Sąd Okręgowy w Poznaniu
XVII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XVII Ka 489/16
Data wyroku: 2016-06-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Justyna Andrzejczak, Anna Judejko, Agata Adamczewska

Sygn. akt XVII Ka 489/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 czerwca 2016r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział XVII Karny - Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Anna Judejko
SO Justyna Andrzejczak /spr./
SO Agata Adamczewska
Protokolant: stażysta Anna Kujawińska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Bogusława Tupaja
po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016r.
sprawyT. S.
oskarżonego o przestępstwa zart. 286 § 1 kki in.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gostyniu
z dnia 15 lutego 2016r., sygn. sprawy II K 24/15,

1
zmienia zaskarżony wyrok, w ten sposób, że:

-

uniewinnia oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu wpunktach II i IIIprzestępstw zart. 286 § 1 kkz zw. zart. 64 § 1 kk;

uchyla zawarte w pkt 4 rozstrzygnięcie o karze łącznej;

2
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. Piotra Markowskiego kwotę 516,60 zł (brutto) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemuz urzędu w postępowaniu odwoławczym;

4
kosztami sądowymi w części uniewinniającej obciąża Skarb Państwa,w pozostałym zakresie zwalnia oskarżonego od obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych, w tym od uiszczenia opłaty za obie instancje.

