Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 111/16
Data wyroku: 2016-06-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wiesława Kaźmierska, Agnieszka Bednarek-Moraś, Tomasz Żelazowski
Słowa kluczowe: Wydanie Rzeczy, Wynagrodzenie Za Bezumowne Korzystanie
Podstawa prawna: art. 222 §1 k.c., art. 224 §2 k.c. w zw. z art. 225 k.c.

Sygn. akt I ACa 111/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 czerwca 2016 roku
Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSA Tomasz Żelazowski

Sędziowie:

SSA Wiesława Kaźmierska
SSO del. Agnieszka Bednarek - Moraś (spr.)

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Piotr Tarnowski

po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 roku na rozprawie w Szczecinie
sprawy z powództwaA. K. (1)
przeciwkoA. K. (2)iJ. P.
o zapłatę i wydanie
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 11 czerwca 2015 roku, sygn. akt I C 469/14

I
oddala apelację;

II
zasądza od powódki na rzecz pozwanych kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

    Wiesława Kaźmierska Tomasz Żelazowski Agnieszka Bednarek – Moraś

Sygn. akt I ACa 111/16

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 roku, w sprawie I C 469/14 SądOkręgowy wS.oddalił powództwoA. K. (1)przeciwkoA. K. (2)iJ. P.o wydanie i zapłatę ( pkt I) oraz zasądziłod powódki solidarnie na rzecz pozwanych kwotę 3617 złotych tytułem kosztówprocesu ( pkt II).
Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o ustalony w sposób następujący stanfaktyczny sprawy:
Powiat(...)był właścicielem nieruchomości oznaczonej w ewidencjigruntów jakodziałka numer (...)o powierzchni 2,4043 ha, położonej w miejscowościPloty, przyulicy (...). Na działce tej znajdował się min. teren bazyObwodu DrogowegoP.Zarządu Dróg Powiatowych wG.. Przedmiotowanieruchomość choć znajduje się w granicach administracyjnych miastaP.,położona jest z daleka od budynków mieszkalnych. PowódkaA.

K., która prowadziłaPrzedsiębiorstwo (...)

(...)A. K. (1), była zainteresowana prowadzeniem na ww.nieruchomości stacji paliw, a w związku z tym wydzierżawieniem tej nieruchomości.W dniu 2 września 2002 roku doszło do spotkania z powódką w Zarządzie DrógPowiatowych wG.w sprawie uwag do treści przyszłej umowy dzierżawyczęścidziałki nr (...). Ze spotkania został sporządzony protokół, w którego treści^twierdzono, iż zgodnie z ofertą, przedmiotem dzierżawy są następującenieruchomości na terenie bazy Obwodu Drogowego wP.przy ulicy
(...): hala magazynowa żelbetowa o powierzchni 430 m2; grunty przynieczynnej stacji paliw wraz ze zbiornikami o pojemności 15 i 20 tysięcy litrów.
W dniu 30 września 2002 roku pomiędzy Powiatem(...), aA.

K.prowadzącąPrzedsiębiorstwo (...)

A. K. (1)została zawarta na okres 20 lat umowa dzierżawy nr(...)gruntów wraz z budowlami stanowiącymi własność Powiatu
(...), położonych wP.przyulicy (...), na działce oznaczonej
numerem geodezyjnym (...), stanowiącej teren bazy Obwodu DrogowegoP.
Zarządu Dróg Powiatowych wG.. W umowie wskazano, iż w skład dzierżawywchodzą: hala magazynowa żelbetowa o powierzchni 430 m(

    2); grunty o powierzchni500 m(

    2), w tym umieszczone tam dwa zbiorniki stalowe o pojemności 20 i 15 tysięcylitrów (§1).
W umowie zaznaczono, że dzierżawiona nieruchomość będzie przeznaczonana prowadzenie kontenerowej stacji paliwową (§ 3) oraz że dzierżawca możeprzeprowadzić modernizację i adaptację istniejących obiektów zgodnie zobowiązującymi przepisami budowlanymi oraz szczegółowymi przepisamidotyczącymi profilu danej działalności. Potrzebne w tym celu pozwolenia nabudowę, opinie, ekspertyzy powódka miała uzyskać na własny koszt i ryzyko.
W umowie postanowiono także, że dzierżawca nie może bez zgodywydzierżawiającego wznosić na dzierżawionych gruntach nowych trwałych obiektówbudowlanych oraz że może wznosić na dzierżawionych gruntach budowletymczasowe o charakterze lekkich konstrukcji, jak hala, wiata itp. dla swoichpotrzeb do prowadzenia działalności gospodarczej za pisemnym uzgodnieniemwydzierżawiającego (§ 6).
W grudniu 2005 roku na zlecenie powódki został opracowany przez technikabudowlanego projekt powykonawczy dotyczący zagospodarowania częścidzierżawionego terenu wP.przyulicy (...).
W projekcie wskazano, że nieruchomość w części wydzierżawiona powódcezabudowana jest obiektami kubaturowymi właściciela i wyposażona w pełnąinfrastrukturę techniczną, teren będący przedmiotem dzierżawy zagospodarowanybył budynkiem magazynowo - gospodarczym i stacją paliw składającą się z dwóchzbiorników podziemnych na paliwo płynne (etylina). W ramach prowadzonejdziałalności gospodarczej dzierżawca terenu dokonał remontu budynkumagazynowo-gospodarczego dostosowując go do potrzeb obsługi klienta pod kątemstacji paliw. Ponadto, dokonano rozbudowy istniejącego punktu dystrybucyjnego odwa zbiorniki podziemne na paliwo płynne (2x20.000 litrów) oraz dwa zbiornikinaziemne na gaz o pojemności 4.850 m3, każdy z dystrybutorami.
W projekcie wskazano, że z zamierzeń planowanych do realizacji w 2006 rokuinwestor, tj.Przedsiębiorstwo (...)K.K.zakłada wybudowanie - zainstalowanie jednego zbiornika naziemnego naolej napędowy o pojemności 15.000 litrów i jednego podziemnego o pojemności20.000 litrów na etylinę, a docelowo stacja paliw ma składać się z czterechzbiorników podziemnych na paliwo płynne (etylina), dwóch zbiorników naziemnychna olej napędowy i dwóch zbiorników naziemnych na gaz z dystrybutorami LPG iniezbędną armaturą.
