Sąd Okręgowy w Łodzi
X Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: X GC 460/14
Data wyroku: 2016-04-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Wydanie Rzeczy
Podstawa prawna: art. 222 kc, art. 169§1 kc

Sygn. akt X GC 460/14

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 24 czerwca 2014 roku powód(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.wniósł o nakazanie pozwanemu(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wŁ.by wydał powodowi pojazdM. (...)BluTEC 4(...)onumerze rejestracyjnym (...)(umowa leasingu nr (...)) o zbliżonej wartości rynkowej 232.800 brutto i o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powód jest pierwszym i jedynym właścicielem pojazdu. Nigdy nie zbył wskazanej ruchomości. Powód zawarł z(...) spółką z ograniczona odpowiedzialnościąumowę finansowania operacyjnego numer(...)w dniu 15 października 2013 roku, której przedmiotem był ww pojazd. Powód wydał korzystającemu przedmiot leasingu. Powód pozyskał z Prokuratury RejonowejP.(...)informację, że przedmiotowy pojazd, został z nieznanych powodowi przyczyn wydany(...) S.A.Powód wystąpił do pozwanego o wydanie pojazdu. Pozwany odmówił dokonania tej czynności.
(pozew k. 2 – 3)
W odpowiedzi na pozew, pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwany wskazał, że powodowa spółka nie jest właścicielem pojazdu. Pozwany nabył pojazd od(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąw dniu 17 grudnia 2013 roku, uprzednio strony tej umowy zawarły umowę leasingu operacyjnego (zwrotnego).(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąuprzednio tj. w dniu 10 grudnia 2013 roku nabyła sporny pojazd od(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.. Okoliczności towarzyszące obu transakcjom, w szczególności posiadanie przez sprzedającego (F.sp. z.o.o) dowodu rejestracyjnego, kary pojazdu oraz faktury zakupowej, jak też zapewnienia składane przy okazji dokonywania transakcji, pozwalały wówczas przy zachowaniu należytej staranności profesjonalisty uznać, że(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąjest właścicielem uprawnionym do sprzedaży pojazdu. Autentyczność dokumentów, na podstawie których nastąpiła sprzedaż pojazdu, jak też jego rejestracja, nie została zakwestionowana, a co za tym idzie, w obecnej chwili również nie ma podstaw do uznania, iż właścicielem pojazdu jest ktokolwiek inny niż pozwana spółka.
(odpowiedź na pozew k. 50)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Powód w dniu 14 października 2013 roku zakupił u dealera(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wG.samochódM. (...)BluTEC 4(...).
(dowód: faktura k. 4)
Między powodem(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.a(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąw dniu 15 października 2013 roku została zawartaumowa leasingu operacyjnego nr (...). Na podstawie tej umowy powód oddał jako finansujący do używania(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąjako korzystającej samochódM. (...)BluTEC 4(...)onumerze rejestracyjnym (...).
(dowód: decyzja k. 5, umowa wraz z o. w. u. k. 8 – 15, pokwitowanie wydania k. 16)
W dniu 10 grudnia 2013 roku została wystawionafaktura nr (...)na której jako sprzedawca określona była(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW., jako kupujący(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Przedmiotem sprzedaży według faktury był samochódM. (...)BluTEC 4(...). Został także dokonany przelew bankowy przez(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąna rzecz(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąw kwocie 268.140 zł tytułem płatności zafakturę nr (...).
(dowód: faktury k. 220, potwierdzenie przelewu k. 223)
W dniu 13 grudnia 2013 roku pozwany(...) SA(jako finansujący) zawarł z(...) sp. z ograniczoną odpowiedzialnością(jako korzystającym)umowę leasingu operacyjnego nr (...), którego przedmiotem był samochódM. (...)BluTEC 4(...).(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąnastępnie zawała w dniu 17 grudnia 2013 roku z pozwanym(...) SAumowę leasingu operacyjnego zwrotnego nr(...).Została wystawiona przez(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąfaktura proforma, a w dniu 17 grudnia 2013 rokufaktura nr (...)dotycząca sprzedaży przedmiotowego pojazdu przez(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąpozwanemu(...) SA.(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąw trakcie transakcji wylegitymowała się dowodem rejestracyjnym, kartą pojazdu oraz fakturą zakupową pojazdu, jak i potwierdzeniem przelewu zapłaty za zakupiony pojazd oraz polisą ubezpieczeniową. Po dokonanych transakcjach pojazd został wydany pozwanemu i zarejestrowany na nowego właściciela pozwanego(...) SA.
