Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 842/15
Data wyroku: 2016-02-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jacek Małodobry, Ewa Adamczyk, Tomasz Białka

Sygn. akt III Ca 842/15

POSTANOWIENIE
Dnia 25 lutego 2016r.
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie
następującym:
Przewodniczący -  Sędzia SO Jacek Małodobry (sprawozdawca)
Sędzia SO Ewa Adamczyk
Sędzia SO Tomasz Białka
Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Burnagiel
po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016r. w Nowym Sączu
na rozprawie
sprawy z wnioskuR. K.
przy uczestnictwieL. C.,H. S.,L. C. (1),C. C. (3),M. C.,M. L.,K. J.,B. K.,W. C. (1),S. C.

o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku poJ. C.
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Targu
z dnia 30 września 2015r., sygn. akt I Ns 741/15

p o s t a n a w i a :

1
oddalić apelację;

2
zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz uczestnikówS. C.iW. C. (1)solidarnie kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

(...)
Sygn. akt III Ca 842/15

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Nowym Targu postanowieniem z dnia 30 września 2015 r. oddalił wniosekR. K.domagającej się zmiany postanowienia tego Sąduz dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I Ns 1273/12 poprzez stwierdzenie, że spadek poJ. C.zmarłym w dniu 21 sierpnia 2012 r. wG.(N.) nabyła w całości jego żonaL. C..
Sąd wskazał, iż w.w. sprawa I Ns 1273/12 została wszczęta na wniosek
L. C., która nie powołała wówczas żadnej umowy o spadek ani innego dokumentu, z którego wynikałoby, że dziedziczenie ma nastąpić inaczej niż według ustawy. Krąg spadkobierców ustalono na podstawie akt stanu cywilnego oraz zapewnienia złożonego przez uczestniczkęH. S.i postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014 r. stwierdzono dziedziczenie poJ. C.na podstawie ustawy przez żonęL. C.w ½ części, rodzeństwoH. S.,L. C. (1),W. C. (2)po((

    1))

    /10 części, siostrzeniceM. L.,K. J.,B. K.po((

    1))

    /30 części oraz bratankówW. C. (1)iS. C.po((

    1))

    /20 części. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez wnioskodawczynięL. C.. Sąd wskazał ponadto, żeJ. C.iL. C.zawarli przed notariuszem wN.w dniu 28 kwietnia1997 r. umowę majątkową małżeńską i umowę spadku, a w dniu 25 listopada 2004 r. sporządzili suplement do umowy spadku. Zgodnie z tą umowąJ. C.na wypadek swojej śmierci ustanowił swoim jedynym spadkobiercą żonęL. C..
Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy uznał, iż obecna wnioskodawczyniR. K.nie jest osobą zainteresowaną w rozumieniuart. 679 § 2 k.p.c., a tym samym nie posiada prawa do zgłoszenia wniosku o zmianę stwierdzenia nabycia spadku poJ. C.. Żyje bowiem jej matkaL. C., która może realizować własne uprawnienia spadkobiercy po zmarłym mężu. Dopóki
L. C.żyje wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot bycia jej spadkobiercą, a co najwyżej potencjalnym spadkobiercą. Nie można bowiem wykluczyć, iż na skutek rozporządzeń na wypadek śmierci wnioskodawczyni zostanie pominięta w dziedziczeniu poL. C.. Negatywne skutki nieujawnienia przezL. C.umowy majątkowej małżeńskiej i umowy spadku w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku (I Ns 1273/12) nie mogą być usunięte w trybieart. 679 § 1 k.p.c.przez jej córkę, gdyż stanowiłoby to obejście rygorów przewidzianych w tym przepisie.
Postanowienie to zaskarżyła apelacją wnioskodawczyni zarzucając:
- naruszenie przepisuart. 679 § 1 k.p.c.przez jego zastosowanie w niniejszej sprawie polegające na przyjęciu, że córkaL. C.jest jej spadkobierczynią(której już dotyczą skutki, jak po otwarciu spadku) w sytuacji, gdyL. C.wciąż żyje;
- naruszenie przepisuart. 679 § 2 k.p.c.w zw. zart. 1025 § 1 k.c.orazart. 510 § 1 k.p.c.przez przyjęcie, że córka żyjącej spadkobierczyni nie jest osobą zainteresowaną w sprawie w rozumieniu tego przepisu.
Powołując się na te zarzuty apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie jej wniosku o zmianę stwierdzenia nabycia spadku poJ. C..
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest bezzasadna.
W sprawie nie zachodzą uchybienia skutkujące nieważnością postępowania, których wystąpienie Sąd odwoławczy ma obowiązek brać pod uwagę z urzędu(art. 378 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.), a zarzuty wnioskodawczyni są pozbawione jakichkolwiek podstaw.
Wbrew twierdzeniom apelującej Sąd Rejonowy nie przyjął, iż wnioskodawczyni

