Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1607/15
Data wyroku: 2016-05-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Pierzycka-Pająk, Marek Żurecki, Anna Petri
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 o emeryturach i rentach z FUS
Teza: Każda praca bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla o jakiej mowa w wykazie B dziale IV poz. 9 rozporządzenia RM z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach (Dz.U.nr 8, poz. 43 z późn. zm.) jest jednocześnie pracą w przeróbce mechanicznej węgla wymienionej w wykazie A dziale V poz. 5 tego rozporządzenia, ale nie odwrotnie

Sygn. akt III AUa 1607/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 maja 2016 r.
Sąd Apelacyjny w KatowicachIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Maria Pierzycka-Pająk

Sędziowie

SSA Marek Żurecki
SSO del. Anna Petri (spr.)

Protokolant

Beata Kłosek

po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaJ. G.(J. G.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Katowicach z dnia 29 czerwca 2015r. sygn. akt XI U 2838/14

1
oddala apelację,

2
zasądza od organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.na rzecz ubezpieczonegoJ. G.kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

/-/SSA M.Żurecki /-/SSA M.Pierzycka-Pająk /-/SSO del. A.Petri

Sędzia    Przewodniczący    Sędzia
Sygn. akt III AUa 1607/15

UZASADNIENIE
UbezpieczonyJ. G.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.z dnia 10 października 2014r., odmawiającej mu prawado emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony domagał się przyznania mu prawa do tego świadczenia, wskazując, że pracował w szczególnych warunkach w(...) S.A.wB.w okresie od 14 października 1974r. do 29 lutego 1988r. przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń na oddziałach będących w ruchu.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania zarzucając, iż ubezpieczonynie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a jedynie 10 lat, 5 miesięcy i 14 dni takiej pracy. Brak przy tym podstaw do zaliczenia mu do tej pracy spornego okresu, gdyż jego pracodawca wydał mu świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach,w którym nie uwzględnił go, jako pracy wykonywanej w tych warunkach.
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2015r. Sąd Okręgowy w Katowicach zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury, począwszy od 2 września 2014r. i zasądził od organu rentowego na jego rzecz kwotę60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd I instancji ustalił, że ubezpieczonyurodził się (...)Nie jest członkiem OFE. Dnia 2 września 2014r. złożył wniosek o emeryturę. Na dzień 1 stycznia 1999r. wykazał ponad 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym organ rentowy uwzględnił mu na podstawie świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkachz 25 kwietnia 2013r. 10 lat, 5 miesięcy i 14 dni pracy w warunkach szczególnychw(...) S.A.wB.od 1 marca 1988r. do 31 grudnia 1998r.
Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, iż w czerwcu 1971r. ubezpieczony ukończył Zasadniczą Szkołę Zawodową w zawodzie tokarza. Począwszy od 14 października 1974r.,był zatrudniony na pełnym etacie w(...) Spółce Akcyjnej(...)Zakładzie Przeróbczym(...)wB., na stanowisku tokarza w oddziale maszynowym. W dotyczącym przeszeregowania piśmie z 15 marca 1988r. jego pracodawca wskazał, że w tym czasie ubezpieczony pracował w charakterze ślusarza, tokarza i spawacza autogenicznego. Następnie, w związku z uzyskaniem w marcu 1988r. zatwierdzenia OUGdo pełnienia funkcji dozorcy oddziału maszynowego, od 1 marca 1988r. powierzono mu stanowisko ślusarza remontowego maszyn i urządzeń na wydziale maszynowym. Z dniem1 października 1989r. przeniesiono go na stanowisko sztygara zmianowego oddziału energomaszynowego. W kwietniu 1991r. Okręgowy Urząd Górniczy wB.zatwierdził ubezpieczonego w charakterze osoby średniego dozoru ruchu specjalności mechanicznejw odkrywkowych zakładach górniczych. W wydanym mu 25 kwietnia 2013r. świadectwie pracy wskazano, iż w okresie od 1 marca 1988r. do 30 września 1989r. ubezpieczony wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione pod poz. 25 wykazu A dział XIV do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. i w dziale XIV wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 17(...)z 12 sierpnia 1983r. w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane pracew szczególnych warunkach, a od 1 października 1989r. do 31 grudnia 1998r. realizował prace wymienione pod poz. 24 działu XIV tego rozporządzenia. Okresy te organ rentowy zaliczył do pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach.
