Sąd Rejonowy w Pile
IV Wydział Pracy
Sygnatura akt: IV P 339/15
Data wyroku: 2016-02-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aldona Ewertowska-Kraska

Sygn. akt IV P 339/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 lutego 2016 r.
Sąd Rejonowy w Pile, Wydział IV Pracy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR Aldona Ewertowska-Kraska
Protokolant  sekr. Daria Romańczak

po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 roku w Pile

na rozprawie
sprawy z powództwaA. B.
przeciwkoGimnazjum im.(...)wW.
o wynagrodzenie

I
Oddala powództwo.

II
Zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 135 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
PowódkaA. B.działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła pozew przeciwko pozwanemu Gimnazjum im.(...)-(...)wW.o wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe w kwocie 1.500 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i zasądzenie kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego argumentując, że zwiększenie jej pensum nastąpiło bez wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i bez porozumienia zmieniającego. Równocześnie powódka wskazała, że dochodzona kwota to jedynie część należności za godziny ponadwymiarowe za okres od 12.10 2012r. do 12.10.2015r.z uzasadnieniem, iż nie stać jej na proces o znacznej wartości stądna raziedomaga się jedynie części wynagrodzenia (v.pozew i pismo powódki k.2-5 i 167 akt).
Pozwany Gimnazjum im.(...)-(...)wW.reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego argumentując, że powódka zatrudniona na podstawie mianowania na pełen etat wszystkie godziny realizuje w ramach pensum, które od 01.09.2012r. dla pedagoga wynosi 30 godzin tygodniowo w związku z czym nie doszło do powstania godzin ponadwymiarowych. Jednocześnie pozwany podniósł, że dokonana zmiana pensum nie powodowała zmiany wymiaru etatu stąd nie było potrzeby wypowiadania powódce warunków pracy (v.odpow. na pozew k.32-149).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
Powódka jest pracownikiem pozwanego zatrudnionym na stanowisku pedagoga 31 sierpnia 2001 r. na podstawie mianowania. W akcie tym określono stanowisko pracy powódki jako pedagoga szkolnego zatrudnionego na pełen etat z tygodniową liczbą godzin w wymiarze 20 w roku szkolnym 2001/2002. Natomiast w pkt 2 aktu określono, iż w czasie trwania stosunku pracy powódka będzie otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze, dodatki, wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i za odpłatne dodatkowe zajęcia dydaktyczno - wychowawcze w wysokości i na zasadach określonych przepisami ustawy z dnia 26 sierpnia 1982 r. Karta Nauczyciela oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy
(dowód: akta osobowe powódki , częściowo zeznania świadkaM. C.v.k.183-185 i przesłuchanie stron v.k.185-187).
Zgodnie z art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela organ prowadzący pozwanego, tj. GminaW., którego organem stanowiącym jest Rada Miejska, w dniu 31 maja 2012r. podjęła uchwałę Nr(...)Rady Miejskiej wW.w sprawie określenia zasad udzielania i rozmiaru obniżania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych dla dyrektorów i wicedyrektorów oraz nauczycieli pełniących obowiązki w ich zastępstwie, ustalenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli realizujących obowiązki o różnym tygodniowym wymiarze godzin oraz nauczycieli, dla których nie określono obowiązkowego wymiaru godzin zajęć. W § 4 ust. 1 tego aktu organ prowadzący pozwanego ustalił obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin dla nauczycieli nie wymienionych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela (w tym pedagogów) pełnozatrudnionych w pełnym wymiarze w wysokości 30 godzin tygodniowo. Uchwała Nr(...)Rady Miejskiej została opublikowana w Dzienniku Urzędowym i stanowi akt prawa miejscowego, co oznacza, że jest aktem prawa powszechnie obowiązującym na terenie GminyW..
(dowód: uchwała Nr(...)Rady Miejskiej wW.v.k. 53-56 zeznania świadkaM. C.v.k.183-185 i przesłuchanie stron v.k.185-187).
