Sąd Okręgowy w Gdańsku
XVI Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: XVI Ca 447/16
Data wyroku: 2016-09-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marcin Jensko, Teresa Karczyńska-Szumilas, Jarosław Urban
Podstawa prawna: 192 pkt 3 kpc

Sygn. akt XVI Ca 447/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 września 2016 roku
Sąd Okręgowy w Gdańsku XVI Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia SO Teresa Karczyńska – Szumilas (spr.)
Sędziowie: SO Jarosław Urban
SO Marcin Jensko
Protokolant: Anna Kostkiewicz
po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 roku w Gdańsku
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. J.
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwS.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego(...)z dnia 26 lutego 2016 roku, sygn. akt I C 704/14

I
oddala apelację,

II
zasądza od powodaJ. J.na rzecz pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwS.kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

Sygn. akt XVI Ca 447/16

UZASADNIENIE
PowódJ. J.domagał się zasądzenia od pozwanego(...) Spółki AkcyjnejwS.kwoty 4893,01 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwoty 4793,01 zł od dnia 9 października 2011 roku do dnia zapłaty i od kwoty 100 zł od dnia 29 listopada 2013 roku do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że nabył wierzytelność o odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej u pozwanego, przy czym odszkodowanie ustalone przez ubezpieczyciela pozostawało zaniżone z uwagi na uwzględnienie zbyt niskich stawek roboczogodzin prac blacharsko - lakierniczych, cen materiałów lakierniczych i zastosowanie 40% amortyzacji cen części zamiennych.
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym przez referendarza sądowego Sądu Rejonowego(...)w dniu 23 października 2014 roku uwzględniono żądanie pozwu w całości.
Pozwane(...) spółka akcyjnawS.złożyło sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym domagając się oddalenia powództwa oraz obciążenia powoda kosztami postępowania.
W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany wskazał przede wszystkim, że w dniu 29 maja 2014r. powód przelał wierzytelność na rzecz wspólnikówspółki cywilnej (...), a zatem nie posiada legitymacji czynnej. Pozwany podniósł nadto, iż w związku ze szkodą wypłacił odszkodowanie w kwocie 5991,19 zł ustalone na podstawie sporządzonej przez siebie kalkulacji, albowiem nie zostały przedstawione faktury za naprawę pojazdu.
Ustosunkowując się do sprzeciwu pozwanego powód wskazał, iż wierzytelność dochodzona pozwem została powrotnie przeniesiona na powoda umową z dnia 30 grudnia 2014r., a następnie wniósł o wstąpienie nabywców wierzytelnościK. J.iA. D.w miejsceJ. J.w związku z ponowną umową przelewu wierzytelności z dnia 29 grudnia 2015r., na co pozwany nie wyraził zgody.
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2016 r. Sad Rejonowy(...)oddalił powództwo oraz obciążył powoda kosztami postępowania.
Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 5 września 2011 roku doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd markiC. (...)onr rej. (...), należący doA. J.. Sprawca kolizji kierował pojazdem, którego posiadacz był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w pozwanym zakładzie ubezpieczeń.
Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego pozwany zakład ubezpieczeń przyznałA. J.odszkodowanie w kwocie 5991,19 zł brutto.
W dniu 30 października 2013 rokuA. J.zawarła z powodem umowę przelewu wierzytelności wobec(...) S.A.wS.z tytułu uszkodzenia pojazdu markiC. (...)onr rej. (...)powstałego na skutek zdarzenia z dnia 5 września 2011 roku (nr szkody(...)).
J. J.zlecił wykonanie kalkulacji kosztów naprawy pojazduA. P. (1), prowadzącej działalność podfirmą (...).U.H.A.A. P. (1)i za tę usługę zapłacił jej wynagrodzenie w kwocie 100 zł brutto.
