Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 215/15
Data wyroku: 2016-05-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Zalasiński
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Teza: w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie (art. 4779 i 47714 k.p.c.) i w tym tylko zakresie podlega ono kontroli sądu zarówno pod względem formalnej, jak merytorycznej zasadności

Sygn. akt IV U 215/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 maja 2016r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Jerzy Zalasiński

Protokolant

st. sekr. sądowy Anna Wąsak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016r. wS.
odwołaniaZ. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 23 stycznia 2015 r. Nr(...)
w sprawieZ. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury

oddala odwołanie.
Sygn. akt IV U 215/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 stycznia 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeodmówił przyznaniaZ. P.prawa do emerytury. W uzasadnieniu ZUS wskazał, iż ubezpieczony udowodnił na dzień 1 stycznia 1999 r. jedynie 10 lat i 25 dni pracy w warunkach szczególnych, zamiast wymaganych 15 lat.
Od decyzji tej odwołanie złożył ubezpieczonyZ. P.. Wskazał, że legitymuje się 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Jego zdaniem, do pracy w powyższych warunkach powinien być zaliczony okres zatrudnienia wWytwórni Prac (...)wM., gdzie od 1 września 1982 r. do 31 grudnia 1983 r. pracował jako majster, a od 1 lipca 1984 r. do 31 grudnia 1991 r. jako majster warsztatu. Pracę majstra warsztatu ubezpieczony wykonywał również od 2 stycznia 1992 r. do 28 lutego 1995 r. wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o. o.wW.. Ubezpieczony zakwestionował również niezaliczenie do okresu pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia od 1 lutego 1977 r. do 31 lipca 1979 r. oraz okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej od 23 kwietnia 1971 r. do 12 kwietnia 1973 r. (odwołanie k. 1-4).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i powołał się na argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. ZUS wskazał, iż do pracy w warunkach szczególnych nie zaliczył zatrudnienia ubezpieczonego od 1 września 1982 r. do 31 grudnia 1983 r. na stanowisku p. o. kierownika wytwórni wPrzedsiębiorstwie (...). Zdaniem ZUS, wykonywanie jakichkolwiek czynności o charakterze administracyjno-biurowym lub przebywanie w czasie zmiany roboczej w pomieszczeniu oddalonym od stanowisk robotniczych uniemożliwia zaliczenie danej pracy jako wykonywanej w warunkach szczególnych. Jedynie praca polegająca na osobistym dozorowaniu i kontroli może być uznana za pracę w warunkach szczególnych (odpowiedź na odwołanie 5-7).

