Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1104/15
Data wyroku: 2016-03-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anita Jarząbek-Bocian, Anna Zawadka, Aleksandra Mazurek
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Obrotowi Gospodarczemu
Podstawa prawna: art. 300 § 1 kk

Sygn. akt VI Ka 1104/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 marca 2016 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Anita Jarząbek - Bocian
Sędziowie:  SO Aleksandra Mazurek (spr.)
SO Anna Zawadka
Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Fróg
przy udziale prokuratora Zuzanny Cupryk
po rozpoznaniu dnia 2 marca 2016 roku
sprawyG. A.s.T.iI.,ur. (...)wW.
oskarżonego o przestępstwo zart. 300 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie
z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. akt III K 234/14

1
zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że: w ramach czynu zarzucanego oskarżonemuG. A.uznaje go za winnego tego, że w okresie od 24 września 2009 roku do 6 listopada 2009 roku wW.będąc prezesem(...) sp. z o.o., która na podstawie umowy sprzedaży udziałów z dnia 24 września 2009 roku stała się jedynym udziałowcemD..pl sp. z o.o., w sytuacji grożącejspółce (...).pl niewypłacalności lub upadłości uszczuplił zaspokojenie wierzyciela-(...)P. K.z siedzibą wP.- poprzez sprzedaż składników majątkuspółki (...).pl w postaci: sprzętu AGD i RTV oraz samochodów markiB. (...)nr rej. (...)i markiV. (...)onr rej. (...), osiągając w ten sposób korzyść majątkową w kwocie nie niższej jak 30500 złotych, tj. popełnienia przestępstwa zart. 300 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 300 § 1 k.k.iart. 33 § 2 k.k.wymierza mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, 300 (trzysta) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych;

2
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza oskarżonemu na okres próby lat 3 (trzech);

3
zasądza od oskarżonego na rzecz(...)P. K.kwotę 723,24 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przed sądem I instancji;

4
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 780 złotych tytułem opłaty za obie instancje oraz pozostałe koszty sądowe za postępowanie w sprawie.

SSO Anita Jarząbek – Bocian  SSO Aleksandra Mazurek   SSO Anna Zawadka
Sygn. akt VI Ka 1104/15

UZASADNIENIE
G. A.został oskarżony o to, że w okresie czasu od dnia 24 września 2009 r. do dnia 6 listopada 2009 r. wW.będąc prezesem(...) sp. z o.o., która na podstawie umowy sprzedaży udziałów z dnia 24 września 2009 r. stała się jedynym udziałowcemD..pl sp. z o.o., udaremnił zaspokojenie wierzyciela –firmy (...)z/s wP.– poprzez sprzedaż składników majątkuspółki (...).pl w postaci: sprzętu AGD i RTV oraz samochodów marki(...)nr rej. (...)i markiV. (...)onr rej. (...), w celu udaremnienia wykonania orzeczenia Sądu Okręgowego w Poznaniu Wydział IX Gospodarczy z dnia 16 września 2009r. sygn. akt IX GNc 572 /09, przy czym czynu tego dokonał w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. o czyn zart. 300 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi- Północ wW.wyrokiem z dnia 2 czerwca 2015r. w sprawie o sygn. akt III K 234/14G. A.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, z tym, że ustalił iż oskarżony uszczuplił zaspokojenie wierzyciela(...)P. K., nadto ustalił, że oskarżony osiągnął korzyść majątkową w kwocie nie niższej jak 30500 zł. Za to na podstawieart. 300 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kkw zw. zart. 33 § 2 kkskazał go i wymierzył mu karę dwóch lat pozbawienia wolności i trzystu stawek dziennych grzywny w kwocie po sto złotych. Na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący pięć lat. Na podstawieart. 45 § 1 kkorzekł przepadek osiągniętej korzyści majątkowej w kwocie trzydziestu tysięcy pięciuset złotych. Na podstawieart. 73 § 1 kkna okres próby oddał oskarżonego pod dozór kuratora sądowego. Na podstawie 627kpkzasądził od oskarżonego: na rzecz Skarbu Państwa 6300 zł. tytułem opłat oraz 390 zł. tytułem zwrotu wydatków, na rzecz(...)P. K.723, 24 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca zaskarżając go w całości i tak wskazanemu orzeczeniu na podstawie przepisówart. 427 §1 i art. 438 pkt 1 Kodeksu postępowania karnegozarzucił obrazę przepisów prawa materialnego poprzez ich błędne zastosowanie, a w szczególności poprzez przyjęcie, że zachowanie oskarżonegoG. A.wyczerpuje ustawowe znamiona typu czynu zabronionego opisanego przepisemart. 300 §2 Kodeksu karnegowobec prawidłowo poczynionych ustaleń w obrębie stanu faktycznego, czyli błędną subsumpcję.