Sąd I instancji wskazał, iżspółka (...)podlega resortowi górnictwa i jako taka, zajmuje się przeróbką mechaniczną węgla, tj. odzyskiwaniem węgla z hałd kopalnianych, sortowaniem węgla i oddzieleniem węgla od kamienia. W spornym okresie w jej skład wchodził m.in. Wydział Elektryczny, Przeróbki Mechanicznej, Kolejowy oraz Laboratorium. Ubezpieczony pracował w oddziale maszynowym Zakładu Przeróbczego(...)wB., który zajmował się utrzymaniem w ruchu maszyn i urządzeń górniczych. Wykonywał obowiązki na trzy zmiany. Na I zmianie realizowano prace przygotowawcze dla III zmiany (tj. przygotowywano części zamienne w warsztacie albo na placu przed nim), na II zmianie zajmowano się utrzymaniem ruchu, przeprowadzaniem kontroli wizualnej i słuchowej prawidłowości działania maszyn, a pozostałą część czasu pracy poświęcano na dalsze przygotowywanie części do naprawy, na III zmianie remontowano i naprawiano maszyny takie, jak kruszarki, wibratory, przesiewacze i inne urządzenia sortujące węgiel, które zwykle były wyłączone wówczas z ruchu.
Przez cały sporny okres od 14 października 1974r. do 29 lutego 1988r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu świadczył taką samą pracę, tj. w zależności od potrzeb, wykonywał obowiązki ślusarza, mechanika, tokarza, a od 1984r. (tj. od uzyskania uprawnień) także spawacza przy konserwacji i naprawie maszyn przeróbki mechanicznej węgla.
Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę uznał, że odwołanie ubezpieczonego zasługujena uwzględnienie. Powołał się przy tym na przepisart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 748 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną w związku z art. 32 tej ustawy,przy zastosowaniu § 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkachlub szczególnym charakterze (Dz. U z 1983r., nr 8, poz. 43 z późn. zm.) i związane z tymi regulacjami orzecznictwo sądowe. Wskazał, iż w wykazie A stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, w Dziale I obejmującym górnictwo, pod poz. 5 widnieje „przeróbka mechaniczna węgla”. Z kolei, w załączniku nr 1 do zarządzenia Nr 17 Ministra Górnictwai Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983r. w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach (Dz.Urz.WUG.1983.8.12) w dziale I pod poz. 5 pkt 2 przewidziano stanowisko konserwatora urządzeń przeróbki mechanicznej węgla.
Sąd I instancji podkreślił, iż dowodem potwierdzającym zatrudnienie pracownikaw warunkach szczególnych jest nie tylko świadectwo wykonywania prac w tych warunkach. W postępowaniu sądowym charakter wykonywanej pracy można wykazać przy pomocy wszelkich dowodów, w tym także zeznań świadków i przesłuchania stron (art. 473 § 1 k.p.c.), a dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Pracaw szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionychw wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (tak wyrok Sądu Najwyższego z 19 maja 2011r., III UK 174/10, Lex nr 901652).
Sąd I instancji nie miał wątpliwości, że w okresie od 14 października 1974r.do 29 lutego 1988r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał pracę wskazaną w poz. 5 działu I wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia7 lutego 1983r. Przedmiotem działalnościPrzedsiębiorstwa (...)było oddzielanie węgla od kamienia, sortowanie węgla i odzyskiwanie go z hałd kopalnianych, czyli przeróbka mechaniczna węgla. Ubezpieczony przez cały sporny okres świadczył pracę w wydzielonym tam dziale mechanicznym Zakładu Przeróbczego wB.bezpośrednio przy przeróbce węgla. Zakład Przeróbczy wykorzystywał w swojej działalności maszyny i urządzenia górnicze, a ich naprawy i bieżącej konserwacji dokonywali pracownicy działu mechanicznego (maszynowego). Do obowiązków ubezpieczonego przez cały okres zatrudnienia należały prace ślusarskie, tokarskie, a potem także