Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 398/16
Data wyroku: 2016-11-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Pośpiech, Gwidon Jaworski, Wiesław Kosowski
Słowa kluczowe: Oszustwo
Podstawa prawna: art. 286§1 kk

Sygn. akt II AKa 398/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 listopada 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSA Wiesław Kosowski (spr.)

Sędziowie:

SA Gwidon Jaworski
SA Piotr Pośpiech

Protokolant:

Grzegorz Pawelczyk

przy udziale

    Prokuratora Prokuratury Rejonowej Katowice – Północ w Katowicach Jarosława Skalskiego

po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2016 r.
sprawyM. K., c.A.iA.,ur. (...)wS.

oskarżonej o czyn zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.iart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.,art. 286 § 1 k.k.
na skutek apelacji obrońcy oskarżonej oraz pełnomocnika oskarżycielki posiłkowejR. O.
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 22 lutego 2016 roku, sygn. akt V K 176/15

1
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 5 w ten sposób, że na mocyart. 46 § 1 k.k.w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 20 lutego 2015 roku, zobowiązuje również oskarżonąM. K.do naprawienia szkody solidarnie zT. P.poprzez zapłatę na rzeczR. O.kwoty 27.030 (dwadzieścia siedem tysięcy trzydzieści) złotych;

2
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zasądza od oskarżonejM. K.na rzecz oskarżycieli posiłkowychR. O.iW. T.kwoty po 600 (sześćset) złotych, tytułem poniesionych przez nich kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru w postępowaniu odwoławczym;

4
zwalnia oskarżonąM. K.od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.

