Sąd Okręgowy w Płocku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1154/15
Data wyroku: 2016-01-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Łukasz Wilkowski
Słowa kluczowe: Hipoteka
Podstawa prawna: art. 75 ustawy o księgach wieczystych i hipotece
Teza: Wierzyciel hipoteczny ma prawo do wytoczenia przeciwko dłużnikowi hipotecznemu, nie będącemu dłużnikiem osobistym, powództwa o świadczenie - celem umożliwienia wierzycielowi prowadzenia egzekucji z obciążonej nieruchomości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2003 roku sygn. akt V CK 19/02). Powyższe wynika z tego, iż zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym (art. 75 ustawy o księgach wieczystych i hipotece - dalej u.k.w.h.), a obligatoryjność tego trybu wymusza uzyskanie przez wierzyciela tytułu wykonawczego, jako że tytuł ten jest podstawą każdej egzekucji (art. 776 k.p.c). Odpowiedzialność ta jest jednak ograniczona z jednej strony do wysokości sumy pieniężnej wskazanej w oświadczeniu o ustanowieniu hipoteki, z drugiej zaś strony do nieruchomości na której jest ustanowiona.

Sygn. akt I C 1154/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

(zaoczny w stosunku doR. K.iM. K. (1))

Dnia 13 stycznia 2016 roku
Sąd Okręgowy w Płocku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Łukasz Wilkowski

Protokolant:

st. sekr sądowy Edyta Szalkowska

po rozpoznaniu w dniu 04 stycznia 2016 roku w Płocku na rozprawie
sprawy z powództwaP.(...)z siedzibą weW.

przeciwkoR. K.,T. K.iM. K. (1)
o zapłatę kwoty 81.301,78 zł

I
zasądza od pozwanychR. K.iT. K.solidarnie, oraz od pozwanejM. K. (1)na rzecz powodaP.(...)z siedzibą weW.kwotę 59.680,85 zł (pięćdziesiąt dziewięć tysięcy sześćset osiemdziesiąt złotych osiemdziesiąt pięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi naliczanymi od dnia 28 maja 2015 roku do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że zapłata dokonana solidarnie przez pozwanychR. K.iT. K., bądź też przez pozwanąM. K. (1)zwalnia pozostałych pozwanych oraz z ograniczeniem odpowiedzialności pozwanejM. K. (1)do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego wG.przyul. (...), dla którego to prawa Sąd Rejonowy w Gostyninie IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...);

II
zasądza od pozwanychR. K.iT. K.solidarnie na rzecz powodaP.(...)z siedzibą weW.kwotę 21.620,93 zł (dwadzieścia jeden tysięcy sześćset dwadzieścia złotych dziewięćdziesiąt trzy grosze) wraz z odsetkami ustawowymi naliczanymi od dnia 28 maja 2015 roku do dnia zapłaty;

III
oddala powództwo w stosunku doM. K. (1)w pozostałym zakresie;

IV
zasądza od pozwanychR. K.iT. K.solidarnie oraz odM. K. (1)na rzecz powodaP.(...)z siedzibą weW.kwotę 5.531,76 zł (pięć tysięcy pięćset trzydzieści jeden złotych siedemdziesiąt sześć groszy) tytułem zwrotu części kosztów procesu, z zastrzeżeniem, że zapłata dokonana solidarnie przez pozwanychR. K.iT. K., bądź też przez pozwanąM. K. (1)zwalnia pozostałych pozwanych;

V
zasądza solidarnie od pozwanychR. K.iT. K.na rzecz powodaP.(...)z siedzibą weW.kwotę 2.151,24 zł (dwa tysiące sto pięćdziesiąt jeden złotych dwadzieścia cztery grosze) tytułem zwrotu pozostałej części kosztów procesu;

VI
nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w stosunku do pozwanychM. K. (2)iM. K. (1).