spawalnicze, wykonywane w warsztacie naprawczym urządzeń do przeróbki węgla. Faktycznie wykonywał on w tym okresie prace konserwatora urządzeń przeróbki mechanicznej węgla, ponieważ kontrolował sprawnośćtych urządzeń i dorabiał, naprawiał i dopasowywał, a następnie montował części zamiennedo nich. Zajmował kolejno stanowisko tokarza, a następnie jednocześnie stanowisko ślusarza, tokarza i spawacza. W aktach osobowych ubezpieczonego jest umowa o pracę na stanowisku tokarza, a następnie dokument przeszeregowania, gdzie wskazano, że pracuje onna stanowisku tokarz-ślusarz-spawacz. Okoliczność ta potwierdza wersję przedstawionąprzez świadków i ubezpieczonego, że zakres jego obowiązków od początku zatrudnieniado 1988r. był taki sam, a pracodawca jedynie w różny sposób określał jego stanowisko pracy. W konsekwencji, na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony legitymował się dłuższym,niż wymagany 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach. Stąd też, z mocy art. 100 ust. 1 w związku z art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej, z dniem złożenia wniosku nabył prawodo emerytury.
Z tej przyczyny, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., Sąd ten zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał mu to świadczenie.
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd I instancji orzekł w oparciu oart. 98 k.p.c.oraz§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 490 z późn. zm.).
Apelację od tego wyroku wniósł organ rentowy.
Apelujący zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu:
-  błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, poprzez niesłuszne przyjęcie, że w okresie od 14 października 1974r. do 29 lutego 1988r. ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jako konserwator urządzeń przeróbki mechanicznej węgla, czyli wykonywał pracę w warunkach szczególnych,co spowodowało:
-  naruszenie prawa materialnego, a to wykazu Adziału I poz. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U z 1983r., Nr 8 poz. 43) w związku z art. 184 ustawy emerytalnej, poprzez niesłuszne przyznanie prawa do emerytury z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych.
Apelujący podniósł, że za sporny okres ubezpieczony nie przedłożył świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Brak więc podstaw do zaliczenia mu spornego okresu do stażu pracy w tych warunkach, skoro pracodawca nadal istnieje i nie potwierdza wykonywania przez niego w tym czasie pracy w szczególnych warunkach. Pomimo, iż pracodawca wskazał w tym dokumencie, iż ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach jedyniew okresach od 1 marca 1988r. do 30 września 1989r. i od 1 października 1989r. do 31 grudnia 1998r., to ubezpieczony nie wystąpił do niego z wnioskiem o sprostowanie tego świadectwa. Ponadto, z jego zaświadczenia o zatrudnieniu wynika, że w spornym okresie był on zatrudniony na stanowisku „tokarz” i brak jest jakichkolwiek innych dokumentów wskazujących, że w tym czasie faktycznie wykonywał inną pracę, która mogłaby zostać zakwalifikowana, jako praca w warunkach szczególnych. Skoro zatem sam pracodawcana podstawie akt osobowych nie potwierdza wykonywania przez ubezpieczonego w spornym okresie pracy w szczególnych warunkach, przeto brak podstaw do uznania, że w tym czasiew takich warunkach pracował.
Apelujący przypomniał, iż orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, że zeznania świadków nie mogą zastępować świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Dowód tylko z zeznań świadków, z uwagi na szczególny i wyjątkowy charakter prawa do emeryturyw obniżonym wieku, nie może przesądzać o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach, zwłaszcza, gdy fakty wynikające z zeznań świadków nie znajdują potwierdzeniaw dokumentacji pracowniczej (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 5 lutego 2014r., Lex nr 1425488).
