Sąd Okręgowy w Częstochowie
VII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VII Kzw 125/16
Data wyroku: 2016-04-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Aneta Łatanik
Słowa kluczowe: Środki Zabezpieczające
Teza: Jeżeli obrońca z urzędu cofnął wniesiony środek odwoławczy na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 15 grudnia 2015 roku to czynność ta nie była skuteczna z uwagi na brak zgody Sebastiana Markowskiego. Wynika to bowiem z treści oświadczenia sporządzonego przez niego jeszcze przed wniesieniem środka odwoławczego, w którym wyraża wolę by obrońca takowego środka nie wnosił. Natomiast po wniesieniu zażalenia brak jest stanowiska Sebastiana Markowskiego w tym przedmiocie. Treść załączonego oświadczenia ani treść jakiegokolwiek innego dokumentu pozostającego w aktach sprawy nie zawiera wyrażonej przez Sebastiana Markowskiego woli cofnięcia złożonego przez obrońcę zażalenia. Oświadczenie nie dotyczy bowiem kwestii cofnięcia wniesionego już środka zaskarżenia, lecz wyłącznie kwestii ewentualnego wniesienia zażalenia. W tej sytuacji twierdzenie, że oświadczenie wyraża wolę cofnięcia przez Sebastiana Markowskiego wniesionego przez obrońcę zażalenia jest „zignorowaniem jego rzeczywistej treści.” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2000 r. IV KKN 228/98).

Sygn. akt VII Kzw 125/16

POSTANOWIENIE
Dnia 20 kwietnia 2016r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie - VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Aneta Łatanik
Protokolant: Kamila Pawłowska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej:B. D.
po rozpoznaniu w sprawie przeciwkoS. M.
s.G.iA.z d.B.,urodz. (...)wC.
sprawcy czynu zart. 207 § 1 k.k.
zażalenia wniesionego przez obrońcę
na postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 15 grudnia 2015 roku
sygn. akt XI Ko 125/15
w przedmiocie orzeczenia o dalszym stosowaniu środka zabezpieczającego
na podstawie art.art. 437 § 1 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.w.,art. 29 ust. 2 ustawy prawo o adwokaturze
zw. z 1 1§2 k.k.w.postanawia
1. zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy;
3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw.D. C.– Kancelaria Adwokacka wC.147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za obronę udzieloną z urzędu w postępowaniu odwoławczym, wraz z podatkiem VAT.
4. kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze obciążyć Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Częstochowie na podstawieart. 204 k.k.w.orzekł o dalszym stosowaniu środka zabezpieczającego poprzez pobyt w zakładzie psychiatrycznym o podstawowym stopniu zabezpieczenia wobecS. M.. Jednocześnie zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.D. C.wC.kwotę 147,60 zł wraz z 23% podatku VAT tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła obrońcaS. M., zaskarżając je w całości, zarzucając mu:

1
błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść orzeczenia, przyjęty za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, że zasadne jest dalsze stosowanie wobecS. M.środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, w sytuacji, gdy nie było do tego podstaw zart. 93 i 94 §1 k.k.,

2
naruszenie przepisów postępowania poprzez zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej urzędu w kwocie 147,60 zł pomimo iż w przypadku ponownego rozpoznania ponowny udział przed sądem 1 instancji przysługują odrębne koszty nieopłaconej prawnej świadczonej z urzędu.

W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienieS. M.z odbywania środka zabezpieczającego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Zażalenie obrońcyS. M.nie zasługuje na uwzględnienie.
