Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 455/16
Data wyroku: 2016-04-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Truskolaska-Żuczek
Słowa kluczowe: Umowa, Usługi Świadczone Drogą Elektroniczną, Nakaz Zapłaty
Podstawa prawna: art. 505 § 1 i 2 kpc, art. 299 kpc

Sygn. akt IV Ca  455/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 kwietnia 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Małgorzata Truskolaska - Żuczek
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2016 r. wW.
sprawy z powództwa(...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą wW.

przeciwkoS. Z. (1)
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt I C 2996/14
oddala apelację.

Małgorzata Truskolaska-Żuczek
Sygn. akt IV Ca 455/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy zasądził od pozwanejS. Z. (1)na rzecz powodaA. (...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wW.kwotę 542,24 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 16 lipca 2014 r. do dnia zapłaty (pkt I), zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 227,54 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt II) oraz nadał wyrokowi w pkt I rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie kwoty 45,60 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 16 lipca 2014 r. do dnia zapłaty (pkt III)
Sąd Rejonowy ustalił, że pozwana zawarła w dniu 22 czerwca 2010 r. z(...) Sp. z o.o.(obecnie:(...) Sp. z o. o.) umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych na czas nieokreślony, na podstawie której otrzymała dostęp do Internetu i telewizji kablowej. Usługi były świadczone wlokalu numer (...)w budynku przyul. (...)wW..
W dniu 02 września 2011 r. pozwana przesłała faksem do(...) Sp. z o.o.oświadczenie o wypowiedzeniu w/w umowy wskazując przy tym nowy adres do korespondencji:ul. (...)wW.. Oświadczenie otrzymane przez(...) Sp. z o.o.nie zawierało podpisu pozwanej.(...) Sp. z o.o.nadal wystawiała zatem faktury VAT za świadczone usługi telekomunikacyjne. Pozwana od września 2011 r. zaprzestała jednak opłacania należności związanych z umową. W listopadzie 2011 r. do męża pozwanej –S. Z. (2)zadzwonił pracownik(...) Sp. z o.o.z pytaniem, dlaczego należności za miesiące wrzesień i październik 2011 r. nie zostały dotychczas uiszczone. W odpowiedziS. Z. (2)wskazał, że złożone zostało już wypowiedzenie umowy ze skutkiem na koniec sierpnia 2011 r.(...) Sp. z o.o.wskazał, że rzeczywiście wpłynęło pismo o wypowiedzeniu umowy, jednak wypowiedzenie nie zostało uwzględnione. W związku z tym wskazano, że pozwana powinna napisać prośbę o to, by uwzględniono wypowiedzenie z datą wsteczną i anulowano faktury.S. Z. (2)nie chciał jednak skorzystać z tej propozycji.
Sąd ustalił, że faktury przesyłane były na dotychczasowy adres do korespondencji –ul. (...)wW..(...) Sp. z o.o.uznała, że bieg okresu wypowiedzenia rozpoczął się od listopada 2011 roku, od rozmowy zeS. Z. (2), a zakończył się po upływie 45 dni, czyli w drugiej połowie grudnia 2011 roku. Powód dokonał wyliczenia odsetek naliczonych za opóźnienie w zapłacie faktur przez pozwaną na kwoty 126,59 zł oraz 45,60 zł. Pozwana zapłaciła ostatecznie w dniu 12 marca 2014 r. należność wynikającą z faktury wystawionej za wrzesień 2011 roku.
W dniu 05 września 2013 r. została zawarta umowa sprzedaży wierzytelności pomiędzy(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.(cedent), a powodem (cesjonariuszem). Przedmiotem przelewu była również opisana wyżej wierzytelność przysługująca cedentowi względem pozwanej. Pismem dnia 13 listopada 2013 r. powód zawiadomił pozwaną o przelewie wierzytelności i wezwał ją do zapłaty należności wynikających z wystawionych przez pierwotnego wierzyciela faktur.
