Sąd Okręgowy w Warszawie
XXV Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XXV C 1407/14
Data wyroku: 2016-05-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janina Dąbrowiecka

Sygn. XXV C 1407/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 maja 2016 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Janina Dąbrowiecka

Protokolant:

Stażysta Bożena Odrowąż

po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaB. H.
przeciwko Skarbowi Państwa- Prezesowi Sądu Okręgowego w Warszawie
o zapłatę

1
powództwo oddala,

2
nie obciąża powodaB. H.kosztami procesu.

Sygn. akt XXV C 1407/14

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 31 marca 2014 r. (data stempla pocztowego) skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim iR. K.,B. H.na podstawieart. 417 k.c.wniósł o zasądzenie na swoją rzecz odszkodowania od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim w kwocie 25.000.000 zł oraz odR. K.w kwocie 15.000.000 zł. Wniósł także o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesowych w kwocie 150.000 zł. Sprawa została wpisana w Sądzie Okręgowym w Warszawie pod sygn. akt I C 353/14.
Pismem z dnia 17 lipca 2014 r. powódB. H.wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie w w/w sprawie z dnia 17 czerwca 2014 r. Jednocześnie powód wniósł o wyodrębnienie do oddzielnego postępowania roszczenia zapłaty od Skarbu Państwa kwoty 5.000.000 zł z nałożeniem na postanowienie klauzuli natychmiastowej wykonalności. Zarządzeniem z dnia 25 lipca 2014 r. wyłączono do odrębnego rozpoznania wniosek powoda o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 5.000.000 zł. Sprawa została wpisana w tut. Sądzie pod sygn. XXV C 1407/14.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że kwota 5.000.000 zł stanowi odszkodowanie w związku z dokonanym przestępstwem naruszenia prawa unijnego i prawa Trybunału w Strasburgu przez Sąd Okręgowy. Jako podstawę roszczenia powód wskazałart. 417 k.c.
W odpowiedzi na pozew, pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Sąd Okręgowy w Warszawie wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie toczącej się pod sygn. akt I C 353/14 zwolnił powoda od kosztów sądowych w części, tj. od opłaty sądowej od pozwu ponad kwotę 100 zł i oddalił wniosek w pozostałej części. W uzasadnieniu w/w postanowienia Sąd wskazał, iż obciążenie powoda wręcz symboliczną częścią opłaty sądowej od pozwu w kwocie 100 zł, podczas gdy wysokość całej opłaty sądowej od pozwu w tej sprawie wynosiła 2 x 100.000 zł, nie będzie się dla powoda wiązała z nadmiernym uszczerbkiem, gdyż winien on był liczyć się z obowiązkiem jej uiszczenia.(postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 17.06.2014 r., k. 14-15 akt I C 353/14).
Pismem z dnia 17 lipca 2014 r. powód wniósł zażalenie na w/w postanowienie, żądając w nim jednocześnie zasądzenia odszkodowania od Skarbu Państwa w wysokości 5.000.000 zł, wniosek ten zaś, zgodnie z wolą powoda, został wyłączony do odrębnego rozpoznania zarządzeniem z dnia 25 lipca 2014 r.(zażalenieB. H.z dnia 17.07.2014 r., k. 19 akt I C 353/14, zarządzenie z dnia 25.07.2014 r., k. 21 akt I C 353/14).
Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił zaskarżone przez powoda postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2014 r. w ten sposób, że zwolnił powoda od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości(postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26.08.2014 r., k. 24-26 akt I C 353/14).
Powyższy stan faktyczny został przez Sąd ustalony na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach o sygnaturze I C 353/14 Sądu Okręgowego w Warszawie dołączonych do akt niniejszej sprawy.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
W myślart. 415 k.c.kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę zobowiązany jest do jej naprawienia. Szkoda może mieć charakter materialny jak i niematerialny – krzywda. Zgodnie zaś zart. 417 § 1 k.c.za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
