Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 764/12
Data wyroku: 2016-03-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Wasiniewska

Sygn. akt I Ns 764/12

POSTANOWIENIE
Dnia 03 marca 2016 roku
Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim I Wydział Cywilny
w składzie :
Przewodniczący : SSR Małgorzata Wasiniewska
Protokolant: st. sekr. sąd. Maria Strzelecka
po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2016 roku w Starogardzie Gdańskim
na rozprawie
sprawy z wnioskuZ. C.iS. C.
z udziałem(...) Spółki Akcyjnej
o ustanowienie służebności przesyłu
p o s t a n a w i a :
1. na nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcówZ. C.iS. C.na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, oznaczonej geodezyjnie jakodziałki gruntu nr (...), dla której V Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim prowadziksięgę wieczystą KW Nr (...)ustanowić na rzecz uczestnika postępowania(...) Spółki Akcyjnejsłużebność przesyłu polegającą na nieograniczonym w czasie prawie użytkowania stacji transformatorowej, słupów linii elektroenergetycznych niskiego i średniego napięcia oraz linii energetycznej niskiego napięcia 0,4 kV i średniego napięcia 15 kV, tj. infrastruktury energetycznej posadowionej na nieruchomości wnioskodawcówZ. C.iS. C.wraz z prawem dostępu (przechodu i przejazdu) do nich, w tym odpowiednim sprzętem, w miarę potrzeb wynikających z prawidłowej eksploatacji, przeglądów, konserwacji, modernizacji lub konieczności usunięcia awarii, w ten sposób, że służebność ta będzie przebiegać pasem gruntu (w tym pasem ochronnym) o powierzchni łącznej 1.910 m2 w granicachdziałki gruntu nr (...)oraz o powierzchni łącznej 968 m2 w granicachdziałki gruntu nr (...)o przebiegu oznaczonym na mapach ustalenia przebiegu i posadowienia stacji transformatorowej, słupów linii elektroenergetycznych NN i SN oraz linii energetycznej niskiego i średniego napięcia (0,4 kV i 15 kV) kolorem zielonym stanowiących załączniki do opinii biegłego sądowegoT. J.z dnia 11 lipca 2013 roku, które to mapy i opinię uczynić integralną częścią niniejszego postanowienia,
2. zasądzić od uczestnika postępowania(...) Spółki Akcyjnejsolidarnie na rzecz wnioskodawcówZ. C.iS. C.kwotę 6.856,00 zł (sześć tysięcy osiemset pięćdziesiąt sześć złotych 00/100) tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu,
3. zasądzić od uczestnika postępowania(...) Spółki Akcyjnejsolidarnie na rzecz wnioskodawcówZ. C.iS. C.kwotę 2.581,94 zł (dwa tysiące pięćset osiemdziesiąt jeden złotych 94/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania w zakresie opłaty od wniosku oraz wydatków na opinię biegłego sądowegoT. J.z dnia 11 lipca 2013 roku,
4. kosztami postępowania w zakresie kosztów ustnych uzupełniających opinii biegłego sądowegoT. J.obciążyć Skarb Państwa,
5. koszty zastępstwa procesowego znieść wzajemnie pomiędzy stronami.