Sygn. akt I C 1154/15

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 28 maja 2015 roku powódP.(...)weW.wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, że pozwaniR. K.,T. K.iM. K. (1)mają obowiązek zapłacić powodowi kwotę 81.301,78 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od daty wniesienia pozwu do dnia zapłaty z zastrzeżeniem, że zapłata przez jedną z pozwanych zwalnia drugą oraz z zastrzeżeniem, że odpowiedzialność pozwanejM. K. (1)jest ograniczona do nieruchomości położonej w miejscowościG.,ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Gostyninie, IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW nr (...)na której ustanowiona została hipoteka umowna kaucyjna do kwoty 59.680,85 zł oraz o zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kosztów niniejszego postępowania wg. norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W przypadku złożenia w terminie przez pozwanych sprzeciwu do nakazu zapłaty wniósł o wydanie wyroku zgodnego z treścią żądania w zakresie nakazu zapłaty. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu 16 listopada 2005 roku(...) Bank Spółka AkcyjnawK.zawarł z pozwanymiR. K.iT. K.umowę kredytu hipotecznego nr(...)na kwotę 35.106,38 zł. Wykonanie umowy zostało zabezpieczone hipoteką kaucyjną do kwoty 59.680,85 zł ustanowioną na nieruchomości położonej wG.przyulicy (...)należącej doM. K. (1), dla której Sąd Rejonowy w Gostyninie, IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW nr (...). Wobec braku spłaty określonych w umowie rat powód podał, że ówczesny wierzyciel pozwanych wypowiedział przedmiotową umowę kredytu i wystawił bankowy tytuł egzekucyjny, zwracając się jednocześnie do Sądu Rejonowego w Gostyninie o zaopatrzenie go w klauzulę wykonalności. Pierwotny wierzyciel pozwanych według powoda złożył wniosek o wszczęcie egzekucji wobec pozwanych, która była prowadzona przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w GostyninieI. M.pod sygnaturą akt Km 2024/12, a następnie z wniosku wierzyciela umorzona. W dniu 31 marca 2014 r.(...) Bank Spółka AkcyjnawK.zawarł z powodem umowę przelewu wierzytelności, w której skład wchodziło także aktualne na dzień sporządzenia umowy zobowiązanie pozwanych. Powód kolejno złożył wniosek do Sądu Rejonowego w Gostyninie o wpis w księdze wieczystej zmiany wierzyciela hipotecznego. Powód podał, że poinformował pozwanych o przelewie wierzytelności pierwotnego wierzyciela na rzecz powoda oraz wezwał pozwanych do zapłaty (pozew k.3-9).
Zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2015 roku skierowano sprawę na rozprawę. (k. 79).
Na rozprawie w dniu 4 stycznia 2016 r. pełnomocnik powoda doprecyzował powództwo i wniósł o zasądzenie kwoty żądania pozwu solidarnie odR. K.iT. K.i na zasadziein solidumw przypadku pozwanejM. K. (1), z kolei pozwanyT. K.wniósł o oddalenie powództwa w całości (k. 97-98).
PozwaneR. K.orazM. K. (1)nie zajęły stanowiska w sprawie.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 16 listopada 2005 r.(...) Bank Spółka AkcyjnawK.zawarł z pozwanymiR. K.orazT. K.umowę kredytu hipotecznego nr(...)na kwotę całkowitą 35.106,38 zł indeksowaną kursem franka szwajcarskiego, która na dzień uruchomienia kredytu wyniosła 14.265,09 franków szwajcarskich. Spłata kredytu miała nastąpić w 144 miesięcznych ratach kapitałowo - odsetkowych zgodnie z harmonogramem spłat. W § 8 przedmiotowej umowy kredytowej ustalono, że zabezpieczeniem spłaty kredytu będzie między innymi ustanowienie hipoteki kaucyjnej na rzecz wierzyciela na nieruchomości położonej wG.przyulicy (...), o powierzchni 45,60 m2, dla której Sąd Rejonowy w Gostyninie, IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr KW (...), która to nieruchomość stanowiła własnośćM. K. (1). Oświadczeniami z dnia 16 listopada 2005 r.M. K. (1)wyraziła zgodę na poddanie się egzekucji roszczeń(...) Bank Spółka AkcyjnawK.wynikających ze wskazanejumowy kredytowej nr (...)do kwoty 59.680,85 zł jako dłużniczka rzeczowa, natomiastR. K.orazT. K.do kwoty 70.212,76 zł. Ponadto dłużnicy orazM. K. (1)wyrazili zgodę na ewentualne przeniesienie przez wierzyciela zobowiązania wynikającego z przedmiotowej umowy kredytu na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego. Przedmiotowa hipoteka została ustanowiona przezM. K. (1)i wpisana do księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości (umowa k. 20-23, dyspozycja uruchomienia kredytu k. 29, oświadczenia k. 24-25, oświadczenie k. 26, odpis zwykły księgi wieczystej k.30-31v).
