Sąd Okręgowy w Częstochowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1908/15
Data wyroku: 2016-09-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lidia Łataś
Słowa kluczowe: Świadczenia Przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt. 6 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 8a ust. 1 ustawy o odmowie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
Teza: faktyczne zaprzestanie działalności przez pracodawcę z powodu braku środków finansowych a nabycie praw do świadczenia przedemerytalnego

Sygn. akt IV U 1908/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 września 2016 r.
Sąd Okręgowy/Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie
Wydział IV
w składzie:
Przewodniczący SSO Lidia Łataś
Protokolant Małgorzata Kłosowicz
po rozpoznaniu w dniu 27 września 2016 r. w Częstochowie
sprawyA. L.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
o świadczenie przedemerytalne
na skutek odwołaniaA. L.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.
z dnia 29 września 2015 r. Nr SP-(...)
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonemuA. L.prawo do świadczenia przedemerytalnego od 22 września 2015 roku
Sygn. akt IV U 1908/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 29 września 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwC.odmówił ubezpieczonemuA. L.prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ rentowy powoływał się na treśćart. 2 ust. 1 pkt 5 ustawyo świadczeniach przedemerytalnych. Wskazał, iż uznał za udowodnione 39 lat, 5 miesięcyi 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Ponieważ ubezpieczony do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy nie udowodnił 40-letniego okresu składkowego i nieskładkowego organ rentowy odmówił mu prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony. Domagał się jej zmiany i przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Argumentował, iż rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z winy pracodawcy w związku nieterminowym wypłacaniem wynagrodzeń. Wskazywał, iż domaga się ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawieart. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach przedemerytalnychz uwagi na niewypłacalność pracodawcy.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

A. L.urodził się (...), wniosek o świadczenie przedemerytalne złożył w dniu 21 września 2015r. Ubezpieczony jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, pobiera zasiłek od co najmniej 6 miesięcy i nie odmówił podjęcia pracy. Wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego wnioskodawca złożył w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez(...)Urząd Pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Składając wniosek o powyższe świadczenie ubezpieczony przedłożył świadectwo pracy z ostatniego okresu zatrudnienia od 1 września 1975r. do 17 marca 2015r. wydane przezFabrykę (...) sp. z o.o.wM., w którym wskazano, iż stosunek pracy został rozwiązany bez wypowiedzenia przez pracownika z winy pracodawcy –art. 30 § 1 pkt 3 k.p.w zw. zart. 55 § 1(
    1)k.p.Do dnia rozwiązania stosunku pracy ubezpieczony wykazał 39 lat,5 miesięcy i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Do dnia 31 grudnia 2014r. ubezpieczony wykazał ponad 39-letni okres składkowy i nieskładkowy.
dowód: akta ZUS.
Ubezpieczony od 1 września 1975r. był pracownikiem(...)Zakładów (...)wM.. Pracodawca ten przechodził różne przekształcenia. Ostatecznie ubezpieczony od 4 września 2013r., w związku z przejęciem w trybieart. 23(

    1)k.p., był pracownikiemFabryki (...) sp. z o.o.wM.. Zarządzeniem nr 9 z dnia 18 grudnia 2014r. Prezesa Zarządu od dnia 19 grudnia 2014r. wprowadzono wZakładzie Produkcji (...)postój do odwołania. Od tej daty spółka zaprzestała prowadzenia działalności i nie wypłacała żadnych należności, w tym wynagrodzeń. W dniu 17 marca 2015r. ubezpieczony złożył pracodawcy oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia, wskazując iż przyczyną rozwiązania umowy jest dopuszczenie się przez pracodawcę ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków polegającego na nie wypłaceniu wynagrodzenia w określonym w przepisach prawa terminie. O złożeniu przez ubezpieczonego tego oświadczenia zadecydowało nie wypłacanie mu wynagrodzenia przez pracodawcę. Decyzją z dnia 7 czerwca 2016r.(...)Urząd Pracy wK.zatwierdził do wypłaty ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych kwotę wynikającą z niezaspokojenia roszczeń za pracę za okres 3 miesięcy oraz odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy. W dniu 6 października 2015r.Fabryka (...) sp. z o.o.wM.złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2016r. wydanym w sprawie sygn. akt(...)Sąd Rejonowy(...)wK.wniosek dłużnika oddalił, ponieważ jego majątek nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego.

    dowód: akta osobowe ubezpieczonego, decyzja(...)wK.z dnia 7 czerwca 2016r. (k. 41 akt), dokumentacja(...)wK., w tym protokół kontroli PIPz 22 kwietnia 2015r., zestawienie zobowiązań wobec pracowników, postanowienie Sądu Rejonowego(...)wK.z dnia 13 stycznia 2016r., sygn. akt(...)z uzasadnieniem (k. 46 akt), zeznania świadkaW. H.(k. 36v akt) oraz wyjaśnienia ubezpieczonego (k. 54-54v akt).

