Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
V Wydział Karny
Sygnatura akt: V W 1479/16
Data wyroku: 2016-07-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Grzędziński
Słowa kluczowe: Wykroczenie
Podstawa prawna: art. 96 par 3 kw
Teza: Ukaranie

Sygn. akt VW 1479/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 lipca 2016 r.
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie V Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący SSR Piotr Grzędziński
Protokolant: st.sekr.sądowy Beata Jachnis
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2016 r. sprawy

1
B.D.c.J.iJ.ur. (...)wW.

obwinionej o to, że
w piśmie z dnia 24 sierpnia 2015r., będąc wspólnikiem reprezentującymspółkę (...). Spółka Jawna, która była właścicielem samochodu markiF.onr rej. (...), wbrew obowiązkowi na żądanie Straży Miejskiej nie wskazała komu powierzyła pojazd do kierowania lub używania w dniu 02 maja 2015r. ok. godz. 12.30,
tj. za wykroczenie zart. 96 § 3KW w związku zart. 78 ust. 4 Ustawy z dnia 20.06.1997 Prawo o ruchu drogowymDz. U. Nr 108 poz. 908 z późn zm.

2
T. D. (1)s.E.iB.ur. (...)wW.

obwinionego o to, że:
w piśmie z dnia 24 lipca 2015r., będąc wspólnikiem reprezentującymspółkę (...). Spółka Jawna, która była właścicielem samochodu markiF.onr rej. (...), wbrew obowiązkowi na żądanie Straży Miejskiej nie wskazał komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w dniu 02 maja 2015r. ok. godz. 12.30,
tj. za wykroczenie zart. 96 § 3KW w związku zart. 78 ust. 4 Ustawy z dnia 20.06.1997 Prawo o ruchu drogowymDz. U. Nr 108 poz. 908 z późn zm.

orzeka:

I
ObwinionychB.D.iT. D. (1)uznaje za winnych popełnienia zarzucanych im czynów i za to na podstawie art. 96 § 3 kw wymierza im kary po 200 (dwieście) złotych grzywny.

II
Zasądza od każdego z obwinionych na rzecz Skarbu Państwa kwotę po 30 (trzydzieści) złotych tytułem opłaty oraz kwotę po 100 (sto) złotych tytułem kosztów postępowania.

Sygn. akt V W 1479/16

UZASADNIENIE
Na podstawie zgromadzonego i ujawnionego w toku rozprawy głównej materiału dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 2 maja 2015 r. ok. godz. 12:38 przyul. (...)wW.Straż Miejska m.st.W.ujawniła wykroczenie polegające na postoju pojazdu markiF.onr rej. (...)w strefie zamieszkania w innym miejscu niż wyznaczone w tym celu, tj. czyn z art. 97 kw.
Z uwagi na powyższe Straż Miejska wezwała następnie właścicieli pojazduB.D.iT. D. (1)do wskazania kierującego pojazdem lub użytkownika pojazdu w wymienionym wyżej dniu. Wezwania te zostały odebrane przez adresatów. NastępnieB. D. (1)iT. D. (1)odpowiednio w dniach 24 sierpnia 2015 r. i 24 lipca 2015 r. złożyli pisemne oświadczenia, w których nie wskazali, komu powierzyli pojazd do kierowania lub używania w w/w dniu.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie:

1
częściowych wyjaśnień obwinionegoT. D.(k. 78) i obwinionejB. D.(k. 78)

2
notatki urzędowej k. 1, 18

3
zdjęć k. 2, 19

4
wezwań k. 3, 7, 10, 20, 25-26

5
potwierdzeń odbioru k. 4, 8, 11, 21, 27

6
pism k. 5, 9, 12, 22, 28

7
informacji z KRS k. 6, 24.