T. K.orazR. K.zaprzestali płatności rat kredytu określonych wumowie nr (...). W związku z zaistniałym faktem,(...) Bank Spółka AkcyjnawK.pismami z dnia 8 marca 2010 r. wypowiedział przedmiotową umowę kredytową, wskazując jednocześnie, że okres wypowiedzenia wynosi 30 dni od momentu doręczenia wypowiedzenia (oświadczenia k. 32-33).
Wobec dalszego braku spłaty zobowiązania kredytowego pozwanych oraz upływu terminu określonego pismami z dnia 8 marca 2010 r.,(...) Bank Spółka AkcyjnawK.w dniu 18 lutego 2011 roku wystawił bankowy tytuł egzekucyjny przeciwkoR. K.,T. K.jako dłużnikom solidarnym orazM. K. (1)jako dłużnikowi rzeczowemu. Według stanu na ten dzień zadłużenie wynosiło 47.441,96 zł i składały się na nie następujące pozycje: należność główna – 34.000,40 zł, odsetki umowne – 1.623,78 zł, odsetki karne – 11.784,00 zł i opłaty 33,78 zł. Nadto wierzyciel miał prawo naliczać dalsze odsetki karne od kwoty należności głównej od dnia 19.02.2011r do dnia zapłaty według stopy procentowej wynoszącej wówczas 42,04% w stosunku rocznym oraz według stopy procentowej odsetek ustawowych od kwoty 1.623,78 zł od dnia 19 lutego 2011 roku do dnia zapłaty. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Gostyninie z dnia 21 marca 2011 r., sygn. akt I Co 317/11 nadano powyższemu bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzulę wykonalności (bankowy tytuł egzekucyjny k. 34, postanowienie k. 35).
Na podstawie w/w bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności wobec pozwanych Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w GostyninieI. M.prowadziła egzekucję pod sygnaturą akt Km 2024/12. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r. postępowanie egzekucyjne na wniosek(...) Bank Spółka AkcyjnawK.zostało umorzone (postanowienie k.36-37).
W dniu 31 marca 2014 r.(...) Bank Spółka AkcyjnawK.zawarł z powodem umowę sprzedaży wierzytelności nr(...). Na podstawie postanowień w/w umowy powód nabył od zbywcy wierzytelność przysługującą bankowi od pozwanych wraz z wszelkimi zabezpieczeniami ustanowionymi umową. Na dzień zawarcia umowy cesji pomiędzy powodem a bankiem, wierzytelność pozwanych zgodnie z załączonym do umowy wykazem wynosiła 77.108,99 zł.R. K.orazT. K.pismami powoda z dnia 19 maja 2014 r. zostali poinformowani o przeniesieniu wierzytelności banku na rzeczP.
(...)weW.. Strona powodowa wezwała dłużników solidarnych do spłaty zadłużenia pismami z dnia 23 kwietnia 2015 r. (umowa k. 38-72, zawiadomienie k.73-74v, wezwania do zapłaty k. 75-77v).
Wierzytelność powoda wobec pozwanychR. K.orazT. K.na dzień 28 maja 2015 roku wynosiła 81.301,78 zł i składają się na nią następujące kwoty: 33.711,77 zł – tytułem należności głównej, 47.590,01 zł – tytułem naliczonych przez wierzycieli odsetek (okoliczność bezsporna).
W dniu 11 grudnia 2014 roku wksiędze wieczystej nr (...)wpisano zmianę wierzyciela w dziale III w części dotyczącej hipoteki ustanowionej, jako zabezpieczenie przedmiotowej umowy kredytu. Aktualnie właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest nadalM. K. (1), a w dziale III wpisana jest hipoteka umowna kaucyjna do kwoty 59.680,85 zł ustanowiona jako zabezpieczenie kredytu wraz z odsetkami i innymi należnościami wpisana na rzecz Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty weW.(odpis z KW – k.30 – 31).
Powyższy stan faktyczny był bezsporny i wynikał z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo podlegało uwzględnieniu w całości, co do pozwanychR. K.orazT. K.oraz w części, co do pozwanejM. K. (1).
Powód dochodzi zapłaty z tytułu umowy kredytowej solidarnie od pozwanychR. K.orazT. K.i dłużnika hipotecznegoM. K. (1).
W przypadku pozwanych dłużników osobistych podstawą faktyczną i prawną ich odpowiedzialności jest zawarta przez nich z poprzednikiem prawnym powoda umowa kredytowa oparta na zasady określone wart 69i następnychustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku prawo bankowe. Z kolei jeżeli chodzi o pozwanąM. K. (1)to jest ona dłużnikiem rzeczowym powoda, jako właścicielka nieruchomości na której ustanowiono hipotekę celem zabezpieczenia wierzytelności powoda.
Samo istnienie wierzytelności objętej żądaniem pozwu, jego wysokość oraz wymagalność, a także skuteczność umowy cesji wierzytelności nie była kwestionowana przez pozwanych.
