Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 653/15
Data wyroku: 2016-02-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Pierzycka-Pająk, Krystyna Merker, Jolanta Ansion
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art. 103 a FUS

Sygn. akt III AUa 653/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lutego 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Jolanta Ansion (spr.)

Sędziowie

SSO del. Maria Pierzycka - Pająk
SSA Krystyna Merker

Protokolant

Sebastian Adamczyk

po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaZ. S.(Z. S.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
o wypłatę emerytury
na skutek apelacji ubezpieczonegoZ. S.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Częstochowie
z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt IV U 1888/14

oddala apelację.
/-/SSO del. M.Pierzycka-Pająk /-/SSA J.Ansion /-/SSA K.Merker

Sędzia Przewodniczący Sędzia
Sygn. akt III AUa 653/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 8 sierpnia 2014r., nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC., wykonując wyrok Sądu Okręgowegow Częstochowie z dnia 10 czerwca 2014r., przyznałZ. S.prawodo emerytury od dnia 1 stycznia 2013r. oraz podjął wypłatę tego świadczeniaod dnia 1 lipca 2014r.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany, poprzez wypłatę przysługującej mu emerytury od dnia 1 stycznia 2013r. wraz z ustawowymi odsetkami Ponadto ubezpieczony zakwestionował wysokość zarobków za lata 1988-1989, przyjętych przez organ rentowy do obliczenia wysokości emerytury i pominięcie dodatku za pracę w szczególnych warunkach.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
Decyzją z dnia 17 października 2014r., nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.przeliczył emeryturęZ. S.od dnia 1 lipca 2014r. Do ustalenia wysokości emerytury, zgodnie zart. 53 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorgan rentowy przyjął przeciętną podstawę wymiaru składekna ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1980r. do 2011r., wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalając na 90,81%.
Do ustalenia wysokości emerytury organ rentowy uwzględnił okresy składkowe w wymiarze 42 lat i 14 dni, tj. 504 miesiące oraz okresy nieskładkowe w wymiarze5 miesięcy i 21 dni, tj. 5 miesięcy. Wysokość emerytury została ustalona na kwotę 2.196,68 zł. Do ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej, Zakład przyjął kwotę składki zaewidencjonowanej na koncie z uwzględnieniem waloryzacji, kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz średnie dalsze trwanie życia, wysokość emerytury ustalając na kwotę 2.501,64 zł. Do ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z art. 183 ustawy emerytalnej, Zakład przyjął 35% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej oraz 65% emerytury obliczonej na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej, ustalając jej wysokość na kwotę 2.438,45 zł.
Mając na uwadze powyższe, organ rentowy wskazał, iż ubezpieczonemu będzie wypłacane świadczenie emerytalne obliczone w myśl przepisów art. 26 ustawy emerytalnej, jako świadczenie korzystniejsze od obliczonego na podstawieart. 183 ustawy emerytalnej.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany, poprzez ponowne wybranie do obliczenia wysokości przysługującej mu emerytury20 najkorzystniejszych lat z całego okresu zatrudnienia od 1 września 1969r.do 28 lipca 2014r., w tym lat 2012-2013, które są korzystniejsze od lat 2008-2009. Dodatkowo odwołujący wniósł o ponowne przeliczenie jego kapitału początkowego wskazując, iż dotychczas był on przeliczany 3 razy i za każdym razem był inny.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 11 grudnia 2014r. sprawyz odwołań ubezpieczonego od powyższych decyzji zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 stycznia 2015r., sygn. akt IV U 1888/14, Sąd Okręgowy w Częstochowie oddalił odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.z dnia 8 sierpnia 2014r.w części dotyczącej roszczenia o wypłatę świadczenia emerytalnego za okresod dnia 1 stycznia 2013r. do dnia 30 czerwca 2014r. i umorzył postępowaniew pozostałej części.
Sąd I instancji ustalił, żeZ. S.urodził się w dniu (...)W dniu 31 sierpnia 2012r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie muprawa do emerytury. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, decyzją z dnia28 sierpnia 2012r., nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.odmówił przyznania wnioskodawcy prawa do żądanego świadczenia, ponieważ nie wykazał on wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych oraz nie rozwiązał stosunku pracy. Od powyższej decyzji odwołał się ubezpieczony, w następstwie czego, wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014r., sygn. aktIV U 513/14, Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującemu prawodo emerytury od dnia 1 stycznia 2013r. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu16 lipca 2014r., a jego odpis, wraz z aktami rentowymi, wpłynął do organu rentowego w dniu 24 lipca 2014r. W dniu 30 lipca 2014r.Z. S.złożył w organie rentowym świadectwo pracy z dnia 28 lipca 2014r., wystawione przezPrzedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe (...)G. T.wC., potwierdzające, iż w okresie od 15 sierpnia 1999r. do 28 lipca 2014r.był on zatrudniony w tym Przedsiębiorstwie na stanowisku ślusarza. W związkuz powyższym, w dniu 8 sierpnia 2014r. organ rentowy wydał pierwszą z zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 2 października 2014r. organ rentowy został zobowiązany do wskazania, w terminie 14 dni, które składniki wynagrodzenia zastępczego ubezpieczonego za lata 1988-1989 zostały uwzględnione do podstawy wymiaru składek za te lata, a które zostały pominięte,z podaniem przyczyn tego pominięcia. Wykonując powyższe zarządzenie, organ rentowy w dniu 17 października 2014r. wydał drugą z zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji, którą zaspokoił żądanie odwołującego przeliczenia kapitału początkowego z lat 1988-1989.
Na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015r. ubezpieczony cofnął odwołanieod decyzji ZUS z dnia 17 października 2014r., popierając odwołanie od decyzjiz dnia 8 sierpnia 2014r. w zakresie żądania wypłaty świadczenia emerytalnego od dnia1 stycznia 2013r.
Sąd Okręgowy wskazał, że spór, po częściowym cofnięciu odwołania przez ubezpieczonego, dotyczy wyłącznie oceny prawnej, czy przyznanie przez organ rentowy odwołującemu prawa do emerytury od dnia 1 stycznia 2013r., z jednoczesnym podjęciem jej wypłaty dopiero od dnia 1 lipca 2014r., jest prawidłowe.
Powołując treśćart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwanej dalej ustawą emerytalną, w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia przezZ. S.wniosku o emeryturę,art. 32 ust. 1, 2 i 4oraz przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze- § 2 ust. 1, §3, § 4 ust. 1, Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że ustawą z dnia 11 maja 2012r.o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r. poz. 637), z cytowanego art. 184 ust. 2 ustawy emerytalnej usunięto wymóg uprzedniego rozwiązania stosunku pracyprzez osobę ubiegającą się o prawo do tzw. „wcześniejszej emerytury” z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Powyższa ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013r.
Sąd I instancji wskazał, że na dzień złożenia wniosku o emeryturę (21 sierpnia 2012r.) ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym (...)G. T.wC.- stosunek pracy łączący goz tym Przedsiębiorstwem od dnia 15 sierpnia 1999r. ustał dopiero z dniem 28 lipca 2014r. W konsekwencji powyższego, wszystkie przewidziane przywołanymi powyżej przepisami przesłanki nabycia prawa do wcześniejszej emerytury ubezpieczony spełnił dopiero z dniem 1 stycznia 2013r. - kiedy to dla nabycia prawa do emerytury nie było już konieczne rozwiązanie stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą. Nadto,w myślart. 103 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011r., prawo do emerytur i rent ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu na zasadach określonych w art. 103a-106. W myśl z kolei postanowień art. 103a ustawy, prawo do emerytury ulega zawieszeniu, bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanegobez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonymw decyzji organu rentowego.
Sąd Okręgowy ustalił, że na dzień nabycia prawa do emerytury (1 stycznia 2013r.)Z. S.kontynuował zatrudnienie u pracodawcy, na rzecz którego wykonywał pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury (Przedsiębiorstwo (...)). Tym samym, w myśl postanowień cytowanego powyżej art. 103a ustawy emerytalnej, jego prawo do emerytury podlegało z urzędu zawieszeniu, do czasu rozwiązania tegoż stosunku pracy, co nastąpiło w dniu 28 lipca 2014r. W ocenie Sądu, błędny jest pogląd skarżącego, iż o jego uprawnieniudo otrzymywania emerytury (wypłaty na jego rzecz świadczenia) od dnia 1 stycznia 2013r., świadczy treść art. 129 § 1 ustawy emerytalnej, zgodnie z którym świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak, niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu,z uwzględnieniem ust. 2. Powyższy przepis w żaden bowiem sposób nie rzutujena samo powstanie, czy zawieszenie prawa do świadczeń określonych w ustawie,a jedynie reguluje moment, w którym najwcześniej może zostać podjęta wypłata tych świadczeń. Powyższe związane jest z tym, iż zgodnie z generalną zasadą wyrażonąw art. 100 ust. 1 ustawy emerytalnej, prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Nabycie prawa do świadczenia następuje bowiem ex lege i co do zasadynie jest uzależnione ani od złożenia przez ubezpieczonego stosownego wniosku,ani też od ustalenia (potwierdzenia) tego prawa decyzją organu rentowego, którama jedynie charakter deklaratoryjny. Przewidziany w art. 116 ust. 1 ustawy emerytalnej