Sąd Okręgowy w Poznaniu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 597/16
Data wyroku: 2016-09-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Gerke

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 września 2016 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym – Odwoławczym
w składzie:

Przewodniczący:  SSO  Piotr Gerke  ( spr. )

Protokolant :  p. o.  staż .E. C.

przy udziale Prokuratora  Prok. Okręg. Pawła Gryzieckiego

po rozpoznaniu w dniu 2 września 2016 r.
sprawyS. G.,
oskarżonej zart. 286§1 k.k.iart. 270§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.oraz zart. 18§3 k.k.w zw. zart. 186§1 k.k.iart. 270§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.,
orazD. J.,
oskarżonego zart. 286§1 k.k.w zw. zart. 270§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.,
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego we Wrześni z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II K 816/15,

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,

II
kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa.

SSO Piotr Gerke

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II K 816/15, Sąd Rejonowy w we WrześniuznałS. G.za winną tego, że w dniu 17 czerwca 2015 roku weW., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziłafirmę (...)z siedzibą weW.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 300 zł w ten sposób, że ubiegając się o pożyczkę przedłożyła w tym celu sfałszowane przez siebie zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia, który to dokument miał kluczowe znaczenie dla uzyskania pożyczki, czym wprowadziła w błąd osobę odpowiedzialną za udzielenie pożyczki, przy czym przyjął, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi przestępstwa oszustwa – tj. przestępstwa zart. 286§1 i 3 k.k.iart. 270§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.i za to na podstawieart. 270§1 k.k.w zw. zart. 11§3 k.k.w zw. zart. 34 k.k.iart. 35§1 k.k.w zw. zart. 4§1 k.k.wymierzył jej karę 8 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie (pkt 1).
Oskarżona została też uznana za winną tego, że w nieustalonym miejscu i czasie, nie później niż dnia 19 czerwca 2015 roku działając w zamiarze aby inna ustalona osoba popełniła przestępstwo polegające na doprowadzeniufirmy (...)z siedzibą weW.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 300 zł, swoim zachowaniem polegającym na uprzednim podrobieniu zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach wfirmie (...)z siedzibą weW.w celu przedłożenia tego dokumentu przez inną osobę jako autentycznego pracownikowi pokrzywdzonej firmy i wprowadzenia go w błąd co do zatrudnienia i osiąganych dochodów ułatwiła innej osobie popełnienie przestępstwa, przy czym czyn jej stanowi wypadek mniejszej wagi przestępstwa oszustwa – tj. przestępstwa zart. 18§3 kkw zw. zart. 286 § 1 i 3 k.k.iart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 34 k.k.iart. 35 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 kkwymierzono jej karę 6 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie (pkt 2).
Powyższe kary na podstawieart. 85 k.k.iart. 86§1 i 3 k.k.w zw. zart. 4§1 k.k.sprowadzone zostały do kary łącznej 1 roku ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie (pkt 3).
Tym samym wyrokiem Sąd Rejonowy uznałD. J.za winnego tego, że w dniu 19 czerwca 2015 roku weW., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziłfirmę (...)z siedzibą weW.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 300 zł w ten sposób, że ubiegając się o pożyczkę przedłożył w tym celu sfałszowane przez ustaloną osobę zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości zarobków, który to dokument miał kluczowe znaczenie dla uzyskania pożyczki, czym wprowadził w błąd osobę odpowiedzialną za udzielenie pożyczki co do faktu zatrudnienia i uzyskiwanych dochodów, przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi przestępstwa oszustwa – tj. przestępstwa zart. 286 § 1 i 3 k.k.iart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 34 k.k.iart. 35 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.wymierzył mu karę 8 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym (pkt 4).
Na podstawieart. 46§1 k.k.w zw. zart. 4§1 k.k.Sąd Rejonowy zobowiązał oskarżonąS. G.do naprawienia szkody poprzez zapłatę kwoty 300 złotych na rzecz pokrzywdzonegoM. B.(pkt 5). Taki sam obowiązek nałożono także naD. J.(pkt 6).
Sąd Rejonowy na podstawieart. 44 § 1 k.k.w zart. 4 §1 k.k.orzekł wobec oskarżonejS. G.przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego w postaci sfałszowanego zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 21.05.2015 r. jako przedmiotu pochodzącego z przestępstwa przypisanego oskarżonej w punkcie 1 wyroku (pkt 7), natomiast na podstawieart. 44 § 2 k.k.w zart. 4 §1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoD. J.przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego w postaci sfałszowanego zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 08.06.2015 r. jako przedmiotu służącego do popełnienia przypisanego oskarżonemu przestępstwa (pkt 8).
Oskarżeni zostali też obciążeni kosztami sądowymi po połowie (k. 124-125).
Apelacjęod tego wyroku wywiódłProkurator Rejonowy we Wrześni, zaskarżając wyrok w części – w punktach 2 i 8 w zakresie zastosowanej podstawy prawnej orzeczenia. Zarzucił obrazę prawa materialnego poprzez:

1
obrazęart. 19§1 k.k.poprzez jego pominięcie w pkt 2 wyroku,

2
błędne zastosowanieart. 44§2 k.k.w zw. zart. 4§1 k.k.w punkcie 8 wyroku w miejsce prawidłowej podstawy zart. 44§1 k.k.w zw. zart. 4§1 k.k.

