Sąd Okręgowy w Częstochowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 142/15
Data wyroku: 2016-06-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lidia Dudek
Słowa kluczowe: Uznanie czynności za bezskuteczną
Podstawa prawna: art. 527 § 1 k.c, w zw. z art. 531 § 1 k.c.
Teza: uznanie czynności prawnej w postaci umowy darowizny za bezskuteczną

Sygn. akt I C 142/15

WYROK

W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 czerwca 2016 roku
Sąd Okręgowy w Częstochowie Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący:  SSO Lidia Dudek
Protokolant: Magdalena Adamus
po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 roku w Częstochowie
na rozprawie
sprawy z powództwaBanku (...) S.A.wW.
przeciwkoA. B.,K. B.i małoletniejS. L. (1)reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowychS. L. (2)iI. L.
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną

1
uznaje za bezskuteczną w stosunku do powódkiBanku (...) S.A.wW.umowę darowizny zawartą pomiędzy pozwanymiK. B.,A. B.iS. L. (1)reprezentowaną przez przedstawicieli ustawowychS. L. (2)iI. L.jako obdarowanymi a dłużnikami powódkiS. L. (2)iI. L.– sporządzonej w formie aktu notarialnego przed notariuszemJ. Z.w Kancelarii Notarialnej wL.Repertorium A nr(...), z dnia 5 marca 2011 roku, mocą której pozwani nabyli własność nieruchomości położonej wB., dla którego Sąd Rejonowy wL.V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...), wobec posiadania przez powódkę względemS. L. (2)iI. L.wierzytelności:

a) z tytułuumowy pożyczki nr (...)z dnia 02.02.2009r. w wysokości 66.305,44 zł., na którą składają się należność główna w kwocie 54.035,50 zł, odsetki umowne naliczone od kapitału od dnia 20.03.2010r. do dnia 03.05.2011r., w wysokości odsetek maksymalnych w kwocie 12.269,94 zł., dalsze odsetki umowne w wysokości odsetek maksymalnych, od kwoty 66.305,44 zł. od dnia 04.05.2011r. do dnia zapłaty, kosztów postępowania sądowego stwierdzone bankowym tytułem egzekucyjnymBanku (...)/(...)z dnia 04.05.2011r., któremu Sąd Rejonowy wC.XV Wydział Cywilny Wykonawczy sygn. akt XV Co(...)nadał klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 25.05.2011r.,
b) z tytułuumowy pożyczki nr (...)z dnia 18.06.2009r. w wysokości 43.334,33 zł, na którą składają się należność główna w kwocie 35.522,23 zł, odsetki umowne naliczone od kapitału od dnia 20.02.2010r. do dnia 03.05.2011r., w wysokości odsetek maksymalnych w kwocie 7.812,10 zł, dalsze odsetki umowne w wysokości odsetek maksymalnych, od kwoty 43.334,33 zł. od dnia 04.05.2011r. do dnia zapłaty, stwierdzone bankowym tytułem egzekucyjnymBanku (...)/(...)z dnia 04.05.2011r., któremu Sąd Rejonowy wC.XV Wydział Cywilny Wykonawczy sygn. akt XV Co(...)nadał klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 25.05.2011r.
