Sąd Okręgowy w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1019/15
Data wyroku: 2016-04-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Irena Żarnowska-Sporysz
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art.23 ust.o kosztach egzekucji

Sygn. akt I C 1019/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 kwietnia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Irena Żarnowska-Sporysz
Protokolant: prot. sądowy Anna Łachman
po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. w Krakowie
na rozprawie
sprawy z powództwa
     Syndyka masy upadłościG. (...)(...)w upadłości likwidacyjnej

przeciwko
M. J.Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w(...)Skarbowi Państwa Prezesowi Sądu Rejonowego w(...)

o zapłatę

I
powództwo oddala;

II
zasądza od Syndyka masy upadłościG. (...)
(...)w upadłości likwidacyjnej na rzecz pozwanegoM. J.kwotę 7.217 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

III
zasądza od Syndyka masy upadłościG. (...)
(...)w upadłości likwidacyjnej na rzecz strony pozwanej Skarbu PaństwaP. (...)kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

I C 1019/15

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 15 czerwca 2015r powód syndyk masy upadłości(...) Sp. z o.o.w upadłości likwidacyjnej wniósł przeciwko komornikowi przy Sądzie Rejonowym w(...)M. J.i Skarbowi Państwa Prezesowi Sądu Rejonowego w(...)– o zasądzenie od nich solidarnie kwoty 436.233,50 zł z umownymi odsetkami liczonymi od 06 grudnia 2014r do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu podał ,że postanowieniem z dnia 11 lutego 2014r o sygn. VIII GU 212/13/S Sąd Rejonowy dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie ogłosił upadłość(...)(...). z możliwością zawarcia układu. Na mocyart. 149 par.1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 Prawo upadłościowe i naprawczeuległy zawieszeniu wszystkie postępowania egzekucyjne w tym dotyczące prowadzonej przez komornikaM. J.egzekucji z wniosku wierzyciela(...) sp. z o.o.sygn.(...)które było wszczęte przed ogłoszeniem upadłości . Pozwany komornik wiedział o ogłoszeniu upadłości co potwierdził w piśmie z dnia 10.03.2014r informując powoda o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.

