Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 946/15
Data wyroku: 2016-02-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Irena Mazurek, SSA I rena Mazurek, Alicja Podczaska, Ewa Preneta-Ambicka
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art 184 i 32 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Teza: Stanowisko kierownika budowy jest zawsze kwalifikowane , jako stanowisko osoby sprawującej funkcję administracyjno - zarządzające na budowie w efekcie nadzór techniczny kierownika budowy nie jest zwiazany z bezpośrednim nadzorem procesu budowlanego na poszczególnych stanowiskach , a z zarządzaniem całym procesem budowlanym .

Sygn. akt

III AUa 946/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia3 lutego 2016 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:

SSA Irena Mazurek

Sędziowie:

SSA Alicja Podczaska (spr.)
SSO del. Ewa Preneta-Ambicka

Protokolant

st.sekr.sądowy Elżbieta Stachowicz

po rozpoznaniu w dniu3 lutego 2016 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuK. P.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o emeryturę
na skutek apelacji wnioskodawcy
od wyrokuSądu Okręgowego w Tarnobrzegu
z dnia21 lipca 2015 r.sygn. aktIII U 1312/14

o d d a l a apelację.

UZASADNIENIE
Decyzją z 30.10.2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwR.po rozpoznaniu wnioskuK. P.odmówił ustalenia prawa do emerytury. Jako podstawę prawną decyzji powołał ustawęz 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ( Dz. U. z 2013 r. poz. 1440ze zm. ) orazRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8 poz. 43 ze zm. ) .
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy powołując się na art. 184 wymienionej ustawy wskazał, że wnioskodawca nie udowodnił 15 lat zatrudnieniaw szczególnych warunkach.Za taką pracę nie uznano okresów zatrudnienia w(...)od 01.07.1987 r. do 17.10.1990 r. i od 27.12.1990 r. do 31.12.1998 r. , ze względu na nie wystarczające ich udokumentowanie. Przyjęto za udowodniony na dzień 01.01.1999 r. ogólny staż pracy w wymiarze 25 lat 3 miesiące i 5 dni okresów składkowych i nieskładkowych w tym 8 lat 7 miesięcy i 1 dzień stażu pracyw warunkach szczególnych.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawcaK. P.wniósł o przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury w związku z pracąw warunkach szczególnych. Wskazał, że sporne okoliczności dotyczące wykonywanej pracy mogą potwierdzić zawnioskowani świadkowie.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, przywołując tą samą argumentację, która legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał , że nie uwzględnił jako pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia wykonywanego w(...). ( świadectwo wydane przez(...)) w okresach od 01.07.1987 r. do 17.10.1990 r. oraz od 27.12.1990 r. do 31.12.1998 r. na stanowisku zastępcy kierownika, kierownika robót rurociągowych, kierownika robót i kierownika budowy.
Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny sprawy : wnioskodawcaK. P.,ur. (...), w dniu 02.09.2014 r. wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o emeryturę dokumentując okresy pracy w warunkach szczegól nych świadectwami wydanymi przez(...)wK.i(...). wW..
W okresach od 01.07.1987 r. do 17.10.1990 r. i od 27.12.1990 r. do 31.12.1998 r. wnioskodawca zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracyw(...). kolejno na stanowiskach :
- od 01.07.1987 r. do 6.10.1989 r. – zastępcy kierownika na budowie(...)S. W.
- od 07.10.1989 r. do 17.10.1990 r. – kierownika robót rurociągowych na budowie(...)wI.
- od 27.12.1990 r. do 31.12.1994 r. – kierownika robót na budowie(...)
- od 01.01.1995 r. do 31.12.1998 r. – kierownika budowy na budowie(...)
Sąd Okręgowy szczegółowo określił zakres obowiązków wnioskodawcy na poszczególnych stanowiskach pracy, opierając się m.in. na zeznaniach świadków i samego wnioskodawcy oraz dokumentach z akt osobowych.
