Sąd Rejonowy w Suwałkach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV P 53/16
Data wyroku: 2016-11-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Zazuliński, Walenty Staśkiewicz, Karol Kwiatkowski
Słowa kluczowe: Odszkodowanie Za Bezprawne Rozwiązanie Stosunku Pracy
Podstawa prawna: art. 45 § 1 kp

Sygn. akt IV P 53/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 listopada 2016 r.
Sąd Rejonowy w Suwałkach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR Karol Kwiatkowski

Ławnicy:

Walenty Staśkiewicz
Krzysztof Zazuliński

Protokolant:

st. sekr. sądowy Agnieszka Krysiuk

po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. w Suwałkach na rozprawie
sprawy z powództwaM. C. (1)
przeciwkoZespołowi Szkół (...)wA.
o odszkodowanie

I
Zasądza od pozwanegoZespołu Szkół (...)wA.na rzecz powódkiM. C. (1)kwotę 11.020,02 zł (jedenaście tysięcy dwadzieścia złotych 2/100) tytułem odszkodowania za wypowiedzenie umowy o pracę naruszające przepisy o wypowiadaniu umów o pracę.

II
Zasądza od pozwanegoZespołu Szkół (...)wA.na rzecz powódkiM. C. (1)kwotę 3.066,00 zł (trzy tysiące sześćdziesiąt sześć złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 377,00 zł tytułem zwrotu zastępstwa procesowego.

Walenty Staśkiewicz Krzysztof Zazuliński
SSR Karol Kwiatkowski
Sygn. akt IV P 53/16

UZASADNIENIE
PowódkaM. C. (1)w pozwie skierowanym przeciwkoZespołowi Szkół (...)wA.(następcy prawnego poprzedniego pracodawcy tj.Szkoły Podstawowej Nr (...)wA.) domagała się uznania za bezskuteczne oświadczenia pracodawcySzkoły Podstawowej Nr (...)im.M. K.wA.z dnia 12.05.2016 r. doręczonego w dniu 16.05.2016 r. o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem. W uzasadnieniu wskazała, iż była zatrudniona przez pozwaną na podstawie umowy o pracę na czas określony od dnia 1.09.2004 r. do 31.08.2005, następnie od dnia 1.09.2005 r. do dnia 31.08.2006 r., oraz od dnia 01.09.2006 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku nauczyciela oddziału przedszkolnego. W dniu 16 maja 2016 r. pozwana doręczyła powódce oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę z dniem 31 sierpnia 2016 r. Jako przyczynę wypowiedzenia pozwana wskazała zmiany organizacyjne powodujące zmniejszenie liczby oddziałów w szkole, tj. likwidację oddziału przedszkolnego z dniem 01.09.2016 r. na mocy Uchwały Rady Miejskiej wA. N.XXII/196/16 z dnia 28.04.2016 r., uniemożliwiające dalsze zatrudnienie powódki na stanowisku nauczyciela oddziału przedszkolnego. Zdaniem powódki wypowiedzenie umowy o pracę jest nieuzasadnione i pozbawione podstaw prawnych. Powódka znajduje się bowiem w grupie pracowników objętych ochroną prawną na mocy UchwałZwiązku (...) OddziałuwA.nr(...)iN.1/2015 r. do 31.08.2019 r. Ponadto powódka została wskazana w/w Uchwale jako osoba upoważniona do opiniowania dokumentów w imieniu zakładowej organizacji związkowej. Pozwana nie uzyskała zgody ZarząduOddziału (...)wA.na rozwiązanie z powódką stosunku pracy. Wobec powyższego, zdaniem powódki, pozwana naruszyła przepisy prawa, nie dopełniając obowiązku wynikającego z art. 32 ust l pkt 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r, o związkach zawodowych (Dz.U.2015.1881 z późn. zm.), który stanowi, iż „pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z innym pracownikiem będącym członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy (..) z wyjątkiem gdy dopuszczają to odrębne przepisy". Dalej wskazała, iż w 1997 r. otrzymała tytuł magistra pedagogiki wczesnej edukacji uzyskując kwalifikacje do nauczania w przedszkolu oraz klasach 1-3. W czasie zatrudnienia wSzkole Podstawowej Nr (...)podnosiła swoje kwalifikacje. Była zaangażowana w organizację imprez szkolnych i pozaszkolnych z licznym udziałem uczniów szkoły. Powódka od dnia 22.07.2010 r. jest nauczycielem dyplomowanym o 16 letnim stażu pracy w tym 11 letnim stażu pracy w SzkoleN.