(...) sp. z o.o.zgłosił dnia 31 marca 2014r swą wierzytelność w wysokości 1.016.416,76 zł wynikającą z nakazu zapłaty do masy upadłości .
Postanowieniem z dnia 14 listopada 2014r – sygn. VIII GUp 5/14/S Sąd Rejonowy dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie – zmienił sposób postępowania upadłościowego z postępowania z możliwością zawarcia układu na sposób obejmujący likwidację majątku upadłego.
Komornik w międzyczasie tj. dnia 18 lipca 2014r wbrew zakazowi ustawowemu dokonał czynności polegającej na zajęciu i przejęciu pod dozór środków pieniężnych w kwocie 435.233,50 zł które następnie przekazał nie do masy upadłości lecz wierzycielowi tj.(...) sp. z o.o.Pozbawił w ten sposób masę upadłości tej kwoty i uszczuplił możliwość zaspokojenia innych wierzycieli.
Odpowiada za to solidarnie ze Skarbem Państwa na podstawieart. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r o komornikach sądowych i egzekucji.
W odpowiedzi na pozew – pozwany Skarb Państwa – reprezentowany przezP. (...)wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postepowania.
W uzasadnieniu wskazał na konieczność wykazania przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanych tj. działania z którego szkoda wynikła , szkody i związku przyczynowego między nimi. Podał ,że działanie komornika tj. zajęcie środków pieniężnych i przekazanie ich wierzycielowi nie było działaniem niezgodnym z prawem bowiem wierzytelność zajęta przez komornika była zabezpieczona na mieniu upadłego hipoteką kaucyjną – na co wskazał wierzyciel w piśmie skierowanym do komornika dnia 14 lipca 2014r a skarga dłużnika na tę czynność komornika została postanowieniem Sądu Rejonowego w Grodzisku Wielkopolskim z dnia 11 grudnia 2014r – I Co 718/14 odrzucona. Komornik dokonując zajęcia działał w odniesieniu do wierzytelności zabezpieczonej hipoteką a co do takich wierzytelności obowiązuje zasada iż nie wchodzą one do układu o czym stanowiart.273 ust.2 i 3 prawa upadłościowego i naprawczego– i w związku z tym co do nich nie obowiązuje zawieszenie z mocy prawa postępowania egzekucyjnego – bo to dotyczy tylko wierzytelności objętych układem na mocy art. 140 i 146 pr. upadłościowego .
Podnosi również pozwany iż powód nie wykazał szkody bowiem działaniem komornika doszło do częściowego zaspokojenia wierzyciela który i tak były zaspokajany w postępowaniu upadłościowym . Ponadto postępowanie to nie zostało prawomocnie zakończone dlatego twierdzenia o pokrzywdzeniu wierzycieli tego postepowania są przedwczesne.
Nie jest również zasadne żądanie odsetek gdyż stron nie łączył żaden stosunek umowny określający ich wysokość, a wysokość odszkodowania sąd ustala na dzień wyrokowania.
Przedsądowe wezwanie do zapłaty pozwany ten otrzymał 7 maja 2015r .
Pozwany komornikM. J.w pisemnej odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania . W uzasadnieniu podniósł iż prowadzi postępowanie egzekucyjne pod sygn.(...)z wniosku wierzyciela(...) sp. z o.o.(...)A na podstawie tytułu wykonawczego tj. nakazu zapłaty SO w Krakowie IX GNc 435/11.
Otrzymał od nadzorcy sądowego pismo z dnia 25 lutego 2014r z informacją o ogłoszeniu upadłości dłużnika(...) sp. z o.o.na co odpowiedział nadzorcy ,że postępowanie egzekucyjne jest zawieszone z mocy prawa na zasadzie art. 140 ust.1 ustawy prawo up. i napr.
Dnia 15 lipca 2014r do jego kancelarii wpłynęło pismo wierzyciela z wnioskiem o dokonanie zajęcia środków pieniężnych dłużnika bowiem wierzytelność wierzyciela jest zabezpieczona hipoteką kaucyjną na nieruchomości dłużnej spółki w związku z czym wierzytelność ta nie jest objęta układem i wierzytelności tej nie dotyczy zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Komornik dokonał sprawdzenia tej informacji i dnia 18 lipca 2014r zajął środki pieniężne dłużnika w wysokości 436239,50 zł i przekazał je w tej wysokości wierzycielowi.
Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2014r Sąd Rejonowy dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie dokonał zmiany sposobu postępowania upadłościowego na postępowanie z likwidacją majątku upadłego a dnia 20 marca 2015r komornik otrzymał wezwanie syndyka do zwrotu do masy upadłości kwoty 436.233,50 zł – czego komornik nie uczynił .Dodał ,że komornik nie ma obowiązku badać jakie oświadczenia składa wierzyciel w postępowaniu upadłościowym .
Wobec powyższego działania komornika nie były bezprawne, nie spełnione zostały przesłanki jego odszkodowawczej odpowiedzialności.
Sąd ustalił:
Na podstawie tytułu wykonawczego jakim był opatrzony klauzulą wykonalności nakaz zapłaty wydany przez sąd Okręgowy w Krakowie z dnia 1 czerwca 2011r sygn. IX GNc 435/11 – wierzyciel tj.(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(...)A wK.złożyła dnia 16 września 2011r do komornika przy Sądzie Rejonowym w(...)M. J.wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko dłużnikowi tj.(...) Spółce z o.o.wN.i wyegzekwowanie kwot z w/w nakazu tj. 1220.000,000 wraz z kosztami postępowania .

