Sąd Okręgowy w Warszawie
XXIV Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XXIV C 505/08
Data wyroku: 2016-10-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Tyszka
Słowa kluczowe: Nieruchomości
Podstawa prawna: art. 222 k.c., art. 102 k.p.c.

Sygn. XXIV C 505/08

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 października 2016 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXIV Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Jacek Tyszka

Protokolant:

sekr. sądowy Marek Dobrogojski

po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z powództwa(...)W.
przeciwkoK. H.
o wydanie

1
oddala powództwo;

2
zasądza od(...)W.na rzeczK. H.kwotę 617 (sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt XXIV C 505/08

UZASADNIENIE
Pozwem z 30 września 2005 roku powód(...)W.wniósł o nakazanie pozwanejK. H., aby wydała powodowi nieruchomość położoną wW.przyul. (...), stanowiącądziałki ewidencyjne nr (...)o powierzchni 593 m2i nr 208 o powierzchni 75 m2, z obrębu(...), oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że pozwana pomimo nieposiadania tytułu prawnego do władania nieruchomością i kierowanych do niej wezwań, nie zawarła z powodem umowy dzierżawy ani też nie wydała nieruchomości opisanej w żądaniu pozwu, stanowiącej własność powoda (k. 2-3 – pozew).
PozwanaK. H.wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego w kwocie 3.600 zł. W uzasadnieniu pozwana wskazała, że – jej zdaniem – powództwo jest przedwczesne, gdyż nie zostały rozpoznane wnioski poprzedników prawnych pozwanej o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania przedmiotowych działek. Wskazała, że sporna nieruchomość była objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na terenie(...)Warszawy. Jej poprzednicy prawni złożyli wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. Wniosek ten nie został dotychczas rozpoznany, co oznacza, że wzniesiony na nieruchomości budynek pozostaje własnością dotychczasowych właścicieli, stosownie do art. 5 dekretu. Dla budynku tego prowadzona jest odrębna księga wieczysta. Brak podstaw, aby powód domagał się wydania nienależącego do niego budynku, a także fizycznej możliwości wydania gruntu, na którym jest on posadowiony, gdyż nie da się wydać gruntu bez budynku, na nim wzniesionego. Pozwana wskazała, że w odpowiedzi na wezwanie powoda do zawarcia umowy dzierżawy, pismem z 25 marca 2005 roku, wyjaśniła stan prawny nieruchomości. Wskazała na niezakończone postępowanie o ustanowienie na jej rzecz użytkowania wieczystego spornej nieruchomości (k. 14-17 – odpowiedź na pozew).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Nieruchomość położona wW.przyul. (...), składa się zdziałek: nr (...)o powierzchni 593 m2i nr 208 o powierzchni 75 m2. Dladziałki nr (...)Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa prowadziksięgę wieczystą nr (...). Dladziałki nr (...)Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa prowadziksięgę wieczystą nr (...). Nadziałce nr (...)posadowiony jest budynek stanowiący odrębną własność, dla którego prowadzona byłaksięga wieczysta nr (...). Właścicielką budynku była pozwanaK. H.(niesporne, informacje z wymienionych ksiąg wieczystych).
Decyzjami z 4 marca 1992 roku i 19 stycznia 1994 roku stwierdzono, na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 roku przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym, nieodpłatne nabycie z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 roku obu działek przezD.GminęW.M.(k. 5, 6 – decyzje komunalizacyjne).
Pismem z 7 marca 2005 roku powód wezwał pozwaną do wyjaśnienia, na jakiej podstawie zajmuje sporne działki. W przypadku nie wykazania tytułu prawnego do nieruchomości zaproponował zawarcie umowy dzierżawy. W piśmie zastrzeżono, że w przypadku nie złożenia wyjaśnień i nie zawarcia umowy dzierżawy powód wystąpi z pozwem o wydanie (k. 7 – pismo).
W odpowiedzi, pismem z 25 marca 2005 roku, pozwana wyjaśniła, że jest właścicielką nieruchomości budynkowej posadowionej na spornym gruncie i wskazała nr księgi wieczyste prowadzonej dla tegoż budynku. Podała, że jej poprzednicy prawni złożyli w terminie wniosek dekretowy o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, który dotychczas nie został rozpoznany. Stwierdziła, że wobec braku rozstrzygnięcia wspomnianego wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego - jej zdaniem - propozycja dzierżawy jest bezprzedmiotowa (k. 32-34 – pismo z dowodem nadania).
Decyzją z 23 lipca 2012 roku(...)(...)W.orzekł o przyznaniuK. C.użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...). W dniu 14 listopada 2013 roku(...)W.zawarło z pozwaną umowę o oddanie wymienionej działki w użytkowanie wieczyste. Pozwana została wpisana do księgi wieczystej jako użytkownik wieczysty wskazanej działki i właściciel posadowionego na niej budynku (informacje zawarte wksiędze wieczystej nr (...)).