(...)wA.. Powódka jest sumiennym pracownikiem w sposób wyróżniający wykonującym swoją pracę, o czym świadczą nagrody Dyrektora Szkoły 2009 r. Burmistrza MiastaA.za rok 2014/2015 z okazji Dnia(...)Narodowej, Karta Oceny Pracy(...)Kuratora Oświaty z oceną wyróżniającą. Wskazują na to także opinie dyrektor(...)P.(...)i Proboszcza ParafiiR.-Katolickiej(...)wA.dotyczące współpracy oraz zaangażowania w przygotowywanie dzieci do konkursów i występów w ramach działalności tych instytucji. wskazać, iż pozwana uzasadnia wypowiedzenie powódce umowy zmianami organizacyjnymi powodującymi konieczność zmniejszenia liczby oddziałów w szkole, tj. dokonania likwidacji oddziału przedszkolnego z dniem 01.09.2016 r. W ocenie powódki pozwana zastosowała niejasne i niesprawiedliwe kryteria doboru pracowników do zwolnienia. W SzkoleN.(...)obecnie zatrudnionych jest w nauczaniu wczesnoszkolnym 8 nauczycieli:M. G. (1),E. P.,A. K. (1),A. K. (2),A. W.,J. O.,E. L.w tym powódka, z czego 6 nauczycieli dyplomowanych i dwóch nauczycieli kontraktowych. Z pośród wszystkich nauczycieli zatrudnionych na poziomie nauczania wczesnoszkolnego powód wytypował do zwolnienia powódkę - nauczyciela dyplomowanego, orazE. L.nauczyciela kontraktowego, a pozostawił 5 nauczycieli dyplomowanych i jednego nauczyciela kontraktowego z 3-letnim stażem pracy oraz brakiem wykształcenia w zakresie pedagogiki wczesnoszkolnej. Powódka ma wykształcenie w kierunku pedagogiki wczesnej edukacji oraz 16-letni staż pracy a więc jej kwalifikacje są wyższe od posiadanych przez dalej świadczącego pracę nauczyciela kontraktowego. Pozostająca w stosunku pracyA. W.jest nauczycielem kontraktowym i pracuje w klasach 1-3 dopiero od roku. Powódka nie zna i nie rozumie kryteriów jakim kierowała się pozwana dokonując wyboru nauczycieli. Logika wskazuje, iż pozwana zwalniając nauczycieli powinna wziąć pod uwagę kryterium w postaci stażu pracy, kwalifikacji oraz zaangażowania w pracę szkoły. W szkole istnieje dokument pod nazwą „Kryteria rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem wSzkole Podstawowej nr (...)wA.", który został zaopiniowany przez Radę Pedagogiczną w dniu 19.03.2013 r. Według powódki, pozwana nie dokonała wyboru nauczyciela do zwolnienia zgodnie z zasadami zawartymi w tym dokumencie. Według wiedzy powódki, istnieje kilka kryteriów do typowania nauczycieli do zwolnienia. Pierwsze z nich dotyczy kwalifikacji zawodowych. Powódka osiągnęła wyższy stopień awansu zawodowego niż pozostawiona w stosunku pracy nauczycielka. Drugim kryterium jest staż pracy i tutaj różnica jest znacząca. Na okoliczność sukcesów i dydaktycznych i wychowawczych powódka przedstawiła kopie dokumentów jako załączniki do pozwu. Należy też podkreśli, że powódka jest matką czworga dzieci, a pozostawiona w stosunku pracy nauczycielka jest bezdzietna. Ponadto, powódka przypuszcza, iż pozwana dokonała wyboru jej osoby do zwolnienia ponieważ nie zgodziła się ona z oceną dobrą wystawioną w Karcie Oceny Pracy Nauczyciela pracy wystawioną przez Dyrektora i odwołała się do(...)Kuratora Oświaty wB., który podwyższył ocenę do wyróżniającej. W przypadku gdy przyczyną rozwiązania stosunku pracy są zmiany organizacyjne powodujące zmniejszenie liczby oddziałów w szkole Dyrektor Szkoły zobowiązany jest ustalić jasne kryteria zwolnienia i ich przestrzegać. Wskazanie zmniejszenia oddziałów jako jedynej przyczyny zwolnienia, bez wskazania dlaczego nie przydzielono nauczycielowi innych zajęć przewidzianych w arkuszu organizacyjnym szkoły nie stanowi o braku możliwości dalszego zatrudnienia nauczyciela w pełnym wymiarze.
