Sąd Okręgowy w Gliwicach
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 2024/15
Data wyroku: 2016-03-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lucyna Morys-Magiera, Ewa Buczek-Fidyka, Leszek Dąbek
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art. 133 kro, art. 109 § 2 kpc i art. 372 kpc

Sygn. akt III Ca 2024/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 marca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.)
Sędzia    SO Lucyna Morys - Magiera
Sędzia    SR (del.) Ewa Buczek - Fidyka
Protokolant    Dominika Tarasiewicz
po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwaE. W.iW. W.
przeciwkoM. W.
o alimenty
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt IV RC 304/14

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanego na rzecz powódkiE. W.kwotę 300 zł (trzysta złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym;

3
zasądza od pozwanego na rzecz powódkiW. W.kwotę 300 zł (trzysta złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

SSR (del.) Ewa Buczek - Fidyka SSO Leszek Dąbek SSO Lucyna Morys – Magiera
Sygn. akt III Ca 2024/15

UZASADNIENIE
PowódkiW. W.iE. W.żądały zasądzenia na ich rzecz od pozwanegoM. W.alimentów począwszy od dnia 1 02 2014r.w kwotach po 800 zł miesięcznie na rzeczE. W.oraz po 1 000 zł na rzeczW. W., płatnych do dnia 10-go każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat.
Uzasadniając żądanie twierdziły, że są córkami pozwanego. Pozwany osiąga dochódw wysokości około 3 000 zł, a na ich utrzymanie przekazuje kwotę 500 zł miesięcznie. Matka powódek zarabia około 1 250 zł i nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów utrzymania dwójki dzieci.
PozwanyM. W.wnosił o oddalenie powództwa ponad kwotę300 zł miesięcznie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu podniósł, że czynnie uczestniczy w życiu małoletnich córek. Ponosi koszty związane w wyjściem dzieci do zoo, kina czy też ich wyjazdem na wycieczkę.W trakcie pobytu córek w jego miejscu zamieszkania pokrywa ich koszty wyżywienia, kupuje odzież, także płaci składki na komitet rodzicielski.
Sąd Rejonowy w Gliwicachw wyroku z dnia 29 09 2015r. zasądziłod pozwanego na rzecz powódekW.iE. W.alimenty w kwocie po 200 zł na każdą z nich, łącznie na obie po 400 zł miesięcznie, poczynającod 20 05 2014r. do 31 08 2015r., a od 1 09 2015r. alimenty w kwocie po 600 złna każdą z małoletnich, łącznie 1 200 zł miesięcznie na obie małoletnie powódki, płatne do 10-go każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki, do rąk matki małoletnich powódekS. W., oddalił powództwo w pozostałym zakresie oraz orzekł o kosztach procesu i nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w części zasądzającym alimenty.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulacjęart. 133§ 1 i art. 135 § 1 k.r.o.Stwierdził, że powódki pozostają pod opieką matki, która realizuje swój obowiązek alimentacyjny głównie poprzez osobiste staraniaw wychowaniu i utrzymaniu córek. Przy uwzględnieniu sytuacji materialnej i stopy życiowej obojga rodziców uznał, iż zgłaszane roszczenie było zbyt wygórowane. Uwzględniając wysokość kosztów utrzymania w jakich partycypował pozwany,a mianowicie dobrowolnie przekazywał matce powódek 600 zł, nadto pokrywał koszty ich wyżywienia, zakupu ubrania i obuwia w trakcie pobytu dzieci w jego miejscu zamieszkania, uznał za zasadne przyznanie małoletnim w okresie od 20 05 2014r.do 31 08 2015r. alimentów w kwocie po 200 zł. Począwszy od września 2015r. stwierdził zasadność przyznania alimentów w kwotach po 600 zł. Uwzględnił przy tym fakt, iż dochód pozwanego jest znacząco wyższy niż matki powódek, nadto powódka sprawując bezpośrednią opiekę na nimi przyczynia się do ich utrzymania i wychowania Powództwo w pozostałym zakresie uznał za zbyt wygórowane. O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd orzekł na podstawieart. 333 § 1 k.p.c., a o kosztach postępowania na mocyart. 100 k.p.c.stosunkowo je rozdzielając i znosząc wzajemnie koszty zastępstwa procesowego.
Orzeczenie zaskarżył pozwanyM. W.w części zasądzającej powództwo na rzecz powódekE.iW. W.ponad kwotę 100 zł alimentów, w łącznej wysokości ponad 200 zł miesięcznie od 20 05 2014r.do 31 08 2015r. oraz ponad kwotę 400 zł miesięcznie od 1 09 2015r., także w części nadającej wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności i orzekającej o kosztach procesu.
Wnosił o zmianę wyroku przez zasądzenie od niego na rzecz powódekW.iE. W.kwotę alimentów po 100 zł miesięcznie od 20 05 2014r. do 31 08 2015r., łącznie po 200 zł oraz kwotę alimentów po 400 zł miesięcznie od miesiąca 1 09 2015r., łącznie po 800 zł, oddalenie powództwa w pozostałym zakresie oraz rozstrzygnięcieo kosztach postępowania odwoławczego, ewentualnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez ustalenie wysokości osiągalnych dochodów pozwanego oraz matki małoletnich powódek.
Zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która polegała na: pominięciu faktu, ze pozwany jako rodzić małoletnich powódek jest uprawniony i zobowiązany do współuczestniczeniaw procesie wychowania i rozwoju małoletnich co też czyni poprzez samodzielne partycypowanie w usprawiedliwionych kosztach utrzymania dziewczynek, zainteresowanie życiem szkolnym oraz pozaszkolnym swych dzieci, opieką na dziećmi, dbanie o ich rozwój duchowy oraz emocjonalny.
Ponadto zarzucił, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo procesowe, regulacje:

