Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 1814/15
Data wyroku: 2016-07-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paulina Wawrzynkiewicz, Elżbieta Gajewska, Małgorzata Truskolaska-Żuczek
Słowa kluczowe: Najem
Podstawa prawna: art. 691 k.c.

Sygn. akt IV Ca 1814/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 lipca 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący SSO Paulina Wawrzynkiewicz (spr.)
Sędziowie SO Małgorzata Truskolaska-Żuczek
SO Elżbieta Gajewska
Protokolant protokolant sądowy-stażysta Magdalena Wierzchowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. w Warszawie
sprawy z powództwaK. O.
przeciwko Gminie MiastuM.
o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie
z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt I C 3418/14

1
oddala apelację;

2
zasądza odK. O.na rzecz Gminy MiastaM.kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej.

Małgorzata Truskolaska-Żuczek Paulina Wawrzynkiewicz Elżbieta Gajewska

Sygn. akt IV Ca 1814/15

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Wołominie wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2015r., sygn. akt I C 3418/14 w pkt. 1 oddalił powództwoK. O.przeciwko Gminie MiastuM.o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu, zaś w pkt. 2 zasądził odK. O.na rzecz Gminy MiastaM.kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
W apelacji pozwana zaskarżyła wyrok w całości, wnosząc o zmianę wyroku poprzez ustalenie wstąpienia w stosunek najmu przezK. O.lokalu mieszkalnego, położonego w miejscowościM., pryzul. (...), w miejsce najemcy tego lokaluJ. O.zmarłej w dniu 19 stycznia 2014r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżąca sformułowała zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tj.:

a
art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dokonanie wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego poprzez uznanie, iż centrum czynności życiowych powódki znajduje się wS., przy braku jakichkolwiek dowodów, iżK. O.przebywa za granicą na stałe, jak również bezpodstawne uznanie, iż jej córka uczęszcza do przedszkola wS., podczas gdy przebywają tam czasowo oraz uznanie, że decyzja Burmistrza MiastaM.nr(...)z dnia 25 czerwca 2015r. o odmowie wymeldowania nie może stanowić ustaleń stanu faktycznego, gdyż dotyczy okoliczności objętych blisko rok po śmierci najemcyJ. O., z jednoczesnym brakiem ustalenia przez Sąd, czy okoliczności wskazane w decyzji, a dotyczące ześrodkowania czynności życiowychK. O., w mieszkaniu przyul. (...)wJ., były tożsame w momencie jej zamieszkania w mieszkaniu wM.przed śmiercią matki, uznanie iż tylko spełnienie przesłanek śmierci najemcy w zamieszkiwanym lokalu i jednoczesne zamieszkiwanie osoby najbliższej może stanowić podstawę wstąpienia w stosunek najmu, podczas gdy sytuacja zdrowotna zmusiłaJ. O.do przeprowadzki za granicę, w celach leczniczych, gdzie zmarła;

