Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1332/15
Data wyroku: 2016-09-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Antoniak
Słowa kluczowe: Renta Rodzinna
Podstawa prawna: art. 83 ust. 1 w zw. z art. 68 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 1332/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 września 2016r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSO Katarzyna Antoniak

Protokolant

st. sekr. sądowy Dorota Malewicka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2016r. wS.
odwołaniaU. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 30 października 2015r. Nr(...)
w sprawieU. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do renty rodzinnej
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawoU. K.do renty rodzinnej w okresie od 01 października 2015r. do 30 września 2016r.
Sygn. akt IV U 1332/15

UZASADNIENIE
Decyzją z 30 października 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., działając na podstawieart.83w zw. zart. 68 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń SpołecznychodmówiłU. K.od 1 października 2015r. prawa do renty rodzinnej przyznanej w drodze wyjątku przez prezesa ZUS. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ rentowy podał, iż ubezpieczona w dniu 20 kwietnia 2015r. zrezygnowała z uczęszczania na zajęcia dydaktyczne w Policealnejszkole Centrum (...)wP.i tym samym przerwała naukę. Z kolei renta rodzinna przyznana w drodze wyjątku przez Prezesa ZUS przysługuje pod warunkiem kontynowania nauki bez jej przerwania. W konsekwencji, ubezpieczona chcąc uzyskać ponowne ustalenie prawa do renty rodzinnej w drodze wyjątku powinna złożyć stosowny wniosek do Prezesa ZUS.
Odwołanie od w/w decyzji złożyłaU. K.. W jego uzasadnieniu wskazała, że nie zrezygnowała z uczestnictwa w zajęciach. W okresie od 1 maja 2015r. do 31 sierpnia 2015r. pozostawała słuchaczem PolicealnejSzkoły Centrum (...)wP.. Ze względów osobistych nie mogła natomiast uczestniczyć w dwóch ostatnich zjazdach. Podniosła, że uczestniczyła regularnie w poprzednich zajęciach. Z listy uczniów została skreślona z dniem 31 sierpnia 2015r. (odwołanie k.1 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2-3 akt sprawy).

Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonaU. K.,urodzona w dniu (...), od 1 listopada 1999r. uprawniona była do renty rodzinnej po matce,D. K.. Prawo to zostało przyznane jej oraz pięciorgu jej rodzeństwa, tj.S.,I.,P.,E.orazM. K.przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w drodze wyjątku (decyzja z 15 listopada 1999r. o przyznaniu renty rodzinnej w drodze wyjątku k.1-2 akt rentowych).
W roku szkolnym 2014/2015 ubezpieczona kontynuowała naukę w PolicealnejSzkole Centrum (...)wP.na kierunku technik BHP. Naukę na tym kierunku ukończyła w styczniu 2015r. (zaświadczenie PolicealnejSzkoły Centrum (...)wP.k.472 akt rentowych).
Od 21 lutego 2015r. ubezpieczona rozpoczęła naukę w PolicealnejSzkole Centrum (...)wP.na kierunku technik rachunkowości. Nauka na tym kierunku przewidziana została na 2 lata tj. 4 semestry, a przewidywany czas jej ukończenia określono na 2017r. (zaświadczenie PolicealnejSzkoły Centrum (...)wP.k.475 akt rentowych).
W związku z kontynuowaniem nauki, w dniu 24 marca 2015r. ubezpieczona złożyła do organu rentowego wniosek o dalszą wypłatę renty rodzinnej (wniosek k. 474 akt rentowych). Wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie i decyzją z dnia 30 marca 2015r. organ rentowy wznowił, na okres od 1 marca 2015r. do 31 sierpnia 2015r., wypłatę ubezpieczonej renty rodzinnej. W tym czasie do renty rodzinnej po matceD. K.obok ubezpieczonej uprawnieni byli równieżK.iE. K.(decyzje z dnia 30 marca 2015r. o podjęciu wypłaty renty rodzinnej k. 476-478 akt rentowych).
