Sąd Rejonowy w Świdnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1370/15
Data wyroku: 2016-02-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Maria Kruźlak

Sygn. akt I Ns 1370/15

POSTANOWIENIE
Dnia 3 lutego 2016 roku
Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący SSR Maria Kruźlak
Protokolant Maja Foremny
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 roku wŚ.
sprawy z wnioskuE. M.
przy udzialeA. W.,K. W. (1),R. W.
o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku poE. W.
postanawia:
zmienić postanowienie Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 24 lutego 2005 roku w sprawie sygnatura akt I Ns(...)w ten sposób, że stwierdzić, że spadek poE. W.zmarłym dnia(...)wS.ostatnio stale zamieszkałym wS.na podstawie ustawy nabyli:
żonaK. W. (1)(córkaR.iM.) oraz dzieci:A. W.(córkaE.iK.),R. W.(synE.iK.),E. M.(synE.iA.) w częściach po 1/4.

UZASADNIENIE
WnioskodawcaE. M.złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku poE. W.zmarłym(...)wS., ostatnio stale tam zamieszkałym. Jako spadkobiercówE. W.i jednocześnie uczestników postępowania wnioskodawca wskazał żonę spadkodawcyK. W. (1)oraz dzieci:A. W.iR. W..
Podał, że jest synem spadkodawcy, który w chwili śmierci był żonaty zK. W. (1)z domuW.. Posiadał z nią dwoje dzieci, to jest uczestników postępowania. Wnioskodawca oświadczył, że nie wie, czy spadkodawca pozostawił testament. Złożenie wniosku uzasadniał faktem, że postępowanie takie dotychczas nie zostało przeprowadzone. Do wniosku dołączył akt zgonu i akt małżeństwa spadkodawcy, swój akt urodzenia oraz zaświadczenie wydane przez Sąd Rejonowy w Świdnicy, że nie została zarejestrowana sprawa o stwierdzenie nabycia spadku poE. W..
Uczestnikom doręczono odpisy wniosku. UczestniczkaK. W. (1)nie ustosunkowała się do wniosku. UczestnicyA. W.iR. W.wnieśli o odrzucenie wniosku, zarzucając, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku poE. W.zostało przeprowadzone i zakończyło się wydaniem postanowienia stwierdzającego, że spadek nabyła żona i uczestnicy postępowania po 1/3 części.
Na skutek zakreślenia wnioskodawcy terminu do sprecyzowania wniosku w związku z ujawnieniem faktu, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku toczyło się i zakończyło wydaniem postanowienia, wnioskodawca zmodyfikował wniosek w ten sposób, że wniósł o zmianę postanowienia w sprawie I Ns(...)w ten sposób, by stwierdzić, że spadek nabyła żona spadkodawcy oraz dzieci, w tym wnioskodawca po ¼ każdy.
UczestnicyA. W.iR. W.podtrzymali wniosek o odrzucenie wnioskuE. M..
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
E. W.zmarł dnia 11 czerwca 2004 roku wS.. Ostatnio stale zamieszkiwał wS.. W chwili śmierci był żonaty. Jego żoną byłaK. W. (1).
Dowód: akt zgonu spadkodawcy – przy k.6, zapewnienie spadkoweE. M.– k. 77
E. W.zawarł związek małżeński zK. W. (1)z domuW.w dniu 9 czerwca 2004 roku wS..
Dowód: akt małżeństwa – przy k. 6
E. M.jest synemE. W.iA. M., jest dzieckiem pozamałżeńskim spadkodawcy. Spadkodawca nie miał innych dzieci pozamałżeńskich ani dzieci przysposobionych. Nie zostawił testamentu.
Dowód: akt urodzenia – przy k. 6, zapewnienie spadkowe wnioskodawcy.
A. W.jest córkąE. W.iK. W. (2),R. W.jest synemE. W.iK. W. (2).
Dowód: akty urodzenia - k. 4 akt I Ns(...)Sądu Rejonowego w Świdnicy
W dniu 10 lutego 2005 rokuK. W. (1)złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku poE. W.. We wniosku podała, że spadkodawca był z nią dwukrotnie żonaty. Z ich związku urodziło się dwoje dzieci, to jestA. W.iR. W.. Oświadczyła także, że spadkodawca nie miał dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych. Na rozprawie złożyła zapewnienie spadkowe o tej samej treści, podając, że spadkodawca miał dwoje dzieci z małżeństwa. Uczestnikami byli wyłącznieA. W.iR. W.. Oni także złożyli zapewnienie o tej samej treści. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2005 toku Sąd stwierdził, że spadek poE. W.nabyła żonaK. W. (1), córkaA. W.i synR. W.po 1/3 części.
Dowód: postanowienie i zapewnienia spadkowe złożone w sprawie I Ns(...)Sądu Rejonowego w Świdnicy
Uczestnicy wiedzieli o tym, że wnioskodawca jest dzieckiem pozamałżeńskim spadkodawcy. Wnioskodawca był przedstawionyK. W. (1)przez spadkodawcę jako jego syn „na którego płaci alimenty”. Ponadto wnioskodawca widział się z uczestnikami na cmentarzu wS.na Wszystkich Świętych. Z uczestniczkąA. W.jest „na ty”.
Dowód: zeznania wnioskodawcy – k. 77
Sąd zważył:
Wnioskodawca wnosił o stwierdzenie nabycia spadku po ojcuE. W., działając w przeświadczeniu, że jest to pierwsza sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po tym spadkodawcy. Przekonanie swoje opierał na informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego w Świdnicy, że nie zarejestrowano dotąd takiej sprawy. Uczestnicy zarzucili, że sprawa taka została zakończona, podali jej sygnaturę. To w ocenie uczestników uzasadniało odrzucenie wnioskuE. M..
W myślart. 628 k.p.c.do czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). W braku powyższych podstaw sądem spadku jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy. Z aktu zgonu spadkodawcy wynika, że ostatnio stale zamieszkiwał wS., stąd Sąd Rejonowy w Świdnicy jest sądem właściwym do rozpoznania sprawy o stwierdzenie nabycia spadku poE. W..
Stosownie doart. 669 k.p.c.sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi.
Zgodnie zart. 670 k.p.c.sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. W szczególności bada, czy spadkodawca pozostawił testament oraz wzywa do złożenia testamentu osobę, co do której będzie uprawdopodobnione, że testament u niej się znajduje. Jeżeli testament zostanie złożony, sąd dokona jego otwarcia i ogłoszenia. W wyniku tego badania ustalono na podstawie aktów stanu cywilnego oraz zapewnienia spadkowego wnioskodawcy, że spadkodawca był w chwili śmierci żonaty i miał troje dzieci.
Na wyznaczoną rozprawę stawił się wyłącznie wnioskodawca. Wobec niestawiennictwa uczestników nie przeprowadzono wskazanego wart. 671 § 1 k.p.c.dowodu w postaci ich zapewnienia spadkowego. Przepis stanowi bowiem, iż za dowód, że nie ma innych spadkobierców, może być przyjęte zapewnienie złożone przez zgłaszającego się spadkobiercę.
W sprawie ujawniono, że w dniu 24 lutego 2005 roku zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe poE. W.na wniosek jego żony z udziałem ich wspólnych dzieci. W postępowaniu nie brał udziału wnioskodawca.
Jakkolwiek więc złożony przez niego wniosek w początkowej fazie określony został jako wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, to zasadna była jego modyfikacja przez żądanie zmiany wydanego w dniu 24 lutego 2005 roku postanowienia poprzez objęcie treścią postanowienia także wnioskodawcy jako ustawowego spadkobiercy.
Sytuację taką reguluje przepisart. 679 § 1 k.p.c.stanowiący, że dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, z zastosowaniem przepisów niniejszego rozdziału. Jednakże ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność. W dalszej części przepis stanowi, że wniosek o wszczęcie takiego postępowania może zgłosić każdy zainteresowany (§ 2). W konsekwencji, jak to wynika z § 3, w razie przeprowadzenia dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sąd spadku, zmieniając to postanowienie, stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
Przepisart. 922 § 1 k.c.stanowi, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Zgodnie zart. 926 § 1 k.c.powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu, przy czym w myśl§ 2tegoż przepisu dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
Porządek dziedziczenia określa przepisart. 931 § 1 k.c., stanowiąc, że w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Wobec powyższego spadek poE. W.przypadł w częściach równych, to jest po 1/4 jego żonieK. W. (1), dzieciom:A.,R. W.oraz synowiE. M..
Powyższe ustalenia uzasadniały zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku w sprawie I Ns(...).
Przepis powyższy w sposób szczególny reguluje kwestię zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku, dopuszczając zmianę nawet wówczas, gdy domaga się jej uczestnik dotychczasowego postępowania. Wnioskodawca nie uczestniczył w postępowaniu wszczętym w dniu 10 lutego 2005 roku, choć okoliczności wskazują, że zarówno wnioskodawczyni jak i uczestnicy wiedzieli, że do kręgu spadkobierców ustawowych należy wnioskodawca jako dziecko pozamałżeńskie spadkodawcy. Jego uprawnienie do skutecznego domagania się zmiany postanowienia wydanego bez jego udziału nie może więc budzić wątpliwości.
Odnosząc się zaś do zarzutu uczestnikówA.iR. W., iż postanowienie wydane w sprawie I Ns(...)korzysta z powagi rzeczy osądzonej, podnieść należy, że zgodnie zart. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.sąd odrzuci pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Wnioskodawca nie uczestniczył w sprawie sygn. akt I Ns(...), trudno więc przyjąć, że zachodzi tożsamość stron w obu postępowaniach, a jest to przesłanka konieczna dla skuteczności zarzutu res iudicata.
Zasady ponoszenia kosztów postępowania uregulowane są wart. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji postanowienia.