Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1676/14
Data wyroku: 2016-01-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Milczarek
Słowa kluczowe: Renta Z Tytułu Niezdolności Do Pracy
Podstawa prawna: art. 57 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VI U 1676/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 stycznia 2016 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Ewa Milczarek
Protokolant – sekr. sądowy Sylwia Sawicka
po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2016 r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołania:R. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 12 czerwca 2014 r., znak:(...)
w sprawie:R. J.
przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o rentę z tytułu niezdolności do pracy

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuR. J.prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 9 marca 2014 r. do dnia 31 maja 2016 r.,

2
stwierdza, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Na oryginale właściwy podpis.

UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 23 stycznia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.odmówił ubezpieczonemuR. J.prawa do renty. Decyzję wydano w oparciu oart. 57 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 20.09.2010r. w którym nie stwierdzono niezdolności badanego do pracy.
W odwołaniu od decyzji ubezpieczony podniósł , że stan jego zdrowia uzasadnia przyznanie świadczenia.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie i przytoczył argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
R. J.w dniu 14.03.2014 r. złożył wniosek o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W okresie od 21.06.1994 r. do 31.10.2011 r. ubezpieczony był uprawniony do renty a w okresie od 31.12.2011 r. do 30.12.2012 r. ubezpieczony pobierał zasiłek dla bezrobotnych.
okoliczności bezsporne
Orzeczeniem z dnia 23.04.2014r. Lekarz Orzecznik ZUS stwierdził, że badany nie jest niezdolny do pracy. Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 6.06.2014r. stwierdziła także, że ubezpieczony nie jest niezdolna do pracy.
dowód:orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS, orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS w aktach rentowych.
Sąd poddał weryfikacji orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS dopuszczając dowód z opinii biegłych lekarzy sądowych o specjalnościach: neurolog, pulmunolog i specjalista medycyny pracy. Powołany zespół specjalistów po przeprowadzeniu badania, zebraniu wywiadu od ubezpieczonej oraz uwzględnieniu dokumentacji medycznej rozpoznał u ubezpieczonego:

•

Padaczkę z napadami złożonymi wtórnie uogólnionymi

Chorobęzwyrodnieniowa kręgosłupa z dyskopatią lędźwiową

•

Przewlekły zespół bólowy lędźwiowo - krzyżowy objawowy z obecnymi objawami ubytkowymi