W ocenie Sądu na podstawie zeznań świadkaS. Z. (2)nie można było ustalić, czy pod wypowiedzeniem z dnia 02 września 2011 r. wysłanym przez pozwaną faksem znajdował się jej podpis. Między innymi na tę okoliczność pełnomocnik pozwanej wnosił o przesłuchanie jej w charakterze strony. W ocenie Sądu dowód ten może zostać uznany za dopuszczalny, jednak jego przeprowadzenie było zbędne w kontekście innych dowodów.
Pozwana uznała częściowo żądanie pozwu – w zakresie kwoty 45,60 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, w związku z czym Sąd nadał rygor natychmiastowej wykonalności w tym zakresie na mocyart. 333 § 1 pkt 2 kpc.
W ocenie Sądu w zakresie pozostałych kwot powództwo także zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z § 4 ust. 11 umowy oświadczenie o rozwiązaniu umowy wymaga formy pisemnej, czyli własnoręcznego podpisu abonenta lub osoby przez niego umocowanej. W ocenie Sądu przedstawiony przez(...) Sp. z o.o.dokument wypowiedzenia umowy jednoznacznie wskazuje, że w dniu 02 września 2011 r. dotarło faksem do(...) Sp. z o.o.oświadczenie o wypowiedzeniu umowy wraz ze wskazaniem nowego adresu do korespondencji, które nie zawierało podpisu pozwanej. Świadczy o tym nie tylko treść oświadczenia nadesłana przez(...) Sp. z o.o., ale również fakt, żeS. Z. (2)w rozmowach telefonicznych usłyszał, iż wystąpił problem z podpisem pod oświadczeniem.
Sąd wskazał, że to pozwaną obciążał dowód wykazania w niniejszym postępowaniu, iż do(...) Sp. z o.o.dotarło oświadczenie z dnia 02 września 2011 r. o wypowiedzeniu umowy w taki sposób, że dostawca usług mógł zapoznać się ze wszystkimi elementami istotnymi tego oświadczenia, w tym z podpisem pozwanej. Skoro zaś pod otrzymanym przez(...) Sp. z o.o.oświadczeniem pozwanej nie ma jej własnoręcznego podpisu, spółka zasadnie przyjęła, iż na tej podstawie nie doszło do skutecznego złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy. Dostawcausług – (...) Sp. z o.o.w dalszym ciągu świadczyła na rzecz pozwanej usługi objęte umową, pozwana zobowiązana była zatem do zapłaty za te usługi.
(...) Sp. z o.o.uwzględniła ostatecznie oświadczenie o wypowiedzeniu, tak jakby zostało ono złożone podczas rozmowy telefonicznej w listopadzie 2011 r. Skoro okres wypowiedzenia umowy wynosił 45 dni kalendarzowych (§ 4 ust. 7 umowy), to(...) Sp. z o.o.zasadnie uznała, że umowa uległa rozwiązaniu w grudniu 2011 roku, naliczając należności za świadczone usługi telekomunikacyjne również za październik, listopad i część grudnia 2011 roku.
Faktury były wysyłane na adres pozwanej wynikający z umowy. Oświadczenie z dnia 02 września 2011 r. nie zawierało podpisu pozwanej, zatem nie doszło skutecznie także do zmiany adresu do korespondencji. Terminy płatności wskazane w fakturach obowiązywały pozwaną. Po upływie terminów płatności(...) Sp. z o.o., a następnie powód, mieli prawo naliczać odsetki ustawowe za opóźnienie. Odsetki te, związane z fakturami za październik, listopad i grudzień 2011 roku zostały poprawnie wyliczone przez powoda i stanowią na dzień wniesienia pozwu kwotę 126,59 zł zgodnie zart. 481 kc.O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 kpcw zw. zart. 99 kpc.
W złożonej apelacji pozwanazaskarżyła wyrok w części uwzględniającej powództwo tj. co do kwoty 496,64 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 16 lipca 2014 r. do dnia zapłaty oraz co do kosztów procesu tj. w zakresie pkt II wyroku. Wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa co do kwoty 496,64 zł oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, w tym kosztach zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