W toku postępowania pozwanyZespół Szkół (...)wA.uznał żądanie pozwu (k. 99).
Ostatecznie precyzując powództwoM. C. (1)domagała się zasądzenia od pozwanego odszkodowania z tytułu wypowiedzenia umowy o pracę naruszającego przepisy o wypowiadaniu umów o pracę oraz o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd ustalił, co następuje:
M. C. (1)pozostawała zatrudniona wSzkole Podstawowej Nr (...)na podstawie umowy na czas nieokreślony z dnia 30.08.2006r. począwszy od dnia 01.09.2006r. na stanowisku nauczyciela oddziału przedszkolnego. Wcześniej – w okresie od 01.09.2004r. do 31.08.2006r. wykonywała te same obowiązki na podstawie dwóch umów zawartych na czas określony (dowód: umowy o pracę - k. 5, 12, 16 części B akt osobowych).
M. C. (1)posiada stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego (dowód: akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela k. 31/B akt osobowych).
M. C. (1)posiada wykształcenie wyższe – tytuł magistra pedagogiki wczesnej edukacji (dowód: dyplom ukończenia studiów wyższych k. 2A/A akt osobowych).
Na mocy Uchwały Rady Miejskiej wA.z dnia 28.04.2016r. nr XXII/193/16, z dniem 1 września 2016r. został utworzonyZespół Szkół (...)wA., w skład którego weszły:Szkoła Podstawowa Nr (...)im.M. K., GimnazjumN.1 im. MarszałkaJ. P.

Również na mocy Uchwały Rady Miejskiej wA.z dnia 28.04.2016r. nr XXII/196/16, z dniem 31 sierpnia 2016r. przekształconoSzkołę Podstawową nr (...)im.M. K.wA.poprzez likwidację z dniem 31 sierpnia 2016r. oddziału przedszkolnego (dowód: uchwała k. 105).
M. C. (1)jest członkiemzwiązku zawodowego - Związku (...) OddziałuwA.i jest objęta ochroną związkową na podstawieart. 32 ust. 3 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych(dowód: pismo ZarząduOddziału (...)k. 13, 1447).
W dniu 11 maja DyrektorSzkoły Podstawowej Nr (...)wA.wystąpił do ZarząduOddziału (...)wA.z pismem w sprawie zamiaru wypowiedzenia umów o pracę oraz ograniczeń wymiaru zatrudnienia w roku szkolnym 2016/2017 nauczycielom szkoły, w tym również powódce.
Niemal jednocześnie, pismem z dnia 12.05.2016r. (doręczonym powódce w dniu 16.05.2016r.), Dyrektor SPN.(...)wA., na podstawieart. 20 ust.l pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela( Dz.U.z 2014r., z późn. zm.), w związku ze zmianami organizacyjnymi powodującymi zmniejszenie liczby oddziałów w szkole, tj. likwidacją z dniem 01.09.2016r. oddziału przedszkolnego (Uchwała Nr XXII/196/16 Rady Miejskiej wA.z dnia 28 kwietnia 2016r. w sprawie przekształceniaSzkoły Podstawowej Nr (...)wA.poprzez likwidację oddziału przedszkolnego ) co uniemożliwia dalsze zatrudnienie powódki w pełnym wymiarze zajęć, rozwiązał zM. C.stosunek pracy z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynie w dniu 31 sierpnia 2016r. Jednocześnie poinformował, iż wypowiedzenie stanie się bezskuteczne w przypadku złożenia przezM. C.w terminie 30 dni od dnia doręczenia wypowiedzenia stosunku pracy pisemnego wniosku o przeniesienie w stan nieczynny.