Sygn. akt II AKa 398/16

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 22 lutego 2016r., w sprawie o sygn. akt V K 176/15, uznał oskarżonąM. K.za winną popełnienia czynu polegającego na tym że w nieustalonym okresie nie później niż w dniach od 11.01.2010r. do 19.11.2010r.wD.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając wspólniei w porozumieniu z ustaloną osobą, przedkładającB. G.dokumentw postaci „oświadczenia” o współpracy pomiędzy(...)a(...)w celu użycia go za autentyczny na którym podpis „zleceniobiorcy”T. B.został podrobiony przez nieustaloną osobę, wprowadzając w błąd co do współpracy pomiędzy(...)T. P.a(...) sp. z o.o.sp. k-a w zakresie inwestycji na rynku(...), oraz wprowadzając w błąd co do braku możliwości utraty przekazanychT. P.środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do zabezpieczenia przed utratą całości powierzonych mu środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do możliwości zwrotu powierzonych mu środków finansowych w terminie 30 dni, co do minimalnego ryzyka inwestycyjnegow wymiarze 0,1% - 0,001% w skali miesiąca, co rzeczywistego ryzyka w zakresie obrotu instrumentami finansowymi na rynkuF., doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniemB. G.w kwocie 227 300 zł, to jest występku zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.iart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na mocyart 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył jej karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym przyjął, że wobec oskarżonej zastosowanie mają przepisykodeksu karnegow brzmieniu ustawy sprzed nowelizacji z dnia 20 lutego 2015r.
Omawianym wyrokiem Sąd Okręgowy w Katowicach uznał również oskarżonąM. K.za winną popełnienia czynu polegającego na tym że:
- w dniu 5.10.2010r. wK.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą wyzyskując błąd co do współpracy pomiędzy(...) sp. z o.o.sp.k. a(...)T. P.oraz wprowadzając w błąd co do braku możliwości utraty przekazanychT. P.środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do zabezpieczenia przed utratą całości powierzonych mu środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do możliwości zwrotu powierzonych mu środków finansowych w terminie 30 dni, co do minimalnego ryzyka inwestycyjnego w wymiarze 0,1% - 0,001% w skali miesiąca, doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniemB. K.w kwocie 47 570 zł,
- w dniu 7.06.2011r. wK.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą wprowadzając w błąd co do braku możliwości utraty przekazanychT. P.środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do zabezpieczenia przed utratą całości powierzonych mu środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do możliwości zwrotu powierzonych mu środków finansowych w terminie 30 dni, co do minimalnego ryzyka inwestycyjnego w wymiarze 0,1% - 0,001% w skali miesiąca doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniemS. K.na kwotę 50 000 zł,
- w dniu 26.10.2010r. wK.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą wprowadzając w błąd co do braku możliwości utraty przekazanychT. P.środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do zabezpieczenia przed utratą całości powierzonych mu środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do możliwości zwrotu powierzonych mu środków finansowych w terminie 30 dni, co do minimalnego ryzyka inwestycyjnego w wymiarze 0,1% - 0,001% w skali miesiąca doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 27 030 złR. O.,
- w dniu 16.09.2010r. wK.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą wprowadzając w błąd co do braku możliwości utraty przekazanychT. P.środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do zabezpieczenia przed utratą całości powierzonych mu środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do możliwości zwrotu powierzonych mu środków finansowych w terminie 30 dni, co do minimalnego ryzyka inwestycyjnego w wymiarze 0,1% - 0,001% w skali miesiąca doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 130 000 złW. T.,
- w dniu 6.10.2010r. wK.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą wyzyskując błąd co do współpracy pomiędzy(...) sp. z o.o.sp. k. a(...)T. P.oraz wprowadzając w błąd co do braku możliwości utraty przekazanychT. P.środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do zabezpieczenia przed utratą całości powierzonych mu środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do możliwości zwrotu powierzonych mu środków finansowych w terminie 30 dni, co do minimalnego ryzyka inwestycyjnego w wymiarze 0,1% - 0,001% w skali miesiąca doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 46 400 złT. K.,