Sygn. akt I Ns 764/12

UZASADNIENIE
WnioskodawcyS. C.iZ. C., po ostatecznym sprecyzowaniu wniosku, wnieśli o ustanowienie na nieruchomości stanowiącej ich własność, oznaczonej geodezyjnie jakodziałki gruntu nr (...)o obszarze 6.80.00 ha, położonej wM., dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim prowadziksięgę wieczystą KW Nr (...), na rzecz uczestnika postępowania(...) S.A.służebności przesyłu polegającej na nieograniczonym w czasie prawie użytkowania stacji transformatorowej, słupów linii elektroenergetycznych niskiego i średniego napięcia oraz linii energetycznej niskiego napięcia 0,4 kV i średniego napięcia 15 kV, tj. infrastruktury energetycznej posadowionej na nieruchomości wnioskodawcówZ. C.iS. C.wraz z prawem dostępu (przechodu lub przejazdu) do nich, w tym odpowiednim sprzętem, w miarę potrzeb wynikających z prawidłowej eksploatacji, przeglądów, konserwacji, modernizacji lub konieczności usunięcia awarii, za wynagrodzeniem w kwocie 300,00 złotych miesięcznie Wnieśli także o zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawców zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wnioskodawcy podnieśli, że są właścicielami w ramach małżeńskiej wspólności ustawowej nieruchomości zapisanej wksiędze wieczystej KW Nr (...), na której jest posadowiona infrastruktura energetyczna uczestnika postępowania, a mianowicie stacja transformatorowa, słupy linii elektroenergetycznych niskiego i średniego napięcia oraz linie energetyczne średniego i niskiego napięcia. Wskazali także, że pozasądowe negocjacje w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu nie przyniosły rezultatów, strony nie doszły do porozumienia, dlatego też wystąpienie z niniejszym wnioskiem jest zasadne.
Uczestnik postępowania(...) S.A.w odpowiedzi na wniosek z dnia 05 grudnia 2012 roku oświadczył, że nie kwestionuje przedmiotowego wniosku co do zasady, natomiast zakwestionował wysokość wynagrodzenia żądaną przez wnioskodawców za ustanowienie służebności przesyłu, sposób jego wyliczenia oraz żądanie świadczenia okresowego. Wniósł także o zasadzenie od wnioskodawców na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania,w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
WnioskodawcyZ. C.iS. C.są właścicielami, w ramach małżeńskiej wspólności ustawowej nieruchomości rolnej o łącznym obszarze 6.80.00 ha położonej wM., dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim wadziksięgę wieczystą KW Nr (...). W skład przedmiotowej nieruchomości wchodzą dwie działki gruntu, a mianowicie,działka gruntu nr (...), która jest zabudowana oraz niezabudowanadziałka gruntu nr (...).
(okoliczności bezsporne, dodatkowo: odpis zksięgi wieczystej KW Nr (...)k. 9-11)
Nadziałce gruntu nr (...)znajdują się następujące urządzenia energetyczne: słup czworonożny ze stacją transformatorową nr(...), słup trzynożny oraz dwa słupy pojedyncze żelbetonowe. Ponadto naddziałką gruntu nr (...)przebiega linia średniego napięcia 15 kV i linia niskiego napięcia 0,4 kV. Nadziałce gruntu nr (...)nie ma posadowionych żadnych słupów. Nad działką tą przebiega linia energetyczna średniego napięcia 15 kV. Linia napowietrzna średniego napięcia 15 kV oraz stacja transformatorowa zostały wybudowane w 1984 roku, natomiast linia niskiego napięcia 0,4 kV została wybudowana w 1958 roku i wyremontowana w 1984 roku.
(okoliczności bezsporne)
Uczestnik postępowania oraz jego poprzednicy prawni korzystali i korzystają z tych urządzeń energetycznych posadowionych na nieruchomości wnioskodawców do chwili obecnej.
(okoliczności bezsporne)
Bezsporny był pomiędzy stronami fakt, że wnioskodawcy nie utrudniali i nie utrudniają pracownikom uczestnika postepowania dostępu do urządzeń energetycznych posadowionych na nieruchomości stanowiącej ich własność.
Bezsporny był pomiędzy stronami także fakt, że prowadziły one pomiędzy sobą wymianę pism w przedmiocie ustanowienia na nieruchomości wnioskodawcówZ. C.iS. C.służebności przesyłu na rzecz uczestnika postępowania, jednakże do porozumienia nie doszło (dodatkowo: pisma k. 14-16).
