Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2673/15
Data wyroku: 2016-05-09 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: I. Matyjas
Słowa kluczowe: Świadczenia Przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt. 6 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych

Sygn. akt VIII U 2673/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 27 sierpnia 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłA. J.prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na fakt, że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zdaniem organu rentowego rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło na wniosek ubezpieczonego, a nie z inicjatywy pracodawcy zostało zawarte w dniu 19 stycznia 2015 r. porozumienie stron, rozwiązujące umowę o pracę. Ponadto w treści decyzji wskazano, że na wymagane 40 lat okresów składkowych i nieskładkowych wnioskodawca udowodnił 38 lat, 3 miesiące i 17 dni.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłA. J.wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do spornego świadczenia. Skarżący podniósł, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło na podstawie porozumienia pracownika z pracodawcą, które zostało zawarte w związku z przeprowadzanym w zakładzie pracy- (...) S.ACentralny Zakład Spółki wW.(...)zainicjowanym przez pracodawcę. Faktyczną przyczynę rozwiązania umowy o pracę stanowiła restrukturyzacja zatrudnienia w spółce z przyczyn dotyczących zakładu pracy.(...)nie stanowił nic innego jak ofertę, którą pracodawca kierował do pracownika. Porozumienie stron rozwiązujące umowę o pracę zostało zawarte na wniosek pracownika jednakże fakt ten w ocenie ubezpieczonego nie może być interpretowany na równi z rozwiązaniem umowy o pracę z inicjatywy pracownika.(...)rozwiązania stosunku pracy zaistniała bowiem po stronie pracodawcy. Ubezpieczony podkreślił, że w wyniku podpisania porozumienia stron rozwiązującego stosunek pracy, pracodawca wypłacił mu należną zgodnie z przepisami zustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownikówodprawę pieniężną. Wobec powyższego w ocenie odwołującego się rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło zgodnie z przepisami przytoczonej ustawy.
Kolejną decyzją z dnia 30 września 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłA. J.prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na fakt, że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, gdyż na wniosek ubezpieczonego a nie z inicjatywy pracodawcy zostało zawarte w dniu 19 stycznia 2015 r. porozumienie stron, rozwiązujące umowę o pracę. Niniejszą decyzją zmieniono decyzję z dnia 27 sierpnia 2015 r. w ten sposób, że organ rentowy uznał, iż ubezpieczony legitymuje się wymaganym do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego okresem składkowym i nieskładkowym.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłA. J.wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do spornego świadczenia.
W treści odwołania ubezpieczony wskazał, że przyczyna rozwiązania umowy o pracę nie leżała po stronie pracownika, a po stronie pracodawcy, który przeprowadzał proces restrukturyzacji zakładu pracy i miał na celu ograniczenie zatrudnienia pracowników.
W odpowiedziach na powyższe odwołania pełnomocnik organu rentowego wskazał, że ubezpieczony spełnił warunek co do legitymowania się odpowiednim stażem pracy (w przypadku ubezpieczonego wyniósł on 40 lat 10 miesięcy i 22 dni), ale rozwiązanie umowy o pracę nie nastąpiło z inicjatywy pracodawcy lecz pracownika. Organ rentowy wniósł o łączne rozpoznanie spraw z odwołań wnioskodawcy od powyższych decyzji.
Na podstawieart. 219 k.p.c.Sąd Okręgowy w Łodzi połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt VIII U 2979/15 oraz VIII U 2673/15 i postanowił prowadzić je dalej pod sygn. akt VIII U 2673/15.
