Sąd Okręgowy w Gliwicach
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 934/16
Data wyroku: 2016-11-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Ficek, Arkadiusz Łata, Marcin Schoenborn
Słowa kluczowe: Czyn
Podstawa prawna: art. 437, 438, 624 § 1 kpk

Sygnatura akt VI Ka 934/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia8 listopada 2016r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Krzysztof Ficek
Sędziowie SSO Arkadiusz Łata (spr.)
SSO Marcin Schoenborn
Protokolant Barbara Szkabarnicka
przy udziale Aleksandry Słotwińskiej
Prokuratora Prokuratury Rejonowej wZ.
po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r.
sprawy

1
M. K.ur. (...)wO.

synaA.iZ.
oskarżonego zart. 191§2 kk

2
A.L.ur. (...)wZ.

synaL.iW.
oskarżonego zart. 191§2 kk,art. 62 ust. 1 ustawy z dn. 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii
na skutek apelacji wniesionych przez Prokuratora i obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 23 maja 2016 r.    sygnatura akt II K 1150/15
na mocyart. 437 kpk,art. 438 kpk,art. 624 § 1 kpk

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a
uchyla względem oskarżonegoA.L.zawarte w punktach: 4, 5 i 6 rozstrzygnięcia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, o obowiązkach probacyjnych i dozorze kuratora sądowego;

b
na mocyart. 63 § 1 kkzalicza oskarżonemuA. L.na poczet wymierzonej w punkcie 3 łącznej kary pozbawienia wolności 3 (trzy) dni rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie przypadające na: 24.08.2015 r., 25.08.2015r. i 5.10.2015r.;

2
w pozostałej części utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy;

3
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokatów:S. L.iM. B.kwoty po 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy) obejmujące kwoty po 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym odpowiednio oskarżonych:M. K.iA.L.;

4
zwalnia oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, wydatkami obciążając Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 934/16

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy stwierdził co następuje.
Spośród wywiedzionych apelacji zasadna okazała się wyłącznie ta pochodząca od prokuratora, toteż w jej następstwie należało zmienić zaskarżony wyrok poprzez:

a
uchylenie względem oskarżonegoA.L.zawartych w punktach: 4, 5 i 6 rozstrzygnięć o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, o obowiązkach probacyjnych i dozorze kuratora.

b
zaliczenie oskarżonemuA. L.– z mocyart. 63 § 1 kk– na poczet wymierzonej wpunkcie 3łącznej kary pozbawienia wolności – 3 (trzech) dni rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie przypadającego na: 24.08.2015r, 25.08.2015r oraz 05.10.2015r.