Pismem z dnia 18 maja 2016r. (doręczonym Dyrektorowi SPN.(...)w dniu 19.05.2016r.)Zarząd Oddziału (...)wA.poinformował, iżM. C. (1)jest objęta ochroną związkową na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych i w związku z tym jest chroniona zapisem art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 w/w ustawy (dowód: pismo k. 47).
Na datę złożenia powódce oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę, wSzkole Podstawowej Nr (...)wA.na stanowisku nauczyciela nauczania początkowego oprócz powódki pozostawali zatrudnieni:
-J. O.nauczyciel dyplomowany, magister nauczania początkowego plus 2-semestralne studia podyplomowe w zakresie informatyki, z 28 letnim stażem pracy,
-E. L., nauczyciel kontraktowy, magister pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej, z 6 letnim stażem pracy, której w dniu 12.05.2016r. wypowiedziano umowę o pracę, od dnia 01.09.2016r. przeszła w stan nieczynny,
-A. K. (2)nauczyciel dyplomowany , magister pedagogiki wczesnoszkolnej plus studia podyplomowe – informatyka dla nauczycieli, z 20 letnim stażem pracy,
-M. G. (2), nauczyciel dyplomowany, magister pedagogiki wczesnoszkolnej, z 17 letnim stażem pracy,
-E. P., nauczyciel dyplomowany, magister pedagogiki nauczania wczesnoszkolnego plus studia podyplomowe – informatyka dla nauczycieli, nauki o rodzinie, z 24 letnim stażem pracy,
-A. K. (1), nauczyciel dyplomowany, magister pedagogiki oraz licencjat – pedagogika w zakresie nauczania zintegrowanego z wychowaniem przedszkolnym, z 11 letnim stażem pracy,
-A. W., nauczyciel mianowany, magister pedagogiki resocjalizacyjnej plus studia podyplomowe – socjoterapia w zakresie prowadzenia zajęć, organizacji i kierowania grupami terapeutycznymi; zarządzenie oświatą; edukacja wczesnoszkolna i wychowanie przedszkolne, z 2 letnim stażem pracy,
/dowód: akta osobowe w/w nauczycieli/.

Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycjąart. 45 § 1 k.p.(który stosuje się również do stosunku pracy nauczyciela dyplomowanego), w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Uprawnienie wynikające z w/w przepisukodeksu pracyprzysługuje pracownikowi zarówno wtedy, gdy wskazana w wypowiedzeniu przyczyna jest niejasna, niedostatecznie konkretna i niezrozumiała dla pracownika, jak i wówczas gdy przyczyna ta jest nieuzasadniona.
W judykaturze przyjmuje się, że sprostanie przez pracodawcę wymaganiom określonym wart. 30 § 4 k.p.polega na wskazaniu przyczyny wypowiedzenia w sposób jasny, zrozumiały i dostatecznie konkretny. Powołany przepis dopuszcza różne sposoby określenia tej przyczyny, jednakże z oświadczenia pracodawcy powinno wynikać w sposób niebudzący wątpliwości, co jest istotą zarzutu stawianego pracownikowi, gdyż to on ma wiedzieć i rozumieć, z jakiego powodu pracodawca dokonuje wypowiedzenia. Naruszenieart. 30 § 4 k.p.zachodzi zatem wówczas, gdy pracodawca w ogóle nie wskazuje przyczyny wypowiedzenia lub gdy jest ona niedostatecznie konkretna, a przez to niezrozumiała dla pracownika i nieweryfikowalna.
Istotnie, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 stycznia 2013r. (I PK 172/12) wskazał, iż pracodawca, który przy dokonywaniu redukcji zatrudnienia z przyczyn organizacyjnych stosuje określone zasady (kryteria) doboru pracowników do zwolnienia, powinien nawiązać do tych kryteriów, wskazując przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony (art. 30 § 4 k.p.), dokonanego na podstawieart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.).