Pismem z dnia 14 listopada 2013 rokuJ. J.powiadomił pozwanego, iż nabył odA. J.wierzytelność o odszkodowanie za uszkodzenie w wyniku zdarzenia w dniu 5 września(...). samochodu markiC.onr rej. (...), wzywając go do zapłaty kwoty 4893,01 zł z odsetkami, stanowiącej brakującą część kosztów naprawy pojazdu i zwrot kosztów sporządzenia kosztorysu na rzecz powoda.
W dniu 29 maja 2014 rokuJ. J.przelał wierzytelność wobec pozwanego związaną ze szkodą w pojeździeC. (...)onr rej. (...)wynikającą ze zdarzenia w dniu 5 września 2011 roku na wspólnikówspółki cywilnej (...).
W dniu 30 grudnia 2014 rokuA. D.iK. J., prowadzącyspółkę cywilną (...)dokonali powrotnego przelewu powyższej wierzytelności na rzecz powoda.
W dniu 29 grudnia 2015 rokuJ. J.ponownie powrotnie przeniósł wierzytelność w stosunku do(...) S.A.wS.z tytułu naprawienia szkody w pojeździe markiC. (...)onr rej. (...)na rzeczK. J.iA. D., działających jako wspólnicyspółki cywilnej (...).
Sąd Rejonowy ustalił także, że koszty ekonomicznie uzasadnionej naprawy pojazdu markiC. (...)onr rej. (...)niezbędne do przywrócenia tego pojazdu do stanu sprzed dnia 5 września 2011 roku wynosiły 10833,44 zł brutto.
Ustalając stan faktyczny Sąd Rejonowy oparł się na wiarygodnych dokumentach przedłożonych przez strony i rzetelnej, spójnej i wyczerpującej opinii biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnejA. P. (2). Kalkulacje wykonane na zlecenie stron Sąd Rejonowy uznał za wyjaśnienie ich stanowisk co do wysokości szkody, przy czym nie stanowiły one jednak obiektywnego dowodu kosztów przywrócenia pojazduC. (...)onr rej. (...)do stanu sprzed kolizji z dnia 5 września 2011 roku.
Sąd Rejonowy dał także wiarę zeznaniom świadekA. J., lecz wskazał, że nie dotyczyły one istotnych spornych okoliczności sprawy.
Sąd pierwszej instancji uznał, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie oraz wskazał, że stan faktyczny sprawy był w zasadzie bezsporny, a spór między stronami dotyczył legitymacji czynnej powoda oraz wysokości szkody, obejmującej koszt niezbędny do przywrócenia pojazdu uszkodzonego w wyniku zdarzenia z dnia 5 września 2011 r. do stanu sprzed tej kolizji.
W ocenie Sądu Rejonowego, zarzut braku legitymacji czynnej po stronie powoda zasługiwał na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy wskazał, iż pozew w sprawie został wniesiony w dniu 10 grudnia 2013 roku, a doręczony pozwanemu w dniu 27 października 2014 roku. PowódJ. J.nabył wierzytelność dochodzoną pozwem odA. J.na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 30 października 2013 roku, jednak w dniu 29 maja 2014 roku przelał tę wierzytelność na rzeczA. D.iK. J., prowadzącychspółkę cywilną (...). W dniu 30 grudnia 2014 roku wspólnicyspółki cywilnej (...)dokonali powrotnego powierniczego przelewu powyższej wierzytelności na rzecz powoda, zaś w dniu 29 grudnia 2015 roku powód ponownie powrotnie przeniósł tę wierzytelność na rzecz wspólnikówspółki cywilnej (...).
Sąd Rejonowy zważył, iż zawisłość sporu między stronami następuje z momentem doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej, co w niniejszej sprawie miało to miejsce 27 października 2014 roku. Późniejsze przelewy wierzytelności nie miały wpływu na zmianę podmiotów po stronie powodowej, bowiem pozwany nie wyrażał zgody na wstąpienie nabywców wierzytelności w miejsce pierwotnego powoda. W dacie zawisłości sporu powód zaś nie był uprawniony do dochodzenia wierzytelności objętej pozwem, bowiem po wniesieniu pozwu, a przed jego doręczeniem pozwanemu dokonał zbycia przedmiotowej wierzytelności na rzecz wspólnikówspółki cywilnej (...).
Sąd Rejonowy przywołując pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z dnia9 kwietnia 2008 roku w sprawie II PZP 4/08, wskazał, że zgodnie zart. 192 pkt 3 k.p.c.następstwo procesowe po stronie powodowej może mieć miejsce dopiero po doręczeniu odpisu pozwu pozwanemu, zaś w przypadku zbycia prawa, zanim sprawa o roszczenia z tego prawa uzyska status „sprawy w toku”, zbywca przestaje być uprawniony do wytoczenia powództwa, gdyż roszczenia dochodzone pozwem przeszły na osobę trzecią. Ponieważ w sprawie powód zbył wierzytelność dochodzoną pozwem przed doręczeniem odpisu pozwu pozwanemu, to w dacie powstania zawisłości sporu nie był legitymowany czynnie do dochodzenia roszczenia objętego pozwem. Dalsze czynności przelewu wierzytelności nie doprowadziły do przekształceń po stronie powodowej, bowiem pozwany nie wyraził zgody na wstąpienie nabywców wierzytelnościA. D.iK. J.w miejsce pierwotnego powodaJ. J..