Miażdżycę naczyń domózgowych z objawami niewydolności kęgowo-podstawnej

Chorobę niedokrwienna serca z napadowymi zaburzeniami rytmu w wywiadzie

•

Obturacyjny bezdech w trakcie snu - postać łagodna

Agenesię nerki prawej z nawracającymi infekcjami dróg moczowych

Po przeprowadzonych badaniach sądowo - lekarskich i zapoznaniu się z dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy i ZUS oraz dostarczoną przez ubezpieczonego biegli stwierdzili, że stan jego zdrowia czyni go niezdolnym do pracy. Przyczyną jest padaczka z napadami złożonymi wtórnie uogólnionymi, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa z dyskopatią lędźwiową przewlekły zespół bólowy lędźwiowo - krzyżowy objawowy z obecnymi objawami ubytkowymi, "miażdżyca naczyń domózgowych z objawami niewydolności kęgowo-podstawnej, choroba niedokrwienna serca z napadowymi zaburzeniami rytmu w wywiadzie, obturacyjny bezdech w trakcie snu - postać łagodna, agenesia nerki prawej z nawracającymi infekcjami dróg moczowych.
Schorzenia te, zdaniem biegłych, skutkują u ubezpieczonego bólami i zawrotami głowy, napadowymi zaburzeniami świadomości z okresowymi drgawkami, ograniczeniem ruchomości kręgosłupa, przewlekłym zespołem bólowym lędźwiowo -krzyżowym, napadowymi zaburzeniami rytmu serca, bólami w klatce piersiowej, obniżeniem tolerancji wysiłku fizycznego, zaburzeniami w trakcie snu, nawracającymi infekcjami dróg moczowych.
Biegli wskazali, że w przypadku ubezpieczonego, z powodu utrzymujących się napadów padaczkowych, lekarz leczący zmodyfikował leczenie przeciwpadaczkowe a mimo to napady utrzymują się nadal kilka razy w miesiącu, ale są to napady o innej morfologii. Mają one charakter krótkotrwałych stanów nieobecności czego nie zauważa sam ubezpieczony i z tego powodu mogą wynikać różnice w rejestrowaniu ilości napadów padaczkowych.
Praca fizyczna, dźwiganie ciężarów, długotrwała praca w pozycji wymuszonej, praca w złych warunkach atmosferycznych nasila dolegliwości i niekorzystny postęp schorzeń.
Powyższe schorzenia obecnie, w ocenie biegłych, powodują u ubezpieczonego istotne upośledzenie sprawności psychofizycznej ustroju i zdolności do zatrudnienia (murarz). Przeciwwskazana jest praca na wysokości i przy urządzeniach w ruchu, ciężka praca fizyczna, dźwiganie ciężarów, długotrwała praca w pozycji wymuszonej, praca w złych warunkach atmosferycznych oraz praca wymagająca pełnej sprawności psychofizycznej.
Biegli uznali we wnioskach opinii, że ubezpieczony jest obecnie okresowo częściowo niezdolny do pracy, częściowa niezdolność do pracy istnieje od daty wystawienia zaświadczenia o stanie zdrowia tj. od 9.03.2014 r. do 05.2016i spowodowana jest przede wszystkim schorzeniami układu nerwowego i układu kostno stawowego oraz chorobami współistniejącymi.
Dlatego biegli nie podzielili opinii Lekarza Orzecznika i Komisji Lekarskiej ZUS z powodu większego nasilenia dolegliwości w przebiegu istniejących u ubezpieczonego schorzeń, które powodują istotne upośledzenie sprawności ustroju i zdolności do zatrudnienia.
dowód:opinia biegłych sądowych z dnia 28.05.2015 r. (k.16-17akt)
Organ rentowy, w oparciu o stanowisko Przewodniczącego Komisji Lekarskich, wniósł zastrzeżenia do opinii biegłych. Wskazano w nich, iż napady padaczkowe występują u ubezpieczonego sporadycznie (wg dokumentacji leczniczej) bez objawów neurologicznych, próba Romberga ujemna, próby móżdżkowe ujemne co podziela biegły lekarz sądowy neurolog. Obturacyjny bezdech senny występują pod postacią łagodną a także agenesia nerki prawej - bez objawów niewydolności nerek - nie upośledza długotrwale niezdolności do pracy. Skarżący wskazał, iż schorzenie kręgosłupa występuje u ubezpieczonego bez objawów ubytkowych a zatem w okresach zaostrzeń skarżący może korzystać z zwolnień lekarskich.
Mając na uwadze powyższe organ rentowy wniósł o przekazanie zastrzeżeń biegłym lekarzom sądowym celem wydania opinii uzupełniającej a w przypadku nieuwzględnienia wniosku o oddalenie odwołania.