Nietrafne natomiast były i na akceptację nie zasługiwały środki odwoławcze obrońców oskarżonych:A.L.iM. K..
Sąd orzekający dokonał bowiem prawidłowych ustaleń faktycznych i nie naruszył w żadnym stopniu prawa procesowego. Poza skorygowanym przez Sąd Okręgowy, a pozostającym w sprzeczności z obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. nowym uregulowaniemart. 69 § 1 kk– warunkowym zawieszeniem wykonania oskarżonemuL.łącznej kary pozbawienia wolności (o czym niżej) nie doszło również do naruszenia prawa materialnego. Nie nasuwało wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii sprawstwa i winy obu wspomnianych oskarżonych, a także opisu oraz prawnej kwalifikacji przypisanych im występków.
Również wymierzone kary pozbawienia wolności – tj. kara jednostkowa za czyn zart. 191 § 2 kk– w przypadkuM. K.oraz kary jednostkowe za przestępstwa zart. 191 § 2 kki z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomani i łączna kara pozbawienia wolności – wobecA.L., gdy chodziło o ich wysokość – za rażąco i niewspółmiernie surowe uchodzić nie mogą.
W pełni akceptowalne pozostawało przy tym warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności w odniesieniu do oskarżonegoK.. Upoważniała do tego – w świetle aktualnej treściart. 69 § 1 kkzarówno jej wysokość (10 miesięcy), jak i fakt, iż wymieniony nie był jak dotąd karany tego rodzaju karą. Jedyne dotychczasowe, prawomocne skazanie (vide: dane o karalności, k. 120-122) opiewało na karę ograniczenia wolności. Uzasadniony był zarazem dobór okresu próby na 2 lata.
Co się tyczyło natomiast oskarżonegoL.skorzystanie ze wspomnianego dobrodziejstwa nie wchodziło już w rachubę. Obu przypisanych występkówA. L.dopuścił się po dacie wejścia w życie fundamentalnych zmian ustawodawstwa karnego wprowadzonych z dniem 1 lipca 2015r w drodze ustawy z dnia 20 lutego 2015r o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r., poz. 396) , a to odpowiednio: 22 sierpnia 2015r oraz 5 października 2015 r. Obowiązywały już wówczas przepisy znowelizowane i nie mogło być mowy o zastosowaniu jakichkolwiek przepisów względniejszych.
Zgodnie z obecnym brzmieniemart. 69 § 1 kksąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności tylko wówczas, kiedy jej wymiar nie przekracza jednego roku, zaś sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na tego rodzaju karę. Łączna kara pozbawienia wolności orzeczonaA. L.wysokości tej, co prawda nie przenosiła (1 rok), jednakże oskarżony ów w przeszłości dwa razy prawomocnie karany karami wspomnianego typu (vide: dane o karalności k 118 – 119). Aktualny przepisart. 69 § 1 kknie różnicuje, czy te wcześniejsze skazania następowały na kary o charakterze bezwzględnym, czy też z warunkowym zawieszeniem ich wykonania.
Sięgnięcie po dobrodziejstwo zart. 69 § 1 kkw odniesieniu doA.L.było wyłączone. Stąd zmiana zaskarżonego wyroku i w konsekwencji zaliczenie mu na poczet podlegającej efektywnemu wykonaniu kary okresów rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie.
Co do meritum, Sąd Rejonowy starannie i w prawidłowy sposób przeprowadził postępowanie dowodowe, a wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy poddał następnie wszechstronnej i wnikliwej analizie oraz ocenie wyprowadzając trafne i logiczne wnioski końcowe. Tok rozumowania i sposób wnioskowania Sądu I instancji przedstawiony w części sprawozdawczej zapadłego wyroku jest prawidłowy i zgodny ze wskazaniami wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Nie przekroczono przy tym ram swobodnej oceny dowodów, jak i nie popełniono uchybień tego rodzaju, że mogłyby one spowodować konieczność uchylenia wyroku i przekazania sprawy do rozpoznania ponownego.
