Sąd Okręgowy w Lublinie
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1220/15
Data wyroku: 2016-03-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Chaciński

Sygn. akt VII U 1220/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 marca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jacek Chaciński

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Beata Pełczyńska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. w Lublinie
sprawyM. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wL.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaM. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.
z dnia 15 maja 2015 roku, znak(...)

1
zmienia zaskarżoną decyzję i ustalaM. K.prawo do emerytury od dnia(...)roku;

2
stwierdza, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.nie ponosi odpowiedzialności za nie ustalenie prawa do świadczenia;

3
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.na rzeczM. K.kwotę 60,00 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.

VII U 1220/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 maja 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówiłM. K.prawa do emerytury z uwagi na nie udowodnienie 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy uznał za udowodniony okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 1 roku 6 miesięcy i 24 dni.
Z decyzją tą nie zgodził się wnioskodawca. Wniósł odwołanie .Domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania mu prawa do emerytury od dnia(...)r. W uzasadnieniu wskazał, że w okresie od 1 września 1970 r. do 20 marca 1990 r. będąc zatrudnionym wPrzedsiębiorstwie (...)wL.wykonywał stale i w pełnym wymiarze prace na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
W odwołaniu wnioskodawca wskazywał również, że w okresie od 21 marca 1990 r. do 30 września 1998 r. pracował wPrzedsiębiorstwie Państwowej (...)wK.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca autobusumarki A. (...)o liczbie miejsc powyżej 15 osób. Na rozprawie w dniu 30 października 2015 r pełn. wnioskodawcy zmodyfikował stanowisko procesowe i domagał się jedynie ustalenia, że wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych w okresie od 1 września 1970 r. do 20 marca 1990 r.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.

Sąd Okręgowy ustalił co następuje
M. K.urodził się w dniu (...)Nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. W dniu(...)r. złożył wniosek o emeryturę (k.1-6 a.e.).
Wnioskodawca legitymuje się okresem składkowym w wymiarze 28 lat 3 miesięcy i 5 dni.
W latach 1970 – 1973 wnioskodawca uczęszczał do(...) Szkoły Zawodowejprzy(...).
Wprzedsiębiorstwie (...)został zatrudniony z dniem 11 lipca 1973 r. na siedmiodniowy okres próbny na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego ( angaż a.o.). Nie zachował się w aktach osobowych angaż dotyczący zatrudnienia wnioskodawcy na tym stanowisku na dalszy okres. Nie ma jednak wątpliwości, że pozostawał on w dalszym ciągu w zatrudnieniu.
Z dniem 1 czerwca 1974 r. wnioskodawca został przeniesiony do pracy w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego do placówkiUsług (...)wL.przyul. (...)(pismo z 1 czerwca 1974 r. a.o.).
W dniu 11 maja 1978 r. wnioskodawca zawarł umowę o pracę na czas nieokreślony z zachowaniem ciągłości pracy zPrzedsiębiorstwem (...)Oddział II wL.w Grupie przewozowej nr I na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego.
Przedsiębiorstwo zajmowało się przewozem towarów.
Wnioskodawca w okresie od 23 kwietnia 1976 r. do 14 kwietnia 1998 r. odbył zasadniczą służbę wojskową.
Do momentu rozpoczęcia odbywania służby wojskowejM. K.jeździł samochodemmarki S.o ładowności 5 ton. Woził buraki, materiały sypkie takie jak wapno, węgiel, koks, środki chemiczne służące do produkcji cukru, artykuły spożywcze. Po powrocie z wojskaM. K.także jeździłS., czasami samochodami ciężarowymi markiS.lubJ.o ładowności powyżej 3,5 tony. Zajmował się przewozem butli z tlenem i acetylenem.
Kierowcy nie wykonywali napraw pojazdów. Zajmował się tym warsztat mechaniczny.
M. K.nie wykonywał czynności za i wyładunkowych. Były do tego specjalne brygady. Do obowiązków wnioskodawcy należało dopilnowanie załadunku i wyładunku i rozliczenie się z towaru. Na wykonanie tych czynności były zawierane dodatkowe umowy zlecenia(umowy zlecenia a.o.).
Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o dowody z dokumentów znajdujące się w aktach rentowych i aktach osobowych wnioskodawcy oraz w oparciu o zeznania świadkówJ. C.,T. N.iS. T.oraz w oparciu o zeznania wnioskodawcy.
Sąd obdarzył wiarą zgromadzone w sprawie dowody nieosobowe w postaci dokumentów, znajdujące się w aktach organu rentowego oraz aktach osobowych. Były one przechowywane przez uprawniony podmiot, nie noszą śladów podrobienia ani przerobienia.
Przystępując do oceny dowodów osobowych należy stwierdzić, że przesłuchani w sprawie świadkowie to osoby obce dla wnioskodawcy. Byli oni jego współpracownikami w okresie zatrudnienia w w/w zakładzie pracy i mieli bezpośredni wgląd i styczność z wykonywanymi przez niego czynnościami.
Wskazani świadkowie dysponowali, niezbędnymi wiadomościami w zakresie charakteru czynności wykonywanych przez wnioskodawcę, jego obowiązków, warunków zatrudnienia i zasad organizacji pracy. Zeznania świadków są logiczne i spójne, korelują ze sobą i z zeznaniami skarżącego. Zostały odebrane w toku postępowania sądowego, po pouczeniu o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. Z uwagi na to, że świadkowie są osobami obcymi dla wnioskodawcy, nie ma podstaw, by kwestionować ich zeznania i zarzucać im nieprawdę czy stronniczość. Drobne rozbieżności, co do niektórych szczegółów sprawy wynikają z naturalnych ułomności pamięci ludzkiej zważywszy, że świadkowie zeznają na okoliczności zdarzeń życia codziennego niemających charakteru wyjątkowego i z tego powodu trudniejszych do zapamiętania. Okoliczność, że występują te rozbieżności przemawiają za obdarzeniem ich zeznań wiarygodnością, bowiem wskazują, że nie były one uzgadniane na potrzeby procesu. W związku z powyższym Sąd obdarzył w całości wiarą zeznania zeznających w sprawie świadków.
Za wiarygodne Sąd uznał zeznania złożone przez wnioskodawcę uznając je za jasne, pełne, logiczne, spójne z zeznaniami świadków oraz analizą dowodów w postaci dokumentów, w szczególności z dokumentami znajdującymi się w aktach osobowych skarżącego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Odwołanie wnioskodawcy jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 748), mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat. Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Przepis art. 32 ust. 2 cytowanej ustawy stanowi, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 32 ust. 4 ustawy).
Zgodnie z§ 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według § 3 cytowanego rozporządzenia okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach.