Nieruchomość wnioskodawców położona jest w miejscowościM., GminaS.. Dla terenu, na którym położona jest przedmiotowa nieruchomość brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego GminyS.działka gruntu nr (...)przeznaczona jest na cele rolnicze, adziałka gruntu nr (...)to teren mieszkaniowy o niskiej intensywności zabudowy – tereny zabudowy mieszkaniowej - zagrodowej. Naddziałką gruntu nr (...)przebiega napowietrzna linia energetyczna średniego napięcia 15 kV, która zajmuje przestrzeń 148 m2. Łączna powierzchnia służebności przesyłu z pasem ochronnym dladziałki gruntu nr (...)wynosi 968 m2. Nadziałce gruntu nr (...)stoi słup czworonożny ze stacja transformatorową, słup trzynożny oraz dwa słupy pojedyncze żelbetonowe. Naddziałką gruntu nr (...)przebiega linia średniego napięcia 15 kV o długości 142,65 m i linia niskiego napięcia 0,4 kV o długości 65,28 m. Linia średniego napięcia 15 kV naddziałką gruntu nr (...)zajmuje przestrzeń 258 m2, natomiast linia niskiego napięcia 0,4 kV zajmuje przestrzeń 16 m2. Powierzchnia słupów stojących nadziałce gruntu nr (...)to 309 m2. Szerokość pasa ochronnego dla linii średniego napięcia 15 kV nadziałce gruntu nr (...)wynosi 11,8 m, a dla linii niskiego napięcia 0,4 kV wynosi 6,25 m. Powierzchnia służebności przesyłu z pasem ochronnym dla linii średniego napięcia 15 kV nadziałce gruntu nr (...)wynosi 1.072 m2, a dla linii niskiego napięcia 0,4 kV wynosi 838 m2. Łączna powierzchnia służebności przesyłu z pasem ochronnym dladziałki gruntu nr (...)wynosi 1.910 m2. Łączna powierzchnia służebności i pasa ochronnego dladziałki gruntu nr (...)wynosi 2.578 m2. Jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu nadziałkach gruntu nr (...)stanowiących własność wnioskodawcówZ. C.iS. C.wynosi 6.865,00 złotych.
(dowód: pisemna opinia biegłego sądowego w zakresie geodezji i szacowania nieruchomościT. J.z dnia 11 lipca 2013 roku wraz z mapami k. 76-105, pisemne, uzupełniające opinie biegłego sądowegoT. J.k.119, 120, ustne uzupełniające opinie biegłego sądowegoT. J.k.170170v, 199-200, 248-248v )
Na uwagę zasługuje fakt, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy w zakresie czasokresu posadowienia urządzeń energetycznych, wchodzących w skład przedsiębiorstwa uczestnika postępowania, na nieruchomości wnioskodawcówZ. C.iS. C., rodzaju i ilości tych urządzeń, swobodnego korzystania z tych urządzeń przez uczestnika postępowania i jego poprzedników prawnych oraz w zakresie tego, że strony prowadziły wymianę korespondencji dotyczącej ustanowienia na nieruchomościZ. C.iS. C.służebności przesyłu na rzecz uczestnika postępowania i do jej ustanowienia nie doszło, był niesporny pomiędzy stronami. Spór w zasadzie dotyczył tylko wysokości wynagrodzenia należnego wnioskodawcom za ustanowienie na nieruchomości stanowiącej ich własność służebności przesyłu na rzecz(...) S.A..
Sąd w całości podzielił opinie biegłego z zakresu geodezji kartografii i szacowania nieruchomościT. J., zarówno pisemne, jak i ustne uzupełniające, albowiem zostały one sporządzone rzetelnie i zgodnie z zasadami wiedzy fachowej. W jednoznaczny sposób odpowiadają na postawione tezy dowodowe. Zostały wyczerpująco i w sposób dający się zweryfikować uzasadnione. Biegły zgodnie z postanowieniem Sądu wypowiedział się, co do przebiegu linii energetycznych średniego i niskiego napięcia oraz posadowienia stacji transformatorowej i słupów linii elektroenergetycznych niskiego i średniego napięcia na nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcówZ. C.iS. C.. BiegłyT. J.wyceniając wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu szczegółowo uzasadnił przyjętą metodę szacowania wartości wycenianej nieruchomości – podejście porównawcze. Wskazał także, jakie przyjął zasady korygowania ceny w zależności od konkretnych czynników korygujących.
