Sąd Okręgowy w Częstochowie
V Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: V GC 54/15
Data wyroku: 2016-06-09 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt V GC 54/15

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 12 marca 2015 r. ( k. 2-4 ) powódkaBank (...) Spółka AkcyjnawG.wniosła o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym, aby pozwana(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna z siedzibą weW.( poprzednio(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna z siedzibą wZ.) zapłaciła na rzecz strony powodowej kwoty 35.229,87 CHF oraz z dalszymi odsetkami od kapitału tj. kwoty 27.937,01 CHF w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego określonego przez NBP od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty wraz z kosztami postępowania z ograniczeniem odpowiedzialności pozwanejŁ.(...)jako dłużnika rzeczowego z tytułu ustanowienia hipoteki umownej zwykłej w kwocie 53.000.00 CHF oraz hipoteki umownej kaucyjnej w kwocie 26.500.00 CHF na nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę gruntu w miejscowościT., nrdziałki (...), pow. 0,0962 ha, dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Tczewie IV Wydział Ksiąg Wieczystych KW nr(...)dla zabezpieczenia spłaty kredytu no podstawie Umowy Kredytu Konsolidacyjnego nr(...)- (...)z dnia 23 kwietnia 2003 r.
W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu 23 kwietnia 2003 r. została zawarta pomiędzyBankiem (...) S.A.WW.(obecnieBank (...) S.A.WG.) aV. H.Umowa (...) nr (...). Na mocy postanowień przedmiotowej umowy powód udzielił kredytobiorczyni kredytu w wysokości 53.000.00 CHF. Powyższa kwota została przez kredytobiorcę pobrana. Zabezpieczeniem spłaty kredytu jest ustanowiona hipoteka umowna kaucyjna w kwocie 53.000.00 CHF oraz hipoteki umownej kaucyjnej do kwoty 26.500.00 CHF na nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę gruntu w miejscowościT., nrdziałki (...), pow. 0.0962 ha dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Tczewie IV Wydział Ksiąg Wieczystych KW nr(...). Prawo własności nieruchomości przysługuje(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna z siedzibą weW.( poprzednio(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna z siedzibą wZ.). Pozwana spółka z tytułu odpowiedzialności rzeczowej, jako właściciel nieruchomości obciążonej hipoteką na rzecz powoda jest dłużnikiem hipotecznym banku. Aktualny wydruk z KW przedmiotowej nieruchomości wskazuje jako właściciela spółkę:(...) Park (...)sp. z .o.o sp. k.a. Spółka to zmieniła firmę wpisem nr 2 naŁ.(...)na podstawie zmiany statutu z dnia 01.07.2014 roku rep. A nr(...)kancelaria notarialna notariuszM. K.. Nr KRS pozostał ten sam –(...). ( obecnie:(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna z siedzibą weW.).
W dniu 15.11.2013 r. strona powodowa wypowiedziałaV. U.kredytu wzywając jednocześnie do całkowitej spłaty zobowiązania w terminie 30 dni od dnia doręczenia wypowiedzenia. Wypowiedzenie nie zostało skierowane do dłużnika rzeczowego, ponieważ ten nabył nieruchomość po dacie wypowiedzenia. Przedmiotowa nieruchomość została nabyta w wyniku umowy przeniesienia własności z dnia 26 sierpnia 2014 roku. Rep. A(...). Pomimo wypowiedzenia warunków spłaty kredytu kredytobiorczyni nie dokonała na rzecz strony powodowej spłaty zobowiązania.
Wierzytelność na dzień 04.03.2015r. wynosi 35.229.87 CHF, na którą składa się: kapitał w kwocie 27937,01 CHF, odsetki umowne liczone od dnia 10.0l.2014r. do 12.01.2014r. w kwocie 9.34 CHF, odsetki od zadłużenia przeterminowanego naliczone od 13.01.2014r. do 03.03.2015r. w kwocie(...).52 CHF.
Zarządzeniem Przewodniczącego w Sądzie Okręgowym w Częstochowie z dnia 15 kwietnia 2015 r. stwierdzono brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i sprawę skierowano do rozpoznania w trybie zwykłym ( k. 45 ).