(dowód: umowa leasingu operacyjnego k. 69, zeznania świadkaB. M.e protokół z 22 stycznia 2016 roku, 00:14:40 min, 00:10:42 min (k. 258 transkrypcja), faktura k. 62, potwierdzenie przelewu k. 63, karta pojazdu k. 224, faktura k. 58, 68, 221, 222, dowód rejestracyjny k.230, polisa ubezpieczeniowa k. 243, dowód rejestracyjny k. 60, decyzja k. 145)
Powód złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wraz z całością materiałów, w sprawie wyłudzenia pojazduM. (...)BluTEC 4(...). Wątpliwości powoda wzbudziła wystawiona faktura sprzedaży z dnia 19 listopada 2013 roku przedmiotowego pojazdu, na której jako sprzedawca widniał powód, nabywcą był(...) Company spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
(dowód: k. 82, zeznania świadkaZ. S.e protokół z dnia 7 września 2015 roku, 00:32:17 min,00:54:02 min k. 79)
PojazdM.po przeprowadzeniu stosownych czynności został zwrócony(...) S.A.O fakcie tym pismem z dnia 17 kwietnia 2014 roku powód został poinformowany przez Prokuraturę RejonowąP.(...).
(dowód: k. 17, zeznania świadkaZ. S.e protokół z dnia 7 września 2015 roku 00:38:01 min. )
Powód pismem z dnia 5 maja 2014 roku wezwał pozwanego do wydania przedmiotowego pojazdu. W odpowiedzi pozwany odmówił wydania pojazdu podnosząc, że zgodnie z posiadaną dokumentacją, ww. pojazd stanowi własność(...) S.A.
(dowód: k. 18, k. 19)
Powód nigdy nie dokonywał sprzedaży ani w żaden inny sposób nie przenosił własności przedmiotowego pojazdu.
(bezsporne)
Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy oparł się na dowodach z dokumentów załączonych do akt sprawy oraz zeznań świadków, które uznać należy za wiarygodne i w zasadzie korelujące ze sobą.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo nie jest zasadne.
Zgodnie zart. 222 § 1 k.c.właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
Powód nie udowodnił, że jest właścicielem samochoduM. (...)BluTEC 4(...)(art. 6 k.c.). Dowodu na tę okoliczność nie może stanowić jedynie faktura nabycia pojazdu i umowa leasingu operacyjnego zawarta z korzystającym(...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąw sytuacji kiedy, nastąpiło dalsze zbycie pojazdu.
Właścicielem pojazdu stał się pozwany(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wŁ..
Zgodnie zart. 169 § 1 k.c.jeżeli osoba nieuprawniona do rozporządzania rzeczą ruchomą zbywa rzecz i wydaje ją nabywcy, nabywca uzyskuje własność z chwilą objęcia rzeczy w posiadanie, chyba że działa w złej wierze.
