Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 124/15
Data wyroku: 2016-09-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Barbara Kempa
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VIII U 124/15

UZASADNIENIE
Decyzją numer (...)z dnia 25 listopada 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.stwierdził, żeJ. M.nie podlega ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i chorobowemu jako pracownik zatrudniony u płatnika składekV. (...):A.iJ. S., od dnia 2 maja 2014r.
(decyzja k. 72-70 - akt ZUS)
Odwołanie od tej decyzji w dniu 30 grudnia 2014r. , wniosłaJ. M., działając za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, , wnosząc o zmianę decyzji i ustalenie, że podlega ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia 2.05.2014r. i zasadzenie kosztów zastępstwa procesowego .
(odwołanie k. 2-8 ).
Organ rentowy, w odpowiedzi na odwołanie, wniósł o oddalenie odwołania .
(odpowiedź na odwołanie z dnia 15.01.2015r. k. 11)
PłatnikV.-S. A.iJ. S.- poprał odwołanie.
(pismo procesowe płatnika z dnia 25.03.2015r. k. 22)
Rozpoznając odwołania , Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
J. M.urodziła się (...)Ma średnie wykształcenie. Nie posiada wyuczonego zawodu.
W.pozostaje w związku małżeńskim . Mąż od 7 lat jest zatrudniony wfirmie (...).
(zeznania wnioskodawczyni k. 146)
W okresie od 4.05.2009r. do 31.12.2010r. wnioskodawczyni była zatrudniona w wymiarze pełnego etatu wHurtowni (...)” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wŁ.jako przedstawiciel handlowy .
(kserokopia świadectwa pracy k. 25)
W.ma troje dzieci. Ostatnią miesiączkę, przed trzecią ciążą , wnioskodawczyni miała od 23 lutego 2014r. Dziecko – trzecie - synaF.-urodziła 9 grudnia 2014r. .
Od dnia 9 czerwca 2014r. wnioskodawczyni przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z ciążą do dnia 17.06.2014r., następnie , na zwolnieniach lekarskich przebywała w okresach od 4.08.2014r. do 14.11.2014r. .
(zeznania świadkaB. G.e-protokół rozprawy z dnia 27.06.2016 k. 137 odwr, płyta CD k. 139, zeznania wnioskodawczyni k. 146 odwr. , dokumentacja medyczna z okresu ciąży , , karta ciąży , wyniki badań związanych z ciążą k.104)
Wdniu 2 maja 2014r. wnioskodawczyni zawarła umowę o pracę na czas nieokreślony od dnia 2 maja 2014r. zV.S. A.iJ. S.z siedzibą wŁ.na stanowisku specjalisty ds. sprzedaży z wynagrodzeniem 3000 zł. miesięcznie brutto , w wymiarze czasu pracy pełnego etatu , z określeniem miejsca wykonywania pracy – wŁ.ul. (...).
(kserokopia umowy o pracę k. 24)
W.nie przedstawiła , w ustawowym terminie – zaświadczenia lekarskiego o zdolności do wykonywania pracy na tym stanowisku . Takie zaświadczenie zostało wystawione dopiero w dniu 27.05.2014r.
(kserokopia zaświadczenia lekarskiego z dnia 27.05.2014r. k. 28
W.odbyła szkolenie wstępne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, zapoznała się z regulaminem pracy , przepisami bhp .
(protokoły kart szkolenia k. 26, 27, informacja k. 29)
W.została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego w dniu 21 maja 2014r.
(okoliczność bezsporna)
W.nie otrzymała zakresu czynności na piśmie . Faktycznie realizowała obowiązki polegające na : dokonywaniu przyjęć magazynowych, segregowaniu dokumentów dostawy , certyfikaty, przygotowywała faktury , korespondencję , przynoszoną przez listonosza , wypisywała upoważnienia dla kierowców tzw.P., które umożliwiały kierowcom zakup węgla bezpośrednio w kopali węglowej na Śląsku. Jeśli w danym dniu , na który [dzień] wystawione było upoważnienie , kierowca nie zrealizował zakupu , nowy(...)czyli nowe upoważnienie, wnioskodawczyni wystawiała na inny dzień . Wtedy kierowca – telefonował do wnioskodawczyni , nawet wieczorem, a ona, następnego dnia wypisywała nowe upoważnienie. Takie działania wynikały wprost z wykonywanych czynności i stanowiska specjalisty do spraw sprzedaży .
