Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 659/15
Data wyroku: 2016-04-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Kozaczuk
Podstawa prawna: art. 437 §1 kpk

Sygn. akt II Ka 659/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 kwietnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jerzy Kozaczuk

Protokolant:

st. sekr. sad. Marzena Głuchowska

przy udziale Prokuratora Andrzeja Michalczuka
po rozpoznaniu w dniach 15 stycznia 2016 r. i 22 marca 2016 r.
sprawyM. S.
oskarżonego o przestępstwo zart. 286 §1 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie
z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt II K 599/14

I
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.M. C.wW.kwotę 619,92 zł (w tym 115,92 zł podatku VAT) tytułem sprawowanej z urzędu obrony oskarżonegoM. S.w II instancji;

III
stwierdza, że wydatki postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.

Sygn. akt II Ka 659/15

UZASADNIENIE

M. S.
został oskarżony o to, że w dniu 4 marca 2014 roku wW., w woj.(...)działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziłZ. P.do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem, za pomocą wprowadzenia jej w błąd, co do zawarcia umowy zE. (...)na zakup urządzenia medycznegoM. (...)za kwotę 5.000 złotych oraz umowy kredytowej zBankiem (...)na kwotę 4670,54 złotych, w ten sposób, że po dokonanej prezentacji urządzenia medycznegoM. (...)dał jej do podpisania umowę kupna tegoż urządzenia medycznego o nr(...)oraz wniosek o kredyt na jego zakup, co spowodowało zawarcieumowy kredytowej o nr (...)pomiędzyZ. P., abankiem (...), zatajając przed nią ten fakt w konsekwencji czegoZ. P.była przekonana, że podpisuje opis wyniku badania przeprowadzonego powyższym urządzeniem,
tj. o czyn zart. 286 § 1 kk
Sąd Rejonowy w Węgrowie wyrokiem z dnia 24 września 2015 r., sygn. II K 599/14:

I
oskarżonegoM. S.uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu czynu;

II
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej wW.kwotę 531,36 (pięćset trzydzieści jeden 36/100 złotych – w tym 99,36 dziewięćdziesiąt dziewięć 36/100 złotych podatku VAT stawka 23 %) tytułem zwrotu kosztów obrony z urzędu wykonywanej w imieniu oskarżonego przez adw.M. C.;

III
koszty procesu przejął na rachunek Skarbu Państwa.

Apelację od przedstawionego wyżej wyroku wniósł prokurator, zaskarżając go w całości na niekorzyść oskarżonego.
Oskarżyciel publiczny orzeczeniu temu zarzucił:
obrazę przepisów prawa karnego procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 4 kpk,art. 7 kpk,art. 410 kpk,art. 424 § 1 pkt 1 kpk, poprzez bezzasadne obdarzenie wiarą wyjaśnień oskarżonego i przyjęcie, że są one szczere, jasne i logiczne oraz „współbrzmią z materiałem dowodowym”, bez ich wnikliwej analizy, jak również odmówienie wiary zeznaniom pokrzywdoznejZ. P.w części dotyczącej zawarcia umowy na zakup sprzętu medycznego i brak ustosunkowania się do treści zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności wniosku o kredyt i umowy kredytowej, co w konsekwencji doprowadziło do uniewinnieniaM. S., w sytuacji, gdy swobodna, a nie dowolna, jak to uczynił Sąd, ocena tych dowodów, prowadziłaby do przyjęcia, że oskarżony działając w celu osiągniecia korzyści majątkowej wprowadziłZ. P.w błąd, co do faktu zawarcia umowy kupna sprzedaży urządzenia medycznego i umowy kredytowej.
Podnosząc powyższe, prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Węgrowie.
Na rozprawie apelacyjnej w dniu 15 stycznia 2016 r. prokurator poparł apelację i wniosek w niej zawarty. Obrońca oskarżonego wniósł o nieuwzględnienie apelacji prokuratora i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy oraz wniósł o zasądzenie kosztów obrony z urzędu, oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości, ani w części. Z powodów wskazanych wart. 411 kpkw zw. zart. 458 kpk, Sąd Okręgowy odroczył wydanie wyroku do dnia 21 stycznia 2016 r.
W dniu 21 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach postanowił:

1
na zasadzieart. 409 kpkwznowić przewód sądowy,

2
rozpoznanie spawy odroczyć bez terminu,

3
zwrócić się do Sadu Rejonowego w Krośnie Odrzańskim Zamiejscowy IV Wydział Karny w Gubinie o przesłanie do tut. Sądu celem wykorzystania z akt sprawy karnej IV K 142/15 (2 Ds./478/214) odpisu protokołu zawiadomienia o przestępstwie przyjętego odM. K.oraz innych protokołów przesłuchania jej w charakterze świadka oraz odpisów pełnej dokumentacji dotyczącej zawarciaumowy nr (...)orazumowy kredytowej nr (...)zawartej z(...) Bank SA,

4
akta sprawy przesłać Sądowi Rejonowemu w Węgrowie celem ewentualnego wypowiedzenia się w trybieart. 154 kpkco do zapisu na k. 109v protokołu rozprawy z dnia 25 czerwca 2015 roku o złożeniu przez świadkaA. S.wzoru odstąpienia od umowy, który następnie Sąd okazał pokrzywdzonej,

5
po wykonaniu pkt 4 akta sprawy przedstawić sędziemu sprawozdawcy celem wyznaczenia terminu rozprawy.

Na rozprawie apelacyjnej w dniu 22 marca 2016 r. Sąd Okręgowy postanowił na zasadzieart. 452 § 2 kpk, z urzędu, zaliczyć do akt sprawy wybrane dokumenty ze sprawy IV K 142/15 Sądu w Krośnie Odrzańskim Zamiejscowy IV Wydział Karny w Gubinie – koperta k. 175 akt sprawy. Prokurator poparł apelację Prokuratora Rejonowego w Węgrowie i wniosek w niej zawarty. Obrońca oskarżonego wniósł o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy. Wniósł także o zasądzenie kosztów obrony z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone ani w całości ani w części.