  Dow: akta(...), nakaz zapłaty k. 16 , wniosek wierzyciela –k. 84
Postępowanie zostało wszczęte i toczyło się , podjęto w nim szereg czynności.
Postanowieniem z dnia 11 lutego 2011r sygn. VIII GU 212/13/S Sąd Rejonowy dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie ogłosił upadłość z możliwością zawarcia układu dłużnika(...) spółki z o.o.z siedzibą wN.pozostawiając dłużnikowi zarząd swoim majątkiem.
Dow; postanowienie –k. 12
Do tego postępowania upadłościowego wierzytelność swą w wysokości 1.016.416,76 zł zgłosił dnia 02 kwietnia 2014r wierzyciel tj.(...) sp. z o.o.(...)A . W piśmie podał , że wierzytelność ta jest zabezpieczona hipoteką kaucyjną nr 4 na nieruchomości upadłego położonej wW.dla której Sąd Rejonowy w Wałbrzychu prowadziksięgę wieczystą nr (...). Dodał iż z uwagi na istniejące na powyższej nieruchomości inne obciążenia hipoteczne tj. hipoteki 1-3 na łączną kwotę 450.000 Euro które mają pierwszeństwo przed roszczeniem wierzyciela – wobec szacunkowej wartości nieruchomości na sumę 1700.000,00 zł jest wysoce prawdopodobne że roszczenie wierzyciela nie zostanie w ogóle zaspokojone.
Dow; zgłoszenie wierzytelności –k. 13
Nadzorca sądowyM. S.pismem z dnia 25 lutego 2011r poinformował komornika do sprawy(...)o zapadłym postanowieniu ogłaszającym upadłość dłużnika(...) Sp. z o.o.na co komornik zareagował pismem z dnia 10 marca 2014r zawiadamiającym nadzorcę ,że postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z mocy prawa.
Dow; pismo nadzorcy –k. 95, pismo komornika –k. 19
Następnie pismem z daty 14 lipca 2014r – które wpłynęło do komornika dnia 15 lipca 2014r wierzyciel(...) sp. z o. o.(...)A wniósł o podjęcie działań egzekucyjnych i zajęcie automatów do gry i środków pieniężnych dłużnika znajdujących się w tych automatach oraz o sprzedaż licytacyjną. Dodał ,że zawieszeniu z mocy prawa podlegają jedynie postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętych z mocy prawa układem – a ta dochodzona w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym nie jest wierzytelnością układową bo jest zabezpieczona hipoteką na nieruchomości dłużnika położoną wW..
Dow: pismo wierzyciela –k. 97,98
Komornik dokonał zajęcia ruchomości dłużnika tj. automatów do gry i środków pieniężnych
Dow; protokoły zajęcia ruchomości –k. 111- 118, zajęcie środków pieniężnych k. 23
Środki pieniężne w wysokości 436.233,50 zł przekazał wierzycielowi - bezsporne
Na czynność komornika w postaci dokonania zajęcia ruchomości skargę złożył dłużnik– (...) sp. z o.o.w upadłości układowej
Dow; skarga dłużnika –k. 119
Sąd Rejonowy w Grodzisku Wlk. skargę tę odrzucił z uwagi na jej spóźnienie - postanowieniem z dnia 11 grudnia 2014r – sygn. I Co 718/14 nie mniej podał w uzasadnieniu ,że jest ona również nieuzasadniona merytorycznie bowiem zajęte ruchomości dokonano w ramach zaspokojenia wierzytelności nie objętej układem.
Dow; postanowienie –k. 26
Dnia 14 listopada 2014r Sąd Rejonowy dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie sygn. VIII GUp 5/14/S zmienił sposób postępowania upadłościowego z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego.
W uzasadnieniu tegoż postanowienia stwierdził m. innymi że wierzyciel upadłego tj.G. (...)(...).(...)dokonał dnia 31 marca 2014r zgłoszenia wierzytelności w łącznej wysokości 1.016.416,76 zł która posiadała zabezpieczenie w postaci hipoteki kaucyjnej na nieruchomości upadłego położonej wW.Kw nr(...), a w piśmie z dnia 15 lipca 2014r wierzyciel oświadczył iż nie wyraża zgody na objecie układem zgłoszonej wierzytelności ( pismo wierzyciela k. 496) .
