Sąd Rejonowy w Wieluniu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 622/16
Data wyroku: 2016-10-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Smólska-Caban
Słowa kluczowe: Służebność

Sygnatura akt I C 622/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 04 października 2016 r.
Sąd Rejonowy w Wieluniu I Wydział Cywilny
w następującym składzie:
Przewodniczący:SSR Maria Smólska-Caban
Protokolant: asystent sędziego Magdalena Sola-Duda
po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 r. w Wieluniu
sprawy z powództwaR. M. (1)iZ. M. (1)
przeciwkoP. R. (1)iK. S. (1)
o zniesienie służebności gruntowej i uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym

1
Nakazuje w celu uzgodnienia stanu prawnego ujawnionego w dziale IIIksięgi wieczystej numer (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wieluniu V Wydział Ksiąg Wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym wykreślenie wpisu ograniczonegoprawa rzeczowegopolegającego na tym, iż każdoczesny właścicieldziałki nr (...)obciążony jest służebnością gruntową polegającą na prawie przejazdu, przechodu i przepędu bydła pasmem drożnym o szerokości 4 m na rzecz każdoczesnego właścicieladziałki numer (...)objętejksięgą wieczystą numer (...)opisaną w § 7 umowy darowizny z dnia 7 marca 1995 roku sporządzonej przez notariuszaD. M.w Kancelarii Notarialnej wW.za nr Rep 499/95.

2
Nakazuje w celu uzgodnienia stanu prawnego ujawnionego w dziale I Spksięgi wieczystej numer (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wieluniu V Wydział Ksiąg Wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym wykreślenie wpisu prawa, iż każdoczesnemu właścicielowidziałki nr (...)przysługuje prawo służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu, przechodu i przepędu bydła pasmem drożnym o szerokości 4 m przezdziałkę nr (...)objętąksięgą wieczystą numer (...)opisaną w § 7 umowy darowizny z dnia 7 marca 1995 roku sporządzonej przez notariuszaD. M.w Kancelarii Notarialnej wW.za nr Rep 499/95.