W odpowiedzi na apelację ubezpieczony wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od organu rentowego na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego za II instancję. Wskazał, iż Sąd Okręgowy dokonał precyzyjnej, przekonującej i prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, uznając, iż w spornym okresie ubezpieczony wykonywał stalei w pełnym wymiarze pracę w warunkach szczególnych i z tego tytułu przysługujemu emerytura.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd odwoławczy uznaje za własne ustalenia poczynione przez Sąd I instancjii podziela dokonaną na ich podstawie ocenę prawną zasadności odwołania ubezpieczonego. Wbrew zarzutom apelującego, Sąd Okręgowy przeprowadził staranne postępowanie dowodowe, w oparciu o które poczynił trafne ustalenia faktyczne oraz wywiódł wnioskiw pełni uprawnione wynikiem tego postępowania, nie wykraczając poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów, wynikające z przepisuart. 233 k.p.c.Dokonana subsumcja ustaleń faktycznych do mających zastosowanie przepisów prawa materialnegonie budzi zastrzeżeń Sądu Apelacyjnego. W tej sytuacji, zbędne jest ich ponowne szczegółowe przywoływanie w uzasadnieniu wyroku Sądu odwoławczego (tak wyrok Sądu Najwyższego z 5 listopada 1998r., I PKN 339/98, OSNAPiUS z 1999r., z. 24, poz. 776).
Prawo do emerytury w niższym wieku emerytalnym wynika z prawidłowo powołanego przez Sąd Okręgowy brzmieniaart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2015, poz. 748z późn. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną, w myśl którego ubezpieczonym urodzonympo dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianegow art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1.okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz
2.okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpieniado otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z brzmieniem art. 32 ust. 1 tej ustawy, ubezpieczonym urodzonym przed1 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym, niż określony w art. 27 ust. 1. W myśl art. 32 ust. 2 ustawy, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionychprzy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwościlub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Z mocy art. 32 ust. 4 ustawy, wiek emerytalny, o którym mowaw ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj.rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Stosownie do § 3 tego rozporządzenia, do uzyskania prawa do emerytury wymagany jest dla mężczyzn okres zatrudnienia w wymiarze 25 lat. Przepis § 4 ust. 2 rozporządzenia przewiduje, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla mężczyzn 60 lati ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Z mocy § 2 ust. 1 rozporządzenia, praca w warunkach szczególnych winna być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Jak słusznie zauważył organ orzekający, na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony wykazał 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, a w dniu 12 czerwca 2013r. osiągnął60 rok życia. Nie jest członkiem OFE.
Sporne pomiędzy stronami pozostawało jedynie wykazanie przez niego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych na dzień 1 stycznia 1999r. Organ rentowy uznał mu 10 lat, 5 miesięcy i 14 dni tej pracy, a Sąd I instancji prawidłowo ustalił, iż w tych warunkach ubezpieczony pracował też od 14 października 1974r. do 29 lutego 1988r. w(...) Spółce Akcyjnej(...)Zakładzie Przeróbczym(...)wB., osiągając tym samym ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych i wykonując faktycznie pracę konserwatora urządzeń przeróbki mechanicznej węgla, wymienioną w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z 12 sierpnia 1983r. w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach (DZ. Urz. WUG 1983.8.12) w dziale I, pod poz. 5 pkt 2.
Co się tyczy mocy prawnej tego zarządzenia, to zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa, nie ma ono mocy normatywnej (tak wyrok Sądu Najwyższego z 22 marca 2012r., I UK 403/11, Lex nr 12 4549 i z 14 lutego 2008r., I UK 313/07, Lex nr 842930). Jednakże, wobec szkodliwego wpływu warunków pracy w danej branży przemysłu, należy przypisać mu walor pomocniczy przy ocenie możliwości zakwalifikowania pracy na danym stanowisku do określonej branży. Wykazy resortowe mają charakter informacyjny, techniczno- porządkujący. Z faktu, że właściwy minister, kierownik urzędu centralnego,czy centralny związek spółdzielczy, w porozumieniu z MPPiSS, ustalił w podległychi nadzorowanych zakładach pracy, że dane stanowisko pracy jest stanowiskiem pracyw szczególnych warunkach, może płynąć domniemanie faktyczne, że praca na tym stanowisku w istocie wykonywana była w takich warunkach (tak Komentarz doustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychi Emerytur Pomostowychpod redakcją Sędziego Sądu Najwyższego Beaty Gudowskiej, Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2013r. i powołane tam orzecznictwo; wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2010r., II UK218/09, z 16 listopada 2010r., I UK 124/10, z 26 maja 2011r.).