W dniu 9 stycznia 2006 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wG.wydał decyzję nakazującą Przedsiębiorstwu innowacyjno
Wdrożeniowemu(...)A. K. (1)dokonanie rozbiórkirozbudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę części stacji paliw położonejna tereniedziałki nr (...)w obrębie geodezyjnym(...)w części obejmującej:stanowisko napełniania gazem (dwa zbiorniki naziemne o pojemności 4.850 m.3każdy, z dystrybutorem oraz zadaszeniem każdy), stanowisko napełniania olejemnapędowym (zbiornik naziemny z dystrybutorem) oraz stanowisko napełniania paliwpłynnych (zbiornik podziemny z dystrybutorem oraz zadaszeniem w postaci wiaty).
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, żeA. K. (1)w okresiedzierżawy terenu nie posiadając pozwolenia na budowę dokonała rozbudowyistniejącej stacji paliw. W ramach wykonanych robót budowlanych wybudowanodwa zbiorniki naziemne na gaz o pojemności 4.850 litrów każdy, z dystrybutorem donapełniania gazem, a także jeden zbiornik naziemny na olej napędowy zdystrybutorem. Wymieniono istniejące dystrybutory stacji paliw na nowe orazwykonano zadaszenia w postaci wiat nad dystrybutorami. W dniu wizji lokalnej wdniu 30 września 2005 roku pracownicy Powiatowego Inspektoratu NadzoruBudowlanego wG.stwierdzili, że na terenie zajmowanym na potrzeby stacjipaliw znajduje się przystosowany na potrzeby obsługi klientów budynek oraz trzyczynne dystrybutory paliw płynnych obsługujące zbiorniki podziemne, a także dwazbiorniki naziemne na gaz o pojemności 4.850 litrów każdy, z czynnymdystrybutorem napełniania gazem oraz jeden zbiornik naziemny na olej napędowy zdystrybutorem, który w dniu wizji pozostawał nieużytkowany. Ponadto stwierdzono,że na terenie stacji znajdują się wiaty stanowiące zadaszenia stanowisk napełnianiapaliwami. Ustalono, że trzy dystrybutory paliw płynnych obsługują trzy zbiornikipodziemne, z których prowadzi się sprzedaż oleju napędowego etyliny bezołowiowejoraz etyliny 95 - oktanowej. Inwestor nie uzyskał wymaganego pozwolenia nabudowę, obejmującego rozbudowę przedmiotowej stacji paliw. Teren, na którymbudowano przedmiotową stację paliw nie jest objęty obowiązującym planemzagospodarowania przestrzennego.
Decyzją z dnia 11 września 2008 roku Powiatowy Inspektor NadzoruBudowlanego wG.stwierdził wykonanie przezPrzedsiębiorstwo (...)- (...)A. K. (1)obowiązków wynikających z decyzjiPowiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wG.z dnia 25 października2005 roku mających na celu doprowadzenie wykonanych bez pozwolenia nabudowę robót budowlanych związanych z remontem i zmianą sposobu użytkowania
budynku magazynowo - gospodarczego na budynek obsługi klienta położonego natereniedziałki nr (...)w obrębie(...)do stanu zgodnego z prawem.
W dniach 8 i 31 lipca 2008 roku oraz 22 sierpnia 2008 roku w(...)Stacji Paliw wP.prowadzonej przez powódkęA. K. (1)zostałaprzeprowadzona przez Państwową Inspekcję Pracy kontrola, w wyniku którejstwierdzono m.in., że na stacji zatrudnionych jest sześć osób oraz że w okresieeksploatowania stacji paliw od 2002 roku do dnia kontroli w obiekcie byładokonana rozbudowa, tj. wybudowano stanowisko do napełniania zbiornikówsamochodowych gazem płynnym propan - butan oraz zmodernizowanopomieszczenie pawilonu handlowego stacji paliw, łącznie z pomieszczeniemhigieniczno - sanitarnym dla pracowników i klientów.
W dniu 20 maja 2009 roku Zarząd Powiatu wG.podjął uchwałę nr(...)o sprzedaży w drodze przetargu nieruchomości zabudowanej położonejw obrębie nr 2 miastaP.przyulicy (...), oznaczoną nrdziałki (...)opowierzchni 24043 m2, stanowiącej własność Powiatu(...).
W dniu 26 maja 2009 roku dokonano odłączenia energii elektrycznej do
(...)Stacji Paliw wP.prowadzonej przez powódkęA. K. (1).
W związku z zaległościami w opłatach, odłączeniem energii elektrycznej orazchorobą powódkaA. K. (1)zaprzestała prowadzenia działalnościgospodarczej -(...)Stacja Paliw wP..
We wrześniu 2009 roku na zlecenie Powiatu(...)został sporządzonyprzez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy określający wartości rynkową
działki gruntowej nr (...), stanowiącą nieruchomość zabudowaną położoną w obrębie
P.-(...), gminaP..
W operacie szacunkowym rzeczoznawca majątkowy ustalił, że nieruchomośćjest położona w północnej części miastaP., działka przylega bezpośrednio dodrogi krajowej nr (...)i jest oddalona od centrum miastaP.o około 1 kilometr. Całanieruchomość jest ogrodzona płotem z siatki stalowej, od strony drogi krajowejpłotem z siatki w stalowych ramiakach z kątownika. Cała powierzchnianieruchomości jest' zagospodarowana, a dojazd do poszczególnych budynków jest zdróg wewnętrznych utwardzonych asfaltem. W części południowej znajduje sięstacja paliw, na którą składają się dystrybutory paliw ze zbiornikami podziemnymioraz dwa zbiorniki gazu z dystrybutorem. Teren działki jest uzbrojony w energięelektryczną, wodociągi i kanalizację. Na nieruchomości posadowionych jest pięćbudynków gospodarczych, tj. portiernia, budynek administracyjny, budynek
magazynowy, budynek stacji paliw oraz budynek garażowy o łącznej powierzchniużytkowej 744,50 m(