Dow; postanowienie z uzasadnieniem –k. 288 i nast.
W związku z wydaniem tego w/w postanowienia Sąd Rejonowy w Grodzisku Wielkopolskim postanowieniem z dnia 5 marca 2015r sygn. I Co 718/14 uchylił swe wcześniejsze postanowienie z dnia 11 grudnia 2014r – I Co 718/14 i powołując się na obowiązek zawieszenia postępowania na zasadzieart. 174 par.1 pkt.4 kpc– zawiesił postępowanie w sprawie.
Dow; postanowienie k. 24
Dnia 16 marca 2015r syndyk masy upadłościG. (...)(...). w upadłości likwidacyjnej skierował do komornika pismo żądając wydania do masy upadłości zajętych dłużnikowi- upadłemu środków pieniężnych w wysokości 435.233,50 zł
Do; pismo syndyka –k. 29, odpis Kw z wpisanymi hipotekami –k. 105
Komornik udzielił syndykowi odpowiedzi pismem z dnia 2 kwietnia 2015r – informując go ,że zajete pieniądze przekazano wierzycielowi więc ich wydanie do masy nie jest możliwe.
Dow; pismo komornika –k. 32
Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2015r komornik umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie(...)na podstawie art. 146 pr.up.i napr. i ustalił koszty tego postępowania.
Dow; postanowienie komornika –k. 148
Na to postanowienie skargę złożył syndyk – która to skarga została postanowieniem Sądu Rejonowego w Grodzisku Wielkopolskim z dnia 8 stycznia 2016r – sygn. I Co 945/15 oddalona . Sąd ten powołał się na postanowienie i uzasadnienie Sądu krakowskiego z dnia 14 listopada 2014r sygn. VIII GUp 5/14/S którym sąd ten zmienił sposób postępowania upadłościowego z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidacje majątku upadłego i stwierdził w swym uzasadnieniu m. inn. że „ sąd upadłościowy w postanowieniu z dnia 14 listopada 2014r w sprawie VIII GUp 5/14 upadłego(...) sp. z o.o.
(...)A wK.stwierdził iż wierzyciel dokonał zgłoszenia wierzytelności w łącznej wysokości 1.016.416,76 zł, która posiadała zabezpieczenie w postaci hipoteki kaucyjnej na nieruchomości upadłego położonej wW.Kw nr(...), a w piśmie z dnia 15 lipca 2014r wierzyciel oświadczył iż nie wyraża zgody na objecie układem zgłoszonej wierzytelności . Z powyższych ustaleń wynika że egzekwowana wierzytelność nie była objęta układem z mocy prawa. „
Dow; postanowienie –k. 236
Zażalenie na to postanowienie nie jest jeszcze rozpoznane.
Syndyk masy upadłości w postępowaniu upadłościowym sporządził listę wierzytelności na której znajduje się również wierzytelnośćspółki (...)sp(...).(...)w wysokości 1.016416,76 zł – na karcie 12 tej listy , (k. 268) ale ta lista wierzytelności jest dopiero ustalana i nie jest jeszcze zatwierdzona przez sędziego komisarza
( vide – oświadczenie powoda – pismo z 29.03.2016r - k. 223 )
Taki stan faktyczny wynika z cytowanych dokumentów , których treści i autentyczności nikt nie kwestionował . Sąd oddalił wnioski pozwanego komornika o słuchanie świadków na okoliczności które wynikają z treści tych dokumentów jako zbędne.
Zważyć należy;
Zasadniczą kwestią w tym postępowaniu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy komornik postąpił zgodnie z prawem zajmując środki pieniężne dłużnika dnia 18 lipca 2014r ( tj. po ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu a przed zmianą postępowania upadłościowego na postepowanie obejmujące likwidacje majątku upadłego) i przekazując je wierzycielowi a nie masie upadłości a konkretnie czy wierzytelność ta była objęta układem i czy co do niej obowiązywało zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocyart. 140 prawa upadłościowego i naprawczego.
