Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 236/16
Data wyroku: 2016-08-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Joanna Składowska, Iwona Podwójniak, Małgorzata Klęk
Słowa kluczowe: Rozgraniczenie
Podstawa prawna: art. 153 kc

Sygn. akt I Ca 236/16

POSTANOWIENIE
Dnia 17 sierpnia 2016 roku
Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSO Joanna Składowska
Sędziowie SSO Iwona Podwójniak
SSR del. Małgorzata Klęk
Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 roku w Sieradzu
na rozprawie sprawy
z wnioskuW. W. (1)
z udziałemA. W. (1)iA. W. (2)
o rozgraniczenie
na skutek apelacji wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli
z dnia 11 lutego 2016 roku, sygnatura akt I Ns 521/14
postanawia:

1
umorzyć postępowanie apelacyjne;

2
ustalić, iż każdy z zainteresowanych ponosi koszty związane ze swoim udziałem w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I Ca 236/16

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 11 lutego 2016 roku Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli dokonał rozgraniczenia położonych wP.gminaZ.działek (...), ustalając granicę zgodnie z przebiegiem linii łączącej punkty(...)zobrazowane na szkicu granicznym sporządzonym przez biegłego geodetęW. K.stanowiącym integralną część niniejszego postanowienia (pkt 1), jak również dokonał rozgraniczeniadziałki (...)zdziałką (...)ustalając granicę zgodnie z przebiegiem linii łączącej punkty(...)zobrazowane na szkicu granicznym sporządzonym przez biegłego geodetęW. K.stanowiącej integralną część niniejszego postanowienia (pkt 2).
Sąd uznał, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (pkt 3). Nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa odW. W. (1), solidarnie odA. W. (1)iA. W. (2)oraz solidarnie odM. K.iA. K.tytułem brakujących kosztów sądowych po 1 266 zł.
Rozstrzygnięcie zapadło po następujących ustaleniach i wnioskach.
A.iA.małżonkowieW.są na prawach wspólności małżeńskiej właścicielami działki położonej we wsiP.gm.Z.oznaczonej w ewidencji gruntów numerem(...), dla której Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli prowadziksięgę wieczystą nr (...).
W. W. (1)jest właścicielem działki położonej we wsiP.gm.Z.oznaczonej w ewidencji gruntów numerem(...), dla której Sąd Rejonowy wZ.prowadziksięgę wieczystą nr (...).
M.iA.małżonkowieK.są na prawach wspólności małżeńskiej właścicielami działki położonej we wsiP.gm.Z.oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 657, dla której Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woliksięgę wieczystą nr (...)
Działka nr (...)od wschodu graniczy zdziałką nr (...). Pomiędzy wskazanymi nieruchomościami na odcinku od drogi powiatowej do stodołyW. W. (1)znajduje się płot z metalowej siatki i słupków, wzniesiony przezA. K.pod koniec lat 70., tj. przed datą budowy nowej stodoły nadziałce nr (...). Ogrodzenie na całej długości jest przesunięte względem granicy ewidencyjnej w stronędziałki nr (...)na odległość od 12 do 19 cm. Przesunięta poza granicę ewidencyjną na odległość od 10 do 12 cm w stronędziałki nr (...)jest także wschodnia ściana stodoły wybudowanej przezB.iM. W. (1)- rodzicówW. W. (1)na przełomie 1979-1980 roku, w miejscu starej stodoły, która spłonęła pod koniec lat 70. Zachodnia ściana tego budynku jest natomiast przesunięta względem granicy ewidencyjnej na odległość od 88 do 95 cm w głąbdziałki nr (...). Zarówno wschodnia jak i zachodnia ściana stodoły zostały wzniesione w miejscu, które rodzinyW.,A.orazK.uważały za miejsce przebiegu granicy prawnej.Z., patrząc w kierunku południowymdziałki nr (...)nigdy nie były i nadal nie są rozgraniczone jakimkolwiek trwałymi widocznym urządzeniem.
