Sąd Rejonowy w Toruniu
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 246/16
Data wyroku: 2016-09-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Szcześniak
Słowa kluczowe: Obowiązek alimentacyjny
Podstawa prawna: art. 133§2 kro
Teza: Sąd Okręgowy w sprawie VIII Ca 741/16 uwzględnił apelację częściowo i zasądził alimenty po 300 zł. miesięcznie od dziadka i po 150 zł. miesięcznie od babci- dla małoletniej wnuczki.

Sygn. akt III RC 246/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 września 2016 r.
Sąd Rejonowyw. T.III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:
Przewodniczący SSR Marek Szcześniak
Protokolant sekr.sądowy Karol Kotoński
Po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r.w. T.
przy udziale -
sprawy z powództwa mał.A. B.działającej przez matkęM. R.
przeciwkoB. B. (1)iK. B. (1)
o alimenty

I
zasądza od pozwanegoB. B. (1)alimenty na rzecz mał.A. B.w kwocie 200 zł (dwieście) miesięcznie poczynając od dnia 18.03.2016r., płatne z góry do dnia 10-tego każdego miesiąca, do rąk matki małoletniejM. R., z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności którejkolwiek z rat,

II
oddala w pozostałej części powództwo mał.A. B.przeciwkoB. B. (1),

III
zasądza od pozwanejK. B. (1)alimenty na rzecz mał.A. B.w kwocie 100 zł (sto) miesięcznie poczynając od dnia 18.03.2016r., płatne z góry do dnia 10-tego każdego miesiąca, do rąk matki małoletniejM. R., z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności którejkolwiek z rat,

IV
oddala w pozostałej części powództwo mał.A. B.przeciwkoK. B. (1),

V
kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa – Sąd Rejonowyw. T.

VI
oddala wnioski obu stron procesu o zasądzenie zwrotu kosztów procesu,

VII
wyrokowi w punktach I i III nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt III RC 246/16