Tylko bowiem niezgodne z prawem działanie komornika rodzi jego odpowiedzialność odszkodowawczą na mocyart. 23 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji– a solidarnie z nim Skarbu Państwa .
Zgodnie z treścią art. 140 pr.u.i.npr. – postępowanie egzekucyjnedotyczące wierzytelności objętej z mocy prawa układem, wszczęte przed ogłoszeniem upadłości ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości , a sumy uzyskane w zawieszonym postepowaniu a jeszcze nie wydane przelewa się do masy upadłości po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości.
Z przepisu art. 273 pr. up.i n. wynika zasada iżukład nie obejmuje wierzytelności zabezpieczonej hipoteką na mieniu upadłego w części znajdującej pokrycie w wartości przedmiotu zabezpieczenia chyba że wierzyciel wyrazi zgodę na objęcie jej układem. Co do wierzytelności nie objętych układem postępowanie egzekucyjne czy inne nie jest z mocy prawa zawieszone – co wynika a’ contrario z art. 140 pr.u.i.npr. i co oznacza ,że można co do takich wierzytelności prowadzić egzekucje .
W omawianym przypadku komornik dokonał zajęcia środków pieniężnych na poczet wierzytelności zabezpieczonej hipoteką – a więc co do zasady nie objętej układem ( pod warunkiem wszakże iż znajduje ona pokrycie w wartości przedmiotu zabezpieczenia)
Ustalenie tego w jakim zakresie wierzytelność zabezpieczona hipoteką znajduje pokrycie w zabezpieczonej nieruchomości dokonuje się przy ustalaniu listy wierzytelności . Stosownie do art. 240 pkt.5 pr. u.i npr. w zgłoszeniu wierzytelności wierzyciel winien złożyć oświadczenie w jakiej prawdopodobnie sumie wierzytelność nie będzie zaspokojona z przedmiotu zabezpieczenia. Oświadczenie to jest weryfikowane w toku ustalania listy wierzytelności - art. 245 ust.1pkt.3 . Listę tę jednak ostatecznie zatwierdza sędzia komisarz – art. 260 p.2 . Nieruchomość upadłego została oszacowana na 1700.000,00 zł , hipoteka zabezpieczająca wierzytelność naszego wierzyciela została ustanowiona do kwoty 2500.000,00 zł . Sama wierzytelność zgłoszona do masy to kwota 1.016.416,76 zł.
Do dnia dzisiejszegolista wierzytelności nie została jeszcze zatwierdzona- co strony zgodnie przyznają - zatem nie można w sposób nie budzący żadnych wątpliwości stwierdzić czy wierzytelność zabezpieczona hipoteką znajduje pokrycie w przedmiocie zabezpieczenia a, co za tym idzie czy układ ją obejmuje czy nie i czy w związku z tym co do niej wszelkie postępowania w tym egzekucyjne winny być z mocy prawa zawieszone czy nie i czy można było czy nie dokonać zajęcia ruchomości dłużnika na poczet jej zaspokojenia .Zanim lista wierzytelności nie zostanie zatwierdzona - przedwcześnie jest o powyższym wyrokować . Nie można zatem również ocenić czy działanie komornika zajęcia środków pieniężnych dotyczyło wierzytelności objętej układem czy nie i czy było zgodne z prawem czy nie a więc czy rodzi ono odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadzieart. 23 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Poza tym niezakończenie postępowania upadłościowego również oznacza ,że nie można stwierdzić czy wierzyciele ( przez działanie komornika) ponieśli szkodę i w jakiej wysokości , bo nie wiadomo ile każdy z nich otrzyma w wyniku podziału majątku upadłego.
Mając powyższe na uwadze tj. że powództwo jest przedwczesne – oddalono je na mocy powołanych przepisów . O kosztach orzeczono na mocyart. 98 kpczasądzając od przegrywającego proces powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz każdego z pozwanych wg. stawki odpowiadającej wskazanej wartości przedmiotu sporu.