Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 1277/16
Data wyroku: 2016-08-11 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Teresa Rak, Elżbieta Uznańska, Krzysztof Sobierajski
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art.98 § 1 kpc

Sygn. akt I ACz 1277/16

POSTANOWIENIE
Dnia 11 sierpnia 2016 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący SSA Krzysztof Sobierajski (spr.)
Sędziowie SSA Elżbieta Uznańska
SSA Teresa Rak
po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2016 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaB. L.
przeciwkoB. R.
o ochronę dóbr osobistych i zapłatę
na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie zawarte w punkcie III wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 11 marca 2016 roku, sygn. akt I C 283/15
postanawia
1. oddalić zażalenie,
2. przyznać od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Krakowie) na rzecz radcy prawnegoP. P.z Kancelarii Radcy Prawnego wK., mieszczącej się przy(...)(...)kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy), w tym 23 % VAT w kwocie 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
Elżbieta Uznańska Krzysztof Sobierajski  Teresa Rak

Sygn. akt I ACz 1277/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 377 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że o kosztach procesu orzekł w oparciu oart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. z§ 2 ust. 1-2 i § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustalonego z urzęduzaznaczając, że na zasądzone koszty składają się: kwota 360 zł wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika i kwota 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Pozwana złożyła zażalenie na powyższe postanowienie podkreślając, że została w niniejszej sprawie zwolniona od kosztów sądowych w całości. Podniosła, iż jest osobą ubogą, nie otrzymuje renty ani zasiłku a wraz z siostrą utrzymuje się jedynie z renty rodzinnej w wysokości 545 zł, przy czym renta ta jest obciążona zajęciem komorniczym. Dodała, że jest osobą schorowaną cierpiącą między innymi na cukrzycę i chorobę niedokrwienną serca. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i nieobciążanie jej kosztami postępowania, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego oraz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym tytułem udzielonej pozwanej pomocy prawnej z urzędu, gdyż opłaty te nie zostały zapłacone w całości bądź w części.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustosunkowując się do argumentacji zawartej w zażaleniu pozwanej wnioskującej o nieobciążanie jej kosztami postępowania należy przywołaćart. 102 k.p.c., który stanowi, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że w realiach niniejszej sprawy orzeczenie o kosztach postępowania winno opierać się na przepisieart. 98 k.p.c.przewidującym zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania a nie naart. 102 k.p.c.przywołującym zasadę słuszności. Sposób skorzystania z przepisuart. 102 k.p.c.jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym Sądu orzekającego i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak to, w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór (por. wyrok SN z dn. 19.05.2006 r., III CK 221/05, LEX nr 439151).
Pozwana wnosząc o nieobciążanie jej kosztami postępowania przywołała fakt zwolnienia jej od kosztów sądowych, swoją złą sytuację materialną oraz zły stan zdrowia. W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia samo przez się strony od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, na co wskazujeart. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(zob. postanowienie SN z dn. 26.01. 2007 r., V CSK 292/06, Lex nr 232807). Pozwana wprawdzie podaje, że utrzymuje się jedynie z renty rodzinnej w wysokości 545 zł, którą otrzymuje jej siostra, a renta ta, jak podnosi w zażaleniu, jest obciążona zajęciem komorniczym, jednakże nie wskazuje co w takiej sytuacji stanowi jej źródło utrzymania. W tym zakresie jej twierdzenia są zatem niepełne i jako takie nie przemawiają za przyjęciem, iż jej sytuacja materialna, stanowiąca podstawę jej zwolnienia od kosztów sądowych, równocześnie stanowi przywołany wart. 102 k.p.c.szczególny przypadek warunkujący zastosowanie wobec niej przy rozliczaniu kosztów postępowania zasady słuszności. Również sam wiek strony będącej osobą fizyczną nie jest okolicznością stanowiącą „wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniuart. 102 k.p.c.uzasadniający nieobciążanie strony kosztami postępowania (zob. postanowienie SN z dn. 11.02.2010 r., I CZ 112/09, Lex nr 564753). Powoływany przez pozwaną jej zły stan zdrowia przejawiający się między innymi cukrzycą oraz chorobą niedokrwienną serca, które z jednej strony nie są chorobami błahymi, jednocześnie jednak nie są także nietypowymi schorzeniami u osób w wieku pozwanej przywołanym przez nią w przedłożonym oświadczeniu majątkowym, i jako taki nie stanowi o zaistnieniu w przypadku pozwanej „wypadku szczególnie uzasadnionego” przemawiającego za nieobciążaniem jej kosztami postępowania.
W świetle powyższego należy przyjąć, iż na gruncie niniejszej sprawy brak jest szczególnych okoliczności, który wymagałyby, z pominięciem reguły odpowiedzialności za wynika postępowania, zastosowania wobec pozwanej zasady słuszności określonej wart. 102 k.p.c.Sąd Apelacyjny przychyla się do oceny w tym zakresie dokonanej przez Sąd I instancji. Pozwana będąc stroną przegrywającą spór sądowy zainicjowany przez powódkę nawet mimo swojej złej sytuacji materialnej, na którą zwraca uwagę, winna podołać obowiązkowi uiszczenia kosztów postępowania przed Sądem I instancji w wysokości 377 zł.
W konsekwencji Sąd Apelacyjny w Krakowie w pkt 1 postanowienia działając na zasadzieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.oddalił zażalenie pozwanej. W pkt 2 orzeczenia w oparciu o art. § 14 ust. 1 pkt 2 w zw. § 8 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 w zw. z § 16 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu przyznał pełnomocnikowi prawnemu pozwanej z urzędu stosowne koszty nieopłaconej pomocy prawnej.
Elżbieta Uznańska Krzysztof Sobierajski  Teresa Rak