Pozwana(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna z siedzibą wZ.nie zajęła w sprawie żadnego stanowiska.
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
Strony są przedsiębiorcami. PowódkaBank (...) Spółka AkcyjnawG.jest następcą prawnymBanku (...) S.A.WW.. Pozwana(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna z siedzibą weW.jest następcą prawnym(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna wZ., a poprzednio(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna weW..
Dowód:  wydruki z KRS ( k. 6-12, 34-35, 99-104, 119-124 ),
W dniu 23 kwietnia 2003 r. pomiędzy poprzednikiem prawnym powódkiBankiem (...) S.A.WW., ( obecnie powódkąBank (...) Spółka AkcyjnawG.) aV. H.została zawarta umowa Kredytu Konsolidacyjnego nr(...)- (...). Na mocy postanowień przedmiotowej umowy powódka udzieliła kredytobiorczyni kredytu w wysokości 53.000.00 CHF. Zgodnie z § 5 pkt 2 umowy kwota kredytu została wypłacona w złotych po przeliczeniu według kursu kupna waluty kredytu obowiązującego w banku, zgodnie z Tabelą kursów walut(...) SAogłaszaną w siedzibie Banku w dniu wypłaty kredytu. Z kolei w § 5 pkt 10 umowy kredytu strony postanowiły, że kwota spłaty podlega przeliczeniu na złote po kursie sprzedaży waluty kredytu obowiązującym w banku zgodnie z tabelą kursów walut(...) SAogłaszaną w siedzibie banku na koniec dnia spłaty. Jako zabezpieczenie spłaty kredytu przewidziano m.in. ustanowienie hipoteki umownej w kwocie 53.000.00 CHF oraz hipoteki umownej kaucyjnej do kwoty 26.500.00 CHF na nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę gruntu w miejscowościT., nrdziałki (...), pow. 0.0962 ha dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Tczewie IV Wydział Ksiąg Wieczystych KW nr(...)( § 7 pkt 1 a) umowy kredytu ).
W umowie przewidziano również możliwość zmiany waluty udzielonego kredytu przez bank na wniosek kredytobiorcy. Zmiana taka wymagała aneksu do umowy oraz zmiany wpisu hipoteki ( § 11 pkt 1 umowy kredytu ).
Dowód: umowa kredytu z dnia23 kwietnia 2003 r.– k. 26-28.
Hipoteki wskazane w § 7 pkt 1 a) umowy kredytu zostały wpisane w dziale IVksięgi wieczystej KW nr (...)w dniu 23.04.2003 r.
Dowód:  odpisksięgi wieczystej KW Nr (...)( k. 13-25 ).
W dniu 15.11.2013 r. powódka wypowiedziałaV. U.kredytu, wzywając jednocześnie do całkowitej spłaty zobowiązania w terminie 30 dni od dnia doręczenia wypowiedzenia.
Dowód:  wypowiedzenie umowy kredytu ( k. 5 ).
Przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez poprzedniczkę pozwanej, tj.(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna z siedzibą weW.w wyniku umowy przeniesienia własności z dnia 26 sierpnia 2014 roku. Rep. A(...).
Dowód:  odpisksięgi wieczystej KW Nr (...)( k. 13-25 ).
Kredyt objęty umową z dnia 23 kwietnia 2003 r. nie został spłacony.
dowód:  okoliczność bezsporna.
Aktualnym właścicielem nieruchomości położonej w miejscowościT., nrdziałki (...), pow. 0.0962 ha dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Tczewie IV Wydział Ksiąg Wieczystych KW nr(...)jest pozwana(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna z siedzibą weW., jako następca(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna weW..
dowód:  odpisksięgi wieczystej KW Nr (...)( k. 13-25 , wydruki z KRS ( k. 6-12, 99-104, 119-124 ),.
Do chwili obecnej nie doszło do zmiany waluty udzielonego kredytu.
dowód:  okoliczność bezsporna.