    2), dwie wiaty oraz urządzenia bazy paliw. Stacja paliwwyposażona jest w dwa zbiorniki stalowe o pojemnościach 15.000 i 20.000 litrów, 3dystrybutory typu(...), a także dwa zbiorniki gazowe emaliowane stalowe opojemności 485 m3 każdy i dystrybutor LPG. Budynek bazy paliw jest po remoncie.
Na dzień 9 października 2009 roku na tereniedziałki nr (...)w obrębie(...)miastaP.przyulicy (...)znajdowało się łącznie 5 budynkówgospodarczych, dwie wiały oraz urządzenia bazy paliw.
W dniu 19 listopada 2009 roku na terenie stacji paliw wP.przy ulicy(...)zostały podjęte przez asesora komorniczego czynności w sprawieegzekucyjnej przeciwkoA. K. (1). W protokole z podjętych czynnościstwierdzono, iż na terenie obiektu nie ujawniono żadnych rzeczy o wartościhandlowej. Hala którą wcześniej wynajmowała powódka była otwarta, w środkuznajdowały się worki z nieznaną substancją.
Podczas czynności egzekucyjnych ze strony Zarządu' Dróg Powiatowych wG.był obecnyR. M.. Przy samym wjeździe na działkę znajdowałasię dyżurka, po prawej stronie były garaże, które użytkował Zarząd DrógPowiatowych wG.i w których trzymał sprzęt, a po lewej stronie była hala,która była pusta w środku. Stacja paliw nie funkcjonowała i nie było na niejżadnych pracowników, ani innych osób.
W dniu 25 listopada 2009 roku miała miejsce czynność komisyjnegoprotokolarnego odebrania użytkowanej przez powódkędziałki nr (...)przy ulicy(...)wP., na której znajdowała się prowadzona przez nią stacjapaliw. Podczas tej czynności ze strony Zarządu Dróg
Powiatowych wG.był obecnyM. H.,I. D.iT. S., natomiast ze strony powódki jej pełnomocnikM. K..Z powyższej czynności został spisany protokół zdawczo - odbiorczy, w którymstwierdzono, iż na dzierżawionym terenie znajduje się stacja paliw, hala, wiata orazbudynek obsługi. W skład stacji paliw wchodzą trzy dystrybutory paliwowe(...),jeden dystrybutor LPG oraz trzy zbiorniki paliwowe o pojemności po 20 tysięcylitrów i jeden o pojemności 15 tysięcy litrów, budynek obsługi składający się ztrzech sanitariatów, dwóch umywalek, dwóch drzwi wejściowych przeszklonych,dwóch okien, wiata na magazyn olejów. Dystrybutory znajdują się pod zadaszeniem.Ponadto, w protokole zawarte zostało zastrzeżenie, iż przekazujący, czyli powódkaA. K. (1)w imieniu i na rzecz której działałM. K.,
zobowiązuje się do usunięcia pozostałych rzeczy stanowiących własność firmy(...)oraz że Zarząd Dróg Powiatowych wG.nie ponosiodpowiedzialności za pozostawione mieniefirmy (...). Cały terendziałki nr (...)przyulicy (...)wP.był wówczas ogrodzony.
W ogłoszeniu o I przetargu ustnym nieograniczonym na sprzedażprzedmiotowej nieruchomości zabudowanej, położonej wP.przy ulicy(...)wskazano, iż nieruchomość zabudowana jest: budynkiem portierni opowierzchni użytkowej 12,8 m(
    2); budynkiem administracyjnym o powierzchniużytkowej 56,5 m(
    2); budynkiem magazynowym o powierzchni użytkowej 433,0 m(
    2);budynkiem stacji paliw o powierzchni użytkowej 28,4 m(
    2); budynkiem garażowym opowierzchni użytkowej 213,8 m(
    2); wiatą o powierzchni zabudowy 162,0 m(
    2);urządzeniami bazy paliw, tj. dwoma zbiornikami stalowymi podziemnymi opojemności 20 tysięcy litrów i 15 tysięcy litrów.
Pierwszy przetarg nieograniczony ustny odbył się w dniu 5 lutego 2010 roku,nie doszło jednak do zbycia nieruchomości. W sporządzonym z przetargu protokolewskazano, iż nieruchomość położona wP.przyulicy (...)jestzabudowana nieruchomościami i urządzeniami wymienionymi w ogłoszeniu o Iprzetargu.
W marcu 2010 roku nabyciem ww. nieruchomości zainteresowali sięA.K.iJ. P., w związku z tym kilkakrotnie ją oglądali wchodząc na terendziałki, ha której znajdowała się stacja paliw. Stwierdzili wówczas, iż stacja paliw ibudynek administracyjno-gospodarczy są zdewastowane. W budynkuadministracyjno-gospodarczym pozostały jedynie mury, nawet kable ze ścian byłypowyrywane. Rozmontowane były również dystrybutory do nalewania paliwa,pozostały po nich jedynie obudowy. Również inne elementy wyposażenia stacjipaliw, które można było zdemontować czy odciąć, zostały skradzione. Jedyniezadaszenie nad zbiornikami gazu wykonane z blachy falistej i kątownika było wstanie dość dobrym. Teren działki był nadal ogrodzony, jednakże brama która była zjej tyłu również została zdemontowana i usunięta przez nieustalone osoby. Siatka zogrodzenia została miejscami wycięta. Istniała możliwość wejścia na działkę idostępu do urządzeń stacji paliw oraz budynku administracyjno - gospodarczego.
A. K. (2)iJ. P.byli zainteresowani nabyciem przedmiotowejnieruchomości przede wszystkim ze względu na inne znajdujące się na niejbudynki, które chcieli wykorzystywać do prowadzonych przez nich działalnościgospodarczych.
W ogłoszeniu o 11 przetargu ustnym nieograniczonym na sprzedażnieruchomości zabudowanej przyulicy (...)wP.oraz w protokole ztego przetargu, który odbył się 30 kwietnia 2010 roku wskazano, że nieruchomośćta zabudowana jest: budynkiem portierni o powierzchni użytkowej 12,8 m2;budynkiem administracyjnym o powierzchni użytkowej 56,5 m2; budynkiemmagazynowym o powierzchni użytkowej 433,0 m2; budynkiem stacji paliw opowierzchni użytkowej 28,4 m2; budynkiem garażowym o powierzchni użytkowej213,8 m2; wiatą o powierzchni zabudowy 162,0 m2; urządzeniami bazy paliw, tj.dwoma zbiornikami stalowymi podziemnymi o pojemności 20 tysięcy litrów i 15tysięcy litrów.
W wyniku II przetargu pozwani zostali wyłonieni jako kandydaci nanabywców. W dniu 30 kwietnia 2010 rokuD. K., małżonkaA.K.która brała udział w licytacji orazJ. P.złożyli oświadczeniapisemne, że znany jest im przebieg granic oraz stan techniczny zabudowań.
W dniu 23 czerwca 2010 roku zawarta została w formie aktu notarialnegoumowa sprzedaży, na mocy której pozwani stali się współwłaścicielami w udziałachpoViczęści nieruchomości składającej się zdziałki nr (...)o powierzchni 2,4043 ha,położonej w miejscowościP.przyulicy (...).
W akcie notarialnym wskazano, że działka nie jest objęta planemzagospodarowania przestrzennego, a w studium uwarunkowań i kierunkówzagospodarowania przestrzennego gminyP.przedmiotowa działka znajduje sięna'obszarze oznaczonym: „baza drogowa; sugerowane obszary zabudowy usługowej- oświaty, sportu, turystyki, administracji, kultury, w tym obiekty sakralne, inneważniejsze usługi; postulowana strefa zabudowy wielofunkcyjnej'". Działka jestzabudowana: budynkiem portierni o powierzchni użytkowej 12,8 m2, budynkiemadministracyjnym o powierzchni użytkowej 56,5 m2, budynkiem magazynowym opowierzchni użytkowej 433 m2, budynkiem stacji paliw o powierzchni użytkowej28,4 m2, budynkiem garażowym o powierzchni użytkowej 213,8 m2, wiatą opowierzchni zabudowy 162 m2oraz urządzeniami bazy stacji paliw: dwomazbiornikami stalowymi podziemnymi o pojemności 20 tysięcy litrów oraz 15 tysięcylitrów. Po dokonanej transakcji sprzedaży nieruchomości pozwani jeszcze w czerwcu2010 roku otrzymali klucze do obiektu. Podczas czynności przekazania nie zostałsporządzony protokół zdawczo- odbiorczy. PozwanyA. K. (2)zorientował się,że w ziemi są zakopane nie dwa, lecz trzy zbiorniki. Podjęte przez niego próbywyjaśnienia tej sytuacji i uzyskania książki budowy obiektu nie powiodły się.
W lipcu 2010 roku pozwani wydzierżawili przedmiotową stację paliwL.

