Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 167/16
Data wyroku: 2016-04-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Ewa Rusin
Słowa kluczowe: Zniewaga
Podstawa prawna: art. 191 § 1 i 2 kk

Sygn. akt IV Ka 167/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 kwietnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący:

SSO Ewa Rusin

Protokolant:

Magdalena Telesz

przy udziale Barbary Chodorowskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej,
po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r.
sprawyK. L.
synaR.iD.z domuK.
urodzonego (...)wW.
oskarżonego zart. 191 § 1 kkiart. 191 § 2 kkiart. 158 § 1 kkiart. 157 § 1 kkiart. 157 § 2 kkw związku zart. 11 § 2 kk,art. 191 § 1 kkiart. 191 § 2 kkiart. 158 § 1 kkw związku zart. 11 § 2 kk,art. 275 § 1 kkiart. 276 kkw związku zart. 11 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 25 stycznia 2016 r. sygnatura akt III K 661/15

I
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.S. K.z Kancelarii Adwokackiej wW.516,60 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

Sygn. akt IV Ka 167 / 16

UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w Wałbrzychu oskarżyłK. L.o to, że:

I
w dniu 3 marca 2015 roku wW., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zW. P.poprzez uderzanie z pięści, szarpanie i grożenie w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 1000 zł wziął udział w pobiciuD. R.w wyniku którego spowodowali u w/w pokrzywdzonego złamanie V kości śródręcza prawego, które to obrażenia naruszyło czynności narządu ciała powyżej dni siedmiu oraz zadrapania na czole, nosie, na lewym przedramieniu i grzbietowej powierzchni lewej ręki, podbiegnięć krwawych wargi górnej, okolicy zausznej lewej z zadrapaniami i otarciami na plecach, które to obrażenia naruszyły czynności narządu ciała poniżej dni siedmiu,

tj. o przestępstwo zart. 191§ 1 i 2 kkiart. 158§1 kkiart. 157§1 kkiart. 157§2 kkw zw. zart. 11 §2kk.

II
w dniu 3 marca 2015 roku wW., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zW. P.poprzez uderzanie z pięści, szarpanie i grożenie w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności w kwocie 1000zł wzięli udział w pobiciuA. M.orazŁ. K.w którym to narazili w/w pokrzywdzonych na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego wart. 156§1 kklubart. 157§1

kk,
tj. o przestępstwo zart. 191§ 2 kkiart. 158§1 kkw zw. zart. 11§2 kk.

III
w dniu 18 lutego 2015 roku wW., woj.(...)przyul. (...)za lady wfirmie (...)zabrał w celu przywłaszczenia portfel z zawartością dowodu osobistego, prawa jazdy oraz karty emeryta i rencisty, czym działał na szkodęA. S.,

tj. o przestępstwo zart. 275§1 kkiart. 276 kkw zw. zart. 11 §2 kk.
Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem z dnia 25 stycznia 2016r. sygn. akt II K 661 /15:

I
oskarżonegoK. L.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku, tj. występku zart. 190 § 2 kkiart. 158 § 1 kkiart. 157 § 1 kkiart. 157§2 kkw zw. zart. 11 § 2 kki za czyn ten na podstawieart. 157 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;

II
oskarżonegoK. L.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie II części wstępnej wyroku, tj. występku zart. 190 § 2 kkiart. 158 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kki za czyn ten na podstawieart. 158§1 kkw zw. zart. 11§2 kkwymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

III
oskarżonegoK. L.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie III części wstępnej wyroku, tj. występku zart. 275§1 kkiart. 276kkw zw. zart. 11 §2 kki za czyn ten na podstawieart. 275§1 kkw zw. zart. 11§3 kkiart. 34§lapkt 3 kkwymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności w postaci powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz używania środków odurzających;

IV
na podstawieart. 85 kkorazart. 87§1 kkpołączył kary pozbawienia wolności orzeczone w pkt I, II wyroku oraz karę ograniczenia wolności orzeczoną w punkcie III wyroku i wymierzył oskarżonemuK. L.karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności,

V
na podstawieart. 69 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 2 (dwóch) lat próby;

VI
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.S. K.z Kancelarii Adwokackiej wW.kwotę 516,60złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu;

VII
zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych, poniesione wydatki zaliczając na rachunek Skarbu Państwa.