Decyzja Sądu Rejonowego w przedmiocie dalszego stosowania środka zabezpieczającego okazała się trafna, więc należało utrzymać ją w mocy. Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktyczno – prawnych w tym przedmiocie i zasadnie uznał, iż w przypadkuS. M.konieczne jest dalsze stosowanie środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Natomiast zarzut obrońcy w przedmiocie zmiany postanowienia Sądu Rejonowego w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu jest obecnie już bezprzedmiotowy. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 roku w sprawie XI Ko 125/15 dodatkowo ustalił wysokość kosztów pomocy prawnej udzielonejS. M.z urzędu (k. 605) zgodnie z wnioskiem obrońcy z dnia 14 stycznia 2016 roku (k. 594). W związku z tym roszczenie skarżącego w tym przedmiocie zostało zaspokojone i obecnie jest już bezprzedmiotowe.
W sprawie niniejszej bezspornym jest, żeS. M.z dniem 19 września 2014 roku został umieszczony w oddziale psychiatrycznym o wzmocnionym zabezpieczeniu wWojewódzkim Szpitalu (...)im drE. C.wL.(k. 415). W dniu 2 marca 2015 roku do Sądu Rejonowego w Częstochowa została przesłana opinia o stanie zdrowia psychicznegoS. M.zgodnie z dyspozycją zart. 203 § 1 k.k.w.(k. 429-430). Z treści opinii wynikało, że nie uzyskano ewidentnej poprawy stanu psychicznego. Z uwagi na to, że w dalszym ciągu istniało wysokie prawdopodobieństwo ponownego popełnienia przez sprawcę czynów zabronionych o znacznej społecznej szkodliwości wnioskowano o dalsze leczenieS. M.w szpitalu psychiatrycznym o wzmocnionym stopniu zabezpieczenia. Kolejna opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona dnia 23 czerwca 2015 roku (k. 479-482) uzależniła swoje stanowisko od opinii psychologa co do oddziału na jakimS. M.powinien odbywać terapię. Wedle jednak wniosków w niej zawartych wobec sprawcy nadal istniała konieczność systematycznego leczenia albowiemS. M.jest jedynie werbalnie krytyczny do przebiegu choroby w postaci schizofrenii. Sporządzona na tę okoliczności opinia sądowo-psychologiczna (k. 500-503) ustaliła, że„Na skutek długotrwałego procesu chorobowego w obrazie klinicznym dominują negatywne objawy schizofrenii z cechami rozpadu struktur osobowościowych…. Werbalnie krytyczny wobec choroby i potrzeby leczenia, powyższe jednak jest powodowane aktualnymi potrzebami życiowymi (zmiana oddziału). Nie nastąpił bowiem proces uwewnętrznienia (interioryzacji) wglądu w proces chorobowy.. „
Jak wynika z opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 25 września 2015 roku (k. 546) zaobserwowano uS. M.dalszą poprawę stanu psychicznego. Obecnie jest w stałym kontakcie z matką, z którą relację określa jako dobre. Jednakże nadal wymaga leczenia w oddziale psychiatrii z uwagi na wysokie prawdopodobieństwo ponownego popełnienia czynów zabronionych o znacznej społecznej szkodliwości w związku z chorobą psychiczną. Z uwagi na powyższe leczenie powinno się odbywać już w oddziale o podstawowym zabezpieczeniu.