Sąd I instancji wskazał na jakich oparł się dowodach, dlaczego dał im wiarę oraz należycie wytłumaczył z jakich przyczyn i w jakich zakresach odmówił wiary oskarżonym. Sąd odwoławczy nie doszukał się najmniejszych podstaw do odmiennej aniżeli Sąd jurysdykcyjny oceny przeprowadzonego na rozprawie głównej materiału dowodowego, ani też do podważania ustaleń faktycznych i ocen prawnych poczynionych w postępowaniu rozpoznawczym.
Także pisemne motywy orzeczenia w pełni odpowiadają wszelkim wymogom formalnym zakreślonym przez obowiązujące przepisy prawa, co umożliwia kontrolę odwoławczą.
Nade wszystko Sąd merytoryczny słusznie dał w pełni wiarę i oparł ustalenia faktyczne na relacjach pokrzywdzonejA. G. (1), w szczególności gdy chodziło o przebieg inkryminowanego zdarzenia, rolę i udział w nim każdego z jego uczestników.
Zeznania tego świadka były oczywiście konsekwentne na wszystkich etapach postępowania i wewnętrznie spójne, jednakże nie stanowiło to jedynego i wyłącznego argumentu za ich prawdziwością oraz zgodnością z rzeczywistym stanem rzeczy.
G.jednoznacznie i od pierwszego przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym wskazywała na trzech sprawców, którzy wtargnęli do jej mieszkania. W pierwszej kolejności naA. P.jako osobę stosującą wobec niej przemoc fizyczną, a następnie na dwóch dalszych mężczyzn wynoszących telewizor.A.L.– znanego jej osobiście – wymieniła z imienia i nazwiska, zaśM. K.– znanego z widzenia- poprzez określenie jak ma na imię i potem w drodze bezbłędnego rozpoznania wizerunku na Policji. Gdyby zatem było tak jak przebieg zajścia opisywali poszczególni oskarżeni w żadnym wypadku nie miałaby ona wręcz możliwości i okazji, by poczynić podobne spostrzeżenia. Mówiłaby o jednym tylko sprawcy - tj.P.– mając na uwadze jego wersję, iż do lokalu wszedł sam, a pozostała dwójka oczekiwała nań przed budynkiem. Najwyżej o dwóch sprawcach – rozważając wyjaśnieniaK., że on zatrzymał się w przedpokoju, podczas gdy do wnętrza mieszkania zaP.udał się wyłącznieL..
Pokrzywdzona jednak konkretnie zeznawała o trzech mężczyznach, precyzując dokładnie, co każdy z nich robił. Nie istniały zarazem żadne racjonalnie uzasadnione przyczyny, ze względu na które miałaby bezpodstawnie obciążać – obokA. P.– również dwóch kolejnych oskarżonych, jeśliby faktycznie miałoby ich nie być w mieszkaniu, bądź też obciążać także iK.jeśliby do pokoju weszli tylkoP.iL., aK.się nie ujawnił wobec niej. ZarazemA. G. (1)nie dysponowała też możliwościami odkrycia obecnościK.iL.w pobliżu budynku, gdyż pozostawali oni przed nią w ukryciu, nie towarzyszyliP.przed sklepem, ani ten ostatni nie informował jej, iż przyszedł z kolegami, zaś dwaj dalsi do klatki schodowej i następnie do mieszkania skierowali się dopiero po pewnym czasie (tj. gdy weszli już tamG.iP.).
Za wiarygodnością zeznań pokrzywdzonej przemawiały nadto wypowiedzi świadków pośrednich:Z. P.iW. K., którzy zdarzenie znali z opowiadańA. G. (1)oraz zeznaniaA. L. (2).P.jednakże zeznał na temat istotnego szczegółu potwierdzającego wersję pokrzywdzonej wprost, a mianowicie, że gdy zawiadomiony telefonicznie ruszył wymienionej na pomoc zastał drzwi do mieszkania zamknięte na klucz. Zamknięciu ich na klucz przeczył natomiastP..
O prawdomównościG.świadczyło również natychmiastowe w praktyce zawiadomienie organów ścigania, a także wyniki oględzin jej ciała oraz treść opinii sądowo – lekarskiej.
Zasadnicze przyczyny odmówienia oskarżonym wiary wyraziły się jednak głębokimi i niemożliwymi do pogodzenia odmiennościami w ich wersjach.A. P.– jak już wspomniano – twierdził jakoby do mieszkaniaG.wszedł sam, własnoręcznie wyniósł telewizor, tym samym żadnej przemocy fizycznej wobec pokrzywdzonej nie stosował, zaś pozostali mężczyźni oczekiwali nań przed budynkiem, gdzie zastał ich wychodząc z telewizorem w rękach. WedleA.L., on sam iK.znaleźli się jednak w klatce schodowej, czekali przed drzwiami mieszkania i nikt z nich do wnętrza lokalu nie wchodził. Tu równieżL.odebrać miał odbiornik z rąkP..M. K.z kolei utrzymywał, że obaj zL.podeszli pod drzwi wspomnianego lokalu, gdzie ze środka zawołał ich obuP.. Weszli zatem we dwóch, lecz on sam pozostał jedynie w przedpokoju, zaś w głąb mieszkania udał się tylkoL.. Zdarzenia nie widział, usłyszał zaś krzykG.: „masz przewalone”.
