Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 8/16
Data wyroku: 2016-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: w SO Arkadiusz Lisiecki, Paweł Hochman, Dorota Krawczyk
Słowa kluczowe: Uwłaszczenie
Podstawa prawna: art. 63 ustawy z dnia 19.10.1991 o gospodarowaniu nieruchomosciami Skarbu Państwa i zmianie niektórych ustaw

Sygn. akt II Ca 8/16

POSTANOWIENIE
Dnia 21 marca 2016 roku
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSA w SO Arkadiusz Lisiecki (spr.)

Sędziowie:

SSO Paweł Hochman
SSO Dorota Krawczyk

Protokolant:

Paulina Neyman

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2016 roku
sprawy z wnioskuJ. P.
z udziałemB. G.,B. K. (1),B. K. (2),A. P.,B. P.,D. P.,G. P.,H. P.,J. P.,K. P. (1),S. P.,Z. P.,H. S.,A. S.,S. T.,A.W.
o uwłaszczenie
na skutek apelacji uczestniczek:B. K. (2),A.W.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb.
z dnia 25 września 2015 roku, sygn. akt I Ns 68/15
postanawia:

1
zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie pierwszym w ten sposób, że wniosek oddalić;

2
ustalić, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania odwoławczego związane ze swoim udziałem w sprawie.

SSA w SO Arkadiusz Lisiecki
SSO Paweł Hochman SSO Dorota Krawczyk
Sygn. akt II Ca 8/16

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim, cytuję „ 1. stwierdził, że małżonkowieK. P. (2)- synK.iJ.orazS. P.z domuJ.córkaW.iL., na podstawieart. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych(Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) nabyli z dniem 4 listopada 1971 r. na zasadach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej udział wynoszący 1/3 prawa własność nieruchomości rolnej położonej w województwie(...), powiecie(...), w gminieG., obręb(...)W., składającej się z działek gruntu oznaczonych w ewidencji:

a
nr(...)o powierzchni 0,45 ha;

b
nr(...)o powierzchni 0,05 ha;

c
nr(...)o powierzchni 0,18 ha;

d
nr(...)o powierzchni 0,09 ha;

e
nr(...)o powierzchni 0,50 ha;

f
nr(...)o powierzchni 0,34 ha;

g
nr(...)o powierzchni 0,50 ha;

h
nr(...)o powierzchni 0,07 ha;

dla których nie jest prowadzona księga wieczysta, opisane na wypisie z dnia 14 października 2014r. i wyrysie z ewidencji gruntów z dnia 12 listopada 2014r., stanowiących integralną część niniejszego rozstrzygnięcia;

2
oddalił wniosek co dodziałki nr (...);

3
ustalił, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie” – koniec cytatu.

Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego:
Działki objęte wnioskiem położone są w obrębie(...)W., w gminieG., w powiecie(...), w województwie(...).
Dla działek objętych wnioskiem nie jest prowadzona księga wieczysta.
Prawomocną decyzją z dnia 30 lipca 1975 - aktem własności ziemi, na podstawie ustawy z dnia 26 października 197lr. o uregulowaniu własności hospodarstw rolnych (Dz. U. z 197l r., nr 27, poz. 250) stwierdzono nabycie prawa własności do objętych przedmiotowym wnioskiem działek w udziale 2/3 na rzecz rodziców wnioskodawcy, tj.K. P. (2)iS. P.z dniem 4 listopada 1971 r.
Spadek poK. P. (2)iS. P., na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 sierpnia 2014r., w sprawie I Ns 878/14, na podstawie ustawy nabyli poK. P. (2)żonaS. P.oraz synJ. P., synT. P.i córkaH. S.z domuP.w 1/4 części spadku każdy z nich; natomiast poS. P.nabył w całości synJ. P..K. P. (2)zmarł w dniu(...), zaśS. P.w dniu(...)K.iS. P.byli małżeństwem od dnia(...)
Spadek poT. P.zmarłym w dniu(...)w myśl aktu poświadczenia dziedziczenia, na podstawie ustawy nabyli żonaZ. P.w 4/16 części spadku oraz córkaA. S.z domuP., córkaB. K. (1)z domuP., córkaB. G.z domuP.oraz synS. P.w 3/16 części spadku każdy z nich.
Wnioskodawca jest synemK. P. (2)iS. P.. Ojciec wnioskodawcyK.wszedł w posiadanie działek objętych wnioskiem po swoich rodzicach, Dziadek wnioskodawcy zmarł w latach 40. Po nim ojciec wnioskodawcyK.gospodarował na tych działkach, a następnie gospodarował tam wnioskodawca. Ojciec wnioskodawcy zmarł w 1994 roku. a matka w 1996 roku. Rodzice mieszkali na działkach objętych wnioskiem do śmierci, razem z wnioskodawcą. Wnioskodawca nie jest w stanie powiedzieć, dlaczego ojciec z matką zostali uwłaszczeni tylko w 2/3 częściach prawa własności tej ziemi. Prawdopodobnie ojciec wnioskodawcy „darował"' bratuS.1/3 „prawa własności" tych działek tj. umożliwił korzystanie mu z tych działek.
Mając tak poczynione ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy uznał, iż wniosek w znacznej części, tj. z wyjątkiemdziałki nr (...), podlega uwzględnieniu.
Na podstawie materiału dowodowego zaoferowanego jedynie przez wnioskodawcę, w postaci zeznań stron oraz powołanych z inicjatywy wnioskodawcy świadków, które co do zasady były spójne i zgodne z twierdzeniami wnioskodawcy, a także uczestniczkiH. S., wobec których nie oponowały także obecne na rozprawie uczestniczki reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, Sąd Rejonowy stwierdził, że wnioskodawca zdołał wykazać, iż jego rodzice w dniu 4 listopada 1971 r., tj. w dacie wejścia znajdującej in casu zastosowanie ustawy, jak i odpowiednio w okresie poprzedzającym tę datę samoistnie posiadali w całości działki objęte wnioskiem.
Na marginesie podniósł, że twierdzenia wnioskodawcy i uczestniczkiH. S.w zakresie spełnienia przez małżonkówK. P. (2)iS. P.przesłanek do nabycia przez uwłaszczenie także owego udziału (1/3) w prawie własności objętych wnioskiem działek znajdują w istocie potwierdzenie w samej treści powołanego aktu własności ziemi - jako wyniku postępowania uwłaszczeniowego. Akt ten uprawomocnił się bowiem, a następnie przez ponad 40 lat nikt nie próbował - a w każdym razie nie wykazano tego - nabyć czy to przez uwłaszczenie, czy też przez zasiedzenie pozostałego udziału w prawie własności tych działek, co racjonalnie - zgodnie choćby z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania
Natomiast wobec cofnięcia przez wnioskodawcę wniosku co dodziałki nr (...)już w toku postępowania, wobec jednocześnie braku zgody pozostałych uczestników na to cofnięcie Sąd Rejonowy oddalił wniosek w tym zakresie jako nieudowodniony.
W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawieart. 520 § 1 kpc.
Apelację od powyższego postanowienia wniosły uczestniczkiA. W.orazB. K. (2). Zaskarżając go w całości wnosiły o jego uchylenie i oddalenie wniosku.
Pełnomocnik uczestniczek sprecyzował zarzut apelacji w ten sposób, że podniósł zarzut naruszenia art. 1 ust 2 ustawy z dnia 25.10.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz.U. Nr 27, poz. 250 ze zm.).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja jest zasadna.
W sprawie niniejszej Sąd I instancji dokonał kontroli merytorycznej prawomocnej decyzji administracyjnej – aktu własności ziemi ON-(...), z dnia 30.07.1975 r., wydanej przez Naczelnika Gminy wG.. Otóż w/w decyzją stwierdzono, żeK. P. (2)i jego żonaS. P.na podstawie ustawy z dnia 26 października 197l r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 197l r., nr 27, poz. 250) nabyli prawo własności spornych działek w części 2/3 z dniem 4 listopada 1971 r. Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji przyznał w/wK.iS.małżonkomP.pozostałą 1/3 część spornych działek ( z wyjątkiemdziałki numer (...), co do której wniosek oddalono ).
W ten sposób Sąd Rejonowy dokonał zmiany prawomocnej decyzji administracyjnej do czego nie był uprawniony.
Wejście w życie art. 63 ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. Nr 107, poz. 464 ) wyłączyło bowiem możliwość podważania w jakikolwiek sposób ważności decyzji administracyjnych. Decyzja administracyjna a jest nią akt własności ziemi numer ON-(...), wydany przez Naczelnika Gminy wG.nie mógł być zatem przedmiotem kontroli sądowej do czego w niniejszej sprawie doszło ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23.04.1998 r., w sprawie I CKN 635/97, Legalis Nr 336446 ).
Dlatego i na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zaskarżone postanowienie zmieniono i orzeczono jak w sentencji.

SSA w SO Arkadiusz Lisiecki

SSO Paweł Hochman SSO Dorota Krawczyk