Powyższe ustalenia sąd oparł na wskazanych wyżej dokumentach prywatnych i urzędowych, których prawdziwości nikt nie kwestionował, dlatego należało uznać
je za w pełni wiarygodne.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Powódka dochodziła od pozwanej, jako dłużnika rzeczowego, należności wyrażonej we frankach szwajcarskich, wynikającej z umowy kredytu z dnia 23 kwietnia 2003 r. nr(...)- (...)zawartej pomiędzy poprzednikiem prawnym obecnej powódki a kredytobiorcąV. H.. Zabezpieczeniem tej umowy była hipoteka umowna w kwocie 53.000.00 CHF oraz hipoteka umowna kaucyjna do kwoty 26.500.00 CHF – ustanowione na nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę gruntu w miejscowościT., nrdziałki (...), pow. 0.0962 ha dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Tczewie IV Wydział Ksiąg Wieczystychksięga wieczysta KW nr (...). Umowa kredytu została skutecznie wypowiedziana przez powódkę w dniu 15.11.2013 r., zaś kredyt nie został spłacony. Aktualnym właścicielem wskazanej wyżej nieruchomości jest pozwana(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółka komandytowo-akcyjna z siedzibą weW..
Stosownie doart. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece( tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 790 ze zm. ) – dalej: u.k.w.h. - w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka). Przepis ten bez wątpienia uzasadnia odpowiedzialność pozwanej wobec powódki z tytułu umowy kredytowej, jako dłużnika hipotecznego, lecz na przeszkodzie do uwzględnienia powództwa stanęły wskazane poniżej względy.
Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że od początku strony umowy kredytowej wyraziły wierzytelność, zabezpieczoną hipotecznie, we frankach szwajcarskich, a więc w walucie obcej i w takiej walucie ustanowione zostały obie hipoteki, natomiast wypłatę kredytu przez stronę powodową oraz jego spłatę przez dłużnika osobistego strony umowy kredytowej ustaliły w złotych polskich, a więc w walucie polskiej ( por. § 5 pkt 2 i § 5 pkt 10 przedmiotowej umowy kredytu ). Powódka tymczasem dochodziła od pozwanej należności wyrażonej w walucie obcej, tj. frankach szwajcarskich. W orzecznictwie od dawna jest ustalone, że sąd jest związany żądaniem pozwu także w zakresie oznaczenia waluty środków pieniężnych których zapłaty domaga się powód. Przyjmuje się bowiem, że w sytuacji gdy strona domaga się zasądzenia świadczenia w walucie obcej, zasądzenie równowartości takiego świadczenia w złotych polskich, bez zmiany stanowiska strony co do rodzaju waluty w jakiej świadczenie powinno zostać zasądzone, jest orzekaniem, wbrewart. 321 § 1 k.p.c., o świadczeniu którego strona w ogóle nie dochodziła. Od woli strony zależy bowiem w jakiej postaci żąda ona zasądzenia świadczenia na swoją rzecz. Sąd nie ma podstaw, aby samodzielnie zmienić rodzaj żądanego przez stronę świadczenia( tak: SN m.in. w wyroku z dnia 23 lipca 2004 r., III CK 339/03, LEX nr 174197).
