Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 554/15
Data wyroku: 2016-07-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Soćko
Teza: przesłanka pouczenia osoby pobierającej świadczenie  o okolicznościach powodujących ustanie prawa do tych świadczeń realizuje się wyłącznie w przypadku świadczeń których wypłata następuje na mocy pisemnej decyzji organu rentowego, która jest następnie doręczana osobie ubezpieczonej. W przypadku zasiłku chorobowego wypłacanego przez płatnika ( co miało miejsce w niniejszej sprawie) decyzja taka nie jest wydawana przez organ rentowy.  W takiej sytuacji ZUS nie ma możliwości pouczenia z momentem przyznania prawa o okolicznościach powodujących ustanie prawa do tego świadczenia. W przypadku zasiłku chorobowego wypłacanego bez pisemnego wniosku ubezpieczonego, bez pisemnej decyzji organu rentowego obowiązek zwrotu świadczenia zasiłku chorobowego aktualizuje się jeśli zaistnieje okoliczność powodująca ustanie prawa do tego świadczenia. W przypadku dokonania innej wykładni w przeważającej części przypadków pobierania świadczenia w postaci zasiłku chorobowego wypłacanego przez płatnika składek nie miałby faktycznego zastosowania art.17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r.  Przepisy prawa nie nakładają obowiązku pouczania czy to przez płatnika czy organ rentowy osoby pobierającej zasiłek chorobowy wypłacany przez płatnika bez pisemnej decyzji ZUS o okolicznościach, których zajście powoduje utratę prawa do tego świadczenia.

Sygn. akt VII U 554/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 lipca 2016 r.
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie :
Przewodniczący: SSR Marcin Soćko
Protokolant: Kamila Bidzińska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. wW.
sprawy z odwołaniaJ. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddziału wW.z dnia 11 sierpnia 2015 r. znak(...)
o zasiłek chorobowy

I
zmienia zaskarżoną decyzję w ten tylko sposób, iż ustala, że ubezpieczonaJ. G.nie jest zobowiązana do zwrotu odsetek w kwocie 666,22 ( sześćset sześćdziesiąt sześć i 22 /100 ) złotych;

II
w pozostałej części oddala odwołanie;

III
koszty procesu między stronami wzajemnie znosi.