Sąd przekazał zastrzeżenia organu rentowego biegłym, którzy w opinii uzupełniającej potrzymali w całości wywody zawarte w opinii podstawowej i odnosząc się do zastrzeżeń organu rentowego stwierdzili, że po zapoznaniu się z uwagami organu rentowego oraz z dokumentacjąznajdującą się w aktach sprawy i ZUS podtrzymują swoją opinię, że stanzdrowia ubezpieczonego czyni go częściowo niezdolnym do pracy. Przyczyną jest padaczka z napadami złożonymi wtórnie uogólnionymi, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa z dyskopatią lędźwiową, przewlekły zespół bólowy lędźwiowo - krzyżowy objawowy z obecnymi objawami ubytkowymi, miażdżyca naczyń domózgowych z objawami niewydolności kęgowo-podstawnej, choroba niedokrwienna serca z napadowymi zaburzeniami rytmu w wywiadzie, obturacyjny bezdech w trakcie snu - postać łagodna, agenesia nerki prawej z nawracającymi infekcjami dróg moczowych. Ubezpieczony z powodu padaczki był uprzednio od 1994 r. do 10.2011 r. uznany za osobę niezdolną do pracy. Później z powodu poprawy stanu zdrowia odzyskał zdolność do pracy. Obecnie ponownie nasiliły się objawy padaczki co skłoniło lekarza prowadzącego leczenia przeciwpadaczkowego, ale napady mimo to występują znacznie częściej chociaż mają one inną morfologię napadu. Jednocześnie nasiliły się również dolegliwości związane z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym.
Schorzenia te powodują niezdolność do pracy zgodnej z wyuczonym zawodem - murarza. Współistniejące schorzenia układu krążenia dodatkowo upośledzają sprawność ustroju i dodatkowo powodują ograniczenia w zatrudnieniu. Wobec powyższego biegli nie podzielili zastrzeżeń organu rentowego i podtrzymali swoją uprzednią opinię.
dowód :opinia uzupełniająca z dnia 21.09.2015 r. k.36
Organ rentowy, w oparciu o stanowisko Przewodniczącego Komisji Lekarskich, wniósł kolejne zastrzeżenia do opinii biegłych. Wskazano w nich, iż podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 09.07.2015 r. Stanowisko biegłych nie jest poparte obiektywną dokumentacją medyczną - biegli podkreślili, iż obecnie nasiliły się objawy padaczki, co nie wynika z dokumentacji dostępnej podczas badania przez komisję lekarską ZUS (z dokumentacji medycznej wynika, iż napady- padaczki sporadyczne). Ubezpieczony bez objawów neurologicznych.
Zdaniem pozwanego nie uzasadnia to orzeczenia długotrwałej niezdolności do pracy.
Mając na uwadze powyższe organ rentowy wniósł o przekazanie zastrzeżeń biegłym lekarzom sądowym a w przypadku nieuwzględnienia wniosku o oddalenie odwołania.
Sąd uznał, że biegli w sposób dostateczny wyjaśnili stan sprawy i dlatego nie uwzględnił wniosku dowodowego zgłoszonego przez organ rentowy w piśmie procesowym z dnia 13.11.2015 r.
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i aktach rentowych ZUS, których prawdziwości i wiarygodności strony nie kwestionowały w toku procesu, a także na podstawie opinii zespołu biegłych lekarzy sądowych oraz opinii uzupełniającej.
Dowód z opinii biegłych, jak podkreśla się w orzecznictwie, podlega ocenie Sądu przy zastosowaniuart. 233 § 1 k.p.c., na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków (zob. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001/4/64; uzasadnienie wyroku SN z dnia 15 listopada 2002 r., V CKN 1354/00, Lex nr 77046). Biorąc pod uwagę przedstawione kryteria należy stwierdzić, że przeprowadzony dowód z opinii biegłych jest w pełni przydatny dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Biegli wchodzący w skład szerokiego zespołu wydali opinię po gruntownej analizie akt sprawy, uwzględniając całą dostępną dokumentację lekarską i wywiad z ubezpieczonym, a przede wszystkim dokonali badania przedmiotowego. Wnioski opinii omówiono szeroko, sformułowane zostały w sposób jasny i precyzyjny, a końcowe stanowisko zostało szczegółowo, przekonująco i logicznie uzasadnione. Przedstawione konkluzje są kategoryczne, a ich uzasadnienie przedstawione zostało w sposób przystępny i zrozumiały. Biegli są doświadczonymi specjalistami z dziedzin medycyny, które odpowiadały schorzeniom ubezpieczonego, a poziom ich wiedzy i sposób umotywowania orzeczenia powoduje, iż Sąd Okręgowy uznaje przeprowadzoną w sprawie opinię za w pełni trafną.