Sąd pominął w ocenie materiału dowodowego zeznania wnioskodawczyniZ. C., albowiem nie miały one żadnego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Sad pominął dowód z przesłuchania w charakterze strony wnioskodawcyS. C.i uczestnika postępowania(...) S.A., albowiem w/w pomimo prawidłowego powiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 12 marca 2015 roku, wezwania do osobistego stawiennictwa celem przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron i pouczenia, że w przypadku niestawiennictwa Sąd pominie dowód z ich przesłuchania, na rozprawę nie stawili się.
W ocenie Sądu wniosek o ustanowienie służebności przesyłu zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 305(1) kc, nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa wart. 49 § 1 kc, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Z koleiart. 305(2) § 1 kcstanowi, że jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa wart. 49 § 1 kc, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.. Wniosek o ustanowienie służebności może być złożony zarówno przez właściciela nieruchomości (art. 305(2) § 2 kc), jak również przez przedsiębiorcę (art.305(2) § 1 kc), jeżeli jedyną przyczyną odmowy zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu jest spór co do wysokości wynagrodzenia (porównaj postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2010 roku, III CZP 66/10), a taka sytuacja, w ocenie Sądu, miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Wyznaczając zakres korzystania przez przedsiębiorcę z nieruchomości obciążonej Sąd kierował się wskazaniami zawartymi w postanowieniu Sądu Najwyższego – Izba Cywilna, z dnia 18 kwietnia 2012 roku, V CSK 190/11, w którym Sąd Najwyższy wskazał, żeart. 305(1) kcwyznacza zakres przedmiotowy obciążeń obejmujący rodzaj i rozmiar uprawnień przedsiębiorcy oraz powinność oznaczenia terenu, na którym będą one realizowane. W uzasadnieniu cytowanego postanowienia Sąd Najwyższy stwierdza, że pojęcia „korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej” oraz „zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń”, jakkolwiek mają charakter normatywny, są tak ogólne, że w każdym wypadku wymagają wypełnienia przez sądy indywidualną treścią, uwzględniającą jej tzw. czynny charakter. Nie ulega wątpliwości, że zwroty te wyznaczają zakres przedmiotowy obciążeń, obejmujący nie tylko rodzaj i rozmiar uprawnień przedsiębiorcy, ale i powinność oznaczenia terenu, na którym będą one realizowane. Uszczegółowienie powinno być odpowiednie do specyfiki przedsiębiorstwa, rodzaju i umiejscowienia urządzeń przesyłowych, obecnego sposobu ich wykorzystywania, działań przyszłych mieszczących się w granicach prawidłowego gospodarowania oraz przewidywanych potrzeb. Celowe jest zwłaszcza wskazanie, że obciążenie obejmuje dostęp, korzystanie poprzez bieżącą eksploatację, dokonywanie kontroli, przeglądów, konserwacji, modernizacji, remontów, usuwanie awarii, wymiany urządzeń posadowionych na danej nieruchomości w zakresie niezbędnym dla zapewnienia prawidłowego i niezakłóconego działania sieci przesyłowej przedsiębiorstwa.