Nadto zgłosił zarzut ewentualny wskazany przepisemart. 438 pkt 3 Kodeksu postępowania karnegopolegający na popełnieniu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia o środku karnym określonym przepisemart. 45 §1 Kodeksu karnego, który to błąd miał bezpośredni wpływ na treść orzeczenia, a polegał na bezpodstawnym przyjęciu, że oskarżonyG. A.osiągnął korzyść majątkową w kwocie 30.500 (trzydziestu tysięcy pięciuset) złotych wbrew logicznym ustaleniom faktycznym wynikającym z prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, że rzeczywista korzyść majątkowa oskarżonego, o ile w ogóle była, to określała się kwotą wyłącznie wypłaconego sobie wynagrodzenia, nie zaś kwotą sprzedanego majątkuspółki (...).pl. (...)na względzie tak sformułowane zarzuty, obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi- Północ wW.poprzez uniewinnienie oskarżonegoG. A.od zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Apelacja zasługuje na uwzględnienie jedynie w części.
Kluczowe dla rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego jest to, że niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli odwoławczej tutejszego sądu. Wyrokiem z dnia 27 litego 2013r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi- Północ w Warszawie w sprawie o sygn. akt III K 176/12 uniewinniłG. A.od popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 300 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.Wyrok ten został zaskarżony przez prokuratora w całości na niekorzyść oskarżonego, który zarzucił obrazę przepisów postępowania karnego w postaciart. 410 k.p.k.iart. 399 § 1 k.p.k., polegającą na tym, iż Sąd Rejonowy wydając orzeczenie nie wziął pod uwagę całokształtu zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, co skutkowało błędami w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mających wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, że dowody ujawnione na rozprawie nie dają podstaw do zakwalifikowania czynu oskarżonego zart. 300 § 1 k.k.co skutkowało uniewinnieniem oskarżonego; oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że rozpatrywanie odpowiedzialności oskarżonego w kategoriachart. 300 § 1 k.k.byłoby wyjściem poza granice aktu oskarżenia, co skutkowało uniewinnieniem go, podczas gdy ujawniony w toku postępowania materiał dowodowy prowadzi do przeciwnych wniosków. Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Na skutek rozpoznania apelacji, podzielając podniesione w niej zarzuty, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 25 marca 2014r. w sprawie o sygn. akt VI Ka 926/13 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. W pisemnych motywach rozstrzygnięcia zawarł zaś zalecenia, co do dalszego rozpoznania sprawy.
Powyższe stanowi punkt wyjścia dla niniejszych rozważań. Zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu ponownym jest wyznaczony zakresem jej przekazania przez sąd odwoławczy, co wynika wprost z treściart. 442 k.p.k.regulującego zasady obowiązujące przy ponownym rozpoznaniu sprawy po uchyleniu orzeczenia. Sąd Rejonowy rozpoznając sprawę w postępowaniu ponownym zobowiązany był zastosować się do wskazań sądu odwoławczego, lecz tego nie uczynił. Ze względu na kierunek apelacji prokuratora i podniesione zarzuty dalsze procedowanie dotyczyć mogło bowiem wyłącznie czynu wyczerpującego znamiona występku zart. 300 § 1 k.k.Sąd Rejonowy wprawdzie na rozprawie w dniu 3 lutego 2015r. uprzedził obecne strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu czynu poprzez zastosowanieart. 300 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.(k. 1457), lecz z tejże możliwości nie skorzystał. Z tych przyczyn apelacja obrońcy, jako wniesiona na korzyść oskarżonego, musiała zostać częściowo uwzględniona.