Sygn. akt VII U 554/15

UZASADNIENIE
Pismem procesowym z dnia 25 września 2015 r. ubezpieczonaJ. G.wniosła odwołanie do decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddziału wW.z dnia 11 sierpnia 2015 r. ( znak(...)) odmawiającej jej prawa do zasiłku chorobowego za okresy od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 18 marca 2015 r., od dnia 16 kwietnia 2015 r. do dnia 29 kwietnia 2015 r. oraz od dnia 14 maja 2015 r. do dnia 27 maja 2015 r. i zobowiązującej ją do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 28 522,80 zł. Ubezpieczona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do zasiłku chorobowego za w/w okresy, nadto zasądzenie na jej rzecz od organu rentowego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych ( odwołanie k. 2-6).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie uznając, że zaskarżona decyzja jest prawnie i faktycznie uzasadniona ( odpowiedź na odwołanie k. 11-12).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonaJ. G.zatrudniona w ramach umowy o pracę w(...) S.A.wW.w związku niezdolnością do pracy w okresach od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 18 marca 2015 r. , od dnia 16 kwietnia 2015 r. do dnia 29 kwietnia 2015 r. oraz od dnia 14 maja 2015 r. do dnia 27 maja 2015 r. pobierała zasiłek chorobowy w związku z niezdolnością do pracy. Łączna wartość zasiłku chorobowego wypłaconego ubezpieczonej za w/w okresy stanowiła kwotę 27 886,50 zł ( okoliczności bezsporne znajdujące potwierdzenie w zeznaniach ubezpieczonej k.31-32).
W dniu 21 lipca 2014 r. ubezpieczona zawarła zFundacją (...)z siedzibą wW.((...)) porozumienie o współpracy trenerskiej w zakresie usług szkoleniowych świadczonych przez(...)na rzecz jego klientów. Jak postanowiły strony szczegółowe warunki współpracy w konkretnym projekcie szkoleniowym, w tym przedmiot usługi, terminy, wynagrodzenie, będą każdorazowo regulowane odrębnymi umowami, dotyczącymi danego projektu ( porozumienie o współpracy k.37-39, w części zeznania świadkaW. G.k.30 – 30v).
W dniu 24 lutego 2015 r. ubezpieczona zawarła z(...)umowę w ramach której zobowiązała się do przygotowania i przeprowadzenia wykładu na temat „zachowania etyczne w pracy doradcy” w wymiarze czterech godzin dydaktycznych za wynagrodzeniem 1000 zł brutto. W wykonaniu tejże umowy w dniu 6 marca 2015 r. przeprowadziła czterogodzinny wykład ( umowa k.48, harmonogram k. 41).
W dniu 21 kwietnia 2015 r. ubezpieczona zawarła z(...)umowę w ramach której zobowiązała się do przygotowania i przeprowadzenia wykładu na temat „zachowania etyczne w pracy doradcy” w wymiarze czterech godzin dydaktycznych za wynagrodzeniem 1000 zł brutto. W wykonaniu tejże umowy w dniu 25 kwietnia 2015 r. przeprowadziła czterogodzinny wykład ( umowa k.49, harmonogram k. 45).
W dniu 22 maja 2015 r. ubezpieczona zawarła z(...)umowę w ramach której zobowiązała się do przygotowania i przeprowadzenia wykładu na temat „zachowania etyczne w pracy doradcy” w wymiarze czterech godzin dydaktycznych za wynagrodzeniem 1000 zł brutto. W wykonaniu tejże umowy w dniu 22 marca 2015 r. przeprowadziła czterogodzinny wykład ( umowa k.50, harmonogram k. 41).
Decyzją z dnia 11 sierpnia 2015 r. ( znak(...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddziału wW.odmówił ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego za okresy od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 18 marca 2015 r. , od dnia 16 kwietnia 2015 r. do dnia 29 kwietnia 2015 r. oraz od dnia 14 maja 2015 r. do dnia 27 maja 2015 r. i zobowiązał ją do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 28 522,80 zł. ( decyzja k. 7).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: zeznań ubezpieczonej; dokumentów złożonych do akt niniejszej sprawy, w tym znajdujących się w rentowych; oraz części zeznań świadkaW. G..
Sąd obdarzył w całości wiarą dokumenty złożone do akt sprawy. Ich prawdziwość nie była kwestionowana przez strony, Sąd nie znalazł także z urzędu powodów, które dyskwalifikowałyby je, jako materiał dowodowy przydatny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Jako jasne i logiczne Sąd obdarzył wiarą zeznania ubezpieczoną.
Tylko w części zasługują na obdarzenie wiarą zeznania świadkaW. G.. W zebranym w sprawie materiale dowodowym nie znajdują potwierdzenia jego zeznania w których stwierdził, że niewykonanie przez ubezpieczoną zaproponowanych przez(...)szkoleń – wykładów wiązałoby się dla niej z karami finansowymi. Ze złożonych do akt sprawy umów łączących ubezpieczoną z(...)wynika, że umowa z dnia 21 lipca 2014 r. nie nakładała na nią jakichkolwiek obowiązków związanych z koniecznością przeprowadzenia we wskazanych przez kontrahenta terminach szkoleń.
Sąd zważył co następuje :
Odwołanie jest tylko w części zasadne.