Od strony zachodniejdziałka nr (...)graniczy zdziałką nr (...). W latach 40. obie działki tworzyły jedną nieruchomość stanowiącą własnośćK. A.oraz jego żony. Na posesji od strony drogi powiatowej zlokalizowany był istniejący do dziś przedwojenny budynek mieszkalny. Na przełomie lat 40. i 50.K. A.dokonał podziału nieruchomości na dwie części, z których cześć zachodnia, tj.działka nr (...)(obecnie(...)) przypadła synowiS. A., natomiast część wschodnia, tj.działka nr (...)(obecnie(...)) córceM. W. (1). Podzielony został również na dwie równe części budynek mieszkalny. Część wschodnią otrzymałaM. W. (1), a zachodniąS. A.. Wyznaczona przebiegiem ściany działowej, linia użytkowania budynku, nie pokrywała się jednak z granicą ewidencyjną działek. Ściana działowa była przesunięta o kilka metrów w stronędziałki nr (...). W efekcie, okolicznością znaną zarówno właścicielom jak i sąsiadom było to, że część domu użytkowana przezS. A.i jego żonęJ.znajdowała się na gruncieB.iM.małżonkówW..
W latach 60. właścicieledziałek nr (...)wybudowali od strony południowej, użytkowanych przez siebie części domu, dwa ganki osłaniające wejścia do domu. Ganek i wejście do części domu zajmowanej przez małżonkówA.znajdowały się w całości na działce należącej do małżonkówW.. W latach 1969-1970M.iB. W.wybudowali nadziałce nr (...)budynek inwentarski, stanowiący południową „starą" część budynku mieszkalnego zajmowanego obecnie przez wnioskodawcę. Zachodnia ściana budynku wzniesiona została w miejscu, które zarówno rodzinaW.jak iA.uważała za miejsce przebiegu granicy prawnej. W rzeczywistości ściana ta została przesunięta względem granicy ewidencyjnej na odległość od 98 do 100 cm w głąbdziałki nr (...). Na początku lat 70. małżonkowieA.wnieśli na swojej działce południową cześć budynku gospodarczego – stodoły. Wschodnia ściana budynku wzniesiona została w miejscu, które zarówno rodzinaA.iW.uważała za miejsce przebiegu granicy prawnej. W rzeczywistości ściana ta została przesunięta względem granicy ewidencyjnej na odległość od 64 do 88 cm w głąbdziałki nr (...). W pierwszej połowie lat 70. pomiędzy oborąW.a domem mieszkalnym postawiony został przezB. W.drewniany płot dochodzący „po skosie" do miejsca, w którym ganekW.łączył się z gankiemA.. Budowie płotu sprzeciwiała sięJ. A., która wspólnie z mężem korzystała ze studni znajdujące się na działceW.. W efekcie płot ten został przez nią częściowo uszkodzony. Na przełomie lat 70. i 80. ogrodzenie zostało zdemontowane aW. W. (1)wspólnie z bratem pobudowali w jego miejsce nowy płot z metalowej siatki i słupków na betonowym fundamencie, który częściowo stoi do chwili obecnej.
W 1972 roku nadziałce nr (...)zamieszkałH. W., mążM.- córkiS.iJ. A.. W 1985 rokuH. W.wspólnie z żoną rozbudował w kierunku północnym stodołę powiększając ją o garaż. Wschodnia ściana dobudowanej części stodoły wzniesiona została w miejscu, które zarówno rodzinaA.iW.jak iW.uważały za miejsce przebiegu granicy prawnej. W rzeczywistości ściana ta została przesunięta względem granicy ewidencyjnej na odległość od 64 do 88 cm w głąbdziałki nr (...).