Nie budzi wątpliwości, iż ocena niezdolności do pracy w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania pracy wymaga z reguły wiadomości specjalnych (opinii biegłego z zakresu medycyny). Jednakże ostateczna ocena, czy ubezpieczony jest niezdolny do pracy całkowicie czy też częściowo musi uwzględniać także inne elementy, o których mowa będzie poniżej, niezwiązane ze stanem zdrowia. Ocena taka ma charakter prawny i może jej dokonać wyłącznie sąd a nie biegły, stąd też oddalono wniosek o dopuszczenie kolejnej opinii, albowiem zastrzeżenia pozwanego Zakładu nie dotyczyły konieczności wyjaśnienia kwestii medycznych, co do których biegli nie zajęliby przekonującego stanowiska (por. wyrok SN z dnia 8 maja 2008 r., I UK 356/07, OSNP 2009/17-18/238). Należy także podnieść, iż stosownie doart. 286 k.p.c.Sąd może zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, może też w razie potrzeby zażądać dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. Tak w piśmiennictwie jak i w judykaturze wskazuje się, że nie ma dowolności w powoływaniu kolejnych biegłych, a u podstaw takiej decyzji leżeć powinny racjonalne argumenty takie np. jak niejasność, niezupełność czy sprzeczności występujące w opiniach (por. np. T. Ereciński [w:] Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, tom I, Warszawa 2002, str. 567-568; czy wyroki SN z dnia 24 czerwca 2008 r., I UK 373/07, Lex nr 496398; z dnia 1 września 2009 r., I PK 83/09, Lex nr 550988; z dnia 16 września 2009 r., I UK 102/09, Lex nr 537027). Należy przyjąć, że wykazywanie okoliczności uzasadniających powołanie opinii uzupełniającej, czy kolejnego biegłego pozostaje w gestii strony. To właśnie strona winna wykazać się niezbędną aktywnością i wykazać błędy, sprzeczności lub inne wady w opiniach biegłych, które dyskwalifikują istniejące opinie, ewentualnie uzasadniają powołanie opinii dodatkowych. Takich okoliczności organ rentowy w toku postępowania nie przedstawił, poprzestając na negowaniu opinii zespołu biegłych, z powołaniem się na zastrzeżenia, co do których biegli wypowiedzieli się w toku postępowania, bądź na tyle niekonkretne, że Sad uznał je za niewystarczające dla jej skutecznego podważenia.
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy podkreślić trzeba, że oceny stanu zdrowia powoda dokonał zespół doświadczonych specjalistów z dziedzin medycyny odpowiadających schorzeniom ubezpieczonego. Orzeczenie biegłych zostało prawidłowo uzasadnione (art.285 k.p.c.) a wnioski w nim zawarte nie nasuwają wątpliwości co do ich trafności. Biegli w sposób stanowczy odnieśli się do stwierdzonych u ubezpieczonego schorzeń i ich wpływu na stan czynnościowy organizmu.
Biegli wyraźnie ocenili stan zdrowia ubezpieczonego w kontekście czynności wykonywanych przez ubezpieczonego w trakcie zatrudnienia( murarza) w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o rentę. Z opinii biegłych wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że u ubezpieczonego występuje padaczka z napadami złożonymi wtórnie uogólnionymi, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa z dyskopatią lędźwiową, przewlekły zespół bólowy lędźwiowo - krzyżowy objawowy z obecnymi objawami ubytkowymi, miażdżyca naczyń domózgowych z objawami niewydolności kęgowo-podstawnej, choroba niedokrwienna serca z napadowymi zaburzeniami rytmu w wywiadzie, obturacyjny bezdech w trakcie snu - postać łagodna, agenesia nerki prawej z nawracającymi infekcjami dróg moczowych.
Z wywiadu przeprowadzonego przez biegłych z ubezpieczonym wynika, że napady padaczki występują u ubezpieczonego przeciętnie 3-4 razy w tygodniu, natomiast napady padaczki z utratą przytomności rzadko-raz w roku. W ocenie Sądu Okręgowego, który podzielił w tym zakresie opinię biegłych wyklucza to wykonywanie przez ubezpieczonego zawodu murarza. Jak wynika z dokumentacji medycznej utrzymujące się napady padaczkowe spowodowały modyfikację przez lekarza leczącego sposobu leczenia tego schorzenia u ubezpieczonego co nie wykluczyło jednak napadów padaczki. Podkreślić też trzeba, że współistniejące u ubezpieczonego schorzenia kręgosłupa i układu krążenia dodatkowo upośledzają sprawność ustroju w stopniu powodującym częściową niezdolność do pracy.
Stosownie do treściart. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(j.t: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.; powoływana dalej jako „ustawa”) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: jest niezdolny do pracy; ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy; niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11-12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-4, 5 lit. a, pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów (ust. 1). W niniejszej sprawie poza sporem pozostawały okoliczności dotyczące spełnienia przez ubezpieczonego warunków określonych w punktach 2 i 3 ustępu 1 powołanego przepisu. Kwestią sporną natomiast stała się sama zdolnośćR. J.do pracy.
