Sąd Okręgowy w Łodzi
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 1544/15
Data wyroku: 2016-06-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 805 k.c.

Sygn. akt III Ca 1544/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 maja 2015 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi zasądził od pozwanego(...)a.s w Czechach na rzecz powodaJ. R.kwotę 11.450,38 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 14 listopada 2011 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 5.748,08 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 2.417 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Apelację od powyższego wyroku w części ponad kwotę 2557, 35 złotych wniósł pozwany podnosząc następujące zarzuty:
- naruszeniaart. 1143 § 1 k.p.c.poprzez niesłuszne przyjęcie, że w niniejszej sprawie Sąd mógł oprzeć się w zakresie ustalenia treści prawa obcego, obowiązującego w Republice Czeskiej, jedynie na czynnościach dowodowych podejmowanych przez pełnomocników, z pominięciem zwrócenia się do Ministra Sprawiedliwości, uznając mylnie, że okoliczność ta jako okoliczność szczególnego rodzaju faktu mającego znaczenie prawne, została w toku sprawy sposób prawidłowy i wystarczający wyjaśniona i mimo wcześniejszego odmiennego postanowienia w tym zakresie, czynności takiej zaniechał;
- naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c..art. 230 i 231 k.p.c.poprzez:
a) sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z zebranym materiałem dowodowym, poprzez przyjęcie, że złożone do akt sprawy orzeczenia Czeskiego Sądu Najwyższego wskazują w sposób wystarczający na sposób rozumienia relewantnych przepisów obowiązujących w Republice Czeskiej prowadząc do wniosku, iż w Republice Czeskiej podatek VAT stanowi element szkody i wchodzi w skład odszkodowania w każdym wypadku, poza sytuacją, gdy poszkodowany jest podatnikiem VAT mającym prawo do jego odliczenia;
b) sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z zebranym materiałem dowodowym i ustalenie z
przekroczeniem swobodnej oceny dowodów że pozwany w chwili zdarzenia jak również ustalania wysokości odszkodowania nie był podatnikiem podatku VAT;
c) bezpodstawne zaniechania przeprowadzenia dowodu na okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zawnioskowanego przez pozwanego w piśmie z dnia 6 marca 2014 roku, poprzez zobowiązanie powoda do złożenia zaświadczenia odnośnie statusu płatnika VAT, dotyczącego relewantnego okresu;
d) ustalenie w sposób arbitralny, z pominięciem uzasadnienia takiego ustalenia, że pozwany samochodu nie naprawił (co wynika z treści uzasadnienia wyroku), co wobec ustaleń Sądu odnośnie rozumienia przepisów prawa materialnego było okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia;
- naruszenia art.§ 442 ust. 1 kodeksu cywilnegoRepubliki Czeskiej, poprzez nieprawidłowe uznanie, że kwota podatku VAT stanowi element szkody rzeczywistej także w przypadku gdy w rzeczywistości nie został on przez poszkodowanego zapłacony, o ile tylko nie był on podatnikiem podatku VAT.
W konkluzji pozwany sformułował wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie kwoty 2.557,35 złotych i oddalenie powództwa strony powodowej w pozostałym w zakresie (zaskarżonej apelacją kwoty 8.893,03 złotych),w zakresie zasądzenia odsetek wskazanie, że zasądzone zostają odsetki ustawowe obowiązujące w Republice Czeskiej, a także zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za obie instancje według norm przepisanych; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania z pozostawieniem mu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest niezasadna.
Ustalenia faktyczne, jak również ocena prawna przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Rejonowy, znajdują pełną akceptację Sądu Okręgowego.
Przystępując do rozważań nad zarzutami apelacji, w pierwszej kolejności należało ustosunkować się do zarzutu naruszeniaart. 1143 k.p.c., którego skarżący upatruje w nieprawidłowym jego zdaniem ustaleniu treści prawa obcego z pominięciem procedury zwrócenia się o stanowisko do Ministra Sprawiedliwości. Z poglądem tym nie można się zgodzić. Zachodzi bowiem potrzeba wyjaśnienia, że jakkolwiek przepisart. 1143 k.p.c.przewiduje dwojaki sposób ustalenia treści obcego prawa: 1) przez zasięgnięcie informacji w Ministerstwie Sprawiedliwości lub 2) wskutek przeprowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności dowodu z opinii biegłego, nie jest to zamknięty katalog środków, z których może skorzystać Sąd. W doktrynie przyjmuje się, że omawiany przepis postawia pewną swobodę wyboru środków pozwalających na poznanie treści obcego prawa. W literaturze wskazuje się także, że w celu stwierdzenia treści prawa obcego Sąd może sięgnąć do dzienników ustaw państw obcych, do publikacji naukowych lub komentatorskich (T. E.,Prawo obce..., s. 222). Może także posiłkować się orzecznictwem obcych sądów. W tym celu może korzystać zarówno z biblioteki, jak i z własnych zbiorów. Nie jest także wyłączone używanie zagranicznych stron internetowych, na których publikowane są treści ustaw lub orzecznictwo. Stanowisko pozwanego prezentowane w apelacji, z którego wynika, że Sąd ma w istocie obowiązek skorzystania ze środków przewidzianych wart. 1143 k.p.c.jest nieuzasadnione. Powołany przepis nie zobowiązuje Sądu do tego, aby w każdej sprawie, w której pojawia się problem znaczenia dla rozstrzygnięcia danej sprawy znajomości prawa obcego, Sąd był zobowiązany do zwracania o opinię biegłego lub stanowisko Ministra Sprawiedliwości. Co więcej, w postanowieniu z dnia 9 kwietnia 2015 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II CSK 550/14 ( publ. Program Komputerowy Lex nr 1677169) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, który Sąd Okręgowy w niniejszym składzie w pełni aprobuje, że tylko w sytuacji, gdy Sąd, korzystając z dostępnych mu środków we własnym zakresie nie jest w stanie ustalić treści prawa obcego powinien skorzystać z zagwarantowanej przepisemart. 1143 k.p.c.możliwości zwrócenia się o opinię biegłego lub stanowisko Ministra Sprawiedliwości. Z podobną sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, jako że pełnomocnik powoda złożył tłumaczenia orzeczeń Sądu Najwyższego Republiki Czeskiej wskazujących na sposób rozumienia przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie oraz treśćkodeksu cywilnegooraz ustawy regulującej zakres ubezpieczenia oc.
Nie zasługują na uwzględnienie także pozostałe zarzuty apelującego, które choć zostały ujęte w dość złożonej konfiguracji poprzez powołanie się na naruszenie odpowiednich przepisów prawa materialnego i procesowego, w istocie koncentrują się na próbie podważenia oceny prawnej Sądu I instancji co do objęcia zakresem odszkodowania kosztów podatku VAT, w sytuacji gdy poszkodowany nie udokumentował naprawy pojazdu na podstawie faktur.
Za trafną należy uznać konkluzję Sądu Rejonowego, który uznał, że powodowi należy się odszkodowanie z tytułu kosztów naprawy pojazdu wraz z podatkiem VAT. Miarodajne w tym względzie są orzeczenia czeskiego Sądu Najwyższego o sygn. akt 25 Cdo 977/2007 oraz 25C.(...)potwierdzające obowiązującą w prawie czeskim zasadę dyferencyjną w ramach ustalania odszkodowania nakazującą porównanie wartości majątku poszkodowanego przez i po zdarzenia. Z powołanych orzeczeń wynika także,że dla ustalenia wyokości odszkodowania nie ma prawnego znaczenia okoliczność, czy poszkodowany rzeczywiście naprawił rzecz. Jeśli poszkodowany nie jest płatnikiem VAT i nie mógł podatkowo odliczyć tego podatku przyznane jemu odszkodowanie obejmuje kwotę tego podatku. Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował normy prawa materialnego do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, albowiem powód w chwili zdarzenia powodującego szkodę jak i w chwili ustalania wysokości odszkodowania nie był płatnikiem podatku VAT.
Na koniec rozważań odnieść należy się także do podniesionej w apelacji kwestii zastrzeżonych w sentencji zaskarżonego wyroku odsetek od kwoty głównej, która co prawda nie została wyodrębniona w formie osobnego zarzutu apelacyjnego, ale także wymaga omówienia. W ocenie pozwanego skoro Sąd orzekł w oparciu o prawo materialne czeskie powinien zawrzeć także w treści wyroku wskazanie, że chodzi o odsetki ustawowe obowiązujące w Republice Czeskiej. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Skoro strona powodowa zażądała spełnienia świadczenia w złotych polskich, w sytuacji gdy z treści zobowiązania nie wynika sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, a pozwany nie sprzeciwił się temu żądaniu brak jest przeszkód do jego uwzględnienia i w konsekwencji zastrzeżenia odsetek ustawowych obowiązujących na terytorium RP.
Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy uznał, iż apelacja nie zawiera uzasadnionych argumentów mogących podważyć stanowisko Sądu Rejonowego, a tym samym jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł z mocyart. 98 § 1 k.p.c.w związku z § 6 pkt 4 § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. 2013.461 j.t ze zm. ). Na koszty te złożyła się kwota 600 złotych kosztów zastępstwa procesowego.