Jednocześnie w uzasadnieniu tegoż orzeczenia Sąd Najwyższy zaznaczył, co jest zgodne z dotychczasową linią orzeczniczą, że przyjmuje się również, iż nieprecyzyjne wskazanie przez pracodawcę przyczyny wypowiedzenia nie naruszaart. 30 § 4 k.p., jeżeli w okolicznościach danej sprawy, z uwzględnieniem informacji podanych pracownikowi przez pracodawcę w inny sposób, stanowi to dostateczne sprecyzowanie tej przyczyny. Wymaganie wskazania przez pracodawcę konkretnej przyczyny wypowiedzenia nie jest równoznaczne z koniecznością sformułowania jej w sposób szczegółowy, drobiazgowy, z podaniem opisów wszystkich faktów i zdarzeń oraz wskazaniem poszczególnych działań czy zaniechań, składających się w ocenie pracodawcy na przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawie uznać należy, iż wypowiedzenie powódce stosunku pracy było dotknięte wadą, albowiem pracodawca nie wskazał konkretnej przyczyny wypowiedzenia – kryteriów, którymi kierował się przy wyborze powódki do wypowiedzenia. Pozwany kryteriów zwolnienia w wypowiedzeniu nie wymienił, i nie były one znane powódce.
Jak bowiem wynika z zeznań powódkiM. C. (1)w charakterze strony na rozprawie w dniu 9.11.2016r. (por. protokół skrócony rozprawy z dnia 9.11.2016r., czas: 00:27:46 – 00:48:03, 01;21:55-01:23:55, k. 115-116), wypowiedzenie umowy o pracę otrzymała drogą pocztową. Nikt ze szkoły nie kontaktował się z nią ani osobiście ani telefonicznie odnośnie zwolnienia i wyboru powódki do zwolnienia. Stąd też należy wskazać iż powódka nie była dostatecznie poinformowana, jakimi kryteriami kierował się pracodawca dokonując wyboru do wypowiedzenia stosunku pracy (co potwierdziła również dyrektor pozwanej szkołyM. R.na rozprawie w dniu 9.11.2016r. (por. protokół skrócony rozprawy z dnia 9.11.2016r., czas: 00:49:29 – 01:00:28, k. 115v).
Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa i doktryny sąd pracy jest uprawniony do badania i ustalania, czy zmniejszenie zatrudnienia i w konsekwencji likwidacja stanowiska pracy, bądź ograniczenie etatu są autentyczne. Ponadto na podstawieart.45 kodeksu pracySąd ocenia prawidłowość postępowania pracodawcy w zakresie doboru pracowników przewidzianych do zwolnienia. Wypowiedzenie stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, nie zwalnia pracodawcy od zastosowania słusznych i sprawiedliwych kryteriów doboru pracowników do zwolnienia i nie daje przyzwolenia na arbitralne i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego wypowiadanie umów o pracę.
Na podstawie dowodów zgromadzonych w sprawie Sąd stwierdził, iż wybór powódki spośród nauczycieli nauczających przedmiot nauczanie wczesnoszkolne w pozwanymZespole Szkół (...)wA.(poprzednio, na datę wypowiedzenia - wSzkole Podstawowej Nr (...)wA.) był dowolny i nieuzasadniony.
Nie można przy tym pominąć faktu, iż działania dyrektora pozwanego - dotyczące racjonalizacji zatrudnienia - były jak najbardziej celowe, z uwagi na likwidację od dnia 1.09.2016r. oddziału przedszkolnego (bezsporne).
