Sąd Rejonowy w Piasecznie
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 18/16
Data wyroku: 2016-10-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: art 138 kro, art 135 par 1 kro
Teza: ustalenie obowiązku alimentacyjnego

III RC 18/16

UZASADNIENIE
A. W. (1)(dawniejS.- k. 5), w pozwie z dnia 10 lipca 2015 roku, wniosła o podwyższenie alimentów na rzecz jej małoletniej córkiM. S. (1)z kwoty po 350 złotych miesięcznie do kwoty po 900 złotych miesięcznie. Wskazała, że po dacie ostatniego wyrokowania w tej sprawie zaszła istotna zmiana okoliczności polegająca na tym, że małoletniaM. S. (1)uczęszcza do prywatnego przedszkola, korzysta z zajęć dodatkowych. Ponadto tylko matka finansuje wypoczynek córki. Zdaniem powódki zwiększyły się także potrzeby odzieżowe dziecka, koszty jej wyżywienia, co jest związane ze wzrostem fizycznym małoletniej. Dziewczynka zapada także na infekcje sezonowe co łączy się z koniecznością zakupu leków.
PozwanyM. S. (2)uznał powództwo do kwoty po 400 złotych miesięcznie.
Sąd Rejonowy poczynił następujące ustalenia faktyczne:
M. S. (1)urodzona (...)pochodzi z związku małżeńskiegoM. S. (2)iA. W. (2), rozwiązanego przez rozwód (k. 4). Rodzice małoletniej powódki nie mieszkają wspólnie. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 10 grudnia 2013 roku, sygn. akt I C 1481/12, pozwanyM. S. (2)został zobowiązany do łożenia na rzecz małoletniej córki kwoty po 350 złotych tytułem alimentów (k. 6).
Małoletnia powódka uczęszcza doniepublicznego przedszkola (...)wP., za które opłata wynosi 990 złotych miesięcznie (k. 20 – 27, k. 32- 33, k. 59 – 60 i k. 92). Koszt zakupu podręczników to kwota około 400 złotych rocznie (k. 58 i k. 93). Nadto małoletnia uczęszcza na zajęcia dodatkowe – balet co generuje miesięczny koszt w kwocie 50 złotych miesięcznie (k. 28 – 29, k. 31 i k . 92). Koszt wycieczek przedszkolnych to średnio 50 złotych miesięcznie (k.8 i k. 93).
Koszt utrzymania dziecka stron kształtuje się na poziomie 2000 złotych. W tej kwocie – oprócz wyżej wskazanych wydatków – koszt wyżywienia to suma od 300 do 400 złotych miesięcznie, koszt zakupu odzieży to kwota 200 złotych miesięcznie, koszt zabawek i książek edukacyjnych to kwota 100 złotych miesięcznie. Małoletnia powódka jest alergikiem, ma(...), a koszt jej leczenia to kwota około 100 złotych miesięcznie. Ojciec ma kontakt z córką – droga internetową, zabiera córkę na ferie i wakacje. Przekazuje córce drogie prezenty np. tablet, klocki lego (k. 93).
Na datę rozwodu dziecko mieszkało wraz z matką, uczęszczało do żłobka, za które opłata wynosiło od 300 do 400 złotych miesięcznie. (k. 93). Córka stron nie chodziła na balet. Koszt jej utrzymania wynosił wówczas około 1400 złotych miesięcznie (k. 93).
Przedstawicielka ustawowa małoletniej powódkiA. W. (2)ma obecnie 33 lata, z zawodu jest nauczycielką, pracuje w Zespole Szkół Publicznych wJ.i z tego tytułu uzyskuje wynagrodzenie w kwocie około 3000 złotych netto miesięcznie. (k. 9 i k. 61 oraz k. 93). Mieszka wraz z córką w lokalu wynajętym za kwotę 1600 złotych miesięcznie (wraz z opłatami). Koszt jej utrzymania to kwota 1000 złotych miesięcznie jako opłata za telefon, 100 złotych miesięcznie jako koszt zakupu odzieży oraz od 300 do 400 złotych miesięcznie jako koszt wyżywienia. Nie choruje przewlekle. (k. 93).
Na datę rozwodu mieszkała wraz z dzieckiem wT., w domu swojej mamy i ponosiła koszty mieszkaniowe na kwotę od 300 do 400 złotych miesięcznie. Uzyskiwała dochód w kwocie około 2000 złotych miesięcznie (k. 93).