Sąd ustalił, że do zakresu obowiązków wnioskodawcy na stanowisku kierownika budowy należało m.in. . : organizowanie i kierowanie pracą podległych pracowników zatrudnionych na budowie w tym zarządzanie budową poprzez podległych kierowników niższego szczebla , mistrzów oraz innych pracowników , nadzorowanie i kontrolowanie brygad roboczych za pośrednictwem podległych kierowników niższego szczebla , ustalanie z inwestorem ( klientem ) wynagrodzenia za roboty przed ich rozpoczęciem , sprawdzanie dokumentacji technicznej przed rozpoczęciem robót , analizowanie stopnia zaawansowania wszystkich prac wykonywanych przed podległych pracowników , kontrolai ocena wyników pracy pracowników , wnioskowanie tworzenia stanowisk pracy , przedstawianie propozycji w sprawie osobowej obsady , ustalanie zakresów czynności dla podległych pracowników , wnioskowanie nagradzania lub karania podległych pracowników , sporządzanie planu urlopów podległych pracowników i dopilnowanie jego realizacji , koordynacja prac podwykonawców , uzgadnianie planów operatywnych i harmonogramów wykonywania robót, uzgadnianie warunków technicznych rozpoczęcia robót , planowanie , koordynowanie i kontrola robót prowadzonych na budowie , sprawowanie nadzoru i  kontroli nad terminowym wykonywaniem robót , planem operatywnymi zleceniami roboczymi , nadzór nad przebiegiem procesu produkcyjnego , zlecanie wykonywania czynności kontrolnych w sferze jakości wykonywanych robót , pełnienie nadzoru nad prowadzeniem dokumentacji budowy , dziennika budowy i księgi obmiaru robót , ostateczne rozliczanie robót po ich zakończeniu , nadzorowanie przestrzeganiakodeksu pracy, regulaminu pracy przez podległych pracowników , przestrzeganie i egzekwowanie obowiązujących przepisów bhp i p. poż . w kierowanej jednostce produkcyjnej . Jako zastępca kierownika wykonywał również obowiązki z zakresu wyższego nadzoru podlegając kierownikowi i sprawując nadzór przez dozorujących mistrzów .
Do zakresu obowiązków wnioskodawcy na stanowisku kierownika robót należało organizowanie i kierowanie pracą podległego zespołu pracownikóww sposób zapewniający należyte wykorzystanie maszyn , urządzeń oraz materiałów i gwarantujący planowe i terminowe wykonanie zadań , prowadzenie robót zgodnie z dokumentacją techniczną oraz zgodnie z przepisamiprawa budowlanego, organizowanie i kontrolowanie stanowisk pracy zgodnie z dokumentacją techniczną , instruowanie pracowników o sposobie wykonania powierzonych im zadań , udzielanie im rad i wskazówek , dbanie o terminowośći wysoką jakość wykonywania zadań przez kierowany zespół pracowników przez dopilnowanie przestrzegania instrukcji technologicznych , systematyczne szkolenie w zakresie metod pracy , kontrolowanie jakości wykonywanej pracy , zapewnienie pełnego i właściwego wykorzystania czasu pracy , przestrzeganie dyscypliny pracy , zakładowego regulaminu pracy przez sprawdzanie obecności pracowników na stanowiskach pracy w ciągu całej zmianyoraz niedopuszczanie do pracy osób niezdolnych do pracy.
Pracując na stanowisku kierownika budowy wnioskodawca podlegał bezpośrednio zarządowi spółki , a w trybie nadzoru i kontroli dyrektorowi ds. realizacji i handlu , natomiast podporządkowani mu byli bezpośrednio w trybie nadzoru i kontroli: pracownicy nadzoru technicznego , kierownicy magazynów i administracji , zatrudnieni na kierowanych budowach wraz z podległymi im pracownikami. Jako kierownik robót podlegał bezpośrednio kierownikowi budowy w trybie nadzoru i kontroli , dyrektorowi oraz jego zastępcom . Podporządkowani mu byli bezpośrednio majstrowie , a trybie nadzoru i kontroli kierownik obiektu wraz z zespołem podległych pracowników .
(...). prowadził równolegle roboty na terenie(...)W elektrowni podlegli wnioskodawcy pracownicy zajmowali się remontem kotłów energetycznych do produkcji energii elektrycznej i cieplnej , turbin , elektrofiltrów , sprężarkowi a także montażem , demontażem urządzeń i konstrukcji , zaś w hucie zajmowali się remontem pieców hutniczych , obrotowych na walcowni , instalacji ciągłego odlewania stali , urządzeń transportowych , wykonując pracę na stalowni , walcowni , odlewni żeliwa , a jedynie sporadycznie tam , gdzie odbywała się obróbka skrawaniem. Pracownicy na wydziałach hutniczych remontowali kadzie ,piecokadzie i suwnice.
W czasie dużych remontów wnioskodawca nadzorował ok. 100 pracowników , zaś przy mniejszych pracach ok. 30 osób. W okresie od 1987 r. do1998 r. podlegali mu mistrzowie , brygadziści , monterzy , spawacze , pracownicy narzędziowni , pracownicy transportu oraz elektrycy , zaś na stanowisku kierownika budów również kierownicy wyższego szczebla : kierownicy robót , obiektów , magazynów. Jako kierownik budowy dodatkowo miał obowiązek stałego kontaktu ze służbami inwestora w sprawach właściwego montażu , remontu , zakresu remontu , jego harmonogramu , spraw bhp . Jako kierownik informował przełożonych o postępach remontu , problemach z remontem . Jako zastępca kierownika , kierownik robót i budowy zajmował się dokumentacją techniczną , sprawdzał raporty . Wymienione czynności wykonywał stalei w pełnym wymiarze czasu pracy .
Podlegli wnioskodawcy mistrzowie zajmowali się kontrolą dyscypliny pracy , organizacją stanowisk pracy , nadzorowali swoje brygady pod względem dyscypliny pracy , a także sprawowali nadzór techniczny w zakresie prawidłowości montażu urządzeń .
W dużej brygadzie powyżej 20 osób, brygadzista nie wykonywał swoich obowiązków jak inni członkowie brygady , tylko nadzorował podległych pracowników , zaś w mniejszych brygadach brygadziści wykonywali prace tak jak inni członkowie brygad .
Wnioskodawcy podlegały również służby przygotowania produkcji , które zajmowały się sprawdzaniem prawidłowości wydania dokumentacji technicznej oraz zamawianiem materiałów w firmach zewnętrznych i w ramach zakładu .  Tym służbom odwołujący się nie wydawał poleceń , natomiast sporządzał notatki dotyczące zaawansowania pracy , harmonogramu pracy i prawidłowości remontu .
Pracując na stanowisku kierownika robót rurociągowych na budowie Elektrowni w Iranie od 7.10.1989 r. do 17.10.1990 r. wnioskodawca nadzorował inwentaryzacje szkód wojennych w elektrowni oraz remont i wymianę zniszczonych urządzeń elektrowni . W czasie inwentaryzacji podlegało mu 5-6 pracowników , zaś w czasie remontu podlegało mu 3-4 brygady monterów i spawaczy . W tym okresie nie było mistrzów .
W spornych okresach w elektrowni i w hucie wnioskodawca miał do dyspozycji pakamerę , gdzie odbywał poranne odprawy , przechowywał dokumentację , wykonywał kontrolę harmonogramu pracy oraz czytał dokumentację.
W dniu 22.06.2014 r.(...)., następca prawny(...), wydał wnioskodawcy świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych gdzie zaznaczył , że odwołujący się w okresach od 1.07.1987 r. do 17.10.1990 r. i od 27.12.1990 r. do 31.12.1998 r., pracując na stanowiskach : zastępcy kierownika , kierownika robót rurociągowych , kierownika robót , kierownika budowy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace : kontrola międzyoperacyjna , kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno- techniczny na wydziałach i oddziałach , w których jako podstawowe wykonywane są prace :
- przy montaży konstrukcji metalowych na wysokości wymienione w wykazie A dział V poz. 5 pkt 1 i 2 Rozporządzenia RM z 7.02.1983 r. ,
- przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych wymienione w Wykazie A dział II poz.4,30, 32, 34 rozporządzenia ,
- przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowowodorowym, wymienione w wykazie A dział XIV poz. 12 pkt 1 rozporządzenia .