Bezspornie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy można stwierdzić, żeG. A.jako osoba, która zajmowała się prowadzeniem działalności polegającej na zakupie spółek po to, aby odsprzedać je z zyskiem- co też sam przyznał- bardzo dobrze zdawał sobie sprawę z ich kondycji finansowej i wynikających stąd konsekwencji. Brak podstaw do podważenia stanowiska Sądu Rejonowego, że oskarżony kupił udziały współce (...).pl mając świadomość, że spółka ta miała ogromne długi, a majątek którym dysponuje spółka nie jest wystarczający do zaspokojenia jej wierzycieli. Nie można podzielić poglądu obrońcy, że „oskarżony wprawdzie wiedział, że istnieje szereg należności wobec wierzycieli, ale nie były one jeszcze wymagalne, a ponadto miały mieć pełne pokrycie w posiadanym przez spółkę towarze oraz w wierzytelnościach w stosunku do innych odbiorców”. Gdyby tak rzeczywiście było toA. K.nie miałby żadnego interesu w tym, aby sprzedać udziały współce (...).pl za tak niską kwotę, tj. 1600 złotych, natomiast sam oskarżony po zakupie udziałów tej spółki mógłby spłacić jej zobowiązania. Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko sądu I instancji, że cena sprzedaży udziału w spółce odzwierciedla jej wartość rynkową i niska cena nabycia, w stosunku do skali przedsięwzięcia, jest jednym z argumentów wskazujących na świadomość oskarżonego, że nabył udziały w spółce zagrożonej niewypłacalnością lub upadłością.
Wbrew poglądowi obrońcy, z wyjaśnień oskarżonego jasno wynika (k. 1013), że otrzymał wykaz zobowiązańspółki (...).pl, gdziefirma (...)została wymieniona w zobowiązaniach niewymagalnych na kwotę 180 000 złotych. Tak więc oskarżony miał świadomość, że zobowiązanie to istnieje i powinien w pierwszej kolejności ustalić w oparciu o dokumentację spółki, czy rzeczywiście jest ono jeszcze niewymagalne, a następnie powstrzymać się od sprzedaży przedmiotów należących dospółki (...).pl, bowiem w ten sposób uszczuplał zaspokojenie wierzyciela –tj.firmy (...), której wierzytelności od dawna były wymagalne, bowiem terminy płatności faktur już upłynęły. Sprzedaż składników majątkuspółki (...).pl przez oskarżonego nastąpiła w bardzo krótkim czasie od zakupu udziałów w tej spółce, w okolicznościach jasno wskazujących na to, że oskarżony miał świadomość grożącejspółce (...).pl niewypłacalności lub upadłości. W tym kontekście ustalenia sądu I instancji są prawidłowe.G. A.miał świadomość istnienia długu względemP.i natychmiast po przejęciuspółki (...).pl przez(...) sp. z o.o., której był prezesem, podjął działania celem wyzbycia się składników jej majątku. Działał zatem z zamiarem bezpośrednim udaremnienia zaspokojenia swojego wierzyciela-firmy (...).G. A.dokonał zbycia sprzętu AGD i RTV oraz dwóch samochodów marki(...)nr rej. (...)i markiV. (...)onr rej. (...)należących doD..pl i w związku z zawarciem tych transakcji osiągnął korzyść majątkową nie niższą niż 30 500 zł (k. 811 i k. 812). Ponadto, jak wynika z zeznańM. B., wartość pozostałych sprzedanych składników majątkuD..pl miała wynosić około 10 000 zł, lecz w aktach sprawy brak jest dokumentacji, która potwierdziłaby powyższą sumę i dlatego Sąd Okręgowy, rozstrzygając wątpliwości w tym zakresie na korzyść oskarżonego, ustalił wartość mienia sprzedanego przez niego na kwotę nie mniejszą niż 30500 złotych. Zakupspółki (...).pl z pewnością był więc transakcją opłacalną dla oskarżonego. Gdyby w/w. aktywa pozostały w spółce,G. A.z pewnością utraciłby je w toku postępowania upadłościowego i likwidacyjnego, albowiem zostałyby sprzedane celem zaspokojenia wierzycieli. Tymczasem oskarżony dokonał sprzedaży majątkuspółki (...).pl, z korzyścią dla jej właściciela, tj.spółki (...), a więc z korzyścią dla samego siebie. Jednocześnie był świadomy, jakie konsekwencje będzie to miało dla wierzycielispółki (...).pl. (...)suma, jaką uzyskał, w stosunku do całego długu ciążącego naD..pl nie była wysoka, jednakże pozwoliłaby na zaspokojenie długu w części.