PozwanyM. S. (3)ma obecnie 40 lat, z zawodu jest technikiem dentystycznym. Mieszka i pracuje wK. P., a jego zarobki wynoszą około 1000 £ miesięcznie. (k. 93) ponosi koszty dojazdu do pracy to kwota 100 £ miesięcznie. (k. 94). Mieszka w lokalu wynajętym za kwotę 360 £ miesięcznie (k. 40). Ponosi opłaty związane z użytkowanym lokalem na kwotę 130 £ raz na kwartał oraz uiszcza opłatę za Internet 31 £ miesięcznie (k. 93). Koszt jego wyżywienia to kwota 240 £ miesięcznie (k. 94). Jest zdrowy, nie posiada innych osób na utrzymaniu. (k. 93) Ma kontakt z córką przez Internet oraz w roku kalendarzowym od trzech do czterech razy – osobiście (k. 93). Kupuje córce drogie prezenty – także odzież oraz opłaca jej Internet w tablecie (k. 94). Płaci zasądzone alimenty. (k. 58 i k. 94).
Na datę ostatniego wyrokowania mieszkał wŁ.w lokalu wynajmowanym za kwotę 800 złotych miesięcznie. Uzyskiwał wówczas dochód w kwocie około 1250 złotych miesięcznie. (k. 93).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań stron postępowania, wskazanych dokumentów oraz dokumentów zawartych w aktach akt sprawy rozwodowej o sygn. I C 1481/12, w szczególności zeznań stron k. 223 i następne. Sąd wziął pod uwagę wszystkie wyżej wymienione dowody. Uznał je za wiarygodne, spójne i logiczne. Zarówno matka jak i ojciec dziecka zeznali, że ich córka uczęszcza do przedszkola i na zajęcia dodatkowe z baletu.
Jednakże Sąd wziął pod uwagę, że strony mają odmienne interesy w niniejszej sprawie. Nadto Sąd nie wziął pod uwagę dołączonych do akt sprawy bezimiennych rachunków i biletów. (k. 14 – 16, k. 19, k. 41- 46, k. 48 – 51), na ich podstawie Sąd bowiem nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić komu faktycznie służyły dobra w nich opisane.
Sąd nie wziął pod uwagę rachunków zam.tenis (k. 30, k. 34) ponieważ jak wynika z zeznań przedstawicielki ustawowej małoletniej powódki obecnie dziecko nie uczęszcza już na te zajęcia.
Sąd Rejonowy zważył co następuje:
Zgodnie zart. 138 krow razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Należy wskazać, iż w myśl postanowienia Sądu Najwyższego powództwo o zmianę przewidziane wart. 138 k.r.o.wchodzi w grę w razie zmiany stosunków. Przez pojęcie "stosunków" w tym wypadku należy rozumieć okoliczności istotne z punktu widzenia ustawowych przesłanek obowiązku alimentacyjnego i jego zakresu (np.art. 133 i 135 k.r.o). Zmiana zatem "stosunków" tak pojmowanych, bez potrzeby zajmowania się zagadnieniami szczególnymi, jest zmianą okoliczności, od których zależy istnienie i zakres obowiązku alimentacyjnego. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1974 r.).
Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt niniejszej sprawy należy zaznaczyć, iż przez zmianę stosunków rozumie się istotne zwiększenie się potrzeb uprawnionego do alimentacji lub istotne pogorszenie się możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. W przedmiotowej sprawie zadaniem Sądu było ustalenie czy od daty wydania poprzedniego orzeczenia alimentacyjnego do chwili obecnej nastąpiła istotna zmiana okoliczności uprawniająca do podwyższenia alimentów na rzecz małoletniej powódki. Innymi słowy, do Sądu należało ustalenie, wysokości alimentów, które pozwany winien płacić na rzecz powódki oraz zestawienie ich z alimentami ustalonymi na podstawie poprzednio wydanego orzeczenia.
W kontekście wysokości świadczenia alimentacyjnego, należnego powódce od pozwanego należy przytoczyć stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 6 stycznia 2000 r. wskazujące, iż rozważając przepisyart. 135 § 1 k.r.o.iart. 138 k.r.o.nie można abstrahować od obowiązków wynikających z innych przepisów.Art. 96 k.r.o.nakłada na rodziców obowiązek troski o fizyczny i duchowy rozwój dziecka, zaś wedleart. 133 § 1 k.r.o.rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie także wtedy, gdy nie znajduje się w niedostatku. (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2000 r. w sprawie o sygn. akt I CKN 1077/99).