- w okresie od 22.10.2010r. do 24.10.2010r. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą wprowadzając w błąd co do braku możliwości utraty przekazanychT. P.środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do zabezpieczenia przed utratą całości powierzonych mu środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., co do możliwości zwrotu powierzonych mu środków finansowych w terminie 30 dni, co do minimalnego ryzyka inwestycyjnego w wymiarze 0,1% - 0,001% w skali miesiąca doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 27 040 złM. H.(dawniejD.),
uznając, iż dopuściła się ich w krótkich odstępach czasu, w podobny sposób, w okresie od 16.09.2010 r. do 07.06.2011r, przy przyjęciu, iż szkoda spowodowana w mieniuW. T.wyniosła 123 400 zł, szkoda spowodowana w mieniuT. K.wyniosła 46 355 zł, szkoda spowodowana na skutek transakcji zawartej w dniu 24.10.2010 r. zM. H.dawniejD.wyniosła 31 348 zł, to jest przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.i za to na mocyart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.i przy zastos.art. 33 § 1 i 2 k.k.wymierzył jej karę 2 lat pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości 200 stawek dziennych, przy przyjęciu, iż jedna stawka dzienna wynosi 500 zł, przy czym przyjął, że wobec oskarżonej zastosowanie mają przepisykodeksu karnegow brzmieniu ustawy sprzed nowelizacji z dnia20 lutego 2015r.
Na mocyart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.w miejsce orzeczonych kar pozbawienia wolności Sąd wymierzył oskarżonej jedną karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, przy czym przyjął, że wobec oskarżonej zastosowanie mają przepisykodeksu karnegow brzmieniu ustawy sprzed nowelizacji z dnia 20 lutego 2015r.
Na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.Sąd I instancji wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił ustalając okres próby na 5 lat, przy czym przyjął, że wobec oskarżonej zastosowanie mają przepisykodeksu karnegow brzmieniu ustawy sprzed nowelizacji z dnia 20 lutego 2015r.
Na mocyart. 46 § 1 k.k.zobowiązano również oskarżoną do naprawienia szkody solidarniezT. P.w kwotach: na rzeczB. K.w kwocie 47 570 zł, na rzeczB. G.w kwocie 227 300 zł, na rzeczM. H.(dawniejD.)w kwocie 31 348 zł, na rzeczT. K.w kwocie 46 355 zł oraz zobowiązałM. K.do naprawienia szkody w kwocie 123 400 zł wobecW. T.i w kwocie 50 000 zł wobecS. K..
Sąd zasądził także od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa opłatę w kwocie 2 300 zł i koszty postępowania w sprawie w kwocie 50 zł.
Z wyrokiem tym nie zgodził się obrońca oskarżonej zaskarżając go w całości na korzyść swojej klientki.
We wniesionej apelacji podniósł zarzut obrazy przepisów prawa procesowego, a toart. 4 k.p.k.iart. 7 k.p.k.w zw. zart. 366 §1 k.p.k., co miało wpływ na treść orzeczenia, a przejawiający się brakiem wszechstronnej oceny materiału dowodowego i w konsekwencji uznaniem, że materiał dowodowy ujawniony w toku rozprawy wskazuje w oczywisty sposób, że zachowanie oskarżonej było ukierunkowane na doprowadzenie klientów(...)T. P.do niekorzystnego rozporządzenia ich mieniem, podczas gdy zebrany w sprawie materiał,w tym przede wszystkim wyjaśnieniaM. K., jak równieżT. P.ocenione swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego zaprzeczają tezie, jakoby zachowaniem oskarżonej kierował nacechowany premedytacją zamiar działania w celu majątkowego pokrzywdzenia klientów. Ponadto skarżący zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, a mający wpływ na jego treść, wyrażający się w mylnym uznaniu, iż zebrane dowody i ustalone na ich podstawie okoliczności świadczą o popełnieniu przezM. K.zarzucanego jej czynu.
Stawiając te zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach.
Wyrok został również zaskarżony przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowejR. O..
Zaskarżył on rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonej w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody. Zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 46 k.k., poprzez nie orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzeczR. O., pomimo zgłoszenia przez pokrzywdzoną stosownego wniosku w toku postępowania jurysdykcyjnego.
Stawiając ten zarzut pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zobowiązanie oskarżonej do naprawienia szkody solidarnie zT. P., przez zapłatę na rzeczR. O.kwoty 27 030 zł.
Sąd apelacyjny zważył co następuje.
Sąd I instancji zgromadził w sprawie pełny materiał dowodowy, w żadnej mierze nie wymagający poszerzenia ani też uzupełnienia. Żadnych zastrzeżeń nie budzi również dokonana ocena zgromadzonych dowodów, która jest zgodna z zasadami logikii doświadczenia życiowego. To doprowadziło do prawidłowych ustaleń faktycznych.
Zarzuty podniesione w apelacji obrońcy oskarżonej jawią się, jako bezzasadne.