Dokument ten potwierdzał , że wykonywał on prace wymienione w wykazie A dział XIV poz. 24 pkt 1 stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1.08.1983 r.w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych , na których są wykonywa ne prace w szczególnych warunkach , uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę .
W ocenie Sądu wyniki przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego nie pozwoliły na ustalenie , że na dzień 01.01.1999 r. wnioskodawca wykazał 15 lat przepracowanych w pełnym wymiarze w warunkach szczególnych.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w Wykazie A Dział XIV poz. 24 zalicza do prac wykonywanych w warunkach szczególnych kontrolę międzyoperacyjną , kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno – techniczny na oddziałach i wydziałach , w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w Wykazie .
Sąd Okręgowy nie uznał jako pracy w warunkach szczególnych wykonywanej stale i w pełnym wymiarze , okresu zatrudnienia wnioskodawcy w(...)od 1.07.1987 r. do 17.10.1990 r. i od 27.12.1990 r. do 31.12.1998 r. na stanowiskach: zastępcy kierownika , kierownika robót rurociągowych , kierownika robót , kierownika budowy .
Odwołujący zeznał , że w latach 1987 - 1998 podlegali mu poza pracownikami produkcyjnymi , tj. monterami , spawaczami również mistrzowie i brygadziści . To waśnie mistrzowie zajmowali się kontrolą dyscypliny pracy , organizacją stanowisk pracy , nadzorowali swoje brygady pod względem dyscypliny pracy , a także sprawowali nadzór techniczny w zakresie prawidłowości montażu urządzeń , natomiast brygadziści rozdzielali pracę na stanowiska pracy.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania wnioskodawcy w tym zakresie , gdyż były konsekwentne , spójne i wyczerpujące . Zeznania wnioskodawcy odnośnie sprawowania bezpośredniego nadzoru nad podległymi mu pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach w świetle dowodów zawartych w jego aktach osobowych w tym zakresów obowiązków , nie mogą zdaniem Sądu stanowić podstawy dokonania ustaleń faktycznych ze względu na sprzecznośćz innymi dowodami.
Świadkowie wprawdzie zeznali, że w latach 1987-1998 nie byłomistrzów , a wnioskodawca sprawował bezpośredni nadzór nad pracownikami produkcyjnymi ( monterami , spawaczami ) , jednakże zeznania te jako sprzeczne z zeznaniami wnioskodawcy i zapisami w jego aktach osobowych zdaniem Sądu nie zasługiwały na wiarygodność.
Zeznaniom świadków co do zakresu obowiązków wnioskodawcy w spornych okresach i braku mistrzów na budowach przeczą nie tylko zeznania wnioskodawcy , również zapisy w jego aktach osobowych , zawarte w nich zakresy obowiązków , odpowiedzialności i uprawnień na stanowiskach : zastępcy kierownika , kierownika robót rurociągowych , kierownika robót i kierownika budowy . Wynika z nich , że do obowiązków wnioskodawcy należało m.in. organizowanie , zarządzanie i kierowanie pracą podległych pracowników zatrudnionych na budowie poprzez podległych kierowników niższego szczebla , mistrzów oraz innych pracowników . Odwołujący się w spornych okresach odpowiadał za szeroko rozumianą organizację i wykonawstwo powierzonych mu robót czy budowy tj. za terminowe i jakościowe ich wykonanie , musiał dbaćo zaopatrzenie materiałowe i sprzętowe . Odpowiadał za szeroko rozumianą koordynację i wykonawstwo wszystkich robót wykonywanych na budowie ,a nie tylko za dozorowanie robót . Odpowiadał za właściwą gospodarkę materiałową , pełne wykorzystanie czasu pracy , rozplanowanie robót , ich koordynację , organizację placu budowy .