UZASADNIENIE
M. R.działając w imieniu małoletniejA. B.wniosła w dniu 18 marca 2016r. pozew przeciwkoB. B. (1)iK. B. (1)domagając się – po sprecyzowaniu stanowiska w piśmie z dnia 31.03.2016r. (k.30) oraz na rozprawie w dniu 08 lipca 2016r. (k.109) – zasądzenia od każdego z pozwanych alimentów w kwocie po 500zł miesięcznie, poczynając od dnia złożenia pozwu, płatnych z góry do dnia 10-ego każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności, wskazując m.in., że ojciec małoletniejP. B.nie łoży dobrowolnie zasądzonych od niego na rzecz małoletniej alimentów po 500 zł miesięcznie, a egzekucja świadczeń alimentacyjnych prowadzona przez Komornika Sądowego w sprawie(...)okazała się bezskuteczna. Zdaniem matki, mając na uwadze brak jakichkolwiek szans na łożenie przez ojca małoletniej środków na utrzymanie małoletniej, wniesienie powództwa wobec rodzicówP. B.jest konieczne i w pełni uzasadnione.
Ponadto złożono wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych (k.2-27)
PozwaniB. B. (1)iK. B. (1)w odpowiedzi na pozew wnieśli o oddalenie powództwa wskazując m.in., że znajdują się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. Ich łączny dochód wynosi(...)zł miesięcznie (emeryturaK. B. (1)–(...)
(...)miesięcznie i emeryturaB. B. (1)–(...)zł miesięcznie). Łączny koszt wydatków wynosi ok.(...)zł miesięcznie. Nadto pozwani mają na utrzymaniu syna – ojca małoletniej powódki, który jest osobą bezrobotną i nie osiąga dochodów. Złożono ponadto wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych (k. 44-75)
S ą d u s t a l i ł c o n a s t ę p u j e
MałoletniaA. B.urodziła się w dniu (...)i pochodzi ze związku małżeńskiegoM. B.iP. B..
Wyrokiem z dnia 09 grudnia 2015r. Sąd Okręgowyw. T.w sprawie(...)rozwiązał związek małżeński rodziców małoletniej przez rozwód.
Tym samym wyrokiem nałożono na rodziców małoletniej obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania małoletniejA.i tytułem udziału ojca dziecka w tych kosztach zasądzono odP. B.alimenty w kwocie po 500 zł miesięcznie płatne z góry do dnia 10-tego każdego miesiąca do rąk matki dziecka, poczynając od dnia prawomocności wyroku z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek raty.
Wyrok uprawomocnił się z dniem 12 stycznia 2016r.
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowymw. T.M. K.prowadził postępowanie egzekucyjne przeciwkoP. B.odnośnie świadczeń alimentacyjnych na rzecz małoletniejA.. Podczas prowadzonej egzekucji od 12 stycznia 2016r. zostały wyegzekwowane następujące kwoty:
- w lutym 2016r. – 100zł, z której wierzycielowi przekazano ok. 80 zł.
- we wrześniu 2016r. – 50zł (była to wpłataP. B.na konto komornika tytułem alimentów za miesiąc lipiec 2016r.)
P. B.przesyłał matce małoletniej alimenty przekazem pocztowym, tj.:
18 stycznia 2016r. - kwotę 50 zł jako alimenty za styczeń 2016r.,
11 marca 2016r. - kwotę 50 zł jako alimenty za marzec 2016r.,
01 czerwca 2016r.- kwotę 100 zł jako alimenty za miesiąc kwiecień 2016r.,
04 lipca 2016r. - kwotę 50 zł jako alimenty za lipiec 2016r.
Na dzień 22 sierpnia 2016r. alimenty zaległe dla wierzyciela wynosiły(...)zł.
Prowadzona egzekucja świadczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna. Przyczyną bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest to, że dłużnik nie pracuje, nie pobiera stałych świadczeń, nie uzyskuje stałych dochodów.
Małoletnia ma obecnie(...)lat i uczęszcza do gimnazjum. Nie ma majątku. Nie otrzymuje alimentów z funduszu alimentacyjnego bo jej matka przekroczyła kryterium dochodowe. Mieszka razem z matką wT.przyul. (...). Mieszkanie należy do matki. Opłaty związane z eksploatacją mieszkania i mediami wynoszą ok. 600 zł miesięcznie.
Matka szacuje, że miesięczny koszt utrzymania córki wynosi ok.(...)zł. Na tę kwotę składa się wyżywienie – 500 zł, zakup odzieży i obuwia – 200 zł, zakup środków czystości i śr. higienicznych – 100 zł, koszty związane z edukacją i pobieraniem korepetycji – 240 zł, koszty zakupu pomocy i przyborów szkolnych – 30 zł, bilet autobusowy – 50 zł, telefon komórkowy – 60 zł, kieszonkowe – 50 zł, wydatki związane z leczeniem i badaniami lekarskimi oraz zakupem lekarstw – 150 zł, wyjścia do kina, na basen oraz prezenty świąteczne i urodzinowe – 50 zł.
Ponadto koszty utrzymania małoletniej generują wydatki ponoszone nieregularnie w ciągu roku szkolnego w tym: koszt zakupu podręczników i wyprawki szkolnej – 400 zł, wycieczki szkolne – 150 zł, składka klasowa i komitet rodzicielski – 30 zł, ubezpieczenie szkolne – 23 zł, zdjęcia klasowe – 34 zł, wyjazd wakacyjny w okresie letnim – 1500 zł, zakupy laptopa, roweru, TV, sprzęty AGD, meble oraz remont mieszkania – 1500 zł. Małoletnia w 2016r. nie była w wakacje na żadnym wyjeździe (obozie, czy koloniach).
MałoletniaA.od 2015r. wielokrotnie złamała sobie kość nadgarstka i kości u nóg, wielokrotnie była w gipsie i miała zwolnienia lekarskie. Matka kupowała jej wtedy leki przeciwbólowe. Ostatnio w lutym i marcu 2016r. kupiła leki za 70 zł. Oprócz tego małoletnia choruje na łuszczycę i ma łuszczycę głowy. Potrzebuje specjalnych szamponów, kremów, emulsji do mycia. Wizyty u lekarza co do łuszczycy są w ramach NFZ.
Matka małoletniejM. R.ma obecnie(...)lat. Jest zatrudniona na cały etat w charakterze specjalisty w NFZ i uzyskuje dochód ok.(...)zł brutto miesięcznie, tj. ok.(...)zł netto miesięcznie (wraz z premiami i innymi dodatkami). Jej ojciec nie żyje. MatkaZ. R.ma(...)lat i pobiera rentę rodzinną w kwocie(...)zł netto miesięcznie. MatkaM. R.ma też dochód z wynajmu mieszkania ok.(...)zł netto miesięcznie, tj. po opłaceniu podatku.
M. R.nie korzysta z programu 500 PLUS, gdyż przekroczyła kryterium dochodowe o 50 zł. Nie ma żadnych świadczeń ze środków pomocy społecznej.