b
art. 328 § 2 k.p.c.w zw. zart. 231 § 1 k.p.c.poprzez niewskazanie, jakie fakty Sąd I instancji uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej wyroku.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja powódki nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy w pełni podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy oraz dokonaną przez ten Sąd ocenę prawną, sprowadzającą się do uznania, że powódka nie wstąpiła w stosunek najmu po śmierci najemczyniJ. O.na podstawieart. 691 k.c., a tym samym jej powództwo podlegało oddaleniu.
Na wstępie zauważyć należy, iż wbrew wywodom apelacji Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie naruszając przy tym dyspozycjiart. 233 kpc.Artykuł 233 kpcwskazuje, iż Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Przepis powyższy stanowi wyraz zasady swobodnej oceny dowodów. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawało się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w wypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo – skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona ( takwyrok SN z 27.09.2002, II CKN 817/00).
W ocenie Sądu Okręgowego, w apelacji nie wskazano żadnych konkretnych uchybień w zakresie oceny materiału dowodowego, których miałby dopuścić się Sąd Rejonowy rozpoznając niniejszą sprawę. Wyprowadzenie przez Sąd Rejonowy odmiennych wniosków w zakresie ustalenia miejsca zamieszkania i centrum życiowego powódki, nie daje zaś wystarczających podstaw dla uznania, iż rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd Rejonowy dopuścił się naruszeniaart. 233 k.p.c.Nie można zgodzić się w szczególności z podniesionymi w apelacji zarzutami, iż Sąd Rejonowy dokonał wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. W ocenie Sądu Okręgowego zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy daje wystraczające podstawy dla ustalenia, iż centrum życiowe powódki od lat znajduje się wS., gdzie od kilkunastu lat powódka przebywa z namiarem stałego pobytu.
Zauważyć bowiem należy, iż w zasadzie wszyscy przesłuchani w niniejszej sprawie świadkowie wskazywali, iż powódka od szeregu lat zamieszkuje wS.. Okoliczności tej nie kwestionowała również sama powódka, która jednakże wywodziła, iż jej pobyt za granicą ma charakter czasowy, zaś jej centrum życiowe ześrodkowane jest w Polsce. Wbrew zarzutom apelacji prawidłowo ocenił Sąd Rejonowy, że powódka nie spełniła przesłanki stałego zamieszkiwania z najemcą do chwili jego śmierci. Stałe zamieszkiwanie z najemcą osoby mu bliskiej oznacza ześrodkowanie przez tę osobę całej swej działalności życiowej w lokalu najemcy, tak by zajmowany przez tę osobę lokal stanowił jej centrum życiowe (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2000r., sygn. akt I CKN 40/99, Lex nr 811808). W ocenie Sądu Okręgowego takim lokalem nie było dla powódki mieszkanie, którego spór dotyczy, albowiem przebywała w nim sporadycznie, kilka razy w roku, przy okazji pobytu u matki. Powódka od ponad 10 lat. zamieszkuje wS., gdzie pracuje, gdzie zawarła związek małżeński . Znamiennym jest, iż po rozwodzie w 2012 roku powódka nie powróciła na stałe do Polski lecz pozostała wS.. Powódka podniosła, iż brak jest dowodów wskazujących, iż jej córka chodzi do przedszkola wS.. Jednakże wskazać należy, iż sama powódka nie przedstawiła dowodów przeciwnych tj. potwierdzających, iż jej córka uczęszcza do przedszkola w Polsce.
W ocenie Sądu Okręgowego podnoszone w apelacji zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się nietrafne i nie podważyły słuszności zaskarżonego orzeczenia
Zgodnie zart. 691 § 1 i 2 k.c.w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu wstępują: małżonek, niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Osoby wymienione w§ 1wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.
Ocena spełnienia przesłanek wstąpienia przez osobę bliską, zamieszkującą wspólnie z najemcą, w stosunek najmu po zmarłym najemcy, dokonywana jest według stanu istniejącego w dniu, kiedy to wstąpienie następowało – tj. w dacie śmierci najemcy. Sąd w niniejszej sprawie oceniał zatem, czy powódka zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu w dniu 19 stycznia 2014 r., kiedy to zmarła jej matka. Na podstawie dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, że w chwili śmierciJ. O.powódka przebywała z zamiarem stałego pobytu wS..
W ocenie Sądu Okręgowego decyzja Burmistrza Gminy MiastaM.z dnia 26 czerwca 2015r. (k.91), na którą powołuje się skarżąca w apelacji, o odmowie wymeldowania powódki zlokalu nr (...)przyul. (...)wM., nie może zmienić poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń w zakresie uznania, iż w dacie śmierci najemczyni powódka zamieszkiwała na stałe wS.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie administracyjne dotyczące wymeldowania powódki z lokalu wszczęto w dniu 16 stycznia 2015 r., a zatem ponad rok po śmierci najemczyni, ustalenia dokonywane w tym postępowaniu nie mogły mieć więc znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Na marginesie należy wskazać, iż z uzasadnienia decyzji wynika, iż w lokalu znajdują się rzeczy i meble powódki i jej dziecka. Powyższe jednakże w żadnym stopniu nie przesądza o fakcie stałego zamieszkiwania przez powódkę w przedmiotowym lokalu. Oczywistym bowiem wydaje się, iż regularnie odwiedzając matkę powódka pozostawiła w lokalu część niezbędnych dla siebie i dziecka rzeczy.
W ocenie Sądu Okręgowego również sam fakt zameldowania powódki w przedmiotowym lokalu nie stanowi w żadnym zakresie potwierdzenia stałego, faktycznego zamieszkiwania w nim powódki w chwili śmierci najemczyni. Słusznie wskazał Sąd Rejonowy, iż o fakcie niezamieszkiwania przez powódkę w spornym lokalu świadczy okoliczność, iż po śmierci brata powódki, który zamieszkiwał wraz z najemczynią, opłaty czynszowe były naliczane dla jednej osoby na podstawie wniosku matki powódki, która wskazała, iż w lokalu zamieszkuje sama. Powyższe znajduje potwierdzenie w dokumentach złożonych przez pozwanego – oświadczenia najemcy (k.37), informacji o zmianie opłat (k.38), a także w zeznania świadkówE. P.iU. R..
Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, iż z zeznań wszystkich świadków wynika, że powódka sporadycznie przebywa w spornym lokalu, kilka razy w roku, były to wizyty o charakterze rodzinnym, w celu pomocy chorej matce, bez zamiaru stałego zamieszkiwania wlokalu nr (...)przyul. (...).
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można uznać, iż powódka stale zamieszkiwała do czasu śmierci najemczyni w spornym lokalu, jak również nie ma podstaw do stwierdzenia, iż tam koncentrowały się jej czynności życiowe. Należy podkreślić, iż miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym ta osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe – mieszka, spożywa posiłki, nocuje, wypoczywa, przyjmuje gości, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, utrzymuje kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.
W ocenie Sądu Okręgowego powódka koncentruje swoje sprawy życiowe wS., gdzie pracuje i wychowuje małoletnią córkę. Powódka zamieszkuje wS.od ponad 10 lat i wszystkie dowody zgromadzone w toku postępowania w sposób jednoznaczny i nie budzący jakichkolwiek wątpliwości Sądu Okręgowego wskazują, iż w tym kraju ześrodkowała swoje centrum życiowe. Długość pobytu powódki za granicą, założenie wS.rodziny, wychowywanie tam córki, wskazują, iż pobyty powódki w Polsce spowodowane były de facto wyłącznie chęcią odwiedzin i kontaktu z pozostałą w kraju matką. Okoliczność tę potwierdza również fakt, iż w czasie choroby matki, przed jej śmiercią powódka nie opiekowała się nią w Polsce lecz zabrała do wS..
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację jako bezzasadną.
O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.oraz§ 6 pkt 2w zw. z§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

    Małgorzata Truskolaska – Żuczek Paulina Wawrzynkiewicz Elżbieta Gajewska