Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 20/16
Data wyroku: 2016-02-10 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Izabela Matusiak, Elżbieta Zalewska-Statuch, Iwona Podwójniak
Słowa kluczowe: Depozyt Sądowy
Podstawa prawna: art.693^11^kc,art.693^12^kc-a contrario, art.808 kpc, art. 514§2kpc

Sygn. akt I Ca 20/16

POSTANOWIENIE
Dnia 10 lutego 2016 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSO Iwona Podwójniak
Sędziowie SO Elżbieta Zalewska-Statuch
SR del. Izabela Matusiak
Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 roku w Sieradzu
na rozprawie sprawy
z wnioskuB. S.iE. S.
z udziałemBanku (...) SAwW.
o zwrot depozytu sądowego
na skutek apelacji wnioskodawcyB. S.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Wieluniu VIII Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą wP.
z dnia 11 września 2015 roku, sygnatura akt VIII Ns 605/15
postanawia:
oddalić apelację.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 września 2015 roku Sąd Rejonowy w Wieluniu, w sprawie z wnioskuB. S.iE. S.o wydanie depozytu sądowego, oddalił wniosek.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sprawie XI Co 13/06 Sądu Rejonowego w Wieluniu ówczesnego XI Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą wP.toczyło się postępowanie w przedmiocie nadzoru nad egzekucją z nieruchomości dłużników małżonkówS.. Sąd dokonał podziału sumy uzyskanej z egzekucji w ten sposób, że wierzycielowi hipotecznemuBankowi (...) SAwW.przyznał kwotę 401 251,09 zł, zarządzając jednocześnie złożenie jej do depozytu sądowego.
Dalej Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie do złożenia do depozytu sądowego doszło w toku postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisów wyłącznie o charakterze procesowym, które przewidują taką możliwość, gdy kwoty pieniężne lub inne rzeczy uzyskane w postępowaniu egzekucyjnym nie podlegają z różnych przyczyn niezwłocznemu wydaniu. Do takich stanów faktycznych przepisyart. 692-693 kpcnie mają zastosowania.
Mimo, że w sprawie XI Co 13/06 Sąd nie wskazał – a co powinien uczynić – przyczyny uzasadniającej wstrzymanie wypłaty wierzycielowi kwoty jak wyżej, to z akt sprawy zdaje się wynikać, że przyczyną był brak wiedzy sądu o aktualnym statusie prawnym wierzyciela, któremu należałoby wydać sumę przypadającą z podziału.
Następnie Sąd wskazał, że w sprawie ma miejsce sytuacja opisana w przepisieart. 808 kpc, zgodnie z którym, jeżeli złożona w postępowaniu egzekucyjnym kwota pieniężna nie podlega natychmiastowemu wydaniu, powinna być złożona na rachunek depozytowy sądu.
Skoro tak, to dłużnik w jakichkolwiek okolicznościach nie będzie legitymowany do żądania zwrotu kwoty zdeponowanej w postępowaniu egzekucyjnym.
Właściwym trybem likwidacji depozytu jestustawa z dnia 18 października 2006 roku o likwidacji niepodjętych depozytów.
Następnie sąd – odnosząc się do wytycznych sądu okręgowego, który uchylił wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu wniosku w niniejszej sprawie i przekazał wniosek dłużników do ponownego rozpoznania – wskazał, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez sąd drugiej instancji wiążą co do zasady, przy ponownym rozpoznaniu, sąd, któremu sprawa została przekazana niemniej – zważywszy podjęte rozstrzygnięcie w oparciu o przepisart. 514 § 2 kpci odpowiednie stosowanie przepisów o procesie do postępowania nieprocesowego – zbędna była potrzeba podjęcia działań zmierzających do uzupełnienia braku zdolności sądowej wierzyciela.
Z uwagi na oczywisty brak uprawnienia wnioskodawców wynikający z samego wniosku, na podstawieart. 514 § 2 kpcwniosek podlegał oddaleniu.
Apelację złożyli wnioskodawcy.
Zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.art. 386 § 6 kpcpoprzez jego niezastosowanie polegające na niewykonaniu wskazania Sądu Okręgowego i nie wyjaśnieniu kwestii prawnego następcy wierzyciela oraz braku zbadania charakteru depozytu, w konsekwencji nie rozpoznanie istoty sprawy, a ponadto naruszenie przepisuart. 69312kpcoraz 69315kpcpoprzez ich niezastosowanie a w konsekwencji uznanie, że dłużnik w jakichkolwiek okolicznościach nie będzie legitymowany do żądania zwrotu kwoty zdeponowanej w postępowaniu egzekucyjnym, podczas gdy przywołane przepisy umożliwiają wydanie dłużnikowi sumy depozytu po uzyskaniu zgody uprawnionej osoby.
Podnosząc powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od uczestnika na rzecz dłużników kosztów postępowania apelacyjnego.
Apelacja wnioskodawczyni została prawomocnie odrzucona – jako spóźniona.
Sąd Okręgowy zważył:
Apelacja wnioskodawcy nie ma podstaw.
Sąd Rejonowy podjął trafne rozstrzygnięcie.
