Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 520/15
Data wyroku: 2016-01-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Pietrzak, Marek Procek, Marek Żurecki
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1997  o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 520/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 stycznia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w KatowicachIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Marek Procek (spr.)

Sędziowie

SSA Jolanta Pietrzak
SSA Marek Żurecki

Protokolant

Beata Kłosek

po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaS. S.(S. S.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji ubezpieczonegoS. S.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Katowicach z dnia 21 stycznia 2015r. sygn. akt X U 1438/14
zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.oraz przyznaje ubezpieczonemuS. S.prawo do emerytury od dnia 7 marca 2014 r.
/-/SSA M.Żurecki /-/SSA M.Procek /-/SSA J.Pietrzak

Sędzia    Przewodniczący   Sędzia
Sygn. akt III AUa 520/15

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2015r. Sąd Okręgowy - Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach oddalił odwołanie ubezpieczonegoS. S.od decyzji organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.z dnia 18 marca 2014r. odmawiającej ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym.
Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczony (ur. (...)) w dniu 8 stycznia 2014r. wystąpił do organu rentowego z ponownym wnioskiem o przyznanie mu prawa do emerytury. Ubezpieczony nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 18 marca 2014r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat życia - wskazując, że na dzień1 stycznia 1999r. ubezpieczony nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy - a jedynie 6 lat,9 miesięcy i 23 dni takiego stażu (okresy zatrudnienia od dnia 6 czerwca 1986r. do dnia30 czerwca 1992r. i od dnia 4 stycznia 1993r. do dnia 30 września 1993r.). Jednocześnie organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił łączy staż ubezpieczeniowy wynoszący 25 lat, 5 miesięcy i 14 dni.
Ubezpieczony domagał się ustalenia, że pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych przez około 6 lat w okresie zatrudnienia od dnia 25 czerwca 1975r. do dnia 31 maja 1986r. wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...), jako kierowca ciągnika, tj. wykonywał pracę określoną w wykazie A,dział V, poz. 3, a także w okresie zatrudnienia od dnia 1 lutego 1995r. do dnia 30 czerwca 2006r. wfirmie (...)na stanowisku ustawiacza - wybieracza wózków, wykonując pracę polegającą na ustawianiu ceramiki do wypału w piecach i rozładunkupo wypale, określoną w wykazie A, dział V, poz. 11, tj. pracę przy produkcji materiałów ogniotrwałych i wyrobów ceramicznych.
Sąd pierwszej instancji, na podstawie świadectwa pracy z dnia 30 maja 1986r., wystawionego przezPrzedsiębiorstwo Budownictwa (...), ustalił, że ubezpieczony był w tym przedsiębiorstwie zatrudniony w okresie od dnia25 czerwca 1975r. do dnia 31 maja 1986r. na stanowisku kierowcy. Jak wynikaz dokumentacji zawartej w aktach osobowych ubezpieczonego, wnioskodawca był podczas pracy w(...)kierowany do pracy na stanowisku kierowcy ciągnikaw początkowym i końcowym okresie zatrudnienia (przełom czerwca i lipca 1975r.oraz od stycznia 1985r.). W innych okresach tego zatrudnienia zajmował stanowiska ładowcza (od 7 lipca 1975r.) i kierowcy (od 21 maja 1979r. do 25 stycznia 1985r. - karta ewidencyjna pracownika - w aktach osobowych ubezpieczonego, angaże - w aktach osobowych ubezpieczonego). Zajmując stanowisko kierowcy ciągnika, ubezpieczony jeździł ciągnikiem URSUS typ 360 z naczepą i przewoził materiały budowlane (piasek, cement, farby) na budowę. Jako ładowacz, rozładowywał i ładował towar i przewoził go wózkiem ręcznym do magazynu.
