Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 12/16
Data wyroku: 2016-03-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Skowron
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 286§1kk

Sygn. akt VI Ka 12/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 marca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia  SO Tomasz Skowron
Protokolant  Konrad Woźniak
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej GórzeM. P.
po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 roku
sprawyA. K.ur. (...)wŻ.
s.J.,K.z domuD.
oskarżonego zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw związku zart. 11 § 2 kk
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt II K 1045/14

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoA. K.,

II
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 200 złotych.

Sygn. akt VI Ka 12/16

UZASADNIENIE
A. K.oskarżony został o to, że w dniu 10 października 2012r. wB.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził(...)Bank (...)do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w kwocie 16.121,99 zł, w ten sposób że przy zawarciuumowy kredytowej o nr (...)wprowadził w błąd pracownika pośrednictwaAgencji,, (...)„ poprzez podrobienie w celu użycia za autentyczny na przedmiotowej umowie podpisuW. K. (1), z której to spłaty kredytu nie wywiązał się, tj. o czyn zart. 286 § 1 k.k.iart. 270 § 1k.k. w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 22 października 2015 r. w sprawie IIK 1045/14:

I
uznał oskarżonegoA. K.za winnego popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku, tj. czynu zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kki za to za podstawie art.art. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył mu karę 1 (jednego ) roku pozbawienia wolności;

II
na podstawieart. 69 § 1 k.k.wykonanie wymierzonej oskarżonemuA. K.kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił ustalając na podstawieart. 70 § 1 k.k.okres próby na 2 ( dwa ) lata;

III
na podstawieart. 72 § 1 pkt 4 kkw brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015r. zobowiązał oskarżonegoA. K.do kontynuowania wykonywania stałej pracy zarobkowej;

IV
na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego(...)Bank (...). S.A. z/s wG.w kwocie 16.121,99 złotych;

V
na podstawieart. 627 k.p.k.zasądził od oskarżonegoA. K.na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, w tym na podstawieart. 2 ust. 1 pkt 3 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnychwymierzył mu 180 złotych opłaty.

Apelację od powyższego wyroku złożył obrońca oskarżonego, który zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający na nie istotny wpływ, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż oskarżonyA. K.podrobił w celu użycia za autentyczny podpisW. K. (1)naumowie kredytowej o nr (...), przez co dopuścił się przestępstwa zart. 286 § 1 kkiart. 270 § 1 kkna szkodę(...)Bank (...), podczas gdy z ustaleń faktycznych, w szczególności zeznań świadkaB. S., która niewątpliwie była obecna przy składaniu podpisu na przedmiotowej umowie, wskazała w sposób nie budzący wątpliwości, iż podpis na umowie został złożony przezW. K. (1), przy czym zeznania te zostały potwierdzone również przez świadkaM. T., a Sąd nie uznał za niewiarygodne zeznania tych świadków,

2
naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 424 § 1 pkt 1 kpkpoprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazania z jakich powodów Sąd z jednej strony nie skorzystał z treści zeznań złożonych przez świadkaM. T.oraz uznał za niewiarygodne zeznania świadkaB. S., jednocześnie nie wskazując, jaki cel mieli by ci świadkowie aby kłamać, skoro nie można w przedmiotowej sprawie mówić o pomyłce, albowiemB. S.dysponowała przecież dokumentem ze zdjęciemW. K. (1),

3
naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 4, 7, 410 kpkw zw. zart. 170 kpkiart. 167 kpkpolegające na dowolnej zamiast swobodnej ocenie przeprowadzonych dowodów z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, poprzez bezkrytyczne przyjęcie za jedynie wiarygodne dowody w sprawie w postaci opinii biegłego sądowego z zakresu badania pisma ręcznego oraz zeznań skonfliktowanego z oskarżonym świadkaA. S. (1), i tym samym nie wzięcie pod uwagę najistotniejszych dowodów w postaci zeznań świadkówM. T.orazB. S., które to osoby były obecne przy składaniu podpisu przezW. K. (1)na krytycznej umowie, a nadto, Sąd Rejonowy, oddalając wnioski dowodowe oskarżonego zmierzające do zmiany treści opinii biegłego sądowego, uniemożliwił tym samym przeprowadzenie obrony przez oskarżonego.