Z drugiej strony należy zgodzić się z argumentami powódki, że trudno jest wskazać na jakiej podstawie została wytypowana do zwolnienia. W sprawie bezspornym było, iż na posiedzeniu Rady Pedagogicznej SPN.(...)wA.w dniu 19.03.2013r. pozwany pracodawca przedstawił kryteria, jakimi będzie się kierować w przypadku rozwiązania stosunku pracy z nauczycielami (kryteria , k. 43). Natomiast z okoliczności sprawy nie wynika, dlaczego powódka znalazła się w gronie nauczycieli, wobec których zostały zastosowane te kryteria i ostatecznie doszło do jej zwolnienia. Należy przyznać skarżącej rację, iż nie ma żadnych dowodów, które wskazywałaby podstawy w oparciu o które jedynie ona i druga z nauczycielek (E. L.) zostały poddane ocenie i wypowiedzeniu umowy o pracę. Zdaniem Sądu w sytuacji zastosowania przez pracodawcę kryterium ustalonego w dniu 19.03.2013r., ocenie winni podlegać wszyscy nauczyciele nauczający przedmiotu nauczanie wczesnoszkolne. W takiej sytuacji pracodawca winien przeanalizować sytuację każdego nauczyciela i ocenić kwalifikacje zawodowe, staż pracy na danym stanowisku w szkole, dyscyplinę pracy i zaangażowanie (dyspozycyjność, stosunek do kolegów i koleżanek, stosunek do uczniów, prowadzenie dokumentacji), sukcesy dydaktyczne i wychowawcze, nabycie praw emerytalnych, opinię(...), sytuację osobistą (status rodzinny i socjalny).
Natomiast w rozpatrywanym przypadku pracodawca wytypował powódkę do wypowiedzenia jej umowy o pracę, bez żadnego odniesienia do w/w kryteriów, chociaż powódka była jedną z kilkorga nauczycieli nauczania początkowego w pozwanej szkole.
Pracodawca decydując o zmniejszeniu zatrudnienia, powinien wskazać pracownikom jasne i rzeczowe kryteria doboru pracowników do zwolnienia, które uwzględniać będą zasady niedyskryminacji w zatrudnieniu i w zasadzie powinny odnosić się wyłącznie do merytorycznej oceny przydatności pracownika, uwzględniającej interesy pracodawcy. Kryteria te powinny być przedstawione pracownikom, zanim pracodawca podejmie decyzje personalne. Wówczas pracownik ma możliwość zestawienia ich ze swoimi przymiotami i pozwala mu to na ich podważenie w razie sporu przed sądem. W sprawie niniejszej takie kryteria doboru powódki do zwolnienia nie zostały wskazane.
W tych okolicznościach meritum sporu sprowadzało się do ustalenia, dlaczego tylko powódka i druga z nauczycielek (E. L.) - została poddana ocenie. Odpowiedź na to pytanie powinna tkwić w przyjętych przez pracodawcę kryteriach doboru pracowników do zwolnienia. Dopiero wskazanie owych kryteriów, jako uzupełnienie ogólnie określonej przyczyny rozwiązania stosunku pracy w postaci zmian organizacyjnych, implikujących zmniejszenie stanu zatrudnienia, uwidacznia cały kontekst sytuacyjny, w jakim doszło do zwolnienia konkretnej osoby i pozwala pracownikowi zorientować się, dlaczego to jemu złożono tej treści oświadczenie woli, oraz podjąć próbę podważenia zasadności dokonanego przez pracodawcę wypowiedzenia umowy o pracę (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16.06.2008r. sygn. I PK 86/08, z dnia 1.06.2012r. sygn. II PK 258/11, z dnia 25.01,2013r„ I PK 172/12, z dnia 18.09.2013r. sygn. II PK 5/13). Pracodawca, który przeprowadzając redukcje zatrudnienia z przyczyn organizacyjnych stosuje określone zasady (kryteria) doboru pracowników do zwolnienia, powinien nawiązać do tych kryteriów, wskazując przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony (art. 30 § 4 kp), dokonanego na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13.03.2013r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W sytuacji, gdy rozwiązanie umowy o pracę dotyczy pracownika wybranego przez pracodawcę z większej liczby osób zatrudnionych na takich samych lub podobnych stanowiskach pracy, przyczyną tego wypowiedzenia są bowiem nie tylko zmiany organizacyjne czy redukcja etatów, ale także określona kryteriami doboru do zwolnienia sytuacja danego pracownika. Wynikający zart. 30 § 4 kpwymóg wskazania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest ściśle związany z możliwością oceny zasadności rozwiązania stosunku pracy w tym trybie w rozumieniuart. 45 § 1 kp, gdyż zakreśla granice kognicji sądu rozstrzygającego powstały na tym tle spór.