Z kolei w oparciu o treść świadectwa pracy z dnia 19 sierpnia 2007r., wystawionego przez syndyka(...) Sp. z o.o.w upadłości, Sąd Okręgowy ustalił,że ubezpieczony był w tym przedsiębiorstwie zatrudniony w okresie od dnia 1 lutego 1995r. do dnia 30 czerwca 2006r. na stanowisku ustawiacza - wybieracza wózków i wykonywał prace w szczególnych warunkach. Według ustaleń tego Sądu, syndyk(...)Sp. z o.o. w upadłości wystawił także ubezpieczonemu świadectwo wykonywania pracyw warunkach szczególnych, wskazując, że w okresie od dnia 1 lutego 1995r. do dnia30 czerwca 2006r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał on prace ustawiacza ceramiki do wypału w piecach i rozładunek po wypale - na stanowisku ustawiacz - wybieracz wózków, wymienionym w wykazie A, dziale V, poz. 11 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. oraz załącznika nr 1 do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983r. i zarządzenia nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983r.
Dokonując rozważań prawnych, Sąd Okręgowy powołał się na treśćart. 32, art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2009r. nr 153 poz. 1227) orazrozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.), uznając, że ubezpieczony nie udokumentował stażu pracy w warunkach szczególnychw wymiarze wymaganym i koniecznym dla uzyskania uprawnień do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat - na dzień 1 stycznia 1999r.
Motywując swoje rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji wskazał,że w rozpoznawanej sprawie kwestię sporną stanowiło ustalenie, czy ubezpieczony przez okres co najmniej 15 lat wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracew warunkach szczególnych, określone w wykazie A dziale V, stanowiącym załącznikdorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Ubezpieczony domagał się uwzględnienia do okresu pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudniania w(...)i(...)- wskazując, że zajmował stanowiska wymienione w wykazie A, dział V odpowiednio pod poz. 3 i poz. 11, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.
Sąd Okręgowy podkreślił, że w dziale V wykazu A, stanowiącym załącznikdo rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., wymienione są prace wykonywane w szczególnych warunkach i uprawniające do niższego wieku emerytalnego wykonywanew budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych. Pod poz. 3 wymienione zostałyprace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych. Z kolei, pod poz. 11 wymienione zostały prace przy produkcji materiałów ogniotrwałych oraz wyrobów ceramicznych.
Sąd ten, odnosząc się w pierwszej kolejności do okresu zatrudnienia ubezpieczonego w(...)- w którym według swych twierdzeń miał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywać prace określone w wykazie A, dziale V, poz. 3 - ustalił, że jako kierowca ciągnika pracował on jedynie na przełomie czerwca i lipca 1975r. oraz od stycznia 1985r.do dnia 31 maja 1986r. Przy czym, Sąd Okręgowy zaznaczył, że prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych zostały sklasyfikowane jako pracew warunkach szczególnych w dziale VIII pod poz. 3 wykazu A, dotyczącym resortu transportu i łączności, a nie w dziale dotyczącym prac w warunkach szczególnych, wykonywanych w resorcie budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, także praca ubezpieczonego w(...)na stanowisku ładowacza, nie może być traktowana jako praca w warunkach szczególnych, uprawniająca do wcześniejszej emerytury. Wskazał bowiem, że „ciężkie prace załadunkowei wyładunkowe oraz przeładunek materiałów sypkich, pylistych, toksycznych, żrącychlub parzących w transporcie”, wymienione zostały w dziale VIII pod poz. 1, wykazu A dotyczącym transportu, a nie w dziale dotyczącym prac w warunkach szczególnych wykonywanych w resorcie budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych. Ponadto, zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie sposób uznać, aby praca wykonywana przez ubezpieczonego jako ładowacza - polegająca jak sam wyjaśnił na rozładunku i ładunku towaru i przewożeniu go wózkiem ręcznym do magazynu - stanowiła ciężką pracę załadunkową i wyładunkową.