Wskazując na powyższe obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienieA. K.od zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze rozpoznając niniejszą sprawę przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, nie dopuszczając się mogącej mieć wpływ na treść wyroku podniesionej w apelacji obrońcy obrazy przepisów postępowania, a toart. 4, 7, 410 k.p.k.w zw. zart. 170 k.p.k.iart. 167 k.p.k., ani wynikającego z nich błędu w dokonanych ustaleniach faktycznych.
Art. 7 k.p.k.stanowi, że organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.
Autor apelacji wywodzi, iż w konsekwencji sprzecznej z przepisami prawa procesowego oceny dowodów dokonanej przez Sąd Rejonowy doszło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku.
Wskazać należy, iż co do przeprowadzonych w toku rozprawy głównej dowodów Sąd Rejonowy wypowiedział się szczegółowo w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zaś uzasadnienie to w pełni odpowiada wymogom stawianym przez przepisart. 424 § 1 k.p.k.Oceniając zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadkówW. K. (1)iA. S. (2)oraz wyjaśnienia oskarżonego, jak również dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu badań pisma ręcznego, Sąd meriti nie naruszył żadnego przepisu procesowego i dokonał oceny, która jest logiczna, a zatem przekonująca, toteż zasługuje na akceptację. Apelacja obrońcy, mimo iż wskazuje na naruszenie w toku wyrokowania szeregu przepisów procesowych, sprowadza się w istocie do zwykłej polemiki z oceną dowodów przeprowadzoną w pierwszej instancji i dokonanymi na tej podstawie ustaleniami faktycznymi. Apelujący nie przedstawił przekonujących argumentów, które mogłyby podważyć rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji, w szczególności nie wykazał, jakich konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania dopuścił się Sąd Rejonowy w ocenie – w szczególności – dowodu z zeznań świadkówM. T.iB. S.. Skarżący polemizując z oceną dokonaną w postępowaniu pierwszoinstancyjnym przedstawia wyłącznie własną ocenę dowodów.
Wskazać i podkreślić należy, iż – wbrew twierdzeniom apelacji – Sąd Rejonowy logicznie uzasadnił, dlaczego nie oparł się na zeznaniach świadkówM. T.iB. S., które przekonywały, że toW. K. (1)w ich obecności podpisał umowę kredytową opisaną w zarzucie aktu oskarżenia. Z treści ich zeznań wynika co najwyżej, że przyjęły one swoiste domniemanie, iż umowa została w imieniu Banku podpisana z właściwym kredytobiorcą.M. T.wskazała wprost: „Na pewno umowę tę podpisałW. K.ponieważ okazał dokument tożsamości i zweryfikowała toB. S.” (k. 56v). Nie oznacza to wcale, że świadek widziała, że to właśnieW. K. (1)był w placówce w charakterze drugiej strony umowy kredytu, a jedynie że zaufała ocenieB. S.. Jednocześnie sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego byłoby przyjęcie, żeB. S.niemal sześć miesięcy po zdarzeniu pamięta dokładnie wygląd mężczyzny, któremu Bank udzielił kredytu za jej pośrednictwem, i że jest w stanie kategorycznie rozpoznać go na przedłożonej jej kserokopii fotografii, jak zapewnia w swoich zeznaniach (vide k. 48v), a jednocześnie nie wskazuje, że w biurze obecna była wówczas także inna osoba –M. T.. Jako osoba zawodowo zajmująca się pośrednictwem w udzielaniu kredytów i pożyczek, z pewnością ma ona codziennie kontakt z licznymi klientami, zaś wizyta osoby podającej się zaW. K. (1)miała charakter jednorazowy, stąd nie przekonuje jej stanowcze stwierdzenie, jakoby „z całą pewnością” jej kontrahentem przy podpisaniu umowy byłW. K. (1).
Zeznania wskazanych wyżej świadków zostały w sposób nie budzący wątpliwości podważone przez dowód z pisemnej opinii biegłego sądowego z zakresu badań pisma ręcznego.
Nie naruszył przy tym Sąd Rejonowy przepisówart. 170 k.p.k.ani 167k.p.k.ani też prawa oskarżonego do obrony przez to, że oddalił wniosek dowodowy obrońcy oskarżonego o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego na okoliczności wskazane w toku rozprawy w dniu 19 października 2015 r. (k. 380).