Powyższych zasad pozwany nie uzasadnił, gdyż nie wskazał przyczyn, w oparciu o które wytypowałM. C.do zwolnienia.
Kryteria oceny nauczycieli typowanych do wypowiedzenia umowy zostały zatem zapisane (bezsporne), jednak Sąd nie dopatrzył się aby w stosunku do powódki były one zastosowane.
Sąd analizując sytuację zawodową nauczycieli zatrudnionych w pozwanymZespole Szkół (...)(poprzednio SPN.(...)) , w tym powódki, miał na uwadze sytuację na dzień dokonania wypowiedzenia umowy o pracę. Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy niniejszej przy przyjęciu, iż kryteria doboru nauczycieli do zwolnienia były to ustalone w dniu 19.03.2013r., ich treść należało odnieść do nauczycieli przedmiotu „edukacja wczesnoszkolna” w pozwanej szkole na dzień wypowiedzenia powódce umowy o pracę. Analiza ta wskazywała, iż powódka i praktycznie wszyscy pozostali nauczyciele posiadali stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, różnicował ich staż pracy. W zatrudnieniu pozostała natomiast nauczycielka mianowanaE. W.z najkrótszym stażem pracy i z niższym stopniem awansu zawodowego niż powódka.
Zdaniem Sądu zastosowanie kryterium, które zostało przez pozwanego ustalone, w stosunku do wszystkich nauczycieli przedmiotu „edukacja wczesnoszkolna” nie musiało skutkować zwolnieniem powódki. Wskazać bowiem należy, iżM. C.posiada porównywalny z innymi nauczycielami nauczania początkowego posiadającymi ten sam stopień awansu staż pracy, kwalifikacje. Jest osobą zaangażowaną w inicjatywy społeczne i wychowawcze. Posiada wyróżniającą ocenę pracy (por. karta oceny pracy, pisma dotyczące nagród i podziękowań, opinie k. 17-26, 38-40, 48-50, zeznania świadkówM. R.iD. K.na rozprawie w dniu 9.11.2016r. por. protokół skrócony rozprawy z dn. 9.11.2016r. k. 114v-115).
Z uwagi na wybiórcze działanie pozwanego w tym zakresie, trudno zatem w ogóle wskazywać, który z nauczycieli zostałby zwolniony. W niniejszej sprawie pozwany nie wskazał bowiem przyczyn, z powodu których powódka została wytypowana do zwolnienia.
Ponadto wskazać należy, iż pracodawca nie zastosował w sprawie wymogu konsultacji związkowych, o których mowa w art. 20 ust. 5a i 5b Karty Nauczyciela.
Zgodnie z tymi przepisami, o zamiarze wypowiedzenia nauczycielowi stosunku pracy z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 2 dyrektor szkoły zawiadamia reprezentującą nauczyciela zakładową (międzyzakładową) organizację związkową, która w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia może zgłosić na piśmie dyrektorowi szkoły umotywowane zastrzeżenia. Dopiero po rozpatrzeniu stanowiska organizacji związkowej, a także w razie niezajęcia przez nią stanowiska w ustalonym terminie, dyrektor szkoły podejmuje decyzję w sprawie wypowiedzenia.
Prawidłowe wykonanie obowiązku konsultacyjnego przewidzianego w art. 20 ust. 5a Karty Nauczyciela powinno polegać na tym, że dyrektor szkoły zawiadomi „na piśmie" organizację związkową reprezentującą nauczyciela o zamiarze wypowiedzenia temu nauczycielowi stosunku pracy z przyczyn wskazanych w art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela oraz w piśmie tym poda motywy, które później sformułuje w ewentualnym oświadczeniu wypowiadającym stosunek pracy. Z kolei organizacja związkowa reprezentująca nauczyciela jest uprawniona do zgłoszenia dyrektorowi szkoły „umotywowanych zastrzeżeń" odnośnie do zamiaru wypowiedzenia w terminie 7 dni (a nie 5 dni, jak stanowiart. 38 § 2 KP). Dopiero po rozpatrzeniu stanowiska organizacji związkowej (które dla pracodawcy nie jest wiążące) albo w razie niezajęcia przez tę organizację stanowiska w terminie siedmiodniowym, dyrektor może dokonać rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem (por. Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy,(...)i Spraw Publicznychz dnia 17 marca 2016 r. III PK 80/15).