Jednocześnie, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, Sąd I instancji podniósł, że stanowiska pracy zajmowane przez odwołującego się podczas zatrudnieniaw(...), nie mogą odpowiadać pracy w wykonywanej w transporcie i łączności. Nie można uznać, że skarżący - wykonując podobną pracę w innym dziale przemysłu -był tak samo narażony na działanie tych samych czynników, na które narażeni byli pracownicy przemysłu transportu.
Sąd ten zwrócił uwagę, że przynależność pracodawcy do określonej gałęzi przemysłu ma znaczenie istotne i nie można dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały przypisane w tym akcie prawnym. Konkretne stanowisko narażonejest na ekspozycję na czynniki szkodliwe w stopniu mniejszym lub większym, w zależności od tego, w którym dziale przemysłu jest umiejscowione. Za pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia, a konkretne stanowisko narażone jest na ekspozycję na czynniki szkodliwe w stopniu mniejszymlub większym, w zależności od tego, w którym dziale przemysłu jest umiejscowione.Nie ma podstaw do stwierdzenia, że wszyscy pracownicy wykonujący podobnie nazwane prace w różnych działach gospodarki, mają pozostawać w takiej samej sytuacji prawnej odnośnie do możliwości zakwalifikowania tej pracy, jako wykonywanej w warunkach szczególnych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy uznał, że ze względu na brak możliwości zaliczenia ubezpieczonemu do okresów pracy w warunkach szczególnych wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, okresów zatrudnienia w(...), zbędnym stało się badanie charakteru zatrudnienia skarżącego w(...). Okres zatrudnieniaw(...)od dnia 1 lutego 1995r. do dnia 31 grudnia 1998r., stanowi okres3 lat i 11 miesięcy i nawet z jego uwzględnieniem, wraz z uznanym przez organ rentowyna prawo do wcześniejszej emerytury okresem 6 lat, 9 miesięcy i 23 dni pracy w warunkach szczególnych, nie stanowiłby on wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (okresy te stanowiłyby łącznie jedynie 10 lat, 8 miesięcy i 23 dni). Nadto, Sąd pierwszej instancji wskazał,że nawet uwzględnienie okresu pracy ubezpieczonego na stanowisku kierowcy ciągnikaw(...), w okresach wynikających z dokumentów zawartych w aktach osobowych wnioskodawcy, nie pozwoliłoby na ustalenie, że legitymuje się on 15-letnim stażem pracyw warunkach szczególnych.
Wobec powyższego, Sąd Okręgowy na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł,jak w sentencji wyroku.
Apelację od powyższego wyroku wniósł ubezpieczony.
Zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w całości, apelujący zarzucił mu:
1. naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.polegające na nierozważeniu przez Sąd I instancjiw sposób swobodny i wszechstronny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonaniu przez Sąd ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym, poprzez błędne nieprzyjęcie, iż ubezpieczony nie legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach i tym samym nieprzyjęcie, iż ubezpieczony legitymuje się prawem do wcześniejszej emerytury, które to uchybienie mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku;
2. naruszenie wykazu Adziału V pkt 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, poprzez jego niezastosowanie:poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, że ubezpieczony w okresie od dnia1 lutego 1995r. do dnia 31 grudnia 1998r., tj. przez okres 3 lat i 11 miesięcy, pracował stale i w pełnym wymiarze na stanowisku ustawiacza - wybieracza wózkóww(...) Sp. z o.o.(wykonując pracę polegającą na ustawianiu ceramiki do wypału w piecach i rozładunku po wypale) i tym samym niedoliczenie mu w/w okresu czasu pracy do stażu pracy w warunkach szczególnych;