W dniu 19 kwietnia 2015r. ubezpieczona po raz ostatni uczestniczyła w zajęciach na kierunku technik rachunkowości w PolicealnejSzkole Centrum (...)wP.. Stosownie do regulacji § 8 ust. 7 i ust. 12 statutu tej placówki, podstawową formą pracy szkoły są zajęcia prowadzone w formie konsultacji, które odbywają się co dwa tygodnie przez dwa dni w ustalone soboty i niedziele. Uczestnictwo w zajęciach edukacyjnych należy do obowiązku słuchacza w myśl § 8 ust. 1 pkt 7 tego statutu. Potwierdzenie zaś obecności na tych zajęciach, jak wskazano w § 8 ust. 1 pkt 8, słuchacz potwierdza własnoręcznym podpisem na przygotowanych w tym celu listach obecności. Nieobecności na zajęciach dydaktycznych po wyżej wymienionej dacie nie zostały przez ubezpieczoną usprawiedliwione. Zgodnie z § 9 ust. 12, ust. 21 i ust. 22 tego aktu prawnego, warunkiem otrzymania promocji na semestr programowo wyższy, jest otrzymanie pozytywnych ocen klasyfikacyjnych, zaś do egzaminu semestralnego dopuszcza się słuchacza, który uczęszczał na poszczególne obowiązkowe zajęcia edukacyjne przewidziane w danym semestrze w wymiarze co najmniej połowy czasu przeznaczonego na każde z tych zajęć. Nieotrzymanie promocji na semestr programowo wyższy skutkuje skreśleniem z listy słuchaczy, o czym mowa w § 9 ust. 22 tego statutu. Wobec powyższego, na podstawie decyzji z dnia 2 września 2015r. wydanej przez Dyrektora PolicealnejSzkoły Centrum (...)wP., ubezpieczona została skreślona z dniem 31 sierpnia 2015r. z listy słuchaczy tej szkoły z powodu braku promocji na semestr wyższy (zaświadczenie PolicealnejSzkoły Centrum (...)wP.oraz decyzja Dyrektora tej szkoły k.12-13 akt sprawy, statut PolicealnejSzkoły Centrum (...)wP.k.14-21 akt sprawy).
Decyzją z dnia 3 września 2015r. organ rentowy od dnia 1 września 2015r. wstrzymał wypłatę ubezpieczonej renty rodzinnej z uwagi na brak informacji o kontynowaniu przez wymienioną nauki (decyzja z 3 września 2015r. o wstrzymaniu wypłaty renty rodzinnej k.485 akt rentowych).
Od 1 października 2015r. ubezpieczona rozpoczęła studia na kierunku bezpieczeństwo i higiena pracy w Wyższej InżynierskiejSzkole (...)i Organizacji Pracy wR.i w dniu 20 października 2015r. wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o wypłatę renty rodzinnej w związku z podjęciem dalszej nauki (wniosek z 20 października 2015r. i zaświadczenie z 17 października 2015r. k.490-491 akt rentowych).
Po rozpoznaniu powyższego wniosku zaskarżoną decyzją z 30 października 2015r. organ rentowy odmówiłU. K.od 1 października 2015r. prawa do renty rodzinnej przyznanej w drodze wyjątku przez Prezesa ZUS wskazując na przerwanie przez ubezpieczoną nauki w PolicealnejSzkole Centrum (...)wP.(zaskarżona decyzja z 30 października 2015r. k.495 akt rentowych).
Następnie wobec ustalenia, że po 19 kwietnia 2015r. ubezpieczona nie uczestniczyła w zajęciach w PolicealnejSzkole Centrum (...)wP., decyzją z 27 listopada 2015r. organ rentowy zobowiązał ubezpieczoną do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej za okres od 1 maja 2015r. do 31 sierpnia 2015r. (decyzja z 27 listopada 2015r. k.501 akt rentowych).
Aktualnie ubezpieczona kontynuuje studia na kierunku bezpieczeństwo i higiena pracy w Wyższej InżynierskiejSzkole (...)i Organizacji Pracy wR.podjęte w dniu 1 października 2015r. Obecnie jest studentką II semestru, a przewidywany termin zakończenia tej nauki to 30 czerwca 2018r. (zaświadczenie Wyższej InżynierskiejSzkoły (...)i Organizacji Pracy wR.k.38 akt sprawy).
