Sąd Rejonowy w Gorlicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 318/14
Data wyroku: 2016-11-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wojciech Langer
Słowa kluczowe: Ochrona własności
Podstawa prawna: art. 292 kc, 222 kc

Sygn. akt: I C 318/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 listopada 2016 r.
Sąd Rejonowy w Gorlicach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Wojciech Langer

Protokolant:

st. sekr. sądowy Beata Tokarska

po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 r. w Gorlicach
sprawy z powództwaW. S. (1)
przeciwkoF. G.iM. S. (1)
o ochronę własności

I
Zakazuje pozwanemuF. G.naruszania prawa własnościdziałki nr (...)położonej wG.przyul. (...)stanowiącej własność powodaW. S. (1), objętejksięgą wieczystą nr (...), w szczególności poprzez przejeżdżanie i przechodzenie przez w/w działkę,

II
Zakazuje pozwanejM. S. (1)naruszania prawa własnościdziałki nr (...)położonej wG.przyul. (...)stanowiącej własność powodaW. S. (1), objętejksięgą wieczystą nr (...), w szczególności poprzez przejeżdżanie i przechodzenie przez w/w działkę,

III
Zasądza od pozwanychF. G.iM. S. (1)na rzecz powodaW. S. (1)kwoty po 247 ( dwieście czterdzieści siedem) zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSR Wojciech Langer
Sygn. akt I C 318/14

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 14 listopada 2016r.
PowódW. S. (1)zażądał zakazania pozwanemuF. G.naruszania prawa własnościdziałki (...)położonej wG.przyul. (...), stanowiącej własność powoda, objętejKW (...), w szczególności poprzez zakazania pozwanemu przejazdu i przechodu przez opisaną wyżej działkę. Powód domagał się także zasądzenia kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu podano, żedziałka (...)stanowi własność powoda, działka ta graniczy zdziałką (...), która stanowi własnościM. S. (1), córki pozwanego. Druga z działek ma charakter rekreacyjny, korzysta z niej pozwany, przechodząc przez działkę powoda nie mając ku temu żadnego tytułu prawnego, co więcej czynił to wbrew woli powoda, posiadając alternatywne możliwości dostępu dodziałki (...). Powód w kwietniu 2013r. zagrodził pas gruntu, po którym pozwany przechodził do działki, ogrodzenie to odpowiada granicom ewidencyjnym.
F. G.wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na pozew stwierdził on, że był poprzednim właścicielemdziałki (...), która wraz ze stanowiącą własność powodadziałką (...)stanowiły przed parcelacją własność dziadków powoda. Pozwany nabył w 1993r. działkę od państwaK.i pozostawał w uzasadnionym przekonaniu o istniejącym uprawnieniu do korzystania z drogi znajdującej się po wschodniej stronie działki powoda, o czym świadczyło miedzy innymi wybudowanie przez państwaK.bramy wjazdowej na działkę bezpośrednio przy tej drodze. Pozwany w chwili zakupu działki nie miał świadomości, że droga leżąca poza ogrodzeniemdziałki (...)jest jej integralną częścią, ponadto sąsiedzi do 2013r. nie zgłaszali do niego pretensji z racji przejeżdżania tamtędy. W 2013r. powód przebudował ogrodzenie i zagrodził jedyną drogę.F. G.podniósł zarzut zasiedzenia służebności przejazdu i przechodu, gdyż poprzedni właściciele, a potem on i jego córka, byli posiadaczami ograniczonegoprawa rzeczowegopolegającego na prawie swobodnego przejazdu i przechodu w obszarze częścidziałki (...).
PowódW. S. (1)zażądał zakazania pozwanejM. S. (1)naruszania prawa własnościdziałki (...)położonej wG.przyul. (...), stanowiącej własność powoda, objętejKW (...), w szczególności poprzez zakazania pozwanemu przejazdu i przechodu przez opisaną wyżej działkę. Powód domagał się także zasądzenia kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu podano, żedziałka (...)stanowi własność powoda, działka ta graniczy zdziałką (...), która stanowi własnościM. S. (1). Wskazano, żeM. S. (1)wytoczyła mu powództwo o ochronę posiadania spornego pasa gruntu, które zostało prawomocnie uwzględnione. Podano przy tym, żedziałka (...)ma charakter rekreacyjny, korzysta z niej pozwana, przechodząc przez działkę powoda nie mając ku temu żadnego tytułu prawnego, co więcej czyni to wbrew woli powoda, posiadając alternatywne możliwości dostępu dodziałki (...). Powód w kwietniu 2013r. zagrodził pas gruntu, po którym pozwana przechodziła do działki, ogrodzenie to odpowiada granicom ewidencyjnym.
PozwanaM. S. (1)wniosła o oddalenie powództwa, przedstawiając analogiczne uzasadnienie swojego stanowiska, jak jej ojciecF. G.oraz podnosząc zarzut zasiedzenia służebności przejazdu i przechodu.
Obie sprawy z uwagi na ekonomikę procesową zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie przedstawiał się następująco.