Nie sposób zgodzić się ze skarżącym, iż doszło do obrazy przepisów postępowania, a toart.4 k.p.k., czy teżart. 7 k.p.k.w zw. zart. 366 §1 k.p.k.Każdy z dowodów został przeprowadzony na rozprawie, a następnie - niezależnie od jego wartości procesowej w kontekście interesów oskarżonej, poddany analizie i ocenie. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną reguły zart. 7 k.p.k., jeżeli jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego oraz jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (tak m.in. postanowienie SN z dnia 18 grudnia 2012r., III KK 298/12).
Sąd I instancji przeprowadził w sprawie wszystkie niezbędne dowody i odniósł się do każdego z nich w treści uzasadnienia. Wyraźnie zostało wskazane na, jakich dowodach zostały oparte poszczególne ustalenia oraz dlaczego nie dano wiary dowodom przeciwnym, w tym wyjaśnieniomM.Z.–K.iT. P.. Z dokonaną przez Sąd meriti oceną w pełni należy się zgodzić. Podkreślenia wymaga, iż właśnie całościowa ocena materiału dowodowego, a mianowicie powiązanie zeznań pokrzywdzonych z zeznaniamiT. B.iR. B.oraz z opinią biegłejJ. O.pozwoliła Sądowi na wyciągnięcie w pełni prawidłowych wniosków i poczynienie właściwych ustaleń. Słusznie zwrócono uwagę na fakt, iż wyżej wskazane dowody jednoznacznie świadczą, wbrew twierdzeniem podniesionym w apelacji, iż oskarżona wprowadzała pokrzywdzonych w błądi działała przy tym z zamiarem doprowadzenia ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Nie tylko bowiem wraz zT. P.uczestniczyła w spotkaniach z klientami, ale też sama zapewniała ich o zabezpieczeniach przed utratą całości powierzonych środków finansowych przeznaczonych na zakup instrumentów finansowych na rynkuF., możliwości zwrotu powierzonych środków finansowych w terminie 30 dni oraz minimalnym ryzyku inwestycyjnym w wymiarze 0,1% - 0,001%. Były to informacje nieprawdziwe, o czym wiedziała uwzględniając nie tylko jej doświadczenie zawodowe, ale przede wszystkim mając na względzie rozmowę przeprowadzoną z zarządemfirmy (...).
Sąd I instancji w pełni zasadnie, opierając się na zasadach logiki i doświadczenia, życiowego nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonej, a oparł swe ustalenia na w pełni wiarygodnych zeznaniach pokrzywdzonych orazT. B.iR. B., a także opinii biegłejJ. O.. Swe stanowisko prawidłowo przy tym uargumentowałw pisemnych motywach orzeczenia. Nie mamy więc do czynienia z błędem w ustaleniach faktycznych, a apelacja obrońcy jawi się jako gołosłowna polemika z tymi prawidłowymi ustaleniami. Istota zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie może bowiem opierać się na odmiennej ocenie materiału dowodowego, innymi słowy - na forsowaniu własnego poglądu strony na tę kwestię. Stawiając tego rodzaju zarzut należy wskazać, jakich uchybień w świetle zgodności (lub niezgodności) z treścią dowodu, zasad logiki (błędność rozumowaniai wnioskowania) czy sprzeczności (bądź nie) z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy dopuścił się w dokonanej przez siebie ocenie dowodów sąd pierwszej instancji. Takie uchybienia nie zostały przez obrońcę wykazane.
Stwierdzić również należy, iż kary jakie zostały wymierzone oskarżonej (zarówno pozbawienia wolności, jak i grzywny) nie mogą uchodzić za kary surowe. Sąd, co jasno wynikaz uzasadnienia orzeczenia, wziął pod rozwagę wszystkie okoliczności obciążające i łagodzące. Zastosowane przy tym zostały przepisyKodeksu karnegow brzmieniu sprzed nowelizacjiz dnia 20 lutego 2015r., jako przepisy względniejsze. Umożliwiło to warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej wobecM. K.kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności.
Rację natomiast należało przyznać zarzutowi sformułowanemu w apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej. PokrzywdzonaR. O.przed rozpoczęciem przewodu sądowego złożyła pisemny wniosek zarówno o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego, jak i o naprawienie szkody. W tej sytuacji Sąd był zobligowany, skazując oskarżonaM. K.za popełnienie przestępstwa na szkodęR. O.do zasądzenia w trybieart. 46 §1 k.k.obowiązku naprawienia szkody. Skoro tego nie uczynił to doszło ewidentnie do naruszenia prawa materialnego, a toart. 46 §1 k.k.
Dlatego też, uwzględniając powyższe rozważania, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 5 w ten sposób, że na mocyart. 46 § 1 k.k.w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 20 lutego 2015 roku, zobowiązuje również oskarżonąM. K.do naprawienia szkody solidarnie zT. P.poprzez zapłatę na rzeczR. O.kwoty 27.030 zł, a w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Zasądzono także, od oskarżonejM. K.na rzecz oskarżycieli posiłkowychR. O.iW. T.kwoty po 600 zł, tytułem poniesionych przez nich kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru w postępowaniu odwoławczym, a oskarżonąM. K.zwolniono od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.