Jednocześnie przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B.
Sumując powyższe, aby nabyć prawo do emeryturyM. K.musiał spełnić łącznie następujące przesłanki:

1
osiągnąć obniżony do 60 lat wiek emerytalny;

2
nie przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego lub wnieść o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w tym funduszu, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa;

3
na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnić:

)a
co najmniej 15-letni okres wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz

)b
staż pracy w wymiarze co najmniej 25 lat.

Bezspornym jest, że skarżący nie był i nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, ukończył obniżony do 60 lat wiek emerytalny i na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymował się co najmniej dwudziestopięcioletnim stażem pracy.
Rozważając czy wykonywaną przez skarżącego pracę w trakcie spornego okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)można zakwalifikować jako pracę w szczególnych warunkach należy podkreślić, że wnioskodawca występując do organu emerytalnego o przyznanie świadczenia nie przedłożył świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze na potwierdzenie tej okoliczności.
W ocenie Sądu taka sytuacja nie może dyskwalifikować możliwości ubiegania się o przedmiotowe świadczenie. Należy mieć, bowiem na uwadze, że nawet brak stosownej dokumentacji nie oznacza sam w sobie, że pracownik nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Obowiązek sporządzenia odpowiadającego wymogom świadectwa obciąża pracodawcę, w związku, z czym wyciąganie jakichkolwiek negatywnych konsekwencji z nieścisłości w nim zawartych wobec pracownika byłoby dla niego nazbyt krzywdzące.
Ustalenie przez Sąd, że praca była wykonywana w warunkach szczególnych oznacza, że praca była w takich warunkach wykonywana. Sąd, w przeciwieństwie do organu rentowego, nie jest związany określonymi środkami dowodowymi. Zgodnie z treściąart. 473 k.p.c., w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Oznacza to, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe.
Powyższe oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., sygn. III UZP 6/84; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r., sygn. III UZP 48/84wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 r., sygn. H UKN 186/97; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. III AUa 808/12).
Przeprowadzone postępowanie dowodowe, w którym Sąd oparł się na dokumentach znajdujących się w aktach ZUS i osobowych wnioskodawcy oraz jego zeznaniach złożonych w trybieart. 299 k.p.c.i zeznaniach świadków pozwoliło ustalić w sposób pewny, że wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracę w warunkach szczególnych w okresie od 11 lipca 1973 roku do 20 marca 1990 roku.
Czynności wykonywane przez wnioskodawcę w w/w okresie opisane są w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w wykazie A, dziale VIII, pozycja 2, tj. „prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów”.
Faktem jest, że wnioskodawca miał obowiązek nadzorowania rozładunku i załadunku towarów jednak te czynności nie wpływały na wymiar czasu kierowcy, albowiem realizowane były przed rozpoczęciem pracy lub już po dotarciu do miejsca docelowego. Jak wynika z zeznań świadków praca wynosiła minimum 12 godzin. Wnioskodawca natomiast nie wykonywał pracy ładowacza.
Uwzględniając zatem uznany już przez organ rentowy okres zatrudnienia w warunkach szczególnych w wymiarze 1 roku 6 miesięcy i 24 dniM. K.legitymuje się łącznie okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych w wymiarze 18 lat 4 miesiące i 4 dni.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i na mocy wyżej wskazanych przepisów orazart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach procesu uzasadnia przepisart. 98 k.p.c.oraz§ 12 ust. 2w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.