R. K.jest spadkobierczyniąL. C., lecz przeciwnie – wskazał, że „dopóki żyjeL. C.wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot bycia jej spadkobiercą, a co najwyżej potencjalnym spadkobiercą ”. Wynika to w sposób oczywisty z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, a tym samym podnoszone przez apelującą zarzuty w tym zakresie są nieskuteczne.
Sąd Okręgowy nie podziela też stanowiska apelującej jakoby była ona osobą zainteresowaną w rozumieniuart. 679 § 2 k.p.c.i tym samym uprawioną do zgłoszenia wniosku o zmianę stwierdzenia nabycia spadku poJ. C.. Za utrwalone w orzecznictwie uznać należy stanowisko, iż pojęcie „zainteresowanego”w rozumieniu w.w. przepisu odpowiada co do zakresu pojęciu „osoby mającej interes do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku” zart. 1025 k.c.(por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2000 r.,IV CKN 470/00, LEX nr 52484 i z dnia 6 lutego 2008 r., II CSK 433/07,LEX nr 497677). Innymi słowy aby uznać, że wnioskodawczyni może zgłosić wniosek o zmianę stwierdzenia nabycia spadku poJ. C.należałoby przyjąć, iż mogłaby ona złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po wymienionym, gdyby takie postępowanie nie zostało jeszcze przeprowadzone. Do takiego przyjęcia brak zaś w okolicznościach niniejszej sprawy jakichkolwiek podstaw. Wnioskodawczyni nie rości sobie jakichkolwiek własnych praw do spadku poJ. C.– nie jest jego spadkobiercą, zapisobiercą, wierzycielem, nabywcą spadku itp. Nie jest też następcą prawnym spadkobiercy, gdyż jej matkaL. C.żyje. Sama okoliczność, na którą apelacja się powołuje, że wnioskodawczyni, jako córkaL. C., będzie w przyszłości partycypować w majątku swojej matki jako spadkobierczyni testamentowa czy ustawowa, czy też wreszcie jako uprawniona z racji zachowku, nie ma żadnego znaczenia prawnego i nie świadczy o tym, że ma ona interes prawny w zmianie stwierdzenia nabycia spadku.
Gdyby podzielić pogląd apelującej w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku musieliby uczestniczyć nie tylko spadkobiercy danej osoby, ale także ewentualni ich przyszli następcy prawni i ewentualni przyszli następcy prawni tych następców(a więc np. nie tylko żyjące dzieci spadkodawcy ale także ich dzieci, wnuki), gdyż zawsze można by twierdzić, że będą one w przyszłości partycypować w majątku po swoim poprzedniku. Krąg zainteresowanych w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku czy w sprawie o zmianę takiego stwierdzenia byłby praktycznie nieograniczony i oderwany od aktualnego i obiektywnego interesu prawnego tych osób.
Niezależnie od powyższego Sąd I instancji trafnie zauważył, że w chwili obecnej wcale nie można przesądzić, że wnioskodawczyni będzie spadkobierczynią swojej matki, gdyż ta może sporządzić testament, w którym do spadku powoła inną osobę. Nie ma też pewności co do tego, czy w takiej sytuacji wnioskodawczyni partycypowałaby w majątku swojej matki jako uprawniona do zachowku, z uwagi na instytucję wydziedziczenia, która przecież (przynajmniej hipotetycznie) może ją pozbawić takiego uprawnienia.
Nie budzi wątpliwości, iż ograniczenia przewidziane wart. 679 § 1 zd. 2 k.p.c.obejmują nie tylko osoby uczestniczące w poprzednim postępowaniu, ale także ich spadkobierców (por. orzeczenia Sądu Najwyższego powołane w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia). Skoro zatem wnioskodawczyni, w okolicznościach faktycznych istniejących w niniejszym przypadku (jej matka była uczestnikiem postępowania spadkowego i mogła powołać w nim fakt istnienia umowy spadku) nie mogłaby skutecznie żądać zmiany stwierdzenia nabycia spadku jako spadkobierczyniL. C.to jest oczywiste, że tym bardziej nie może tego żądać w sytuacji gdy spadkobiercą takim jeszcze nie jest, gdyż jej matka żyje.
Nie może wreszcie odnieść skutku zawarty w uzasadnieniu apelacji zarzut, iż Sąd I instancji nie odniósł się do w.w. umowy dotyczącej spadku i nie ocenił jej ważności. W sytuacji gdy wniosek o zmianę stwierdzenia nabycia spadku zgłosiła osoba nie posiadająca statusu „zainteresowanego”, w rozumieniuart. 679 § 2 k.p.c.(jak w tej sprawie) wniosek podlega oddaleniu bez merytorycznego badania jego zasadności.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono jak w pkt 2 sentencji na podstawieart. 520 § 3 k.p.c.oraz § 9 pkt 2 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie…(tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).

(...)