Zgodnie zart. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychniezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności po przekwalifikowaniu. Częściowo niezdolną do pracy jest zgodnie z ust. 3 cytowanego przepisu osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem kwalifikacji. Oceniając stopień niezdolności do pracy należy, w myśl art. 13 wymienianej ustawy, uwzględnić stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej oraz celowość przekwalifikowania zawodowego biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.
Zdaniem Sądu Okręgowego dokonana przez biegłych sądowych lekarzy ocena wpływu rozpoznanego u wnioskodawcy schorzeń na jego zdolność do pracy uwzględnia zarówno wymienione w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z F.U.S. czynniki medyczne w postaci: stopnia naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności organizmu w drodze leczenia i rehabilitacji, jak i wymienione w pkt 2 czynniki zawodowe w postaci: możliwości wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.
Wskazać należało, że dla przyjęcia istnienia niezdolności do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z F.U.S. nie wystarcza jedynie stwierdzenie choroby i związane z tym poczucie dyskomfortu, lecz konieczne jest ponadto wykazanie, że schorzenie to narusza sprawność organizmu w takim stopniu, że powoduje niezdolność do pracy. Jak wskazano już powyżej, ocena całkowitej bądź częściowej niezdolności do pracy, w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania pracy, wymaga z reguły wiadomości specjalnych. W niniejszej sprawie biegli zgodnie orzekli w opinii sądowo – lekarskiej uznanej przez Sąd za miarodajną, że rozpoznane u wnioskodawcy schorzenia pozbawiają go częściowo zdolności do wykonywania pracy w wykonywanym zawodzie. Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz konstrukcję art. 12 ustawy emerytalnej, należy uznać, iż sens przepisu polega na tym, że ostateczna ocena, w jakim stopniu ubezpieczony jest niezdolny do pracy musi uwzględniać także inne elementy poza stricte medycznymi należącymi do kompetencji biegłych z zakresu medycyny. Innymi słowy przy ocenie niezdolności do pracy w myśl art. 12 ustawy emerytalnej o tej niezdolności nie przesądza wyłącznie ocena medyczna stwierdzająca występowanie określonych jednostek chorobowych i ich wpływ na funkcjonowanie organizmu człowieka, tylko decydujące znaczenie ma ocena prawna dokonana w oparciu o okoliczności natury medycznej i okoliczności innej natury, w tym zwłaszcza poziom kwalifikacji ubezpieczonego, możliwości zarobkowania w zakresie tych kwalifikacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne (tak SN w wyrokach z dnia 9 stycznia 2002 r., II UKN 701/00, Lex nr 559961; z dnia 8 maja 2008 r., I UK 356/07, OSNP 2009/17-18/238; z dnia 13 października 2009 r., II UK 106/09, Lex nr 558589 i postanowieniu z dnia 3 września 2008 r., I UK 86/08, Lex nr 565996). Tym samym składająca się z powyższych elementów ocena stanowiąca subsumcję stanu faktycznego do norm prawnych, należąca do wyłącznej kompetencji sądu, pozwala uznać osobę za niezdolną do pracy w świetle powołanej wyżej ustawy i pozwala określić stopień tej niezdolności. Samo naruszenie sprawności organizmu ustalone na podstawie wiadomości specjalnych przez biegłych sądowych nie daje jeszcze możliwości stwierdzenia niezdolności do pracy, jednak wskazuje na podstawową przesłankę prawa do renty – stan zdrowia ubezpieczonego, który w niniejszej sprawie z uwagi na bardzo szereg poważnych schorzeń wymienionych w rozpoznaniu a w szczególności padaczkę wskazuje na częściową niezdolność ubezpieczonej do pracy na okres do 31.05.2016 r. (czas ten może skutkować przywróceniem niezbędnej sprawności organizmu do wykonywania pracy).
Jak wynika z powyższego ubezpieczony spełnia więc przesłanki uzasadniające przyznanie prawa do renty wymienione w art. 57 cytowanej ustawy, bowiem organ rentowy nie kwestionował spełnienia przez ubezpieczonego pozostałych przesłanek do nabycia prawa do renty.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy osobie, która spełniła warunki określone w art. 57, przysługuje renta okresowa – jeżeli niezdolność do pracy jest okresowa. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż w świetle opinii biegłych sądowych lekarzy częściowa niezdolność ubezpieczonego do pracy jest okresowa i trwa od 9.03.2014 r. do 31.05.2016 r.. Mając na względzie powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję, orzekając jak w wyroku.