Sąd Okręgowy w Siedlcach zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora nie jest zasadna i jako taka nie zasługiwała na uwzględnienie. Ani wysunięte w niej zarzuty, ani przytoczona na ich poparcie argumentacja, nie dostarczyły podstaw do uznania kontestowanego orzeczenia za nietrafne. Nie doszło także w trakcie ferowania zaskarżonego wyroku do żadnego ze wskazanych we wniesionym środku odwoławczym uchybień, ani też nie ujawniono w tracie kontroli instancyjnej innych uchybień o charakterze bezwzględnym, które mogłyby zobowiązać Sąd Odwoławczy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i cofnięcia sprawy do stadium postępowania przed Sądem I instancji.
Na wstępie stwierdzenia wymaga, iż nie budzi wątpliwości ani przebieg postępowania dowodowego, ani ocena wszystkich ujawnionych w sprawie dowodów. W ocenie Sądu Odwoławczego, Sąd Rejonowy w Węgrowie rozpoznając sprawę w sposób prawidłowy rozważył wszelkie okoliczności ujawnione w toku rozprawy głównej, przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego (art. 4 kpk), dokonując następnie na ich podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych. Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd I instancji nie wykazuje błędów natury logicznej, nie była stronnicza, jak również nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów, chronionej przepisemart. 7 kpk. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogomart. 424 kpki pozwala na kontrolę odwoławczą prawidłowości rozstrzygnięcia.
Na stwierdzenie powyższych okoliczności pozwala uważna lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku. W pisemnych motywach wyroku Sąd I instancji wskazał dowody, które obdarzył przymiotem wiarygodności oraz wyjaśnił, którym dowodom i z jakich powodów dał wiarę. Wskazał także dowody, którym waloru wiarygodności odmówił i precyzyjnie i przekonująco wyjaśnił, z jakich przyczyn na wiarę nie zasługują. Ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy w oparciu o tak przeprowadzoną ocenę dowodów są zatem prawidłowe. Występujące niejasności w dziedzinie ustaleń faktycznych, wynikające z różnych wersji zdarzenia zostały zredukowane przez Sąd I instancji wszechstronną inicjatywą dowodową, a następnie wnikliwą analizą całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, poprzedzoną konfrontacją i rozważaniem wzajemnych relacji między dowodami o charakterze osobowym w postaci zeznań świadków, jak i dowodów z dokumentów- umowy sprzedaży i umowy kredytowej.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Okręgowy nie dopatrzył się w toku rozumowania Sądu I instancji jakichkolwiek pominiętych okoliczności wynikających z wyjaśnień oskarżonego, zeznań pokrzywdzonej i zgromadzonych dokumentów.
Kwestia czyZ. P.podpisując obie umowy (czego w ogóle nie kwestionuje), przedstawiła odcinek wypłaty renty, biorąc pod uwagę, iż zarówno ona, jak i oskarżony w swoich depozycjach składanych w toku postępowania przyznali, że wraz z dowodem okazała ona legitymację rencisty, nabiera zatem znaczenia całkowicie drugorzędnego. Bezspornym jest, iż jedną z czynności wymaganych przy złożeniu wniosku o kredyt było przedstawienie odcinka wypłaty emerytury/renty lub okazanie legitymacji rencisty. Drobne rozbieżności odnoście odcinka renty w wyjaśnieniach oskarżonego nie przesądzają, w ocenie Sądu II instancji, o braku wiarygodności jego wyjaśnień – w szczególności w kontekście znacznego upływu czasu oraz w konfrontacji z innymi współbrzmiącymi dowodami zgromadzonymi w sprawie.
Rozważania prokuratora odnośnie cech osobistych pokrzywdzonej oraz jej sytuacji majątkowej, wynikającej z utrzymywania się jedynie z niewielkiej emerytury, związanej bezpośrednio z koniecznością spłaty lekkomyślnie zaciągniętego zobowiązania wynoszącego kilkukrotność jej miesięcznego dochodu, w ocenie Sądu Okręgowego, nie mogą mieć wpływu na odpowiedzialność karną oskarżonego. W niniejszej sprawie brak jest bowiem wiarygodnych dowodów, abyZ. P.kupując produkt w systemie ratalnym została wprowadzona w błąd.