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
UbezpieczonyZ. P.,ur. (...), w dniu 2 grudnia 2014 r. złożył do(...) OddziałwS.wniosek o przyznanie emerytury, w którym wskazał, iż nie jest członkiem OFE (k. 1-2 a. e.). Na podstawie przedłożonych dokumentów, organ rentowy ustalił, iżZ. P.legitymuje się stażem ubezpieczeniowym w wymiarze 29 lat, 10 miesięcy i 17 dni, z czego 10 lat i 25 dni stanowi okres pracy w warunkach szczególnych. Do tego okresu ZUS zaliczył zatrudnienie w(...)od 21 marca 1970 r. do 22 kwietnia 1971 r. oraz pracę wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o. o.wW.(poprzednia nazwa(...)wW.) od 1 sierpnia 1974 r. do 31 stycznia 1977 r., od 1 sierpnia 1979 r. do 31 sierpnia 1982 r., od 1 marca 1995 r. do 31 grudnia 1996 r., od 17 stycznia 1997 r. do 2 lutego 1997 r. oraz od 15 lutego 1997 r. do 31 grudnia 1998 r. Do kategorii pracy w warunkach szczególnych ZUS nie zaliczył natomiast zatrudnienia ubezpieczonego u wyżej wymienionego pracodawcy w okresie od 1 września 1982 r. do 31 grudnia 1983 r. na stanowisku p.o. kierownika Wytwórni. Na tej podstawie, w dniu 23 stycznia 2015 r. ZUS wydał zaskarżoną decyzję, w której odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury.
OdwołanieZ. P.nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w wyżej wymienionym wieku, jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia - co najmniej 25 lat mężczyzna, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. W myśl § 2 ust. 1 wskazanego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Jedyną sporną kwestią w niniejszej sprawie było, czyZ. P.udokumentował 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań ubezpieczonego (k. 18-18v), świadkówM. K.,A. P.,W. P.orazJ. W.(k. 12v-13) oraz zaświadczenia wydanego przez(...) S. A.wW.(k. 4 a. e.), świadectw wykonywania prac w szczególnych warunkach wydanych przezPrzedsiębiorstwo (...) Sp. z o. o.wW.z dnia 1 grudnia 2014 r. oraz 15 stycznia 2015 r. (k. 8 i k. 20 a. e.) jak również dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych ubezpieczonego nie pozwala na przyjęcie, iż ubezpieczony legitymuje się 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych.
Na wstępie zaznaczyć należy, iżZ. P.nie spełnia przesłanek do uznania okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej od 23 kwietnia 1971 r. do 12 kwietnia 1973 r. jako pracy w warunkach szczególnych. Przed rozpoczęciem służby wojskowej, tj. od 21 marca 1970 r. do 22 kwietnia 1971 r. ubezpieczony pracował w warunkach szczególnych w(...)(zaświadczenie wydane przez(...) S. A.wW.k. 4 a. e.). Jak wynika z tego pisma, ubezpieczony po zakończeniu służby wojskowej co prawda powrócił na okres niespełna dwóch tygodni do pracy w(...), jednakże w tym okresie nie świadczył już pracy w warunkach szczególnych. Jak wskazał zaś Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 16 października 2013 r. II UZP 6/13 w okresie od 1971 do 1973 r. szczególne uprawnienia żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową regulował art. 108 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony (w jego pierwotnym brzmieniu) i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. Z przepisów tych wynikała zasada, że pracownikowi, który we wskazanym terminie po zakończeniu służby wojskowej podjął pracę u pracodawcy, u którego był zatrudniony w chwili powołania do tej służby, okres służby podlegał wliczeniu do okresu zatrudnienia w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie. Ustanawiały więc one tzw. fikcję prawną, z której wynika, że pracownik zatrudniony w szczególnych warunkach, który po zakończeniu czynnej służby wojskowej powraca do tego zatrudnienia w przepisanym terminie, zachowuje status pracownika zatrudnionego w szczególnych warunkach w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w okresie pełnienia tej służby. Pogląd ten został utrwalony w orzecznictwie, co potwierdził Sąd Apelacyjny w Lublinie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 1 sierpnia 2012 r. III AUa 612/12. Wynika stąd, iżZ. P.nie spełnił powyższego wymogu. Ubezpieczony nie wykazał żadnymi dowodami, by po powrocie do pracy w(...)świadczył pracę w warunkach szczególnych.
