Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
IX Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: IX GC 4972/13
Data wyroku: 2016-06-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: SSR Grzegorz Babiński
Słowa kluczowe: Odpowiedzialność solidarna
Podstawa prawna: art. 299 ksh
Teza: nieznajomość specyfikacji działania w branży świadczy o tym, iż zgoda na pełnienie funkcji członka zarządu była ryzykowna.

Sygn. akt: IX GC 4972/13

UZASADNIENIE
do wyroku z dnia 24 maja 2016 r.
Powód Skarb Państwa – Prezes Urzędu(...)Elektronicznej wniósł o zasądzenie odP. T.kwoty 44 569,99 zł na podstawieart. 299 § 1 k.s.h.
Wyrokiem zaocznym sąd zasądził kwotę 18 409,99 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 12 060,99 zł od dnia 14 grudnia 2013 r. do dnia zapłaty. W pozostałej części powództwo sąd oddalił powództwo. Sąd ustalił, iż powód wydał na rzecz(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.(poprzednio:(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.) następujące decyzje dotyczące przydziału zakresu numeracji abonenckiej:

1
Decyzja z dnia 15 października 2008 r., nr(...)610-325/08(2) (k. 37);

2
Decyzja z dnia 29 października 2008 r., nr(...)610-334/08(2) (k. 38);

3
Decyzja z dnia 10 listopada 2008 r., nr(...)610-365/08(2) (k. 39);

4
Decyzja z dnia 27 listopada 2008 r., nr(...)610-384/08(2) (k. 40);

5
Decyzja z dnia 1 grudnia 2008 r., nr(...)610-390/08(2) (k. 41);

6
Decyzja z dnia 5 grudnia 2008 r., nr(...)610-395 /08(2) (k. 42);

7
Decyzja z dnia 12 czerwca 2009 r., nr(...)610-172/09(2) (k. 43 - 44).

Następnie decyzją z dnia 21 lipca 2010 r., nr(...)610-47/10(2) (k. 45) powód cofnął przydział numeracji określonych powyżej ze względu na brak uiszczania przez spółkę stosownych opłat. Z tej samej przyczyny na podstawie przepisówart. 187w zw. zart. 184 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r.– Prawo Telekomunikacyjne powód wystawił przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.następujące tytuły wykonawcze:

1
nr TW/CEN/121/09 z dnia 25 września 2009 r. na kwotę 373,30 zł wraz z odsetkami w dniu wystawienia tytułu w kwocie 29, 00 zł - tytułem opłat za prawo do wykorzystania zasobów numeracji (k. 34 - 35);

2
nr TW/CEN/7/10 z dnia 28 stycznia 2010 r. na kwotę 2 706, 70 zł wraz z odsetkami w dniu wystawienia tytułu w kwocie 44, 00 zł – tytułem opłat za prawo do wykorzystania zasobów numeracji (k. 31 - 32);

3
nr TW/CEN/109/10 z dnia 1 września 2010 r. na kwotę 18 240,00 zł wraz z odsetkami w dniu wystawienia tytułu w kwocie 310,00 zł - tytułem opłat za prawo do wykorzystania zasobów numeracji (k. 27 - 28);

4
nr TW/CEN/72/11 z dnia 8 czerwca 2011 r. na kwotę 21,00 zł – tytułem odsetek za nieterminowe uiszczenie opłaty za prawo do wykorzystania zasobów numeracji (k. 24 - 25).