Z uwagi na wszystko powyższe relacje oskarżonych nie wytrzymywały krytyki w porównaniu do zeznań pokrzywdzonej i dlatego słusznie potraktowane zostały za niewiarygodne . W efekcie nie do przyjęcia są tezy obrońcyA.L.jakoby jego wersja była spójna z wyjaśnieniamiP., zaś oceny Sądu orzekającego – dowolne.
Słusznie zarazem przyjęto działania wszystkich trzech oskarżonych – wspólnie i w porozumieniu. Cała trójka udając się do mieszkania była w pełni świadoma od samego początku celu wizyty wyrażającego się zabraniem należącego doP.odbiornika telewizyjnego. WtargnięcieK.iL.do lokalu pokrzywdzonej nastąpiło w sposób „konspiracyjny”, w tajemnicy przedG., która nie zdawała sobie sprawy, żeP.nie jest sam, lecz zarazem przebieg wypadków wskazywał, iż taki był plan działania oraz podział ról.K.iL.de facto natychmiast po tym, gdy znaleźli się w pokoju „rzucili się” na telewizor i razem wynieśli go. To właśnie przekonywało o istnieniu elementów porozumienia, przestępczego współdziałania i podzielenia się rolami (wręcz w przewidywaniu, iż pokrzywdzona stawi jednak opór, gdyż w przeciwnym wypadku wystarczyłaby obecność samego tylkoP., a wszelki udziałK.iL.byłby zbędny.
Oskarżeni:K.iL.skoro znaleźli się w pokoju – z całą pewnością widzieli stosowanie przemocy fizycznej względemG.i w pełni to zaakceptowali. W takim stanie rzeczy przystąpili bowiem do wynoszenia telewizora bez jakiejkolwiek dodatkowej „zachęty” ze stronyP..
ObrońcaA.L.kwestionował także przypisanie mu występku z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Tymczasem oskarżony ów do tego przestępstwa się przyznał w śledztwie i już w świetle wspomnianych wyjaśnień wyczerpanie znamion powyższego przestępstwa nie budziło najmniejszych wątpliwości. Brak złożenia wyjaśnień przed Sądem orzekającym stanowił wybór oskarżonego, co nie uprawniało do odmiennych ocen faktycznych i prawnych.
Sąd Rejonowy prawidłowo też ustalił, wskazał i ocenił wszystkie okoliczności mające wpływ na wysokość wymierzonych kar pozbawienia wolności i kary łącznej w odniesieniu doA.L..
Kary jednostkowe są adekwatne do stopnia zawinienia każdego z oskarżonych i stopnia szkodliwości społecznej czynówA.L.orazM. K.. Zróżnicowanie kar za występek zart. 191 § 2 kki orzeczenie surowszej kary drugiemu z nich jest uzasadnione trzykrotną uprzednią karalnościąL.wobec jednokrotnej karalnościK..
Na marginesie, odnosząc się do wywodów obrońcyM. K.potrzeba zauważyć, że zaskarżył on wyrok wyłącznie w zakresie rozstrzygnięcia o karze. Tezę o rażącej jej niewspółmierności osadza jednak na próbie podważenia (tylko w motywach apelacji) ustaleń faktycznych w sferze sprawstwa i winy wymienionego. Niedostosowanie użytej argumentacji do charakteru zarzutu, przy braku dalszych argumentów nie prowadzi bynajmniej do uznawania, że kara jest niewspółmiernie surowa, tym bardziej iż wersja tego oskarżonego okazała się w pełni niewiarygodna. Trudno też zgodzić się ze skarżącym, by Sąd Rejonowy w niedostatecznym stopniu uwzględnił „ młody wiek”K., liczącego w chwili czynu 31 lat.
Sąd orzekający trafnie ukształtował też karę łączną (L.) zasadnie stosując zasadę pełnej absorpcji.
Wymierzone kary spełnią tym samym należycie swe cele zapobiegawcze, wychowawcze oraz w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Mając to wszystko na uwadze i uznając wyrok w pozostałej niezmienionej części za prawidłowy Sąd II instancji utrzymał go w tym zakresie w mocy.
O należnościach obrońców z urzędu i o kosztach sądowych postępowania odwoławczego orzeczono jak w pkt. 3 i 4 wyroku niniejszego.