Rozstrzygnięcia wymagała więc kwestia czy powódka w niniejszej sprawie ma prawo domagać się od pozwanej zapłaty należności w walucie określonej w pozwie, tj. frankach szwajcarskich. Problem , w jakiej walucie obowiązany jest spłacić swoje zobowiązanie wobec wierzyciela dłużnik hipoteczny, nie będący dłużnikiem osobistym, jeżeli wierzytelność z tytułu kredytu, zabezpieczona hipoteką, wyrażona została w walucie obcej, podobnie jak zabezpieczająca ją hipoteka, natomiast walutą spłaty kredytu (wykonania zobowiązania) zabezpieczonego hipoteką, jest zgodnie z umową kredytową, waluta polska, a więc sytuacji analogicznej jak w rozpoznawanym przypadku był ostatnio przedmiotem rozstrzygnięcia przez Sad Najwyższy w wyrokuz dnia z dnia 29 kwietnia 2015 r. V CSK 445/14, LEX nr 1751291.W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd ten stwierdził, że odpowiedź na wskazane pytanie wynika z akcesoryjności hipoteki. Zgodnie zart. 65u.k.w.h., zarówno w obecnym, jak i dawnym brzmieniu, hipoteka zabezpiecza oznaczoną wierzytelność, a więc wierzytelność określoną przez konkretną umowę, która ją wykreowała i ukształtowała. Hipoteka wynika zatem z konkretnej, oznaczonej wierzytelności i jest z nią ściśle związana. Odpowiedzialność dłużnika hipotecznego wobec wierzyciela hipotecznego jest wprawdzie odpowiedzialnością tylko rzeczową i jedynie do wysokości wartości obciążonej nieruchomości, jednak pozostałe zasady tej odpowiedzialności są ukształtowane przez umowę kreującą wierzytelność zabezpieczoną hipoteką, gdyż odpowiedzialność dłużnika hipotecznego jest odpowiedzialnością akcesoryjną w stosunku do odpowiedzialności dłużnika osobistego i ukształtowaną według zasad odpowiedzialności dłużnika osobistego. Zgodnie zart. 95 Prawa bankowegopodstawą wpisu hipoteki na zabezpieczenie kredytu bankowego (hipoteki bankowej) są dokumenty bankowe stwierdzające udzielenie kredytu, jego wysokość, zasady oprocentowania i warunki spłaty oraz pisemne oświadczenie właściciela nieruchomości o ustanowieniu hipoteki. Właściciel nieruchomości ustanawiając hipotekę na zabezpieczenie kredytu bankowego przyjmuje zatem odpowiedzialność rzeczową za ściśle określony dług, wynikający z oznaczonej umowy kredytowej, określającej między innymi zasady spłaty zadłużenia, w tym walutę spłaty i odpowiada w tym zakresie tak samo jak dłużnik osobisty. Jeżeli zatem podstawą wpisu hipoteki oznaczonej w walucie obcej jest umowa kredytu wyrażonego także w tej walucie, natomiast spłatę kredytu ustalono w walucie polskiej, to dłużnik hipoteczny, nie będący dłużnikiem osobistym, obowiązany jest spłacić swoje zobowiązanie rzeczowe także w walucie polskiej.
Okoliczność, że hipotekę oznaczono w walucie obcej wynika w takiej sytuacji z wymagania przewidzianego w art. 68 zd. 2 u.k.w.h., w dawnym brzmieniu i art. 68 ust. 3 u.k.w.h. w brzmieniu obecnym, natomiast nie oznacza, że odpowiedzialność właściciela nieruchomości jest określona również w tej walucie, gdyż co innego może wynikać ze stosunku prawnego będącego podstawą ustanowienia hipoteki i kreującego walutę spłaty zobowiązania zarówno dłużnika osobistego jak i rzeczowego. Każdorazowy nabywca nieruchomości obciążonej hipoteką bankową, który odpowiada rzeczowo według zasad określonych w umowie kredytu bankowego dla spłaty tego długu, powinien we własnym interesie zapoznać się z dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu hipoteki, dołączonymi do księgi wieczystej i określającymi między innymi walutę spłaty zadłużenia kredytowego.
W świetle powyższego stanowiska, które Sąd Okręgowy w całości podziela należy więc przyjąć, że powódka nie może od pozwanej, będącej dłużnikiem hipotecznym, domagać się spełnienia świadczenia w walucie obcej, tj. frankach szwajcarskich, kiedy spłata kredytu, który zabezpieczają obie hipoteki była zgodnie z umową z dnia 23 kwietnia 2003 r. przewidziana w walucie polskiej, pomimo tego, że same hipoteki są wyrażone w walucie obcej. Żądanie takie, którym sąd jest związany stosownie doart. 321 § 1 k.p.c.jest więc nieuzasadnione, co przesądza o oddaleniu powództwa w oparciu w wszystkie powołane wyżej przepisy.