Przedmiotowa uchwała zaczęła obowiązywać od dnia 1 września 2012 roku, a powódka została poinformowana o jej treści i skutkach - podwyższonym pensum. Zmiany w danym zakresie zostały bowiem omówione na posiedzeniu Rady Pedagogicznej w dniu 30 sierpnia 2012r., na którym powódka była obecna. Nadto podczas posiedzenia każdy nauczyciel, w tym również powódka, otrzymał przydział godzin, co potwierdza protokół wraz z listą obecności . W taki sam sposób wymiar godzin był przekazywany powódce również w następnych latach szkolnych. Zmiany pensum pedagoga zawierał takżeaneks nr (...)do arkusza organizacji roku szkolnego 2012/2013 z dnia 25 lipca 2012 r. z którym to aktem obowiązek zaznajomienia się mają wszyscy nauczyciele w ramach przyznanych kompetencji. Obowiązek ten wynika bowiem wprost zart. 41 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty(Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Informacje dotyczące pensum pedagoga zostały zawarte również w arkuszach organizacji roku szkolnego w kolejnych latach 2014/2015 i 2015/2016 (z pominięciem 2013/2014, gdyż powódka przebywała wówczas na urlopie dla poratowania zdrowia). Nadto, co istotne, powódka od września 2012r. nie składała pozwanemu rozliczenia godzin ponadwymiarowych na znanym jej wewnętrznym druku, a na kartach ewidencji czasu pracy zawsze wykazywała jako swoje pensum jako 30 godzin. Także po powrocie z urlopu dla poratowania zdrowia, we wrześniu 2014r., powódka otrzymała swój przydział godzin - 30, bez nadgodzin, co poświadczyła własnoręcznym podpisem. Nie wyraziła też do pracodawcy żadnego sprzeciwu, ani w formie pisemnej, ani ustnej. Nie domagała się również od pracodawcy wyjaśnień co do braku aktu zmieniającego wysokość wymiaru etatu, czy przydziału godzin pensum
(dowód: zeznania świadkaM. C.i częściowo przesłuchanie stron v.k. jak poprz. oraz protokoły Rady Pedagogicznej z listami obecności, karty ewidencji czasu pracy powódki, arkusze organizacyjne, przydziały zajęć dla nauczycieli v.k.57-149).
Powódka zaczęła podnosić kwestię ilości godzin tygodniowych w ramach jej pensum dopiero z czasem, tj. gdy zorientowała się, że pedagodzy w ościennych gminach mają pensum ustalone w niższym wymiarze. Wówczas też, przyjęła, iż tygodniowo wypracowuje 10 godzin ponadwymiarowych, choć w rzeczywistości przez cały okres, tj. od dnia 1 września 2012 r. powódka była w pełni świadoma wymiaru swojego pensum. Mimo reprezentowania powódki przez fachowego pełnomocnika Sądowi nie udało się ustalić , w jaki sposób została konkretnie wyliczona kwota dochodzonego wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, bo na zobowiązanie Sądu pełnomocnik ograniczył się do oświadczenia, że obejmuje ono okres od października 2012 do 11 listopada 2012, a powódka przesłuchiwana na tę okoliczność nie potrafiła wskazać , jak to wyliczenie jest zrobione i ,,odsyłała” do swego pełnomocnika (v.przesłuchanie powódki v.k. jak poprz. i pismo pełnomocnika powódki k.167 ).
Pozwany wyliczenia powódki nie kwestionował ograniczając się do kwestionowania samej zasadności roszczenia.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań świadkaM. C.oraz przesłuchania stron i w oparciu o przywoływane w uzasadnieniu dokumenty. Sąd nie znalazł podstaw, by zakwestionować wiarygodność przedkładanych przez pozwanego dokumentów z urzędu, bowiem wiarygodność dokumentów składanych przez pozwanego nie budziła wątpliwości Sądu. Sąd nie miał również podstaw do kwestionowania wiarygodności złożonych przez pozwanego dokumentów w postaci protokołów Rady Pedagogicznej z listami obecności, kart ewidencji czasu pracy powódki, arkuszy organizacyjnych, przydziałów zajęć dla nauczycieli , a w szczególności dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych powódki. Ich oceny Sąd dokonał mając na względzie przepisyart. 244 § 1 k.p.c.iart. 245 k.p.c.oraz to, że ich wartość dowodowa nie została skutecznie zakwestionowana przez żadną ze stron w trybieart. 252 k.p.c.iart. 253 k.p.c.