Sąd Okręgowy w Łodzi  ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyA. J.urodził się w dniu (...)
Ubezpieczony od dnia 20 marca 1989 r. do dnia 31 stycznia 2015 r. był zatrudniony w(...) S.A.Centralny Zakład Spółki wW.ostatnio na stanowisku starszego rzemieślnika w pełnym wymiarze czasu pracy. (świadectwo pracy k.6 - 6 odwrót plik I akt ZUS)
(...) S.A.w dniu 17 listopada 2014 r. podjęło uchwałę dotyczącą(...). Na podstawie tego został opracowany regulamin dobrowolnych odejść. §1 punkt 2 regulamin przewidywał, że celem wprowadzenia programu jest restrukturyzacja zatrudnienia u pracodawcy z jednoczesnym wprowadzeniem dodatkowych świadczeń dla pracowników rozwiązujących umowy o pracę w ramach Programu. Według §2 przepisy niniejszego programu miały zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę przez pracodawcę. Przepisy programu nie miały zastosowania do pracowników, którzy na dzień wejścia w życie programu pozostawali w okresie wypowiedzenia umowy o pracę lub z którymi zawarto porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę. Pracodawca był podmiotem wyłącznie uprawnionym do oceny spełniania przez pracownika kryteriów objęcia Programem. Warunkiem skorzystania z Programu było złożenie przez pracownika wniosku o przystąpienie do programu. Przystąpienie do Programu stanowiło uprawnienie pracownika i było w pełni dobrowolne. Pracownik przystępował do Programu poprzez złożenie w nieprzekraczalnym terminie od dnia 29 grudnia 2014 r. do dnia 15 stycznia 2015 r. wniosku. W myśl §3 punkt 4 regulaminu złożenie wniosku przez pracownika było równoznaczne z jego nieodwołalną ofertą rozwiązania umowy o pracę w trybie porozumienia stron na zasadach określonych w Programie. Stosownie do §3 punkt 5 i 6 regulaminu pracodawca podejmował decyzję o wyrażeniu zgody na rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem, który złożył wniosek a decyzja ta miała charakter uznaniowy i leżała w wyłącznej kompetencji pracodawcy. Pracodawca mógł nie wyrazić zgody na rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem w ramach programu w szczególności wtedy, gdy przemawiała za tym celowość dalszego zatrudnienia tego pracownika, uzasadniona względami organizacyjnymi lub ekonomicznymi leżącymi po stronie pracodawcy. Brak wyrażenia zgody przez pracodawcę na rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem, który złoży wniosek nie stanowi podstawy do podnoszenia przez pracownika roszczeń z tego tytułu. Natomiast §3 punkt 11 przewidywał, że rozwiązanie umowy o pracę w ramach Programu następuje z przyczyn niedotyczących pracowników w rozumieniu ustawy z dnia zustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(Dz. U. nr 90, poz. 844 ze zm.). Pracodawca w §3 punkt 12 zobowiązał się wskazać w indywidualnych świadectwach pracy pracowników, że umowa o pracę uległa rozwiązaniu z przyczyn niedotyczących pracownika zgodnie z przepisami ustawy z dnia z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Regulamin(...)został podpisany przez dyrektora zakładu w dniu 28 listopada 2014 r. (uchwała Zarządu(...) S.A.z 17 listopada .2014 r. k. 4, regulamin z 28 listopada 2014 r. k. 9-11)
Na podstawie powyższego regulaminu zainteresowani pracownicy w określonym terminie składali wnioski o skorzystanie z(...). W przypadku pozytywnej decyzji pracodawcy z dniem 31 stycznia 2015 r. z tymi pracownikami następowało rozwiązanie umów o pracę. Celem programu była racjonalizacja zatrudnienia, bowiem zakład pracy miał problemy ekonomiczne związanie ze spadkiem przychodów. Z(...)skorzystało 474 pracowników. Pracodawca pozostawił sobie możliwość wyrażenia zgody na rozwiązanie w tym trybie umowy po to, aby zatrzymać pracowników potrzebnych do funkcjonowania zakładu, w szczególności maszynistów pojazdów trakcyjnych. Zgody nie otrzymało około 30 – 40 pracowników. Na podstawie kolejnego programu dobrowolnych odejść z 2015 r. z zakładu pracy odeszło 104 pracowników. (zeznania świadkaB. K.min.00:02:59 – 00:07:36 protokołu rozprawy z dnia 25 kwietnia 2016 r.)