Nabywca uzyskuje własność rzeczy nabytej od osoby, które nie ma prawa do dysponowania nią, z chwilą objęcia jej w posiadanie, tylko jeśli działał w dobrej wierze. W sprawach dotyczących nabycia od osoby nieuprawnionej do dysponowania daną rzeczą zasadnicze znaczenie ma precyzyjne ustalenie dobrej albo złej wiary nabywcy. Oparta na takim założeniu ochrona dobrej wiary nabywcy rzeczy ruchomej leży w interesie bezpieczeństwa obrotu co oszczędza potrzebę badania prawa poprzedników w sytuacji nabycia rzeczy od jej posiadacza, choć zarazem odbywa się kosztem ochrony właściciela rzeczy ruchomej (wyrok SN z dnia 15 listopada 2002 r., sygn. V CKN 1340/00, OSNC 2004/2/28 z aprobującą glosą). Dzieje się tak jednak dlatego, że to właśnie właściciela powinno obciążać w sposób nieograniczony ryzyko utraty własności rzeczy powierzonej innej osobie, który to właściciel ponosi z woli ustawodawcy swoiste konsekwencje tego, ze obdarzył zaufaniem niewłaściwą osobę przenosząc na nią dobrowolnie władztwo nad swoją rzeczą ruchomą. Wspomniane obciążenie właściciela wart. 169 § 1 KCryzykiem utraty własności doznaje jednak ograniczeń wart. 169 § 2 KC, a więc w sytuacjach, w których nie miał on wpływu na wyjście rzeczy spod jego władztwa, a zatem gdy doszło do utraty rzeczy wbrew woli właściciela. W przepisieart. 169 § 1 KCchodzi więc wyłącznie o rzeczy powierzone, a nie utracone, a zatem przesłanką zastosowaniaart. 169 § 1 KCjest powierzenie rzeczy przez właściciela rozumiane jako dobrowolne wyzbycie się władztwa nad rzeczą. Natomiast rzeczy, których właściciel nie powierzył dobrowolnie osobie władającej są rzeczami zgubionymi, skradzionymi lub w inny sposób utraconymi przez właściciela, a nabycie ich własności normujeart. 169 § 2 KC(wyrok SN z dnia 19 czerwca 1997 r., sygn. III CKN 114/97 - niepubl., wyrok z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. V CK 431/02 - MoP(...)). (wyrok SN Izba Cywilna z dnia 14 stycznia 2005 roku, III CK 217/04, Legalis nr 66560).
Przyjmując stanowisko powódki, że(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąbyła osobą nieuprawnioną do zbycia przedmiotowego pojazdu, stwierdzić należy, że pozwany jako nabywca rzeczy stał się jej właścicielem w świetle przesłanekart. 169 § 1 k.c.
Po pierwsze pozwany objął pojazdM. (...)BluTEC 4(...)od nieuprawnionej(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąw posiadanie, po drugie pozwany działał w dobrej wierze.
Odnośnie dobrej wiary pozwanego w chwili nabycia pojazdu, podkreślić należy, że okoliczności towarzyszące transakcji, w szczególności fakt iż zbywca dysponował wszystkimi dokumentami potrzebnymi do dokonania sprzedaży, w tym fakturą nabycia pojazdu od(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, dowodem rejestracyjnym, polisą ubezpieczeniową oraz kartą pojazdu, a dokumenty te nie budziły wątpliwości co do ich autentyczności (chociażby ze względu na fakt, iż na ich podstawie dokonano rejestracji pojazdu). W takim stanie rzeczy wykrycie faktu, iż zbywca nie miał prawa rozporządzenia pojazdem było niemożliwe, nawet przy dołożeniu najwyższej staranności.
W przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowaniaart. 169 § 2 k.c.ustanawiający wymóg pozostawania nabywcy w dobrej wierze przez 3 letni okres.(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąweszła w posiadanie pojazdu na podstawie umowy leasingu zawartej z powodem – w takiej sytuacji mamy do czynienia z przywłaszczeniem, które nie mieści się w granicach utraty przedmiotu określonych wart. 169 § 2 kc.Pojazd nie został zgubiony, skradziony czy w inny sposób utracony przez właściciela. Powód dobrowolnie powierzył pojazd(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościązawierając umowę leasingu.
Dobrowolne powierzenie rzeczy przez właściciela osobie trzeciej nie może być poczytane za utratę rzeczy w rozumieniu art. 169 § 2 (v. uzasadnienie wyroku SN z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. V CK 431/02,L., wyrok SN Izba Cywilna z dnia 14 stycznia 2005 roku, III CK 217/04, Legalis nr 66560).Rzeczy, których właściciel osobie władającej nie powierzył, są rzeczami zgubionymi, skradzionymi, lub w inny sposób utraconymi przez właściciela, ich nabycie podlega dyspozycjiart. 169 § 2 k.c.(zob. S. Rudnicki, Komentarz …s.153).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że nie zasadne jest żądanie(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.wydania przedmiotowego pojazdu, którego właścicielem stał się pozwany(...) Spółka Akcyjnaz siedzibą wŁ.na skutek nabycia samochoduM. (...)BluTEC 4(...)od(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 7.217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Koszty te stanowiło wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 7200 zł (ustalone w oparciu o § 6 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu {Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.