Sąd zważył, co następuje:
OdwołanieU. K.okazało się uzasadnione.
Jak stanowiart.68 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychdzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia.
Stosownie do treści art.83 ust.1 tej samej ustawy ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.
Na wstępie warto pochylić się nad zagadnieniem dopuszczalności drogi sądowej w sprawach z odwołania od decyzji o wstrzymaniu wypłaty (odmowy podjęcia dalszej wypłaty) świadczeń przyznawanych w drodze wyjątku na podstawie przywołanego przepisu art.83 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z 9 stycznia 2012r. w sprawie III UK 36/11 (Lex nr 1163926) od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu ubezpieczeń społecznych.
Przechodząc do rozważań dotyczących niniejszej sprawy, stwierdzić należy, co następuje. Bezspornym było, iż ubezpieczona po dniu 19 kwietnia 2015r. zaprzestała uczestnictwa w zajęciach dydaktycznych prowadzonych przez PolicealnąSzkołę Centrum (...)wP.. Konsekwencją powyższego było skreślenie ubezpieczonej z listy słuchaczy tej placówki ze skutkiem na dzień 31 sierpnia 2015r. Z kolei od dnia 1 października 2015r. ubezpieczona podjęła studia na kierunku bezpieczeństwo i higiena pracy w Wyższej InżynierskiejSzkole (...)i Organizacji Pracy wR.. Wynika stąd, iż okres pomiędzy wskazanymi datami był czasem przerwy od nauki ubezpieczonej.
W świetle poczynionych ustaleń decyzję organu rentowego z 30 października 2015r. należy uznać za nieprawidłową. Zarówno bowiem z treści decyzji Prezesa ZUS z 15 listopada 1999r. przyznającej ubezpieczonej prawo do renty rodzinnej w drodze wyjątku, jak i z treściart.68 ust.1 pkt 2w zw. zart.83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnie można wyprowadzić wniosku, że przerwanie nauki, w jakimkolwiek jej momencie, powoduje ostateczne ustanie prawa do renty rodzinnej nawet w sytuacji późniejszego wznowienia nauki. Wymieniona decyzja z 17 listopada 1999r. zawiera informację, że „wypłata renty po przekroczeniu 16 roku życia może nastąpić po przedłożeniu do Oddziału ZUS zaświadczenia o kontynowaniu nauki w szkole i jej programowym ukończeniu, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat”. Natomiast pierwszy z przywołanych przepisów ustawy emerytalnej zawiera zwrot „do ukończenia nauki w szkole, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia”. Ubezpieczona w dniu wydania zaskarżonej decyzji miała 21 lat. Nie budzi przy tym wątpliwości, iż stwierdzenie „ukończenie nauki w szkole” nie jest tożsame z przerwaniem nauki. Ubezpieczona nie zakończyła bowiem definitywnie swojej edukacji, co utożsamiać należy z pojęciem „ukończenia nauki”, lecz jedynie zmieniła kierunek kształcenia oraz placówkę, w której pobierała naukę. Zauważyć przy tym należy, że prawem osoby uczącej się jest zmiana szkoły i kierunku nauki. Twierdzenie organu rentowego, że przerwanie przez ubezpieczoną nauki w PolicealnejSzkole Centrum (...)wP.ostatecznie pozbawiło jej prawa do renty rodzinnej (nawet w sytuacji wznowienia nauki) przyznanej w drodze wyjątku przez Prezesa ZUS w decyzji z 15 listopada 1999r. jest nieuzasadnione, nie wynika bowiem ani z uregulowań ustawy emerytalnej ani z samej decyzji o przyznaniu prawa. Należy przy tym podkreślić, że skarżąca po rozpoczęciu studiów w Wyższej InżynierskiejSzkole (...)i Organizacji Pracy wR.faktycznie kontynuuje naukę, aktualnie na drugim semestrze, a przewidywany termin ukończenia przez nią studiów to 30 czerwca 2018r. (zaświadczenie Wyższej InżynierskiejSzkoły (...)i Organizacji Pracy wR.k.38 akt sprawy).
Z tego też względu na podstawieart.47714§2 kpcSąd zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.