Z zakresu czynności wnioskodawcy nie wynika , aby wykonywałon bezpośredni nadzór , czy dozór inżynieryjno- techniczny. Wnioskodawca zeznał wprawdzie , że podlegali mu bezpośrednio monterzy i spawacze oraz że zdarzało się , że nie miał mistrzów , ale zakresy jego czynności zawarte w aktach osobowych , w ocenie Sądu świadczą o tym , że zakres jego obowiązków był daleko szerszy , niż wykonywanie stale i w pełnym wymiarze bezpośredniego dozoru inżynieryjno - technicznego nad wymienianymi przez niego stanowiskami pracy. Dlatego też Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawcy ,w których twierdził , że jako zastępca kierownika , kierownik robót rurociągowych, kierownik robót , kierownik budowy w okresach zatrudnienia od 1.07.1987 r. do 17.10.1990 r. oraz od 27.12.1990 r. do 31.12.1998 r. wykonywał kontrolę międzyoperacyjną , kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno – techniczny o którym mowa w wykazie A Dział XIV poz. 24 Rozporządzenia. Pracę na w/w stanowiskach można zdaniem Sądu uznać jedynie za szeroko rozumiany nadzór inżynieryjno -techniczny, a więc kierowanie budową  i robotami na wszystkich odcinkach , co nie jest równoznaczne z bezpośrednim dozorem inżynieryjno – technicznym .
Sąd oddalił wniosek o powołanie biegłego z zakresu bhp uznając , że do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie są wymagane wiadomości specjalne ,o których mowa wart. 278 § 1 k. p. c.Praca w szczególnych warunkach tow istocie określona sytuacja faktyczna , natomiast o kwalifikacji prawnej decyduje Sąd .
Dokonując takiej oceny prawnej, Sąd Okręgowy stwierdził , iż w wymienionych w pkt. 24 Działu XIV Wykazu A Rozporządzenia czynnościach ogólnie pojętej kontroli lub dozoru inżynieryjno – technicznego na oddziałach i wydziałach , w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w Wykazie , chodzi o czynności polegające na bezpośrednim dozorze i bezpośredniej kontroli procesu pracy na stanowiskach pracy wykonywanej w warunkach szczególnych . Jeśli nad danymi stanowiskami pracy sprawują bezpośredni dozór brygadziści i mistrzowie , to nie może być mowy o sprawowaniu tego bezpośredniego dozoru jeszcze przez inne osoby zatrudnione na stanowiskach kierowniczych , pomocniczych ( por .: wyrok SN z dnia 24.IX.2009 r. II. UK 31/09 wraz z uzasadnieniem , LEX Nr 559949 ). Wnioskodawca będąc zastępcą kierownika , kierownikiem robót rurociągowych , kierownikiem robót , kierownikiem budowy wykonywał wszelkie czynności organizacyjne , nadzorcze , zaopatrzeniowe , kadrowe niezbędne dla terminowego , prawidłowego , tj. zgodnego z dokumentacją techniczną , polskimi normami oraz bezpiecznego wykonania powierzonych mu budów i robót . Sprawował więc szeroko rozumiany nadzór inżynieryjno – techniczny , natomiast dozór był sprawowany przez mistrzów i brygadzistów .
Dlatego w ocenie Sądu OkręgowegoK. P.nie udowodnił, aby stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez co najmniej 15 lat wykonywał pracę w warunkach szczególnych  , tym samym nie spełnił wszystkich , ustawowych warunków do przyznania spornego świadczenia emerytalnego . Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu wyrokiem z dnia 21 lipca 2015 r. oddalił odwołanie.
Powyższy wyrok zaskarżył apelacją wnioskodawca, zarzucając :
- naruszenie prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o rentach i emeryturach z FUS w związku z § 1 i 4 rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ,
- błędną wykładnię art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturachi rentach z FUS w związku z treścią wykazu A Dział XIV poz. 24 , stanowiącego załącznik do rozporządzenia RM z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , w zakresie bezpośredniego nadzoru , czy też bezpośrednie dozoru inżynieryjno-technicznego , nad pracownikami produkcyjnymi ,
- naruszenieart. 233 k. p. cpoprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów wskutek odmówienia wiarygodności zeznaniom świadków oraz rażące naruszenie przepisów postępowania wskutek naruszenia zasady wszechstronnego rozważenia zebranych w sprawie dowodów .