Działka nr (...)o powierzchni(...)wG., stanowi własnośćW. S. (1)(KW (...)).Działka (...)o powierzchni(...)wG., stanowi własnośćM. S. (1)(KW (...)). Obie działki graniczą ze sobą.Działka (...)nie była i nie jest obciążona żadną służebnością na rzeczdziałki (...). Poprzednim właścicielemdziałki nr (...)był ojciecM. F.G., który nabył ją w 1993r. od państwaE.iJ. K..
Okoliczności bezsporne.
Nadziałce (...)jest brama umożliwiająca przejazd przezdziałkę (...), postawiona jeszcze przez państwaE.iJ. K..
Okoliczność bezsporne.
F. G.po zakupie działki dostawał się do niej przezdziałkę (...)na którą wjeżdżał bezpośrednio zulic (...). Poprzedni właścicieledziałki (...)grzecznościowo mu na to zezwalali i nie czynili w tym przeszkód. Tak samo na tę działkę dostawali się jej poprzedni właściciele państwoE.iJ. K., którym przy budowie bramy pomagał poprzedni właścicieldziałki (...)A. S..E.iJ. K.nie wykonywali żadnych prac na tym szlaku. TakżeM. S. (1), kiedy stała się właścicielkądziałki (...)dostawała się do niej w taki sposób, choć bywała na niej sporadycznie, gdyż na stałe mieszka za granicą, działką zaś zajmował się nadal jej ojciec. Po tym kiedy właścicielemdziałki (...)stał sięW. S. (1)zwrócił się on doF. G.by przestał przejeżdżać i przechodzić przez jego działkę.W. S. (1)zdecydował się w 2013r. na ogrodzenie swojej działki, zgodnie z granicami ewidencyjnymi, zagradzając dotychczas używany szlak dojazdu i dojścia. Wcześniej istniejące ogrodzenie jego działki nie obejmowało tego obszaru.
Dowody:
zeznaniaH. S.: k. 47-48, 125; zeznaniaM. S. (2): k. 48, 126; zeznaniaE. K.: k. 49; zeznaniaJ. K.: k. 49; zeznaniaM. G.: k. 64; zeznaniaS. M.: k. 65; zeznaniaL. M.: k. 65; zeznaniaL. S.: k. 66; zeznaniaM. S. (1): k. 83; zeznaniaF. G.: k. 156, 165;
Na szlaku, znajdującym się nadziałce (...), przez który dojeżdżał i dochodziłF. G., jest ubita trawa i ziemia. Na szlaku tymF. G.sporadycznie wysypywał kamienie. Szlak ten jednak zarastał trawą w okresach kiedy był rzadziej używany. Za czasów kiedy właścicielamidziałki (...)byli państwoE.iJ. K.szlak ten nie był w żaden sposób utwardzony.W. S. (1)posadził na tym szlaku, po jego zagrodzeniu, krzewy. Krzewów tych obecnie nie ma już na tym szlaku.
Dowody:
ZeznaniaM. S. (2): k. 48, 125; zeznaniaS. M.: k. 65; zeznaniaM. G.: k. 64; zeznaniaS. M.: k. 65; zeznaniaL. M.: k. 65; zeznaniaM. S. (1): k. 83; zeznaniaF. G.: k. 156, 165; oględziny: k. 85-88 (zdjęcia k. 157); zdjęcia: k. 15 (akt I C 214/13);
Sąd Rejonowy w Gorlicach, prawomocnym wyrokiem z dnia 17 lutego 2015r. I C 214/13, z powództwaM. S. (1)iF. G.przeciwkoW. S. (1)o ochronę posiadania nakazałW. S. (1):

1
aby zaprzestał naruszać powodów w posiadaniu szlaku stanowiącego wjazd nadziałkę (...)położoną wG., zaznaczonego kolorem czerwonym na mapie sporządzonej przez biegłegoJ. M.,

2
usunięcie przeszkody w postaci ogrodzenia usytuowanego nadziałce nr (...)położonej wG.w miejscu dotychczasowego przebiegu szlaku drożnego prowadzącego dodziałki (...), zgodnie z oznaczeniami na mapie biegłegoJ. M., celem przywrócenie stanu poprzedniego umożliwiającego powodom dojście i dojazd do nieruchomości(...)będącej w ich posiadaniu.