Ocena zarzutu odnoszącego się do naruszenia przepisuart. 386 § 6 kpcpoprzez jego niezastosowanie musi zostać dokonana przez pryzmat charakteru depozytu, w którym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wskazał na to również wprost sąd okręgowy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia z dnia 22 czerwca 2015 roku. Mianowicie, w pierwszym rzędzie kierunek rozstrzygnięcia, w tym przede wszystkim w zakresie odnoszącym się do ocen istnienia uprawnienia wnioskodawców, wyznacza kwestia o jaki rodzaj depozytu chodzi w niniejszej sprawie i czy w ogóle możliwe jest prowadzenie postępowania w zakresie wyznaczonym wnioskiem. W przypadku negatywnej odpowiedzi, w sposób oczywisty muszą zostać uwzględnione okoliczności, które nie były przedmiotem zarzutu zażalenia wnioskodawców na postanowienie o odrzuceniu wniosku i tym samym rozważań sądu drugiej instancji, w tym istnienie podstaw dla zastosowania przepisuart. 514 § 2 kpc.
Nie jest tak jak twierdzi zaskarżenie, że sąd rejonowy nie zbadał charakteru depozytu. Przeciwnie, zbadał i trafnie przyjął, że przedmiotowy depozyt nie został złożony jako przedmiot świadczenia w celu zwolnienia się z wykonania zobowiązania, ale wskutek potrzeby i dla celów postępowania egzekucyjnego, które toczyło się przeciwko dłużnikom z nieruchomości. Pieniądze, o zwrot których wystąpili dłużnicy w niniejszej sprawie, to pieniądze przyznane w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji wierzycielowi, a złożone do depozytu nie przez dłużników, ale na skutek określonej potrzeby zaszłej w postępowaniu egzekucyjnym, tj. z uwagi na niemożność wypłacenia ich w tamtym czasie uprawnionemu. Prawidłowo sąd pierwszej instancji zakwalifikował sytuację prawną przedmiotowego depozytu jako określoną w przepisieart. 808 § 1 kpc. Pieniądze te to kwota, która nie podlegała natychmiastowemu wydaniu uprawnionemu wierzycielowi i z tego powodu została złożona na rachunek depozytowy w trybie przepisów o charakterze wyłącznie procesowym, a nie pieniądze, które zostały złożone do depozytu w trybie materialno prawnym, ze skutkiem polegającym na zwolnieniu się dłużnika ze zobowiązania.
Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia przepisówart. 692 i 693-69317kpc. Podzielić należy całkowicie stanowisko sądu pierwszej instancji, że do stanu faktycznego jak w niniejszej sprawie nie mają zastosowanie przepisyart. 692 i 693-69317kpc. Takie stanowisko zostało wyrażone w powołanej również przez sąd pierwszej instancji w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 1986 roku w sprawie III CZP 62/86 (OSNC1987/10/146). Uchwała ta została podjęta pod rządem poprzedniego stanu prawnego, tj. przepisówart. 692 i 693orazrozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 1965 roku o zasadach i trybie postępowania w sprawach o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego(dz. U, Nr 42, poz.261), niemniej zachowuje całkowicie aktualność także w obecnie obowiązującym stanie prawnym – treść regulacji jest bowiem taka sama, całkowicie tożsama (przepisy rozporządzenia jak wyżej zostały w dosłownym brzmieniu wprowadzone doKodeksu postępowania cywilnego–art. 6931– 69317).
Nie może podlegać żadnej kwestii – wskazuje na to wprost wniosek – że wnioskodawcy złożyli wniosek o zwrot depozytu sądowego na podstawieart. 69311kpc, ściśle – na podstawieart. 69312kpc, powołując się na to, że ponieważ wierzyciel dotychczas nie zażądał wydania przedmiotu świadczenia, to dłużnicy, jako osoby uprawnione, mają prawo do żądania zwrotu depozytu. Z uwagi na to, że depozyt został złożony na skutek orzeczenia sądu – zarządzenie w sprawie XI Co 13/06 z dnia 21 kwietnia 2008 roku – dłużnicy wnioskowali o wydanie zgody na zwrot im depozytu.
W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie mają w ogóle uprawnienia do żądania zwrotu depozytu sądowego w trybie wskazanym w ich wniosku. Ten tryb w ogóle nie ma zastosowania do stanu faktycznego w niniejszej sprawie, tj. do depozytu powstałego w postępowaniu egzekucyjnym na skutek zarządzenia sądu.
Rzecz w tym, że uprawnienie jak w przepisieart. 69311kpcprzysługuje dłużnikowi, który złożył przedmiot do depozytu sądowego. Może on zadysponować tym depozytem, tj. żądać zwrotu, dopóki wierzyciel nie zażądał wydania depozytu. Skoro to w wyniku jego decyzji powstał depozyt, to do momentu aż wierzyciel nie zażądał wydania depozytu, dłużnik może „wycofać” swoją decyzję o złożeniu do depozytu.
Jednakże zważywszy, że depozyt powstały w niniejszej sprawy nie został złożony przez dłużników, to w ogóle nie mają oni uprawnienia do żądania zwrotu depozytu w trybie jak we wniosku., tj. w trybie odnoszącym się do instytucji prawa materialnego. Trafnie sąd pierwszej instancji uznał więc w niniejszej sprawie oczywisty brak uprawnienia dłużników do żądania zwrotu depozytu jak wniosku, tj. na podstawieart. 69311kpcw zw. zart. 69312kpc.
Z tych względów w braku podstaw dla zarzutów, apelacja jako nieuzasadniona podlega oddaleniu, o czym orzeczono na podstawieart. 13 § 2 kpcw zw. zart. 385 kpc..