Za w pełni wiarygodne Sąd uznał zeznania świadkaM. C.i przesłuchanych w toku postępowania stron , bo co dozasadybyły one zgodne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Nadto przedmiotowe zeznania były rzeczowe i konkretne, a nadto korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy w postaci dokumentów wzajemnie składając się na spójny i logiczny obraz zdarzeń. Podkreślić jednocześnie należy, iż zeznania świadka i wyjaśnienia stron , nie sprawiały przy tym wrażenia, by składane były wyłącznie na użytek niniejszego postępowania. Wręcz przeciwnie, były rzeczowe i pozwoliły na ustalenie sytuacji panującej w szkole, w której jest zatrudniona powódka, a która to sytuacja nastąpiła w związku z wejściem w życie uchwały Nr(...)Rady Miejskiej wW.w sprawie określenia zasad udzielania i rozmiaru obniżania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych dla dyrektorów i wicedyrektorów oraz nauczycieli pełniących obowiązki w ich zastępstwie, ustalenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli realizujących obowiązki o różnym tygodniowym wymiarze godzin oraz nauczycieli, dla których nie określono obowiązkowego wymiaru godzin zajęć.
Mając na uwadze przedmiot procesu i zgromadzony materiał dowodowy Sąd oddalił wniosek dowodowy powódki o dopuszczenie dowodu z zeznań świadkaD. D.jako zmierzający wyłącznie do zbytecznego przedłużenia procesu.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Powództwo okazało się nieuzasadnione.
Zgodnie z dyspozycjąart. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć nie może przekraczać 40 godzin na tydzień. W ramach czasu pracy, o którym mowa powyżej oraz ustalonego wynagrodzenia nauczyciel obowiązany jest realizować:
1) zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, prowadzone bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, w wymiarze określonym wust. 3lub ustalonym na podstawieust. 4aalboust. 7 ustawy Karty Nauczyciela;
2) inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, w tym zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów, z tym że w ramach tych zajęć:
a) nauczyciel szkoły podstawowej i gimnazjum, w tym specjalnych, jest obowiązany prowadzić zajęcia opieki świetlicowej lub zajęcia w ramach godzin przeznaczonych w ramowych planach nauczania do dyspozycji dyrektora szkoły, z wyjątkiem godzin przeznaczonych na zwiększenie liczby godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w wymiarze 2 godzin w tygodniu,
b) nauczyciel szkoły ponad gimnazjalnej, w tym specjalnej, jest obowiązany prowadzić zajęcia w ramach godzin przeznaczonych w ramowych planach nauczania do dyspozycji dyrektora szkoły, z wyjątkiem godzin przeznaczonych na zwiększenie liczby godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w wymiarze 1 godziny w tygodniu;
3) zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym.
Zgodnie z powyższym w ramach 40-godzinnego tygodnia pracy nauczyciel nie tylko realizuje zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, ale również wykonuje inne czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, np. bierze udział w posiedzeniach rady pedagogicznej, przeprowadza wywiadówki z rodzicami, sprawdza prace pisemne uczniów, a także przygotowuje się do prowadzenia zajęć, dokształca we własnym zakresie i doskonali zawodowo.
