Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi
III Wydział Cywilny
Sygnatura akt: III Ns 1860/15
Data wyroku: 2016-09-07 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION
Sędziowie: sędzia Aleksandra Smołkowicz
Słowa kluczowe: Stwierdzenie nabycia spadku, Koszty procesu
Podstawa prawna: art 520§1 k.p.c.

Sygn. aktIII Ns 1860/15

POSTANOWIENIE
Dnia 7 września 2016 roku
Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, III Wydział Cywilny
w składzie :
Przewodniczący: sędzia SR Aleksandra Smołkowicz
Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Kałuzińska
po rozpoznaniu 7 września 2016 roku wŁ.
na rozprawie
sprawy z wnioskuW. M.
z udziałemS. P.,W. P.,M. B.,A. P.,M. F.iI. F.
o stwierdzenie nabycia spadku poC. P.
p o s t a n a w i a :

1
stwierdzić, iż spadek poC. P., nazwisko rodoweK., córceJ.iZ., zmarłej(...)roku, wŁ., ostatnio stale zamieszkałej wŁ., na podstawie ustawy nabyli: mążK. P.w 1/4 (jednej czwartej części) oraz dzieci:S. P.,W. P.,A. P.,M. B., nazwisko rodoweP.,M. F., nazwisko rodoweP.iI. F., nazwisko rodoweP.po 3/24 (trzy dwudzieste czwarte) części każde z nich;

2
ustalić, że uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Uzasadnienie punktu 2 postanowienia z 7 września 2016 roku
We wniosku z 9 listopadaW. M.wniósł o stwierdzenie nabycia spadku poC. P., wskazując jako spadkobierców ustawowych troje jej dzieci :S. P.,W. P.iM. B.. Wnioskodawca wskazując na sprzeczność interesów wnioskodawcy i uczestników (przysługuje mu wierzytelność względem spadkodawczyni) wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w wysokości łącznie 108 zł /koszty aktów stanu cywilnego i koszt informacji z bazy PESEL/(wniosek – k. 2).
Na rozprawie 12 lutego 2016 roku stawił się uczestnikW. P., który wniósł o oddalenie wniosku. Na podstawie zapewnienia spadkowego złożonego przezW. P.Sąd ustalił kolejne osoby będące spadkobiercamiC. M.F.,A. P.iM. B.(protokół rozprawy – k. 25).
Na rozprawie 7 września 2016 roku uczestniczki:M. F.,A. P.iM. B.wniosły o oddalenie wniosku(protokół rozprawy – k. 41).
W tym samym dniu Sąd orzekł nabycie spadku poC. P.i ustalił, że uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie(postanowienie – k. 43).
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Zasadą orzekania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym jestart. 520 § 1 kpc, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zastosowanie tej zasady oznacza w praktyce, że ten uczestnik, który poniósł koszty sądowe lub koszty zastępstwa procesowego, nie uzyska zwrotu wydanych kwot od innego uczestnika, ale i nie jest obowiązany do zwracania kosztów poniesionych przez innego uczestnika. Regulacja ta jest konsekwencją przyjęcia przez ustawodawcę, że co do zasady z uwagi na istotę postępowania nieprocesowego (określanego tez niekiedy tradycyjnie jako niesporne) uczestnicy postępowania są w tym samym stopniu zainteresowani jego wynikiem, a zapadłe orzeczenie sądu udziela ochrony prawnej każdemu uczestnikowi.
Zasada powyższa nie jest bezwzględna; jeżeliby bowiem uczestnicy albo w różnym stopniu byli zainteresowani wynikiem postępowania, albo interesy ich byłyby sprzeczne, sąd może orzec na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 520 § 2) lub na zasadzie zawinienia (art. 520 § 3). Zastosowanie tej zasady skutkuje przejściem do ogólnej zasady zwrotu kosztów postepowania, jak w procesie, określonej w przepisieart. 98 § 1 kpc, co w praktyce oznacza, że jeden lub niektórzy uczestnicy mogą zostać obciążeni całością lub częścią kosztów postępowania, w tym także obowiązkiem zwrotu kosztów poniesionych przez innego uczestnika.
Stąd w realiach niniejszej sprawy tak ważne jest ustalenie zasady orzekania co do kosztów, zwłaszcza w kontekście wniosku wnioskodawcy o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Ustawa nie precyzuje kryteriów „różnego stopnia zainteresowania wynikiem postępowania” ani „sprzeczności interesów”, jakich zaistnienie uzasadnia odejście od zasady, każdorazowo pozostawiając je ocenie Sądu orzekającego w realiach konkretnej sprawy. Należy przy tym podkreślić, że nie chodzi tu o sprzeczność interesów stron (uczestników postępowania) wzajemnie wobec siebie, lecz względem przedmiotu sprawy (por. w tym względzie zachowujące aktualność Orzeczenie SN z dnia 3 grudnia 1959 roku, sygn. II CR 859/86, opubl. w OSNCK z 1961 roku, nr 2, poz. 45).
Wnioskodawca wykazywał, że uczestnicy są jego dłużnikami osobistymi. Jednakże z samego tego faktu nie można wprost wywodzić domniemania sprzeczności interesów. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie, wbrew przeciwnemu stanowisku wnioskodawcy, nie można zasadnie twierdzić o istnieniu sprzeczności interesów pomiędzy wnioskodawcą a uczestnikami. UczestnikW. P.nie wnosił o oddalenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, a pozostali uczestnicy co prawda wnieśli o oddalenie wniosku, ale nie podejmowali poza tym żadnych czynności, które zmierzałyby do zwalczania wniosku. Co więcej na skutek złożonego przezW. P.zapewnienia spadkowego Sąd ustalił prawidłowy krąg spadkobierców, a na skutek podanych przez niego informacji – adresy dwóch uczestniczek. Aktywny udział uczestnika w postępowaniu pozwolił na znaczne przyspieszenie postępowania i oszczędził koszty postępowania (brak konieczności ustanowienia kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu i wydania ogłoszeń sądowych w celu poszukiwania spadkobierców). Tym samym brak jest podstaw do odstąpienia przy orzekaniu o kosztach pod zasady wyrażonej wart. 520 § 1 kpc.
Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia z 7 września 2016 roku.