Podczas posiedzenia Sądu w dniu 15 grudnia 2015 roku (k. 573) biegła psycholog podtrzymała wydaną wcześniej opinię sądową. Potwierdziła, żeS. M.ponownie popełni czyn zabroniony o znacznym stopniu społecznej szkodliwości. Przemawia za tym analiza dotychczasowej linii życiowej z uwzględnieniem rozwoju procesu chorobowego i jego leczenia. Biegła podkreśliła, że proces chorobowy uS. M.rozpoczął się dość wcześnie. Pomimo pozytywnych zmian u podejrzanego nastąpiło wycofanie się z życia społecznego. Obecnie dominują negatywne objawy procesu schizofrenicznego. Nie chce rozmawiać na temat swojej matki uznając to za sprawę dla niego za trudną. Konflikty z matką się nasilają gdy ujawniają się objawy wytwórcze.S. M.bowiem inaczej postrzega otaczającą go rzeczywistość. Przebywając na wolności w sytuacjach wystąpienia nagłych objawów wytwórczych był natychmiast dowożony do szpitala. Po opuszczeniu szpitala nie kontynuował jednak leczenia ambulatoryjnego co powodowało wystąpienie kolejnych objawów i niezbędną hospitalizację. Poprawa stanu zdrowia wymaga utrwalenia, musi nadal być leczony farmakologicznie. Popełnienie przez niego ponownie czynu zabronionego o znacznym stopniu społecznej szkodliwości wedle biegłej graniczy z pewnością (k. 574-575). Biegli psychiatrzy potwierdzili, żeS. M.wymaga leczenia szpitalnego w warunkach zamkniętych na oddziale psychiatrii sądowej o podstawowym stopniu zabezpieczenia.S. M.werbalnie analizuje swoje problemy i je dostrzega, jednak wewnętrznie nie jest do nich przekonany. Relacje z matką uległy wyciszeniu możliwe, że z uwagi na długi czas izolacji szpitalnej. Prawdopodobne jest także to, że wmawia jej, że się pogodzili. Biegli wyrazili przekonanie, żeS. M.po opuszczeniu oddziału psychiatrii sądowej zaprzestanie leczenia. Przy stałym i systematycznym leczeniu również terapeutycznym w warunkach szpitalnych istnieje duże prawdopodobieństwo dalszej poprawy stanu zdrowia. W dalszym ciągu istnieje wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez opiniowanego czynu zabronionego o znacznym stopniu społecznej szkodliwości. (k. 576-577).
W toku postępowania kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej mają znaczenie wnioski wypływające z opinii pisemnych oraz ustnych sformułowanych przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów i psychologa.
Zdaniem Sądu Okręgowego w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo przyjęto, że w dalszym ciągu zachodzi konieczność stosowania wobecS. M.izolacyjnego środka zabezpieczającego. Wniosek ten znajduje przede wszystkim oparcie w opinii o stanie psychicznym zdrowia sprawcy i aktualnych wynikach jego leczenia wWojewódzkim Szpitalu (...)wL.na oddziale psychiatrycznym o wzmocnionym zabezpieczeniu. W treści opinii wskazano, że mimo stosowanej dotychczas terapii z uwagi na stwierdzoną schizofrenię paranoidalną nie udało się uzyskać zasadniczej poprawy stanu zdrowia psychicznegoS. M.. Wyniki terapii i pobierania leków sprawiły jednak, że stan zdrowia uległ poprawie, lecz proces ten wymaga utrwalenia. Natomiast relacje z matką w chwili obecnej z całą pewnością uległy wyciszeniu z uwagi na długi pobyt szpitalny. Ponadto kobieta odwiedza syna i z pewnością częściowo czuje się winna, że jej syn przebywa w izolacji. Pomimo wdrażanych oddziaływań leczniczychS. M.celowość systematycznej farmakoterapii rozumie powierzchownie. Brakuje mu wewnętrznego przekonania o procesie chorobowym. Wobec czynu nie jest w pełni krytyczny. Przemilcza niekorzystne dla siebie informacje, odmawia współpracy. Ukształtował częściową świadomość związku własnego stanu psychicznego z przeszłymi zachowaniami wpływającymi na linię życiową, także inkryminowane działaniami. W świetle powyższych okoliczności lekarze psychiatrzy i psycholog sporządzający opinie w sprawie uznali, iż w dalszym ciągu zachodzi wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przezS. M.czynów karalnych o znacznej społecznej szkodliwości. Nadal zachodzi potrzeba kontynuowania w leczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Wnioski zawarte w sporządzanych opiniach zostały podtrzymane w treści opiniach ustnych złożonej podczas posiedzenia Sądu w dniu 15 grudnia 2015 roku.
Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd orzekający prawidłowo przeanalizował treść wszystkich złożonych opinii w przedmiotowej sprawie. Omawiane opinie są w ocenie Sądu Okręgowego pełne, jasne i pozbawione sprzeczności. Sporządzono je w sposób rzetelny i logiczny z odwołaniem się zarówno do zgromadzonej dotychczas dokumentacji lekarskiej oraz wyników przeprowadzonego badania psychiatrycznego i psychologicznego. Uzasadnienie zawartych w nich wniosków jest konsekwentne i przekonujące. W związku z czym słusznie Sąd Rejonowy na podstawieart. 204 k.k.w.postanowił o dalszym stosowaniu środka zabezpieczającego wobecS. M..
W świetle powyższych dowodów, argumentacja obrońcy nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skarżącego z obu opinii wynika jednoznacznie z jakich powodów lekarze psychiatrzy i psychologowie uznali, iż w dalszym ciągu zachodzi wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przezS. M.czynu o znacznym stopniu społecznej szkodliwości. W tym zakresie należy podkreślić, iż skoro w dalszym ciągu nie ma pełnego wglądu chorobowego i nie nabrał wewnętrznego przekonania o konieczności leczenia to te okoliczności mogą wpływać na jego motywacje i doprowadzić do popełnienia kolejnego czynu zabronionego. W konsekwencji można przyjąć, ze po opuszczeniu placówki zaprzestanie kontynuacji leczenia a objawy choroby, na którą cierpi mogłyby ulec dalszemu nasileniu co uniemożliwia zastosowanie treściart. 93a § 1 pkt 1-3 k.k.Dopiero jakS. M.nabierze tego wewnętrznego przekonania o konieczności leczenia, wglądu w chorobę, a umożliwi mu to terapia, wtedy ponownie można ocenić jego stan psychiczny. W razie zaistnienia takich okoliczności możliwe stanie się podjęcie decyzji czy faktycznie leczenie w warunkach ambulatoryjnych będzie wystarczające. W chwili obecnej jest to niemożliwe. Sąd Okręgowy miał również na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i w pełni podziela jego ocenę dokonaną przez Sad Rejonowy w postanowieniu o zastosowaniu środka zabezpieczającego jak i w postanowieniu Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy powyższe postanowienie Sądu Rejonowego.
Na marginesie należało wspomnieć, że pomimo, iż obrońca z urzędu cofnął wniesiony środek odwoławczy na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 15 grudnia 2015 roku to czynność ta nie była skuteczna z uwagi na brak zgodyS. M.(k. 631). Wynika to bowiem z treści oświadczenia sporządzonego przez niego jeszcze przed wniesieniem środka odwoławczego, w którym wyraża wolę by obrońca takowego środka nie wnosił. Natomiast po wniesieniu zażalenia brak jest stanowiskaS. M.w tym przedmiocie. Treść załączonego oświadczenia (k 595) ani treść jakiegokolwiek innego dokumentu pozostającego w aktach sprawy nie zawiera wyrażonej przezS. M.woli cofnięcia złożonego przez obrońcę zażalenia. Oświadczenie nie dotyczy bowiem kwestii cofnięcia wniesionego już środka zaskarżenia, lecz wyłącznie kwestii ewentualnego wniesienia zażalenia. W tej sytuacji twierdzenie, że oświadczenie wyraża wolę cofnięcia przezS. M.wniesionego przez obrońcę zażalenia jest „zignorowaniem jego rzeczywistej treści.” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2000 r. IV KKN 228/98).
Z tego względu należało orzec jak na wstępie i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.w.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonejS. M.z urzędu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawieart. 29 ust. 2 ustawy prawo o adwokaturzew zw. z § 4 ust. 1 i 3, § 19 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Na mocyart. 624§1k.p.k. w zw. zart. 1§2k.k.w.,art. 634 k.p.k.Sąd Okręgowy zwolniłS. M.z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, którymi obciążył Skarb Państwa.