Nadto należy podkreślić, iż  zgodnie z art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r. poz. 191 z późn. zm.) organ prowadzący szkołę określa tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć m.in. dla pedagogów. Zatem kształtowanie wymiaru pensum leży w kompetencji organu prowadzącego, któremu ustawodawca przyznał uprawnienie do samodzielnego i władczego określania wymiaru pensum obowiązującego nauczycieli pracujących w publicznych jednostkach oświatowych, w tym przypadku na określonym terytorium. Akt taki jest zatem aktem prawa miejscowego. W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 21 marca 2012 r., III PZP 2/12, LEX nr 1124777, Sąd Najwyższy wskazał, że „przed dniem 1 stycznia 1999 r. pensum nauczycieli pedagogów, psychologów, logopedów i doradców zawodowych określało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej wydane na podstawie wówczas obowiązującego art. 42 ust. 9 KN. Wrozporządzeniu z dnia 18 czerwca 1997 r. w sprawie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć niektórych nauczycieli oraz zasad zaliczania do wymiaru godzin poszczególnych zajęć w kształceniu zaocznym i w systemie kształcenia na odległość(Dz.U. Nr 67, poz. 425) zostało ono określone na 20 godzin tygodniowo (§ 1 ust. 1 pkt 4). Ten sam wymiar określony był w § 1 ust. 1 pkt 3 poprzedniego rozporządzenia z dnia 15 września 1982 r. (Dz.U. Nr 29, poz. 207 ze zm.) w odniesieniu do pedagogów i psychologów (stanowiska logopedów i doradców zawodowych nie były wówczas przewidziane). Samo przeniesienie z dniem 1 stycznia 1999 r. przezart. 38 pkt 6 lit. c oraz d ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa(Dz.U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) upoważnienia do określenia tego pensum z Ministra Edukacji Narodowej na organ prowadzący szkołę, przy braku merytorycznej różnicy treści obecnie obowiązującego art. 42 ust. 7 pkt 3 KN w stosunku do treści uchylonego art. 42 ust. 9 KN nie może mieć wpływu na wykładnię prawa materialnego, będącego podstawą do określenia wymiaru pensum. Zmiana wykładni tej podstawy materialno prawnej byłaby uzasadniona tylko w razie zmiany jej treści (co nie nastąpiło), a nie z powodu umiejscowienia jej w innym ustępie art. 42 KN”. Tym samym Sąd Najwyższy jednoznacznie rozstrzygnął,iżtygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęćnauczycieli pedagogów, psychologów, logopedów i doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu, zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych wymienionych w art. 42 ust. 3 pkt 3 KNokreśla na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 3 KN organ prowadzący szkołę lub placówkę. Zatem organ prowadzący jest także, oprócz ustawodawcy i pracodawcy, podmiotem kreującym stosunek pracy nauczyciela.Należy jednak pamiętać, że uchwała rady gminy nie jest aktem wykonawczym do ustawy w rozumieniuart. 92 ust. 1 Konstytucji. Organ samorządu terytorialnego ma odrębne umocowanie wart. 94 Konstytucjido ustanawiania prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie. W danym przypadku jest to właśnie art. 42 ust. 7 pkt 3 KN.
Odnosząc się do stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie należy podkreślić, iż powódka dniu 31 sierpnia 2001 r. nawiązała stosunek pracy z pozwanym na podstawie mianowania. W akcie tym określono stanowisko pracy jako pedagoga szkolnego zatrudnionego na pełen etat z tygodniową liczbą godzin w wymiarze 20 w roku szkolnym 2001/2002. Natomiast w pkt 2 aktu określono, iż w czasie trwania stosunku pracy powódka będzie otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze, dodatki, wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i za odpłatne dodatkowe zajęcia dydaktyczno - wychowawcze w wysokości i na zasadach określonych przepisami ustawy z dnia 26 sierpnia 1982 r. Karta Nauczyciela oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy.
Zgodnie z art. 42 ust. 7 pkt 3 Karty Nauczyciela organ prowadzący pozwanego, tj. GminaW., którego organem stanowiącym jest Rada Miejska, w dniu 31 maja 2012r. podjęła uchwałę Nr(...)Rady Miejskiej wW.w sprawie określenia zasad udzielania i rozmiaru obniżania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych dla dyrektorów i wicedyrektorów oraz nauczycieli pełniących obowiązki w ich zastępstwie, ustalenia tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli realizujących obowiązki o różnym tygodniowym wymiarze godzin oraz nauczycieli, dla których nie określono obowiązkowego wymiaru godzin zajęć. W § 4 ust. 1 tego aktu organ prowadzący pozwanego ustalił obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin dla nauczycieli nie wymienionych w art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela (w tym pedagogów) zatrudnionych w pełnym wymiarze w wysokości 30 godzin tygodniowo. Uchwała Nr(...)Rady Miejskiej została publikowana w Dzienniku Urzędowym i stanowi akt prawa miejscowego, co oznacza że jest aktem prawa powszechnie obowiązującym na terenie GminyW..
