Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Cz 280/16
Data wyroku: 2016-03-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Roman Troll, Barbara Braziewicz, Gabriela Sobczyk
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 102 kpc

Sygn. akt III Cz 280/16

POSTANOWIENIE
Dnia 30 marca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - SSO Gabriela Sobczyk (spr.)
SSO Barbara Braziewicz
SSR(del.) Roman Troll
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2016r.
sprawy z powództwaA. B.
przeciwko Skarbowi Państwa-(...)
o zapłatę
na skutek zażalenia pozwanego
na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I C 550/15
postanawia:
oddalić zażalenie.
SSR(del.) Roman Troll  SSO Gabriela Sobczyk SSO Barbara Braziewicz

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gliwicach postanowieniem zawartym w punkcie 2 wyroku z dnia 21 października 2015r. odstąpił od obciążenia powoda kosztami zastępstwa adwokackiego pozwanego.
W uzasadnieniu tego orzeczenia powołał jako podstawę prawną tego rozstrzygnięciaart.102kpc. Wskazał, że doszedł do przekonania że sytuacja majątkowa powoda określona w złożonym przez niego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania nie pozwoli ma na wywiązanie się z obowiązku zapłaty na rzecz przeciwnika procesowego i będzie stanowiła dla niego dodatkowe, trudne do zrealizowania obciążenie finansowe. Sąd Rejonowy wskazał, że powód korzystał w sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych.
Orzeczenie to zaskarżył pozwany, wnosząc o jego zmianę i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący powołał się na normęart. 98§1kpc, wskazując że skoro roszczenie powoda zostało oddalone, to powinien on zwrócić koszty przeciwnikowi. Wskazał na wyjątek od tej zasady wynikający zart. 102kpc, który nie może być wykładany rozszerzająco. Wywiódł, że skierowanie przez powoda pozwu do Sądu wyniknęło z potrzeby dania upustu własnym opiniom , zatem celem tego postępowania nie było szukanie ochrony prawnej lecz realizacja pozaprawnych aspiracji. W ocenie skarżącego nie może to korzystać z ochrony.
Sąd Okręgowy zważył co następuje :
Zażalenie nie odniosło skutku.
Stosownie doart. 102 k.p.c.w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Wskazana regulacja prawna, jako przepis szczególny do wskazanego powyżejart. 98 k.p.c., winna być stosowana w wyjątkowych sytuacjach, na co zresztą wskazuje redakcjaart. 102 k.p.c.
Ocena, czy takie przesłanki wystąpiły powinna być zawsze dokonywana w całokształcie okoliczności, które uzasadniałyby odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. (porównaj: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1974 r., II CZ 223/73). W doktrynie i orzecznictwie, jako okoliczności uzasadniające zastosowanie tej normy prawnej, wskazuje się te związane z samym przebiegiem postępowania, ale również dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony.
W niniejszej sprawie Sąd wskazał na sytuację majątkową i rodzinną powoda. Na powodzie ciąży obowiązek alimentacyjny. Jak wynika z pism powoda, jego trudna sytuacja wynika między innymi z niemożności wyegzekwowania należności od byłych pracodawców, z czym związane było żądanie powoda zgłoszone w niniejszej sprawie.
Abstrahując od sposobu formułowania pism procesowych przez powoda, które w istocie oddają jego negatywne emocje skierowane przeciwko przedstawicielom wymiaru sprawiedliwości, nie można pominąć, że powód w sprawie działał sam, bez fachowego pełnomocnika.
Wskazane przez Sąd Rejonowy okoliczności stwierdzające zasadność zastosowaniaart. 102 k.p.c.miały potwierdzenie w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Stwierdzenie to jest o tyle istotne, iż, jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2012r. (sygn. akt III CZ 10/12), a następnie potwierdził w postanowieniu z dnia 23 maja 2012r. (sygn. akt III CZ 25/12), ocena sądu, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa wart. 102 k.p.c., ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. (wskazana powyżej teza znajduje potwierdzenie także w następujących orzeczeniach: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2012r., III CZ 17/12; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2012r., V CZ 2/12).
Sąd Okręgowy w opisanych powyżej okolicznościach nie widzi podstaw do uznania rażącej niesprawiedliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia o kosztach procesu w oparciu oart. 102kpc.
Z powołanych powyżej względów, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji, po myśliart. 385 k.p.c.w zw. zart.397§2 kpc.
SSR(del.)Roman Troll SSO Barbara Braziewicz SSO Gabriela Sobczyk