Podnosząc te zarzuty, prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wskazanie w pkt 2 wyroku jako podstawy wymierzenia kary za pomocnictwoart. 19§1 k.k.oraz wskazanie w pkt 8 wyroku jako podstawy orzeczenia przepadku dowodu rzeczowegoart. 44§1 k.k.w zw. zart. 4§1 k.k.w miejsceart. 44§2 k.k.w zw. zart. 4§1 k.k.(k. 142-145).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja okazała się niezasadna.
Skarżący nie kwestionuje sposobu procedowania Sądu Rejonowego, poczynionych ustaleń ani też subsumpcji dokonanej przez ten organ – nie kwestionuje w szczególności kwalifikacji prawnej czynów przypisanych oskarżonym.
W punkcie 2 zaskarżonego wyroku oskarżonejS. G.przypisano popełnienie przestępstwa zart. 18§3 k.k.w zw. zart. 286 § 1 i 3 k.k.iart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.Przywołanie tego ostatniego przepisu oznacza, iż czyn oskarżonej wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej. W niniejszej sprawie są to:
- pomocnictwo do przestępstwa oszustwa (art. 18§3 k.k.w zw. zart. 286§1 i 3 k.k.),
- przestępstwo podrobienia dokumentu (art. 270§1 k.k.).
Tak też opisał te zachowania Sąd Rejonowy zarówno w opisie czynu w wyroku, jak i w uzasadnieniu, stwierdzając: „S. G.uprzednio podrabiając zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach(…) wyczerpała znamiona przestępstwa zart. 270§1 k.k., a następnie przekazujące jeD.J.(…) ułatwiła popełnienie czynu zabronionego” (str. 3 – k. 134). Ustaleń tych skarżący nie kwestionuje. W ich świetle nie może budzić żadnych wątpliwości, iżprzepisart. 18§3 k.k.odnosi się jedynie do przestępstwa zart. 286§1 i 3 k.k., a nie do przestępstwa zart. 270§1 k.k.
Gdy czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch przepisach, zgodnie zart. 11§3 k.k.Sąd wymierza karę na podstawie przepisu przewidującego karę najsurowszą. W niniejszej sprawie trzeba więc było ustalić, jaką karę przewiduje ustawa karna za przestępstwo zart. 18§3 k.k.w zw. zart. 286§1 i 3 k.k., a jaką – za przestępstwo zart. 270§1 k.k.W pierwszym wypadku jest to kara do 2 lat pozbawienia wolności, w drugim – do lat 5, zatem Sąd Rejonowy słusznie uznał, iż karę należy wymierzyć w oparciu o przepisart. 270§1 k.k.W pełni zasadnie w takiej sytuacji nie powołał przepisuart. 19§1 k.k., , bowiem przepis ten mógłby znaleźć zastosowanie tylko w przypadku, gdyby za pomocnictwo do oszustwa groziła surowsza kara, niż za fałszerstwo, a tak nie jest w niniejszej sprawie (inaczej byłoby, gdyby Sąd Rejonowy skazał oskarżoną za przestępstwo oszustwa w typie podstawowym, a nie uprzywilejowanym). Dlatego też podstawa prawna wymiaru kary wskazana w punkcie 2 wyroku jest prawidłowa i nie wymaga żadnej korekty Sądu II instancji.
Jeśli chodzi o zarzut obrazyart. 44§1 i 2 k.k., to wprawdzie rację ma prokurator, wskazując, iż opisany w punkcie 8 wyroku dowód rzeczowy jest przedmiotem pochodzącym bezpośrednio z przestępstwa przypisanego oskarżonejG.w punkcie 2, a niejako w drugiej kolejności – przedmiotem służącym do popełnienia przestępstwa przez inną osobę – tu: oskarżonegoJ.. Rzecz jednak w tym, żezarówno kary, jak i środki karne (w obecnym stanie prawnym także osobno wyróżniane: przepadek i środki kompensacyjne) orzeka się wobec konkretnej osoby, co do której zostanie ustalone, iż jest sprawcą danego czynu zabronionego. W zaskarżonym wyroku przepadek opisany w punkcie 8orzeczono wobec oskarżonegoD. J.i orzeczenia w tym zakresie apelujący w żaden sposób nie zaskarżył. DlaD. J.zaś przedmiotowe zaświadczenie było przedmiotem służącym do popełnienia przestępstwa w rozumieniuart. 44§2 k.k., a nie przedmiotem pochodzącym z przestępstwa w rozumieniuart. 44§1 k.k.i dlatego Sąd Rejonowy trafnie powołał właśnie ten pierwszy przepis jako podstawę orzeczenia przepadku konkretnie wobec tego właśnie oskarżonego.
Mając to wszystko na uwadze, jak również nie dopatrując się żadnych okoliczności wskazanych wart. 439 i 440 k.p.k., Sąd Okręgowy nie podzielił poglądu prokuratora o wystąpieniu w sprawie uchybień opisanych w apelacji i w konsekwencjiutrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Okosztach procesu za postępowanie odwoławczeorzeczono na podstawieart. 636§1 k.p.k.in fine.

SSO Piotr Gerke