Sąd Okręgowy w Lublinie
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 1479/15
Data wyroku: 2016-06-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON

Sygn. akt VIII U 1479/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 czerwca 2016 roku.
Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:   Przewodniczący – Sędzia S.O. Zofia Kubalska
Protokolant – sekretarz sądowy Ewelina Parol
po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 roku w Lublinie
sprawyA. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaA. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.
z dnia 3 września 2015 roku znak(...)
zmienia zaskarżoną decyzję i ustalaA. S.prawo do emerytury od dnia 1 lipca 2015 roku.
VIII U 1479/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 3 września 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówiłA. S.prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Organ rentowy uzasadnił decyzję tym, że wnioskodawca nie legitymuje się wymaganym co najmniej 15-letnim stażem pracy w takich warunkach. Nie uwzględnił bowiem okresu zatrudnienia od dnia 11 lutego 1980 roku do dnia 31 maja 1991 roku (11 lat, 3 miesiące i 19 dni) wPrzedsiębiorstwie (...)wK., ponieważ wymienione w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach stanowisko „kierowca” nie jest zgodne ze stanowiskiem podanym w odpowiednich przepisach resortowych. Ponadto, nawet gdyby świadectwo zostało sporządzone poprawnie, to wnioskodawca nie legitymowałby się 15-letnim okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych (decyzja – k. 20 a.e.).
A. S.wniósł odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej zmiany w całości. Wskazał, że wykonywał pracę w warunkach szczególnych jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony nie tylko w okresie nieuwzględnionym przez organ rentowy, ale także w okresach od 20 marca 1979 roku do 24 stycznia 1980 roku, od 10 września 1991 roku do 31 grudnia 1992 roku, a także od 21 stycznia 1993. Nie mógł jednak przedstawić odpowiednich świadectw pracy, bowiem firmy, w których był zatrudniony obecnie nie istnieją (odwołanie – k. 2 a.s.).
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.wniósł o jego oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wskazano również, iż w świadectwach pracy obejmujących wskazane w odwołaniu okresy zatrudnienia nie ma informacji o zatrudnieniu w warunkach szczególnych (k. 4 a.s.).
Sąd Okręgowy w Lublinie ustalił i zważył, co następuje:
A. S.urodził się w dniu (...), natomiast w dniu 27 lipca 2015 roku złożył wniosek o emeryturę w związku z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach. Do wniosku dołączył świadectwa pracy oraz zaświadczenia dokumentujące jego okresy zatrudnienia (wniosek – k. 1-6 a.s.).
Na podstawie przedłożonej dokumentacji Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.wydał zaskarżoną decyzję i ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawca udowodnił 26 lat, 5 miesięcy i 6 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 8 miesięcy i 21 dni stażu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (decyzja – k. 20 a.s.).
A. S.w okresie od dnia 11 lutego 1980 roku do dnia 31 maja 1991 roku był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwa pracy – k. 19 a.k., akta osobowe – k. 34 a.s.). Wcześniej – w dniu 18 października 1977 roku otrzymał prawo jazdy kategorii C, uprawniające do kierowania pojazdami powyżej 3,5 tony (prawo jazdy okazane na rozprawie – protokół – k. 11 a.s.).
Zakład pracy był firmą transportową, która świadczyła usługi dlakopalni (...). Oprócz samochodów ciężarowych na jej wyposażeniu znajdowały się dźwigi, spychacze i koparki. Zatrudniano łącznie około 100 kierowców.
Podczas zatrudnienia w powyższym zakładzie praca wnioskodawcy polegała na kierowaniu samochodami ciężarowymi. Prowadził samochody marki(...)o dopuszczalnym ciężarze całkowitym 11 ton oraz marki(...)o dopuszczalnym ciężarze całkowitym 18 ton. Do obowiązków skarżącego należało przewożenie ładunków sypkich, takich jak piasek, żwir, gruz, ziemia. Nie zajmował się przy tym załadunkiem tych materiałów, który był mechaniczny i odbywał się z wykorzystaniem koparki lub ładowarki. W zakładzie nie było przestojów w pracy, w przypadku awarii któregoś samochodu skarżący otrzymywał pojazd zastępczy.
W okresie zatrudnienia wnioskodawca podlegał służbowo kierownikowi, natomiast obowiązki były rozdzielane przez dyspozytora. Praca miała miejsce od godziny 6:00 do godziny 14:00, choć niejednokrotnie dłużej. Wnioskodawca pracował na jedną zmianę, nie otrzymując dodatku za pracę w warunkach szczególnych (zeznania wnioskodawcy – k. 10v-11 a.s.; zeznania świadkaS. P.– k. 26 a.s.).
W dniu 21 stycznia 1993 rokuA. S.zawarł z(...) Zakłady (...)wL.(następnie „Odlewnia (...)wL.Spółka(...)) umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kierowcy. Stosunek pracy został rozwiązany w dniu 31 stycznia 2000 roku z powodu wypowiedzenia umowy przez pracodawcę. Na świadectwie pracy znajduje się informacja, że wnioskodawca nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych (świadectwo pracy – k. 8 a.e.; umowa o pracę – akta osobowe – k. 18 a.s.).
