Sąd Rejonowy w Toruniu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1562/15
Data wyroku: 2016-10-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maciej J. Naworski
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 293, 295 i 297 kc oraz 321 § 1 kpc
Teza: niedopuszczalne jest zniesienie służebności ( art. 295 kc ), która wygasła z mocy prawa ( art. 293 § 1 kc)

Sygn. akt IC 1562/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 października 2016r.
Sąd Rejonowy w Toruniu – Wydział I Cywilny
w składzie:
przewodniczący SSR Maciej J. Naworski
protokolant: sekretarz sądowy Irena Serafin
po rozpoznaniu dnia 13 października 2016r.,
wT.
na rozprawie
sprawy
z powództwaB. S.(pesel (...)) iH. S.(pesel (...))
przeciwkoR. B.(pesel (...)),G. B.(pesel (...)) iT. B.(pesel (...))
o ukształtowanie

1
oddala powództwo,

2
zasądza od powodów na rzecz pozwanych 1.476zł ( tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych ) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanym z urzędu.

Sygn. IC 1562/15

UZASADNIENIE
B. S.iH. S.wytoczyli przeciwkoT. B.na podstawieart. 295 k.c.powództwo o zniesienie służebności mieszkania, która obciąża ich nieruchomość twierdząc, że utraciła dla niego wszelkie znaczenie. Od kilkunastu lat z niej bowiem nie korzystał.
Sąd wezwał do udziału w procesieR. B.iG. B..
Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa.T. B.podnosił, że służebność ma dla niego znaczenie, ponieważ zapewnia mu komfort psychiczny; żądanie narusza przy tym zasady współczucia społecznego, ponieważ to on dał powodom obciążoną nieruchomość.R. B.iG. B.twierdzili z kolei, że jako współwłaściciele nieruchomości sprzeciwiają się zniesieniu służebności.
Sąd ustalił i zważył co następuje:
1.  Stan faktyczny w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia był bezsporny wobec czego Sąd ustalił go w oparciu o zgodnych oświadczeń stron. Jasne było zaś, że po pierwsze,B. S.iH. S.w 2/3 aR. B.iG. B.w 1/3 są współwłaścicielami nieruchomości położonej wT.przyul. (...)( k. 12 ), po drugiej, że nieruchomość ta jest została obciążona w 1993r. służebnością osobistą mieszkania na rzeczT. B.( k. 13 i 19 – 24 ) i po trzecie, żeT. B.w 2001r. wyprowadził się z niej i z niej już nie korzystał ( k. 182 ).
2. Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy podkreślić, że po pierwsze, Sąd jest ściśle zwiany pozwem i nie może orzekać ponad żądanie ani o żądaniu innym, niż zgłoszone przez stronę powodową (art. 321 § 1 k.p.c.).
Po drugie, że do służebności osobistych stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych (art. 297 k.c.) przy czym we współczesnej jurysprudencji nie ma wątpliwości, że chodzi także o przepisyart. 293 – 295 k.c.( zob. np. E. Gniewek [w:]System prawa prywatnego. Tom 4.Prawo rzeczowepod red. E. Gniewka, Warszawa 2007, s. 479 ).
Po trzecie, że służebność gruntowa wygasa wskutek niewykonywania przez dziesięć lat (art. 293 § 1 k.c.).
Po czwarte wreszcie, że właściciel nieruchomości obciążonej służebnością może żądać zniesienia jej bez wynagrodzenia, jeżeli utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie (art. 295 k.c.).
3. W świetle oświadczeń powodów powództwo trafiało w próżnię i podlegało oddaleniua limine.
Służebność,scil. służebność osobista mieszkania, wygasa bowiemex lege, jeżeli nie jest wykonywana przez dziesięć lat. Po tym czasie nie ma więc ani potrzeby ani możliwości zniesienia jej na drodze orzeczenie sądu;art. 295 k.c.dotyczy przecież istniejących praw.
Wprawdzie zatem słusznie powodowie twierdzą, że upływ dziesięcioletniego okresu, w czasie któregoT. B.nie korzystał z ich nieruchomości ma kapitalne znaczenie dla stosunków stron, jednak spowodował ich zmianę z mocy samego prawa nie rodząc roszczenia o ukształtowanie.
Skoro zaś, jak już podkreślono, Sąd jest ściśle związany żądaniem nie mógł orzec o innym i zmuszony był powództwo oddalić.
4. Dla porządku Sąd zaznacza, że w sprawie o zniesienie służebności zachodzi współuczestnictwo konieczne i jednolite wszystkich właścicieli nieruchomości i uprawnionego wobec czego niezbędne było wezwanie do udziału w sprawie po stronie pozwanej tych współwłaścicieli nieruchomości, którzy nie wstąpili do procesu po stronie powodowej. Rozpoznaniu podlegało zaś takie żądanie, ponieważ było w ten sposób wyartykułowane w pozwie. Formalny punkt widzenia decydował natomiast o podmiotowym kształcie procesu w kontekście przesłanek jego ważności.
Podkreślania wymaga jednak, że rację ma strona powodowa, a jej porażka procesowa wynikała jedynie z kwestii formalnych. Pozwani powinni zatem pogodzić się z utratą służebności i nie narażać na kolejny proces, którego wynik wydaje się oczywisty.
5. O kosztach Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3w związkuart. 99 k.p.c., powiększając wynagrodzenie pełnomocnika pozwanych o podatek od towarów i usług z uwagi na urzędowy charakter jego zastępstwa.