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 2 ust. 1 pkt. 5 i 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz.U. z 2013r., poz. 170) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która:
do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn (pkt 5);
do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn.
W myśl art. 2 ust 3 ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:
1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna;
2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;
3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
W niniejszej sprawie nie było sporne, iż ubezpieczony spełnia warunki określonew art. 2 ust. 3 ustawy. Organ rentowy rozpatrując uprawienia ubezpieczonego do świadczenia przedemerytalnego odnosił się do treści art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy i ustalił, że ubezpieczony ze względu na niewykazanie 40-letniego okresu składkowego i nieskładkowego nie spełnia warunków do uzyskania świadczenia przedemerytalnego na podstawie tego przepisu. Ubezpieczony nie kwestionował, iż nie wykazał okresów składkowych i nieskładkowych w takim wymiarze. Domagał się natomiast ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawieart. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o świadczeniach przedemerytalnychz uwagi na niewypłacalność pracodawcy. W tym zakresie ubezpieczony do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy u pracodawcy u którego był zatrudniony przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadał okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 39 lat. Należało zatem zbadać czy do rozwiązania stosunku pracy doszło w warunkach określonych w tym przepisie. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż w sensie prawnym nie doszło do likwidacji ostatniego pracodawcy ubezpieczonego. Należało zatem zbadać czy zaistniały przesłanki niewypłacalności pracodawcy.
Zgodnie zart. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy(Dz. U. 2016 r., poz. 1256 j.t.) przepisy ustawy stosuje się w przypadku niewypłacalności pracodawcy będącego przedsiębiorcą, o którym mowa wart. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej(Dz. U. z 2015r. poz. 584 z późn. zm.). Przedsiębiorcą w rozumieniu tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą.
Jak wynika z art. 8a ust. 1 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych, niewypłacalność pracodawcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1, zachodzi m.in. w razie niezaspokojenia roszczeń pracowniczych z powodu braku środków finansowychw przypadku faktycznego zaprzestania działalności przez pracodawcę, trwającego dłużej niż 2 miesiące.
Datą wystąpienia niewypłacalności pracodawcy jest dzień upływu terminu, o którym mowaw ust. 1 (ust. 2).
Przepis art. 8a ust. 1 ustawy z 2006r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy należy powiązać z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z 2004 r.o świadczeniach przedemerytalnych. Zabieg ten uwypukla złożoną materię prawną. O ile pierwsza norma odnosi się do pracodawcy (wiążąc niewypłacalność z faktycznym zaprzestaniem działalności i z niezaspokojeniem roszczeń pracowniczych) o tyle druga, skupia uwagę na ubezpieczonym (wymagając, aby tak rozumiana niewypłacalność była powodem rozwiązania stosunku pracy). Oznacza to, że prawo do świadczenia przedemerytalnego uwarunkowane zostało złożoną relacją przedmiotowo-podmiotową. Nie wystarczy wskazać, że ziściły się warunki wskazane w art. 8a ust. 1 ustawy z 2006r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, konieczne jest bowiem zweryfikowanie, czy stanowiły one impuls do rozwiązania stosunku pracy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego wB.z dnia 27 października 2015r., sygn. III AUa 484/15, LEX nr 1932022).
Całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, iż pracodawca ubezpieczonego od 19 grudnia 2014r. zaprzestał prowadzenia działalności. Potwierdza to dokumentacja dotycząca Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, z której wynika, iż zarządzeniem nr 9 z dnia 18 grudnia 2014r. Prezesa Zarządu od dnia 19 grudnia 2014r. wprowadzono wZakładzie Produkcji (...)postój do odwołania.Z zeznań świadkaW. H.– pełniącego od 2 marca 2015r. funkcję prezesa zarządu wynika, że od tej daty spółka nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej. Wskazywał on, iż wcześniej był opracowany plan naprawczy w celu wznowienia produkcji, ale ponieważ przez komornika została sprzedana maszyna papiernicza, to ten plan nie został zrealizowany. Okoliczności te wynikają również z wyjaśnień ubezpieczonego. Od daty zaprzestania działalności pracodawca zaprzestał również wypłacania jakichkolwiek należności. Wynika to z zeznańW. H., jak również z protokołu kontroli PIP z dnia 22 kwietnia 2015r., w którym wskazano, że prowadzona była kontrola przez PIP w lutym 2015r. i mimo wcześniejszych wystąpień o wypłatę świadczeń pracownikom, te świadczenia nadal nie zostały wypłacone. Z dokumentacji PIP wynika, że nie odprowadzono składki na Fundusz Pracy za grudzień 2014r. z powodu nie wypłacenia wynagrodzeń pracownikom za ten miesiąc. Podobnie było w kolejnym miesiącu. Pracodawca na podstawie list płac za luty i marzec 2015r. przyznał i naliczył pracownikom wynagrodzenia, ale ich nie wypłacił. Pracodawca złożył również oświadczenie o niewypłaconych świadczeniach wobec pracowników kwalifikujących się do wypłaty z FGŚP, z którego wynika, że od grudnia 2014r. nie wypłacał wynagrodzeń, w przypadku ubezpieczonego od 18 grudnia 2014r. do rozwiązania stosunku pracy z dniem 17 marca 2015r.
Biorąc pod uwagę powyższe, jak również treść art. 8a ust. 2 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych, datą wystąpienia niewypłacalności pracodawcy jest dzień 20 lutego 2015r. Tym samym oświadczenie ubezpieczonego o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia było następcze w stosunku do wystąpienia niewypłacalności pracodawcy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że to właśnie owa niewypłacalność pracodawcy stanowiła asumpt do złożenia takiego oświadczenia przez pracownika. Okoliczność ta wynika bowiem wprost z oświadczenia złożonego pracodawcy, co ubezpieczony potwierdził dodatkowo w swoich wyjaśnieniach, które to wyjaśnienia biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego należało uznać za niewątpliwie wiarygodne.
Wobec powyższego ubezpieczony spełnia wszystkie warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego.
Orzeczono w oparciu o powołane przepisy orazart. 47714§ 2 k.p.c.