-

art. 233 § 1 k.p.c., które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez brak wszechstronnego rozważenia i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, brak wszechstronnego rozważenia okoliczności rozpoznawanej sprawy, które w każdym wypadku winny być rozpoznawane indywidualnie,co skutkowało pominięciem przez Sąd I instancji okoliczności świadczącycho fakcie, iż małoletnie przebywają u pozwanego w zasadzie taką samą ilość czas, jak u matki małoletnich powódek, opieka nad małoletnimi powódkami sprawowana jest przez oboje rodziców, pozwany jest ojcem małoletnich powódek uprawnionym do partycypowania w kosztach utrzymania powódek, także tych usprawiedliwionych poprzez samodzielną ich realizację;

art. 233 k.p.c.poprzez niezgodne z zasadami logiki przyjęcie, że pozwany zważywszy na wysokość osiąganych dochodów winien łożyć łącznie kwotę 1 200 zł na rzecz małoletnich powódek, bez jednoczesnego określenia przez sąd merita wysokości alimentów, które zaspokajałyby usprawiedliwione potrzeby małoletnich powódek i braku określenia w jakim stopniu realizowaćma ten obowiązek matka małoletnich powódek;

art. 316 k.p.c.poprzez wydanie wyroku na podstawie dochodów powódkioraz pozwanego przedstawiony kilka miesięcy przez wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie;

art. 328 § 2 k.p.c.w zw. zart. 233 § 1 k.p.c.poprzez błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku oraz sprzeczność ustaleń Sąduz treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, które miały wpływ na treść orzeczenia, polegające na przyjęciu ze pozwany nie czyni starańo osobiste wychowanie małoletnich powódek.