3
Umarza postępowanie w pozostałej części.

4
Koszty postępowania między stronami wzajemnie znosi.

Sygn. akt I C 622/16

UZASADNIENIE
R. M. (1)iZ. M. (1)wystąpili przeciwkoP. R. (1)iK. S. (1)o zniesienie służebności gruntowej ustanowionej nadziałce numer (...)wN.polegającej na prawie przejazdu, przechodu i przepędu bydła pasem drożnym o szerokości 4 m ciągnącym się wzdłuż wschodniej granicy działki przysługującej każdoczesnemu właścicielowidziałki numer (...)bez wynagrodzenia, ewentualnie za wynagrodzeniem w kwocie 300,00 zł. W uzasadnieniu żądania powodowie podnieśli, iż sposób wykonywania służebności przez pozwanegoK. S. (1)utrudnia korzystanie powodom z nieruchomości, a działka pozwanych ma odpowiedni dostęp do drogi publicznej. Służebność gruntowa w zakresie przepędu bydła straciła znaczenie dla nieruchomości władnącej, ponieważ pozwany zaprzestał hodowli bydła.
Pozwani powództwa nie uznali i wnieśli o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W toku postępowania powodowie zmienili powództwo zrzekając się pierwotnie zgłoszonego roszczenia i po ostatecznym sprecyzowaniu żądania w piśmie procesowym z dnia 19 września 2016 r. domagali się uzgodnienia treściksięgi wieczystej numer (...)prowadzonej dla nieruchomości położonej wN.oznaczonej numeremdziałki (...)z rzeczywistym stanem prawnym poprzez ustalenie, że nieruchomości tej nie obciąża służebność gruntowa i nakazanie wykreślenia z działu III tej księgi ograniczonegoprawa rzeczowego– służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu, przechodu i przepędu bydła pasmem drożnym o szerokości 4 m opisanej w § 7 umowy darowizny z dnia 07 marca 1995 r. na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości oznaczonej numeremdziałki (...)położonej wN.oraz uzgodnienia treściksięgi wieczystej numer (...)prowadzonej dla nieruchomości położonej wN.oznaczonej numeremdziałki (...)z rzeczywistym stanem prawnym poprzez ustalenie, że każdoczesnemu właścicielowi działki nie przysługuje ograniczoneprawo rzeczowew postaci służebności gruntowej i nakazanie wykreślenia z działu Sp prawa polegającego na tym, iż każdoczesnemu właścicielowi działki przysługuje prawo służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu, przechodu i przepędu bydła pasmem drożnym o szerokości 4 m przezdziałkę numer (...). Powodowie domagali się zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu zmienionego żądania powodowie podnieśli, iż obciążająca nieruchomość oznaczoną numeremdziałki (...)służebność
2
gruntowa wygasła wskutek niewykonywania przez lat 10. W chwili ustanowienia służebności gruntowej po stronie wschodniej działki od strony nieruchomościC. K.istniała droga, na której ustanowiono służebność, a po stronie zachodniej stał stary dom przeznaczony do rozbiórki. Powodowie w 1997 roku wznieśli budynek mieszkalny we wschodniej części działki w miejscu, gdzie przebiegała służebność gruntowa. Powodowie jako właścicieledziałki numer (...)uzgodnili z rodzicamiJ.iK.małżonkamiS., jako właścicielamidziałki numer (...), w drodze ustnego porozumienia, iż służebność przebiegać będzie wzdłuż zachodniej stronydziałki numer (...). Nie zmieniono treści służebności aktem notarialnym i nie dokonano stosownego wpisu w księdze wieczystej. Ujawniona w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości powodów służebność przejazdu, przechodu i przepędu bydła pasem drożnym o szerokości 4 m wzdłuż wschodniej granicydziałki numer (...)wygasła wskutek niewykonywania przez lat 10.
Pozwani powództwa nie uznali i wnieśli o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu swojego stanowiska podnieśli, iż niewykonywanie służebności musi powstać z woli uprawnionego; w niniejszym wypadku powodowie wybudowali na drodze przejazdu, przechodu i przepędu bydła budynek mieszkalny i uniemożliwili wykonywanie pozwanym służebności w miejscu ustalonym, w związku z czym służebność nie wygasła. Właściciele nieruchomości zawarli porozumienie wyznaczając inne miejsce wykonywania służebności, które nadal obowiązuje.
Sąd ustalił, co następuje:
Umową z dnia 07 marca 1995 r.J.iK.małżonkowieS.darowali na rzeczR.iZ.małżonkówM.nieruchomość znajdującą się wN.oznaczoną numeremdziałki (...)zabudowaną dwuizbowym murowanym domem mieszkalnym i murowaną oborą. W akcie notarialnym obejmującym umowę darowizny obdarowaniR.iZ.małżonkowieM.ustanowili nadziałce numer (...)nieodpłatnie na rzecz każdoczesnego właścicieladziałki numer (...)położonej wN.służebność gruntową polegającą na prawie przejazdu, przechodu i przepędu bydła pasmem drożnym o szerokości 4 m ciągnącym się wzdłuż wschodniej granicy działki od strony nieruchomości stanowiącej własnośćC. K.. Ustanowione aktem notarialnym ograniczoneprawo rzeczoweujawniono w dziale III księgi wieczystej, aktualnie numer(...), obejmującej darowaną nieruchomość. W dziale
3
I Sp księgi wieczystej, aktualnie numer(...), obejmującej nieruchomość znajdującą się wN.oznaczoną numeremdziałki (...)ujawniono, iż każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości przysługuje prawo służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu, przechodu i przepędu bydła pasmem drożnym o szerokości 4 m przezdziałkę numer (...)opisanej w § 7 umowie darowizny i ustanowienia służebności gruntowej z dnia 07 marca 1995 r.
(dowód: dokumenty w aktachksięgi wieczystej nr (...)
k. 1-2 akt notarialny, k. 4-5 postanowienie, dokumenty w aktach
księgi wieczystej nr (...)postanowienie z dnia
30.05.1995 r.)
Nieruchomość znajdującą się wN.oznaczoną numeremdziałki (...)nabyli pozwaniK. S. (1)iP. R. (1)w drodze umowy darowizny zawartej zJ.iK.małżonkamiS.w dniu 30 listopada 1995 r.