3. naruszenie wykazu Adziału VIII pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, poprzez jego niezastosowanie:poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, że ubezpieczony w okresie od dnia25 czerwca 1975r. do dnia 31 maja 1986r. pracował stale i w pełnym wymiarzewPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)przez okres około 6 lat jako kierowca ciągnika i tym samym niedoliczenie mu w/w okresu czasu pracy do stażu pracy w warunkach szczególnych.
Wskazując na powyższe zarzuty, ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.z dnia18 marca 2014r., poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emeryturyod dnia złożenia wniosku o jej przyznanie oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania apelacyjnego według norm prawem przepisanych. Ewentualnie wniósł uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do Sądu I instancji do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania sądowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że skoro został uznany dotychczasowy staż pracyw(...) Sp. z o.o., to zdaniem ubezpieczonego, nie ma żadnych przeszkód, aby do tego okresu pracy w szczególnych warunkach został mu doliczony okres pracy takżew(...) Sp. z o.o.od dnia 1 lutego 1995r. do dnia 31 grudnia 1998r., wynoszący łącznie okres 3 lat i 11 miesięcy, na stanowisku ustawiacza - wybieracza wózków (przy wykonywaniu pracy polegającej na ustawianiu ceramiki do wypału w piecachi rozładunku po wypale, tj. pracę określoną w wykazie A,dział V poz. 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Apelujący podkreślił również, że z dokumentacji zawartej w jego aktach osobowych wynika, iż w okresie od dnia 25 czerwca 1975r. do dnia 31 maja 1986r. pracowałon wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)przez okres około6 lat jako kierowca ciągnika (z wyjątkiem krótkiego okresu pracy na stanowisku ładowacza). Co ważne, jako kierowca ciągnika - ubezpieczony jeździł ciągnikiem Ursus typ 360 z naczepą i przewoził materiały budowlane (piasek, cement, farby).
Zdaniem ubezpieczonego, praca na stanowisku kierowcy ciągnika jest pracąw szczególnych warunkach, o ile jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Przy czym przyznał, że wprawdzie stanowisko kierowcy ujęte jest w wykazie A w dziale VIII pkt 3 powyższego rozporządzenia, odnoszącym się do transportu, ale nie może byćto rozumiane stricte, jako odnoszące się wyłącznie do zakładów pracy podległych temu ministrowi. Jednocześnie zauważył, iż w zakładach pracy kierowcy wyodrębnieni byli jako pracownicy zakładowego działu transportu i to jest wystarczające dla przyjęcia, że pracowali w transporcie (por. wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 26 sierpnia 2014r., sygn. aktV U 752/14).
Według apelującego, w odniesieniu do kierowców, nie ma znaczenia, dla jakiejbranży były przeznaczone przewożone materiały, bo uciążliwość, szkodliwość pracy,wynika przede wszystkim z rodzaju kierowanego pojazdu. W stosunku do tych pracowników, nie ma zastosowania orzecznictwo odnoszące się do branżowych wykazów.
Z ostrożności procesowej ubezpieczony podniósł także, że skoro przewoził materiały budowlane w postaci np. cementu, to można by uznać, iż w tym okresie ubezpieczony wykonywał jednocześnie prace przy produkcji cementu, o których mowa w wykazie Aw dziale V pkt 14 powołanego wyżej rozporządzenia.
W odpowiedzi na powyższą apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie.
Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:
Przyjmując, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, iż w okresach od dnia21 maja 1979r. do dnia 31 maja 1986r. oraz od dnia 1 lutego 1995r. do dnia 31 grudnia 1998r. ubezpieczony wykonywał stale i pełnym wymiarze czasu pracy prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, uznał, że apelacja zasługujena uwzględnienie.
W niniejszej sprawie wnioskodawca domaga się przyznania prawa do świadczenia emerytalnego opisanego treścią art. 184 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118). Zatem należy stwierdzić, że bezspornie ubezpieczony:
- osiągnął wiek przewidziany w art. 32 cyt. ustawy,