W uzasadnieniu apelacji między innymi podnosił, że Sąd rozstrzygając o wysokości alimentów uwzględnił wynagrodzenie pozwanego na podstawie zestawienia za okres sześciu miesięcy, gdzie jego zarobki z tego okresu są wyższe, powinien był zatem celem ustalenia realnych dochodów pozwanego uwzględnić wykaz dwunastomiesięczny. Podniósł także, iż Sąd w żaden sposób nie odnosi się do opieki sprawowanej przez pozwanego, który w równym stopniu z matka przyczyniasię o rozwój fizyczny, duchowy dziewczynek, nie wskazał także na jakiej podstawie poczynił ustalenia, że to matka w głównej mierze czyni osobiste starania o wychowanie córek. Zróżnicowane dochody rodziców nie są jedyną przesądzającą i najbardziej istotną kwestią w ustaleniu wysokości alimentów.
W odpowiedzi na apelacjępowódkiW. W.iE. W.wnosiły o jej oddalenie jako bezzasadnej i zasądzenie od pozwanegona ich rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podnosiły, iż w chwili orzekania małoletnie powódki zamieszkująna stałe u matki, natomiast ojca jedynie odwiedzają i to matka w większym stopniu realizuje swój obowiązek alimentacyjny poprzez osobiste starania. Zarzuty pozwanego są bezpodstawne, a Sąd I instancji w sposób prawidłowy dokonał ustalenia usprawiedliwionych potrzeb małoletnich powódek i właściwie ocenił możliwości zarobkowe pozwanego.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje:
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenia powodów przyjmując za podstawę prawną swego rozstrzygnięcia regulacje prawne zawarte
wart. 133 § 1 i 135 § 1 i 2 k.r.o.
Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną w przeważającej części nie były kwestionowane w apelacji pozwanego (w części odnoszącejsię do podstawy faktycznej orzeczenia apelacja kwestionuje głównie ustalenie dotyczące dochodów pozwanego i powódki, a właściwie nie ustalenia ich w aktualnej wysokości oraz braku poczynienia ustaleń w zakresie wysokości usprawiedliwionych potrzeb powódek).
W niekwestionowanej części dotyczą one faktów bezspornych pomiędzy stronami, bądź też mają swoją podstawę w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który w tym zakresie jest logiczny i wzajemnie spójny, zaś informacje zawarte w poszczególnych źródłach dowodowych nawzajem się uzupełniająi potwierdzają i jako takie są w pełni wiarygodne.
Wbrew zarzutowi apelacji uzasadnienie ferowanego wyroku spełnia wymagania określone regulacjąart. 328 § 2 k.p.c.Nie zachodzi także sprzeczność pomiędzy poczynionymi ustaleniami a treścią zebranego w sprawie materiału, gdyżw apelacji w istocie kwestionuje się zakres partycypowania pozwanego w kosztach utrzymania powódek (niewskazanie ich globalnej wysokości) a nie ich niezgodnośćz informacjami zawartymi w konkretnych źródłach dowodowych.
Tym samym zarzut ten jest chybiony i nie ma wpływu na powyższą ocenę.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, przede wszystkim z zeznań matki powódek wynika, iż łączne koszty utrzymania córek wynoszą 1 800 zł, w tym 1 000 zł na rzecz starszej córkiW.oraz na rzecz młodszej córkiE.800 zł. Sąd uznał, iż wskazane kwoty nie są wygórowane i w całości adekwatnedo usprawiedliwionych potrzeb małoletnich córek.
Sąd Odwoławczy na podstawie dowodu z dokumentu - zestawienia zarobków pozwanego ustalił, że pozwany w okresie od września 2014 r. do września 2015r. otrzymywał średnie miesięczne wynagrodzenie netto 5 024 zł.
.
Z tych też względów Sąd odwoławczy - z powyższą modyfikacją - przyjąłza własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.
Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest w zasadzie prawidłowa.
Ma ona oparcie w prawidłowo zastosowanych przepisach prawa wskazanychw uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i Sąd odwoławczy ocenę prawną Sądu pierwszej instancji w całości podziela i przyjmuje za własną (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r.III C 473/34, ZB. Urz. 1935r. nr 12, poz. 496).
Pozwany jest ojcem powódek, które z powodu swego wieku nie są w stanie samodzielnie się utrzymywać i z mocyart. 133 § 1 k.r.o.ciąży na nim obowiązekich alimentacji.