2. zasadza solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwotę 8.130,00 zł (osiem tysięcy sto trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sygn. akt I C 142/15

UZASADNIENIE
PowódkaBank (...) S.A.wW.wniósł o uznanie za bezskuteczną w stosunku do powódki umowę darowizny zawartą pomiędzy pozwanymiK. B.,A. B.iS. L. (1)reprezentowaną przez przedstawicieli ustawowychS. L. (2)iI. L.jako obdarowanymi, a dłużnikami powódkiS. L. (2)iI. L.– sporządzonej w formie aktu notarialnego przed notariuszemJ. Z.w Kancelarii Notarialnej wL.Repertorium A nr(...), z dnia 5 marca 2011 roku, mocą której pozwani nabyli własność nieruchomości położonej wB., dla którego Sąd Rejonowy wL.V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...). Powód wniósł również o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu żądania powódka wskazała, że w dniu 2 lutego 2009r.Bank (...) S.A.wW.udzielił małżonkomS.iI. L.pożyczki pieniężnej w kwocie 63. 929,64 zł. W dniu 18 czerwca 2009r.Bank (...) S.A.wW.udzielił małżonkomS.iI. L.kolejnej pożyczki w kwocie 38.997,08 zł. Wobec braku spłaty pożyczki udzielonej w dniu 18 czerwca 2009r., w dniu 24 maja 2010r. powódka (bank) wypowiedziała umowę dotyczącą tej pożyczki. Z kolei wobec braku spłaty pożyczki udzielonej w dniu 2 lutego 2009r., w dniu 21 czerwca 2010r. powódka (bank) wypowiedziała umowę dotyczącą tej pożyczki. W dniu 25 października 2010r. dłużnicy złożyli dwa wnioski o restrukturyzację zadłużenia wynikającego z obydwu pożyczek. Wobec tego, że nie udało się porozumieć powódce (bankowi) z dłużnikami w sprawie ustalenia warunków restrukturyzacji zadłużenia, bank w dniu 4 maja 2011r. wystawił przeciwko dłużnikom dwa bankowe tytuły wykonawcze – nr(...)dotyczący zadłużenia wynikającego z pożyczki nr 2 oraz nr(...)dotyczący zadłużenia wynikającego z pożyczki nr 1. Sąd Rejonowy wC.XV Wydział Cywilny Wykonawczy nadał w dniu 25 maja 2011r. tym Bankowym Tytułom Egzekucyjnym klauzule wykonalności, odpowiednio w sprawach o sygn. akt XV Co(...)i XV Co(...). Powódka wskazała, iż na podstawie wyżej wskazanych dowodów wobec dłużnikówS.iI. L.przysługują jej następujące wierzytelności:
- wierzytelność wynikająca z pożyczki nr 1 w wysokości 66.305,44 zł, na którą składają się należność główna w kwocie 54.035, 50 zł, odsetki umowne naliczane od kapitału od dnia 20 marca 2010r. do dnia 3 maja 2011r., w wysokości odsetek maksymalnych w kwocie 12.269,94 zł dalsze odsetki umowne w wysokości odsetek maksymalnych, od kwoty 66.305,44 zł od dnia 4 maja 2011r. do dnia zapłaty, kosztów postępowania sądowego,
- wierzytelność wynikająca z pożyczki nr 2 w wysokości 43.334,33 zł , na którą składają się należność główna w kwocie 35.522,23 zł , odsetki umowne naliczone od kapitału od dnia 20 lutego 2010r. do dnia 3 maja 2011r. w wysokości odsetek maksymalnych w kwocie 7.812,10 zł , dalsze odsetki umowne w wysokości odsetek maksymalnych, od kwoty 43.334,33 zł od dnia 4 maja 2011r. do dnia zapłaty.
Na podstawie wyżej wskazanych tytułów wykonawczych powód zainicjował egzekucję sądową. Jednak w trakcie postępowania egzekucyjnego, Komornik ustalił, że dłużnicy byli właścicielami nieruchomości dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). Ponadto Komornik powiadomił wierzyciela (powódkę), o tym, że przedmiotowa nieruchomość została darowana innym osobom oraz poinformował o nieskuteczności prowadzonej egzekucji.