Sąd Rejonowy wskazał także, że powód był uprawniony do przedmiotowej wierzytelności w okresie od 30 grudnia 2014 roku do 29 grudnia 2015 roku, jednak w dniu 29 grudnia 2015 roku ponownie zbył wierzytelność na rzecz wspólnikówspółki cywilnej (...), co spowodowało, iż w dacie wydania wyroku w sprawie powodowi nie przysługiwała materialnie wierzytelność wobec pozwanego o wypłatę uzupełniającego odszkodowania za szkodę w pojeździe markiC. (...)onr rej. (...), powstałą wskutek zdarzenia z dnia 5 września 2011 roku.
Zważywszy, iż w dacie powstania zawisłości sporu jak i w dacie wyrokowania powodowi nie przysługiwała wierzytelność dochodzona pozwem, nie był on legitymowany czynnie w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy powództwo oddalił na mocyart. 6 k.c.w zw. zart. 353 k.c.w zw. zart. 192 pkt 3 k.p.c.
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w(...)wniósł powódJ. J., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 192 pk. 3k.p.c.przez jego niewłaściwą wykładnię oraz niezastosowanie i uznanie, wbrew literalnej treści tego przepisu, iż zbycie przez powoda wierzytelności obejmującej dochodzone pozwem roszczenia w dniu 29 grudnia 2015 r. a więc w toku sporu, jest okolicznością uzasadniającą uznanie, iż powodowi nie przysługuje legitymacja czynna.
Skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia powództwa oraz zasadzenia kosztów postępowania za obie instancje.
W uzasadnieniu apelacji powód wskazał, że powodowi przysługiwała sporna wierzytelność w toku sporu, a i jej zbycie nastąpiło w toku sporu. Z chwilą doręczenia pozwu następuje stabilizacja postępowania dlatego też zgodnie z zasadąart. 192 pkt 3 k.p.c.zbycie rzeczy lub prawa, o które toczy się proces nie ma wpływu na bieg sprawy; zbycie przez powoda wierzytelności w toku sporu winno być przy ocenie legitymacji czynnej pominięte.
Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie, wskazując na niezasadność wywiedzionego środka zaskarżenia oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem powodowi w dacie wyrokowania nie przysługiwało dochodzone roszczenia, a nadto zaskarżony wyrok nie naruszaart. 192 pkt 3 k.p.c.
Sąd Okręgowy podziela przede wszystkim stanowisko Sądu Rejonowego, że stan sprawy w toku wskazywany przepisemart. 192 pkt 3 k.p.c.dotyczy etapu postępowania po doręczeniu pozwanemu odpisu pozwu; stanowisko to zdaję się podzielać także i sam skarżący wskazując datę doręczenia pozwu jako datę stabilizacji postępowania, po której nie powinny być uwzględniane ewentualne następne przypadki zbycia rzeczy lub prawa.
Nie ulega też wątpliwości, iż powodowi w dacie doręczenia pozwanemu odpisu pozwu nie służyła przedmiotowa wierzytelność, albowiem dokonał on jej wcześniejszego przelewu na rzeczA. D.iK. J., wspólnikówspółki cywilnej (...). Skoro zaś powodowi w dacie doręczenia pozwanemu odpisu pozwu nie służyła przedmiotowa wierzytelność, to nie dotyczy go skutek przewidziany wart. 192 pkt 3 k.p.c., a rozstrzygnięcie winno uwzględniać stan rzeczy w zakresie osoby, której służy prawo na datę orzekania, zgodnie zart. 316 § 1 k.p.c.W świetle ostatniego ze wskazanych przepisów nie ma przy tym znaczenia dla rozstrzygnięcia, że w pewnym okresie toczącego się przed Sądem Rejonowym postępowania powód ponownie nabył przedmiotową wierzytelność, skoro przed wydaniem wyroku ponownie dokonał jej zbycia.
Wobec powyższych okoliczności apelacja podlegała oddaleniu z mocyart. 385 k.p.c., zaś o kosztach postępowania za instancję odwoławczą Sad Okręgowy orzekł z mocyart. 98 § 1i3 oraz 108§ 1 k.p.c., przy czym wysokość kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą Sąd Okręgowy ustalił na mocy § 2 pkt 3 i §10 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. 2015 poz. 1804).