Nie można się zgodzić z obrońcą że skoro kwota uzyskana przez oskarżonego ze sprzedaży samochodów i sprzętu RTV i AGD została przez niego w większości przeznaczona na pokrycie kosztów działalności spółki, w tym zapłatę należności zaległej dla firmy prowadzącej dokumentację kadrową oraz wynagrodzenie samego oskarżonego, to nie może on ponosić odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa zart. 300 §1 kk. Należy bowiem pamiętać, że w sytuacji grożącej spółce niewypłacalności lub upadłości oskarżony nie miał prawa wybierać spośród wszystkich wierzycieli tych, których wierzytelności zapłaci (w tym swojego wynagrodzenia), bowiem w ten sposób działa na niekorzyść pozostałych wierzycieli, w szczególnościfirmy (...), której wierzytelności w chwili czynu oskarżonego były już wymagalne.
Sąd Okręgowy analizując zachowanieG. A.pod kątem wypełnienia znamion przestępstwa zart. 300 § 1 k.k.musiał wziąć pod uwagę, że ściganie przestępstwa określonego wart. 300 § 1następuje na wniosek pokrzywdzonego. Oznacza to, że nie jest możliwe prowadzenie postępowania przeciwkoG. A.za czyn zart. 300 § 1 k.k.bez złożenia przez pokrzywdzonego stosownego wniosku. W ocenie Sądu Okręgowego zawarte w aktach sprawy materiały wskazują na złożenie takiego wniosku. W zażaleniu na postanowienie z dnia 2 sierpnia 2009r. o umorzeniu śledztwaP. K.wniósł o ściganie przestępstwa zart. 300 k.k.(k. 430), a zatem także przestępstwa zart. 300 § 1 k.k.Oświadczenie to zostało potraktowane przez Sąd Okręgowy jako wniosek o ściganie przestępstwa zart. 300 § 1 k.k.
W toku pierwszej rozprawy odwoławczej obrońca oskarżonego złożył do akt z wnioskiem o załączenie do materiału dowodowego dokument w postaci karty karnej oskarżonego, z której wynikało, żeG. A.nie figuruje w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego. Powstała wątpliwość co do możliwości przypisania oskarżonemu znamienia zaostrzającego wymiar kary, tj. popełnienia czynu w warunkach powrotu do przestępstwa, konsekwencją czego jest możliwość wymierzenia mu kary przewidzianej za dane przestępstwo w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę. Sąd Okręgowy weryfikując twierdzenia obrońcy uzyskał informację, iż w sprawie o sygn. akt V K 1595/04 Sąd Rejonowy dla Warszawy- Śródmieścia w Warszawie w dniu 27 lipca 2015r. wydał postanowienie o wcześniejszym zatarciu skazania na podstawieart. 107 § 2 k.k.(k. 1608). Z opisu czynu wyeliminowano zatem zwrot wskazujący na popełnienie go w warunkach recydywy.
Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w ramach czynu zarzucanego oskarżonemu uznał go za winnego tego, że w okresie od 24 września 2009 roku do 6 listopada 2009 roku wW.będąc prezesem(...) sp. z o.o., która na podstawie umowy sprzedaży udziałów z dnia 24 września 2009 roku stała się jedynym udziałowcemD..pl sp. z o.o., w sytuacji grożącejspółce (...).pl sp. z o.o. niewypłacalności lub upadłości uszczuplił zaspokojenie wierzyciela-(...)P. K.z siedzibą wP.- poprzez sprzedaż składników majątkuspółki (...).pl w postaci: sprzętu AGD i RTV oraz samochodów markiB. (...)nr rej. (...)i markiV. (...)onr rej. (...), osiągając w ten sposób korzyść majątkową w kwocie nie niższej jak 30500 złotych, tj. popełnienia przestępstwa zart. 300 § 1 k.k.Powyższe nie stanowi wyjścia poza granicę aktu oskarżenia. Chodzi bowiem o to samo zachowanie, o którym mowa w akcie oskarżenia – tak samo określone zostały czynności sprawczeG. A., ten sam jest podmiot pokrzywdzony, ten sam czas i miejsce działania i w rezultacie zbliżony jest skutek.
Sąd Okręgowy wymierzył oskarżonemu za przypisany mu czyn karę 1 roku pozbawienia wolności oraz na podstawieart. 33 § 2 k.k.karę 300 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł. Kara ta jest adekwatna do stopnia winy oskarżonego oraz społecznej szkodliwości czynu, którego się dopuścił. Sąd wziął pod uwagę informacje zawarte w danych o karalności oraz w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego. Na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.sąd zawiesił warunkowo wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby lat 3. Okres ten będzie wystarczający do zweryfikowania trafności prognozy kryminologicznej sprawcy przestępstwa, która w obecnej chwili jest pozytywna i wskazuje, że orzeczenie wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności o charakterze bezwzględnym nie jest konieczne. W ocenie sądu w ten sposób ukształtowany wymiar kary stanowić będzie wystarczającą przestrogą dla oskarżonego przed powrotem na drogę przestępstwa w przyszłości.
Sąd odwoławczy zrezygnował z orzeczenia przepadku korzyści majątkowej w kwocie 30500 zł na podstawieart. 45 § 1 k.k.Z godnie z powyższym przepisem, jeżeli sprawca osiągnął z popełnienia przestępstwa, chociażby pośrednio, korzyść majątkową niepodlegającą przepadkowi przedmiotów wymienionych wart. 44 § 1 lub 6, sąd orzeka przepadek takiej korzyści albo jej równowartości, przy czym przepadku nie orzeka się w całości lub w części, jeżeli korzyść lub jej równowartość podlega zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi. W ocenie Sądu Okręgowego orzeczenie przepadku korzyści majątkowej w niniejszej sprawie byłoby niekorzystne dla wierzycielispółki (...).pl. (...)marginesie należy jedynie wspomnieć, żespółka (...)nie była jedynym wierzycielemD..pl, dlatego sąd odwoławczy zrezygnował również z orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, pomimo zgłoszenia takiego wniosku przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. Zgodnie zart. 299 k.s.h.jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Jeżeli zatem wierzycielowi nie udało się wyegzekwować długu od spółki, będzie mógł dochodzić roszczeń bezpośrednio od oskarżonego.
W związku z wydaniem wyroku uznającego winęG. A.skazany został obciążony kosztami sądowymi, zgodnie zart. 627 k.p.k.Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzeczP.P. K.kwotę 723,24 złote tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przed sądem I instancji. Powyższa suma została ustalona na podstawie obowiązujących w czasie trwania postępowania przed sądem I instancji § 12a ust. 2 pkt 3 oraz § 12d Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Ponadto sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 780 zł tytułem opłaty za obie instancje, która to kwota jest zgodna zart. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnychoraz pozostałe koszty sądowe za postępowanie w sprawie.
SSO Anita Jarząbek- Bocian   SSO Aleksandra Mazurek   SSO Anna Zawadka