Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 863/15
Data wyroku: 2016-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Leszek Kawecki
Słowa kluczowe: Bezumowne korzystanie
Podstawa prawna: art. 471 i nast. kc, art. 415 kc

Sygn. akt I C 863/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 marca 2016 roku

Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący: SSR Leszek Kawecki

Protokolant: Joanna Bobrowska

po rozpoznaniu w dniu 07 marca 2016 roku w Dzierżoniowie
sprawy z powództwaA. B.
przeciwkoA. R. (1),G. R.,I. R.iA. R. (2)
o zapłatę kwoty 1 500 zł

I
zasądza od pozwanychA. R. (1),G. R.,I. R.iA. R. (2)solidarnie na rzecz powódkiA. B.kwotę1 000 zł(jeden tysiąc złotych) z odsetkami:

- ustawowymi od kwoty 500 zł od dnia 01 marca 2015 roku do dnia 31 grudnia
2015 roku i ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 01 stycznia 2016 roku
do dnia zapłaty,
- ustawowymi od kwoty 500 zł od dnia 01 kwietnia 2015 roku do dnia 31 grudnia
2015 roku i ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 01 stycznia 2016 roku
do dnia zapłaty;

II
dalej idące powództwo oddala;

III
zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę74,34 złtytułem zwrotu części kosztów procesu;

IV
nakazuje uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie tytułem uzupełnienia opłaty sądowej od pozwu: pozwanymA. R. (1),G. R.,I. R.iA. R. (2)solidarnie kwotę30 zł, zaś powódceA. B.kwotę15 zł.