ObwinionyT. D. (1)nie przyznał się do zarzucanego mu czynu. Wyjaśnił, że nie wie, kto prowadził ten samochód, nie prowadził żadnego rejestru dotyczącego tego, kto wsiada za kierownicę. Dodał, że ma około ośmiu - dziewięciu samochodów i z auta mogło korzystać od 10 osób i więcej.
ObwinionaB. D. (1)nie przyznała się do zarzucanego jej czynu. Wyjaśniła, iż nie była w stanie powiedzieć, kto prowadził ten samochód; jest kilka samochodów i każdy z pracowników może do nich wsiąść. Dodała, że nie prowadzi rejestru w przedmiotowym zakresie.
Sąd zważył, co następuje:
Uwzględniając przeprowadzone i ujawnione w sprawie dowody, Sąd uznał, iż potwierdziły one ponad wszelką wątpliwość sprawstwo i winę obwinionych w odniesieniu do przypisanych im czynów.
Sąd odmówił przyznania waloru wiarygodności wyjaśnieniom obwinionych w głównym ich nurcie, sprowadzającym się do zaprzeczania swemu sprawstwu (wobec braku przeciwdowodu Sąd dał przy tym wiarę obwinionym co do liczby pojazdów, których są właścicielami oraz przybliżonej liczby pracowników). Takie twierdzenia stanowią jedynie linię obrony przyjętą przez obwinionych w celu uniknięcia ukarania za popełnione wykroczenie.
Przeprowadzone na rozprawie głównej dowody w postaci dokumentów, ze względu na swój charakter i rzeczowy walor, nie budziły wątpliwości co do ich wiarygodności oraz faktu, na którego okoliczność zostały sporządzone oraz ze względu na okoliczności, które same stwierdzały. Żadna ze stron nie kwestionowała przy tym ich zgodności ze stanem faktycznym, zaś Sąd nie znalazł powodów, które podważałyby ich wiarygodność. W związku z powyższym uczynił je podstawą dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych.
Należy na wstępie podkreślić, że w niniejszym postępowaniu niewątpliwe jest, iż wdniu 2 maja 2015 r. ok. godz. 12:38 przyul. (...)wW.ujawnione zostało wykroczenie drogowe polegające na postoju pojazdu markiF.onr rej. (...)w strefie zamieszkania w innym miejscu niż wyznaczone w tym celu, tj. czyn z art. 97 kw. Potwierdziły to zebrane w sprawie dowody w postaci notatki urzędowej /k. 1, 18/ oraz zdjęć /k. 2, 19/.
Nie ulega również wątpliwości, iż właściciele pojazdu markiF.onr rej. (...), tj. obwinieni, zostali skutecznie wezwani przez Straż Miejską m.st.W.do wskazania kierującego pojazdem lub użytkownika pojazdem w wymienionym wyżej dniu.
W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że twierdzenia obwinionych stanowią wyłącznie przyjętą przez nich linię obrony i obliczone są na uniknięcie odpowiedzialności za zarzucone czyny.
Zgodnie zart. 96 § 3kw, karze grzywny podlega ten, kto wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Wykroczenie określone wart. 96 § 3kw ma na celu m.in. ustalenie kierującego pojazdem w razie popełnienia przestępstwa lub popełnienia wykroczenia z udziałem tego pojazdu. Przepis ten odnosi się wprost do obowiązku wynikającego zart. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec.
Podkreślić wypada również, iż żądanie wskazania pochodzić winno od uprawnionego organu. Zgodnie ze znowelizowanym w 2010 r.art. 17 § 3 kpwiart. 129 ustawy Prawo o ruchu drogowym, straże miejskie posiadają uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach dotyczącychart. 96 § 3kw. Mogą one zatem żądać od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania, komu powierzyli pojazd do kierowania lub używania w określonym czasie. Stanowisko to jest zgodne również z orzecznictwem Sądu Najwyższego - w uchwale 7 sędziów – zasada prawna z dnia 30 września 2014 r. (sygn. akt I KZP 16/14, OSNKW 2014/11/80), wskazano, iż „Na podstawie przepisuart. 17 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia(Dz. U. z 2013 r., poz. 395 z późn. zm.), w brzmieniu po nowelizacjiustawą z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 225, poz. 1466), straży gminnej (miejskiej) przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia zart. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń”.
W niniejszej sprawie obwinieni nie wykazali, aby spełnione zostały powyższe przesłanki wymienione wart. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Należy podkreślić, że obwinionym po wezwaniu ich przez Straż Miejską do udzielenia odpowiedzi w trybieart. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowymnie przysługiwało tzw. prawo „do milczenia”; wystarczającym tu będzie przywołanie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30.11.2004 r. (sygn. I KZP 26/04, OSNKW 2004/11-12/102), w której jasno wskazano, że odpowiednie stosowanie - z mocyart. 41 § 1 k.p.s.w. - w postępowaniu w sprawach o wykroczenia przepisuart. 183 § 1 k.p.k., w jego brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 10.01.2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 17, poz. 155), nie oznacza, aby osoba przesłuchiwana w charakterze świadka (składająca oświadczenie dowodowe w tym charakterze) w sprawie o wykroczenie mogła uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli jej udzielenie mogłoby narazić osobę dla niej najbliższą na odpowiedzialność tylko za wykroczenie. Jednocześnie podkreślić należy, że obwinionym naówczas nie przysługiwało również żadne prawo do odmowy składania wyjaśnień, gdyż po otrzymaniu przedmiotowych wezwań nie mieli oni jeszcze statusu obwinionego czy podejrzanego o popełnienie wykroczenia – odwrotnie, zostali wezwani do udzielenia informacji na podstawie ustawy i mieli prawny obowiązek czynności tej dopełnić.