H., prowadzącegoPrzedsiębiorstwo Handlowe (...)L. H.. Wramach prowadzonej działalności gospodarczejL. H.zajmuje sięhandlem detalicznym i hurtowym paliwami płynnymi.L. H.wraz zkierownikiem do spraw eksploatacji po dokonaniu oględzin stacji stwierdzili, żeobiekt przedstawia zły stan techniczny. Stacja paliw była zdewastowana izdemontowana. FirmaL. H.podjęła się adaptacji stacji paliw idoprowadzenia jej do stanu używalności. Wykonane zostały wszystkie praceniezbędne do uruchomienia obiektu, stałe elementy infrastruktury. Po jednym zdystrybutorów pozostała rama i został on odbudowany. Elementy po pozostałychdystrybutorach nie nadawały się t do wykorzystania, przedstawiały wartość złomu,w związku z tym zostały zdemontowane i zwrócone pozwanym. Na stanowiskuautogazu nie było żadnych elementów wyposażenia, jak np. odmierzacz gazu, czypompa do wytwarzania gazu propan-butan, oprócz zbiorników na gaz. Jeszcze przedobjęciem przez pozwanych w posiadanie terenu stacji paliw wraz z infrastrukturą, anastępnie wydzierżawieniem tejże stacjiL. H., został usunięty zterenu stacji przez nieznane osoby zbiornik naziemny, nie było stanowiska donapełniania olejem napędowym, a z wiaty pozostały fragmenty. Wiata, podobnie jakpozostałe elementy wyposażenia i infrastruktury stacji paliw, została odtworzona wramach prac, które wykonałL. H.. Prace adaptacyjne i odtworzeniowetrwały do grudnia 2010 roku, kiedy to stacja paliw została uruchomiona.
Stacja paliw po jej ponownym uruchomieniu nie funkcjonowała długo,ponieważ krótko po rozpoczęciu działalności miała miejsce kontrola PowiatowegoNadzoru Budowlanego Starostwa Powiatowego wG., w wyniku którejL.H.dowiedział się o samowolach budowlanych, których wcześniejdopuszczono się na tym obiekcie i co do których nakazana była rozbiórka.
Pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wG.pozwanijako współwłaściciele, nieruchomości zostali poinformowani, że w związku zrozbudową stacji paliw dokonaną bez pozwolenia na budowę przez poprzedniegodzierżawcę terenu, tj.Przedsiębiorstwo (...)A. K. (1)został wydany nakaz rozbiórki obejmujący: stanowiskonapełniania gazem (dwa zbiorniki naziemne o pojemności 4850 m3każdy zdystrybutorem oraz zadaszeniem w postaci wiaty), stanowisko napełniania olejemnapędowym (zbiornik naziemny z dystrybutorem) oraz stanowisko napełniania paliwpłynnych (zbiornik podziemny z dystrybutorem oraz zadaszenie w postaci wiaty).
Nakaz został nałożony decyzją Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego wG.z 9 stycznia 2006 roku, która została utrzymana w mocy decyzją(...)Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wS.z 13 marca 2006 roku, która jest ostateczna i podlega wykonaniu. .
Pismem z 10 stycznia 2011 roku działający w imieniu powódkiM.K., zwrócił się do pozwanegoA. K. (2)wskazując, że na tereniestacji paliw wP.przyulicy (...)pozostawione zostało ich mienieruchome, które zakupione zostało bez ich zgody od Starostwa Powiatowego wG.przez pozwanego i jego wspólnika oraz że w związku z opiniąrzeczoznawcy nakłady poniesione na nieruchomość wynoszą 174.000 złotych.Zaznaczył, że mimo wcześniejszych rozmów dotyczących finansowego rozliczenia zaprzejęte ruchomości, z których pozwani czerpią pożytek, nie wykazują chęcipolubownego zakończenia sprawy. Ponadto, wezwał pozwanych do zapłatypowyższej kwoty w terminie trzech dni od daty otrzymania pisma wskazując, że wprzypadku braku wpłaty, sprawa zostanie skierowana do Prokuratury Rejonowej wG..(...)
Wykonując decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wG.z dnia 9 stycznia 2006 roku,L. H.przy pomocy własnychpracowników oraz wynajętej firmy dokonał wydobycia zbiornika z ziemi, jak równieżdemontażu jednego zbiornika wraz z całym układem technologicznym i całej stacjiautogazu. W związku z prowadzonymi pracami stacja paliw przez kilka miesięcy niemogła sprzedawać żadnych produktów. Po przeprowadzeniu oględzin w dniu 1października 2013 roku Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego stwierdził, żerozebrano stanowisko napełniania gazem oraz stanowisko napełniania olejemnapędowym, jak również, że teren, na którym znajdował się podziemny zbiornikstanowiska napełniania paliw płynnych uporządkowany, zlikwidowano wiatę idystrybutory. Po dokonaniu rozbiórki i stwierdzeniu tego stanu przez inspektoranadzoru budowlanego, uzyskana została decyzja o warunkach zabudowy orazdecyzja o pozwoleniu na budowę, a następnie na jej podstawie zrealizowana zostałainwestycja oraz uzyskana została decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Pousunięciu zbiornika z ziemi konieczne było zrekultywowanie terenu, usunięcieszkodliwych odpadów, zanieczyszczeń, a następnie zasypanie powstałego w tensposób otworu.
W związku z wejściem w życie w grudniu 2013 roku nowych przepisównakładających obowiązek zachowania wysokich standardów w zakresie ochrony
środowiska, w tym m.in. aby zbiorniki na paliwo byty dwupłaszczowe wraz zmonitoringiem między-płaszczowym oraz monitoringiem wewnątrz-zbiornikowym,L. H.w 2013 roku dokonał modernizacji pozostałych dwóch w ziemizbiorników, dostosowując je do nowych standardów.
Na skutek zawiadomienia złożonego przezM. K.reprezentującegoPrzedsiębiorstwo (...)Prokuratura Rejonowa w Gryficach wszczęła śledztwo w sprawie mającego miejsce wokresie do 26 maja 2010 roku wP.przywłaszczenia mienia w postaciwyposażenia stacji paliw należącej do ww. Przedsiębiorstwa, znajdującej się przy ul.(...)3, tj. o czyn zart. 284 § 1 kk.
Postanowieniem prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gryficach z 31października 2011 roku śledztwo w powyższej sprawie zostało umorzone wobecstwierdzenia braku znamion przestępstwa, tj. na podstawieart. 17 § 1 pkt. 2 k.p.k.
A. K. (1)wniosła do Sądu Rejonowego w Gryficach aktoskarżenia przeciwkoA. K. (2), zarzucając mu popełnienie czynów zart. 284§ 2 k.k.,art. 286 § 1 k.k.,art. 303 k.k.w zw. zart. 270 § 1 k.k., zpominięciem obowiązku sporządzenia takiego aktu oskarżenia przez adwokata lubradcę prawnego. Postanowieniem z 18 lutego 2013 roku Sąd Rejonowy w Gryficachw sprawie o sygn. akt II K 91/13 umorzył postępowanie w tej sprawie na podstawieart. 17§ 1 pkt. 9 k.p.k., tj. wobec braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
Pismem z 11 czerwca 2013 roku pełnomocnik powódki wezwał pozwanych dowydania następujących rzeczy ruchomych, stanowiących wyposażenie stacji paliw wPłotach przyulicy (...): dwóch sztuk zbiornika naziemnego gazu propan -butan MAP 4850L o pojemności 4,85 m(