Pismem z dnia 29 stycznia 2013 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 30 300,99 zł stwierdzonej opisanymi powyżej tytułami wykonawczymi, jako prezesa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.(48 – 49, zpo – k. 50).
Pozwany pełnił funkcję członka zarządu(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.w okresie od 23 października 2008 r. do 23 grudnia 2009 r., kiedy to uchwałą nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników został odwołany ze stanowiska (odpis pełny(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.– k. 46 – 47, protokół – k. 85 - 89).
Postanowieniem z dnia 8 października 2012 r. Naczelnik Urzędu SkarbowegoW.M.wW.umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.na podstawie tytułów wykonawczych:
- TW/CEN/121/09 z dnia 25 września 2009 r.
- TW/CEN/7/10 z dnia 28 stycznia 2010 r.
- TW/CEN/109/10 z dnia 1 września 2010 r.
- TW/CEN/72/11 z dnia 8 czerwca 2011 r.
W treści pisma Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, iż ww. spółka nie posiada majątku, z którego można prowadzić egzekucję (postanowienie – k. 21).
W chwili wytoczenia powództwa zobowiązania(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.z tytułu opłat za prawo wykorzystania częstotliwości oraz odsetek, należnych powodowi wynosiły:
- 373,33 zł tytułem należności za 2008 r. wraz z odsetkami od zaległości podatkowych za okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 13 grudnia 2013 r. w kwocie 220,00 zł;
- 2 706,66 zł tytułem należności za 2009 r. wraz z odsetkami od zaległości podatkowych za okres od dnia 1 grudnia 2009 r. do dnia 13 grudnia 2013 r. w wysokości 1332,00 zł;
- 8 960,00 zł tytułem należności za 2009 r. wraz z odsetkami od zaległości podatkowych za okres od dnia 1 lipca 2009 r. do dnia 13 grudnia 2013 r. w wysokości 4786,00 zł;
- 21,00 zł tytułem należności za 2009 r. wraz z odsetkami od zaległości podatkowych za okres od dnia 1 lipca 2009 r. do dnia 13 grudnia 2013 r. w wysokości 32,00 zł.
Pozwany wniósł sprzeciwu od wyroku zaocznego, w którym wniósł o oddalenie powództwa w całości.
W toku ponownego rozpoznania sprawy sąd ustalił dodatkowo następujące okoliczności faktyczne:
W dniu 7 czerwca 2008 r.spółka (...) sp. z o.o.reprezentowana przezP. T.orazZ. S.orazT.((...) sp. z o.o.) reprezentowana przezP. K.zawarły umowę, której przedmiotem było zaangażowanie kapitałowe Proscenium wT.. Współpraca dotyczyła rozwoju sieci(...). Zaangażowanie kapitałowe inwestora było oszacowane na poziomie 600 000 zł. W konsekwencji w 25 lutego 2009 r.(...) sp. z o.o.nabyła udziały współce (...) sp. z o.o.wW.. Wcześniej, z uwagi na wątpliwości inwestora co do podejmowanych przezP. K.inwestycji, zdecydowano się, aby oddelegować do zarządu dodatkowego członka zarządu w osobieP. T., co miało miejsce w październiku 2008 r. Od okresu wakacyjnego 2008 r. pojawiły się problemy z raportowaniem inwestorowi przezP. K.. Z uwagi na zarzuty zgłoszone wobec dotychczasowego prezesa zarząduP. K.ze strony inwestora, został on odwołany w dniu 26 lutego 2009 r. z pełnionej funkcji, zaś na prezesa zarządu powołanoM. T.. Zarzuty związane były m. in. z nieujawnieniem określonych zobowiązań, dokonywanie wypłat z rachunku firmowego spółki. Złożono zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przezP. K.. Wszczęte śledztwo o czyn zaart. 296 § 1 k.c.w zw. zart. 296 § 3 k.k.zostało umorzone postanowieniem prokuratura Prokuratury RejonowejW.M.z dnia 28 listopada 2014 r. na podstawieart. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu, zaś śledztwo w sprawie przywłaszczenia mienia w postaci pieniędzy w kwocie 61 674,88 zł tj. o czyn zart. 284 § 1 k.k.na podstawieart.17 § 1 pkt 6 k.p.k.z uwagi na przedawnienie karalności czynu. Po tym jak pozwany został prezesem zarządu spółki zlecił on sporządzenie audytu, okazało się, że spółka była w złej sytuacji finansowej, także powziął pełną wiedzę o roszczeniach. Mimo tego pozwany iZ. S.zdecydowali się ratować spółkę, jednakże bezskutecznie, nie udało się uruchomić inwestycji, która była podstawą założenia spółki. W listopadzie 2009 r. został złożony wniosek o upadłość, który został oddalony z uwagi na brak środków na koszty. W dniu 23 grudnia 2009 r. pozwany złożył rezygnację z funkcji prezesa zarządu, w tym też dniu podjęta została uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników o odwołaniu go z zarządu.