Okoliczności bezsporne.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie dokumentów, a także zeznań świadków i stron.
Sąd zważył co następuje.
Zgodnie zart. 222 § 2 kcwłaścicielowi przysługuje roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń przeciwko osobie, która narusza jego własność w inny sposób, niż poprzez pozbawienie faktycznego władztwa nad rzeczą. Tak więc dla skuteczności żądania opartego na tej podstawie prawnej koniecznym jest wykazanie, że powód jest właścicielem rzeczy, zaś pozwany narusza jego prawo własności w inny sposób niż poprzez pozbawienie go faktycznego władztwa nad nią.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że powódW. S. (1)jest właścicielemdziałki (...)wG.. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie pozostawia wątpliwości, że pozwaniF. G.i jego córkaM. S. (1)naruszają prawo własności powoda, gdyż przejeżdżają i przechodzą przez opisaną wyżej działkę, chcąc dostać się dodziałki (...)stanowiącej obecnie własnościM. S. (1). Oboje pozwani wykorzystują działkę powoda, choć z różną częstotliwością, do tego by dostać się leżącej dalej działkiM. S. (1). Tym samym naruszają oni własność powoda w inny sposób niż poprzez pozbawienie go faktycznego władztwa nad spornym gruntem.
Pozwani, zgłosili zarzut zasiedzenia służebności przejazdu i przechodu na spornym gruncie. Gdyby ten zarzut okazał się zasadny, mieliby oni prawo, skuteczne także wobec właściciela gruntu, do korzystania zdziałki (...)w zakresie odpowiadającym służebności. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na pozwanych zgodnie zart. 6 kc.
Zgodnie zart. 292 kcsłużebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia, przepisy o nabyciu własności przez zasiedzenie (w tym dotyczące okresu posiadania skutkujące nabyciem prawa) stosuje się odpowiednio. Kluczowe znaczenie, obok posiadania w zakresie odpowiadającym treści służebności przez 20 lub 30 lat, ma wiec korzystanie z trwałego i widocznego urządzenia. Przez urządzenie należy rozumieć rodzaj mechanizmu lub zespół elementów, przyrządów służący do wykonywania określonych czynności lub je ułatwiający (M. Szymczak [red.] Słownik języka polskiego tom III, W-wa 1981, str. 619), trwałe to zaś istniejące, zdatne do użytku przez długi, dłuższy czas, odporne na działanie czynników zewnętrznych, stałe, ciągłe (tamże str. 539), a widoczne to dające się widzieć, zauważyć, dostrzec, widzialne (tamże str. 697). Tak więc urządzenie z którego korzystanie prowadzić może do zasiedzenia służebności powinno być mechanizmem zespołów lub elementów służących ułatwieniu przejazdu bądź przejścia, winno przy tym dać się dostrzec i być odporne na działanie czynników zewnętrznych. Podobnie pojęcia te interpretuje doktryna i orzecznictwo. Przykładając je oczywiście do konkretnych okoliczności faktycznych, spośród których można wskazać, że urządzeniem nie jest zwykła polna droga, powstała na skutek stałego przejeżdżania pewnym szlakiem i zaznaczona na gruncie jedynie koleinami oraz śladami przepędzania bydła (tak Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 26 listopada 1959 r., 1 CR 516/59), zaś utwardzone żwirem koleiny drogi stanowią takie urządzenie, bowiem są one niewątpliwie efektem świadomego i pozytywnego działania ludzkiego mającego na celu przystosowanie do korzystania z gruntu, jako konkretnego szlaku o jednoznacznie wskazanej trasie jego przebiegu (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 11 maja 2000r., I CKN 273/00). Urządzenie takie powinno być przy tym wykonane przez posiadacza służebności, a nie przez właściciela nieruchomości (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 24 maja 1974r., III CRN 94/74).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że na szlaku wykorzystywanym przez powodów, na odcinku działki powoda, nie ma żadnego urządzenia służącego ułatwieniu przejazdu i przejścia. Znajdują się tam jedynie ślady przejeżdżania, porośnięte trawą, z wyjeżdżonymi koleinami. Nie ma trwałych i widocznych, utwardzeń żwirem, kamieniami bądź gruzem, o czym najlepiej świadczy fakt, że po zagrodzeniu tego odcinka przez powoda, posadził on na nim krzewy, wcześniej zaś szlak ten zarastał trawą kiedy był rzadziej używany. Sąd dał wiarę temu, że pozwany rozsypywał na tym szlaku kamienie, ale jak wynika z zeznań świadków, a także i jego samego, było to sporadyczne, tak, że obecnie nie widać efektów tego rozsypywania lub nawożenia. Nie było to więc wykonywanie z jego strony urządzenia, zwłaszcza zaś trwałego i widocznego. Ostatecznie Sąd uznał, że na spornym pasie gruntu powoda nie ma trwałego i widocznego urządzenia.
Tak więc podniesiony przez pozwanych zarzut zasiedzenia służebności przejazdu i przejścia nie został udowodniony. Nie mają oni tym samym żadnego, skutecznego względem powoda, prawa do korzystania z jego nieruchomości.
Dlatego też należało uwzględnić powództwaW. S. (2)i zabronić pozwanymF. G.iM. S. (1)naruszania prawa własnościdziałki (...)wG., stanowiącej własność powoda, w szczególności poprzez przejeżdżanie i przechodzenie przez tę działkę.
Pozwani przegrali proces, dlatego też zgodnie zart. 98 kpcnależało zasądzić od nich na rzecz powoda kwoty po 247 zł.

SSR Wojciech Langer