Konstrukcjaart. 417 k.c.oparta jest na ogólnej formule deliktu. Przesłanki odpowiedzialności w świetle powyższego przepisu to przede wszystkim wystąpienie szkody. Ponadto, szkoda ta musi być wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, a także musi istnieć normalny, adekwatny związek przyczynowy między działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy a powstaniem szkody. Znaczenie przypisywane pojęciu związku przyczynowego oraz szkody, nie odbiega od znaczenia tych terminów na tle odpowiedzialności za czyny niedozwolone (art. 361 k.c.). Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego ponoszą odpowiedzialność tylko za normalne następstwa swoich działań i zaniechań. Kompensacja szkody obejmuje poniesione straty oraz utracone korzyści. Zgodnie z ogólnymi zasadami rozkładu ciężaru dowodu (art. 6 k.c.), przyznanie odszkodowania zależne jest od wykazania przez poszkodowanego wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej.
Z treściart. 4171§ 2 k.c.wynika, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego zKonstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
W rozpoznawanej sprawie powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa.
Powód wywodzi swoje roszczenia z bezprawnego w jego ocenie orzeczenia, natomiast nie przedstawił prejudykatu w rozumieniuart. 4171§ 2 k.c.stwierdzającego bezprawność orzeczenia, które rzekomo wyrządziło mu krzywdę, co powoduje, że już tylko z tego powodu jego powództwo nie mogło by być uwzględnione.
W ocenie Sądu nie zachodzą przesłanki odpowiedzialności pozwanego. Na ich spełnienie się nie wskazuje stan faktyczny sprawy. Przede wszystkim nie zachodziło niezgodne z prawem działanie Skarbu Państwa. Nadto z treści pozwu nie wynika nawet, aby powód doznał jakiejkolwiek krzywdy poprzez działanie pozwanego. Treść przesłuchania informacyjnego strony powodowej mija się z ustalonym w sprawie stanem faktycznym. Powód bowiem wskazuje na naruszenie wywołane wydaniem wyroku oddalającego powództwo w sprawie I C 353/14 oraz zarządzeniem wyłączającym pozew przeciwkoR. K.do odrębnego rozpoznania, podczas gdy pozew w sprawie niniejszej został wniesiony jeszcze przed wydaniem orzeczenia kończącego w sprawie I C 353/14, zaś w samej jego treści powód powoływał się na okoliczności związane z nieuwzględnieniem jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Powód wskazał, iż kwota 5.000.000 zł stanowi utracone korzyści. Gdyby bowiem uwzględniono jego powództwo przeciwko Skarbowi Państwa w sprawie I C 353/14, otrzymałby on kwotę 25.000.000 zł odszkodowania, które po wpłacie do banku przyniosłyby powodowi 5.000.000 zł zysku
W wyniku braku istnienia szkody po stronie powoda związanej z niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej, zbędnym jest badanie wystąpienia dalszej przesłanki odpowiedzialności tj. istnienia związku przyczynowego pomiędzy szkodą a działaniem lub zaniechaniem.
Poza tym stan faktyczny sprawy, jak też twierdzenia powoda nie pozwalają w jakimkolwiek stopniu na przyjęcie, że spełnione zostały szczególne przesłanki domagania się zadośćuczynienia, o których mowa w przepisachTytułu VI Kodeksu Cywilnego.
Z uwagi na powyższe, powództwo na mocyart. 415 k.c.i417 § 1 k.c.podlegało oddaleniu.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 102 k.p.c.Należy wskazać, iż decyzja o zastosowaniuart. 102 k.p.c.jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym Sądu orzekającego i do jego oceny należy przesądzenie czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, i w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2006 r., III CK 221/05). Sąd Okręgowy decydując o zastosowaniuart. 102 k.p.c.miał przede wszystkim na uwadze trudną sytuację materialną powoda, który utrzymuje się z wynagrodzenia w wysokości 1.200 zł miesięcznie, posiadając jednoczeście wysokie zaległości z tytułu czynszu i alimentów. Powód miałby zatem ogromny problem z uiszczeniem kosztów procesu bez uszczerbku dla własnego utrzymania. W ocenie Sądu przedstawiona wyżej sytuacja jest w realiach sprawy niniejszej szczególnie uzasadnionym przypadkiem w rozumieniuart. 102 k.p.c.i przemawia za odstąpieniem od obciążania powoda obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania przeciwnikowi.