    3)każdy, jednej sztuki odmierzacza gazuciekłego propan - butan model LPG 6010, odmierzacza gazu propan - butan, trzechsztuk zbiornika magazynowego bezciśnieniowego MAC 20M o pojemności 20 m

    3
każdy, jednej sztuki dystrybutora(...)do Pb95, jednej sztuki dystrybutora
(...)' do Pb 98, jednej sztuki dystrybutora(...)do ON, jednej sztuki listwypomiarowej do zbiorników magazynowych, konstrukcji dwóch wiat zadaszeniowych,w terminie 14 dni od otrzymania wezwania. Pełnomocnik powódki dodał, żeszacunkowa wartość rzeczy ruchomych wynosi około 80.000 złotych.
Pismem z 4 października 2013 roku Powiatowy Inspektor NadzoruBudowlanego wG.poinformowałL. H., że w stosunku do stacjipaliw wP.przyul. (...)aktualnie nie jest prowadzone jakiekolwiekpostępowanie, dotychczasowe postępowanie z uwagi na wykonanie nałożonego
obowiązku zostało zakończone. Pismem z 20 marca 2014 roku skierowanym dopozwanegoA. K. (2)L. H.przedstawił rozliczenie dotyczącekosztów modernizacji stacji paliw wP., wskazując m.in. że została dokonana:modernizacja dwóch zbiorników na olej napędowy i benzynę PB 95, rozbiórka stacjiautogazu, wydobycie zbiornika, likwidacja dystrybutora PB 95 oraz zadaszenia irozbiórka fundamentów pod LPG, wybudowanie punktu tankowania gazu, w tymuzyskanie projektu budowlanego, wtórnika mapy zasadniczej do celówprojektowych, pozwolenia na budowę, wykonanie prac przez pracowników
Przedsiębiorstwa Handlowego (...)L. H., dzierżawa szalunków,uzyskanie materiałów do modernizacji instalacji LPG, montaż instalacji gazowejwraz z dystrybutorem LPG, pełnienie funkcji kierownika budowy, opracowaniedokumentacji elektrycznej, wykonanie geodezji terenu po rozbiórce stanowiska LPGoraz po wykonaniu stanowiska LPG, odbiór wykonanych prac przez Urząd Dozoru
  Technicznego.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy ocenił powództwo zaniezasadne.
Sąd meriti oddalił żądanie o wydanie rzeczy ruchomych oparte o treśćart.222 k.c.wskazując, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dał podstawdo poczynienia ustaleń, aby pozwani nabywając przedmiotową nieruchomość wdniu 23 czerwca 2010 roku, faktycznie weszli we władanie rzeczy ruchomych,urządzeń wymienionych przez powódkę w piśmie procesowym z 10 grudnia 2014roku oraz aby następnie korzystali z tychże przedmiotów, jak również aby powódceprzysługiwał tytuł własności do tychże, przedmiotów. W momencie gdyA.K.przystępowała do prowadzenia działalności gospodarczej w postaci stacjipaliw, na przedmiotowej nieruchomości znajdowały się dwa zbiorniki stalowe opojemności 20 i 15 tysięcy litrów. Zbiorniki te nie stanowiły zatem jej własności, ajedyną podstawą prawną ich użytkowania przez powódkę była właśnie ta umowadzierżawy. Ponadto, dzierżawiła nieruchomość, na której już była wcześniej stacjapaliw, a zatem - jak można zasadnie sądzić - była ona już wyposażona w pewnąinfrastrukturę, urządzenia niezbędne do jej prowadzenia. Sąd stwierdził, że zzałączonych przez nią dokumentów wynika, że faktycznie podjęła się rozbudowystacji paliw, dopuszczając się przy tym samowoli budowlanej, w wyniku czegowydana została przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia9 stycznia 2006 roku o nakazaniu rozbiórki wymienionych w niej urządzeń,utrzymana następnie w mocy decyzją(...)Wojewódzkiego
Inspektora Nadzoru Budowlanego wS.z 13 marca 2006 roku. Dokonanazostałatakżemodernizacja budynku administracyjno - gospodarczego orazwykonane zadaszenie z blachy falistej i z kątownika nad zbiornikami z paliwem idystrybutorami.A. K. (1)nie przedstawiła jednakże żadnego dowodu,że przysługuje jej tytuł własności do przedmiotów, urządzeń o jakich mowa. Sądpowołując się na protokół zdawczo - odbiorczy z dnia 25 listopada 2009 roku,wskazał, iż budzi uzasadnione wątpliwości fakt, czy powódce faktycznieprzysługiwał tytuł własności do wymienionych w nim enumeratywnie rzeczyruchomych, skoro one pozostać na terenie stacji.
Sąd stwierdził ponadto, iż brak dowodu w materiale sprawy na to, by pozwanirzeczywiście objęli faktyczne władztwo nad rzeczami ruchomymi, których zwrotubądź też zapłaty ich równowartości, domagała się powódka w niniejszympostępowaniu. Odwołując się do zeznań świadkaL. H.oraz pozwanegoA. K. (2)Sąd stwierdził, że paliw przed objęciem jej w posiadanie przezpozwanych i przed uzyskaniem przez nich tytułu własności dodziałki nr (...), naktórej znajduje się ta stacja, była zdewastowana, znajdujące się na niej elementywyposażenia i infrastruktury nie nadawały się do ich użytkowania zgodnie zprzeznaczeniem i wymagały ich odbudowy, bądź też gruntownego remontu odpodstaw. Aby stacja mogła funkcjonować, konieczne było odtworzenie elementów jejwyposażenia i infrastruktury. Prac tych podjął sięL. H., prowadzącyPrzedsiębiorstwo Handlowe (...)L. H.i trwały one do grudnia 2010roku, kiedy to nastąpiło uruchomienie stacji, jednakże w wyniku kontroliPowiatowego Nadzoru Budowlanego konieczne stało się jej zamknięcie i dokonanierozbiórki urządzeń wskazanych w decyzji Powiatowego Inspektora NadzoruBudowlanego z 9 stycznia 2006 roku. Sąd dodał, że nawet gdyby przyjąć wersjękorzystną dla powódki, tj. iż rzeczy ruchome wymienione przez nią w piśmieprocesowym z 10 grudnia 2014 roku stanowiły jej własność, znajdowały się naprzedmiotowej nieruchomości stanowiąc część wyposażenia infrastruktury stacjipaliw i w czasie objęcia tejże stacji przez pozwanych w posiadanie oraz faktycznegowładztwa nad tymi rzeczami, znajdowały się w stanie zdatnym do użytkowaniazgodnie z ich przeznaczenie, a nadto że rzeczy te nadal są w posiadaniu pozwanych,zgłoszone w pozwie żądanie o wydanie i tak nie mogłoby zostać uwzględnione. Wtym zakresie Sąd uznał za zasadny zarzut pozwanych na podstawieart. 169 § 1 k.c.Sąd stwierdził, że pozwani nabyli przedmiotową nieruchomość od Powiatu(...)aktem notarialnym z 23 czerwca 2010 roku. Z tym momentem stali się
jej właścicielami. W ocenie Sądu, pozwani w toku niniejszego postępowaniawykazali, że nie mieli podstaw do tego, aby. uznać iż cokolwiek co znajduje się nanabywanej przez nich nieruchomości, nie zostało rozliczone z powódką. Ponadto,powódka wniosła pozew po upływie trzech lat od nabycia przez pozwanychnieruchomości przyulicy (...)wP.Stąd też, gdyby również przyjąć,iż powódka została w sposób bezprawny pozbawiona posiadania nad rzeczamiruchomymi, których wydania domaga się w przedmiotowej sprawie, to i tak pozwaniod momentu nabycia nieruchomości na której znajduje się stacja paliw przy ulicy(...)wP.na urzędowej licytacji publicznej, nabyli własność tychżerzeczy ruchomych (169§ 2 k.c.)
Przechodząc do żądania zapłaty kwoty 80.000 złotych za przejęte przezpozwanych, rzeczy ruchome, Sąd stwierdził że żądanie to nie zostało bliżejskonkretyzowane. Niemniej jednak, uwzględniając całokształt okoliczności niniejszejsprawy, stwierdził iż wywodzone jest z faktu wyrządzenia szkody w mieniu powódkina skutek przywłaszczenia i jego podstawę stanowiart. 415 k.c.Sąd ocenił je jakoniezasadne, wskazując po pierwsze iż po stronie powódki nie wystąpiła szkoda,która byłoby spowodowana zawinionym działaniem lub zaniechaniem przezpozwanych. Nie wykazała, aby faktycznie była właścicielem rzeczy ruchomych i abyrzeczy te znajdowały się w momencie objęcia jej w posiadanie przezA. K. (2)iJ. P.w stanie nadającym się do ich użytkowania zgodnie z ichprzeznaczeniem, aby przedstawiały wartość materialną określoną przez powódkę.Ponadto, pozwani działając w dobrej wierze z chwilą nabycia w dniu 23 czerwca2010 rokudziałki gruntu nr (...)wP.przyulicy (...)wraz zeznajdującą się niej stacji paliw, nabyli również własność rzeczy ruchomych o jakichmowa.
Oddalając żądanie w przedmiocie zapłaty za bezumowne korzystanie zruchomości przez pozwanych, Sąd Rejonowy mając na uwadze treśćart. 224 k.c.iart. 225k.c.wskazał, że powódka nie wykazała, aby przysługiwało jej prawowłasności względem rzeczy ruchomy wymienionych w jej piśmie procesowym z 10grudnia 2014 roku. Istniały natomiast podstawy do tego, aby przyjąć iż to pozwaniw wyniku zawarcia aktu notarialnego z 23 czerwca 2010 roku stali się ichwłaścicielami. Ponadto, rzeczy o jakich mowa w momencie nabycia przezA.K.iJ. P.działki gruntu nr (...)przyulicy (...)wP.oraz objęcia przez nich w posiadanie znajdującej się na tej działce stacji, paliw, byłyzdewastowane, zniszczona i zdemontowane, nie nadawały się do ich użytkowania
zgodnie z przeznaczeniem.L. H., który wydzierżawił od pozwanychprzedmiotową stację paliw, musiał zatem rzeczy te odbudowywać. Gdy pozwani orazL. H.dowiedzieli się, iż na terenie stacji w okresie, gdy dzierżawiła jąjeszcze pozwana dopuszczono się samowoli budowlanych, musieli dokonaćdemontażu wszystkich urządzeń, których dotyczyły decyzje d nakazaniu rozbiórki,w tym wydobycia jednego z podziemnych zbiorników, zrekultywować teren, anastępnie po uzyskaniu stosownych decyzji i pozwoleń, odbudować je na nowo iuzyskać stosowne pozwolenia na budowę.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 i 99 k.p.c.
Apelację od powyższego wyroku złożyła powódka, zarzucając mu:

a
nieważność postępowania z powodu pozbawienia powódki możliwości obronyswych praw-art. 379 pkt 5 k.p.c.

b
naruszenie prawa materialnego tj.art. 169 § 2 k.p.c.poprzez jego błędnąwykładnię i przyjęcie, że do nabycia rzeczy ruchomych przez pozwanychdoszło z chwilą upływu 3 lat, od daty utraty tych rzeczy przez powódkę,niezależnie od pozostawania w dobrej bądź złej wierze w sytuacji, gdypowołana norma uzależnia skuteczność nabycia własności od pozostawaniaw dobre wierze przez okres 3 lat;

c
naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej ocenydowodów, skutkującą przyjęciem że nabył nieruchomości, które nie byłyprzedmiotem umowy sprzedaży, a które jak twierdzi odkrył po pewnymczasie.

Wskazując na powyższe apelująca wniosła o stwierdzenie nieważnościpostępowania i uchylenie wyroku, ewentualnie o jego uchylenie i przekazaniesprawy Sądowi I instancji celem przeprowadzenia postępowania dowodowego wcałości.
Odnosząc się do pierwszego z ww. zarzutów apelująca podniosła, że Sąd IInstancji nie dopuścił do działania pełnomocnika powódki, uprzednio nie badając wsposób wyczerpujący jego umocowania, a konkretnie tego czy nie wynika ono złączącego strony stosunku zlecenia, faktu zarządzania majątkiem powódki. Sądpowinien odroczyć rozprawę i poinformować powódkę, że jej pełnomocnik nie zostałdopuszczony do udziału w sprawie. Sąd tego zaniechał, rozprawę przeprowadził iprzesłuchał świadków. Sąd poinformował powódkę, że jej obecność na rozprawie wdniu 28 maja 2015 roku nie jest konieczna, po czym wysłał wezwanie, które zostało
powódce doręczone w dniu 13 maja 2015 roku. W tym czasie powódka miałazaplanowany urlop, a po wtóre Sąd podawał sprzeczne informacje. Z niezawinionychprzyczyn powódka nie była obecna na ostatniej rozprawie. W jej ocenie nie bezznaczenia pozostaje także fakt oddalenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika zurzędu, czym zbudzono w powódce przekonanie, że jej prawa są chronione wsposób należyty.
W kwestii pozostałych zarzutów apelująca podniosła, że zostaną przez niąuzasadnione na rozprawie apelacyjnej.
Na rozprawie przed Sadem Apelacyjnym w dniu 9 czerwca 2016 r. nie stawiłasię, ani powódka ani jej zawodowy pełnomocnik.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja powódki okazała się niezasadna.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że postępowanie apelacyjne,jakkolwiek jest postępowaniem odwoławczym i kontrolnym, to jednakże zachowujecharakter postępowania rozpoznawczego. Oznacza to, że Sąd Odwoławczy ma pełnąswobodę jurysdykcyjną, ograniczoną jedynie granicami zaskarżenia. Podkreślić teżnależy, że Sąd ten nie może poprzestać jedynie na ustosunkowaniu się do zarzutówapelacyjnych. Merytoryczny bowiem charakter orzekania Sądu II instancji polegana tym,.że ma on obowiązek poczynić własne ustalenia i ocenić je samodzielnie zpunktu widzenia prawa materialnego, a więc dokonać subsumcji. Z tego teżwzględu Sąd ten może, a jeżeli je dostrzeże - powinien, naprawić wszystkiestwierdzone w postępowaniu apelacyjnym naruszenia prawa materialnegopopełnione przez Sad I instancji i to niezależnie od tego, czy zostały onepodniesione w apelacji, jeśli tylko mieszczą się w granicach zaskarżenia (vide wyrokSądu Najwyższego z dnia 13.04.2000 r., III CKN 812/98 i in.).
Granice zaskarżenia w przedmiotowej sprawie wyznaczyła w apelacjipowódka zaskarżając orzeczenie Sadu I instancji w całości.
Zdaniem Sądu Odwoławczego, Sąd Okręgowy przeprowadził postępowaniedowodowe w zakresie wystarczającym dla poczynienia ustaleń faktycznychmających wpływ na zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zgromadzone wsprawie dowody poddał wszechstronnej, wnikliwej ocenie, ustalając prawidłowostan faktyczny sprawy. Ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd Okręgowy,
zdaniem Sądu Apelacyjnego, odpowiada wymogom stawianym przez przepisart. 233§ 1 k.p.c, uwzględnia cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i tym samympozostaje pod ochroną wynikającą z powołanego przepisu. Nie nosi ona cechdowolności, szczegółowo odnosi się przeprowadzonych w sprawie dowodów.
Sąd Odwoławczy, podziela przeprowadzoną przez Sąd I instancji ocenęzgromadzonych w sprawie dowodów, tym samym akceptuje poczynione w oparciu ote ocenę ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne uznając je za własne, bez ichponownego przytaczania.
W pierwszej kolejności należało odnieść się od zarzutu najdalej idącego, jakimbez wątpienia był zarzut - nieważności postępowania, albowiem jego uwzględnienieskutkowałoby uchyleniem zaskarżonego wyroku zniesieniem postępowania wzakresie dotkniętym nieważnością oraz przekazaniem sprawy do ponownegorozpoznania Sądowi I instancji. Zdaniem apelującej nieważność postępowania wokolicznościach sprawy polegała na pozbawieniu powódki możliwości obrony jegopraw-art. 397 pkt 5 k.p.c.i była spowodowana niedopuszczeniem do udziału wsprawie jej pełnomocnika w osobieM. K., nie poinformowaniu otym fakcie powódki, a następnie przeprowadzenie rozprawy, na której przesłuchanoświadków. Ponadto, apelująca upatruje podstaw nieważności w jej nieobecności narozprawie w dniu 28 maja 2015 roku, która była niezawiniona i spowodowanasprzecznymi pouczeniami Sądu oraz oddaleniu jej wniosku o ustanowieniepełnomocnika z urzędu.
Sąd Apelacyjny dokonując ponownej analizy sprawy i dokonywanych w niejczynności doszedł do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły żadneokoliczności, które miałyby świadczyć o nieważności postępowania.
Przypomnieć należy, iż, zgodnie zart. 379 pkt 5 k.p.c.nieważnośćpostępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swychpraw. Zgodnie z dominującym w judykaturze zapatrywaniem, tak rozumianepozbawienie strony możności obrony swych praw następuje, gdy z powoduwadliwych czynności procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła ona brać inie brała udziału nie tylko w toku całego postępowania, ale także w jego istotnejczęści, przy czym chodzi o całkowite faktyczne pozbawienie możności obrony(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2002 r., II CKN 399/01).Analizując zatem, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, trzeba wpierwszej kolejności rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych,
następnie ustalić, czy uchybienie to wpłynęło na możność strony do działania wpostępowaniu, w końcu zaś ocenić, czy pomimo zaistnienia tych okoliczności stronamogła bronić swych praw w postępowaniu. Dopiero w razie kumulatywnegospełnienia wszystkich tych przesłanek można przyjąć, że strona została pozbawionamożności działania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2008 r., V CSK488/07).
Sytuacja taka nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie.
Zachowując chronologię czynności procesowych podejmowanych w tokuniniejszego postępowania wskazania wymaga, iż w dniu 17 listopada 2014 roku doakt sprawy wpłynęło pismo powódki z informacją, iż udziela pełnomocnictwa do jejreprezentowania w niniejszym postępowaniu-M. K.- pracownikowifirmy Przedsiębiorstwo (...)A. K. (1).Do rzeczonego wniosku załączone także pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego( Rep. A nr(...)) udzielone w dniu 12.10.2005 roku przezA.K.-M. K.do zastępowania wyżej wymienionej przedwszystkimi, władzami, urzędami, bankami, administracją samorządową i rządową,przed osobami fizycznymi i prawnymi we wszystkich sprawa dotyczącychdziałalności gospodarczejPrzedsiębiorstwa (...)A. K. (1)( vide k. 57). Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu24.11.2015 r., Sąd Okręgowy odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie wcharakterze pełnomocnikaM. K..
Zgodnie zart. 86 k.p.c.strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowimogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Krąg podmiotowyosób, które mogą pełnić w postępowaniu cywilnym funkcję pełnomocnika, a takżerodzaj spraw, w jakich osoby te mogą występować w takim charakterze określaart.87 k.p.c.W myślart. 87 k.p.c.( w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęciapostępowania; tj. z 21.01.2014 r.,Dz.U.2014.101)-Pełnomocnikiem może byćadwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznikpatentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami stronyoraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiotsprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice,małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną wstosunku przysposobienia (§ 1). Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, wtym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostkialbo jej organu nadrzędnego. Osoba prawna prowadząca, na podstawie odrębnych
przepisów, obsługę prawną przedsiębiorcy, osoby prawnej lub innej jednostkiorganizacyjnej może udzielić pełnomocnictwa procesowego - w imieniu podmiotu,którego obsługę prawną prowadzi - adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli zostałado tego upoważniona przez ten podmiot(§2.)