Powołany wyżej stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o niebudzące wątpliwości dokumenty – umowę z dnia 7 czerwca 2008 r.- k. 146 – 151, umowa sprzedaży udziałów – k. 153 - 158, postanowienie o umorzeniu śledztwa – k. 160 – 163, protokół NZW - k. 267 – 273, protokół z dnia 26 lutego 2009 r. – k. 277 – 279, oświadczenie – k. 280, protokół z dnia 23 grudnia 2009 r. – k. 281.
Ponadto przesłuchano świadkaZ. S.– k. 295 – 297 oraz przesłuchano stronę pozwaną – k. 333 – 335. Ich relacje co do zasady są zbieżne, nie budzą wątpliwości co do wiarygodności. Osoby te, będące reprezentantami inwestorami zwracają uwagę na przebieg wypadków związanych z etapami inwestycji, jak też problemy jakie zaistniały z osobą ówczesnego prezesa zarząduM. K.. Relacje te skupiają się głównie na zarzutach, kierowanych do jego działań. Należy zwrócić uwagę, iż nie było rolą sądu przesądzanie o zasadności tych zarzutów, zwłaszcza, iż w tym zakresie wymagane byłoby zapewne szersze postępowanie dowodowe. Przedmiotem rozstrzygnięcia była bardziej kwestia, czy stosunki między członek zarządu – inwestor, w tym z ramienia którego do spółki przystępuje nowy członek zarządu mają znaczenia dla roszczenia, które jest przedmiotem postępowania.
Oddaleniu podlegały wnioski dowodowe z pkt 9,10, 11 sprzeciwu jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia
Sąd zważył, co następuje:
Wyrok zaoczny w całości należało utrzymać w mocy.
W toku ponownego rozpoznania sprawy sąd uznał, iż zachodzą przesłanki odpowiedzialności pozwanego zart. 299 § 1 k.s.h.co do kwoty zasądzonej w pkt I wyroku zaoczonego, szczegółowo opisane w uzasadnieniu wyroku z k. 100- 104. Zarzuty pozwanego w zakresie meritum sporu koncentrowały się na braku szkody wierzyciela, braku winy pozwanego w zakresie niezgłoszenia wniosku o upadłości na czas.
Zgodnie zart. 299 § 2 k.s.h.w brzmieniu obowiązującym w dacie pełnienia przez pozwanego funkcji członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, o której mowa w § 1, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody.
Żadna z tych przesłanek nie została wykazana. Przede wszystkim pozwany nie wykazał jaki był konkretnie stan finansów spółki zarówno w dacie objęcia przez niego funkcji członka zarządu w 2008 r., jak też w momencie składania wniosku o upadłość. W tym zakresie niewątpliwie wymagane były wiadomości specjalne, a dowód z opinii biegłego nie został zgłoszony. Brak szkody po stronie wierzyciela zachodziłby, gdyby pozwany wykazał, iż w zasadzie złożenie wniosku o upadłości przez cały okres pełnienia przez niego funkcji nie spowodowałby żadnego zaspokojenia powoda. Takiego wniosku jednak w oparciu o materiał sprawy nie da się w żaden sposób wywieść. Tak samo też nie można stwierdzić, że wniosek o upadłość zgłoszony w listopadzie 2009 r. został złożony w terminie opisanym wart. 21 Prawa upadłościowego, tym bardziej, iż wniosek został oddalony z uwagi na brak środków na koszty.