Powódka wskazała, iż z elektronicznej księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wynika w szczególności, że: księga wieczysta prowadzona jest pod numerem(...)przez Sąd Rejonowy wL.V Wydział Ksiąg Wieczystych. Na dzień 26 marca 2015r. właścicielami lokalu są:
- w udziale wynoszącym ½ - małżonkowieK.iA. B., na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej;
- w udziale wynoszącym ½ -S. L. (1), małoletnia córkaS.iI. L.;
- pozwani zostali wpisani do księgi wieczystej wpisami z dnia 18 kwietnia 2011r. na podstawie wniosku z dnia 7 marca 2011r. ;
- na podstawie tego samego wniosku z dniem 18 kwietnia 2011r. z księgi wieczystej zostali wykreśleni poprzedni właściciele nieruchomości,S.iI. L.(we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej);
- podstawę wpisów o których mowa w pkt 3 i 4 powyżej stanowiła umowa darowizny zawarta w dniu 5 marca 2011r. pomiędzy dłużnikami powódki –S.iI. L., jako darczyńcami, a pozwanymi – małżonkamiK.iA. B.orazS. L. (1)jako obdarowanymi, dla której akt notarialny pod numerem repertorium(...)sporządził notariuszJ. Z.z siedzibą wL..
Pozwani:K. B.,A. B.iS. L. (1)reprezentowana przez przedstawicieli ustawowychS. L. (2)iI. L.wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie na ich rzecz od powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na pozew pozwani przyznali fakt zawarcia pomiędzy pozwanymiK. B.,A. B.iS. L. (1)reprezentowaną przez przedstawicieli ustawowychS. L. (2)iI. L.jako obdarowanymi a dłużnikami powódkiS. L. (2)iI. L.– sporządzonej w formie aktu notarialnego przed notariuszemJ. Z.w Kancelarii Notarialnej wL.Repertorium A nr(...), z dnia 5 marca 2011 roku, mocą której pozwani nabyli własność nieruchomości położonej wB., dla którego Sąd Rejonowy wL.V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...). Pozwani przyznali fakt prowadzenia z wniosku powódki przeciwko dłużnikom postępowań egzekucyjnego w sprawie Km(...). Tym niemniej, pozwani zarzucili, że umowa darowizny nieruchomości nie została dokonana w celu pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli i udaremnienia egzekucji, a w celu uregulowania na przyszłość relacji majątkowych. Ponadto wobec konfliktu rodzinnego pozwani nie rozmawiali z córką i zięciem małż.L.i nie byli zorientowani w ich zobowiązaniach wobec osób trzecich. Natomiast było im wiadomym, że prowadzą firmę, posiadają kilka samochodów, koparkę, maszyny budowlane i że żyją dostatnio. Przy czym pozwani dodali, że brak zabezpieczenia hipotecznego wierzytelności powoduje, ze nie można uznać, iż pozwani mieli świadomość pokrzywdzenia wierzycieli w chwili realizowania umowy darowizny, a zwłaszcza zarzut ten jest nieuzasadniony wobecS. L. (1), która mając obecnie 10 lat, a w chwili przyjęcia darowizny 6 lat nie orientuje się w sytuacji materialnej rodziców. PozwaniI.iS. L. (2)podnieśli, iż w umowie darowizny z dnia 5 marca 2011r. Rep. A nr(...), że „przysługujące im udziały w nieruchomości są wolne od nie ujawnionych obciążeń i praw osób trzecich”, co w ocenie pozwanych obala domniemanie, iż obdarowani wiedzieli o zobowiązaniach wobec banku powoda.
W ocenie pozwanych, powódka bezpodstawnie twierdzi, iż nie ma innych możliwości zaspokojenia swojego roszczenia wobec dłużnikówI.iS. L. (2), gdyż z pism komornika sądowegoE. O.załączonych do pozwu z dnia 30 marca 2015r. , wynika, że komornik skutecznie dokonywał zajęcia wierzytelności dłużników wR.oraz zajął samochody należące do dłużników.

Sąd ustalił, co następuje:
Na podstawie umowy darowizny z dnia 12 czerwca 2008r.K. B.darowała swojej córce i jej mężowiI.iS.małżonkomL.nieruchomość oznaczoną numeremdziałki (...)o powierzchni 1.021 m2 dla której Sąd Rejonowy wL.prowadziksięgę wieczystą KW nr (...).