-

w dniu wejścia w życie ustawy osiągnął okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27,

nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.

Spór zaś dotyczył przesłanki w postaci okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emeryturyw wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn.
Tak więc, należy wskazać, że art. 32 cyt. ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. stanowi,iż ubezpieczonym zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym, niż określony w art. 27 pkt 1. Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionychprzy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwościlub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Ust. 4 cyt. przepisu stanowi, że wiek emerytalny, o którymmowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Owe przepisy dotychczasowe to powołane przez Sąd Okręgowyrozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Trzeba zatem wskazać, że przepis § 4 tegoż rozporządzenia RM stanowi, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące przesłanki:
- osiągnął wiek 60 lat,
- ma wymagany okres zatrudnienia, tj. 25 lat pracy, w tym co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach, w tym pracy wymienionej w wykazie A.
Zgodnie zaś z normą § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującymna danym stanowisku pracy.
Tę część rozważań należy skonkludować ogólnym stwierdzeniem, iż rację ma Sąd Najwyższy, który niejednokrotnie wskazywał, że wyodrębnienie prac kwalifikującychdo nabycia prawa do emerytury w wieku niższym, ma charakter stanowiskowo-branżowy. Oznacza to, że przynależność pracodawcy do określonej gałęzi przemysłu ma znaczenie istotne i nie można dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia, wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały przypisane w tym akcie prawnym (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2011r., III UK 174/10,LEX nr 901652; z dnia 3 czerwca 2008r., I UK 381/07, LEX nr 494112; z dnia 16 czerwca 2009r., I UK 20/09, LEX nr 515698 i I UK 24/09, LEX nr 518067; z dnia 1 czerwca 2010r.,II UK 21/10, LEX nr 619638, z dnia 19 maja 2011r., III UK 174/10, LEX nr 901652).Co do zasady więc, przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży,ma istotne znaczenie dla jej kwalifikacji, jako pracy w szczególnych warunkach.
Jednocześnie jednak Sąd Najwyższy uznaje zgodnie, że zasada ta nie ma charakteru absolutnego i w szczególnych okolicznościach sprawy można od niej odstąpić. Może się bowiem zdarzyć, że zakład pracy podległy określonemu ministrowi wykonuje także zadania całkowicie odpowiadające innemu działowi gospodarki, leżącemu w sferze zainteresowania innego ministra (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2014r., I UK 337/13,LEX nr 1458817; z dnia 2 czerwca 2008r., I UK 381/07, LEX nr 494112; dnia 25 marca 2014r., I UK 337/13, LEX nr 1458817). Przykładowo, w przypadku dużych, rozbudowanych przedsiębiorstw, nie jest uzasadnione dokonywanie oceny konkretnej pracy przez pryzmat wyłącznie głównej (wiodącej) działalności tego przedsiębiorstwa, ale konieczne jest odniesienie się do poszczególnych rodzajów działalności prowadzonych przez oddziały tego przedsiębiorstwa, które mogą odpowiadać innej branży.
Inaczej mówiąc, nie można twierdzić, jak czyni to organ rentowy i Sąd I instancji,że znaczenie ma jedynie przyporządkowanie pracodawcy do określonego działu przemysłu. Otóż bowiem przepis art. 32 ust. 2 cyt. ustawy o emeryturach i rentach wyraźnie stanowi,że dla celów ustalenia uprawnień w postaci emerytury w wieku wcześniejszym,za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względuna bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Skoro tak, to zasadnym jest twierdzenie,że przyporządkowanie branżowe ma znaczenie wówczas jedynie, gdy uciążliwośći szkodliwość danej pracy wynika z wykonywania jej właśnie w ramach danej branży. Natomiast w sytuacji, gdy stopień szkodliwości lub uciążliwości danego rodzaju pracynie wykazuje żadnych różnic w zależności od gałęzi gospodarski, w której praca ta jest wykonywana, to, jak konkludował Sąd Najwyższy, brak jest podstaw do zanegowania świadczenia jej w warunkach szczególnych jedynie dlatego, że w załączniku została przyporządkowana do innego działu przemysłu. Sąd Najwyższy podkreślił na koniec, że jeżeli pracownik w ramach swych obowiązków był narażony na działanie takich samych czynników, na jakie byli narażeni pracownicy działu przemysłu wspomnianego w załączniku, i przez co, których praca była pracą w szczególnych warunkach, to zróżnicowanie sytuacji tych pracowników jedynie z tego powodu naruszałoby zasadę równości w traktowaniu podmiotów (osób) znajdujących się w tej samej sytuacji. Tak więc, pracą w szczególnych warunkach jest praca wykonywana przy takim samym oddziaływaniu szkodliwych czynników, niezależnie od branży w jakiej jest świadczona, chyba, że właśnie ze specyfikitej branży wynika szkodliwość i uciążliwość warunków pracy.