W przypadku konserwatora urządzeń przeróbki mechanicznej węgla, jego pracę zakwalifikowano do wykonywanej w warunkach szczególnych w przemyśle górniczym,w ramach przeróbki mechanicznej węgla. Takiej samej kwalifikacji w odniesieniu do tego stanowiska dokonał tutejszy Sąd w wyroku z dnia 7 maja 2014r. (III AUa 1733/13). Nie budzi wątpliwości prawidłowość konstatacji Sądu I instancji co do wykonywania przez ubezpieczonego w spornym okresie pracy wymienionej w stanowiącym załącznikdo powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. wykazie A, dziale I, obejmującym górnictwo, pod poz. 5, gdzie mowa o przeróbce mechanicznej węgla.Spółka (...), w której wówczas pracował, działa w branży górniczej i zajmuje się przeróbką mechaniczną węgla. Przyporządkowanie jego pracy do tego działu jest zatemjak najbardziej uzasadnione.
Wbrew twierdzeniom apelującego, brak sprzeczności pomiędzy dokumentacją osobową ubezpieczonego, a zeznaniami świadków co do zakresu wykonywanych przez niego czynności. Z uwagi na jego kwalifikacje, po ukończeniu szkoły zawodowej zatrudnionogo na stanowisku tokarza w oddziale maszynowym, które formalnie zajmowałod 14 października 1974r. do 29 lutego 1988r., tj. do momentu powierzenia mu stanowiska ślusarza remontowego maszyn i urządzeń na wydziale maszynowym. Zmiana stanowiskanie była związana ze zmianą zakresu czynności, lecz z uzyskaniem w marcu 1988r. zatwierdzenia OUG do pełnienia funkcji dozorcy oddziału maszynowego od 1 marca 1988r. W aktach osobowych jego zakres obowiązków określa pismo z 15 marca 1988r., dotyczące przeszeregowania, w którym pracodawca wskazał, że dotąd ubezpieczony pracowałw charakterze ślusarza, tokarza i spawacza autogenicznego. Dokładnie to samo potwierdzili jego współpracownicy i przełożeni - świadkowieC.,F.,M.iR., wskazując, iż w spornym okresie ubezpieczony wykonywał prace jako ślusarz, mechanik, spawacz i tokarz. Zawsze przy tym polegały one na naprawie, remoncie, przeglądziei kontroli urządzeń przeróbki mechanicznej węgla oraz utrzymaniu w ruchu maszyni urządzeń górniczych. Niczym innym, poza pracami konserwatora urządzeń przeróbki mechanicznej węgla, ubezpieczony się nie zajmował. Tym samym, uznać należy, iż powołane pismo pracodawcy ubezpieczonego z 15 marca 1988r. i zeznania świadków uszczegółowiają zakres czynności ubezpieczonego, nie pozostając w sprzeczności z jego pozostałą i nieliczną dokumentacją ze spornego okresu od 14 października 1974r. do 29 lutego 1988r. Potwierdza to też nabycie przez ubezpieczonego z dniem 2 lipca 1984r. uprawnień spawacza (książeczka spawacza - k. 78), które, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, musiały być wykorzystywane w pracy, ponieważ w przeciwnym razie zdobycie nowych kwalifikacjinie miałoby sensu. Fakt, iż nie znalazło to odzwierciedlenia w nazwie zajmowanegoprzez niego stanowiska, wynika z tego, iż ubezpieczony nie ograniczał się do wykonywania obowiązków spawacza, realizując też zadania ślusarskie, mechaniczne i tokarskie.
Jak wynika z informacji udzielonej przez pracodawcę ubezpieczonego w toku postępowania apelacyjnego (k. 76), oddział maszynowy, w jakim ubezpieczony pracowałw spornym okresie, stanowił wyodrębnioną jednostkę zakładu przeróbki mechanicznej węgla. Wykonywano w nim prace ślusarskie, spawalnicze i tokarskie. Nie były one realizowane bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, jak to ma miejsce m.in. w przypadku pracy na stanowisku maszynisty urządzeń przeróbczych, płuczkarza, czy sortowniczego węglai kamienia, które to prace zalicza się do realizowanych w ramach wykazu B, dział IV, poz. 9. Oczywistym zatem jest, iż prace ubezpieczonego nie były wykonywane bezpośrednioprzy przeróbce mechanicznej węgla, tzn. nie uczestniczył on w samym procesie przeróbki. Nie budzi jednak wątpliwości fakt, iż pracował w samej przeróbce mechanicznej, o jakiej mowa w wykazie A, dziale I, pod poz. 5. Rozróżnienie tych pojęć w wykazie A i B oznacza, iż każda praca bezpośrednio przy tej przeróbce mechanicznej węgla, o jakiej mowaw wykazie B, dziale IV, pod poz. 9, jest jednocześnie pracą w przeróbce mechanicznej węgla wymienioną w wykazie A, dziale I, pod poz. 5, ale nie odwrotnie. Pojęcie przeróbki mechanicznej węgla jest bowiem znacznie szersze i obejmuje też prace nie wykonywane bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, jak te, jakie faktycznie realizował ubezpieczony, jako konserwator urządzeń przeróbki mechanicznej węgla. Zwrócił na to uwagę Sąd Apelacyjny w Katowicach w cytowanym wyżej wyroku z dnia 7 maja 2014r.(III AUa 1733/13). Skoro zatem poza sporem pozostaje, iż ubezpieczony pracowałw górnictwie w przeróbce mechanicznej węgla, to trafnie organ orzekający zaliczył jego pracę do wykonywanej w warunkach szczególnych.
Wbrew błędnym założeniom apelującego, niepotwierdzenie w świadectwie pracy ubezpieczonego ze spornego okresu wykonywania przez niego pracy w warunkach szczególnych, nie oznacza, że nie były one w tych warunkach realizowane. Jak wynika bowiem z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 1990r. (I PR 422/90, PS z 1993r.,z. 4, s. 93), świadectwo pracy nie stanowi dokumentu urzędowego, a jedynie dokument prywatny. Stąd, w myślart. 245 k.p.c., jest ono tylko dowodem tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Oznacza to, że sama treść świadectwa pracy nie stanowi dowodu tego, co zostało w nim odnotowane. Taki walor mają wyłącznie dokumenty urzędowe, do których, w myśl stosowanegoa contrarioart. 244§ 1 k.p.c., nie zalicza się świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, skoro nie zostało sporządzone przez organy władzy publicznej, ani inne organy państwowe,a jedynie przez prywatnego pracodawcę. Niepotwierdzenie w tym świadectwie pracy ubezpieczonego wykonywania przez niego w spornym okresie pracy w warunkach szczególnych, nie ma więc żadnego waloru dowodowego. Taki charakter prac ubezpieczonego został potwierdzony przez świadków i wynika z pisma dotyczącego jego przeszeregowania z 15 marca 1988r. oraz wyjaśnień pracodawcy. Nie sposób było przy tym oczekiwać od ubezpieczonego, by wystąpił z wnioskiem o sprostowanie świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, skoro przepisy prawa nie dopuszczają takiej możliwości, ograniczając ją wyłącznie do możliwości sprostowania „zwykłego” świadectwa pracy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd I instancji trafnie ocenił, iż poza uznanymprzez organ rentowy okresem 10 lat, 5 miesięcy i 14 dni, ubezpieczony pracowałw warunkach szczególnych także w spornym okresie od 14 października 1974r. do 29 lutego 1988r., osiągając tym samym na dzień 1 stycznia 1999r. ponad 15 lat takiej pracy. Słusznie zatem Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał mu prawo do emerytury z tego tytułu.
Na koniec zauważyć należy, iż po myśli cytowanego przez Sąd I instancji przepisuart. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak, niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Skoro zatem, po myśli art. 100 ust. 1 tej ustawy,z dniem osiągnięcia 60 roku życia(...)., ubezpieczony spełnił ostatni warunek wymagany do nabycia tego prawa, a wniosek o emeryturę złożył 2 września 2014r.,to świadczenie winien to mieć przyznane, począwszy od 1 dnia miesiąca, w jakim złożył wniosek, spełniwszy uprzednio warunki do nabycia prawa do emerytury, a nie od dnia złożenia wniosku. Z uwagi na brak apelacji ubezpieczonego, rozstrzygnięcie to nie podlegało przy tym kontroli instancyjnej.
Mając powyższe na względzie, na mocyart. 385 k.p.c., apelację organu rentowego, jako bezzasadną, należało oddalić.
O kosztach postępowania orzeczono na mocyart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w związkuzart. 99 k.p.c.przy zastosowaniu§ 2 ust. 1 i § 12 ust. 1 pkt 2w związku z§ 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłatza czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. z 2013r.,poz. 490 z późn. zm.).
/-/SSA M.Żurecki  /-/SSA M.Pierzycka-Pająk /-/SSO del. A.Petri

Sędzia    Przewodniczący    Sędzia
JR