Apelacja zawiera wniosek o zmianę skarżonego wyroku przez uwzględnienie odwołania wnioskodawcy oraz zasąd zenie kosztów postępowania , ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z zaliczeniem kosztów postępowania apelacyjnego jako części kosztów w sprawie .
Organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji .

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
Apelacja wnioskodawcy jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu , zaskarżony wyrok jest bowiem wyrokiem trafnym i odpowiadającym prawu. W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie występują jakiekolwiek przesłanki zaskarżenia mogące wyrok ten wzruszyć , w szczególności te , które Sąd II instancji ma na uwadze z urzędu (art. 378 § 1 k. p. c) .
Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia faktyczne , jak też ocenę prawną sprawy , poczynione przez Sąd Okręgowy . Sąd ten bowiem przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe w trakcie którego szczegółowo ustalił poszczególne stanowiska zajmowane przez wnioskodawcę oraz zakres jego obowiązków wykonywanych w spornych okresach pracy Sąd dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego wskazując czy , i w jakim zakresie , a także z jakich przyczyn uznał go za wiarygodny , a w jakim odmówił mu wiary .
Nie sposób przyjąć, iż tak dokonana ocena dowodów jest oceną dowolną i narusza dyspozycjęart. 233 § 1 k. p. c .Wnioski , które Sąd I instancji wywiódł ze zgromadzonego materiału dowodowego były uzasadnione . Ocena materiału dowodowego w przekonaniu Sądu Apelacyjnego jest swobodna , ale nie dowolna i nie narusza granic zakreślonych treścią przepisuart. 233 § 1 k. p. c .
Wnioskodawca domagał się przyznania  emerytury  wynikającej z treściart. 184 i  art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o  emeryturach  i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychktóry stanowi , że ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. , zatrudnionym w  szczególnych warunkach  lub w  szczególnym  charakterze , przysługuje  emerytura  w wieku niższym niż określony wart. 27. Z koleiart. 184pozwala stosowaćart. 32do osób urodzonych po 1 stycznia 1949 r., pod  warunkiem  , iż do 31 grudnia 1998 r. osiągnęli wymagany okres składkowy i nieskładkowy oraz okres pracy w  warunkach szczególnych  . Definicję ustawową „ pracy w  szczególnych warunkach " zawieraart. 32 ust. 2wyżej powołanej ustawy .Zgodnie z tym przepisem , za pracowników zatrudnionych w  szczególnych warunkach  uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia . Pracę taką pracownik musi wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku przez okres co najmniej 15 lat , a to zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie „dotychczasowymi przepisami” tj.rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w  szczególnych warunkach  lub w  szczególnym  charakterze.
Oceny , czy dana praca wykonywana jest w  szczególnych warunkach  dokonuje się w oparciu o przepisy tego rozporządzenia , przez przyporządkowanie wykonywanej przez ubezpieczonego pracy do rodzajów prac wymienionych w załączniku – wykazie A .
Sąd Okręgowy w Rzeszowie czyniąc ustalenia w tym zakresie ostatecznie przyjął , że wnioskodawca wykonując pracę w(...)od 01.07.1987 r. do 17.10.1990 r. i od 27.12.1990 r. do 31.12.1998 r. na stanowisku zastępcy kierownika , kierownika robót rurociągowych , kierownika robót i kierownika budowy , nie wykonywał jej w warunkach szczególnych w rozumieniu powołanych wyżej przepisów .