W powyższym zakładzie pracy wnioskodawca również kierował samochodami marki(...)o ciężarze 16 ton,(...)o ładowności około 12 ton, a także(...)o ciężarze całkowitym ponad 7 ton. Wnioskodawca był zatrudniony w dziale transportu, który posiadał około 10 samochodów ciężarowych, koparki i 2 ciągniki rolnicze. Dział transportu świadczył usługi dla Odlewni. Kierowcy zabierali z niej odpady, które wywożone były doD.na wysypisko. Załadunek i rozładunek nie należał do obowiązków wnioskodawcy. Załadunek odbywał się przy pomocy ładowarki, natomiast rozładunek następował automatycznie, bowiem samochody były jednocześnie wywrotkami. W przypadku awarii pojazdu był on odstawiany do warsztatu, a wnioskodawca dostawał samochód zastępczy, bądź był kierowany na urlop. Praca nie była wówczas przerywana. Oprócz samochodów ciężarowych dział transportu posiadał 3(...)i 2(...), jednak skarżący nie jeździł tymi samochodami (zeznania wnioskodawcy – k. 11 a.s.; zeznania świadkaJ. L.– k. 25v-26 a.s.).
Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie dowodów zgromadzonych w postępowaniu przed organem rentowym i w postępowaniu sądowym. Zgromadzoną dokumentację Sąd obdarzył wiarą w całości. Jej wiarygodność nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Przedstawione akta osobowe potwierdzają okresy zatrudnienia i zakres obowiązków wnioskodawcy.
Zeznania świadków zostały uznane za wiarygodne w części. Sąd nie dał jedynie wiary świadkowiS. P.w kwestii wykonywania prac mechanika przez wnioskodawcę. Takie twierdzenie nie znajduje potwierdzenia w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w aktach osobowych. Pozostała część zeznań jest natomiast spójna, logiczna i tożsama ze stanem faktycznym przedstawionym przez wnioskodawcę. Obaj świadkowie byli zatrudnieni jako kierowcy w przedsiębiorstwach, w których pracował skarżący, a więc znają zakres obowiązków i warunki pracy kierowców. Obaj także są obcy dla wnioskodawcy i nie mają interesu w wyniku toczącego się postępowania.
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2015 r., poz. 748, ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat – dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura taka przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Według art. 32. ust. 2 cytowanej ustawy za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
Ponadto zgodnie z§ 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według § 3 cytowanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Bezspornym jest, że skarżący złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa., ukończył 60 lat w dniu(...)roku oraz na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymował się co najmniej 25-letnim okresem ubezpieczenia. Jedynym warunkiem, którego zdaniem organu rentowego nie spełnił było nieudowodnienie wykonywania praca w warunkach szczególnych przez okres co najmniej 15 lat.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd wskazuje, że brak świadectwa pracy informującego o zatrudnieniu w szczególnych warunkach, bądź też wskazanie niewłaściwych przepisów w tym przedmiocie, nie może powodować negatywnych konsekwencji dla pracownika. Takie stanowisko jest zgodne z poglądami orzecznictwa. Świadectwo pracy nie jest bowiem dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku kodeks postępowania cywilnego(Dz. U. z 2014 roku, poz. 101; ze zm.), gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest ani organem państwowym, ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. Tylko dokumenty wystawione przez takie organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast świadectwo pracy traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniuart. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2004 roku, III UK 31/04, OSNP z 2005 roku, Nr 1, poz. 13).
Mając na uwadze powyższe stanowisko, a także zgromadzony materiał dowodowy, Sąd uznał, że wnioskodawca w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy stale wykonywał prace na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, wymienionym w wykazie A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, Dziale VIII „W transporcie i łączności”, pod pozycją 2 „Prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów” w następujących okresach:

1
od 11 lutego 1980 roku do 31 maja 1991 roku wPrzedsiębiorstwie (...), tj. 11 lat, 3 miesiące i 19 dni. Jednocześnie stanowisko w tym zakładzie pracy zostało wymienione w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983 roku w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach (Dz. Urz. WUG z 12 sierpnia 1983 roku), w Dziale VIII, poz. 2 pkt 2 jako „kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony”;

2
od 21 stycznia 1993 roku do 31 grudnia 1998 roku w „Odlewni (...)wL.” sp. z o.o., tj. 5 lat, 11 miesięcy i 11 dni.

Tym samym łączny okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyniósł 17 lat i 3 miesiące.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Sąd uznał, iż wnioskodawca spełnił wszystkie wymagane warunki do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury i zmienił zaskarżoną decyzję, ustalającA. S.prawo do emerytury od dnia 1 lipca 2015 roku. W tym miesiącu bowiem złożył on do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę, natomiast zgodnie z art. 129 ustawy o emeryturach i rentach świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy w Lublinie na podstawie powołanych przepisów orazart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji wyroku.