Małoletnie liczą 9 i 10 lat. Rodzice czynnie uczestniczą w wychowaniu powódek. Córki spędzają dużo czasu z ojcem, jednak z matką mieszkająi to ona przede wszystkim zaspokaja potrzeby fizyczne i psychiczne dzieci, dbająco ich rozwój, obowiązkowość i sumienność, przez co należy uznać, iż to ona sprawuje bezpośrednią pieczę nad małoletnimi i w ten sposób w znacznej części wypełnia swój obowiązek alimentacyjny.
Dlatego na pozwanym ciąży obowiązek zapewnienia powódkom pozostałych materialnych środków utrzymania.
Zakres jego obowiązku wyznacza regulacja prawna zawarta wart. 135 § 1 k.r.o.stosownie do której jest on zobowiązany łożyć środki utrzymania odpowiadające usprawiedliwionym potrzebom powódek i swoim możliwością zarobkowym.
Niezbędne koszty utrzymania małoletnich zamykają się w łącznej kwocie 1 800 zł i są one adekwatne do aktualnych usprawiedliwionych ich potrzeb.
Pozwany ma stałe zatrudnienie i osiągał średnie miesięczne dochodyw wysokości 3 500 zł (wcześniej 5 024 zł netto miesięcznie),
Jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą 1 035 zł (opłata za energie elektryczną – 87,50 zł, wywóz śmieci – 40 zł, za zużycie wody – 40 zł, koszt ogrzewania – 48 zł, koszt opłat telefonicznych i za Internet – 270 zł, koszt benzyny – 350 zł oraz koszt wyżywienia 200 zł).
Po odliczeniu tych kosztów od wynagrodzenia, pozwany dysponuje kwotą przynajmniej 2 500 zł, z której jest on w stanie łożyć na rzecz powódek alimentyw kwotach po 600 zł miesięcznie (po ich uiszczeniu będzie on dysponował kwotąnie mniejszą niż 1 300 zł, z której jest on w stanie w pełni zaspokoić pozostałe koszty utrzymania).
Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku i apelacja jest bezzasadna w rozumieniuart. 385 k.p.c., co z mocy tej regulacji prowadziłodo jej oddalenia.
Reasumując zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelacje pozwanego jako bezzasadną oddalono w oparciu o regulacjęart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulacjęart. 98 § 1 k.p.c.i§ 13 ust. 1 pkt 1 i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 09 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. nr 163, poz. 1348, z późniejszymi zmianami) orazart. 109 § 2 k.p.c., biorąc pod uwagę, iż pozwany uległ w całości w postępowaniu odwoławczym i powinien zwrócić każdej powódce poniesione przez nie w tym postępowaniu koszty zastępstwa przez fachowego pełnomocnika, które z uwzględ-nieniem jego nakładu pracy w postępowaniu odwoławczym zostały ustalone w wy-sokości po 300zł (po stronie powodowej zachodzi współuczestnictwo formalne
i zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 10 2015r. pomimo tego, iż powódki reprezentowała ten sam adwokat  należy się zwrot kosztów procesu obejmujących jego wynagrodzenie ustalone odrębnie w stosunku do każdego współuczestnika a Sąd powinien jednak obniżyć to wynagrodzenie, jeżeli przemawia za tym nakład pracy pełnomocnika, podjęte przez niego czynności oraz charakter sprawy -art. 109 § 2 k.p.c.
LEX nr 1801480, www.sn.pl, Biul.SN 2015/10/6-7
         ).
Wniosek powódek o zasądzenie na ich rzecz od pozwanego zwrotu kosztów procesu został zawarty w ich piśmie procesowym z dnia 18 03 2016r. (k- 249 akt), które zgodnie z dołączonym do niego dowodem nadania zostało przesłane pełnomocnikowi pozwanego w dniu 21 03 2016r. a następnie zostało ujawnione na rozprawie w dniu 24 03 2016r. do którego pełnomocnik pozwanego się wówczas ustosunkował i nie podnosił, że pisma tego nie otrzymał oraz co należy podkreślić nie zostało ono formalnie zwrócone i co za tym idzie jest w pełni skuteczne (Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 02 2012r. w sprawie III CZP 1/12 odpowiadając na pytanie prawne Sądu Okręgowego w Gliwicach wyraził jednoznaczny pogląd,
że  
„ Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego zgłoszony w odpowie-dzi na apelację wniesioną po upływie terminu określonego wart. 372 k.p.c.jest skuteczny
         -  OSNC 2012/10/114, LEX nr 1109364, Prok.i Pr.-wkł. 2012/11/34, www.sn.pl, Biul.SN 2012/2/8, M.Prawn. 2012/15/816-81, a następnie pogląd ten podtrzymał w późniejszych orzeczeniach, np. postanowienia z dnia 7 03 2014r. IV CZ 4/14 i z dnia 27 03 2013r. V CZ 97/12).
.