A. J.w związku z dokonywanymi w zakładzie pracy przekształceniami liczył się z możliwością zwolnienia go z pracy. Z tej przyczyny ubezpieczony postanowiła wziąć udział w(...). (zeznania ubezpieczonego min.00:08:40 – 00:12:43 protokołu rozprawy z dnia 25 kwietnia 2016 r.)
W świadectwie pracy wystawionym przez(...) S.Awskazano, że rozwiązanie z ubezpieczonymi umów nastąpiło w drodze porozumienia stron na podstawieart.30§1 punkt 1 k.p.w zw. zart.10 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Wskazano, że rozwiązanie umowy nastąpiło wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracownika. (świadectwo pracy k.6 – 6 odwrót plik I akt ZUS)
UbezpieczonyA. J.w dniu 4 lutego 2015 r. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy wB.i uzyskał status osoby bezrobotnej. Od dnia 4 lutego 2015 r. pobierał z tego tytułu zasiłek dla bezrobotnych. (zaświadczenie k.8 plik I akt ZUS)
W okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych ubezpieczony nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. (zaświadczenie z dnia 14 sierpnia 2015 r. k. 8 plik I akt ZUS)
Ubezpieczony posiada okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze przekraczającym 40 lat. (wykaz okresów składkowych i nieskładkowych k. 24-24 odwrót plik I akt ZUS)
W dniu 14 sierpnia 2015 r. i 4 września 2015 r.A. J.złożył wnioski o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. (wniosek k. 1-5 oraz wniosek k.14 plik I akt ZUS)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów zawarte w aktach emerytalnych ZUS ubezpieczonego i oraz Uchwały Zarządu(...) S.A.z 17 listopada 2014 r. i Regulaminu(...)z 28 listopada 2014 r. oraz o zeznania świadkaB. G.–(...) S.A.Centralny Zakład Spółki wW., zeznania ubezpieczonego.
Zeznania powołanego świadka mają tym większy walor dowodowy, że pochodzą od osoby, która zajmowała się w przedmiotowym zakładzie pracy sprawami pracowniczymi w spornym okresie zatrudnienia i korelują one z zeznaniami ubezpieczonego oraz dokumentami w postaci Uchwały Zarządu(...) S.A.z 17 listopada 2014 r. oraz Regulaminu z 28 listopada 2014 r., a nadto także świadectwami pracy ubezpieczonego, w którym wskazano, że rozwiązanie umów nastąpiło wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracownika. ŚwiadekB. K.ma, jako przedstawiciel pracodawcy, pełną wiedzę na temat okoliczności i przyczyn rozwiązania z ubezpieczonym stosunku pracy, ponadto nie ma żadnego interesu w tym, by zeznawać na jego korzyść, gdyż jest dla niego osobą obcą. Stanowi tym samym wiarygodne źródło dowodowe. Podkreślić należy także, że zeznania przedmiotowego świadka nie zostały zasadnie podważone przez organ rentowy w toku procesu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych, odwołanie ubezpieczonego jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart.2 ust.1 punkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych z dnia 30 kwietnia 2004 roku(tekst jednolity Dz.U. z 2013 roku, poz. 170) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisówustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz.U. nr 99, poz. 1001), zwanej dalej „ustawą o promocji zatrudnienia”, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn.
Stosownie zaś do treściart.2 ust.1 pkt 5, ww.ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Natomiastart.2 ust.3ww. ustawy, stanowi, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej wust.1po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:

1
nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna,

2
w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych,

3
złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Stosownie doart.2 ust.1 pkt 29 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(tekst jednolity Dz.U. z 2015 roku, poz. 145 ze zm.), przez przyczyny dotyczące zakładu pracy należy rozumieć, między innymi, rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisamiustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku - Kodeks pracy, w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników.
Przyczyny niedotyczące pracowników wynikają zustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(tekst jednolity Dz.U. z 2015 roku, poz. 192 ze zm.). Uważa się za nie przyczyny ekonomiczne, organizacyjne, produkcyjne lub technologiczne powodujące konieczność dokonania tzw. zwolnień grupowych przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników. W wypadku pracodawcy zatrudniającego mniejszą ilość osób (do którego nie mają zastosowania przepisyustawy z 13 marca 2003 roku) za „przyczyny dotyczące zakładu pracy” należy uważać takie same powody, jak wskazane powyżej. Jednoznacznie wskazuje na to określenie „z tych przyczyn” użyte wart.2 ust.1 pkt 29 lit. aww.ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 maja 2008 roku, III AUa 1567/07)
W niniejszym postępowaniu wobec spełnienia przez ubezpieczonego przesłanki dotyczącej legitymowania się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze ponad 40 lat należało rozstrzygnąć, czy jego zatrudnienie ustało w skutek rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ww.ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie treściąart.2 ust.1 pkt 5ww.ustawy o świadczeniach przedemerytalnychokoliczność ta stanowi niezbędną przesłankę nabycia świadczenia przedemerytalnego.
Ustalenia dokonane w toku przedmiotowej sprawy uzasadniają zmianę zaskarżonych decyzji. Przeprowadzone postępowanie sądowe wykazało bowiem, że ubezpieczony spełnił wymagane przez ustawodawcę warunki do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego określone w cytowanymart.2 ust.1 pkt 5 oraz ust.3ww.ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Z dniem 31 stycznia 2015 r. zakład pracy(...) S.A.Centralny Zakład Spółki wW.rozwiązał z ubezpieczonym stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wyłączną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę były przyczyny ekonomiczne. Zakład Pracy przeprowadzał restrukturyzację zatrudnienia oraz zmiany organizacyjne. Przyczyną zmian było zmniejszenie przychodów spółki. W tym celu pracodawca zaproponował pracownikom program dobrowolnych odejść, który miał zmniejszyć skutki utraty pracy. Ubezpieczony przystąpił do zaproponowanego przez pracodawcę(...). Z treści regulaminu tego programu oraz zeznań świadka wynika jednoznacznie, że wybór pracowników do zwolnienia należał do pracodawcy. Ostateczną decyzję o rozwiązaniu umowy o pracę podejmował zawsze zakład pracy, o czym następnie był informowany pracownik (powyższe wynika z treści §3 punkt 5 i 6 regulaminu). Z(...)skorzystało około 470 pracowników. Pracodawca nie wybrał wszystkich pracowników chętnych. Pracodawca pozostawił sobie możliwość wyrażenia zgody na rozwiązanie w tym trybie umowy, aby zatrzymać jedynie pracowników potrzebnych do funkcjonowania zakładu, tj. głównie pracowników zatrudnionych na stanowisku maszynistów pojazdów trakcyjnych. Zgody na rozwiązanie umowy o pracę nie otrzymało około 30 pracowników. W sytuacji, gdy nie skorzystała z programu wystarczająca liczba osób powstał kolejny program dobrowolnych odejść w czerwcu 2015 r. na mocy, którego rozwiązano umowę z kolejnymi 104 pracownikami. Stanowiska pracy pracowników zwolnionych były likwidowane.
Zatem w tym miejscu uznać należy, że ubezpieczony spełnił wszystkie wymagane przez ustawodawcę warunki do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego określone wart.2ww.ustawy o świadczeniach przedemerytalnych.
Mając na względzie wymienione okoliczności Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawieart.47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżone decyzje i w punkcie 1 sentencji wyroku przyznałA. J.prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 15 sierpnia 2015 roku, to jest od dnia następnego po dniu złożenia wniosku o świadczenie stosownie do treściart.7ww.ustawy o świadczeniach przedemerytalnych.

ZARZĄDZENIE

1
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi organu rentowego z pouczeniem o prawie, terminie i sposobie złożenia apelacji.

2
Wypożyczyć pełnomocnikowi ZUS akta rentowe zobowiązując do zwrotu w razie złożenia apelacji.

3
Doręczyć pełnomocnikowi ZUS zapis protokołu rozprawy z 25 kwietnia 2016 r.

9 maja 2016 r.