Z oceną tą należy się zgodzić . Sąd I instancji prawidłowo bowiem przyjął, że wnioskodawca nie dowiódł , aby stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę polegającą na kontroli międzyoperacyjnej , kontroli jakości produkcji i usług oraz aby sprawował dozór inżynieryjno – techniczny na oddziałach i wydziałach , w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie ( Wykaz A , dział XIV , poz. 24 ) . Podkreślić w tym miejscu należy , że warunkiem zaliczenia pracy w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze do stażu zatrudnienia wymaganego do nabycia emerytury w niższym wieku emerytalnym jest wykonywanie konkretnego zatrudnienia przy pracach nomenklaturowo wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. Oznacza to , że nie każdy pracownik , który sprawuje jakiekolwiek prace na wydziałach ( oddziałach ) , na których jako podstawowe wykonywane są prace szczególne wymienione w wykazie do tego rozporządzenia , był zatrudniony w szczególnych warunkach pracy w rozumieniu tego aktu prawnego ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 kwietnia 2013 r. I UK 564/12 ) . Nie jest zatem wystarczające dla zaliczenia danego okresu pracy do stażu zatrudnienia wymaganego do nabycia emeryturyw niższym wieku emerytalnym jedynie przebywania w spornym okresiew szkodliwym dla zdrowiu środowiska pracy , co wywodzi w treści apelacji wnioskodawca . Zauważyć w tym miejscu również należy , że okoliczności tej nie dowodzi również uzyskiwanie wypłacanego przez pracodawcę dodatku pieniężnego za pracę w szkodliwych warunkach ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 2013 r. II UK 370/12 ) , a nawet treść świadectwa wykonywania pra cy w szczególnych warunkach . Co do tego ostatniego w uzupełnieniu wywodów Sądu pierwszej instancji wskazać należy , że dokument taki , nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 k. p. c., lecz dokumentem prywatnym w rozumieniuart. 245 k. p. c.Nie korzysta zatem z domniemania prawdziwości , i nie ma do niego zastosowania procedura opisana wart. 252 k. p. c.Świadectwo pracy – w tym świadectwo pracy w szczególnych warunkach , podlega – jako dokument prywatny , kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów jak i prawidłowości wskazanej w nim podstawy prawnej . Nie jest to dokument abstrakcyjny , w związku z czym winien znajdować oparcie w posiadanej przez zakład pracy dokumentacji , a w przypadku jej brakuw innych dowodach . Skoro zaś w rozpoznawanej sprawie treść wskazywanego przez wnioskodawcę świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach , nie znalazła odzwierciedlenia w wynikach przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego , należało odmówić mu waloru wiarygodności .
Sposób kwalifikowania czynności pracowniczych , jako „prac różnych” wymienionych pod poz. 24 w dziale XIV wykazu A był wielokrotnie analizowany w orzecznictwie sądowym w którym wskazywano w szczególności na to , że zachodzi potrzeba odróżnienia czynności administracyjno – biurowych , ściśle związanych ze sprawowanym dozorem inżynieryjno – technicznym , od czynności , które nie pozostają w żadnym związku z tym dozorem i stanowią dodatkowe obowiązki . Czym innym jest bowiem wykonywanie czynności administracyjno – biurowych immanentnie związanych ze sprawowaniem dozoru inżynieryjno – technicznego , a czym innym wykonywanie w ramach zakresu obowiązków służbowych również innych czynności , niemających związkuz wykonywaniem bezpośredniego dozoru nad procesem produkcji . Wówczas , gdy wykonywanie takich „pozostałych” czynności w ramach zakresu obowiązków na danym stanowisku pracy uniemożliwia sprawowanie dozoru stalei w pełnym wymiarze czasu pracy , nie jest możliwe zaliczenie takiego okresu zatrudnienia do pracy w szczególnych warunkach ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2011 r., II UK 48/11 , LEX nr 1108485 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 20 marca 2013 r. , III AUa 1093/12 , LEX nr1314781) . Dlatego nie można uznać za pracę wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu w szczególnych warunkach czynności wykonywanych przez ubezpieczonego , który – będąc zatrudnionym na stanowisku kierownika robót – poza dozorem inżynieryjno – technicznym wykonywał także inne obowiązki niezwiązane ściśle z tym dozorem ( np. prowadzenie dokumentacji osobowej pracowników oraz dokumentacji robót ) , a bezpośredni dozór nad robotnikami zatrudnionymi na budowie sprawowali brygadziści , w stosunku do których kierownik był bezpośrednim przełożonym .Przy kwalifikowaniu pracy zgodniez punktem 24 działu XIV wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzeniaz dnia 7 lutego 1983 r. istotne jest bowiem , czy istnieje relacja funkcjonalna między obowiązkami pracownika a koniecznością sprawowania bieżącego dozoru nad pracownikami ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 13 czerwca2013 r. , III AUa 1254/12 , LEX nr 1324659 ) .