(dowód: dokumenty w aktachksięgi wieczystej nr (...)
akt notarialny k. 3-4)
W latach 1997/1998 powodowie wybudowali na działce znajdującej się wN.oznaczonej numerem 40 budynek mieszkalny, który usytuowany został we wschodniej części działki, przy granicy z nieruchomościąC. K., w miejscu przeznaczonym do wykonywania służebności przejazdu, przechodu i przepędu bydła ustanowionej na rzecz każdoczesnego właścicieladziałki numer (...).
(dowód: mapa sytuacyjno- wysokościowa k. 28, projekt budowlany k. 58-61,
decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu k. 57,
postanowienie o ustaleniu warunków zabudowy k. 65, oświadczenie
C. K.k. 66, mapa sytuacyjno- wysokościowa k. 70-71,
zeznania stron na rozprawie w dniu 20 września 2016 r. powódki
R. M.min. 30:25 do 37:39, powodaZ. M.min. 37:54 do
43:14)
Od czasu wybudowania nowego domu mieszkalnego nadziałce powodów numer (...)w 1997 roku służebność przejazdu, przechodu i przepędu bydła wykonywana jest przez pozwanych właścicielidziałki numer (...), w szczególności przez prowadzącego gospodarstwo rolne i uprawiającego
4
tę działkęK. S. (1), wzdłuż zachodniej granicydziałki numer (...). W związku z wykonywaniem służebności pomiędzy powodami małżonkamiM.i pozwanymK. S. (1)dochodzi do konfliktów; na wezwanie stron interweniowała policja.
(dowód: zeznania świadków na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r.
A. K.min. 52:22 do godz. 01:11:00,P. M.godz. 01:11:05
do 01:23:15, zeznania świadków na rozprawie w dniu 09 września
2016 r.J. Ś.min. 19:48 do 27:25,A. R.
min. 30:13 do 40:02,T. R.min. 42:31 do godz. 01:07:42,
M. S.godz. 01:10:21 do 01:16:13, zeznania stron na rozprawie
w dniu 20 września 2016 r. powódkiR. M.min.16:59 do 37:38,
powodaZ. M.min. 37:54 do 47:45, pozwanegoK. S.
min. 47:50 do godz. 01:02:45, pozwanegoP. R.godz.
01:02:50 do 01:11:25)
Sąd zważył, co następuje:
Podstawą sprecyzowanego przez powodów żądania jestart. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece(tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 790) stanowiący, iż w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.
Obciążającadziałkę powodów numer (...)na rzecz każdoczesnego właścicieladziałki numer (...)służebność przejazdu, przechodu i przepędu bydła pasem drożnym o szerokości 4 m wzdłuż wschodniej granicy działki od strony nieruchomościC. K.ustanowiona została aktem notarialnym z dnia 07 marca 1995 r. i ujawniona w dziale III księgi wieczystej numer aktualnie(...). Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego służebność gruntowa wykonywana była w miejscu określonym w akcie notarialnym do czasu wybudowania przez powodów w latach 1997/1998 budynku mieszkalnego przy granicy z działką sąsiadaC. K.. Od 1997 roku służebność przejazdu, przechodu i przepędu bydła wykonywana była przez właścicielidziałki (...), zgodnie z ustnym porozumieniem, wzdłuż zachodniej granicy działki powodów w miejscu, gdzie rozebrany został stary budynek mieszkalny istniejący w chwili zawarcia umowy darowizny z dnia 07 marca 1995 r. i ustanowienia służebności. Stosownie natomiast do treści przepisuart. 248 § 1 k.c.do
5
zmiany treści ograniczonegoprawa rzeczowegopotrzebna jest umowa między uprawnionym a właścicielem rzeczy obciążonej, a jeżeli prawo było ujawnione w księdze wieczystej – wpis do tej księgi. Ustne porozumienie między właścicielami nieruchomości, bez ujawnienia w księdze wieczystej zmiany sposobu wykonywania służebności w innym miejscu niż dotychczas, nie doprowadziło więc do zmiany treści służebności obciążającej nieruchomość powodów. Właścicieledziałki numer (...)od 1997 roku wykonywali prawo przejazdu, przechodu i przepędu bydła przezdziałkę numer (...)wzdłuż jej zachodniej granicy na podstawie porozumienia z powodami. Nie wykonywali natomiast od tego czasu, z uwagi na posadowienie nowego budynku mieszkalnego, swojego uprawnienia wynikającego ze służebności przejazdu, przechodu i przepędu bydła ustanowionej aktem notarialnym i ujawnionej wksiędze wieczystej numer (...). Stosownie do treściart. 293 § 1 k.c.służebność gruntowa wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesięć. Przesłanką wygaśnięcia służebności jest wyłącznie jej niewykonywanie przez lat 10; przepisart. 293 § 1 k.c.nie uzależnia, wbrew twierdzeniom strony pozwanej, wygaśnięcia służebności od jej niewykonywania wyłącznie z woli uprawnionego.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż służebność obciążająca nieruchomość powodów wpisana w dziale IIIksięgi wieczystej numer (...)wygasła wskutek jej niewykonywania najpóźniej w roku 2008. Prawo własności nieruchomości powodów dotknięte jest wpisem nieistniejącego obciążenia. Powództwo o uzgodnienie treściksięgi wieczystej numer (...)obejmującej nieruchomość powodów orazksięgi wieczystej numer (...)obejmującej nieruchomość pozwanych, w której ujawnione jest prawo przejazdu, przechodu i przepędu bydła dla każdoczesnego właścicieladziałki (...)opisane w akcie notarialnym z dnia 07 marca 1995 r., zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawieart. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipoteceSąd orzekł jak w punkcie 1. i 2. sentencji.
Sąd umorzył postępowanie w części obejmującej pierwotnie zgłoszone żądanie o zniesienie służebności na podstawieart. 355 § 1 k.p.c.z uwagi na cofnięcie powództwa i zrzeczenie się roszczenia.
Koszty postępowania Sąd na podstawieart. 100 zdanie pierwsze k.p.c.wzajemnie zniósł mając na uwadze, iż powodowie cofnęli pierwotnie zgłoszone powództwo o zniesienie służebności i w tym zakresie należy uznać powodów za przegrywających sprawę; strona pozwana przegrała natomiast sprawę o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.