Sąd Odwoławczy w pełni podziela przy tym argumentację Sądu Rejonowego przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku odnoszącą się do wskazania dlaczego zeznaniaZ. P.są niewiarygodne w części, w jakiej zaprzecza ona temu, aby posiadała świadomość, iż podpisała w dwóch kopiach zarówno umowę kupna-sprzedaży, jak i wniosek o przyznanie kredytu na zakup produktu.
Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, wbrew wyjaśnieniomZ. P., nie da się pomylić opisu badania, czy też wydruku badania, pochodzącego z urządzenia medycznego z plikiem dokumentów wymaganych do podpisania przy zawarciu umowy kupna-sprzedaży oraz umowy kredytowej – w szczególnosci biorąc pod uwagę, iż ta ostania opatrzona została widocznym i charakterystycznym logiem(...) Banku. Już sam wydruk badania, jak również jego opis, mający zazwyczaj postać graficzną w postaci wykresów, tabel, sekwencji symboli i liczb przedzielonych niekiedy niezbyt długim tekstem, zdecydowanie i stanowczo odróżnia się od specyficznego formularza umowy, mającej z kolei postać wyłącznie tekstową - z wyszczególnionymi paragrafami, punktami umownymi oraz stosownym miejscem na złożenie podpisów przez obie strony umowy. Oczywistym jest także, iż odbierając badanie i jego opis, nie jest wymagane podanie szczegółowych danych osobowych. Najbardziej jaskrawym przykładem w tym zakresie jest nazwisko panieńskie matki. O ile podanie podstawowych danych w postaci imienia i nazwiska badanego, celem późniejszej identyfikacji przed samym badaniem mogłoby być zrozumiałe, o tyle ich podawanie po tymże badaniu, w szczególności takim, które nie miało miejsca w placówce medycznej, gdzie ustala się m.in. prawa pacjenta do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych, już stanowczo takim nie jest. Powyższe okoliczności powodują, iż zeznaniaZ.P.nie zasługiwały na obdarzenie ich przymiotem wiarygodności przez Sąd I instancji, którego ocenę dowodów w pełni podziela i akceptuje Sąd Odwoławczy, nie dopatrując się w niej jakichkolwiek uchybień.
Uzupełniając argumentację w tym zakresie, dodać jedynie można, iż brak jest jakichkolwiek przesłanek, które prowadziłyby do wnioskowania, aby prezentujący produkt wymagali podawania jakichkolwiek danych osobowych od innych uczestniczących w tymże spotkaniu osób.
Postawa pokrzywdzonej, która chociaż posiadała w domu podpisaną przez siebie umowę sprzedaży, w której wyszczególniono przecież zarówno kwotę, jaką winna ona zapłacić za zakupiony towar, ilość rat oraz ich miesięczną wysokość, a także zapis o możliwości odstąpienia od zakupu w terminie 10 dni od zakupu bez podania przyczyny, nie wypowiada jednak tejże umowy, pozostaje całkowicie niezrozumiała. Zważyć przy tym należy, iżZ. P.pokazywała i omawiała z sąsiadami ten dokument, co wynika bezpośrednio z treści jej zeznań.
Wszystkie wskazane wyżej okoliczności prowadzą do konstatacji, iżZ. P.posiadała świadomość zarówno w dniu zakupu, jak również w późniejszym czasie, odnośnie podpisania przez siebie nie wydruku badania, lecz umowy sprzedaży oraz umowy kredytowej, a co za tym idzie zakupienia sprzętu medycznego na raty.
Jak niezwykle trafnie podsumował Sąd Rejonowy w pisemnych motywach rozstrzygnięcia, uwzględniając zasady prawidłowego rozumowania, logiki oraz doświadczenia życiowego, nie można oprzeć się odczuciu, iżZ. P.po przemyśleniu zakupu, doszła do wniosku, iż cena towaru jest znaczna w stosunku do jej możliwości finansowych, zaś decyzja o zawarciu umowy została jej w sposób oszukańczy zasugerowana. W ocenie Sądu Odwoławczego, ocena zeznańZ. P.w tym zakresie dokonana przez Sąd I instancji została przeprowadzona bezbłędnie z uwzględnieniem wszelkich wymogów płynących zart. 7 kpk.
Dopełniając powyższe przypomnieć wypada, iż w przedmiotowej sprawie nie chodziło o sprzedaż bezpośrednią produktu, po całkowitym uiszczeniu ceny przez kupującego, lecz o sprzedaż na kredyt w systemie ratalnym. Podnieść należy, że ostateczna decyzja o udzieleniu kredytu nie należała jednak w ogóle do oskarżonego, lecz do banku. Odzwierciedleniem tego, jest m.in. to, iż jak to wynika bezpośrednio z zeznań pokrzywdzonej, pracownik banku kontaktował się z nią celem weryfikacji danych zawartych we wniosku o udzielenie tegoż kredytu. Również późniejsza w stosunku do umowy sprzedaży jest data zawarcia umowy kredytowej.