Z wyrokiem tym w części orzeczenia o karze nie pogodził się oskarżyciel publiczny.
Apelujący prokurator  powołując się na przepisy art. 427 § 1 i 2 oraz art. 439 § 1 pkt 5 wyrokowi temu zarzucił orzeczenie kary nieznanej ustawie, a to kary ograniczenia wolności polegającej na powstrzymywaniu się od nadużywania alkoholu oraz używania środków odurzających, która to kara przewidziana jest przezk.k.w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.07.2015 roku, podczas gdy podstawą orzekania w sprawie były przepisyk.k.obowiązujące do dnia 30.06.2015 r. jako przepisy względniejsze dla sprawcy i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku.

Sąd Okręgowy zważył co następuje;

Apelacja jest zasadna i skutkuje wnioskowanym w niej orzeczeniem kasatoryjnym zaskarżonego wyroku.
Skoro sąd rejonowy w pisemnych motywach wskazał, iż wobec względności przepisówkodeksu karnegoobowiązujących w dacie popełnionych czynów, zastosował przepisy w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015r., to oczywistym pozostaje, że wpkt. IIIdyspozycji wyroku dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego przez wymierzenie oskarżonemu kary nie znanej w tym czasie, tj. kary „ograniczenia wolności w postaci powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz używania środków odurzających”. Sąd sprzecznie do tego uzasadnienia przywołał w wyroku za podstawę zaskarżonego orzeczeniaart. 34 § 1a pkt.3 kk, który przecież obowiązuje dopiero od 1 lipca 2015r. ( został dodany przez art. 1 pkt 5) ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. Dz.U.2015.396 zmieniającejkodeks karnyz dniem 1 lipca 2015 r.). Nie ulega też najmniejszej wątpliwości, żekodeks karnyw brzmieniu sprzed 1 lipca 2015r. nie przewidywał kary ograniczenia wolności w takiej postaci, jak to orzekł sąd rejonowy. Uchybienie to stanowi zatem bezwzględną podstawę odwoławczą zart. 439 § 1 pkt.5 kpki nie można go naprawić w postępowaniu apelacyjnym, tym bardziej, że wyrok wydano w ramach wniosku w trybieart. 387 kpk.
Bezwzględność przesłanki zart. 439 § 1 kpkpolega na tym, że w razie jej stwierdzenia sąd odwoławczy uchyla zaskarżone orzeczenie niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów i bez badania wpływu danego uchybienia na treść orzeczenia. Wymienione wart. 439 § 1 kpkuchybienia są tak istotne, że dyskwalifikują one zaskarżone orzeczenie i powodują niejako automatyczne jego uchylenie, a więc wyeliminowanie z obrotu prawnego. Twierdzenie Sądu I instancji, iż skoro przedmiotowa kara ograniczenia wolności podlega połączeniu w ramach kary łącznej, to pomyłka tegoż sądu w stosowaniu ustaw cyt.” dla sprawy nie ma to żadnego, ale to żadnego znaczenia” razi nieznajomością prawa procesowego.
Niezależnie od zarzutów apelacji wytknąć sądowi rejonowemu także należy inne istotne błędy w stosowaniu prawa materialnego. Mianowicie z niezrozumiałych powodów czyny I i II, polegające na wymuszeniu przemocą wierzytelności, sąd I instancji zamiast zart. 191 § 2 kkzakwalifikował zart. 190 § 2 kk( w kumulatywnym związku z innymi przepisami), a przecież ten przepis określa wyłącznie wnioskowy charakter ścigania występku groźby karalnej.
Nadto karę za czyn II, który powinien być zakwalifikowany zart. 191 § 2 kkiart. 158§ 1 kkw zw. zart.11 § 2 kk, również wymierzono błędnie, bo „na podstawieart. 158 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk”. W podstawie wymiaru kary należało przecież przywołać – zgodnie z dyspozycjąart. 11 § 3 kkprzepis przewidujący karę najsurowszą, zatemart. 191 § 2 kk, określający karę pozbawienia wolności od 3-ch miesięcy do lat 5-ciu, a nie – jak to przyjął sąd I instancji,art. 158 § 1 kk, w którym górne ustawowe zagrożenie karą wynosi tylko 3 lata pozbawienia wolności. Zapomniał także sąd rejonowy o potrzebie wskazania w podstawie wymiaru karyart. 11 § 3 kk, skoro wymierzał karę za występek kwalifikowany kumulatywnie.
W toku ponownego rozpoznania sprawy sąd I instancji zadba o odpowiednie naprawienie wytkniętych tu uchybień prawa materialnego.