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się , że dozór inżynieryjno – techniczny  aby mógł być uznany za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - musi odpowiadać łącznie następującym warunkom:
1) musi być dozorem inżynieryjno-technicznym, czyli dozorem specjalistycznym, a nie dozorem wykonywanym w ramach pracowniczego podporządkowania kierownictwu pracodawcy ;
2) musi być sprawowany "na oddziałach i wydziałach", czyli powinien być wykonywany bezpośrednio w określonym, skonkretyzowanym środowisku pracy, w którym istnieje narażenie na czynniki o znacznej szkodliwości dla zdrowia lub powodujące znaczny stopień uciążliwości pracy albo wymagające wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia ;
3) powinien dotyczyć prac zgodnych z wykazami prac w szczególnych warunkach ( zawartymi w załącznikach do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. ) i wykonywanych bezpośrednio przez osoby, nad którymi sprawowany jest nadzór ;
4) musi być wykonywany stale przez osobę nadzorującą, czyli nie może mieć charakteru okazjonalnego ( peryferyjnego ) ;
5) powinien być sprawowany w pełnym wymiarze czasu, jaki obowiązuje osobę nadzorującą na zajmowanym przez nią stanowisku.
Okoliczności faktyczne ustalone w rozpoznawanej sprawie nie pozwalają uznać dozoru wykonywanego przez wnioskodawcę w trakcie zatrudnieniaw(...). za pracę , która odpowiadałaby wszystkimw / wymienionym wymaganiom. Z ustaleń faktycznych wynika , że skarżący nie sprawował bezpośredniego dozoru nad procesem produkcji na kierowanym przez siebie "oddziale" ( budowie) , gdyż taki dozór był sprawowany przez brygadzistów. Natomiast skarżący kierował pracą brygadzistów i ją nadzorował ,a prócz tego wykonywał także inne , liczne czynności organizacyjne przypisane zajmowanym przez siebie kolejno stanowiskom kierowniczym . Czynności te nie były ściśle związane ze sprawowanym dozorem , gdyż skarżący wykonywał zwierzchni nadzór kierowniczy nad prawidłową organizacją pracy i funkcjonowaniem powierzonej mu konkretnej budowy . Niewątpliwie była to inna rodzajowo praca niż stałe i w pełnym wymiarze czasu sprawowanie dozoru polegającego na bezpośrednim strzeżeniu prawidłowego toku produkcji i bezpieczeństwa zatrudnionych przy niej pracowników i innych osób .
Stanowisko kierownika budowy jest zawsze kwalifikowane , jako stanowisko osoby sprawującej funkcje administracyjno – zarządzające na budowiew efekcie – nadzór techniczny kierownika budowy nie jest związany z bezpośrednim nadzorem procesu budowlanego na poszczególnych stanowiskach pracy , a z zarządzeniem całym procesem budowlanym . Świadczy o tym znacznie szerszy zakres obowiązków służbowych oraz , co za tym idzie znacznie większa odpowiedzialność .
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny uznał , że Sąd Okręgowy rozpoznając przedmiotową sprawę nie dopuścił się zarzucanej apelacją obrazy przepisów prawa procesowego , czy materialnego . Zaskarżony wyrok jest bowiem trafny i nie narusza prawa . Z tych względów apelacja wnioskodawcy , jako pozbawiona uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych z mocyart. 385 k. p. c.podlega oddaleniu .