W.wykonywała część, powierzonych jej czynności , w składzie węgla przyul. (...), który , w przedmiotowym okresie [ i jest nadal] czynny w godzinach 8-15.30 , ale także w składzie węgla przyul (...), który jest czynny od 8 do 16. I w tych przedziałach czasu wnioskodawczyni wykonywała czynności . Podpisywała listy obecności.W.wykonywała swoją pracę - osobiście .
W realizacji obowiązków , nie była, zastępowana przez innych pracowników firmy.W.podlegała pracowniczo wspólniczkom :A.iJ. S., które w swoim działaniachbyły rodzinnie wspieraneprzez matkęJ. I.K.i ojcaA. W.T., którzy nie byli pracownikami płatnika .
Nadzór nad pracą wnioskodawczyni sprawowałyA.iJ. W.za swoją pracę otrzymywała wynagrodzenie.
(kserokopie faktur k. 36- 40,potwierdzenie odbioru towaru k. 41, 48 , przykłady korespondencji k. 42-43, 46, zeznania świadków:W. C. (1)k. 66, 66 odwr,I. K.k. 66 ,M. O.k. 67,D. K.k. 66 odwr,I. S.k. 66 odwr,D. K.k. 66 odr, 67,M. S.k. 67,W. C. (2)k. 67,M. J. (1),G. W.I. N.– e-protokół rozprawy z dnia 27.06.2016r. k. 138, płyta CD k. 139 , zeznania : wnioskodawczyni k. 146,A. S.k. 147,J. S.k. 147 )
V.S. A.iJ. S.z siedzibą wŁ.- jako spółka cywilna funkcjonują w obrocie prawnym od 1 stycznia 2012r. Spółka jest autoryzowanym sprzedawcą kompanii węglowej i(...)holdingu węglowego. Od tych spółek węglowych ,V.S.kupowała produkty węglowe i rozprowadzała po hurtowniach po całej Polsce i sprzedawała detalicznie w składzie detalicznym wŁ.przyul. (...). Wśród osób zatrudnionych przezV.S.byłW. C. (1)od lipca 2013r. do lutego 2015r. jako kierowca magazynier w pełnym wymiarze czasu pracy z najniższym wynagrodzeniem.
(zeznania świadkaW. C. (1)k. 66, 66 odwr, zeznaniaA. S.k. 147,J. S.k. 147 )
V.S.zatrudniła wnioskodawczynię , z uwagi na zapotrzebowanie na pracownika, który odciążyłby wspólniczki, które w 2012r. nie zatrudniały nikogo. W 2013r. po otwarciu składu węgla naul. (...)– zatrudniłyW. C. (1)i w dniu 2.05.2014r. wnioskodawczynię , zarekomendowana przez swoją siostrę, będącą pracownikiem firmy mężaJ. S..
(zeznaniaA. S.k. 147,J. S.k. 147, wnioskodawczyni k. 146, zeznania świadkaA. N.k. 67 )
V.S. A.iJ. S.w okresie 1.01.-31.12. 2013r. osiągnęłazysk655 345,82 zł. [ przychód – na dzień 31.12.2013r. wyniósł 19 914 126,19 zł. , w okresie 1.01.2014r. – 31.12.2014r. - osiągnęła zysk 466 700,87 zł.. [ przychód wyniósł 17 503 568,56 zł. ]
(rachunek zysków i strat za 2013 i 2014r. k. 32, 33 )
W czasie nieobecności wnioskodawczyni, z powodu zwolnienia lekarskiego, jej czynności ponownie wykonywałyA.iJ. S., z pomocąI. K..
W.nadal jest pracownikiem płatnika ; powróciła do pracy po zakończeniu urlopu macierzyńskiego i jest zatrudniona w wymiarze ½ etatu z wynagrodzeniem 3000 zł.
(zeznania świadków:A. N.k. 67,I. K.k. 66 , zeznania wnioskodawczyni k.146, zeznaniaA. S.k. 147,J. S.k. 147 )
Decyzją numer (...)z dnia 25 listopada 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.stwierdził, żeJ. M.nie podlega ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i chorobowemu jako pracownik zatrudniony u płatnika składekV. (...):A.iJ. S., od dnia 2 maja 2014r.
(decyzja k. 72-70 - akt ZUS)
Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na dokumentach załączonych do akt sprawy , aktach rentowych , zeznaniach świadków:W. C. (1), byłego [ w okresie od lipca 2013r. do lutego 2015r.] pracownikaV.S.,I. K.– matkiJ. S., pomagającej córce w prowadzeniu firmy,I. S.,K. G.,A. N.,G. W.– kontrahentówV.S.,M. O.– listonosza, który , przynosił korespondencję, odbierana przez wnioskodawczyni w siedzibie biura. TakżeM. S.iW. C. (2),M. J. (2), którzy wprawdzie nie byli pracownikami płatnika, ale przy okazji zawodowych kontraktów z płatnikiem, mieli możliwość obserwowania wnioskodawczynię w trakcie wykonywania czynności zawodowych.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków odnośnie do podjęcia i realizacji czynności, przez wnioskodawczynię, związanych z wykonywaniem czynności w biurze firmy przyul. (...)lub w składzie przyul. (...), gdyż świadkowie współpracowali w różnym powiązaniu prawnym bezpośrednio zV.S., i w praktyce mogli obserwować pracę wnioskodawczyni. Świadkowie jednoznacznie zeznają, że wnioskodawczyni, w okresach, gdy nie korzystała ze zwolnień lekarskich, aktywnie realizowała czynności związane pracami w biurze oraz ze sprzedażą węgla . Sad oparł się także na materiale dokumentalnym w postaci faktur wystawionych przez wnioskodawczynię m.in na rzeczfirmy (...)-Ogrodnicze wK.( oryginał faktury k. 143),lub na rzeczI. N.(oryginał faktury k. 141)
Sąd także dał wiarę zeznaniom świadka lekarza leczącego wnioskodawczynię w okresie ciążyB. G.w zakresie stanu zdrowia wnioskodawczyni , w aspekcie czasowej niezdolności do pracy, gdyż zeznania znajdują potwierdzenie w załączonej dokumentacji medycznej. .
Sąd dał wiarę zeznaniom wnioskodawczyni , że podjęła i wykonywała prace wV.S.– w zakresie wykonywania czynności przy sprzedaży węgla  .
Dopiero ujawnienie - stanu zagrożenia ciąży , spowodował , że wnioskodawczyni stała się czasowo niezdolna do pracy i korzystała ze zwolnienia lekarskiego i ten aspekt znajduje potwierdzenie w dokumentacji medycznej związanej z ciążą wnioskodawczyni
( pełna dokumentacja medyczna k. 104) .
Zeznania wnioskodawczyni znajdują potwierdzenie w pozostałym materiale, dowodowym zgromadzonym w sprawie, w postaci materiałów dokumentalnych i zeznańA.iJ. S.oraz świadków.
Sąd zważył co następuje:
Odwołanie jest zasadne.
Zgodnie z treściąart. 6 ust. 1 pkt.1 oraz art. 13 pkt1 Ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. Nr 37 poz. 887 z późn. zm) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami . Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają pracownicy od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
Z dokonanych ustaleń wynika, żeJ. M.ma 36 lat , średnie wykształcenie. Nie posiada wyuczonego zawodu. Jest mężatką. Jej mąż od 7 lat jest zatrudniony wfirmie (...).W.ma troje dzieci. Ostatnią miesiączkę, przed trzecią ciążą , wnioskodawczyni miała od 23 lutego 2014r. Dziecko – trzecie - synaF.-urodziła 9 grudnia 2014r. .
Z dokonanych ustaleń wynika, ze w okresie od 4.05.2009r. do 31.12.2010r. wnioskodawczyni była zatrudniona w wymiarze pełnego etatu wHurtowni (...)” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wŁ.jako przedstawiciel handlowy
Z dokonanych ustaleń wynika, że od dnia 9 czerwca 2014r. wnioskodawczyni przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z ciążą do dnia 17.06.2014r., następnie , na zwolnieniach lekarskich przebywała w okresach od 4.08.2014r. do 14.11.2014r.
Z dokumentacji lekarskiej , - załączonej do akt sprawy wynika, że ciąża [ ostatnia trzecia] była zagrożona i z tego faktu wynikały i hospitalizacje i długotrwałe zwolnienia lekarskie. Dokumentacja nie była zakwestionowana przez organ rentowy. Natomiast , na wniosek pełnomocnika organu rentowego , Sąd dopuścił dowód z przesłuchania świadka lekarza, leczącego wnioskodawczynię w czasie ciąży -B. G., z której zeznań także wynika zagrożenie ciąży , dające podstawę do zwolnień lekarskich.
Z dokonanych ustaleń wynika, że wdniu 2 maja 2014r. wnioskodawczyni zawarła umowę o pracę na czas nieokreślony od dnia 2 maja 2014r. zV.S. A.iJ. S.z siedzibą wŁ.na stanowisku specjalisty ds. sprzedaży z wynagrodzeniem 3000 zł. miesięcznie brutto , w wymiarze czasu pracy pełnego etatu , z określeniem miejsca wykonywania pracy – wŁ.ul. (...).
Z dokonanych ustaleń wynika, ze wnioskodawczyni nie przedstawiła , w ustawowym terminie – zaświadczenia lekarskiego o zdolności do wykonywania pracy na tym stanowisku . Takie zaświadczenie zostało wystawione dopiero w dniu 27.05.2014r. Jak zeznała płatnikJ. S., ten obowiązkowy element przygotowania pracownika do wykonywania pracy – wustawowym terminie [art. 229& 4kodeksu pracy]jej umknął .
Z dokonanych ustaleń wynika, ze wnioskodawczyni odbyła szkolenie wstępne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, zapoznała się z regulaminem pracy , przepisami bhp .
Z dokonanych ustaleń wynika, że wnioskodawczyni została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego dopiero w dniu 21 maja 2014r. , zatem z przekroczeniem ustawowego terminu
Z dokonanych ustaleń wynika, ze wnioskodawczyni nie otrzymała zakresu czynności na piśmie . Faktycznie realizowała obowiązki polegające na : dokonywaniu przyjęć magazynowych, segregowaniu dokumentów dostawy , certyfikaty, przygotowywała faktury , korespondencję , przynoszoną przez listonosza , wypisywała upoważnienia dla kierowców tzw.P., które umożliwiały kierowcom zakup węgla bezpośrednio w kopali węglowej na Śląsku. Jeśli w danym dniu , na który [dzień] wystawione było upoważnienie , kierowca nie zrealizował zakupu , nowy(...)czyli nowe upoważnienie, wnioskodawczyni wystawiała na inny dzień . Wtedy kierowca – telefonował do wnioskodawczyni , nawet wieczorem, a ona, następnego dnia wypisywała nowe upoważnienie. Takie działania wynikały wprost z wykonywanych czynności i stanowiska specjalisty do spraw sprzedaży .
W.wykonywała część, powierzonych jej czynności , w składzie węgla przyul. (...), który , w przedmiotowym okresie [ i jest nadal] czynny w godzinach 8-15.30 , ale także w składzie węgla przyul (...), który jest czynny od 8 do 16. I w tych przedziałach czasu wnioskodawczyni wykonywała czynności . Podpisywała listy obecności.W.wykonywała swoją pracę - osobiście .
W realizacji obowiązków , nie była, zastępowana przez innych pracowników firmy.W.podlegała pracowniczo wspólniczkom :A.iJ. S., które w swoim działaniachbyły rodzinnie wspieraneprzez matkęJ. I.K.i ojcaA. W.T., którzy nie byli pracownikami płatnika .
Z dokonanych ustaleń wynika, że nadzór nad pracą wnioskodawczyni sprawowałyA.iJ. S.; wykonywała ich polecenia , w każdym , budzącym wątpliwości aspekcie pracy – konsultowała się z wspólniczkami .
W.za swoją pracę otrzymywała wynagrodzenie.
Z dokonanych ustaleń wynika, żeV.S. A.iJ. S.z siedzibą wŁ.- jako spółka cywilna funkcjonują w obrocie prawnym od 1 stycznia 2012r. Spółka jest autoryzowanym sprzedawcą kompanii węglowej i(...)holdingu węglowego. Od tych spółek węglowych ,V.S.kupowała produkty węglowe i rozprowadzała po hurtowniach po całej Polsce i sprzedawała detalicznie w składzie detalicznym wŁ.przyul. (...). Wśród osób zatrudnionych przezV.S.byłW. C. (1)od lipca 2013r. do lutego 2015r. jako kierowca magazynier w pełnym wymiarze czasu pracy z najniższym wynagrodzeniem.
V.S.zatrudniła wnioskodawczynię , z uwagi na zapotrzebowanie na pracownika, który odciążyłby wspólniczki, które w 2012r. nie zatrudniały nikogo. W 2013r. po otwarciu składu węgla naul. (...)– zatrudniłyW. C. (1)i w dniu 2.05.2014r. wnioskodawczynię , zarekomendowana przez swoją siostrę, będącą pracownikiem firmy mężaJ. S..
Spełnione zostały zatemwszystkie przesłankiart. 22 kodeksu pracy.I , zawartyw dniu 1.03.2013r., stosunek prawny, spełnia przesłankiart. 22 kodeksu pracy.Zgodnie z brzemieniem tego przepisu przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę , a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.
Sąd miał na uwadze, że w prawie polskim istnieje zasada swobody umów czyli możliwość zawierania umów i kształtowania stosunku prawnego zgodnie z wolą stron. Kontrahenci powinni jednak tak kształtować stosunek prawny , aby jego treść i cel nie sprzeciwiały sie właściwości tego stosunku ani ustawie ani zasadom współżycia społecznego (art. 353 ze Zn. 1k.c)
Ciąża nie jest stanem wyłączającym możliwość wykonywania przez kobietę pracy.. W przedmiotowym stanie faktycznym - rzeczywistość okazała się mniej optymistyczna i wnioskodawczyni była na zwolnieniu lekarskim przez długi okres od 9.06.2014r. .
Nie była to umowa pozorna–art. 83 k.c, gdyż wnioskodawczynipracę wykonywała , apracodawca tę pracę przyjmowałi , jak podkreślają w zeznaniach wspólniczki – płatnik - z entuzjastyczną oceną sprawności i efektywności działań wnioskodawczyń , w ramach realizacji obowiązków – pracowniczych .
Wynagrodzenie wnioskodawczyni – pozostaje suwerenną decyzja pracodawcy, jednakże w przedmiotowym stanie faktycznym – wynagrodzenie nie obiegało rażąco od standardów związanych z poziomem wykształcenia i zakresu, wykonywanych przez wnioskodawczynię - czynności .
Organ rentowy jako uzasadnienie przedmiotowej decyzji , wskazał , ze zawarcie przez wnioskodawczynię umowy o prace ze Spółką było czynnością pozorną mającą na celu zapewnienie jej prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego w okresie ciąży . Powyżej Sąd ocenił ten element uzasadnienia zaskarżonej decyzji .
Sąd rozważył także przesłankiart. 58& 1k.cw związku zart. 300 k.p.
Zgodnie z treściąart. 58 k. c.czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna (...)
Zakaz obejścia ustawy (prawa) w rozumieniu art. 58 & 1k.c.oznacza zakaz wywołania skutku prawnego, który jest zakazany przez przepisy bezwzględnie obowiązujące, za pomocą takiego ukształtowania czynności prawnych , ze zewnętrznie , formalnie ma ona cechy niesprzeciwiajace się obowiązującemu prawu. Podkreślić należy, że żaden przepis prawa nie zabrania zawierania umów o pracę , jeśli nawet celem zawarcia umowy było osiągnięcie korzyści związanych z wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy , w tym zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym Nie jest bowiem objęte zakazem prawnym zawieranie umów o pracę w celu osiągnięcia skutku w postaci objęcia pracownika ubezpieczeniem społecznym ,jak również skutek takiej umowy w postaci objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi nie jest zakazany przez prawo, a wręcz odwrotnie, następczym skutkiem rzeczywistego podjęcia pracy w ramach stosunku pracy jest nakaz obowiązkowego ubezpieczenia pracownika wynikający z ustawy .
Mając wszystkie powyższe argumenty na uwadze - Sąd na podstawieart. 477ze zn. 14 & 2kpcSąd zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji orzeczenia .
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd orzekł w punkcie 2. sentencji zgodnie z wyrażoną wart. 98 k.p.c.zasadą odpowiedzialności za wynik sporu, zasądzając z tego tytułu od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.na rzeczJ. M.kwotę 60 zł. Na kwotę tę złożyło się wyłącznie wynagrodzenie pełnomocnika wnioskodawczyni w osobie adwokata, ustalone w oparciu o§ 2 ust 1 i 2 i § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U.2013.461 j.t. ze zm.) w zw. z § 21, § 22 i § 23 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800).

ZARZĄDZENIE
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi ZUS I O/Ł., wyrażając zgodę na wypożyczenie akt ZUS