Zgodnie zart. 135 § 1 krozakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Odnosząc się do pierwszego kryterium należy uznać, iż usprawiedliwione potrzeby to takie, których zaspokojenie pozwala uprawnionemu żyć w warunkach odpowiadających jego wiekowi, stanowi zdrowia. W doktrynie i w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że jakkolwiek pojęcia usprawiedliwionych potrzeb małoletniego nie da się jednoznacznie zdefiniować, z uwagi na brak stałego punktu odniesienia, to zarazem zakres tychże potrzeb określać należy przez pryzmat dyrektywy zart. 96 kro, zgodnie z którą rodzice mają obowiązek troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie - odpowiednio do jego uzdolnień - do pracy dla dobra społeczeństwa. Stosownie do powyższego zatem rodzice w zależności od swych możliwości są obowiązani zapewnić dziecku środki do zaspokojenia zarówno jego potrzeb fizycznych (takich, jak: wyżywienie, mieszkanie, odzież, higiena osobista, opieka medyczna), jak i duchowych (kulturalnych), a także środki wychowania (kształcenia ogólnego, zawodowego) według zdolności, dostarczania rozrywek i wypoczynku (por. uchwała Pełnego Składu Izby Cywilnej i Administracyjnej SN z 16 grudnia 1987 r., M.P. z 1988 r. Nr 6, poz. 60). Rodzaj i rozmiar tych potrzeb uzależniony jest od cech osoby uprawnionej, w szczególności od wieku i jej sytuacji życiowej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że usprawiedliwione potrzeby małoletniej niewątpliwe wzrosły. Obecnie jej koszt utrzymania to kwota około 2000 złotych. Sąd wziął pod uwagę fakt, że uprawniona obecnie uczęszcza do przedszkola, którego miesięczny koszt ponoszony przez matkę jest ponad dwukrotnie wyższy, jak uiszczane poprzednio opłaty za żłobek. Ponadto małoletnia uczęszcza na dodatkowe lekcje baletu, na które nie chodziła wcześniej. Nieznacznie wzrosły także ogólne koszty utrzymania takie jak wyżywienie czy odzież. W ocenie Sądu zatem realnie koszt utrzymania małoletniej, od czasu ostatniego wyrokowania w kwestii alimentów wzrósł o sumę około 800 złotych miesięcznie. Wzrosły również koszty ponoszone w związku ze zmianą miejsca zamieszkania matki i małoletniej, bowiem w dacie poprzedniego wyrokowania mieszkały one u dziadków powódki, co generowała miesięczny koszt w granicach 300 - 400 zł. Obecnie natomiast matka z córką przeprowadziły się do wynajętego mieszkania, za które ponoszą koszty w kwocie 1600 złotych miesięcznie. Nie bez znaczenie jest również okoliczność, że ojciec ma z dzieckiem głównie kontakt internetowy, a widuje córkę zaledwie kilka razy w roku, nie wspierają matki w codziennych wychowywaniu dziewczynki, która poprzez bezpośrednią opiekę nad dzieckiem w części realizuje swój obowiązek alimentacyjny.
Odnosząc się do drugiej przesłanki zart. 135 kro, która uzależnia wysokość alimentów od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, wskazać należy, iż uległy on poprawie. Podczas poprzedniego wyrokowania pracował on wP.i zarabiał 1250 złotych. W chwili obecnej pracuje w Wielkiej Brytanii i osiąga zarobki na poziomie 1000 funtów. Zatem faktycznie realne osiągane przez niego dochody wzrosły. O wyższych niż podczas poprzedniego orzekania możliwościach zarobkowych pozwanego świadczy niewątpliwie okoliczność, że ojciec przekazuje dziecku drogie prezenty i ubrania. W ocenie Sądu jednak poziom życia dziecka i zobowiązanego nie pozwala na takie prezenty, w sytuacji gdy pozostają nie zaspokojone potrzeby dziecka na poziomie podstawowym. Należy również mieć na względzie, że pozwany nadal jest jeszcze człowiekiem stosunkowo młodym, na chwilę obecną - nie posiada innych osób na utrzymaniu. Jednakże Sąd miał na względzie, że pozwany ponosi wyższe niż w Polsce bieżące koszty swojego utrzymania. Ponadto opłaca Internet dla córki. W ocenie Sądu, w takim stanie rzeczy, należy przyjąć, że możliwości zarobkowe pozwanego wzrosły, ale nie do poziomu postulowanej przez przedstawicielkę ustawową wysokości alimentów. Sąd miał również na uwadze okoliczność, iż dochody matki dziecka również wzrosły z miesięcznej kwoty 2000 złotych do kwoty 3000 złotych.
Zgodnie zart. 13 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U.2016.623 j.t) kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Wobec faktu, że strona powodowa jest ustawowo zwolniona od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, sąd obciążył pozwanego obowiązkiem zwrotu kosztów sądowych w tym zakresie w jakim przegrał on niniejszy proces tj. co do kwoty 400 złotych miesięcznie, a zatem opłata od pozwu, która została na niego przeniesiona wynosiłaby 240 złotych.
Mając powyższe na uwadze, na mocyart. 138 kroi135 § 1 kro, orzeczono jak w sentencji.
Rygor natychmiastowej wykonalności nadano na podstawieart. 333 § 1 pkt 1 kpc.
(...)