droga ma przebiegać, jakich czynności czy nakładów wymaga urządzenie drogi, jaki rodzaj i obszar gruntów ma ona zająć i czy korzystanie z niej zaspokoi potrzeby nieruchomości władnącej oraz nie obciąży nadmiernie nieruchomości służebnych (zob. postanowienie SN z dnia 14 listopada 1997 r. II CKN 456/97,).
W niemniejszej sprawie droga konieczna musiała bazować na istniejącym szlaku przy przyjęciu różnych wariantów. Przede wszystkim punktem spornym była szerokość drogi na łuku istniejącym po północnej stroniedziałki (...). W tej mierze należy zgodzić się z argumentami wnioskodawców, które pokrywają się z opinią biegłegoS., że aktualna szerokość na łukudrogi (...)nie zapewnia bezpiecznego poruszania się po drodze pojazdów.Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2012 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowaniew §15 ust 1 szerokość, promienie łuków dojazdów, nachylenie podłużne i poprzeczne oraz nośność nawierzchni należy dostosować do wymiarów gabarytowych, ciężaru całkowitego i warunków ruchu pojazdów, których dojazd do działki budowlanej i budynku jest konieczny ze względu na ich przeznaczenie.
Skoro działka wnioskodawców jest zabudowana budynkiem mieszkalnym trzeba przyjmować, że sporadycznie musi dojechać tam samochód ciężarowy lub dostawczy o masie do 5 ton, pogotowie ratunkowe, straż pożarna. Aktualna szerokość na zakręcie oscyluje natomiast wokół szerokości drogi, która jest adekwatna do odcinka prostego ( 3m) Sprawę utrudnia fakt, że akurat w tym miejscu od strony północnej jest ogrodzenie, a przy wejściu w zakręt od strony północnej droga biegnie między dwoma ogrodzeniami i betonowym korytkiem i ma szerokość 2,60m. W tej perspektywie szerokość 4,5 m jest wielkością wskazaną na środku tego zakrętu. ArgumentyB. W.nie są zasadne. Nawet przy przyjęciu tej ostatniej szerokości odległość do ganku budynku gospodarczego jest odpowiednia. Nie ma też w terenie takich różnic wysokości, które groziłyby utratą stabilności budynku w razie umacniania szlaku. Nie można tez zapominać, że w przeszłości działki(...)należały do jednego właściciela, co nie jest kwestionowane, droga zatem powinna tym bardziej uwiędnąć potrzeby obu wyłączonych działek. Istotne jest też i to, że w praktyceB. W.i tak nie użytkuje tej części działki w inny sposób niż dla celów komunikacyjnych, ogrodzenie jej działki jest posunięte dalej na południe. Te argumenty powodują, że na aprobatę zasługuje taki wariant zgodny z linią różową na mapie biegłejH. Z.w którym w najszerszym miejscu na zakręcie szerokość szlaku będzie wynosiła 4,5m.
Dalej na północ szlak jest ograniczony ogrodzeniami, w praktyce taka szerokość sprawdza się, jest to odcinek prosty, na końcu ogrodzenia od strony zachodniej przy punkcie 19 ma szerokość 3,04m. Od strony wschodniej biegnie po linii ogrodzeń zgodnie z linią zieloną wg wariantu nr 4 opinie biegłejH. Z.. W tej części sporu nie było. Od strony zachodniej szlak powinien mieć szerokość 3.75m, a więc w tym miejscu wchodziłby początkowo nadziałkę (...), a dalej nadziałki (...). Warto przypomnieć, że zgodnie z § 14 ust 1 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia12.04.2012 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowaniedo działek budowlanych i budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojazd i dojście umożliwiający dostęp do drogi publicznej odpowiednie do przeznaczenia i sposobu użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 metry. W tej perspektywie rozważany był wariant nr 4 również w zakresie działek na zachód odziałki (...). Biorąc bowiem pod uwagę tylko całą szerokośćdziałki (...)i jej zachodnią granicę droga konieczna mogłaby mieć jedynie w najszerszym miejscu 3,53, lecz w najwęższym miejscu 2,38 m. Wnioskodawcy stanowczo podkreślili jednak na dalszym etapie postępowania, że na tym odcinku wystarczający będzie szlak o wymiarach jak wyżej, a wiec ograniczony od strony zachodniej zachodnią granicądziałki (...), w taki sposób, że w żadnej części nie wchodzi na działki uczestnikówP..
Biorąc pod uwagę, że wnioskodawcy najlepiej wiedzą jaki jest minimalny zakres potrzeb dojazdu do ich nieruchomości na prostym odcinku, najlepiej znają stosunki miejscowe z punktu widzenia ewentualnych konfliktów, które mogłyby wyniknąć w przyszłości, a jednocześnie podane szerokości (2,38m) o ile niekomfortowo to jednak zapewnia dojazd również samochodem ciężarowym to z tych przyczyn Sąd ustalił drogę konieczną na tym odcinku z jej ograniczeniem do zachodniej granicydziałki (...).
Ponieważ uczestnicy po których działkach przebiega droga konieczna nie domagali się zasądzenia wynagrodzenia Sąd ustanowił służebność bez takiego wynagrodzenia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520  § 1 kpcw zw. zart. 108 § 1 kpci uznał, że wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Ponieważ interesy wnioskodawców iT. P. (1)były sprzeczne na pewnym etapie sprawy Sąd zasądził od wnioskodawców na jego rzecz kwotę 257 zł tytułem poniesionych przez niego kosztów postępowania. Ponieważ nie całość zaliczek została wykorzystana na poczet opinii biegłych Sąd zwrócił pozostałą cześć wnioskodawcom.
SSR Mariusz Karteczka
(...)
(...)
-(...)
-(...)
31.10.2016 roku