Postanowieniem z 27 listopada 2013 roku, wydanym w sprawie I Ns 229/13, Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa w Warszawie stwierdził, żeK. C.nabyła przez zasiedzenie z dniem 27 maja 2005 roku prawo własności nieruchomości stanowiącejdziałkę nr (...)o powierzchni 75 m. kw. Położoną przyul. (...)wW.. Apelacja(...)W.od tego rozstrzygnięcia została oddalona, wydanym w sprawie V ACa 860/14, postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z 19 stycznia 2015 roku. Pozwana jest wpisana jako właścicielka w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości (k. 160-170 – orzeczenie sądu II instancji wraz z uzasadnieniami orzeczeń sądów obu instancji).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych przez strony dokumentów, bowiem ich wiarygodność i prawdziwość nie budziła wątpliwości i nie była kwestionowana przez strony. Nadto ostatecznie okazało się, że okoliczności faktyczne sprawy, w tym wynikające z wpisów w wymienionych wyżej księgach wieczystych, były pomiędzy stronami niesporne.
Sąd zważył, co następuje.
Jak stanowiart. 222 § 1 k.c., właściciel może żądać od osoby, która faktycznie włada jego rzeczą, by rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
W pozwie powód, powołując się na wydane na jego korzyść decyzje komunalizacyjne podniósł, że jest właścicielem nieruchomości położonej przyul. (...)wW.. W toku postępowania okazało się, że pozwana nabyła w drodze zasiedzenia – z dniem 27 maja 2005 roku – własnośćdziałki oznaczonej nr (...). Była też właścicielką stanowiącego przedmiot odrębnej własności budynku posadowionego nadziałce nr (...). W tym zakresie powództwo nie nadawało się do uwzględnienia z uwagi na brak legitymacji czynnej powoda.
Jeśli chodzi o samą nieruchomość gruntową oznaczoną jakodziałka nr (...), to powód w toku postępowania zdecydował się oddać ją pozwanej w użytkowanie wieczyste. 14 listopada 2013 roku została zawarta stosowna umowa, a pozwana została wpisana do księgi wieczystej jako użytkownik wieczystydziałki nr (...)i właścicielka posadowionego na niej budynku. Tym samem pozwana uzyskała tytuł prawny do władania wymienionym gruntem, co przesądzało o bezzasadności powództwa i w tej części.
Mając powyższe na uwadze i uwzględniając, że pozwana jest właścicielką części nieruchomości, której wydania domagał się powód (co dodziałki nr (...)i budynku nadziałce (...)), a w pozostałej części posiada tytuł prawny do nieruchomości objętej żądaniem, gdyż jest jej użytkownikiem wieczystym, Sąd uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Wobec tego orzeczono jak w punkcie 1. wyroku.
O kosztach procesu rozstrzygnięto na zasadzieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.obciążając powoda obowiązkiem zwrotu na rzecz pozwanej poniesionych kosztów procesu.
Sąd ocenił, że nie zaszły szczególne okoliczności umożliwiające uwzględnienie wniosku powoda o nie obciążanie go kosztami procesu (art. 102 k.p.c.). Odnośniedziałki nr (...), to w dacie wniesienia pozwu pozwana nie była jej użytkownikiem wieczystym, ale organ powoda prowadził wówczas postępowanie administracyjne o ustanowienie tego prawa, które zmierzało do uwzględnienia wniosku. Pozwana była zresztą właścicielką zbudowanego na działce budynku, co już samo w sobie – przynajmniej do czasu rozpoznania wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego – uniemożliwiało powodowi realizację prawa do władania nieruchomością. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z 11 marca 1971 r., III CZP 99/70, byłemu właścicielowi gruntu, stanowiącego własność Państwa z mocy dekretu z 26 X 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze(...)W., którego wniosek o przyznanie mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (użytkowania wieczystego), złożony we właściwym terminie, nie został załatwiony, przysługuje prawo korzystania z tego gruntu, jeżeli pozostaje on w tym gruncie w faktycznym związku gospodarczym, a grunt ten nie został przekazany przez organ administracji państwowej osobie trzeciej (OSNC 1972/2/22). Odnośniedziałki nr (...), to została ona zasiedziana przez pozwaną z dniem przypadającym przed datą wytoczenia powództwa, a powód znając okoliczności faktyczne dotyczące korzystania z tej działki powinien był liczyć się z taką sytuacją.
Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów procesu sumę złożyły się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 600 zł i zwrot kosztów opłaty skarbowej na pełnomocnictwie wynoszącej 17 zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanej Sąd policzył w oparciu o znajdujące zastosowanie w sprawie§ 9 pkt 3 i § 6 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Z tych względów Sąd orzekł jak w punkcie 2. wyroku.