Przedmiotowa uchwała zaczęła obowiązywać od dnia 1 września 2012 roku, i poza sporem, że powódka została poinformowana o jej treści i skutkach - podwyższonym pensum. Zmiany te bowiem zostały omówione na posiedzeniu Rady Pedagogicznej w dniu 30 sierpnia 2012r., na którym powódka była obecna. Nadto podczas posiedzenia powódka otrzymała przydział godzin, co potwierdza protokół wraz z listą obecności oraz zeznania świadka i przesłuchanie powódki W taki sam sposób wymiar godzin był przekazywany powódce również w następnych latach szkolnych, co potwierdziły dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. Zmiany pensum pedagoga zawierał takżeaneks nr (...)do arkusza organizacji roku szkolnego 2012/2013 z dnia 25 lipca 2012 r. z którym to aktem obowiązek zaznajomienia się mają wszyscy nauczyciele w ramach przyznanych kompetencji. Obowiązek ten wynika bowiem wprost zart. 41 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty(Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Informacje dotyczące pensum pedagoga zostały zawarte również w arkuszach organizacji roku szkolnego w kolejnych latach 2014/2015 i 2015/2016 , za wyjątkiem 2013/2014, kiedy powódka przebywała na urlopie dla poratowania zdrowia. Bezspornym jest, że powódka od września 2012r. nie składała pracodawcy rozliczenia godzin ponadwymiarowych na znanym jej wewnętrznym druku, a na kartach ewidencji czasu pracy zawsze wykazywała jako swoje pensum 30 godzin. Także po powrocie z urlopu dla poratowania zdrowia, we wrześniu 2014r., powódka otrzymała swój przydział godzin - 30, bez nadgodzin, co poświadczyła własnoręcznym podpisem i realizowała .
Powódka zaczęła pracodawcy podnosić kwestię ilości godzin tygodniowych w ramach jej pensum dopiero , gdy zorientowała się, że pedagodzy w ościennych gminach mają pensum ustalone w niższym wymiarze. Wówczas też bezpodstawnie przyjęła, iż tygodniowo wypracowuje 10 godzin ponadwymiarowych, choć w rzeczywistości przez cały okres, tj. od dnia 1 września 2012 r. była w pełni świadoma wymiaru swojego pensum.
Reasumując, zdaniem Sądu , powódka zatrudniona na pełen etat realizuje go w takim wymiarze od początku nawiązania stosunku pracy z pozwanym, a zmiana dokonana uchwałą Nr(...)Rady Miejskiej wW.odnosiła się jedynie do wielkości wymiaru pensum, nie spowodowała natomiast żadnej zmiany w odniesieniu dowymiaru etatu. Wymiar czasu pracy powódki przez cały okres zatrudnienia jest taki sam, jak w momencie nawiązania stosunku pracy i stanowi pełen etat. Samo bowiem zwiększenie pensum , w ocenie Sądu, nie stanowi zmiany w zakresie wymiaru etatu. Stąd też nie było potrzeby, a nawet możliwości wypowiedzenia powódce warunków pracy.
W związku z powyższym Sąd uznał, że powódka realizowała wszystkie godziny w ramach pensum ustalonego dla pełnego etatu pedagoga, a zatem nie doszło do powstania godzin ponadwymiarowych i nie ma podstaw prawnych do wypłacenia powódce z tego tytułu jakiegokolwiek wynagrodzenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd powództwo oddalił jako bezzasadne.(punkt 1 wyroku)
O kosztach procesu Sąd orzekł stosownie doart. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.i zw. zart. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika procesowego pozwanego, Sąd I instancji ustalił na podstawie § 11 ust. 1 pkt 2 w zw. z§ 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(t.jedn.: Dz.U. z 2013,poz. 490 z późn. zm.)(punkt 2 wyroku).
SSR A.  Ewertowska-Kraska