Odnosząc przedstawione wyżej tezy do realiów niniejszej sprawy, podnieść należy,iż z dokumentacji zgromadzonej w aktach osobowych ubezpieczonego z okresu jego zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wynika,że w wymienionym przedsiębiorstwie podjął pracę od dnia 25 czerwca 1975r. na stanowisku kierowcy ciągnika. Ubezpieczony - co wynika z jego wyjaśnień przedstawionychna rozprawie apelacyjnej - ma wykształcenie podstawowe i poziom jego kwalifikacji zawodowych wyznaczony był przez uprawnienia do kierowania ciągnikiem, które uzyskałpo ukończeniu kursu dla traktorzystów, zorganizowanego w jego rodzinnej wiosce.Od dnia 7 lipca 1975r. został przeniesiony ze stanowiska kierowcy ciągnika na stanowisko ładowacza. Pracę ładowacza wykonywał do maja 1979r., zaś od 21 maja 1979r. podjął zatrudnienie na stanowisku kierowcy ciągnika. Pracę tego rodzaju wykonywał do 31 maja 1986r. Nie posiadał uprawnień do kierowania innymi pojazdami, prócz ciągników.W opisanym okresie zajmował się wyłącznie pracą kierowcy ciągnika, wykonując ją stalei w pełnym wymiarze. Miejscem, w którym świadczył pracę była baza transportowa ulokowana wO.. W bazie znajdowały się samochody „Żuk”,jeden samochód ciężarowy i jeden ciągnik z przyczepami. Tylko powód zajmował się prowadzeniem ciągnika. Polecenia wyjazdu otrzymywał codziennie od dyspozytora, dotyczyły one transportu materiałów budowlanych. Załadunkiem zajmowali się pracownicy magazynu, a rozładunkiem robotnicy na budowach. Powyższych ustaleń Sąd dokonałw oparciu o wyjaśnienia ubezpieczonego oraz świadkaB. S., znajdującepełne potwierdzenie w treści dokumentacji z akt osobowych ubezpieczonego. Jeszczeraz należy podkreślić, że w spornym okresie wnioskodawca dysponował kwalifikacjamido kierowania ciągnikami i kwalifikacje te realizował w trakcie zatrudnieniawPrzedsiębiorstwie (...).
Niewątpliwie, zasadniczym obowiązkiem kierowcy ciągnika w transporciejest wykonywanie przewozu drogowego, a więc kierowanie pojazdem w ruchu drogowym. Oczywiste jest też, że rozmiar ścisłego przewozu drogowego czasami może nie wypełniać każdej dobowej normy czasu pracy kierowcy (przerwy na wyładunek, załadunek, obowiązkowe okresy odpoczynku), a czasami może ją przekraczać. Niemniej jednak, przerwy te stanowią immanentną cechę pracy kierowcy, a w czasie ich trwania - pracownik nadal wykonuje obowiązki kierowcy. Praca kierowcy ciągnika wymaga wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (bezpieczeństwow ruchu drogowym), jest również uciążliwa ze względu na specyficzny czas pracy kierowcy, uzależniony od zleconych mu zadań transportowych. Należy zatem przyjąć, że praca ubezpieczonego, mimo, że wykonywana w budownictwie, jest równoważną pracy kierowcy ciągnika w transporcie, gdyż ubezpieczony, zatrudniony stale i pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy ciągnika w oddziale transportowym, w istocie wykonywał identyczne obowiązki, jak kierowca ciągnika w transporcie.
Mając na względzie przedstawione okoliczności, uznać należy, iż ubezpieczonyw okresie od dnia 21 maja 1979r. do dnia 31 maja 1986r. wykonywał - stale i w pełnym wymiarze czasu pracy - pracę kierowcy ciągnika (poz. 3 dział VIII wykazu A, stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze).
Odnosząc się natomiast do okresu zatrudnienia ubezpieczonego wPrzedsiębiorstwie (...)od dnia 1 lutego 1995r. do dnia 31 grudnia 1998r. na stanowisku ustawiacza - wybieracza wózków, podnieść należy, iż powód stale i w pełnym wymiarze wykonywał swoją pracę w wydziale palarni, wkładając porcelanę do pieca i wyjmując jąpo wypaleniu. W wydziale panowała wysoka temperatura i brak było wentylacji. Powyższe okoliczności wynikają z jednoznacznych zeznań świadkaJ. M.. Podkreślić przy tym wypada, że wykonując prawomocny wyrok Sadu Rejonowego z dnia 13 sierpnia 2007r. (sygn. akt VII P714/07), były pracodawca wydał wnioskodawcy świadectwo pracyw szczególnych warunkach, wskazujące, że od dnia 1 lutego 1995r. do dnia 30 czerwca 2006r.S. S.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę ustawiacza ceramiki do wypału w piecach i rozładunek po wypale na stanowisku ustawiacz - wybieracz wózków, czyli pracę określoną pod poz. 11 działu V wykazu A, stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Nie ulega przy tym dla Sądu Apelacyjnego wątpliwości, że praca przy produkcji (wypalaniu) ceramiki, cechuje się podobnym stopniem trudu, niezależnie od tego, czy jest to ceramika budowlana, sanitarna, czy stołowa.
Zatem, skoro ubezpieczony udowodnił jedyną sporną przesłankę żądanej emerytury,w postaci 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, należało orzec reformatoryjnie, na mocyart. 386 § 1 k.p.c., jak w wyroku.
/-/SSA M.Żurecki   /-/SSA M.Procek  /-/SSA J.Pietrzak

Sędzia    Przewodniczący   Sędzia
JR