W 1988 rokuH.iM. W. (2)uzyskali odJ. A.nieodpłatnie własnośćdziałki nr (...). Na początku lat 90. własnośćdziałki nr (...)uzyskał po rodzicachW. W. (1). Wnioskodawca w połowie lat 90. zainicjował przed organami nadzoru budowlanego postępowanie administracyjne dotyczące samowoli budowlanej nadziałce nr (...). Jednocześnie nie wyraziłH. W.zgody na przeprowadzenie remontu ganku przylegającego do użytkowanej przez niego części budynku mieszkalnego. W efekcie, w 1995H. W.dokonał rozbiórki ganku stojącego na działce wnioskodawcy oraz przeniósł drzwi wejściowe na tę część domu, która w jego ocenie znajdowała na tereniedziałki nr (...). W latach 2004-2005W. W. (1)rozbudował w kierunku północnym oborę, powiększając ją i w całości adaptując na potrzeby mieszkaniowe. Zachodnia ściana dobudowanej części budynku wzniesiona została w miejscu, które zarówno wnioskodawca jak i rodzinaW.uważała za miejsce przebiegu granicy prawnej. W rzeczywistości ściana ta została przesunięta względem granicy ewidencyjnej na odległość od 98 do 100 cm w głąbdziałki nr (...). W 2004 roku pomiędzy budynkiem mieszkalnym wnioskodawcy a budynkiem gospodarczymW.pobudowany został betonowy płot. W(...) córkaH. W.,A. W. (1)wspólnie z mężemA., jako aktualni właścicieledziałki nr (...), pobudowali przy zachodniej ścianie budynku mieszkalnego wnioskodawcy garaż z płyt betonowych. Wschodnia ściana garażu została przesunięta względem granicy ewidencyjnej na odległość od 98 do 100 cm w głąbdziałki nr (...). Za stodołą wnioskodawcy, patrząc w kierunku południowymdziałki nr (...)nigdy nie były i nadal nie są rozgraniczone jakimkolwiek trwałym i widocznym urządzeniem.
Mając na uwadze powyższe, sąd wskazał, że zgodnie z treściąart. 153 k.c., jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania ( ... ). Podstawowym kryterium rozgraniczenia gruntów jest kryterium prawne. Przy czym, pod pojęciem stanu prawnego należy rozumieć stan wynikający ze zdarzeń, które wpływają na sferę przestrzennego zakresu prawa własności do gruntu, czyli wpływają na to jak daleko w przestrzeni, sięga prawo własności właścicieli gruntów sąsiadujących.
W rozpoznawanej sprawie zdarzeniem prawnym, które ukształtowało przebieg granicy pomiędzydziałkami (...)było postępowanie administracyjne w przedmiocie założenia ewidencji gruntów dla wsiP.. W wyniku tej czynności ustalone zostały granice ewidencyjne, których właściciele działek nie kwestionowali, a których przebieg został przez biegłegoW. K.odtworzony i zobrazowany na szkicu granicznym żółtymi liniami łączącymi punkty(...)stanowiącym integralną część opinii z rozgraniczenia nieruchomości z dnia 18 września 2015 roku.
Dalej Sąd wskazał, że na ostateczny kształt granicy prawnej pomiędzydziałkami (...)wpływa także zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu, które nastąpiło wskutek samoistnego posiadania fragmentów nieruchomości sąsiednich przez okres co najmniej 30 lat. Biorąc pod uwagę posadowienie budynku nr V, którego wschodnia ściana wkracza wdziałkę nr (...)na głębokość 10-12 cm oraz przebieg płotu wzniesionego przezA..K.przed postawieniem w/w budynku czyli przed 1980 rokiem, Sąd uznał, że najpóźniej w przedziale lat 2010-12W. W. (1)nabył w trybieart. 172 § 2 k.c.własność pasadziałki nr (...)o szerokości od 10-19 cm obejmujący obszar pomiędzy granicą ewidencyjną a płotem, do którego sięga faktyczne władztwo wnioskodawcy do gruntu. Z tych względów granicę prawną pomiędzydziałkami (...)sąd wyznaczył zgodnie z punktami(...)zobrazowanymi na szkicu granicznym stanowiącym integralną część opinii z rozgraniczenia nieruchomości z dnia 18 września 2015 roku. W odniesieniu do granicy pomiędzydziałkami (...)ostateczne ustabilizowanie stanu posiadania przygranicznych pasów gruntu, zgodnie z przebiegiem ścian szczytowych w budynkach III, IV i V oraz płotu pomiędzy budynkiem I i III nastąpiło najpóźniej w dacie budowy stodoły nr V. Upływ czasu spowodował zatem, że samoistne posiadanie przez małżonkówA.,W.a następnieW.fragmentówdziałki nr (...)skutkowało nabyciem ich własności przez zasiedzenie najpóźniej w przedziale lat 2010-12 w trybieart. 172 § 2 k.c.w zw. zart. 176 § 1 k.c.W ocenie Sądu wyjątek dotyczy tego fragmentudziałki (...), który został „odcięty" fragmentem ogrodzenia pomiędzy punktami 18-19 szkicu oraz przebiegiem ściany działowej w budynku nr I. Od początku bowiem zarówno dla rodzinyA.,W.,W.oraz innych osób zorientowanych w relacjach właścicielskich dotyczącychdziałek nr (...)wiadomym było, że zajmowana przezA.część domu w znacznej części posadowiona jest na działceW.. Zdaniem sądu aniA., aniW.nigdy nie czuli się właścicielami tej części gruntu, którą zajmowali, a która formalnie stanowiła fragmentdziałki nr (...). Z tych względów granicę prawną pomiędzydziałkami (...)sąd wyznaczył zgodnie z punktami(...)zobrazowanymi na szkicu granicznym stanowiącym integralną część opinii z rozgraniczenia nieruchomości z dnia 18 września 2015 roku.