Na podstawie umowy darowizny z dnia 12 czerwca 2008r.K. B.darowała swojej córce i jej mężowiŻ.iA.małżonkomB.nieruchomość oznaczoną numeremdziałki (...)o powierzchni 4.110 m2 dla której Sąd Rejonowy wL.prowadziksięgę wieczystą KW nr (...).
W dniu 2 lutego 2009r. powódkaBank (...) S.A.wW.udzieliła (dłużnikom) małżonkomS.iI. L.pożyczki pieniężnej w kwocie 63. 929,64 zł. W dniu 18 czerwca 2009r. powódka udzieliła małżonkomS.iI. L.kolejnej pożyczki w kwocie 38.997,08 zł. Wobec braku spłaty pożyczki udzielonej w dniu 18 czerwca 2009r., w dniu 24 maja 2010r. powódka (bank) wypowiedziała dłużnikom umowę pożyczki z dnia 18 czerwca 2009r.. Z kolei wobec braku spłaty pożyczki udzielonej w dniu 2 lutego 2009r., w dniu 21 czerwca 2010r. powódka wypowiedziała dłużnikom umowę pożyczki z dnia 2 lutego 2009r.
W dniu 25 października 2010r. dłużnicy złożyli dwa wnioski o restrukturyzację zadłużenia wynikającego z obydwu pożyczek.
Na podstawie umowy darowizny z dnia 5 marca 2011r.I. L.darowała swoim rodzicomA.iK.małżonkomB.przysługujący jej udział wynoszący ½ części w nieruchomości dla której Sąd RejonowyL.prowadziksięgę wieczystą KW nr (...)o numerzedziałki (...)o powierzchni 1.021 m2.
Na podstawie umowy darowizny z dnia 5 marca 2011r.S. L. (2)darował swojej córceS. L. (1)przysługujący mu udział wynoszący ½ części w nieruchomości dla której Sąd RejonowyL.prowadziksięgę wieczystą KW nr (...)o numerzedziałki (...)o powierzchni 1.021 m2.
Wobec tego, że nie udało się porozumieć powódce (bankowi) z dłużnikami w sprawie ustalenia warunków restrukturyzacji zadłużenia, powódka (bank) w dniu 4 maja 2011r. wystawił przeciwko dłużnikom dwa bankowe tytuły wykonawcze: – nr(...)dotyczący zadłużenia wynikającego z pożyczki nr 2 oraz nr(...)dotyczący zadłużenia wynikającego z pożyczki nr 1. Sąd Rejonowy wC.XV Wydział Cywilny Wykonawczy nadał w dniu 25 maja 2011r. tym Bankowym Tytułom Egzekucyjnym klauzule wykonalności, odpowiednio w sprawach o sygn. akt XV KCo(...)i XV Co(...).
Powódce (bankowi) przysługują wobec dłużnikówS.iI. L.następujące wierzytelności:
- z tytułuumowy pożyczki nr (...)z dnia 02.02.2009r. w wysokości 66.305,44 zł., na którą składają się należność główna w kwocie 54.035,50 zł, odsetki umowne naliczone od kapitału od dnia 20.03.2010r. do dnia 03.05.2011r., w wysokości odsetek maksymalnych w kwocie 12.269,94 zł., dalsze odsetki umowne w wysokości odsetek maksymalnych, od kwoty 66.305,44 zł. od dnia 04.05.2011r. do dnia zapłaty, kosztów postępowania sądowego stwierdzone bankowym tytułem egzekucyjnymBanku (...)/(...)z dnia 04.05.2011r., któremu Sąd Rejonowy wC.XV Wydział Cywilny Wykonawczy sygn. akt XV Co(...)nadał klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 25.05.2011r.,
- z tytułuumowy pożyczki nr (...)z dnia 18.06.2009r. w wysokości 43.334,33 zł, na którą składają się należność główna w kwocie 35.522,23 zł, odsetki umowne naliczone od kapitału od dnia 20.02.2010r. do dnia 03.05.2011r., w wysokości odsetek maksymalnych w kwocie 7.812,10 zł, dalsze odsetki umowne w wysokości odsetek maksymalnych, od kwoty 43.334,33 zł. od dnia 04.05.2011r. do dnia zapłaty, stwierdzone bankowym tytułem egzekucyjnymBanku (...)/(...)z dnia 04.05.2011r., któremu Sąd Rejonowy wC.XV Wydział Cywilny Wykonawczy sygn. akt XV Co(...)nadał klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 25.05.2011r.