Tymczasem w sprawie nie było sporne, iż pracodawca konsultacji związkowych zaniechał.
Co więcej - nie ulega również wątpliwości, iż wypowiedzenie nastąpiło z naruszeniem wynikającej zart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych(t.j. Dz.U. z 2015 r. Nr 79, poz. 1881) szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy działacza związkowego, albowiem dokonano go bez zgody ZarząduOddziału (...)wA., mimo uprzedniego powiadomienia pracodawcy o objęciuM. C.tego rodzaju ochroną. Wypada dodać, że szczególna ochrona trwałości stosunku pracy działaczy związkowych niejako pochłania zwykłą ochronę związkową nauczycieli, o jakiej mowa w art. 20 ust. 5a i 5b Karty Nauczyciela, gdyż na rozwiązanie stosunku pracy działacza związkowego nie wystarcza samo zawiadomienie zakładowej (międzyzakładowej) organizacji związkowej o takim zamiarze i rozpatrzenie jej stanowiska, ale konieczna jest zgoda właściwego organu związkowego na wypowiedzenie nauczycielskiego stosunku pracy.
Sąd wskazuje również, iż nie był związany uznaniem powództwa w zakresie pierwotnego żądania pozwu przywrócenia powódki do pracy na dotychczasowym stanowisku. Niemożliwe jest bowiem zatrudnienie powódki na stanowisku nauczyciela nauczania przedszkolnego, ten oddział w pozwanej szkole już nie istnieje. Słusznie, w ocenie Sądu, powódka obawia się, iż porównanie dotychczasowego stanowiska z proponowanym (wychowawca świetlicy) pokazuje, że nie są to warunki takie same. Powódka jako nauczycielka w tzw. „zerówce” miała pensum w rozmiarze 22 godzin. Była nauczycielem tablicowym. Gdyby pracowała jako nauczyciel wychowania wczesnoszkolnego jej pensum wynosiłoby 18 godzin i byłaby dalej nauczycielem tablicowym. Tymczasem wychowawca w świetlicy ma pensum w wysokości 26 godzin. Ponadto godzina pracy nauczyciela tablicowego wynosi 45 minut, a wychowawcy w świetlicy 60 minut. Ostatecznie powódka domagała się w sprawie zasądzenia odszkodowania. Uznanie pozwu w zakresie przywrócenia powódki do pracy pozostawałoby zatem w sprzeczności nie tylko z prawem (art. 45§1 kp– wybór roszczenia o odszkodowanie), ale również z zasadami współżycia społecznego (art. 213 § 2 KPC).
W ostatecznym rozrachunku należy zatem uznać , że dokonane przez pozwanego pracodawcę wypowiedzenie było wadliwe z uwagi na niewskazanie skonkretyzowanej przyczyny rozwiązania z powódką stosunku pracy oraz z powodu nieprzeprowadzenia właściwej konsultacji ze związkiem zawodowym, który reprezentował interesy pracownicze powódki. rozwiązanie z powódką stosunku pracy było wadliwe (naruszałoart. 30 § 4 KP, art. 20 ust. 5a i 5b Karty Nauczyciela oraz art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych) i tym samym roszczenie o odszkodowanie (art. 45 § 1 KPw związku zart. 471kpw zw. z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela) zasługiwało na uwzględnienie.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.
W przedmiocie kosztów procesu orzeczono na zasadzieart. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.Ponieważ pozwany przegrał proces w całości, jest zobowiązany zwrócić powódce poniesioną opłatę od pozwu w wysokości 2.689,00 zł. oraz koszty zastępstwa prawnego, wysokość których ustalono na podstawie § 9 ust. 1pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.) – 377,00 zł., a zatem zasądzono z tego tytułu od pozwanegoZespołu Szkół (...)wA.na rzeczM. C. (1)łącznie kwotę 3.066,00 złotych (punkt II sentencji wyroku).

SSR Karol Kwiatkowski