Jednocześnie wskazać należy, iż wskazane powyżej wyliczenie ma charakterwyczerpujący, co w znaczny sposób ogranicza swobodę wyboru pełnomocnika.
M. K., nie posiadał statusu żadnego z profesjonalnychpełnomocników ( radcy prawnego, adwokata, rzecznika patentowego). Zgłaszającjego udział w sprawie nie wykazano, że należał do pozostałej kategorii podmiotów.Co więcej brak ten został przez niego przyznany wprost na rozprawie w dniu24.11.2015r. (vide e- protokół od 00:02:00), kiedy toM. K.podał, iżpowódka nie prowadzi już działalności gospodarczej i nie pozostaje on już z nią wstosunku pracy, podał, iż wcześniej był pełnomocnikiem w zakresie prowadzonejprzez nią działalności gospodarczej. Dodać również należy, iż kopii pełnomocnictwaz dnia 12 października 2005 r. (k. 57) udzielonego przez powódką tej osobie dozastępowania w sprawach dotyczących działalności gospodarczej Przedsiębiorstwo(...)A. K. (1)nie wynika by był onuprawniony do działania w jej imieniu przed Sądami. Brak takiego umocowaniapotwierdza również udzielenie odrębnego pełnomocnictwa procesowego doreorientacji powódki w niniejszej sprawie z 7 listopada 2014 r. (k. 56) i to nie jakodla osoby z którą łączy ją jakikolwiek stosunek zlecenia lub zarządu majątkiem, alejako pracownika.
Dla pełnej krytyki stanowiska powódki wskazać należy, iż pełnomocnictwoprocesowe dla zarządcy, musi pozostawać w bezpośrednim związku zesprawowanym zarządem lub prowadzonymi interesami mocodawcy, Z zakresuumocowania wyłączone są te sprawy, które wykraczają poza zakres zarządu lubinteresów strony. Z kolei dopuszczalność udzielenia pełnomocnictwa osobiepozostającej ze stroną w stałym stosunku zlecenia jest ograniczona tylko do spraw,których przedmiot wchodzi w zakres tego zlecenia. Inaczej mówiąc, sprawa, w którejzleceniobiorca ma być umocowany, musi mieścić się w przedmiotowym zasięgustosunku zlecenia. Obowiązek wykazania zdolności pełnienia funkcji pełnomocnikadotyczy wszystkich podmiotów, wymienionych wart. 87 k.p.c.
Pełnomocnictwo z dnia 7 listopada 2014 r. udzielone przez powódkę choćobejmowało swoim zakresem reprezentację przed sądem okręgowym, to jednak niemogło być skutecznie udzielone. Zauważyć bowiem należy, iż powódka nie prowadzi
działalności gospodarczej w postaciPrzedsiębiorstwa (...)(...)A. K. (1). Działalność została wyrejestrowana w 2012 roku,co wynika z twierdzeń samej powódki, jak też informacji zawartych w CentralnejEwidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ( rejestr dostępny powszechnie-na www. prod.ceidg.gov.pl).M. K.w dniu 7.11.2014 r., ( dataudzielenia pełnomocnictwa) nie był już pracownikiem wyżej wymienionej firmy (gdyż nie istniała), nie związany stosunkiem zlecenia, ani nie zarządzał jejmajątkiem. W rezultacie, nie mógł on pełnić funkcji pełnomocnika w niniejszympostępowaniu. Przeciwnie, to przeprowadzenie postępowania z jego udziałem w tejroli, naraziłoby Sąd na słuszny zarzut nieważności postępowania na podstawieart.379 pkt 2 k.p.c.Dyspozycja tego przepisu dotyczy między innymi sytuacji, gdy wcharakterze pełnomocnika występowała osoba, która w ogóle pełnomocnikiem byćnie mogła ( tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2012r., II UK 291/11,wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03 lutego 201 lr., I Uk 256/11).
Sąd Okręgowy nie miał obowiązku poinformowania o tym powódki, gdyżpostanowienie o odmowie dopuszczeniaM. K.do działania wcharakterze pełnomocnika, Sąd wydał i ogłosił na rozprawie, o której powódkazostała zawiadomiona, lecz na skutek własnej decyzji nie stawiła się ( vide : k. 45-46, k. 53). Zgodnie zart. 357 § 2 k.p.c.jedynie postanowienia zapadłe naposiedzeniu niejawnym doręcza się stronom z urzędu. Podnieść również należy, iżnie był to ostatni termin rozprawy, a powódka nie zgłosiła zastrzeżenia w trybieart.162 k.p.c, ani też nie wniosła o powtórzenie dokonanych na rozprawie w dniu 24listopada 2014 r. czynności.
Odnosząc się do kwestii odmowy ustanowienia dla powódki pełnomocnika zurzędu, to orzecznictwie Sądu Najwyższego wśród przyczyn nieważnościpostępowania objętych zakresem cytowanego przepisu (art. 379 pkt 5 k.p.c.)wymienia się zaniechanie rozpoznania wniosku o ustanowienie adwokata z urzędulub bezzasadne oddalenie takiego wniosku ( tak postanowienie Sądu Najwyższego zdnia 28 listopada 2002 r., II CKN 399/01). Jednocześnie, zgodnie wykładniąprzyjętą przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt I UK195/09 (LEX nr 577812), wskazać należy, że odmowa przyznania fachowegopełnomocnika z urzędu - mimo spełnienia określonych warunków - może byćkwalifikowana jako przyczyna nieważności postępowania zart. 379 pkt 5 k.p.c.tylko w sytuacjach, w których strona swoim zachowaniem wykazuje nieznajomośćreguł postępowania lub nieporadność, prowadzącą do tego, że przy faktycznym lub
prawnym skomplikowaniu sprawy nie jest w stanie wykorzystać prawnychmożliwości prawidłowego jej prowadzenia.
Wydane w dniu 23 grudnia 2014 roku orzeczenie ( vide k. 113) zostałopoprzedzone wnikliwą analizą akt sprawy pod kątem okoliczności mającychznaczenie z punktu widzenia normyart. 117 k.p.c, w wyniku której Sąd ocenił, żedotychczas przedsiębrane przez powódkę czynności nie uzasadniały uznania go zaosobę, której takowa pomoc jest potrzebna. Ocena taka jest tym celniejsza, żepowódka redagując pozew w sposób prawidłowy wskazała podstawę prawną swoichżądań. Charakter sprawy nie był skomplikowany i nie wymagał wiedzy idoświadczenia prawniczego, a w zasadzie koncentrował się na wykazaniu twierdzeńdowodami. O takiej konieczności powódka zresztą została pouczona przez Sąd.
Zarzutu nieważności nie uzasadnia także niestawiennictwo powódki narozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, albowiem z akt sprawy wynika, iż zostałanań wezwana w celu przesłuchania pismem z dnia 8 maja 2015 r., i pouczona oskutkach niestawiennictwa oraz sposobach jego usprawiedliwienia ( vide k. 232).Wezwanie to zostało doręczone powódce w dniu 16 maja 2015 r., ( vide k. 235), azatem w terminie zgodnym zart. 149 § 2 k.p.c, tj. nie krótszym niż tydzień przedposiedzeniem. Powódka na wyznaczony termin nie stawiła się, w żaden sposób nieusprawiedliwiając swojej nieobecności. W konsekwencji Sąd dysponując prawidłowodoręczonym wezwaniem i żadnymi innymi okolicznościami, które uzasadniałybyodroczenie rozprawy w tym dniu(art. 214 k.p.c.)- nie miał żadnych podstaw, by jejnie przeprowadzić. Podnieść też należy, iż powódka nawet nie podjęła próbywykazania, że po otrzymaniu wezwania na termin rozprawy celem przesłuchania jejw charakterze strony, uzyskała sprzeczne informacje co do obowiązku stawienia sięna ostatniej rozprawie, nie podnosiła również, by zaistniały jakieś istotneprzeszkody uniemożliwiające jej stawiennictwo na tym terminie. Powódka wskazałajedynie, iż miała zaplanowany urlop i wypełniony czas. Zważywszy na fakt, iżpozostaje ona bez pracy, trudno ocenić, iż przeszkoda ta była nie do pokonania.Nadto strona nie poinformowała o tym, że się nie może stawić Sądu i niewnioskowała o zmianę terminu lub odroczenie rozprawy. W tym stanie rzeczy niemożna uznać jej niestawiennictwa za usprawiedliwione.
W tym miejscu wskazać również należy, iż powódka i jej zawodowypełnomocnik-adwokatA. P.mimo prawidłowego zawiadomienia niestawili się również na rozprawie apelacyjnej w dniu 9 czerwca 2016 r. W dniu 24maja 2016 r. na biurze podawczym Sądu Apelacyjnego złożono pismo procesowe
pełnomocnika powódki z dnia 16 maja 2016 roku w którym wniósł on o odroczenierozprawy wyznaczonej na 9 czerwca 2016 r. podnosząc, iż na ten sam dzień SądRejonowy w Gliwicach Wydziała Karny w dniu 11 kwietnia 2016 r. wyznaczyłrozprawę, celem wysłuchania przemówienia stron, na którym to terminie obecnośćtego pełnomocnika jest konieczna i niezbędna.
Wniosek pełnomocnika powódki został przez Sad Odwoławczy oddalony jakonieuzasadniony.
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie zart. 214 § 1 k.p.c.rozprawa ulegaodroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu wezwania albo jeżelinieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znanąsądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć.
Żadna z wyżej wymienionych przesłanek w przedmiotowej sprawie niewystępowała. Zawiadomienie o rozprawie apelacyjnej pełnomocnik powódki odebrałw dniu 13 kwietnia 2016 roku (k. 366), nadto z treści pełnomocnictwa wynikajednoznacznie, iż strony już w dacie jego udzielenia przewidziały prawo udzieleniadalszych pełnomocnictw sybstytucyjnych (k. 344). W tym stanie rzeczy należałouznać, iż pełnomocnik powódki miał możliwość i czas na to, by wobec zbieżnościterminów rozpraw, zapewnić sobie zastępstwo na rozprawie przed SądemRejonowym w Gliwicach lub przed Sądem Apelacyjnym w Szczecinie. Podnieśćrównież należy, iż sytuacje takie nie należą do rzadkich i wymagają takiegozorganizowania świadczonych przez siebie usług prawnych, by nie stanowiło toprzeszkody do procedowania spraw z udziałem pełnomocnika. Z cała pewnością niejest to przeszkoda nie do przezwyciężenia.