W punkcie 2 wyroku stwierdzono, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Stosownie bowiem doart. 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, z uwzględnieniem tego, iż w razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego, jeżeli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji; organ odwoławczy, wydając orzeczenie, stwierdza odpowiedzialność organu rentowego (ust. 1a). Jeżeli na podstawie przedstawionych środków dowodowych nie jest możliwe ustalenie prawa lub wysokości świadczenia, za datę wyjaśnienia ostatniej okoliczności, o której mowa wust. 1, uważa się datę końcową dodatkowego terminu do przedstawienia niezbędnych dowodów, wyznaczonego przez organ rentowy, albo datę przedstawienia tych dowodów (ust. 3). Artykuł 118 ustawy o emeryturach i rentach dotyczy możliwości przesunięcia terminu do wydania decyzji wyłącznie w toku postępowania przed organem rentowym i to tylko wtedy, gdy decyzja nie może być wydana z powodu konieczności przeprowadzenia przez organ rentowy dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Taka sytuacja nie zachodziła jednakże w niniejszej sprawie, ponieważ opóźnienie w przyznaniu ubezpieczonemu prawa do spornego świadczenia nie nastąpiło w konsekwencji przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez sam organ rentowy, lecz na skutek odwołania od wydanej przez organ decyzji odmownej i rozstrzygania wynikłego stąd sporu na drodze sądowej. Zdaniem Sądu Okręgowego, nie może w niniejszym sporze znaleźć zastosowania wyłączenie odpowiedzialności organu rentowego, określone w art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach. W szczególności nie można uznać, aby przyznanie ubezpieczonemu z opóźnieniem prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, było następstwem okoliczności, za które organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności. Organ rentowy był bowiem zobowiązany przeprowadzić postępowanie w sposób zmierzający do terminowego i prawidłowego ustalenia – czy ubezpieczonemu przysługuje prawo, którego uzyskania się domaga (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 października 1997 r. III AUa 496/97, OSA 1998/11–12/45 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2011 r., III AUa 1710/10, nie publ.). Zgodnie z art. 14 ustawy o emeryturach i rentach oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia: daty powstania niezdolności do pracy, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy, związku przyczynowego niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do samodzielnej egzystencji, celowości przekwalifikowania zawodowego – dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik Zakładu (ust. 1). Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej, stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji (ust. 3). Powyższe nie oznacza jednakże, aby błędne orzeczenie lekarza orzecznika i komisji lekarskiej było okolicznością, za którą organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności. Nadzór nad wykonywaniem orzecznictwa o niezdolności do pracy sprawuje bowiem Prezes Zakładu (art. 14 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach). Pozwala to na przyjęcie, że zarówno lekarz orzecznik, jak i komisja lekarska, są organami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zobowiązanym do ustalania niezdolności do pracy, jako przesłanki prawa do renty, a tym samym niewłaściwe działanie lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej jest okolicznością, za którą odpowiedzialność ponosi organ rentowy. Skoro biegli sądowi w swych opiniach wydanych w niniejszej sprawie opierali się na identycznym materiale dowodowym, co lekarz orzecznik i komisja lekarska ZUS, to niewątpliwie organ ponosić musi z tego tytułu odpowiedzialność. Fakt, iż niezdolność ubezpieczonego do pracy ustalono dopiero w wyniku złożonego odwołania, w toku postępowania sądowego, oznacza że przyczyną, dla której uzyskał on prawo do żądanego świadczenia dopiero w następstwie wyroku sądowego, były nie nowe dowody, nowe okoliczności, do których organ rentowy nie mógłby się wcześniej ustosunkować, a jedynie odmienna ocena stanu zdrowia, dokonana przez z jednej strony komisję lekarską ZUS, a z drugiej strony przez biegłych sądowych, na podstawie opinii których przyznano ubezpieczonemu prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.
SSO Ewa Milczarek