wniosek o świadczenie nie jest elementem prawa do emerytury(te określają poszczególne przepisy ustawy emerytalnej), lecz stanowi jedynie żądanie realizacji świadczenia nabytego z mocy prawa. Innymi słowy, przepis art. 129§ 1 ustawy emerytalnej stanowi kiedy najwcześniej istniejące już prawo ubezpieczonego do emerytury może zostać zrealizowane w formie wypłaty świadczenia. Natomiast o samym powstaniu tego prawa oraz ewentualnie jego okresowym zawieszeniu, stanowią odrębne przepisy ustawy emerytalnej,w tym art. 103a. Skoro zatem w okresie od 1 stycznia 2013r. do 28 lipca 2014r. prawoZ. S.do emerytury podlegało zawieszeniu, to automatycznie nie mogło być ono w tym czasie realizowane na podstawie art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej, poprzez wypłatę świadczenia.
Wobec powyższego, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oraz przepisów powołanych w treści uzasadnienia, oddalił odwołanieZ. S.od decyzji z dnia 8 sierpnia 2014r. w części dotyczącej roszczenia o wypłatę świadczenia emerytalnego za okres od 1 stycznia 2013r. do 30 czerwca 2014r., jako bezzasadne.
Mając na uwadze, iż cofnięcie przez ubezpieczonego odwołania od decyzjiz dnia 17 października 2014r., na które organ rentowy wyraził zgodę, nie jest sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego, nie zmierza też do obejścia prawa i nie narusza słusznego interesu wnioskodawcy, a jednocześnie wobec wydania przez organ rentowy decyzji, na mocy której organ rentowy całkowicie zaspokoił zawarte w odwołaniu od decyzji z dnia 8 sierpnia 2014r. żądanie odwołującego dotyczące wysokości świadczenia, Sąd Okręgowy na podstawieart. 355 k.p.c.w związku zart. 203 § 1 i 4 k.p.c.iart. 469 k.p.c.orazart. 47713k.p.c.umorzył postępowanie w sprawie w pozostałej części.
Apelację od wyroku wniósł ubezpieczony.
Skarżący zarzucił, że z chwilą uprawomocnienia się wyroku w sprawieo sygn. akt IVU 513/14 Zakład Ubezpieczeń Społecznych wC.był zobowiązany do wypłacenia świadczenia emerytalnego zgodnie z wyrokiem Sąduz dnia 10 czerwca 2014r., od dnia 1 stycznia 2013r.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja ubezpieczonego jest bezzasadna.
Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zakwestionowania orzeczenia SąduI instancji, który przeprowadził prawidłowe postępowanie dowodowe i na jego podstawie wywiódł trafne wnioski.
Sporna kwestia w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do ustalenia,czy przyznanie przez organ rentowy prawa do emerytury od dnia 1 stycznia2013r. z jednoczesnym podjęciem wypłaty świadczenia od dnia 1 lipca 2014r.,jest prawidłowe.
W okolicznościach faktycznych sprawy na dzień złożenia wniosku o emeryturę - w dniu 21 sierpnia 2012r. - ubezpieczony pozostawał w zatrudnieniu. Tym samym, słusznie uznał Sąd I instancji, że ubezpieczony spełnił przesłanki nabycia prawado emerytury w obniżonym wieku z dniem 1 stycznia 2013r. Z tą bowiem datądo nabycia prawa do emerytury nie było konieczne rozwiązanie stosunku pracyz dotychczasowym pracodawcą. Ustawą z dnia 11 maja 2012r. o zmianie ustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r., poz. 637) usunięto przewidziany w art. 184 ust. 2 wymóg rozwiązania stosunku pracy przez osobę ubiegającą się o emeryturę z tytułu pracyw szczególnych warunkach.
Prawo do emeryturyuległo jednak zawieszeniuna podstawie art. 103 a ustawy emerytalnej. Przepis ten stanowi, że prawo do emerytury ulega zawieszeniubez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracyz pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Przewidzianaw tym unormowaniu instytucja zawieszenia wypłaty emerytury nie pozbawia ubezpieczonego należnego mu świadczenia, a jedynie uzależnia wypłatę tego świadczenia od spełnienia przesłanki niepozostawania w stosunku pracy, a co sięz tym wiąże - nieotrzymywania zarobków z tytułu zatrudnienia.
Skoro w dacie nabycia prawa do emerytury - tj. w dniu 1 stycznia 2013r. -ubezpieczony kontynuował zatrudnienie u pracodawcy, na rzecz którego wykonywał pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, jego prawodo emerytury podlegało zawieszeniu z urzędu do czasu rozwiązania stosunku pracy,co miało miejsce w dniu 28 lipca 2014r. Prawidłowo zatem organ rentowy podjął wypłatę świadczenia emerytalnego ubezpieczonego od dnia 1 lipca 2014r.
Z tych przyczyn, zasadnie Sąd Okręgowy oddalił zgłoszone przez ubezpieczonego żądanie wypłaty świadczenia za okres od 1 stycznia 2013r.do 30 czerwca 2014r.
Zważywszy na fakt, że na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015r. ubezpieczony cofnął odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 17 października 2014r., prawidłowo Sąd I instancji na zasadzieart. 203 § 1 i 4 k.p.c.iart. 469 k.p.c.orazart. 47713k.p.c.umorzył postępowanie w tym zakresie.
Uwzględniając powyższe, Sąd Apelacyjny na mocyart. 385 k.p.c.oddalił apelację, jako bezzasadną.
/-/SSO del. M.Pierzycka-Pająk /-/SSA J.Ansion /-/SSA K.Merker

Sędzia Przewodniczący Sędzia
JR