Okoliczności te powodują, iż ewentualne doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez oskarżonego w realiach niniejszej sprawy mogłoby być rozpatrywane jedynie pod kątem zamiaru ewentualnego.M. S.nie mógł mieć bowiem pewności, iżZ. P.uzyska w banku kredyt na zakup sprzętu medycznego. Potwierdza to także zapis § 1 ust. 13 i 14 umowy sprzedaży, którą przedłożyła pokrzywdzona na Komisariacie Policji wraz z zawiadomieniem o popełnionym na jej szkodę przestępstwie, w których wyszczególniono, iż kredyt bankowy jest udzielany Kupującemu na jego wyłączną odpowiedzialność i ryzyko, a Sprzedawca może w każdym czasie wstrzymać się z dostawą towaru lub odstąpić od niniejszej umowy w przypadku, gdy Kupujący nie jest w stanie zapłacić za towar. Należy przy tym pamiętać, iż następstwem określenia zamiaru ewentualnego przy oszustwie jest brak możliwości przypisania oskarżonemu sprawstwa tegoż czynu, które zgodnie z poglądami wyrażonymi w doktrynie i orzecznictwie popełnione może być wyłącznie z zamiarem bezpośrednim(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. III KK 245/09, Prok. i Pr.-wkł. 2009/6/15, LEX 10269; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 04 czerwca 2010 r., sygn. WA 16/09, Prok. i Pr.-wkł. 2009, Nr 11–12, poz. 8, LEX nr 551085).
Aprobaty Sądu II instancji nie uzyskały także poniesione przez prokuratora obok obrazyart. 7 kpk, zarzuty naruszeniaart. 4 kpk,art. 410 kpkorazart. 424 § 1 kpk1kpk.
Stwierdzenia w tym miejscu wymaga, iż dokonana w przedmiotowej sprawie przez Sąd Rejonowy w Węgrowie analiza całokształtu materiału dowodowego – wnikliwa, rzetelna i jasna – w pełni odpowiada dyrektywom określonym wart. 4 kpk.
Odnośnie zarzutu obrazyart. 410 kpkstwierdzić z kolei należy, iż skarżący nie wykazał, aby wydany w sprawie wyrok został oparty na okolicznościach nieujawnionych w toku rozprawy głównej, czy też w wyniku nieuwzględnienia przy wyrokowaniu ujawnionych w toku rozprawy głównej okoliczności, tak korzystnych, jak i niekorzystnych dla oskarżonego – w szczególności rozważanych przez pryzmat treści dokumentów w postaci zawartych przezZ. P.umów.
Wątpliwości Sądu Okręgowego nie wzbudziło również uzasadnienie wyroku Sądu I instancji, które zostało sporządzone z zachowaniem wymogówart. 424 § 1 kpki na tyle szczegółowo, że pozwoliło na kontrolę odwoławczą prawidłowości zaskarżonego przez prokuratora rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu tym bowiem w sposób wyczerpujący wskazano, dlaczego wyjaśnienia oskarżonego zasługują na danie im wiary, a zeznaniaZ. P.pozostają pozbawione przymiotu wiarygodności, jednocześnie szczegółowo i wyczerpująco to argumentując. W sposób uporządkowany przedstawia ono ustalone przez sąd fakty oraz zawiera prawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Reasumując, Sąd Rejonowy zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, po uprzednim ujawnieniu w toku rozprawy całokształtu okoliczności niniejszej sprawy, zarówno tych przemawiających na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonegoM. S.oraz wyczerpującym i logicznym uargumentowaniu swoich wywodów w motywacyjnej części wyroku dokonał ustaleń faktycznych, które pozostają pod ochroną prawa procesowego i zarazem jednoznacznie wskazują, że brak jest w niniejszej sprawie przesłanek, pozwalających na przypisanie oskarżonemu sprawstwa zarzucanego mu czynu, co skutkować musiało jego uniewinnianiem, co słusznie uczynił Sąd Rejonowy, a Sąd Okręgowy podzielił jego stanowisko w tym zakresie, utrzymując zaskarżony wyrok w mocy.
Na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze(tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 615 z późn. zm.)Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw.M. C.wW.kwotę 619,92 (sześćset dziewiętnaście i 92/100) złotych (w tym 115,92 zł podatku VAT) tytułem sprawowanej z urzędu obrony oskarżonegoM. S.w II instancji, której wysokość wynika z§ 14 ust. 2 pkt 4 oraz § 16w zw. z§ 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Mając na względzie zasady słuszności, na podstawieart. 624 § 1 kpkSąd Okręgowy stwierdził, iż wydatki postępowania winien ponieść Skarb Państwa.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy w Siedlcach orzekł jak w wyroku.