Agata Adamczewska Anna Judejko Justyna Andrzejczak

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 15 lutego 2016 roku w sprawie II K 24/15 Sąd Rejonowy w Gostyniu uznał oskarżonego za winnego zarzucanych mu przestępstw zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.i zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.(k. 215 – 216v).
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w zakresie orzeczenia o karze wniósł obrońca oskarżonego (k. 254 – 260).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się konieczna, albowiem pozwoliła Sądowi Okręgowemu na instancyjną kontrolą wydanego orzeczenia. Doprowadziło to w konsekwencji do uniewinnienia oskarżonego od części zarzucanych mu czynów, a to ze względu na rażącą niesprawiedliwość zaskarżonego orzeczenia w rozumieniu przepisuart. 440 k.p.k.Natomiast argumentacja podniesiona w samej treści apelacji nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na początku zaznaczyć należy, że Sąd Okręgowy dokonał z urzędu kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku w świetle bezwzględnych przesłanek odwoławczych przewidzianych przepisamiart. 439 § 1 k.p.k.orazart. 440 k.p.k., co ujawniło wystąpienie tej zart. 440 k.p.k.Z tego względu konieczna była ingerencja w zaskarżone orzeczenie z urzędu.
Odnosząc się do niniejszej sprawy i zaistniałego w niej uchybienia wskazać trzeba, że doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego, tj.art. 286 § 1 k.k.które miało istotny wpływ na treść wyroku. Doszło bowiem do skazania oskarżonego za przestępstwa z 286§ 1 k.k.w sytuacji, gdy z opisów przypisanych czynów wynika, że nie wypełniły one wszystkich znamion strony przedmiotowej tego przestępstwa. Dokładna analiza opisów czynów zawartych w punktach II i III aktu oskarżenia, za które oskarżony został skazany wpunkcie 1zaskarżonego wyroku (k. 215v), wskazuje że nie zawierają one jednego ze znamion określony w treści przepisuart. 286 § 1 k.k., tj. nie zawierają znamienia – „za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania”. Tymczasem treść przepisuart. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.wskazuje, że wyrok skazujący powinien m.in. zawierać "dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu".
W zaistniałym układzie procesowym Sąd odwoławczy, wobec zaskarżenia wyroku Sądu Rejonowego jedynie przez obrońcę oskarżonego i to tylko w zakresie rozstrzygnięcia o karze zważył, iż ustaleń faktycznych w zakresie dookreślenia opisu przypisanych oskarżonemu czynów ani on, ani ewentualnie Sąd I instancji w razie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, nie mogą już zmienić z uwagi na zakazy wynikające z przepisówart. 434 § 1 k.p.k.iart. 443 k.p.k.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie bowiem przyjmuje się, że gdy wyrok nie został zaskarżony na niekorzyść oskarżonego, to Sąd odwoławczy na skutek związania zakazemreformationis in peiusnie może ani dokonać nowych, niekorzystnych dla oskarżonego ustaleń faktycznych, w tym także w zakresie opisu przypisanego czynu, np. poprzez uzupełnienie ("dookreślenie") jego znamion, ani w tym celu uchylić wyroku i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania (vide:postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2004 roku, V KK 4/04, Lex 111710; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2005 roku, I KZP 20/05, Lex 153332, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2012 roku, IV KK 375/11, Lex 1187386).
Z tego względu koniecznym stała się zmiana zaskarżonego wyroku w oparciu o przepisart. 440 k.p.k.w zw. zart. 414 § 1 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.w zw. zart. 458 k.p.k.i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu w punktach II i III aktu oskarżenia przestępstw zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.oraz, w konsekwencji tej zmiany, uchylenie zawartego w punkcie 4 zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcia o karze łącznej.
Jak bowiem podnosi się w judykaturze stan rażącej niesprawiedliwości zaskarżonego orzeczenia może wywoływać uchybienie mieszczące się w każdej z tzw. względnych przyczyn odwoławczych, o ile jego waga i charakter jest taki, że czyni to orzeczenie niesprawiedliwym i to w stopniu rażącym. Obowiązkiem Sądu odwoławczego jest skontrolowanie sprawy, także pod kątem treści zawartej w przepisieart. 440 k.p.k., a więc ustalenia, czy utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy, w sytuacji niezasadności wniesionego środka odwoławczego, nie będzie rażąco niesprawiedliwe (vide:wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2010 roku, II KK 47/10, OSNwSK 2010/1/918; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2011 roku, III KK 406/10, Lex 860622).
Z powyższego wywieść należy, że skazanie oskarżonego za przestępstwa, które nie zawierały w opisach czynów wszystkich ustawowych znamion naruszyło przepisart. 440 k.p.k.w sposób oczywisty, albowiem w konsekwencji doprowadziło do rażącego naruszenia prawa materialnego, w tym przypadku przepisuart. 286 § 1 k.k..
Z tego względu Sąd Okręgowy w punkcie 1 sentencji, na podstawie przepisuart. 440 k.p.k.w zw. zart. 414 § 1 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.w zw. zart. 458 k.p.k., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu w punktach II i III aktu oskarżenia przestępstw zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.oraz uchylił zawarte w punkcie 4 zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcie o karze łącznej.
Odnosząc się natomiast do argumentacji zawartej w apelacji obrońcy oskarżonego to nie zasługiwała ona na uwzględnienie nawet w znikomym zakresie. Przede wszystkim wskazać bowiem wymaga, że Sąda quonależycie wyważył okoliczności łagodzące ustalone wobec oskarżonego, na które powoływał się skarżący w treści swojej apelacji, tj. jego przyznanie się do winy co do przypisanych mu przestępstw oraz złożenie obszernych wyjaśnień zgodnych z ustalonym stanie faktycznym. Okoliczności te wbrew twierdzeniom skarżącego miały istotny wpływ na ustalenie przez Sąd Rejonowy wymiaru orzeczonych oskarżonemu kar jednostkowych 1 roku pozbawienia wolności za przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.i 10 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo zart. 291 § 1 k.k.(zgodnie z przepisemart. 53 § 1 i 2 k.k.), jak również kary łącznej w rozmiarze 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Natomiast przesłanki te nie mogły mieć już wpływu, a z pewnością nie tak istotnego jakby chciał tego skarżący, na sformułowanie ewentualnej pozytywnej prognozy kryminologiczno – społecznej, która pozwalałaby na warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary łącznej. Przepisart. 69 § 1 k.k., który formułuje przesłanki umożliwiające zastosowanie tego dobrodziejstwa, wskazuje bowiem przede wszystkim na okoliczność, iż miałoby być to wystarczające dla osiągnięcia celów kary, w szczególności zapobieżeniu powrotowi do przestępstwa. Tymczasem jak to zupełnie słusznie i trafnie zauważył Sądmeritioskarżony jest sprawcą niepoprawny, zdemoralizowany, który był już wielokrotnie karany sądownie, w tym odbywał już izolacyjne kary pozbawienia wolności, lecz mimo to nadal powraca on do popełniania kolejnych przestępstw (k. 232). Skazany cechuje się brakiem poszanowania porządku prawnego, co implikuje koniecznością jego izolacji od społeczeństwa, aby zapobiec możliwości kolejnego popełnienia przez niego nowego przestępstwa. W ocenie Sądu odwoławczego całkowicie słusznie uznał więc Sąd I instancji, iż wobec skazanego nie było możliwości zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności.
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze wszystkie poczynione powyżej rozważania dotyczące apelacji obrońcy oskarżonego, Sąd Okręgowy w punkcie 2 sentencji, na podstawie przepisuart. 437 § 1 k.p.k., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
O kosztach obrony z urzędu oskarżonegoT. S.za postępowanie odwoławcze Sąd Okręgowy orzekł na podstawie przepisuart. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku prawo o adwokaturze(tj. Dz.U. z 2009 roku, Nr 146, poz. 1188, ze zm.) i§ 17 ust. 2 pkt 4w zw. z§ 4 ust. 1 i 3w zw. z§ 2 ust. 1w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1801). Z tego też tytułu Sąd Okręgowy zasądził na rzecz adw. Piotra Markowskiego kwotę 516,60 złotych (w tym podatek VAT).
O kosztach postępowania odwoławczego w części uniewinniającej Sąd Okręgowy orzekł na podstawie przepisówart. 634 k.p.k.w zw.art. 632 pkt 2 k.p.k.obciążając nimi Skarb Państwa za obie instancje, albowiem w postępowaniu odwoławczym doszło do uniewinnienia oskarżonego od części zarzucanych mu czynów. Natomiast w pozostałej części o kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie przepisówart. 634 k.p.k.w zw.art. 624 § 1 k.p.k.orazart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(tj. Dz.U. z 1983 roku, Nr 49, poz. 223, ze zm.) – zwalniając oskarżonegoT. S.od kosztów sądowych, w tym od opłaty za obie instancje, albowiem jego sytuacja materialna i osobista nie pozwalają na ich uiszczenie, w szczególności przy uwzględnieniu orzeczonej bezwzględnej kary pozbawienia wolności.

    Agata Adamczewska   Anna Judejko   Justyna Andrzejczak