Sąd Odwoławczy podkreśla, że przepisyKodeksu postępowania karnegoznacząco ograniczają możliwość dopuszczania dowodu z kolejnej opinii biegłego. Zgodnie z treściąart. 201 k.p.k.wyłącznie jeśli opinia jest niepełna lub niejasna albo gdy zachodzi sprzecznośćw samej opinii lub między różnymi opiniami w tej samej sprawie, można wezwać ponownie tych samych biegłych lub powołać innych.
Wskazać należy, że opinia jest „niepełna”, jeżeli nie udziela odpowiedzi na wszystkie postawione biegłemu pytania, na które zgodnie z zakresem wiadomości specjalistycznychi udostępnionych mu materiałów dowodowych może oraz powinien udzielić odpowiedzi lub jeżeli nie uwzględnia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia konkretnej kwestii okoliczności, albo też nie zawiera uzasadnienia wyrażonych w niej ocen i poglądów. Natomiast opinia „niejasna” to taka, której sformułowanie nie pozwala na zrozumienie wyrażonych w niej ocen i poglądów, a także sposobu dochodzenia do nich, lub też zawierająca wewnętrzne sprzeczności, posługująca się nielogicznymi argumentami (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2009r., III KK 122/09).
Opinia wydana przez biegłego grafologaJ. F.w pełni odpowiada wymogom, jakie w tej mierze zawierają przepisyk.p.k., orzecznictwo oraz doktryna polskiego procesu karnego. Przedmiotowa opinia zawiera wszystkie elementy, które powinny zostać wzięte pod uwagę przez biegłego przy jej sporządzeniu. Biegły udzielił precyzyjnej odpowiedzi na pytania postawione przez organy prowadzące postępowanie i klarownie wywiódł, dlaczego podpisy widniejące na dokumentach kredytowych nie zostały nakreślone przezW. K. (1), lecz przezA. K.. Biegły dokonał porównania materiału dowodowego z materiałem porównawczym wpływowym i bezwpływowym, szczegółowo wskazał podobieństwa i różnice pomiędzy kwestionowanymi podpisami i materiałem porównawczym pochodzącym odpowiednio odA. K.iW. K. (1), przedstawił cechy wspólne w całości kwestionowanych podpisów(...)oraz(...)na dokumentach kredytowych (k. 3-9) a całości wykonanego przezA. K.zapisu(...)na pozyskanym materiale porównawczym. Wobec kategorycznego stwierdzenia, że podpisy na inkryminowanych dokumentach bankowych zostały nakreślone przezA. K., którego wzory grafizmu przedstawiono do ekspertyzy jako materiał porównawczy, irrelewantne dla ustalenia odpowiedzialności karnej oskarżonego byłoby dociekanie, którą ręką sporne podpisy były kreślone. Brak jest podstaw do uznania, iż w opinii tej istnieją sprzeczności, o jakich mowa wart. 201 k.p.k., bądź że opinia ta jest niejasna lub niepełna. Słusznie zatem Sąd Rejonowy podzielił wnioski końcowe opinii, zasadnie jednocześnie przesądzając o oddaleniu wniosków dowodowych obrońcy oskarżonego.
Ocena pozostałych dowodów przeprowadzona przez Sąd Rejonowy również jest oceną swobodną, pozostającą pod ochronąart. 7 k.p.k.Zasadnie w szczególności Sąd I instancji za wiarygodne uznał zeznaniaA. S. (2)złożone w toku postępowania sądowego (k. 322-324) oraz w postępowaniu przygotowawczym w dniu 2 grudnia 2013 r. (k. 159v), a odmówił waloru wiarygodności zeznaniom tego świadka złożonym dnia 28 listopada 2013 r. (k. 158v).
Gołosłowne jest stwierdzenie zawarte w apelacji, jakobyA. S. (2)była skonfliktowana z oskarżonym – przeciwnie, świadek opisuje oskarżonego jako osobę przyjazną, z którą miała dobre relacje do czasu, aż poczuła się zagrożona z jego strony po próbie wywarcia nacisku w celu złożenia przez nią zeznań pożądanej przez oskarżonego treści. Celne są argumenty przedstawione przez Sąd Rejonowy na s. 2 pisemnego uzasadnienia, w trafny sposób poparte logicznymi wnioskami wynikającymi z treści opinii grafologicznej i z zasad doświadczenia życiowego. Teza sformułowana w apelacji, że o zdyskwalifikowaniu obciążających oskarżonego zeznań świadka jako wiarygodnych powinien decydować fakt, żeA. S. (2)była rzekomo skonfliktowana z oskarżonym, stanowi wyłącznie polemikę z prawidłowo przeprowadzoną przez Sąd I instancji oceną tego dowodu, zatem nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy miał prawo odmówić wiarygodności zeznaniomW. K. (1)dotyczącym wykonywania wspólnego remontu z oskarżonym w szczególności w dniu 10 października 2012 r., skoro świadek ten nie potrafił logicznie wytłumaczyć, dlaczego innej treści szczegółowe zeznania złożył w sprawie II K 1299/13. Zasadnie Sąd Rejonowy dostrzegł, że wiarygodność świadka podważa również stwierdzenie, że nie rozmawiał z oskarżonym na temat inkryminowanego czynu. Słuszne było przyjęcie, że złożenie przezW. K. (1)tej treści zeznań stanowiło jedynie nieudolną próbę wsparcia linii obrony oskarżonego.