Identycznie nie można było uznać, aby podanie przez obwinionych, iż „pojazd jest powierzany jednocześnie wielu osobom”, czy „nie mam możliwości wskazać osoby kierującej w/w pojazdem we wskazanym terminie”, nie wyczerpywało znamienia nieudzielenia odpowiedzi na wezwanie. W ocenie Sądu udzielenie odpowiedzi wymijającej, bądź też zasłanianie się niepamięcią, może być uznane za przejaw zachowania sprawczego z art. 96 § 3 kw (podobnie postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt VIII Kz 444/12). Niewskazaniem osoby, której powierzony został pojazd do kierowania lub używania poprzez udzielenie odpowiedzi negatywnej będzie bowiem zarówno niewskazanie tej osoby, jak i stwierdzenie zobowiązanego, że nie wie on, w czyjej dyspozycji pozostawał pojazd w czasie zdarzenia (por. R.A. S., Wykroczenia drogowe. Komentarz,W. K.2011). W zakresie sprawstwa obojga obwinionych należy zauważyć, iż sposób ich postępowania w istocie miał na celu uniknięcie odpowiedzialności (lub uchronienie innej osoby) za popełnione wykroczenie drogowe. Należy tu zwrócić uwagę na trzy podstawowe okoliczności. Po pierwsze, obwinieni raczej celowo podali, że pojazd jest powierzany jednocześnie wielu osobom (co jest w zasadzie nieprawdopodobne), okoliczności tej w żaden sposób nie uszczegóławiając (nie precyzując i nie podając listy owych „wielu osób”), próbując jedynie znaleźć punkt zaczepienia do zniechęcenia organów postępowania wyjaśniającego do dalszego zajmowania się sprawą. Po drugie, obwinieni są właścicielami auta, osobami dorosłymi i poczytalnymi; nic przekonującego nie wskazuje, aby mogli oni mieć jakieś problemy z przyporządkowaniem pojazdu do właściwej osoby (szczególnie, że pojazd, który miał być powierzany pracownikom, był warty kilkanaście lub kilkadziesiąt tysięcy złotych i trudno uwierzyć, że tak wartościową rzecz udostępniano ot tak, bez zabezpieczenia ewentualnych roszczeń pracodawcy np. w razie uszkodzenia mienia, itp.). Po trzecie, wezwania doręczono obwinionym w czasie nieodległym od zdarzenia, eliminując tym samym niekorzystny w tym aspekcie upływ czasu. Należy wyraźnie zaakcentować, żeart. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowymprzewiduje obowiązek ustawowy (taki jak obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa w czasie jazdy czy obowiązek posiadania prawa jazdy przez kierującego) i na właścicielu pojazdu ciąży obowiązek jego realizowania (ewentualnego zasłaniania się niepamięcią w żadnym wypadku nie można uznać za skuteczne, przeciwnie, świadczy ono o zawinionej nieznajomości podstawowych przepisów w/w ustawy).
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu należało uznać obwinionych za winnych popełnienia zarzucanych im czynów, albowiem ich zachowanie wyczerpuje znamiona wykroczenia przewidzianego w art. 96 § 3 kw. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości w zakresie winyB.D.iT. D. (1), która została udowodniona.
Dokonując wymiaru kary Sąd kierował się dyrektywami wymiaru kary z art. 33 kw. Sąd brał zatem pod uwagę stopień społecznej szkodliwości czynu i cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do obwinionych. Sąd wziął również pod uwagę rodzaj i rozmiar szkód wyrządzonych wykroczeniem, stopień winy i zachowanie obwinionych.
Wykroczenie wskazane w art. 96 § 3 kw zagrożone jest karą grzywny. Orzeczone wobec obwinionych kary grzywny w wysokości po 200 zł zdaniem Sądu są odpowiednie do stopnia społecznej szkodliwości czynów obwinionych, wysokości ich dochodów oraz stopnia ich zawinienia i stanowić będą dolegliwość o charakterze represyjno - wychowawczym, zapobiegającym w przyszłości ponownemu łamaniu przez obwinionych porządku prawnego. Sąd jest zdania, iż poprzez orzeczenie kary grzywny, zrealizowane zostaną tak cele prewencji indywidualnej, która ma na celu przede wszystkim powstrzymanie sprawcy od tego typu zachowań w przyszłości, jak i prewencji generalnej, której zadaniem jest kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa i utwierdzanie jego prawidłowych postaw wobec prawa. Dodać należy, iż w sytuacji, gdy maksymalna sankcja karna za wykroczenie z art. 96 § 3 kw wynosi w zw. z art. 24 § 1 kw 5.000 zł grzywny, kary 200 zł grzywny nie są karami zbyt surowymi.
Orzeczenie o kosztach wobec obwinionych, tj. zryczałtowanych wydatkach postępowania oraz o opłacie, wydano na podstawieart. 118 § 1 kpww zw. z § 1 pkt 1 Rozp. Min. Sprawiedliwości z dnia 10.10.2001 r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia iart. 119 kpww zw. zart. 3 ust. 1 i art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych. Sąd zasądził od obwinionych na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania w wysokości po 100 zł i wymierzył im opłaty w wysokości po 30 zł, nie znajdując żadnych podstaw do zwolnienia obwinionych z w/w kosztów (obwinieni osiągają stałe dochody).