W pozwie wniesionym w dniu 28 kwietnia 2015 roku powódkaA. B.wniosła o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i orzeczenie, że pozwaniA. R. (1),G. R.,I. R.iA. R. (2)są zobowiązani solidarnie do zapłaty na jej rzecz kwoty 1 500 złotych z ustawowymi odsetkami: od kwoty 500 złotych od dnia 1 marca 2015 roku do dnia zapłaty, od kwoty 500 złotych od dnia 1 kwietnia 2015 roku do dnia zapłaty i od kwoty 500 złotych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu podała, że w Sądzie Rejonowym
wD.I Wydziale Cywilnym toczyła się sprawa pod sygn. akt I C 2035/13, w której domagała się eksmisji pozwanych z lokalu mieszkalnego położonego wP.przyulicy (...). W konsekwencji strony zawarły ugodę w dniu 26 maja 2014 roku, iż pozwani opróżnią, opuszczą oraz wydadzą jej przedmiotowy lokal w terminie do dnia 31 stycznia 2015 roku. Ponadto pozwani zobowiązali się solidarnie do zapłaty kwoty po 500 złotych miesięcznie z tytułu bezumownego korzystania
z przedmiotowej części nieruchomości, płatne do ostatniego dnia każdego miesiąca, począwszy od czerwca 2014 roku, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności. Pozwani do chwili obecnej nie opróżnili jednak mieszkania z rzeczy oraz nie nastąpiło formalne wydanie lokalu powódce. Ponadto w styczniu 2015 roku zaprzestali płacić określoną w ugodzie kwotę
z tytułu bezumownego korzystania z lokalu. W związku z powyższym uznać należy, że nie wykonali również zawartej w dniu 26 maja 2014 roku ugody. Dalej powódka podała, że kwota wskazana w żądaniu pozwu stanowi sumę zawartej w ugodzie kwoty za miesiące luty i marzec, to jest 1 000 złotych plus kwotę 500 złotych stanowiącą koszt opróżnienia i posprzątania lokalu z rzeczy pozostawionych przez pozwanych.
Na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2015 roku w przedmiocie wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sąd stwierdził brak podstaw do wydania takiego nakazu ze względu na uzasadnioną wątpliwość odnośnie zasadności dochodzonego roszczenia, w szczególności brak dowodu na to, że poniesiono koszty sprzątania mieszkania w kwocie 500 złotych.
Na rozprawie w dniu 16 września 2015 roku pozwani co do zasady wnieśli o oddalenie powództwa w całości, w szczególności podnosząc, że wydali powódce sporny lokal mieszkalny zgodnie z ugodą jeszcze w styczniu 2015 roku. W piśmie procesowym z dnia 30 września 2015 roku, precyzującym ich stanowisko, ponownie wnieśli o oddalenie powództwa
w całości i obciążenie powódki kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa adwokackiego w kwocie 377 złotych. Zaprzeczyli wszelkim twierdzeniom zawartym w pozwie z wyjątkiem tych wyraźnie przyznanych. Zauważyli, że powódka nie wskazała dowodów uzasadniających żądanie zwrotu kosztów opróżnienia i posprzątania lokalu, wycenianych przez nią na kwotę 500 złotych. Zwrócili też uwagę na fakt, iż wyprowadzili się z lokalu mieszkalnego położonego wP.przyulicy (...)dnia 22 grudnia 2014 roku. Opróżnili ten lokal i zgodnie z treścią ugody sądowej z dnia 26 maja 2014 roku zwrócili powódce klucze do mieszkania i zapłacili również kwotę 500 złotych za korzystanie z lokalu w styczniu 2015 roku, wyłącznie w celu jego opróżnienia. Zarówno w dniu odebrania kluczy jak również
w późniejszym terminie powódka nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń dotyczących wydania i opróżnienia części nieruchomości położonej wP.przyulicy (...), na którą składają się mieszkanie, garaż i trzy komórki. Wezwanie zaś do opróżnienia lokalu powódka wysłała dopiero w marcu 2015 roku, czyli 2 miesiące po wydaniu jej mieszkania. Fakt wydania powódce mieszkania w terminie przewidzianym ugodą potwierdza również okoliczność, że w grudniu 2014 roku pozwani rozwiązali umowę
z dostawcą gazu, a już w listopadzie 2014 roku podpisali umowę na dostarczanie energii elektrycznej w ich nowym mieszkaniu przyulicy (...). Liczniki pomiaru energii elektrycznej w mieszkaniu powódki przyulicy (...)zostały natomiast zdjęte w grudniu 2014 roku. Powódka nie sprecyzowała w uzasadnieniu pozwu i nie wyjaśniła, co w jej rozumieniu oznacza, iż „nie nastąpiło formalne wydanie lokalu”. Ugoda zawarta między stronami nie przewidywała bowiem żadnych formalnych wymogów dotyczących oddania lokalu. Powyższe okoliczności wskazują, że wydanie lokalu nastąpiło zgodnie z treścią ugody sądowej.
W piśmie procesowym z dnia 16 października 2015 roku powódka podniosła, że stanowisko pozwanych jest daleko nieuzasadnione, albowiem nie zakwestionowali oni samej wyprowadzki z lokalu. Podstawą dochodzonego roszczenia nie jest zaś „osobowe” opuszczenie lokalu, lecz brak wydania zajmowanego bezumownie lokalu, czyli nieopróżnienie go
z rzeczy i niedoprowadzenie do stanu wymaganego. Ponadto nieprawdziwym jest stwierdzenie, że właścicielce oddano klucze do lokalu. Natomiast poza sporem pozostaje kwestia daty rozwiązania umowy o dystrybucję gazu oraz zawarcie nowej, z uwagi na to, iż nie ma tu wpływu na fakty wydania lokalu, to jest opróżnienia go z osób i rzeczy.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Na podstawie odpisu ugody z dnia 26 maja 2014 roku zawartej
w sprawie toczącej się przed tutejszym sądem pod sygn. akt I C 2035/13
i innych dokumentów znajdujących się w aktach tej sprawy, Sąd ustalił, że między stronami toczyło się postępowanie o eksmisję z lokalu mieszkalnego w toku którego została zawarta ugoda sądowa. W ugodzie tej pozwaniA. R. (1),G. R.iI. R.iA. R. (2)zobowiązali się opróżnić i opuścić oraz wydać powódceA. B.część nieruchomości położonej wP.przyulicy (...), a mianowicie 1 pokój, 2 poddasza, kuchnię, przedpokój i łazienkę o łącznej powierzchni użytkowej 54,64 metra kwadratowego oraz garaż i 3 komórki,
w terminie do dnia 31 stycznia 2015 roku, na co powódka wyraziła zgodę. Ponadto pozwani zobowiązali się uiszczać solidarnie na rzecz powódki kwoty po 500 złotych miesięczne z tytułu bezumownego korzystania z opisanej wyżej części nieruchomości położonej wP.przyulicy (...), płatne do ostatniego dnia każdego miesiąca, począwszy od czerwca 2014 roku wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności, a powódka również wyraziła na to zgodę. Jednocześnie strony tej ugody zgodnie oświadczyły, że powyższa ugoda wyczerpuje wszelkie roszczenia powódki z tytułu bezumownego korzystania
z opisanej wyżej części nieruchomości położonej wP.przyulicy (...)za okres od czerwca 2014 roku do końca stycznia 2015 roku.
W oparciu zaś o dokument w postaci kserokopii wezwania do opróżnienia lokalu z rzeczy i zapłaty odszkodowania z dnia 11 marca 2015 roku wraz z dowodem wysłania tego pisma, Sąd ustalił, że powódka na podstawie powyższej ugody wezwała pozwanych do opróżnienia z rzeczy lokalu położonego wP.przyulicy (...)oraz do zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z tego lokalu w kwocie po 500 złotych miesięcznie od lutego 2015 roku do dnia sporządzenia wezwania wraz z odsetkami ustawowymi, zgodnie z punktem II wskazanej ugody,
w terminie 14 dni od otrzymania wezwania. W piśmie tym powódka podkreśliła, że odszkodowanie za bezumowne korzystanie należne jest do dnia zakończenia korzystania z lokalu, to jest jego opróżnienia i opuszczenia oraz wydania właścicielowi, pozwani zaś do chwili wystosowania tego wezwania nie opróżnili lokalu ze swoich rzeczy, a nadto nie dokonali oddania lokalu.
Z kolei na podstawie dokumentów w postaci odpisów pisma(...)Detalicznego z dnia 15 września 2015 roku oraz umowy kompleksowej dotyczącej energii elektrycznej z dnia 28 listopada 2014 roku
i pisma(...)z dnia 24 września 2015 roku, a także zeznań świadkówA. P.iJ. M.oraz dowodu
z przesłuchania pozwanych, Sąd ustalił, że w grudniu 2014 roku pozwanaA. R. (1)rozwiązała umowę o dostawę gazu do spornego lokalu mieszkalnego, zostały też zdjęte liczniki pomiaru energii elektrycznej w tym mieszkaniu, zaś jeszcze w listopadzie 2014 roku podpisała umowę na dostawę energii elektrycznej w nowym mieszkaniu położonym wP.przyulicy (...). Natomiast w styczniu 2015 roku zostały wydane powódce przez pozwanąI. R.klucze (w zasadzie jeden klucz) do spornego lokalu mieszkalnego.
Na podstawie zdjęć fotograficznych dołączonych do pozwu, zeznań świadkaK. B.oraz dowodu z przesłuchania stron, Sąd ustalił zaś, że pozwani faktycznie w powyższym terminie nie opróżnili spornego lokalu mieszkalnego z wszystkich rzeczy należących do nich. Pozostała w nim część przedmiotów urządzenia domowego, w szczególności meble.
Wreszcie w oparciu o kosztorys z dnia 4 marca 2016 roku, złożony
przez powódkę, Sąd ustalił, że koszty transportu i wyniesienia rzeczy znajdujących się w spornym lokalu mieszkalnym wyniosłyby kwotę 500 złotych, zaś koszty mycia, szpachlowania i malowania tego lokalu dalszą kwotę 3 230 złotych.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo jest zasadne w części. W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że dokonując oceny żądania zasądzenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego przez pozwanych, Sąd uznał, że zasługuje ono na uwzględnienie w całości. Z dotychczasowego orzecznictwa sądowego wynika, że przyznawanie należności za bezumowne zajmowanie lokali mieszkalnych i niemieszkalnych może opierać się na różnych podstawach prawnych. Mogą to być bowiem przepisy o czynach niedozwolonych, przepisy o niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu umowy, przepisy o ochronie własności lub przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Przyjmowana za podstawę rozstrzygnięcia podstawa prawna miała w poszczególnych wypadkach wpływ na wysokość zasądzanych należności i sposób jej ustalenia. Jednakże w praktyce ukształtowały się one z reguły na poziomie czynszu, jaki można było uzyskać w wyniku wynajęcia danego lokalu (tak uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 1984 roku, III CZP 20/84, OSNC 1984 numer 12, pozycja 209). W świetle okoliczności przytoczonych przez powódkę na poparcie żądania pozwu należy przyjąć, że wywodziła ona w tym przypadku swoje prawa do dochodzonej kwoty z przepisów o niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu umowy, to jestart. 471i następnychKodeksu cywilnego. Powoływała się bowiem na to, że do chwili obecnej pozwani nie opróżnili mieszkania z rzeczy oraz nie nastąpiło formalne wydanie jej lokalu, a ponadto w styczniu 2015 roku zaprzestali płacić jej określoną w ugodzie kwotę z tytułu bezumownego korzystania z lokalu. W związku z powyższym pozwani nie wykonali zawartej 26 maja 2014 roku ugody. Kwota wskazana w żądaniu pozwu stanowi zaś sumę zawartej w ugodzie kwoty za miesiące luty i marzec 2015 roku i wynosi 1 000 złotych.
W ocenie Sądu uznać należy, że istniał pomiędzy stronami oparty na umowie stosunek prawny, w ramach którego pozwani byliby zobowiązani do wydania spornego lokalu mieszkalnego. Odmawiając jego opróżnienia
z rzeczy należących do nich naruszyli tym samym ten obowiązek
i spowodowali szkodę majątkową po stronie powódki, odpowiadającą wysokości wynagrodzenia ustalonego w ugodzie sądowej. Należy przy tym podkreślić, że w świetle przedłożonych dokumentów nie ma wątpliwości, że
wprawdzie w styczniu 2015 roku wydane zostały przez pozwanąI. R.klucze (a w zasadzie jeden klucz) do spornego lokalu mieszkalnego, jednak pozwani w powyższym terminie nie opróżnili spornego lokalu mieszkalnego ze wszystkich rzeczy należących do nich, to znaczy pozostała
w nim część przedmiotów urządzenia domowego, w szczególności meble.
Przechodząc zaś do oceny wysokości roszczenia powódki, podnieść należy, jak już wcześniej wskazano, że o wysokości wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości decydują stawki rynkowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy w określonych warunkach
i w określonym czasie. Powódka przedstawiła zaś dowód w postaci ugody sądowej, że wysokość ustalonego w niej wynagrodzenia wynosiła kwotę 500 złotych miesięcznie. W związku z tym Sąd zasądził od pozwanych solidarnie dochodzoną przez powódkę kwotę 1 000 złotych, jako stanowiącą sumę takiego wynagrodzenia za dwa miesiące, to jest luty i marzec 2015 roku.
Powódka zażądała dodatkowo zasądzenia odsetek ustawowych od kwoty odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego, liczonych od kwoty 500 złotych od dnia 1 marca 2015 roku do dnia zapłaty
i od kwoty 500 złotych od dnia 1 kwietnia 2015 roku do dnia zapłaty. Podstawę prawną sformułowania takiego żądania stanowią przepisyart. 481 Kodeksu cywilnego. Z przepisuparagrafu 1tego artykułu wynika bowiem że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odsetki za opóźnienie należą się więc zarówno bez względu na szkodę poniesioną przez wierzyciela, jak i zawinienie koliczności opóźnienia przez dłużnika. Należy przy tym wskazać, że w świetle przepisów ustawy dłużnik opóźnia się z wykonaniem zobowiązania, gdy nie spełnia świadczenia w terminie oznaczonym w sposób dostateczny lub wynikający z właściwości zobowiązania. W przypadku zobowiązań terminowych, jeżeli dłużnik nie realizuje w terminie swoich obowiązków wynikających z treści zobowiązania, opóźnia się ze spełnieniem świadczenia. W takim przypadku data wymagalności roszczenia stanowi jednocześnie datę, od której dłużnik opóźnia się ze świadczeniem. Z mocyartykułu 481 k.c.uzasadnia to roszczenie o odsetki. W przypadku z kolei zobowiązań bezterminowych, opóźnienie nastąpi dopiero w przypadku niedostosowania się do wezwania wierzyciela żądającego spełnienia świadczenia, chyba że obowiązek jego spełnienia wynika z właściwości zobowiązania. Nie ulega wątpliwości, że wprawdzie powódka wezwała pozwanych do zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu dopiero pismem z dnia 11 marca 2015 roku, wyznaczając im 14-dniowy termin od daty otrzymania wezwania na zapłatę kwoty odszkodowania, jednak powołała się w nim na wymagalność wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu zgodnie
z opisaną wyżej ugodą sądową. Za miesiące luty i marzec 2015 roku należne z tego tytuły kwoty po 500 złotych miesięcznie winny być zatem płatne najpóźniej do dnia 28 lutego 2015 roku i 31 marca 2015 roku. Zaś od dni następnych po tych datach przysługiwało powódce roszczenie o odsetki za opóźnienie w ich zapłacie. W tych okolicznościach żądanie zasądzenia odsetek ustawowych od powyższych kwot należało uznać za uzasadnione
w całości, przy uwzględnieniu zmienionego brzmieniaartykułu 481 k.c.
Co do zaś żądania powódki obejmującego zasądzenia od pozwanych
w istocie odszkodowania w wysokości 500 złotych z tytułu kosztów opróżnienia i posprzątania lokalu z rzeczy pozostawionych przez pozwanych, to w ocenie Sądu powództwo w tej części nie zasługuje na uwzględnienie.
Z opisu stanu faktycznego wynikało, że powódka wywodzi swoje roszczenie
zartykułu 415 k.c., wnosząc o naprawienie szkody wyrządzonej jej przez pozwanych. Do powstania odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie tego przepisu, konieczne jest zaś zaistnienie trzech przesłanek,
a mianowicie: po pierwsze, zdarzenia, z którym system prawny łączy obowiązek naprawienia szkody, po drugie, powstania szkody, po trzecie, związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem a szkodą. Zgodnie zaś
z ogólną zasadą wyrażoną wartykule 6 k.c.ciężar dowodu okoliczności wskazanych wartykule 415 k.c.spoczywał na poszkodowanym, czyli w tym przypadku powódce. Odnosiło się to więc do istnienia i wysokości szkody, związku przyczynowego oraz zawinionego, a zatem i bezprawnego zachowania się sprawcy szkody, czyli pozwanych. W ocenie Sądu powyższe przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej nie zostały w procesie wykazane, zatem powódka nie mogła uzyskać wyroku uwzględniającego jej żądanie. W szczególności brak jest dowodów na to, że faktycznie powódka poniosła jakąkolwiek szkodę, to jest pokryła koszty posprzątania lokalu wskazane w pozwie. Przedłożony bowiem dopiero na rozprawie w dniu
7 marca 2016 roku kosztorys nie przedstawia faktycznych takich kosztów.
W ocenie Sądu brak jest nadto jakichkolwiek innych dowodów na to, że powódka poniosła faktycznie takie też koszty. Kierując się wskazaną argumentacją, Sąd uznał, więc że roszczenie o zapłatę odszkodowania
w kwocie 500 złotych jest nieudowodnione.
Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd orzekł, jak
w punktach I i II wyroku.
Zgodnie z przepisemart. 98 par. 3 k.p.c.do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach
i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. W świetle tych przepisów na koszty procesu poniesione przez powódkę składały się: wynagrodzenie adwokackie w kwocie 180 złotych oraz opłata sądowa od pozwu w kwocie 30 złotych, co daje łącznie kwotę 210 złotych. Natomiast na koszty procesu poniesione przez pozwanych składały się: wynagrodzenie adwokackie, ale jedynie
w wysokości stawki minimalnej, to jest w kwocie 180 złotych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych, co daje łącznie kwotę 197 złotych. Według zaś przepisuartykułu 100 zdanie pierwsze k.p.c., w razie częściowego tylko uwzględnienia żądania koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż powódka i pozwani wygrali tę sprawę odpowiednio w 66,67 procent oraz 33,33 procent. Oznacza to, że powódce należał się zwrot kosztów procesu w kwocie 140 złotych, natomiast pozwanym od powódki zwrot takich kosztów w kwocie 65 złotych 66 groszy. Po wzajemnym rozliczeniu tych kosztów pozwani winni zatem zapłacić solidarnie na rzecz powódki kwotę 74 złote 34 grosze tytułem zwrotu części kosztów procesu.
Z tych względów, w oparciu o cytowane przepisy orzeczono, jak
w punkcie III wyroku.
Orzeczenie o kosztach sądowych (punkt IV wyroku) oparto natomiast na przepisachart. 130(3) par. 2 zdanie drugie k.p.c.w związku z powołanymart. 100 zdanie pierwsze k.p.c.Zgodnie z przepisemart. 130(3) par. 2 zdanie drugie k.p.c.sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji orzeka
o obowiązku uiszczenia opłaty (w tym przypadku brakującej części opłaty od pozwu w kwocie 45 złotych), jeżeli obowiązek jej uiszczenia lub uzupełnienia powstał z przyczyn wskazanych w przepisachpar. 1 i par. 2 zdanie pierwsze k.p.c., jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, stosując odpowiednio zasady obowiązujące przy zwrocie kosztów procesu, a więc w tym przypadkuart. 100 zdanie pierwsze k.p.c.W związku z tym Sąd nakazał tytułem uzupełnienia opłaty sądowej od pozwu uiścić na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie pozwanym solidarnie kwotę 30 złotych, zaś powódce kwotę 15 złotych.