W tym stanie rzeczy, sąd przyjmując jako kryterium rozgraniczeniowe stan prawnydziałek (...)orzekł jak w pkt 1. sentencji.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w oparciu oart. 520 k.p.c.uznając, że wnioskodawcy oraz uczestnicy postępowania w równym stopniu byli zainteresowani wynikiem postępowania (zgodnie żądali rozgraniczenia). Z tych względów Sąd zniósł pomiędzy nimi obowiązek wzajemnego zwrotu kosztów postępowania oraz w równym stopniu obciążył ich obowiązkiem zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kosztów opinii biegłego geodety tymczasowo pokrytych z sum budżetowych.
Apelację złożył wnioskodawca. Zaskarżył postanowienie w punkcie 1.
Zarzucił naruszenieart. 153 k.c.,art. 172 k.cprzez nie ustalenie granicy wzdłuż linii koloru żółtego, odpunktu 1743, na szkicu granicznym sporządzonym przez biegłego geodetęW. K., stanowiącym załącznik do opinii z dnia 18 września 2015 roku, do ściany budynku numer IV i dalej po ścianie budynku do punktu 22, przez ustalenie granicy za budynkiem numer V z pominięciem stanu prawnego wynikającego z zasiedzenia pasa nieruchomości przezW. W. (1)wchodzącego w składdziałki numer (...), przylegającego do linii koloru żółtego, na szkicu granicznym. Ponadto zarzucił naruszenieart. 328 § 2 k.p.c.przez nie ustalenie, wbrew zgodnym twierdzeniom stron w toku oględzin, że granica od punktu(...)do ściany budynku numer I jest wyznaczona płotem, przebiegającym wzdłuż linii koloru żółtego na szkicu granicznym, nie była kwestionowana przez okres ponad trzydziestu lat, poprzez nie ustalenie, że za budynkiem numer VW. W. (1), jego poprzednicy mają w posiadaniu od ponad trzydziestu lat pas gruntu, sięgający w głąbdziałki numer (...), przylegający do linii koloru żółtego, na szkicu granicznym,
Podnosząc powyższe wnioskodawca wniósł o zmianę wyroku przez ustalenie granicy wzdłuż linii koloru żółtego na szkicu granicznym sporządzonym przez biegłego geodetęW. K., stanowiącym załącznik do opinii z dnia 18 września 2015 roku, od punktu 1743 do ścianybudynku numer (...), następnie po ścianie budynku do punktu 22 na szkicu granicznym, dalej w linii wyznaczonej punktami(...)dalej wzdłuż linii przesuniętej w głąbdziałki (...), wynikającej z zasiedzenia pasa nieruchomości przezW. W. (1)wchodzącego w składdziałki numer (...), przylegającego do linii koloru żółtego, na szkicu granicznym.
W odpowiedzi na apelację uczestnicyA.iA.małżonkowieW.wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania.
Sąd Okręgowy zważył:
Na rozprawie apelacyjnej w dniu 17 sierpnia 2016 roku wnioskodawca cofnął apelację.
Z uwagi na powyższe na podstawieart. 13 § 2 k.p.c.w zw. zart. 391 § 2 kpcpostępowanie apelacyjne należało umorzyć.
Wobec tego, że ostateczny „wynik” sprawy o rozgraniczenie, którego wyrazem stało się cofniecie apelacji przez wnioskodawcę, w istocie stanowi wyraz wypracowanego przez wnioskodawcę i uczestnikówA.iA.małżonkówW.kompromisu, koszty postępowania przed sądem drugiej instancji każdy z uczestników winien ponieść we własnym zakresie (art. 520 § 1 k.p.c.).