Zgodzić należy się również z twierdzeniem powoda, iż odpowiedzialność dłużników osobistych w tym przypadku jest odpowiedzialnością solidarną, albowiem wynika z zawartej umowy (art 369 k.c.), z kolei odpowiedzialność dłużników osobistych i dłużnika rzeczowego ma charakter solidarności nieprawidłowej (in solidum). Stąd też w taki również sposób Sąd orzekł w punkcie I sentencji wyroku.
PozwanaM. K. (1)jest dłużnikiem rzeczowym powoda w związku z tym, iż jest właścicielem nieruchomości na której ustanowiona jest hipoteka zabezpieczająca roszczenia powoda wobec jego dłużników osobistych. Zgodnie z ugruntowanym już w orzecznictwie poglądem w tej sytuacji wierzyciel hipoteczny ma prawo do wytoczenia przeciwko dłużnikowi hipotecznemu, nie będącemu dłużnikiem osobistym, powództwa o świadczenie - celem umożliwienia wierzycielowi prowadzenia egzekucji z obciążonej nieruchomości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2003 roku sygn. akt V CK 19/02). Powyższe wynika z tego, iż zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym (art. 75 ustawy o księgach wieczystych i hipotece– dalej u.k.w.h.), a obligatoryjność tego trybu wymusza uzyskanie przez wierzyciela tytułu wykonawczego, jako że tytuł ten jest podstawą każdej egzekucji (art. 776 k.p.c.). Odpowiedzialność ta jest jednak ograniczona z jednej strony do wysokości sumy pieniężnej wskazanej w oświadczeniu o ustanowieniu hipoteki (w sprawie niniejszej 59.680,85 zł), z drugiej zaś strony do nieruchomości na której jest ustanowiona. Stąd też powództwo o zapłatę kwoty 81.301,78 zł skierowane przeciwkoM. K. (1)podlegało oddaleniu ponad wartość ustanowionej hipoteki kaucyjnej tj. kwotę 59.680,85 zł. Powyżej tej kwoty powód nie ma tytułu prawnego do dochodzenia roszczenia od tej pozwanej. Stąd też Sąd rozstrzygnął, jak w punkcie I sentencji wyroku co do w/w kwoty, zastrzegając jednocześnie, iż odpowiedzialność pozwanejM. K. (1)ogranicza się do spółdzielczego własnościowego prawa na którym ustanowiono przedmiotową hipotekę (art 319 k.p.c.), zaś w punkcie III. sentencji Sąd oddalił powództwo w stosunku do niej.
W punkcie II. sentencji wyroku Sąd orzekł o pozostałej ponad kwotę 59.680,85 zł części żądania powoda, zasądzając je wyłączenie od wskazanych wyżej dłużników osobistych, co nie było przez nich kwestionowane.
Również żądanie zasądzenia odsetek od zasądzonych kwot podlegało uwzględnieniu. Niewątpliwie pozwanaM. K. (1)w sprawie niniejszej nie jest dłużnikiem osobistym powoda. Jednakże na skutek posiadania prawa własności przedmiotowej nieruchomości jest się jego dłużnikiem rzeczowym. W tym momencie powstał pomiędzy nią, a powodem stosunek zobowiązaniowym, w oparciu o który pozwana jest zobligowany do znoszenia prowadzenia z nieruchomości stanowiącej jej własność egzekucji wierzytelności hipotecznej. Może uwolnić się od tego zobowiązania poprzez dokonanie spłaty przedmiotowego zadłużenia. Jeżeli nie czyni tego mimo wezwania jej do zapłaty popada w zwłokę (art. 455 k.c.), a wierzyciel nabywa prawo do żądania odsetek (art. 481 § 1 i 2 k.c.). Również w/w przepisy stanowiły podstawę rozstrzygnięcie o odsetkach, co do pozostałych pozwanych.
W analogiczny sposób Sąd rozstrzygnął o kosztach niniejszego procesu zasądzając je solidarnie od dłużników osobistych powoda oraz na zasadziein solidumod dłużnika rzeczowego. Koszty łączne niniejszego procesu poniesione przez powoda to 7.683,00 zł i składają się na nie: 4.066,00 zł – opłaty sądowej od pozwu, 17,00 zł – opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 3.600,00 zł – wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego w sprawie. Rozstrzygnięcie wydane wobecR. K.iT. K.oparte jest o treśćart. 98 k.p.c., zaś wobecM. K. (1)na podstawieart 100 zd. 1in finek.p.c.M. K. (1)przegrała proces, co do 73 % żądania, z tego też względu Sąd zasądził od niej oraz od pozostałych pozwanych w punkcie IV sentencji wyroku kwotę stanowiącą 73% całości kosztów procesu czyli 5.531,76 zł. Natomiast, jako że pozostali pozwani przegrali w całości niniejszy proces Sąd zasądził od nich w punkcie V. dodatkowo pozostałe 27 % całości kosztów procesu czyli kwotę 2.151,24 zł.
W punkcie VI. sentencji wyroku Sąd w oparciu oart 333 § 1 pkt 3 k.p.c.nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności wobec pozwanychM. K. (2)orazM. K. (1), co do których wyrok jest wyrokiem zaocznym.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji wyroku.