Przechodząc do meritum, Sąd Apelacyjny dokonując ponownego rozpoznaniasprawy doszedł do przekonania, iż żądanie powódki nie zasługiwało nauwzględnienie w żadnym zakresie. Powódka w niniejszym postępowaniu domagałasię wydania rzeczy ruchomych wymienionych w piśmie z 10 grudnia 2014 roku,które według jej twierdzeń zostały pozostawione na stacji paliw przy ul.(...)wP., alternatywnie zapłaty ich równowartości określonej nakwotę 80.000 złotych. Jednocześnie wystąpiła z żądaniem zasądzenia na jej rzeczkwoty 82.000 złotych za bezumowne korzystanie z rzeczy ruchomych w okresie od21 czerwca 2010 roku do 21 listopada 2013 roku.
W ocenie Sądu Odwoławczego powódka nie wykazała zasadności żadnego zww. żądań.
Roszczenie windykacyjne przewidziane wart. 222 § 1 k.c.jest roszczeniemwłaściciela o wydanierzeczy,która znajduje się we władaniu innej osoby. Douwzględnienia powództwa koniecznym jest zatem stwierdzenie po stronie powodowejstatusu właściciela rzeczy, władania tymi rzeczami przez pozwanych, a także brakuprzesłanki negatywnej, jaką jest istnienie po stronie pozwanych skutecznychwzględem właściciela uprawnień do władania nimi.
Ciężar dowodu rozkłada się tak, że strona powodowa występując zroszczeniem z art.art. 222 § 1 k.c.musi wykazać, że przysługuje jej prawowłasności rzeczy, których wydania się domaga, albowiem to ona z tego faktuwywodzi skutki prawne (art. 6 k.c). Ponadto, zobowiązana jest udowodnić, żestrona pozwana faktycznie włada, będąc nieuprawnionym, jej rzeczą. Z kolei,obrona pozwanego polega na wykazaniu, że „ przysługuje mu prawo do władaniarzeczą".
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia,iżby powódce przysługiwało prawo własności rzeczy wymienionych w piśmie z dnia10 grudnia 2014 roku. Powódka na tę okoliczność nie przedstawiła żadnegodowodu. W tym zakresie, należy iż powódka w dacie zawarcia umowy dzierżawy -30.09.2002 roku objęła w posiadanie nieruchomość, na której znajdowała się jużinfrastruktura do prowadzenia działalności w postaci stacji paliw. Stąd też takdużego znaczenia nabrała kwestia wykazania przez powódkę tego, jakie rzeczyzostały przez nią zainstalowane, zmodernizowane. Ocena, że w dacie zakończeniaumowy dzierżawy na nieruchomości nie było ruchomości stanowiących własnośćpowódki jest tym celniejsza, jeżeli zważy się na treść protokołu przekazanianieruchomości z dnia 25 listopada 2009 roku, zgodnie z którym wymienione w nimruchomości w postaci: trzech dystrybutorówfirmy (...), jednego dystrybutoraLPG, trzech zbiorników LPG po 20.000 litrów i jeden po 15.000 litrów, budynekobsługi składający się: z trzech sanitariów, dwóch umywalek, dwóch drzwiprzeszklonych, dwóch okien oraz wiaty na magazyn olejów oraz dystrybutorówpaliwowych pod zadaszeniem i według niego miały na nieruchomości pozostać, ausunięte miały być inne rzeczy stanowiące własnośćprzedsiębiorstwa (...).
Materiał dowodowy wskazuje, że istotnie podjęła się próby rozbudowy stacji,niemniej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wG.z dnia9 stycznia 2006 roku- nakazano rozbiórkę: stanowiska napełniania gazem (2zbiorniki po 4.850 m3), stanowiska napełniania olejem napędowym (zbiornik
naziemny z dystrybutorem) oraz stanowiska napełniania paliwami płynnymi(zbiornik podziemny z dystrybutorem).
Trafna okazała się także ocena Sądu I instancji, że powódka nie wykazała, bypozwani objęli faktyczne władztwo nad wymienionymi przez powódkęruchomościami. Powyższe ustalenie ma wsparcie w materiale osobowym w postacizeznania świadkaL. H., pozwanego-A. K. (2), z którychwynika, że stacja jeszcze przed objęciem jej w posiadanie była zdewastowania.Znajdujące się nań elementy wyposażenia oraz infrastruktury nie nadawały się doich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem- żaden z dystrybutorów paliwa niefunkcjonował, a po jednym z nich pozostał jedynie szkielet. Ponadto brak byłojakichkolwiek elementów na stanowisku autogazu oraz wyposażenia stanowiska donapełniania oleju napędowego w tym zbiornika naziemnego. Z wiaty blachy falistejpozostały jedynie fragmenty. W rezultacie, rzeczy które nie zostały skradzione zuwagi na brak nadzoru nad tym terenem, uległy zniszczeniu do takiego stopnia, żepotrzebna była ich gruntowna odbudowa i remont. Nadto, kontrola PowiatowegoInspektora Nadzoru Budowlanego po objęciu stacji przezL. H., napodstawie umowy dzierżawy z pozwanymi skutkowała tym, że musiał on wydobyćzakopane w ziemi zbiorniki, dokonać całkowitego demontażu stacji autogazu- usnąćzatem wszelkie pozostałości po urządzeniach wskazanych w decyzji PINB wG.z dnia 9 stycznia 2006 roku.
Za niezasadne ocenić należało także żądanie zapłaty na rzecz powódkirównowartości owych ruchomości, skoro powódka nie wykazała, iżby -była ichwłaścicielem, by znajdowały się kiedykolwiek w posiadaniu pozwanych i posiadałyjakąkolwiek wartość materialną.
Przedstawiona powyżej argumentacja nie była jedyną, jaka przemawiała zakoniecznością oddalenia powództwa. W ocenie Sądu Apelacyjnego nawet przyzałożeniu, że powódka była właścicielem rzeczy wymienionych w piśmie z dnia 10grudnia 2014 roku, to nie mogłaby żądać ich wydania z uwagi na słuszne powołaniesię przez pozwanych naart. 169 § 1 k.c.Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia tejnormy prawa materialnego. Przepisart. 169 § 1 k.c.skutek w postaci nabyciawłasności ruchomości od nieuprawnionego z chwilą objęcia jej w posiadanieuzależnia od wydania rzeczy czyli faktycznego przeniesienia posiadania oraz dobrewiary nabywcy w tej chwili. Nabycie własności rzeczy z tą datą wyklucza zła datanabywcy. Zabieg legislacyjny użyty przez ustawodawcę w treści tego przepisu,polegający na określeniu jej w sposób negatywny, jako stan wykluczający złą wiarę
nabywcy, oznacza że dowód złej wiary obciąża tego, kto taki zarzut zgłasza- w tymwypadku powódkę.
Klucze do obiektu zostały przekazane pozwanym jeszcze w czerwcu 2010roku. Z tą datą pozwani objęli faktyczne władztwo nad ruchomościami. Powódka niewykazała natomiast, iż pozwani mieli podstawę do uznania, że ruchomościznajdujące się na terenie stacji paliw nie stanowią własności Powiatu(...),wszak zostały one nabyte w drodze przetargu publicznego i po tym jak teren stacjibył opuszczony przez pewien czas. W kontekście apelacji zaznaczenia ponadtowymaga, że dopiero gdy nabywca wie o tym, że zbywca nie jest uprawniony dorozporządzania rzeczą lub z łatwością mógłby się o tym dowiedzieć ( zła wiara) donabycia własności niezbędna jest dodatkowa przesłanka w postaci upływu trzech latod daty utraty rzeczy przez właściciela. Niewątpliwie pozwani w ciągu trzech lat oddaty nabycia nieruchomości od Powiatu dowiedzieli się trakcie postępowań karnych,iż powódka rości sobie pretensje do ruchomości na nie zlokalizowanych, zatemutraciliby dobrą wiarę, jednak nie można zapominać, iż ograniczenie wynikające z§2 art. 169 k.c.nie dotyczy rzeczy nabytych w drodze licytacji publicznej, a w takisposób [pozwani nabyli własność nieruchomości wraz z jej wyposażeniem.
Sąd Apelacyjny podzielił także ocenę prawną żądania o zapłatęwynagrodzenia za bezumowne korzystanie z wymienionych przez powódkęruchomości wywodzonego zart. 224 § 2 k.c.w związku zart. 225 k.c.Wskazaćbowiem wypada, że wymienione w tych przepisach roszczenia przysługująwłaścicielowi rzeczy, uzupełniają roszczenie windykacyjne o wydanie rzeczy i wiążąsię z samoistnym posiadaniem rzeczy przez posiadacza. Źródłem tych roszczeń jestzatem bycie właścicielem oraz samoistne posiadanie cudzej rzeczy. Powtórzyćponownie wypada, że powódka nie wykazała, by przysługiwał jej status właścicielarzeczy ruchomych wskazanych w piśmie z dnia 10 grudnia 2014 roku, by zostałyone objęte w posiadanie przez pozwanych, skoro zostały zdewastowane, bądźrozkradzione przed objęciem własności stacji benzynowej.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku napodstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z regułąodpowiedzialności stron za wynik procesu w oparciu o przepisart. 98 § 1 k.p.c,Obaj pozwani byli reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, azatem powódka powinna zwrócić im koszty zastępstwa procesowego wpostępowaniu apelacyjnym, które zgodnie z przepisami§ 6 pkt. 6 oraz § 13 ust. 1
pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. wsprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwakosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z § 21rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawieopłat za czynności adwokackie, wynoszą 2.700 zł.