W ocenie Sądu, ubezpieczony wykazał, by sporny okres zatrudnienia na stanowisku p. o. kierownika wytwórni od 1 września 1982 r. do 31 grudnia 1983 r. wPrzedsiębiorstwie (...) Sp. z o. o.wW.(poprzednio(...)wW.) miał zostać zaliczony jako praca w warunkach szczególnych. Według treści angażu (k. 23 cz. B akt osobowych), ubezpieczony miał pełnić funkcję p. o. kierownikaWytwórni (...)wM.. Jednostka ta podlegała wówczas(...)wW.. Zgodnie z treścią zeznań ubezpieczonego (k. 18-18v), zajmował się on nadzorem pracy w tej jednostce. Praca ta powinna zostać zakwalifikowana jako praca pełniona w warunkach szczególnych tj. jako kontrola międzyoperacyjna, kontroli jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywanie są prace wymienione w wykazie- poz. 24 w dziale XIV w wykazie A załącznika do przywołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Ubezpieczony nadzorował bowiem pracę przy produkcji masy bitumicznej. Produkcja ta powinna zostać zakwalifikowana jako wymieniona przywołanym wyżej wykazie w dziale IX pod poz. 5, tj. prace bitumiarzy i przy produkcji asfaltobetonu. Omawiany okres wynosi 1 rok i 4 miesiące.
Według treści angaży znajdujących się w aktach osobowych ubezpieczonego, miał on od 1 lutego 1977 r. do 31 lipca 1979 r. pracować jako referent ds. materiałowych (k. 12 i 17 cz. B akt osobowych), od 1 lipca 1984 r. do 31 grudnia 1991 r. jako inspektor ds. normowania (k. 29 cz. B akt osobowych) oraz od 2 stycznia 1992 r. do 28 lutego 1995 r. jako specjalista ds. warsztatowych (k. 61 cz. B akt osobowych). Z relacji jednak ubezpieczonego i świadkówM. K.,A. P.,W. P.orazJ. W.(k. 12v-13) wynika, iż w okresach tych ubezpieczony faktycznie wykonywał pracę majstra w warsztacie. Na uwagę jednak, zdaniem Sądu zasługuje treść przywołanych angaży. Według treści wspomnianych dokumentów ubezpieczony miał powierzane różne stanowiska pracy i w związku z tym otrzymywał wyższe wynagrodzenie. W tej sytuacji wątpliwym jest przyjęcie, iż pracując na różnych stanowiskach, w tym określanych jako referent ds. materiałowych czy inspektor ds. normowania ubezpieczony bezpośrednio dozorował i kontrolował pracę mechaników pracujących w warsztacie. Niezależnie od powyższego przyjąć należy, iżZ. P.nie udowodnił, by w okresach tych zajmował się nadzorowaniem pracy mechaników, którzy dokonywali napraw pojazdów wyłącznie w kanałach remontowych. Z zeznań ubezpieczonego (18-18v) jak i świadków wynika, że do obowiązkówZ. P.należało nadzorowanie i rozdzielanie pracy pomiędzy mechaników. W warsztacie tym zajmowano się naprawami ciężkiego sprzętu drogowego oraz samochodów ciężarowych. Pracy ubezpieczonego jednakże nie można kwalifikować pracy w warunkach szczególnych. Praca ta nie wpisuje się w pojęcie kontroli międzyoperacyjnej, kontroli jakości produkcji i usług oraz dozoru inżynieryjno-technicznego na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywanie są prace wymienione w wykazie- tj. poz. 24 w dziale XIV w wykazie A załącznika do przywołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.Z. P.zajmował się nadzorem pracy mechaników naprawiających pojazdy zaliczające się do ciężkiego sprzętu drogowego, jednakże, naprawy pojazdów nie odbywały się wyłącznie w kanałach. Powyższe wynika jednoznacznie ze spójnych zeznań świadków. Każdy z wymienionych świadków przyznał, iż nie wszystkie naprawy odbywały się w kanałach. Mechanicy pracowali w kanale „w zależności od naprawy”. Część napraw wykonywana była na powietrzu. Tym samym pracy osób podległych ubezpieczonemu nie można zakwalifikować jako prac wykonywanych w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych, czyli pracy wymienionej w przywołanym wykazie w dziale XIV pod poz. 16, gdyż do takiej kwalifikacji koniecznym jest, by naprawy odbywały się wyłączne w kanałach remontowych. Co z tym związane, nie można przyjąć, iż ubezpieczony nadzorował pracę świadczoną na wydziale lub oddziale, w której jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.
W konsekwencji, w spornych okresach pracy na stanowisku referenta ds. materiałowych, inspektora ds. normowania, specjalisty ds. warsztatowychZ. P.nie spełnił przesłanki kontroli jakości produkcji i usług oraz dozoru inżynieryjno-technicznego na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywanie są prace wymienione w wykazie, tj. w tym przypadku prac wykonywanych w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych.
W tej sytuacji przyjąć należy, iż ubezpieczony nie wykazał, by świadczył pracę w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat. Do czasu uznanego przez ZUS, tj. 10 lat i 25 dni doliczyć jedynie można okres pracy ubezpieczonego jako p. o. kierownikaWytwórni (...)wM., tj. 1 rok i 4 miesiące, czyli łącznie 11 lat, 4 miesiące i 25 dni. Dlatego też z uwagi na nieposiadanie przezZ. P.co najmniej 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych, jego odwołanie należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 1 kpcorzekł jak w wyroku.