Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2957/15
Data wyroku: 2016-10-14 00:00:00
Typ orzeczenia: REGULATION, REASON
Sędziowie: Barbara Kempa
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art.6 ust.1 pkt 5 i art.12 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt VIII U 2957/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 25 września 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.stwierdził, iżA. P., jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarcząŁ. P., nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 1 marca 2015 roku. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że w toku kontroli ustalono, żeA. P.została zgłoszona od dnia 1 marca 2015 r. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego jako osoba współpracująca zŁ. P., a podstawa wymiaru składek za okres od marca do czerwca 2015 r. została określona w kwocie 3 500,00 zł. W dniu 20 lipca 2015 r. płatnik składek wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o wypłatę zasiłku chorobowego na rzeczA. P.za okres od 3 lipca 2015 r. do 30 lipca 2015 r. Z zapisów na koncie ubezpieczeniowymA. P.wynika ,że w okresie od grudnia 2013 r. do lutego 2015 r.A. P.była zatrudniona przez płatnika składekA. B.w pełnym wymiarze czasu pracy i wynagrodzeniem odpowiednio w 2013 r. w kwocie 1 600,00 zł , w 2014 r. w kwocie 1 680,00 zł oraz w 2015 r. w kwocie 1 750,00 zł miesięcznie. Od marca 2015 r. ww. płatnik zmniejszył wymiar czasu pracy wnioskodawczyni i odpowiednio wynagrodzenie na kwotę 1 312,50 zł. Zdaniem organu rentowego zgromadzone w postępowaniu kontrolnym dokumenty i złożone wyjaśnienia przemawiają za przyjęciem, że płatnik oraz ubezpieczona nie zamierzali współpracować ,a ich celem było stworzenie długookresowej ochrony ubezpieczeniowej ,a także spowodowanie przeniesienia wypłaty świadczeń ( zasiłku chorobowego , a w dalszej kolejności zasiłku macierzyńskiego ) naFundusz (...).
/decyzja k.46-50 akt ZUS/
W dniu 23 października 2015 r. pełnomocnikA. P.orazŁ. P.złożył odwołania od w/w decyzji wnosząc o jej zmianę i stwierdzenie ,żeA. P.od 1 marca 2015 r. podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu , ubezpieczeniom rentowym , ubezpieczeniu chorobowemu i ubezpieczeniu wypadkowemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W treści odwołania wskazano ,żeA. P.jest żoną płatnika , prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe , uczestniczy w procesie pracy związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą i tym samym spełniała ona warunki do objęcia jej ubezpieczeniami jako osoby współpracującej.
/odwołanie k.2-4 odwrót oraz odwołanie k.2-4 odwrót akt o sygn. VIII U 2958/15/
Odpowiadając na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie oraz przytoczył argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
/odpowiedź na odwołanie k.30 - 32 odwrót oraz odpowiedź na odwołanie k.6-8 odwrót akt o sygn. VIII U 2958/15/
Zarządzeniem z dnia 26 listopada 2015 r. Sąd połączył sprawę o sygnaturze akt VIII U 2958/15 ze sprawą o sygnaturze akt VIII U 2957/15 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zarządził ich prowadzenie pod sygnaturą VIII U 2957/15.
/zarządzenie k.9 akt o sygn. VIII U 2958/15/
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
A. P.orazŁ. P.pozostają w związku małżeńskim od dnia 16 czerwca 2012 r.
/okoliczność bezsporna/
Ł. P.prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą polegającą na internetowej oraz bezpośredniej sprzedaży hurtowejokularów i rękawiczek, artykułów plażowych, parasoli .Głównym miejscem prowadzenia działalności jest hala nr 6A 17 zlokalizowana wW.kołoW..
/okoliczność bezsporna/
W 2013 r. przychód z tytułu prowadzonej przezŁ. P.działalności wyniósł 141 397,82 zł
/informacja k.4 akt ZUS/
W 2014 r. przychód z tytułu prowadzonej przezŁ. P.działalności wyniósł 124 383,44 zł
/informacja k.10 akt ZUS/
W 2015 r. ( w okresie od stycznia do listopada) przychodyŁ. P.z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przedstawiały się następująco:
- styczeń - 3 800,63 zł
- luty – 8 559,41 zł
- marzec – 8 055,58 zł
- kwiecień – 14 552,32 zł
- maj – 19 282,85 zł
- czerwiec 12 955,79 zł
- lipiec 8 044,21 zł
- sierpień 3 358,52 zł
- wrzesień 7 818,20 zł
- październik – 26 080,98 zł
- listopad – 8 185,24 zł
/zestawienie k.29-35 akt ZUS/
W okresieod grudnia 2013 r. do lutego 2015 r.A. P.była zatrudniona przez płatnika składekA. B., prowadzącego działalność podfirmą (...), w pełnym wymiarze czasu pracy i wynagrodzeniem odpowiednio w 2013 r. w kwocie 1 600,00 zł , w 2014 r. w kwocie 1 680,00 zł oraz w 2015 r. w kwocie 1 750,00 zł miesięcznie. Od marca 2015 r. ww. płatnik zmniejszył wymiar czasu pracy wnioskodawczyni i odpowiednio wynagrodzenie na kwotę 1 312,50 zł.
/dokumentacja osobowaA. P.k.129 – 175/
A. B.jest ojcemA. P., a jego firma zajmuje się działalnością handlową.
/okoliczność bezsporna/
W ramach ww. stosunku pracyA. P.świadczyła pracę w pomieszczeniu mieszczącym się w hali nr 5 zlokalizowanej wW.kołoW.. W spornym okresie odwołująca świadczyła pracę codziennie ( oprócz niedziel , a wyjątkowo w soboty) w godzinach od 7 do 13 , po czym udawała się do lokalu męża i pomagała mu w prowadzonej przez niego działalności.
/zeznania świadkaA. B.min.00:05:05 – 00:20:28 protokołu rozprawy z dnia 13 lipca 2016 r. , płyta CD k.122/
A. P.zajmowała się współpracą przy działalności gospodarczej męża w godzinach popołudniowych , a sprowadzała się ona do obsługi klientów ( w tym do pomocy przy wyborze asortymentu) , wysyłania maili , drukowania paragonów , ustalania ceny czy też do pakowania towaru ( z uwagi na jego rodzaj paczki nie były ciężkie).A. P.zajmowała się także dostarczaniem towaru do klientów (zlokalizowanych nad morzem jak i w górach) za pomocą samochodu dostawczego markiM.. W sezonie obsługiwanych jest 30 klientów dziennie.
/zeznania świadków:,A. B.min.00:05:05 – 00:20:28 ,B. G.min.00:20:28 – 00:35:37,W. K.min.00:39:20 – 00:46:12 protokołu rozprawy z dnia 13 lipca 2016 r. , płyta CD k.122 ,M. P.min.00:01:12 – 00:20:19 protokołu rozprawy z dnia 26 września 2016 r. , płyta CD k.184 ,zeznaniaA. P.min.00:20:19 – 00:32:07 protokołu rozprawy z dnia 26 września 2016 r. , płyta CD k.184 w związku z jej informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:02:35 – 00:30:34 protokołu rozprawy z dnia 23 maja 2016 r. , płyta CD k.103 , zeznaniaŁ. P.min.00:32:07 – 00:41:53 protokołu rozprawy z dnia 26 września 2016 r. , płyta CD k.184 w związku z jego informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:35:17 – 00:57:33 protokołu rozprawy z dnia 23 maja 2016 r. , płyta CD k.103/
Popyt na sprzedaż okularów przeciwsłonecznych wzrasta wraz z nadejściem wiosny.
/zeznania świadkaM. P.min.00:01:12 – 00:20:19 protokołu rozprawy z dnia 26 września 2016 r. , płyta CD k.184 oraz zeznaniaŁ. P.min.00:32:07 – 00:41:53 protokołu rozprawy z dnia 26 września 2016 r. , płyta CD k.184 w związku z jego informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:35:17 – 00:57:33 protokołu rozprawy z dnia 23 maja 2016 r. , płyta CD k.103/
Wystawione przezfirmę (...)rachunki sygnowane są podpisemA. P..
/rachunek z dnia 11 marca 2015 r. k.179 , rachunek z dnia 24 marca 2015 r., rachunek z dnia 25 marca 2015 r. , rachunek z dnia 12 maja 2015 r. , rachunek z dnia 21 maja 2015 r., rachunek z dnia 27 maja 2015 r., rachunek z dnia 28 maja 2015 r. , rachunek z dnia 29 maja 2015 r. , rachunek z dnia 13 czerwca 2015 r., rachunek z dnia 19 czerwca 2015 r./
W dniu 20 maja 2015 r.Ł. P.zatrudniłW. K.na stanowisku sprzedawcy ( umowa o pracę na czas określony od 20 maja 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.). W treści umowy wskazano ,żeW. K.będzie świadczyć pracę w wymiarze pełnego etatu z wynagrodzeniem w wysokości 1 750,00 zł. Jako miejsce świadczenia pracy wskazanoW.– Hala 6A 17.
/umowa o pracę k.11 akt ZUS/
Ł. P.zameldowanyjest na pobyt stały w lokalu mieszczącym się przyulicy (...)wŁ., aA. P.w lokalu mieszczącym się przyulicy (...)wŁ.. Miejsca – zameldowania to domy rodziców stron.
/okoliczności bezsporne/
A. P.iŁ. P.prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
/zeznania świadków:A. B.min.00:05:05 – 00:20:28 ,W. K.min.00:39:20 – 00:46:12 protokołu rozprawy z dnia 13 lipca 2016 r. , płyta CD k.122 oraz zeznaniaA. P.min.00:20:19 – 00:32:07 protokołu rozprawy z dnia 26 września 2016 r. , płyta CD k.184 w związku z jej informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:02:35 – 00:30:34 protokołu rozprawy z dnia 23 maja 2016 r. , płyta CD k.103 , zeznaniaŁ. P.min.00:32:07 – 00:41:53 protokołu rozprawy z dnia 26 września 2016 r. , płyta CD k.184 w związku z jego informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:35:17 – 00:57:33 protokołu rozprawy z dnia 23 maja 2016 r. , płyta CD k.103/
A. P.iŁ. P.zamieszkują razemw domu , stanowiącym własność matkiA. P.przyulicy (...)wŁ..
/zeznania świadkaA. B.min.00:05:05 – 00:20:28 protokołu rozprawy z dnia 13 lipca 2016 r. , płyta CD k.122 oraz zeznaniaA. P.min.00:20:19 – 00:32:07 protokołu rozprawy z dnia 26 września 2016 r. , płyta CD k.184 w związku z jej informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:02:35 – 00:30:34 protokołu rozprawy z dnia 23 maja 2016 r. , płyta CD k.103 , zeznaniaŁ. P.min.00:32:07 – 00:41:53 protokołu rozprawy z dnia 26 września 2016 r. , płyta CD k.184 w związku z jego informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:35:17 – 00:57:33 protokołu rozprawy z dnia 23 maja 2016 r. , płyta CD k.103/
Małżonkowie nie posiadają wspólnego konta bankowego ,aA. P.nie posiada dostępu do konta firmowegoŁ. P.. Wnioskodawca przekazujeA. P.niezbędne kwoty pieniężne.
/zeznaniaA. P.min.00:20:19 – 00:32:07 protokołu rozprawy z dnia 26 września 2016 r. , płyta CD k.184 w związku z jej informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:02:35 – 00:30:34 protokołu rozprawy z dnia 23 maja 2016 r. , płyta CD k.103 , zeznaniaŁ. P.min.00:32:07 – 00:41:53 protokołu rozprawy z dnia 26 września 2016 r. , płyta CD k.184 w związku z jego informacyjnymi wyjaśnieniami min.00:35:17 – 00:57:33 protokołu rozprawy z dnia 23 maja 2016 r. , płyta CD k.103/
Płatnik składekŁ. P.zgłosiłA. P.do ubezpieczeń społecznych jako osobę współpracującą przy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej od dnia 1 marca 2015 r. , a podstawa wymiaru składek została określona w wysokości 3 500,00 zł.
/ustalenia w aktach ZUS/
Dokumentacja lekarska wskazuje ,że wnioskodawczyni w dniu 4 marca 2015r. była w 9 tygodniu ciąży.
/dokumentacja lekarska k.75/
Stan zagrożenia ciąży wystąpił u wnioskodawczyni od 26 tygodnia ciąży.
/zeznania świadkaA. K.min. 00:31:12 – 00:34:13 protokołu rozprawy z dnia 23 maja 2016 r. , płyta CD k.103/
A. P.stała się niezdolna do pracy od dnia 3 lipca 2015 r.
/okoliczność bezsporna/
Wnioskodawczyni urodziła dziecko w dniu 4 października 2015 r.
/okoliczność bezsporna/
Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o załączone do akt dokumenty w postaci m.in. faktur, dokumentacji medycznej wnioskodawczyni, akt rentowych, dokumentacji finansowej płatnika składek , a także w oparciu o zeznania świadków:A. K., lekarza ginekologa, prowadzącego ciążę wnioskodawczyni,A. B., pracodawcy wnioskodawczyni,B. G., klientaŁ.P., który ma firmę handlową wZ.i do któregoŁ. P.wraz z żoną przyjeżdżali w celach handlowych – przywożąc, w spornym okresie, towarŁ. P.,W. K., pracownikaŁ. P.,M. P., prowadzącego działalność gospodarczą, który współpracował z odwołującymi się – w spornym okresie , m.in. wymieniając zakupione u nich wcześniej, okulary .
Zgromadzonym dowodom, w tym zeznaniom świadków, Sąd dał wiarę, gdyż zeznania te są logiczne, konsekwentne, korespondują z pozostałym materiałem dowodowym , i stanowią wiarygodne źródło dowodowe, a dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd uznał, że jest on wystarczający , by wyjaśnić sporną okoliczność, a mianowicie, czyA. P.z dniem 1 marca 2015 r. podjęła współpracę z płatnikiem składekŁ. P..
W ocenie Sądu zeznania świadków oraz odwołujących się co do faktycznie wykonywanych przez wnioskodawczynię czynności w ramach współpracy są jasne, logiczne i wzajemnie niesprzeczne , a nadto znajdują potwierdzenie w dokumentacji w postaci rachunków wystawionych przez wnioskodawczynię.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołania stron zasługiwały na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie czy wnioskodawczynifaktycznie współpracowała z płatnikiem składekŁ. P.przy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Zgodnie z treściąart.6 ust.1 pkt 5 i art.12 ust.1ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.), obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, wypadkowym - podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi.
Ponadto jak stanowiart. 11 ust. 2dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10.
Zgodnie zart.8 ust.11ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r.(tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.) za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz zleceniobiorcami , uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia.
Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe wykazało ,że małżonkowie-stronypozostawali we wspólnym gospodarstwie domowymi postępowanie w dalszej części dotyczyło kwestii zakresu prac wnioskodawczyni na rzecz działalności gospodarczej płatnika i ewentualnie ich kwalifikacji w sensie techniczno-prawnym jako "współpracy w prowadzeniu działalności gospodarczej".
Wskazać należy ,że wyrażenie "współpracy w prowadzeniu działalności gospodarczej " nie zostało zdefiniowane ani w ustawie systemowej, ani wustawie z dnia 19 listopada 1999 r.- Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.), ani w aktualnie obowiązującejustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej(jednolity tekst: Dz.U. 2013 r. , poz. 672 z późn. zm.).
Cechami konstytutywnymi pojęcia "współpraca przy działalności gospodarczej", o której mowa wart. 8 ust. 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(jednolity tekst: Dz. U. z 2016 r. , poz. 963 z późn. zm.) są występujące łącznie: a) istotny ciężar gatunkowy działań współpracownika, które nie mogą mieć charakteru wtórnego, b) bezpośredni związek z przedmiotem działalności gospodarczej, c) stabilność i zorganizowanie oraz d) znaczący czas i częstotliwość podejmowanych robót.(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2009 r. II UK 134/08).
Oceniając pod kątem powyższych przesłanek zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy, Sąd Okręgowy uznał, że pozwala on na przyjęcie, iżA. P.współpracowała przy prowadzeniu działalności gospodarczej swojego męża. Podejmowane przez nią czynności w okresie od dnia 1 marca 2015 r. do czasu powstania u niej niezdolności do pracy tj. 3 lipca 2015 r. dotyczące pomocy w prowadzeniu działalności gospodarczej przezŁ. P.miały istotne znaczenie, były z nią bezpośrednio związane, a także miały charakter stały i systematyczny.
Co istotne , od momentu, gdy wnioskodawczyni rozpoczęła współpracę z płatnikiem nastąpił istotny wzrost wpływów z prowadzonej działalności , a było to niewątpliwie związane ze wzrostem popytu na asortyment oferowany przez firmę płatnika. Ponadto, w momencie podejmowania współpracy z żoną , płatnik nie zatrudniał pracownika ( zatrudnił go od 20 maja 2015 r.) i w sytuacji zwiększonej ilości obowiązków mógł on oczekiwać na stosowne wsparcie ze strony osoby mu najbliższej. Wnioskodawczyni niewątpliwie dysponowała umiejętnościami potrzebnymi płatnikowi , gdyż posiadała doświadczenie zawodowe w pracy w handlu ,a zważywszy na fakt ,iż zarówno współpracę przy działalności jak i stosunek pracy wykonywała niemal w tym samym miejscu nie występował u niej konflikt interesów.
Na marginesie Sąd pragnie zaznaczyć , że przedmiotem zaskarżonej decyzji była kwestia podlegania ubezpieczeniom społecznym i tym samym Sąd nie zajmował się kwestią określenia podstawy wymiaru składek.
Wobec powyższego Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzje i ustalił, żeA. P.podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od dnia 1 marca 2015 roku oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 1 marca 2015 roku jako osoba współpracująca zŁ. P., prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart.98 k.p.c.zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału wŁ.na rzeczA. P.iŁ. P.kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Od 1 stycznia 2016 roku obowiązuje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. ( Dz. U. z 2015 roku , poz.1800). Zgodnie z treścią §21 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego należy zatem ustalić na podstawie§ 12 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(tekst jednolity Dz.U. 2013 r. poz. 461 z późn. zm. ).

ZARZĄDZENIE
odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi ZUS, któremu udzielić zgody na wypożyczenie akt rentowych.