Kwestię winy pozwanego, tj. jego świadomości co do sytuacji spółki należy rozważać w sensie powinności członka zarządu. Zgodnie zart. 208 § 2 k.s.h.każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Zgodzić się należy z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 10 marca 2015 r. III AUa 1516/16, Lex nr 1667580, wydanym wprawdzie na gruncie ordynacji podatkowej, ale dla niniejszej sprawy o tyle istotny, iż wskazuje właśnie na określoną powinność członka zarządu. Zgodnie z jego treścią nieznajomość stanu finansów spółki nie stanowi okoliczności uzasadniającej zwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności na podstawie art. 116 o.p. Znajomość powyższych faktów jest obowiązkiem członka zarządu, nawet jeśli zagadnienia te nie pozostają w jego bezpośredniej gestii czy kompetencji. Obowiązek posiadania elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki, do których z całą pewnością należy jej kondycja finansowa, stan zadłużenia i trudności płatnicze wynika bowiem z ustanowionego wart. 208 § 2 k.s.h.prawa i obowiązku prowadzenia spraw spółki przez każdego członka zarządu. Bierna postawa członka zarządu w powyższym zakresie nie tylko nie pozwala na uwolnienie się przez niego od odpowiedzialności za zobowiązania składkowe spółki, ale przeciwnie - uniemożliwia mu wykazanie jednej z przesłanek uwalniających od odpowiedzialności przewidzianych w art. 116 o.p.
Nieznajomość specyfiki działania w danej branży, na co powoływał się pozwany, dodatkowo świadczy o tym, iż zgoda na pełnienie funkcji członka zarządu była ryzykowna. Tak samo też podjęcie się tej funkcji w sytuacji, gdy istniały wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej spółki. Jednakże gdy już zdecydował się na pełnienie funkcji, to miał obowiązek a nie tylko kompetencję do podjęcia działań w celu ustalenia sytuacji finansowej spółki, tym bardziej, iż jako inwestor miał w tym interes, a ponadto z uwagi na postawę dotychczasowego prezesa zarządu, mogły być co do tego wątpliwości. Stan ten nie był do końca nieznany, albowiem już w umowie sprzedaży udziałów z 25 lutego 2009 r., w § 2 wyliczona jest dość znaczna liczba wierzycieli, a wśród nich powód. Decyzja o dalszym prowadzeniu spółki i niezgłoszenie wniosku o upadłość już w tym czasie, było działaniem na własne ryzyko, tj. jeśli czynności naprawcze nie odniosłyby skutku, dojdzie do odpowiedzialności zart. 299 § 1 k.s.h.Członek zarządu ma instrumenty, także prawne, aby ustalić sytuację spółki, zaś stosunki faktyczne z innym członkiem zarządu nie mogą mieć wpływu na odpowiedzialność wobec wierzycieli.
Zgodzić się należy z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., II CSK 446/13, Lex nr 1480163, zgodnie z którym odpowiedzialności członka zarządu nie uchyla umowa łącząca członków zarządu co do sposobu kierowania sprawami spółki, w szczególności ustalony umownie podział czynności. Tego rodzaju umowa ma znaczenie tylko wewnątrzorganizacyjne. Przepisart. 299 k.s.h.chroniący interes wierzycieli ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie może być pozbawiony skuteczności przez porozumienie wspólników. Tylko taka sytuacja faktyczna, która rzeczywiście i obiektywnie uniemożliwia uczestniczenie w czynnościach zarządzania sprawami spółki może uzasadniać wniosek o istnieniu okoliczności przewidzianych§ 2tego artykułu, zwalniających członka zarządu od odpowiedzialności. Działania członka zarządu zmierzające do pozyskania środków finansowych w celu spłaty narastających zobowiązań spółki i obniżenia stanu jej zadłużenia nie mają znaczenia dla oceny w świetleart. 299 § 2 k.s.h., czy nie ponosi on winy w zaniechaniu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Należy zwrócić uwagę, iż tylko do lutego 2009 r. pozwany działał łącznie zM. K., dalej był już jedynym członkiem zarządu, tak więc powołanie się na brak winy po tej dacie jest całkowicie nieuprawnione, zwłaszcza iż już miał już w tym czasie pewną wiedzę o stanie długów spółki.
Tym samym zarzuty pozwanego były niezasadne i wyrok zaoczny utrzymano w mocy.

ZARZĄDZENIE
-odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron.