Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 589/15
Data wyroku: 2016-03-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Główczyński
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktV U 589/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia1 marca 2016 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Krzysztof Główczyński
Protokolant: star. sekr. sądowy Magdalena Teteruk
po rozpoznaniu w dniu1 marca 2016 r. w Legnicy
sprawy z wnioskuA. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o emeryturę
na skutek odwołaniaA. S.     
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia20 maja 2015 roku
znak(...)

      zmienia decyzję  Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia 20 maja 2015 roku, znak(...)w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyA. S.prawo do emerytury od dnia 01 kwietnia 2015 roku.

Sygn. akt VU 589/16

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 25 marca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówił wnioskodawcyA. S.prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że do 01 stycznia 1999 r. ubezpieczony nie udowodnił wymaganych 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 11 marca 2015 r. oraz złożonych w dniu 24 kwietnia 2015 r. dokumentów organ rentowy decyzją z dnia 20 maja 2015 r. ponownie odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury ze względu na udokumentowanie 9 lat, 2 miesięcy i 25 dni okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wobec wymaganych 15 lat. Jednocześnie, organ rentowy nie uznał za wykonywaną w szczególnych warunkach pracy ubezpieczonego w czasie od 02 czerwca 1986 r. do 31 stycznia 1998 r. wPrzedsiębiorstwie (...)wL., udokumentowanego świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 29 kwietnia 1998 r., ponieważ charakter pracy nie został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. oraz nie określono stanowiska pracy zgodnie z wykazem, działem, pozycją i punktem zarządzenia właściwego ministra, ponadto dołączona do wniosku dokumentacja źródłowa nie pozwala na stwierdzenie, że praca wykonywana była w kanałach remontowych.
W odwołaniu od decyzji z dnia 20 marca 2015 r. wnioskodawcaA. S.zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. ustawy emerytalnej orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzewniósł o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu wskazał, że pracę w szczególnych warunkach wykonywał wPrzedsiębiorstwie (...)wL., gdzie wykonywał pracę polegającą na naprawie taboru specjalistycznego do transportu żywca i mięsa w kanałach remontowych.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.wniósł o jego oddalenie, uzasadniając swoje stanowisko jak w decyzji z dnia 20 maja 2015 r.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
A. S.,ur. (...), wiek emerytalny 60 lat osiągnął w dniu(...)posiada na dzień 01 stycznia 1999 r. łącznie ponad 27 lat okresów składkowych i nieskładkowych, oraz nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Do dnia 01 stycznia 1999 r. udokumentował także w okresach od 01 stycznia 1976 r. do 05 marca 1985 r. i od 02 maja 1985 r. do 21 maja 1986 r., 9 lat, 2 miesiące i 25 dni pracy w szczególnych warunkach.
(n i e s p o r n e)

A. S.jest z wykształcenia po ukończeniu(...)szkoły zawodowej mechanikiem pojazdów samochodowych. W maju 1977 r. uzyskał dyplom mistrza w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych, zaś w czerwcu 1983 r. ukończył kurs mający na celu przygotowanie do zawodu kierowców wózków spalinowych. Pracę wPrzedsiębiorstwie (...)wL.wnioskodawca wykonywał od 02 czerwca 1986 r. W okresie od 02 czerwca 1986 r. wnioskodawca wykonywał pracę mechanika samochodowego. Z dniem 01 maja 1988 r., angażami z dnia 12 maja 1988 r., 24 marca 1989 r., 12 października 1989 r. i 27 lipca 1990 r., przyznanoA. S.dodatek za obsługę wózka widłowego typu(...). W angażach z 30 czerwca 1992 r., 31 sierpnia 1992 r., 31 lipca 1993 r., 30 kwietnia 1994 r., 31 sierpnia 1995 r. i 29 lutego 1996 r. pracodawca stwierdził fakt wykonywania przez ubezpieczonego pracy w I kategorii zatrudnienia. Z dniem 01 stycznia1996 r. powierzonoA. S.dodatkowo obowiązki kontrolera technicznego pojazdów samochodowych przed wyjazdem z bazy, zaś z dniem 01 lutego1998 r. powierzono obowiązki dozorcy.
D o w ó d: dokumenty w aktach osobowych wnioskodawcy.

A. S.pracę wykonywał na bazie transportu jako mechanik samochodowy. Na bazie transportu były 3 kanały remontowe i na tej bazie pracowało 12 – 14 mechaników.Zakłady (...)dysponowały takimi pojazdami jakJ.,S.,Ż.iN., samochody osobowe –F.iP., a także bardzo dużo ciągników rolniczych. W sumie było około 120 pojazdów. Wnioskodawca jako jedyny posiadał umiejętność naprawy autobusu. W czasie zmiany około 6 godzin wykonywał pracę w kanale remontowym. Wózek widłowy typu(...)służył do wyciągania około 90 % podzespołów remontowanych pojazdów. W czasie od 01 stycznia 1986 r. wnioskodawca na zmianę zR. P.co drugi miesiąc był kontrolerem technicznym pojazdów. W tym czasie ich czas pracy był dłuższy o 2 godziny.

    D o w ó d: zeznanie świadkaR. P., k. 37, e-protokół 00:07:00 – 00:27:00.

W świadectwie wykonywania pracy zaliczonej do I kategorii zatrudnienia z dnia 29 kwietnia 1998 r. stwierdzono fakt wykonywania przezA. S.wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy mechanika samochodowego, wymienionej w Dziale XIV poz. 12, pkt 1 zarządzenia Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1986 r.
d o w ó d: świadectwo, k. 4.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie albowiem w świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału ustalenie zaskarżonej decyzji wskazujące na brak wymaganych co najmniej 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest uzasadnione.
Zgodnie z treścią przepisuart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 tj. 25 lat dla mężczyzn. Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie zaś z treścią przepisuart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1. Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj.rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Przy czym, zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy, o których mowa powyżej, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Zgodnie z  § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. z 1983 r., Nr 10, poz. 49) okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Przewidziane w  § 22 powołanego rozporządzenia ograniczenia dowodowe dotyczą wyłącznie postępowania przed organami rentowymi. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, wnioskodawca może udowadniać okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego(por. wyrok SN z dnia 02.02.1996 r., II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239).
W sprawie bezspornym był fakt iż na dzień 01.01.1999 r. wnioskodawca wykazał wymagane 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, ukończył 60 lat, nie był członkiem OFE.
Sporną kwestią wymagają ustalenia Sądu było natomiast to, czy wnioskodawca posiadał nadto 15 lat pracy w szczególnych warunkach; według ustaleń zaskarżonej decyzji wnioskodawca nie udokumentował żadnego okresu wykonywania pracy w takich warunkach.
W przekonaniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczony nie spełnił warunków wskazanych w treści przepisuart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychponieważ nie udokumentował 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji organ rentowy nie uznał wskazanego w niej okresu pracy jako wykonywanego w szczególnych warunkach.
Na wstępie należy wskazać, żeA. S.był zatrudniony wZakładach (...)wL.zgodnie z posiadanym wykształceniem, w charakterze mechanika samochodowego i jest to okoliczność niesporna. W świetle podniesionych w uzasadnieniu decyzji z dnia 20 maja 2015 r. argumentów, jedyną i bezpośrednią przyczyną odmowy uznania spornego okresu jako pracy w szczególnych warunkach była niezgodność wskazanego w świadectwie z dnia 29 kwietnia 1998 r. charakteru pracy ściśle z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. a także określenie stanowiska pracy zgodnie z wykazem, działem, pozycją i punktem zarządzenia resortowego, jak również dokumentacja źródłowa nie pozwala stwierdzić, że praca wykonywana była w kanałach remontowych.
W tym zakresie należy wskazać, że nazwa zajmowanego przez wnioskodawcę stanowiska nie ma znaczenia w świetle przepisów cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z 07 lutego 1983 r. W rozporządzeniu tym jest bowiem mowa o wykonywaniu prac w szczególnych warunkach, a nie o zatrudnieniu na stanowiskach zaliczanych do szczególnych. W wykazie A stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia zawarto wykaz prac w szczególnych warunkach i w poszczególnych działach oraz pozycjach określono rodzaj prac, a nie nazwy stanowisk. Z tego względu należało przede wszystkim rozważyć, jakiego rodzaju prace wnioskodawca wykonywał w spornym okresie, w szczególności czy ubezpieczony wykonywał prace wymienione w stanowiącym załącznik do wskazanego wyżej rozporządzenia wykazie A, Dział XIV, poz. 16, tj. prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych.
W świetle zebranego w sprawie materiału, w okresie od 02 czerwca 1986 r. do 31 stycznia 1998 r. ubezpieczony wykonywał prace polegające na naprawie pojazdów samochodowych i prace te wykonywał przede wszystkim w kanałach remontowych i w ograniczonym zakresie, poza nimi. Należy zauważyć, iż praca mechanika w kanale nigdy nie trwa faktycznie, efektywnie „pełnych” 8 godzin, jednak czasem pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze nie jest czas, w którym praca ta jest efektywnie rzeczywiście wykonywana, lecz czas, w którym pracownik pozostaje w gotowości do świadczenia na rzecz pracodawcy pracy tego rodzaju (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt Aua 1366/14,

    LEX nr 16650039).W realiach rozpoznanej sprawyA. S.we wskazanym wyżej okresie pozostawał w gotowości do świadczenia pracy polegającej na naprawie pojazdów mechanicznych, w kanałach remontowych. Ze swej istoty praca ta wykonywana jest w odpowiednio przystosowanym warsztacie, którego koniecznym elementem są kanały remontowe. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału,Zakłady (...)wL.dysponowały trzema takimi kanałami. Posiadając nie tylko formalne przygotowanie zawodowe ale także wieloletnie doświadczenie zawodowe, wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace mechanika samochodowego przy naprawie pojazdów samochodowych, jak wynika z zeznań świadka, wykonywane przede wszystkim w kanale remontowym. Oceny tej nie zmienia ustalony w sprawie fakt, że wnioskodawca obsługiwał wózek widłowy typu(...). Jak wynika bowiem z zeznań świadka, wózek widłowy był używany wyłącznie w celu demontażu/montażu ciężkich podzespołów remontowanych pojazdów mechanicznych. Obsługa wózka widłowego pozostawała zatem w bezpośrednim związku z naprawą pojazdów i ograniczała się do demontażu/montażu podzespołów, przede wszystkim pojazdów ciężarowych. Wykonywanie niektórych czynności poza kanałem remontowym immanentnie związanych z pracami podstawowymi realizowanymi w kanale, nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze świadczył pracę w warunkach szkodliwych wymienioną w wykazie A dziale XIV poz. 16 stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 09 maja 2014 r., sygn. akt 1936/13;

    Biul.SAKa2014/4/31-32).Ustalone zatem w sprawie fakty w powiązaniu z powyższymi rozważaniami uzasadniają ocenę, żeA. S.we wskazanym wyżej okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, dział XIV, poz. 16. Powyższe sprawia, że ubezpieczony wykazał wymagane 15 lat okresów wykonywania prac w szczególnych warunkach i tym samym spełnił wszystkie przesłanki określone przepisami art. 184 ustawy emerytalnej, warunkujące prawo do emerytury wcześniejszej.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Sąd uwzględnił dostatecznie uzasadnione odwołanie i na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok i orzekł co do istoty sprawy.