Uwzględniając powyższe Sąd, na podstawieart. 305(1) kciart. 305(2) § 1 kc, na nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcówZ. C.iS. C., oznaczonej geodezyjnie jakodziałki gruntu nr (...), o łącznej powierzchni 6.80.00 ha położonej w miejscowościM., dla której V Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim prowadziksięgę wieczystą KW Nr (...), ustanowił na rzecz uczestnika postępowania(...) Spółki Akcyjnej, służebność przesyłu polegającą na nieograniczonym w czasie prawie użytkowania stacji transformatorowej, słupów linii elektroenergetycznych niskiego i średniego napięcia oraz linii energetycznej niskiego napięcia 0,4 kV i średniego napięcia 15 kV, tj. infrastruktury energetycznej posadowionej na nieruchomości wnioskodawcówZ. C.iS. C.wraz z prawem dostępu (przechodu lub przejazdu) do nich, w tym odpowiednim sprzętem, w miarę potrzeb wynikających z prawidłowej eksploatacji, przeglądów, konserwacji, modernizacji lub konieczności usunięcia awarii, w ten sposób, że służebność ta będzie przebiegać pasem gruntu (w tym pasem ochronnym) o powierzchni łącznej 1.910 m2, w granicachdziałki gruntu nr (...)oraz o powierzchni łącznej 968 m2 w granicachdziałki gruntu nr (...), o przebiegu oznaczonym na mapach ustalenia przebiegu i posadowienia stacji transformatorowej, słupów linii elektroenergetycznych NN i SN oraz linii energetycznej niskiego i średniego napięcia (0,4 kV i 15 kV) kolorem zielonym stanowiących załączniki do opinii biegłego sądowegoT. J.z dnia 11 lipca 2013 roku, które to mapy Sąd uczynił integralną częścią niniejszego postanowienia. Jednocześnie Sąd zasądził od uczestnika postępowania solidarnie na rzecz wnioskodawcówZ. C.iS. C.kwotę 6.856,00 złotych tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.. Ustalając wysokość wynagrodzenia Sąd podzielił stanowisko wyrażone w opiniach przez biegłegoT. J.. Biegły w swoich opiniach wskazał konkretnie, w jaki sposób i w jakim zakresie, w związku z posadowieniem na nieruchomości wnioskodawców urządzeń energetycznych uczestnika postępowania, nastąpiło zmniejszenie wartości gruntu wnioskodawców związane z trwałym ograniczeniem w sposobie korzystania z tejże nieruchomości. Sąd jednocześnie stanął na stanowisku, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu w tej konkretnej sprawie winno być, zgodnie z powszechnie przyjętą zasadą, wynagrodzeniem jednorazowym i takie też wynagrodzenie zasądził – punkt 1 i 2 postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punktach 3, 4 i 5 postanowienia. W ocenie Sądu wnioskodawcom należał się od uczestnika postępowania zwrot kosztów opłaty od wniosku – 40,00 złotych oraz zwrot wydatków poniesionych przez wnioskodawców na pisemną opinię biegłego sądowegoT. J.w kwocie 2,541,94 złote (łącznie 2.581,94 zł) – punkt 3-ci postanowienia. Należy podkreślić, że służebność przesyłu została ustanowiona na rzecz uczestnika postępowania i w jego interesie.(...) S.A., a wcześniej jej poprzednicy prawni, swobodnie korzystali z urządzeń energetycznych, posadowionych na nieruchomości wnioskodawców i to uczestnik postępowania powinien wyjść z inicjatywą prawnego uregulowania tej sytuacji, czego nie uczynił. Z inicjatywą pozasądowego załatwienia sprawy też wystąpili wnioskodawcy, a nie uczestnik postępowania – pisma k.14,15,16, który swobodnie korzystał z nieruchomości wnioskodawców i chyba nie był zainteresowany prawnym ustanowieniem na swoją rzecz służebności przesyłu, albowiem wiązałoby się to z wynagrodzeniem na rzecz wnioskodawców. W ocenie Sądu wnioskodawcy nie mogą ponosić kosztów postępowania tylko dlatego, że w końcu chcieli prawnie załatwić korzystanie przez uczestnika postępowania z urządzeń energetycznych posadowionych na nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawców i to bierna postawa uczestnika postępowania „zmusila” wnioskodawców do złożenia wniosku. Opinia biegłego również została przeprowadzona w interesie uczestnika postępowania. Jednocześnie koszty zastępstwa procesowego Sąd zniósł wzajemnie pomiędzy stronami, uznając że w tym zakresie zarówno wnioskodawcy, jak i uczestnik postępowania powinni je ponieść każdy we własnym zakresie –art. 520 § 1 kpc.