Stosownie doart. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa( tekst jednolity Dz.U. 2016.372)  ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem przesłanki zwrotu świadczenia w postaci zasiłku chorobowego określaustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W myśl art. 84 tejże ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. Stosownie do ust.2 pkt.1 za świadczenie nienależne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę przesłanka pouczenia osoby pobierającej świadczenie o okolicznościach powodujących ustanie prawa do tych świadczeń realizuje się wyłącznie w przypadku świadczeń których wypłata następuje na mocy pisemnej decyzji organu rentowego, która jest następnie doręczana osobie ubezpieczonej. W przypadku zasiłku chorobowego wypłacanego przez płatnika ( co miało miejsce w niniejszej sprawie) decyzja taka nie jest wydawana przez organ rentowy. W takiej sytuacji ZUS nie ma możliwości pouczenia z momentem przyznania prawa o okolicznościach powodujących ustanie prawa do tego świadczenia. W przypadku zasiłku chorobowego wypłacanego bez pisemnego wniosku ubezpieczonego, bez pisemnej decyzji organu rentowego obowiązek zwrotu świadczenia zasiłku chorobowego aktualizuje się jeśli zaistnieje okoliczność powodująca ustanie prawa do tego świadczenia. W przypadku dokonania innej wykładni w przeważającej części przypadków pobierania świadczenia w postaci zasiłku chorobowego wypłacanego przez płatnika składek nie miałby faktycznego zastosowania art.17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. Przepisy prawa nie nakładają obowiązku pouczania czy to przez płatnika czy organ rentowy osoby pobierającej zasiłek chorobowy wypłacany przez płatnika bez pisemnej decyzji ZUS o okolicznościach, których zajście powoduje utratę prawa do tego świadczenia.
Podkreślenia wymaga, że ubezpieczona jest osobą doświadczoną życiową, legitymującą się wyższym wykształceniem i winna się liczyć z tym , iż podjęcie przez nią pracy zarobkowej spowoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości winna zwrócić się czy to do pracodawcy czy ZUS o wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości.
Z tych względów mając na uwadze, że ubezpieczona w okresach orzeczonej niezdolności do pracy od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 18 marca 2015 r. (6 marca 2015 r.), od dnia 16 kwietnia 2015 r. do dnia 29 kwietnia 2015 r. (25 kwietnia 2015r.) oraz od dnia 14 maja 2015 r. do dnia 27 maja 2015 r.(22 maja 2015 r. ) wykonywała pracę zarobkową Sąd uznał, że utraciła prawo do zasiłku chorobowego za ten okres w kwocie 27 886,58 zł. i w tej części oddalił odwołanie.
Jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma okoliczność czy świadczenie pracy przez ubezpieczoną w spornym okresie było zgodne z celem udzielonego jej zwolnienia lekarskiego albowiem utrata prawa do zasiłku chorobowego powstaje z momentem podjęcia pracy zarobkowej w czasie orzeczonej niezdolności do pracy niezależnie od tego czy przedłuża okres niezdolności do pracy lub w inny sposób godzi w cel udzielonego zwolnienia od pracy.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało by aktywność ubezpieczonej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy wymuszona była koniecznością podjęcia niezbędnych czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ubezpieczona związana była(...)umową ramową, która w żaden sposób nie zobowiązywała jej do przeprowadzania szkoleń w terminach jednostronnie wyznaczonych przez kontrahenta. Swoimi suwerennymi decyzjami podjętymi w okresach orzeczonej niezdolności do pracy ubezpieczona zawierała umowy w treści których zobowiązywała się do świadczenia pracy zarobkowej w okresach zwolnień od pracy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego odsetek. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa ( tak min. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt III Aua 1370/14) w przypadku żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, obowiązek zwrotu pobranego świadczenia staje się wymagalny przez doręczenie decyzji dotyczącej tego przedmiotu. Z tą chwilą następuje wymagalność roszczenia o odsetki, gdyż to od tej chwili dłużnik pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia głównego (art. 481 § 1 k.c.). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela ten pogląd w związku z czym uznał za niezasadną decyzję w części w której nakazywała ubezpieczonej zapłatę odsetek ustawowych za okres do dnia wydania zakażonej decyzji. W związku z powyższym zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że ubezpieczona nie jest zobowiązana do zwrotu odsetek w kwocie 666,22 zł.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu między stronami Sąd oparł oart. 100 k.p.c.z uwagi na częściowe uwzględnienie odwołania.