Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 770/15
Data wyroku: 2016-03-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Regina Stępień
Słowa kluczowe: Podstawa Wymiaru Składki
Podstawa prawna: art. 82 i art. 83 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz.U.z 2008r., nr 164, poz. 1027 t.jed.ze zm.)

Sygn. aktV U 770/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia2 marca 2016 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Regina Stępień
Protokolant: star. sekr. sądowy Ewelina Trzeciak
po rozpoznaniu w dniu2 marca 2016 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuJ. L.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne
na skutek odwołaniaJ. L.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia20 maja 2015 roku
znak(...)

oddala odwołanie

Sygn. akt VU 770/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 maja 2015 r., znak(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.stwierdzającą, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla wnioskodawcyJ. L.z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej wynosi miesięcznie: 7.777,38 zł w okresie od stycznia 2010 r. do grudnia 2010 r., 8112,93 zł w okresie od styczni 2011 r. do grudnia 2011 r., 8484,93 zł w okresie od stycznia 2012 r. do grudnia 2012 r., 8724,39 zł w okresie od stycznia 2013 r. do grudnia 2013 r. i 9013,44 zł w okresie od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r.
W uzasadnieniu organ rentowy podał, że wnioskodawca w okresie objętym kontrolą uzyskiwał przychód z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej indywidualnie oraz jako wspólnik dwóch spółek cywilnych, lecz nie deklarował składek na ubezpieczenie zdrowotne od dochodów ze wszystkich rodzajów prowadzonej działalności, jak wymaga tegoart. 82 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz.U.2008.164.1027).
Od powyższej decyzji wnioskodawcaJ. L.złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Wniosek swój oparł na zakwestionowaniu zgodności zKonstytucjąart. 82 i 83 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zarzucił, że łamią one zasadę równości wobec prawa, bowiem osoby prowadzące działalność gospodarczą nie mogą skorzystać z limitu wysokości składki, o jakim mowa wart. 83 ust. 1w.w. ustawy. Podniósł przy tym, iż uiszczone przez niego podatki z działalności gospodarczej są znacznie mniejsze niż składki określone w zaskarżonej decyzji. Naruszenia zasady równości wobec prawa upatrywał również w treściart. 82 ust. 5w.w. ustawy w zakresie, w jakim różnicuje ona sytuację wspólników wskazanych tam spółek z sytuacją kilkuosobowej spółki z ograniczona odpowiedzialnością. Ponadto zarzucił, iż treśćart. 82 ust. 5w.w. ustawy jest sprzeczna zart. 4 i art. 103 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdzie nie rozgraniczono rodzajów działalności gospodarczej w sposób określony wustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując, że zaskarżoną decyzję wydano na podstawie obowiązujących przepisów, których zgodność zKonstytucjąnie została dotąd zakwestionowana.
Sąd ustalił:

J. L.w okresie od stycznia 2010 r. do grudnia 2014 r. uzyskiwał przychody z trzech rodzajów pozarolniczej działalności gospodarczej, tj.: z tytułu prowadzenia takiej działalności indywidualnie pod firmą „(...)”, jako wspólnikspółki cywilnej (...),(...) S.C.z siedzibą wL.oraz(...) S.C.z siedzibą wL.. Nie posiadał jednocześnie innego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego.
W latach 2010-2014 wnioskodawca nie zadeklarował składek na ubezpieczenie zdrowotne za siebie jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą z każdego z trzech rodzajów prowadzonej działalności gospodarczej – indywidualnie i w ramach obu spółek cywilnych.
W okresie od 17 lutego 2015 r. do 9 marca 2015 r. organ rentowy przeprowadził kontrolę u wnioskodawcy jako płatnika składek, m.in. w zakresie prawidłowości zgłoszenia wnioskodawcy do ubezpieczenia zdrowotnego. W jej wyniku sporządzono dnia 9 marca 2015 r. protokół kontroli, w którym organ rentowy ujawnił różnice miedzy składkami deklarowanymi a należnymi, jakie odprowadzać powinien wnioskodawca za siebie jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą z wszystkich rodzajów tej działalności.
W zastrzeżeniach do protokołu kontroli wnioskodawca wskazał, iż nie kwestionuje zawartych tam ustaleń, lecz uważa, że podana w nich podstawa prawna jest niekonstytucyjna.
Na podstawie w.w. protokołu kontroli organ rentowy wydał dnia 20 maja 2015 r. decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie.

Bezsporne,

nadto akta ubezpieczeniowe ZUS.
Sąd zważył:
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Jak wprost wynika ze stanowiska wnioskodawcy reprezentowanego w niniejszej sprawie, nie kwestionował on ustaleń faktycznych odnośnie rodzajów i form oraz okresu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, jak i samej wysokości podstaw wymiaru składek z tytułu prowadzenia tej działalności we wszystkich tych formach. Wnioskodawca podważał jedynie podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, twierdząc iż jest ona niekonstytucyjna, bowiem sprzeczna z zasadą równości wobec prawa. W tym zakresie żądał też wystąpienia przez Sąd z zapytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
Sąd Okręgowy nie podziela interpretacji przepisówart. 82 i 83 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zaprezentowanej w odwołaniu przez wnioskodawcę.
Zgodnie zart. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz.U.2008.164.1027) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej
Na zasadzie art. 69 ust. 1 wymienionej ustawy, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa wart. 66 ust. 1 pkt 1 lit. cpowstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Na podstawieart. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U.2013.1442) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, przy czym chodzi o faktyczne wykonywanie działalności i jej zaprzestanie, a nie o formalne zarejestrowanie i wyrejestrowanie z odpowiedniego rejestru.
Należy przypomnieć, iżustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznychw zakresie definicji osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą odsyła wart. 5 pkt 21doart. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, który stanowi, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się:
1) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych;
2) twórcę i artystę;
3) osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu:
a) w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
b) z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych;
4) wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej;
5) osobę prowadzącą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty.
Zgodnie zaś zart. 4 ust. 1 ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej(Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm., nazywanej dalejustawą o swobodzie działalności gospodarczej) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (ust.2).
Zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz odprowadzania składek na to ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych zawieraart. 82 i 83 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Art. 82 ust. 2 ustawy zdrowotnej stanowi, że w przypadku gdy w ramach jednego z tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego wymienionych w art. 66 ust. 1 (czyli także z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej) ubezpieczony uzyskuje więcej niż jeden przychód, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie. W ust. 3 tego artykułu stwierdzono, że jeżeli ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą uzyskuje przychody z więcej niż jednego z rodzajów działalności określonych w ust. 5, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności. Ust. 5 wymienia min. działalność gospodarczą prowadzoną w formie spółki cywilnej (pkt 1) oraz inną pozarolniczą działalność gospodarcza prowadzoną na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych( pkt. 9). Ponadto ust. 5 wyróżnia jeszcze takie rodzaje działalności, jak: 2) działalność gospodarcza prowadzona w formie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością; 3) działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki jawnej; 4) działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki komandytowej; 5) działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki partnerskiej; 6) wykonywanie działalności twórczej lub artystycznej jako twórca lub artysta; 7) wykonywanie wolnego zawodu w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; 8) wykonywanie wolnego zawodu, z którego przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Powyższe przepisy jasno zatem wskazują, że ubezpieczony uzyskujący przychody z różnych źródeł odprowadza składkę obliczoną od każdego z tych źródeł, czyli od każdej działalności gospodarczej prowadzonej w odrębnej formie wyróżnionej w ust. 5 art. 82 w.w. ustawy, i to niezależnie od tego, czy przedmioty tych działalności pokrywają się.
Zdaniem Sądu, trudno w powyższej regulacji upatrywać nierówności wobec prawa wspólników wymienionych wyżej spółek w stosunku wspólników wieloosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Wynikająca z przepisuart. 32 ust. 1 Konstytucjizasada równości obywateli wobec prawa nie wyklucza różnicowania w odmiennych stanach faktycznych. Zgodnie z tą zasadą wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną istotną cechą powinny być traktowane według tej samej miary bez zróżnicowania dyskryminującego jak i faworyzującego (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 października 1998 r. K 7/98 - OTK 1998 nr 6 poz. 96). O naruszeniu tej konstytucyjnej zasady można mówić wtedy, gdy w takiej samej sytuacji różnicuje się prawa jednostki. Zatem równość wobec prawa należy rozumieć jako równość wobec stosowania prawa, a nie różnicowania sytuacji prawnej obywateli w drodze stanowienia prawa powszechnie obowiązującego.
Wobec powyższego zupełnie nietrafnym jest upatrywanie nierówności wobec prawa na tle przepisu art. 82 ust. 5 przedmiotowej ustawy w różnicowaniu sytuacji wspólników spółek osobowych, cywilnych i wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z sytuacją wspólników typowej – wieloosobowej - spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, czyli wspólników spółki kapitałowej, gdzie wspólnicy nie kumulują wykonywania funkcji wykonawczych, decyzyjnych, administracyjnych, reprezentacyjnych i nadzorczych i nie posiadają samodzielnego bytu.
Naruszenia zasad równości wobec prawa nie można też upatrywać w regulacji art. 83 ust. 1 w.w. ustawy, którego treść wynika z odrębnego sposobu naliczania i odprowadzania składek na ubezpieczenia zdrowotne w przypadku osób prowadzących działalność pozarolniczą. Osoby te samodzielnie odprowadzają bowiem składkę na ubezpieczenie zdrowotne, co wynika z treści art. 84 ust. 1 w zw. z art. 85 i 86 w.w. ustawy.
Wobec powyższego, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, zaś przedstawiane przez wnioskodawcę argumenty nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do zgodności przepisów zastosowanych przez organ rentowy zKonstytucją RP.
W konsekwencji powyższego Sąd oddalił odwołanie wnioskodawcy na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.jako niezasadne.