M. R.posiada samochód markiP. (...), rocznik(...)Spłaca raty za samochód w kwocie 321 zł miesięcznie. Na zakup tego autaM. R.zostawiła w rozliczeniu za(...)zł staregoP. (...)rok produkcji(...)
(okoliczności bezsporne k.2-5,9-10,12-18,20-27,105-108,110)
(dowód: odpis aktu urodzenia k.8
- pisma komornika k.11,42,151
- wykaz kosztów utrzymania małoletniej k.19,
- zaświadczenie o zarobkach k.103,104
- zeznaniaM. R.k.158-159)
Ojciec małoletniejP. B.ma obecnie(...)lata. Jest synem pozwanych. Od grudnia 2015r. mieszka wraz z rodzicami wT.przyul. (...). Jest osobą bezrobotną. Pracuje dorywczo jako budowlaniec przy remontach. Ostatnio otrzymał za wykonaną pracę kwotę 800 zł. Pracę wykonywał przez 2 tygodnie.P. B.daje czasami rodzicom na swoje utrzymanie 50-200 zł. W sierpniu 2016r. dał 100 zł, a we wrześniu 2016r. – 50 zł. Kwota ta obejmuje opłaty za mieszkanie i wyżywienie (stołuje się razem z rodzicami) oraz na środki czystości, np. na proszek do prania.
Pozwany prócz małoletniejA.ma na utrzymaniu jeszcze jedno dziecko z pierwszego związku małżeńskiego – córkęO. B..O.ma(...)lat. Pozwany na rzecz córkiO.jest zobowiązany do płacenia alimentów w kwocie 600 zł miesięcznie.P. B.nie daje pełnej kwoty alimentów na córkęO.. Prowadzona jest egzekucja komornicza. MałoletniaO.otrzymuje alimenty z funduszu alimentacyjnego.
P. B.dla małoletniejA.kupił bluzę za 89,80 zł i spódniczkę za 70 zł. Kupił też bluzę w październiku 2015r. za 69,99 zł. W 2014r. kupił podręczniki.
P. B.spłaca kredyt w ratach po 375 zł z tym, że pieniądze na ratę dają mu jego rodzice.

B. B. (1)ma obecnie(...)lat.K. B. (2)ma(...)lat. Są małżeństwem. Mieszkają wT.przyul. (...). Do tego mieszkania małżonkowie mają spółdzielcze prawo własnościoweSM (...).
B. B. (1)prócz emerytury nie ma innych dochodów. Emerytura wynosi(...)zł netto miesięcznie. Ok. 6-7 lat temuB. B. (1)dorabiał do emerytury. Obecnie nie dorabia.B. B. (1)choruje. Od 2 lat jest po operacji żołądka i śledziony. Ma dietę beztłuszczową i jest pod stałą opieka onkologa. W październiku 2016r. ma mieć przeprowadzone w szpitalu badania i inne zabiegi bo stwierdzono że na guz na płucach. Przyjmuje też leki na nadciśnienie na które wydaje ok. 40 zł miesięcznie.
K. B. (1)otrzymuje emeryturę w wysokości(...)zł netto miesięcznie. Choruje na cukrzycę i nadciśnienie. Na leki od 2 miesięcy wydaje 140 zł miesięcznie, gdyż była u diabetologa i przeszła na insulinę i na tabletki. W tej kwocie są też leki na nadciśnienie. Wcześniej za leki płaciła ok. 80-90 zł miesięcznie. Pozwana jest też na ścisłej diecie. Nie może jeść tłustych ani słodkich potraw, ale potrawy które je muszą być treściwe. Odrębnie przygotowuje posiłki dla siebie i męża. Mąż je posiłki 7 razy na dzień.
Małżonkowie nie mają innych dochodów.M.wspólny budżet. Finansami zajmuje sięK. B. (1).
Małżonkowie nie mają kredytów, pożyczek. Za syna płacą ratę jego kredytu.
MałżonkowieB.dawali małoletniej(...)razy do roku pieniądze przy różnych okazjach - na urodziny, imieniny i inne święta. Dawali po 50 zł.K. B. (1)nie jest w stanie określić ile wydaje miesięcznie na utrzymanie synaP.. Kupujeprodukty d. (...)osób, tj. dla siebie, swojego męża i synaP..
Pozwani w marcu 2016r. sprzedali działkę. Za działkę otrzymali(...)zł. Za pieniądze ze sprzedaży działki kupili lodówkę i pralkę. Za pralkę zapłacili ok. 1400-1600 zł, za lodówkę ok. 2100-2200 zł. Część pieniędzy wydali na naprawę rozrządu w samochodzie, a ok. 1100 zł na dopłatę za wodę na działce. Ze sprzedaży działki pozostało im ok.(...)zł.
Pozwany jest właścicielem samochoduT. (...)rok produkcji(...)orazF. (...)rok produkcji(...)
(okoliczności bezsporne k.44-75,83-102,110-120)
(dowód: oświadczenia pisemne k.121,122
- odpisy z akt sprawy o rozwód k.152-154
- odpis z akt sprawy komorniczej k.155
- zeznania świadkaP. B.k.156-158
- zeznaniaB. B. (1)k.159
- zeznaniaK. B. (1)k.159-160)
S ą d z w a ż y ł c o n a s t ę p u j e
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań stron procesu oraz zeznań świadka które uznano za wiarygodne, gdyż były spójne logiczne i znalazły potwierdzenie, w odpowiednim zakresie, w stosownych dokumentach urzędowych i prywatnych, których domniemanie autentyczności wynikające zart. 245 kodeksu postępowania cywilnego– a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone, wynikające zart. 244 kpc– nie zostały podważone.
Na mocy zart. 230 kpcuznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte w pozwie, innych pismach procesowych oraz przytoczone w ramach informacyjnego wysłuchania stron, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym zgromadzonym w sprawie.
Wnioski dowodowe strony powodowej o przesłuchanie świadków i uzyskanie informacji z policji (k.106-107) oddalono na mocyart. 217 § 3 kpc(k.127) jako niedotyczące okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zgodnie z treściąart. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczegoobowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.
W myślart. 129 § 1 kroobowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi, stosownie do§ 2w/w artykułu krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym.
Na mocyart. 132 kroobowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.
Na podstawieart. 133 § 1 krorodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania, a na mocy§ 2w/w artykułu poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.
W myślart. 135 § 1 krozakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego, a na mocy§ 2w/w artykułu wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie
Stosownie do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w uchwale z dnia 9 listopada 1994r., sygn. akt III CZP 138/94, podstawą obliczenia wysokości alimentów jest dochód netto (a nie brutto) zobowiązanego (OSNC Nr 3/1995, poz.43, glosy aprobujące Tadeusz Smyczyński OSP Nr 9/1995, poz.194, oraz Zdzisław Krzemiński „Monitor Prawniczy” Nr 4/1995, str.113).
Przez niedostatek rozumieć należy sytuację, w której nie są zaspokojone usprawiedliwionego potrzeby osoby uprawnionej do alimentów, na które składają się m.in. wydatki z tytułu opłat mieszkaniowych, zakupu wyżywienia, ubioru, leków oraz innych wydatków związanych z jej utrzymaniem.
Analiza materiału procesowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, że istnieją podstawy do zasądzenia alimentów dla wnuczki od jej babci i dziadka ze strony ojca małoletniej, gdyż małoletni znajduje się w niedostatku, a w zakresie możliwości zarobkowych i majątkowych babci i dziadka leży świadczenie alimentów dla wnuczki.
W budżecie domowym małoletniej i jej matki co miesiąc brakuje kwoty ok. 450zł miesięcznie należnych małoletniej, które powinny być świadczone tytułem alimentów przez ojca małoletniej, co wskazuje, że małoletnia znajduje się w niedostatku.
Natomiast sytuacja finansowa pozwanych pozwala na płacenie alimentów dla wnuczki:

a
po 200zł miesięcznie dla wnuczki od dziadka,

b
po 100zł miesięcznie dla wnuczki od babci,

to jest w sumie 300zł miesięcznie.
Wysokość alimentów zróżnicowano, gdyż dochody dziadka są niemal 2-krotnie większe od dochodów babci. Z uzyskiwanych emerytur pozwani są w stanie płacić w/w kwoty alimentów dla wnuczki, a także finansować inne wydatki związane ze swoim utrzymaniem, w tym dotyczące stanu ich zdrowia.
Natomiast brak było podstaw do zasądzenia kwoty łącznie 500zł miesięcznie dla małoletniej, albowiem obowiązek alimentacyjny wobec wnuczki spoczywa również na babci ze strony matki dziecka. Ze swoich dochodów druga babcia (tj. ze strony matki dziecka) jest w stanie płacić część kosztów utrzymania wnuczki.
Mając powyższe na uwadze na mocyart. 133 § 2 krozasądzono od pozwanego alimenty w kwocie po 200zł a od pozwanej po 100 zł miesięcznie, a w pozostałej części powództwo oddalono jako niezasadne.
Wniosek strony powodowej o zwrot kosztów procesu oddalono na mocyart. 98 § 1 kpcw związku zart. 100 kpc, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy.
Sąd oddalił wniosek pozwanych o zasądzenie od strony powodowej zwrotu kosztów procesu na podstawieart. 102 kpcmając na uwadze, że jedynym dochodem małoletniej są alimenty i sfinansowanie zwrotu części kosztów procesu odbyłoby się z alimentów tj. ze środków przeznaczonych na utrzymanie dziecka.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawieart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) w związku zart. 102 kpcw części w jakiej strona powodowa przegrała proces, a w związku zart. 98 § 1 i art. 100 kpcw pozostałym zakresie.
Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany wyrokowi z urzędu na podstawieart. 333 § 1 pkt 1 kpc.