Na podstawie wyżej wskazanych tytułów wykonawczych powód zainicjował egzekucję sądową. W trakcie postępowania egzekucyjnego, Komornik ustalił, że dłużnicy byli właścicielami nieruchomości dla której prowadzona jestksięga wieczysta nr (...). Ponadto Komornik powiadomił wierzyciela (powódkę), o tym, że przedmiotowa nieruchomość została darowana innym osobom oraz poinformował o nieskuteczności prowadzonej egzekucji.
Z elektronicznej księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wynika w szczególności, że: księga wieczysta prowadzona jest pod numerem(...)przez Sąd Rejonowy wL.V Wydział Ksiąg Wieczystych .Na dzień 26 marca 2015r. właścicielami lokalu są: w udziale wynoszącym ½ - małżonkowieK.iA. B., na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej; w udziale wynoszącym ½ -S. L. (1), małoletnia córkaS.iI.(L.); pozwani zostali wpisani do księgi wieczystej wpisami z dnia 18 kwietnia 2011r. na podstawie wniosku z dnia 7 marca 2011r. ; na podstawie tego samego wniosku z dniem 18 kwietnia 2011r. (indeks nr 7) z księgi wieczystej zostali wykreśleni poprzedni właściciele nieruchomości,S.iI. L.(we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej);podstawę wpisów o których mowa w pkt 3 i 4 powyżej stanowiła umowa darowizny zawarta w dniu 5 marca 2011r. pomiędzy dłużnikami powódki –S.iI. L., jako darczyńcami, a pozwanymi – małżonkamiK.iA. B.orazS. L. (1)jako obdarowanymi, dla której akt notarialny pod numerem repertorium(...)sporządził notariuszJ. Z.z siedzibą wL..
Stan faktyczny sprawy był bezsporny, a nadto znajdował oparcie w dokumentach w postaci: umowy pożyczki k. 32-35, umowa pożyczki k. 36-40, z wypowiedzenie umowy k. 41-43, wniosek o restrukturyzację k. 49-58, bankowy tytuł egzekucyjnego k. 59-60, postanowienie k 61-62, wniosek o wszczęcie egzekucji k. 63-66, zawiadomienie k. 67-70, odpis KW k. 71-82, akt notarialny k. 89-102, odpis KW k. 103-107, pismo k. 108, odpis z KW k. 120-122,akt notarialny k. 123-125, pismo k. 126,potwierdzenie przekazania terenu k. 127).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Podstawę prawną roszczenia powoda stanowi przepis zart. 527 § 1 k.c.w zw. zart. 528 k.c.iart. 531 § 1 k.c.Zgodnie z treściąart. 527 § 1 k.c.gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Złagodzenie przesłanek uzasadniających skargę paulińską ma miejsce wówczas, gdy osoba trzecia uzyskała korzyść „bezpłatnie”. W takim wypadku wierzyciel – na mocy przepisu zart. 528 k.c.- zwolniony jest z obowiązku wykazania złej wiary osoby trzeciej (działania ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela) o której mowa wart. 527 § 1 k.c.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy uznać należało, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uznania czynności prawnej w postaci umowy darowizny z dnia 5 marca 2011r. zawartej pomiędzy pozwanymiK. B.,A. B.iS. L. (1)reprezentowaną przez przedstawicieli ustawowychS. L. (2)iI. L.jako obdarowanymi, a dłużnikami powódkiS. L. (2)iI. L.– sporządzonej w formie aktu notarialnego przed notariuszemJ. Z.w Kancelarii Notarialnej wL.Repertorium A nr(...), mocą której pozwani nabyli własność nieruchomości położonej wB., dla którego Sąd Rejonowy wL.V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...).