W tym kontekście wyjaśnienia oskarżonego, w których zaprzeczył on swojemu sprawstwu, prawidłowo zostały uznane za przyjętą przez niego linę obrony. Sąd Rejonowy zapoznał się z treścią zeznańW. K. (1)iA. S. (2)oraz wyjaśnień oskarżonego złożonych w toku postępowania przygotowawczego, w toku rozprawy głównej nie tylko słyszał zeznania tych świadków, ale i obserwował ich. Wrażenia odniesione podczas bezpośredniego kontaktu z osobą przesłuchiwaną mają bardzo istotne znaczenie dla prawidłowej oceny wiarygodności tego dowodu. Przekonania, jakie wiąże się z bezpośredniością przesłuchania, opartego na poprawnym rozumowaniu i wnioskowaniu sąd odwoławczy nie może kwestionować.
Reasumując, w niniejszej sprawie zostało w sposób jednoznaczny i pewny ustalone, że oskarżonyA. K.dopuścił się zarzucanego mu czynu. Dokonana przez Sąd I instancji ocena dowodów w żadnym razie nie jest dowolna, ocenione – zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego dowody mają jednoznacznie obciążającą wymowę i świadczą o sprawstwie i winie oskarżonego. Odmienne wywody zaprezentowane w tej kwestii przez obrońcę oskarżonego stanowią wyłącznie polemikę z prawidłowo przeprowadzoną przez Sąd Rejonowy analizą i dlatego nie zasługują na uwzględnienie.
Apelacja obrońcy oskarżonego, zwrócona przeciwko całości wyroku, obligowała Sąd Okręgowy do oceny jego zasadności także w części dotyczącej orzeczenia o karze wymierzonejA. K..
Ingerencja Sądu Odwoławczego w rozstrzygnięcie co do kary Sądu I instancji ograniczona jest do wypadku uznania, iż kara ta jest niewspółmierna i to w formie kwalifikowanej, bowiem niewspółmierność musi mieć charakter rażący. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.
Orzeczona przez Sąd Rejonowy kara nie jest surowa czy rażąco surowa. W ocenie Sądu Okręgowego orzeczona kara została ukształtowana w sposób wyważony, a przy jej wymiarze Sąd Rejonowy uwzględnił wszelkie dyrektywy, o jakich mowa wart. 53 k.k.Sąd I instancji przeanalizował i prawidłowo wyeksponował wszystkie istotne okoliczności wpływające na wymiar kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonegoA. K.determinujące ocenę w zakresie stopnia winy, jak i stopnia szkodliwości społecznej czynu przypisanego oskarżonemu, w tym zwłaszcza rodzaj i charakter naruszonych przezeń dóbr oraz działanie umyślne, z zamiarem bezpośrednim, w celu osiągnięcia łatwego i szybkiego zarobku. Wymierzona oskarżonemu kara roku pozbawienia wolności jest karą sprawiedliwą i współmierną, zważywszy, że kara ta mogła być wymierzona w granicach od 6 miesięcy pozbawienia wolności do 8 lat pozbawienia wolności. Prawidłowy był również wniosek Sądu meriti, że w przypadkuA. K.istnieją podstawy do zastosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności wobec uznania, iż skorzystanie ze środka probacyjnego zart. 69 k.k.będzie wystarczające dla osiągnięcia wobec oskarżonego celów indywidualno-prewencyjnych kary. Za takim zaś stanowiskiem przemawia słusznie przyjęta przez Sąd Rejonowy dodatnia prognoza kryminologiczna. Określony przez Sąd I instancji 2-letni okres próby jest niezbędny do zweryfikowania zasadności przyjętej prognozy. Słuszne – w świetle okoliczności sprawy uzasadnione – było również orzeczenie wobec oskarżonego obowiązku naprawienia szkody oraz obowiązku kontynuowania wykonywania stałej pracy zarobkowej.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.zaskarżony wyrok, jako trafny i prawidłowy, utrzymał w mocy.
Jednocześnie na podstawieart. 636 § 1 k.p.k.Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w wysokości 200 złotych. Na koszty te składały się opłata w kwocie 180 zł wymierzona na podstawieart. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, jak również ryczałt (20 zł) za doręczenie wezwań (i innych pism) w postępowaniu odwoławczym, co wynika z przepisu § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym.