Sąd Apelacyjny w Poznaniu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 2121/15
Data wyroku: 2016-07-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Goss-Kokot, Iwona Niewiadowska-Patzer, Marta Sawińska
Słowa kluczowe: Zwrot Nienależnie Pobranych Świadczeń Z Ubezpieczenia
Podstawa prawna: art. 22 ust 1 ustawy z 10.12.1990r. o ubezp. społ. rolników, art. 138 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. aktIII AUa 2121/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 lipca 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Marta Sawińska
Sędziowie:  SSA Dorota Goss-Kokot
SSA Iwona Niewiadowska-Patzer (spr.)
Protokolant:  st. sekr. sądowy Karolina Majchrzak
po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. w Poznaniu
sprawyK. B.
przeciwkoPrezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia SpołecznegoP.Terenowa wP.
o zwrot świadczenia
na skutek apelacji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia SpołecznegoP.Terenowa wP.
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 11 czerwca 2015 r.  sygn. akt VIII U 10333/14
uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję i sprawę przekazuje pozwanemu organowi rentowemu do ponownego rozpoznania.

SSA Iwona Niewiadowska-Patzer

SSA Marta Sawińska

SSA Dorota Goss-Kokot

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 9 października 2014 r. znak(...), Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ustalił względemK. B.nadpłatę renty rolniczej w okresach: 01.08.2001 r. – 31.12.2002 r. i 01.07.2005 r. – 30.04.2009 r. z powodu pobierania renty rolniczej okresowej i podleganiu innemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia. W ocenie organu rentowegoK. B.pobierała w powyższych okresach świadczenie nienależne w łącznej kwocie 43.562,33 zł. Jednocześnie wezwanoK. B.do zwrotu kwoty 26.035,32 zł za okres od dnia 1 maja 2006 r. do dnia 30 kwietnia 2009 r. w terminie 30 dni, przy czym odstąpiono od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 17.527,01 zł.
Decyzją z dnia 9 października 2014 r. znak(...), Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ustalił względemK. B.nadpłatę zapomogi pieniężnej z powodu braku uprawnień na podstawieart. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 2005 r. o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów, osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.Uzasadniając wskazano, że nie przysługiwałaK. B.renta rolnicza w miesiącu marcu 2007 r., stąd też pobrała ona świadczenie nienależne w kwocie 310 zł. Jednocześnie zobowiązanoK. B.do zwrotu w/w kwoty w terminie 30 dni.
K. B.złożyła odwołanie od powyższych decyzji wnosząc o ich zmianę w całości poprzez stwierdzenie braku obowiązku zwrotu świadczenia, ewentualnie z ostrożności procesowej o korektę świadczenia do zwrotu.
Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015r. Sąd Okręgowy w Poznaniu zmienił zaskarżone decyzje i stwierdził, że odwołującaK. B.nie ma obowiązku zwrotu kwoty 26035,32 zł za okres od dnia 1 maja 2006 roku do dnia 30 kwietnia 2009 roku pobranej tytułem renty rolniczej okresowej oraz nie ma obowiązku zwrotu kwoty 310 zł pobranej tytułem zapomogi pieniężnej.
Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
OdwołującaK. B.urodziła się (...)Od dnia 1 stycznia 1986r. podlegała z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,48 ha.
Decyzją z dnia 12 października 1993 r.K. B.została przyznana renta inwalidzka rolnicza na okres od dnia 1 czerwca 1993 r. do dnia 16 września 1993 r. tj. na okres 3 miesięcy poprzedzających miesiąc zgłoszenia wniosku. Kolejnymi decyzjami pozwany przyznawał odwołującej okresowo prawo do dalszej renty rolniczej – ostatnio do dnia 30 kwietnia 2009 r. Decyzją z dnia 6 maja 2009 r. KRUS przyznał odwołującej na stałe prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. W treści każdej z decyzji pozwanego przyznającej prawo do renty rolniczej okresowej zawarto pouczenie o prawach i obowiązkach wynikających z faktu przyznania i pobierania świadczenia rentowego, w tym i co do tego, że utraci on prawo do pobierania tej renty w sytuacji objęcia innym, niż rolnicze, ubezpieczeniem społecznym (pkt 5) oraz co do obowiązku zawiadomienia organu rentowego o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (pkt 6 ppkt 2).
OdwołującaK. B.była zatrudniona współce PRODUKCJA – HANDEL – USŁUGI (...)sp. z o.o. wB.na podstawie umowy o pracę w okresach:
1) 02.07.2001 r. – 31.12.2002 r., w dzialeGospodarstwo (...)w wymiarze ¾ etatu,
2) 01.06.2005 r. – 31.05.2008 r. – w dzialeGospodarstwo (...)w wymiarze ¾ etatu,
3) 01.06.2008 r. – 04.07.2011 r. – w dzialeGospodarstwo (...)w wymiarze 1/1 etatu.
OdwołującejK. B.nikt nie wyjaśnił tego, jakie są konsekwencje zatrudnienia jej na umowę o pracę. Odwołująca dowiadywała się jednak w w/w zakładzie pracy czy może pracować mając przyznane prawo do renty rolniczej okresowej z tytułu niezdolności do pracy. Księgowy zadzwonił do KRUS i zapytał czy taka osoba jak odwołująca, może pracować i nie utraci z tego powodu prawa do renty rolniczej, uzyskując informację, że nie ma przeszkód w podjęciu przez takiego rencistę zatrudnienia.
W odpowiedzi na zapytanie pozwanego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat wZ.– Wydział(...)i(...)poinformował, żeK. B.była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę w okresach: 02.07.2001 r. – 31.12.2002 r. oraz 01.06.2005 r. do 04.07.2011 r. W powyższych okresach odwołująca podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym.
Pozwany nie wydawał decyzji o wyłączeniu odwołującej z podlegania ubezpieczeniu w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Renta rolnicza pobrana z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w okresach 01.08.2001 r. – 31.12.2002 r. i 01.07.2005 r. – 30.04.2009 r. wyniosła kwotę 43.562,33 zł, z tego świadczenie pobrane w okresie od dnia 1 maja 2006 r. do dnia 30 kwietnia 2009 r. wyniosło kwotę 26.035,32 zł. Zapomoga pieniężna wypłacona z rentą w miesiącu marcu 2007r. wynosiła natomiast 310 zł.
Zaskarżoną decyzją organ rentowy zobowiązał odwołującą do zwrotu kwoty 26.035,32 zł jako nienależnie pobranej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy z uwagi na podjęcie zatrudnienia i podleganie z tego tytułu ubezpieczeniom społecznym w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Nadto drugą zaskarżoną decyzją organ rentowy zobowiązał odwołującą do zwrotu kwoty 310 zł jako nienależnie pobranej w marcu 2007 r. zapomogi pieniężnej z uwagi na brak prawa do renty rolniczej w tym okresie.
W oparciu o wyżej ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy wskazał, że spór w niniejszej sprawie dotyczył tego, czy zasadnie pozwany zobowiązał odwołującą do zwrotu jako świadczenia nienależnego renty rolniczej, z uwagi na równoczesne podleganie ubezpieczeniom społecznym w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Nadto sporne było, czy zasadnie pozwany zobowiązał odwołującą do zwrotu pobranego świadczenia – zapomogi pieniężnej wypłaconej wraz z rentą w marcu 2007 r. z uwagi na brak prawa do renty rolniczej w tym okresie.
Poza sporem było to, iż odwołująca pobierała w w/w okresach rentę rolniczą okresową z tytułu niezdolności do pracy oraz zapomogę pieniężną w marcu 2007 r., jak również to, że była zatrudniona w tych okresach w oparciu o umowę o pracę oraz, że nie zawiadomiła pozwanego o fakcie podlegania ubezpieczeniom z tytułu zawartej z w/w zakładem pracy umowy o pracę,
Sąd Okręgowy powoływał następnieart. 22 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy była przyznawana jako renta stała, jeżeli całkowita niezdolność ubezpieczonego do pracy w gospodarstwie rolnym była trwała i nie orzeczono celowości przekwalifikowania zawodowego. W pozostałych przypadkach renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługiwała jako renta okresowa przez okres wskazany w decyzji Prezesa Kasy lub do czasu objęcia rencisty innym ubezpieczeniem społecznym. Treść tego przepisu została zmieniona z dniem 1 stycznia 2013 r. i to w ten sposób, że nie ma nim już zapisu o tym, że świadczenie przysługuje do czasu objęcia rencisty innym ubezpieczeniem społecznym.
Świadczenie w postaci zapomogi pieniężnej wypłaconej odwołującej w marcu 2007r., na podstawieart. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2005 r. o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., jako świadczenie uzależnione od posiadania prawa do renty rolniczej, podlega takim samym rygorom, jak renta rolnicza, a zatem ma do niego zastosowanie norma wyrażona w cytowanymart. 22 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówo przysługiwania prawa do niego do czasu objęcia innym ubezpieczeniem społecznym. Przy czym zgodnie z art. 22 ustawy, w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisyustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zdaniem Sądu Okręgowego treść przepisuart. 22 cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników– w brzmieniu obowiązującym w latach spornych 2006 – 2009 jest jednoznaczna: Nie można podlegając innemu ubezpieczeniu społecznemu, czyli np. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, pobierać renty rolniczej okresowej z tytułu niezdolności do pracy. Nadto wysokość dochodów osiąganych z tytułu tego innego ubezpieczenia społecznego nie miała żadnego wpływu na kwestię wypłaty świadczenia rentowego. Istotne było bowiem w tym zakresie jedynie objęcie przez osobę pobierającą okresową rentę rolniczą innym ubezpieczeniem społecznym - innym niż ubezpieczenie społeczne rolników - co oznaczało, że brak było z tą chwilą podstaw do dalszej wypłaty tej renty na rzecz świadczeniobiorcy.
Sąd Okręgowy powoływał następnie treśćart. 6 ust. 1 i art. 13 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując, żeK. B.realizując w latach 2006 – 2011 umowę o pracę zawartą zespółką PRODUKCJA – HANDEL – USŁUGI (...)sp. z o.o. wB.była objęta innym ubezpieczeniem społecznym, tj. ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym, wypadkowym, chorobowym, zdrowotnym w ramach składek uiszczanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W konsekwencji wypłacana jej okresowa renta rolnicza była świadczeniem wypłacanym nienależnie.
Przesłankami do uznania wypłacanej odwołującej renty rolniczej w latach 2006 – 2009 za świadczenie nienależne było, zgodnie z przepisami zawartymi wart. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. zart. 52 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, prawidłowe pouczenie o tym, że w razie objęcia innym - niż rolnicze - ubezpieczeniem społecznym brak będzie z tą chwilą podstaw do dalszej wypłaty renty rolniczej okresowej. Organ rentowy winien był również stosownie do cytowanych wyżej przepisów pouczyć również o obowiązku zawiadomienia go w razie takiego objęcia innym - niż rolnicze - ubezpieczeniem społecznym. Konsekwencją braku pouczenia jest niemożność nałożenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Sąd Okręgowy uznał, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z brakiem prawidłowego pouczenia. Pouczenia zawarte w decyzjach organu rentowego przyznających odwołującej świadczenie zawierały stwierdzenie, że prawo do okresowej renty rolniczej przysługuje do czasu objęcia rencisty innym ubezpieczeniem społecznym. W ocenie Sądu Okręgowego sformułowanie „objęcie innym ubezpieczeniem społecznym” nie jest zrozumiałe dla zwykłego świadczeniobiorcy, nie posiadającego wiedzy z zakresu ubezpieczeń społecznych i nie znającego nomenklatury charakterystycznej dla prawa ubezpieczeń społecznych. Świadczeniobiorca taki ma prawo być nieświadomym tego, że podjęcie pracy na podstawie umowy o pracę rodzi skutek w postaci objęcia innym niż rolnicze ubezpieczeniem społecznym. Takie pouczenie nie odpowiada standardom (jasne, zrozumiałe, wyczerpujące), jakie powinno spełniać pouczenie zawarte w decyzjach organu rentowego, z których wywodzi on skutek w postaci obowiązku zwrotu świadczenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uznał, że wprawdzie odwołująca w okresie spornym pobrała nienależne świadczenie, jednakże nie była prawidłowo pouczona o okolicznościach skutkujących utratą prawa do okresowej renty rolniczej.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji wyroku.
Apelację od powyższego wyroku złożył organ rentowy,zarzucając naruszenie przepisów:art. 22 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników(w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2012r.),art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20.05.2005r. o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007r.oraz art. 138 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a także zarzucając sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W uzasadnieniu organ rentowy argumentował, że ustalenia Sądu dotyczące braku prawidłowego pouczenia odwołującej o okolicznościach powodujących utratę prawa do okresowej renty rolniczej i zapomogi – są sprzeczne ze zgromadzonymi w aktach sprawy dokumentami, bowiem w decyzjach, które otrzymywała odwołująca były zawarte stosowne pouczenia i nie można uznać, że były to pouczenia mające charakter abstrakcyjny.
Wskazując na powyższe organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W odpowiedzi na apelację organu rentowego odwołującawniosła o jej oddalenie i zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji oraz przekazaniem sprawy do rozpoznania organowi rentowemu zgodnie zart. 47714ak.p.c.z uwagi na fakt, że organ rentowy nie dokonał pełnych ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Kwestią sporną - jak wynika z treści zaskarżonych decyzji ZUS i odwołaniaK. B.- było ustalenie, czy odwołująca jest zobowiązana do zwrotu jako świadczenia nienależnego renty rolniczej, z uwagi na równoczesne podleganie ubezpieczeniom społecznym w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych z tytułu zatrudnienia. Okres, za jaki odwołująca została zobowiązana do zwrotu nienależnego świadczenia rentowego obejmował okres od dnia 1 maja 2006 r. do dnia 30 kwietnia 2009 r. Nadto sporne było, czy zasadnie pozwany zobowiązał odwołującą do zwrotu pobranego świadczenia – zapomogi pieniężnej wypłaconej wraz z rentą w marcu 2007 r. z uwagi na brak prawa do renty rolniczej w tym okresie.
W pierwszej kolejności należało zatem ustalić czy świadczenie w postaci renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy (a w konsekwencji także zapomogi pieniężnej) zostało przez odwołującą pobrane nienależnie – w rozumieniu art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. zart. 52 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikóworazart. 22 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówiart. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 2005 r. o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.(Dz.U. z 2005r., nr 102, poz. 852), a jeśli tak, to za jaki okres.
Przypomnieć należy, że stosownie do art. 138 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - za nienależnie pobrane świadczenia uważa się: świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania (1); świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia (2).
Istotne jest także, że nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczeniazawiadomiłaorgan rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach - za okres dłuższy niż 3 lata, o czym stanowi art. 138 ust. 4 cyt. ustawy.
Organ rentowy w zaskarżonej decyzji ustalił względemK. B.nadpłatę renty rolniczej w okresach: od 1 sierpnia 2001 r. do 31 grudnia 2002 r. i od 1 lipca 2005 r. do 30 kwietnia 2009 r. oraz zobowiązał odwołującą do zwrotu kwoty 26.035,32 zł za okres od dnia 1 maja 2006 r. do dnia 30 kwietnia 2009 r. z powodu pobierania renty rolniczej okresowej i podlegania innemu ubezpieczeniu z tytułu zatrudnienia. Jednocześnie KRUS ustalił względemK. B.nadpłatę zapomogi pieniężnej. Bezsporne było bowiem, żeK. B.była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę w okresach: 02.07.2001 r. – 31.12.2002 r. oraz 01.06.2005 r. do 04.07.2011 r. i w tych okresach podlegała ubezpieczeniu społecznym w ZUS.
Sąd Okręgowy podzielając ustalenia organu rentowego uznał, że odwołująca pobrała nienależne świadczenie w okresie od 1 maja 2006 r. do 30 kwietnia 2009 r., bowiem realizując w latach 2006 – 2011 umowę o pracę zawartą zespółką PRODUKCJA – HANDEL – USŁUGI (...)sp. z o.o. wB.była objęta ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym, wypadkowym, chorobowym i zdrowotnym w ZUS. W konsekwencji wypłacana jej okresowa renta rolnicza była świadczeniem wypłacanym nienależnie. Jednocześnie - odmiennie aniżeli organ rentowy - Sąd Okręgowy uznał, że odwołująca nie była prawidłowo pouczona o okolicznościach skutkujących utratą prawa do okresowej renty rolniczej, a tym samym nie ma obowiązku zwrotu pobranej renty rolniczej w kwocie 26.035,32 zł za okres od dnia 1 maja 2006r. do dnia 30 kwietnia 2009r.
W przedmiotowej sprawie zabrakło jednakże ustaleń w zakresie uzasadnienia okresu, za jaki odwołująca pobrała nienależne świadczenia – w szczególności organ rentowy nie wykazał, dlaczego odwołująca została zobowiązana do zwrotu pobranej renty rolniczej do 30 kwietnia 2009r., skoro w aktach rentowych znajdują się kolejne decyzje wskazujące na dalsze przyznanie odwołującej prawa do renty rolniczej po tej dacie – aż do 1.10.2014r. kiedy prawo do renty rolniczej zostało wstrzymane z uwagi na nabycie prawa do emerytury w ZUS, w sytuacji, gdy odwołująca była zatrudniona w(...) sp. z o. o.wB.na podstawie umowy o pracę do 3.07.2011r.Okoliczności tej pełnomocnik organu rentowego nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny także na rozprawie apelacyjnej, wskazując jedynie, że data 30 kwietnia 2009r. wynikająca z decyzji KRUS jest związana z faktyczną wypłatą renty rolniczej do tego dnia, aczkolwiek wyjaśnienie takie w ocenie Sądu Apelacyjnego budzi wątpliwości w świetle dokumentów zawartych w aktach rentowych, jak choćby wnioskuK. B.z 10 marca 2011r. o przekazywanie świadczeń rentowych z KRUS na podany numer konta bankowego. Okoliczność ta winna zatem zostać jednoznacznie wyjaśniona przez organ rentowy – co do daty końcowej okresu, za jaki odwołująca pobrała rentę rolniczą jako świadczenie nienależne.
Dopiero ustalenie, że świadczenie rentowe zostało przez odwołującą pobrane nienależnie i za jaki okres, umożliwia ocenę, czy zaistniały okoliczności o których mowa w art. 138 ust. 4 ww. ustawy, tj. czy odwołująca zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących wstrzymanie wypłaty świadczenia. W takim bowiem wypadku organ rentowy nie może żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy. W tym zakresie ocenie podlega treść dokumentów i wniosków składanych przez odwołującą w KRUS w okresie, kiedy pobierała rentę rolniczą.
Sąd Apelacyjny nie podzielił natomiast ustalenia Sądu Okręgowego, że odwołująca nie była prawidłowo pouczona o braku prawa do pobierania świadczeń w rozumieniu art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy emerytalnej. Zdaniem Sądu Odwoławczego rację ma apelujący organ rentowy, że odwołująca była prawidłowo pouczona o konieczności zawiadomienia organu rentowego o podjęciu zatrudnia, a konsekwencji o okolicznościach skutkujących utratą prawa do okresowej renty rolniczej. W decyzjach KRUS, które otrzymała odwołująca dotyczących przyznanej renty rolniczej (m.in. decyzje zawarte w aktach rentowych na k. 143, 161, 196, 230, 257) w pkt 5 pouczenia była zawarta informacja, że osoba uprawniona do renty inwalidzkiej okresowej traci prawo do tego świadczenia z chwilą objęcia jej innym ubezpieczeniem społecznym, aw pkt 6 zawarto informację, że w celu ustalenia, czy nie zachodzą okoliczności powodujące zawieszenie lub zmniejszenie wysokości renty rolniczej, świadczeniobiorca został zobowiązany w ciągu 14 dni do zawiadomienia organu wypłacającego świadczenie m.in. o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zawodowej albo pozarolniczej działalności gospodarczej, jak też pełnieniu służby. Takie pouczenie należy uznać za prawidłowe, bowiem było to pouczenie wyczerpujące i konkretne, a odwołująca została pouczona o konieczności zawiadomienia organu rentowego o podjęciu zatrudnienia, celem ustalenia przez KRUS, czy zachodzą przesłanki powodujące zmniejszenie lub wstrzymanie prawa do świadczenia rentowego. W konsekwencji Sąd Apelacyjny uznał, że wymóg prawidłowego pouczenia w rozumieniu art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy emerytalnej został przez organ rentowy spełniony.
Podkreślić również należy, że w orzecznictwie od lat ugruntowany jest pogląd (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 2011 r., III Uz 17/11 i orzeczenia tam przywołane), że sąd nie działa w zastępstwie organu rentowego i choć samodzielnie oraz we własnym zakresie rozstrzyga wszelkie kwestie objęte treścią zaskarżonej decyzji, to jego rozstrzygnięcie odnosi się do tejże decyzji (art. 477 § 2, art. 47714§ 2 i art. 47714ak.p.c.). Dokonywanie ustaleń w przedstawionym powyżej zakresie i ich oceny prawnej dopiero przed sądem drugiej instancji wykraczałoby poza granice zakreślone zaskarżoną decyzją, a strony pozbawiałoby prawa sądowej kontroli zapadłego orzeczenia.
Z powyższych względów, przyjmując, że kwestionowana decyzja nie uwzględnia opisanych wyżej istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 47714ak.p.c.uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go decyzje i sprawę przekazał do rozpoznania organowi rentowemu do ponownego rozpoznania.

SSA Iwona Niewiadowska-Patzer

SSA Marta Sawińska

SSA Dorota Goss-Kokot