W chwili zawierania wyżej wymienionej umowy darowizny, powódka posiadała względemS. L. (2)iI. L.wierzytelności z:
a) z tytułuumowy pożyczki nr (...)z dnia 02.02.2009r. w wysokości 66.305,44 zł., na którą składają się należność główna w kwocie 54.035,50 zł, odsetki umowne naliczone od kapitału od dnia 20.03.2010r. do dnia 03.05.2011r., w wysokości odsetek maksymalnych w kwocie 12.269,94 zł., dalsze odsetki umowne w wysokości odsetek maksymalnych, od kwoty 66.305,44 zł. od dnia 04.05.2011r. do dnia zapłaty, kosztów postępowania sądowego stwierdzone bankowym tytułem egzekucyjnymBanku (...)/(...)z dnia 04.05.2011r., któremu Sąd Rejonowy wC.XV Wydział Cywilny Wykonawczy sygn. akt XV Co(...)nadał klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 25.05.2011r.,
b) z tytułuumowy pożyczki nr (...)z dnia 18.06.2009r. w wysokości 43.334,33 zł, na którą składają się należność główna w kwocie 35.522,23 zł, odsetki umowne naliczone od kapitału od dnia 20.02.2010r. do dnia 03.05.2011r., w wysokości odsetek maksymalnych w kwocie 7.812,10 zł, dalsze odsetki umowne w wysokości odsetek maksymalnych, od kwoty 43.334,33 zł. od dnia 04.05.2011r. do dnia zapłaty, stwierdzone bankowym tytułem egzekucyjnymBanku (...)/(...)z dnia 04.05.2011r., któremu Sąd Rejonowy wC.XV Wydział Cywilny Wykonawczy sygn. akt XV Co(...)nadał klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 25.05.2011r.
Niewątpliwie na skutek zaskarżonej czynności doszło do pokrzywdzenia wierzyciela (Bank (...) S.A.wW.), gdyż dłużnicy pozbyli się wartościowego składnika swojego majątku, w okolicznościach swojej niewypłacalności. Wobec tego, że zaskarżona czynność była nieodpłatna bez znaczenia jest stan świadomości nabywcy udziału w nieruchomości (pozwanych).
Oceniając materiał dowody Sąd opierał się na złożonych w sprawie dokumentach. Zeznania świadka –A. B.Sąd ocenił z dużą ostrożnością, bowiem chodziło albo o osoby najbliższe. Już ten fakt sam w sobie nakazuje z dużą rezerwą odnoście się do ich relacji.
W konsekwencji należało uznać, że postępowanie dowodowe wykazało zasadność powództwa w oparciu oart. 527 kc.Strona powodowa udowodniła, że dłużnicy dokonali czynności z pokrzywdzeniem wierzyciela, na skutek tej czynności pozwani uzyskali korzyść majątkową, zaś dłużnicy działali ze świadomością pokrzywdzenia powódki.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie 1 wyroku.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98§1 i 3 k.p.c.,art. 99 k.p.c.iart. 100 k.p.c.oraz§2 ust. 1, 2, §4 ust. 1, §6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 490 ze zm.).
Koszty poniesione w toku procesu przez powódkę obejmowały: koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3 600 zł i opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 34 zł, opłata od pozwu – 4478 zł, opłata od odpisu postanowienia - 18 zł. Razem – 8130 zł. Koszty poniesione w toku procesu przez pozwanych obejmowały: koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3600 zł, opłata od zażalenia – 30 zł. razem 3630 zł. Sąd obciążył solidarnie pozwanych obowiązkiem zwrotu wszystkich kosztów. O kosztach orzeczono na podstawieart. 98 kpc.
Stosownie do §21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.