-

art. 299 kpcw zw. zart. 227 kpcpoprzez oddalenie wniosku dowodowego pełnomocnika pozwanej o przesłuchanie pozwanej na okoliczność złożenia przez nią wypowiedzenia umowy bez zachowania formy pisemnej, choć ten dowód miał kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz z uwagi na twierdzenie strony pozwanej, że na wypowiedzeniu wysłanym faksem znajdował się podpis, co potwierdziły także zeznaniaS. Z. (2);

art. 233 § 1 kpcpoprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonanie jego oceny z pominięciem istotnej części tego materiału, tj. zeznańS. Z. (2), co doprowadziło do uznania, że pozwana nie wypowiedziała skutecznie umowy, podczas gdy ustalenia te stoją w sprzeczności tak z zeznaniami tego świadka, jak i pozostałym zebranym materiałem dowodowym;

art. 233 § 1 kpcpoprzez błędną ocenę dowodów i wyciągnięcie z nich wniosków, które pozostają w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, to jest uznanie, że powodowi przysługują odsetki ustawowe wyliczone od dnia następnego po dniu płatności za daną fakturę, podczas gdy pozwana wykazała, że zgodnie z obowiązującą umową zgłaszała do cedenta fakt nieotrzymywania faktur, co w konsekwencji doprowadziło do zasądzenia odsetek w powyższy sposób;

art. 233 § 1 kpcpoprzez sprzeczne z zasadami logiki uznanie przez Sąd, że ustne wypowiedzenie umowy przez męża pozwanej, które nie jest pisemną formą zastrzeżoną dla celów dowodowych, było skutecznym oświadczeniem woli, a wysłanie faksu, choć również nie jest pisemną formą zastrzeżoną dla celów dowodowych, nie było skutecznym oświadczeniem woli, skutkiem czego Sąd błędnie ustalił, że pozwana nie wypowiedziała umowy doręczonym faksem;

art. 217 § 1 kpcw zw. zart. 227 kpcpoprzez oddalenie wniosku dowodowego pełnomocnika pozwanej o zwrócenie się do cedenta z zapytaniem, czy po otrzymaniu faksu wysłał pozwanej pismo w celu wyjaśnienia kwestii wypowiedzenia umowy, pomimo tego, że taka była jego najczęstsza procedura działania;

art. 245 kpcw zw. zart. 308 kpcpoprzez przyjęcie przez Sąd, że podpisany faks jest dowodem z dokumentu prywatnego (świadczy o tym treść uzasadnienia), choć zgodnie z orzecznictwem nie jest to oświadczenie woli w formie pisemnej, tylko tzw. inny dowód, a nie dowód z dokumentu;

art. 246 kpcpoprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony pozwanej na okoliczność złożenia przez nią wypowiedzenia umowy i informacji o zmianie adresu, choć pisemna forma tej czynności prawnej była zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych, w wypadku określonym wart. 74 § 1 kc.

Zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego tj. rażące naruszenieart. 74 § 1 kcpoprzez jego niezastosowanie, choć sprawa dotyczyła konsumentki w sporze z przedsiębiorcą, a forma pisemna wypowiedzenia umowy nie była zastrzeżona pod rygorem nieważności i w konsekwencji przyjęcie, że pozwana nie złożyła skutecznego wypowiedzenia umowy w dniu doręczenia faksu i informacji o zmianie adresu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja podlegała oddaleniu, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych.
Sąd Okręgowy podziela w całości ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji oraz ich ocenę prawną.
Sprawa niniejsza – z uwagi na przedmiot sporu i jego wartość – rozpoznawana była w postępowaniu uproszczonym. W postępowaniu takim apelację można oprzeć na zarzutach wymienionych enumeratywnie w treściart. 5059§ 11pkt 1 i 2 kpc, tj. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Wymienione w powołanym przepisie podstawy apelacji w postępowaniu uproszczonym należy traktować jako podstawy wyłączne. Sąd rozpoznając apelację jest zatem związany podniesionymi w niej zarzutami naruszenia zarówno prawa procesowego, jak i materialnego. Zarzuty apelacji nie podważają jednak trafności rozstrzygnięcia sprawy przez ten Sąd.
Podnieść należy, że zgodnie z treścią § 4 ust. 11 umowy abonenckiej, którą pozwana zawarła z(...) Sp. z o.o., oświadczenie o rozwiązaniu umowy, o rozwiązaniu ze skutkiem natychmiastowym lub odstąpieniu od umowy – w zakresie wszystkich aktywnych usług, wymagaformy pisemnej(dla uniknięcia wątpliwości wymagane jest, aby oświadczenie to byłowłasnoręcznie podpisaneprzez Abonenta lub osobę przez Abonenta umocowaną).
Oświadczenie pozwanej z dnia 02 września 2011 r. o wypowiedzeniu umowy, które otrzymała(...) Sp. z o.o.,nie zawierało własnoręcznego podpisu pozwanej(k. 93), wobec czego nie mogło zostać uznane za skuteczne.
Nie ulega wątpliwości, że w tej sytuacji to na pozwanej spoczywał ciężar udowodnienia, iż złożone przez nią oświadczenie o wypowiedzeniu umowy zostało podpisane. ŚwiadekS. Z. (2)wskazał, że „pod wypowiedzeniem z całą pewnością znajdował się podpis żony, niżej jeszcze widniało komputerowo napisane imię i nazwisko żony w połowie odległości pomiędzy końcem strony i tekstem” (k. 110). Twierdzenia te nie znajdują jednak potwierdzenia w złożonej do akt sprawy kserokopii faksu odebranego przez(...) Sp. z o.o.Pozwana nie złożyła zaś oryginału wysłanego dokumentu.
Zaznaczyć należy także, że pozwanej zaproponowano, by zwróciła się do(...) Sp. z o.o.o uwzględnienie wypowiedzenia z dnia 02 września 2011 r. i anulowanie faktur. Mąż pozwanej, rozmawiający z pracownikiem(...) Sp. z o.o., nie chciał jednak skorzystać z tej możliwości.(...) Sp. z o.o.przyjęła zatem, że do ostatecznego wypowiedzenia umowy doszło podczas rozmowy telefonicznej męża pozwanej z pracownikiem(...) Sp. z o.o.w listopadzie 2011 roku.
W oświadczeniu z dnia 02 września 2011 r. pozwana wskazała również nowy adres do korespondencji. Sąd Rejonowy słusznie wskazał jednak, że skoro(...) Sp. z o.o.otrzymała oświadczenie niepodpisane przez pozwaną, nie doszło również do skutecznej zmiany adresu. Faktury wysyłane były zatem na adres wynikający z umowy abonenckiej. Terminy płatności w nich wskazane obowiązywały wobec tego pozwaną, a(...) Sp. z o.o.i następnie powód byli uprawnieni naliczać odsetki ustawowe za opóźnienie.
Na uwzględnienie nie zasługują zarzuty apelacji w zakresie niedopuszczenia przez Sąd Rejonowy dowodu z przesłuchania pozwanej. Zgodnie zart. 299 kpcprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron dopuszczalne jest wyjątkowo, gdy w świetle oceny sądu, opartej na całokształcie okoliczności sprawy, brak jest w ogóle innych środków dowodowych albo gdy istniejące okazały się niewystarczające do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Taka sytuacja nie miała w niniejszej sprawie miejsca.
Podkreślenia wymaga, że ocena konieczności przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron należy do swobodnej decyzji sądu, opartej na analizie materiału dowodowego w zakresie jego spójności i zupełności. Sąd nie ma obowiązku uwzględnienia takiego wniosku dowodowego. Dowód z przesłuchania stron jest jedynie dowodem fakultatywnym i subsydiarnym. Kompetencje sądu wynikające zart. 299 kpcnie mają charakteru bezwzględnego obowiązku, lecz aktualizują się dopiero wówczas, gdy sąd uzna, że dotychczasowe rezultaty przeprowadzonego postępowania dowodowego nie prowadzą do wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji naruszenieart. 299 kpcmoże mieć miejsce wtedy, gdy nieprzesłuchanie stron - mimo zgłoszenia takiego wniosku dowodowego przez jedną z nich albo nawet bez takiego wniosku (art. 232 zd. 2 kpc) - mogło wpłynąć na wynik sprawy, rozumiany jako wyjaśnienie wszystkich istotnych i spornych okoliczności, albo gdy dowód z przesłuchania stron był jedynym dowodem, jakim dysponował sąd. Sąd Rejonowy słusznie zatem oddalił wniosek o przesłuchanie pozwanej, ustalając okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy na podstawie innych dowodów zgromadzonych w sprawie.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną - na podstawieart. 385 kpcw zw. zart. 50510§ 1 i 2 kpc.

Małgorzata Truskolaska-Żuczek