Sąd Rejonowy w Toruniu
VIII Wydział Karny
Sygnatura akt: VIII K 198/16
Data wyroku: 2016-03-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jędrzej Czerwiński
Słowa kluczowe: Formy Popełnienia Przestępstw - Zjawiskowe
Podstawa prawna: art. 158 § 1 kk
Teza: Sprawcą przestępstwa z art. 158§1kk jest każdy, kto w jakikolwiek sposób bierze udział w bójce lub pobiciu, niezależnie od tego czy jego osobisty udział wykazuje cechy działania niebezpiecznego dla życia lub zdrowia człowieka, a także niezależnie od tego, czy można mu przypisać zadanie ciosu.

Sygn. akt: VIII K 198/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 marca 2016 roku
Sąd Rejonowy w Toruniu VIII Wydział Karny w składzie:
PrzewodniczącySSR Jędrzej Czerwiński
Protokolantsekr. sąd. Katarzyna Witkowska
w obecności oskarżyciela - Adama Lubińskiego
po rozpoznaniu dnia 16 marca 2016 roku

sprawy:

1
W. D.s.J.iH.z domuM.,

ur. (...)wT.

oskarżonego o to, że:

w dniu 15 grudnia 2015r. wpokoju nr (...)budynku socjalnego(...)przyul. (...)wT., działając wspólnie i w porozumieniu zW. C.iP. Z.pobiłZ. W., narażając go na wystąpienie skutku określonego wart. 157 § kkw ten sposób, że uderzał go pięściami po całym ciele oraz kopał, a także używał do zadawania ciosów niebezpiecznego przedmiotu w postaci drewnianego drąga, czym powodował obrażenia w postaci złamania końca dalszego prawej kości łokciowej oraz złamania prawego VII żebra i lewego X z obustronną odmą opłucnową, a nadtoP. Z.iW. C.zadawali pokrzywdzonemu ciosy rękoma oraz nogami, przyczyniając się do powstania wymienionych wyżej obrażeń
tj. o przestępstwo zart. 159 kk

2
P. Z.s.S.iS.z domuL.ur. (...)wT.

oskarżonego o to, że:

w dniu 15 grudnia 2015r. wpokoju nr (...)budynku socjalnego(...)przyul. (...)wT., działając wspólnie i w porozumieniu zW. D.iW. C.pobiłZ. W., narażając go na wystąpienie skutku określonego wart. 157 § kkw ten sposób, że uderzał go pięściami po całym ciele oraz kopał, czym powodował obrażenia w postaci złamania końca dalszego prawej kości łokciowej oraz złamania prawego VII żebra i lewego X z obustronną odmą opłucnową, a nadtoW. C.iW. D.zadawali pokrzywdzonemu ciosy rękoma oraz nogami, przy czymW. D.używał niebezpiecznego narzędzia w postaci drewnianego drąga, przyczyniając się do powstania wymienionych wyżej obrażeń
tj. o przestępstwo zart. 158 § 1 kk

3
W. C.s.E.iZ.z domuZ.,ur. (...)wT.

oskarżonego o to, że:

w dniu 15 grudnia 2015r. wpokoju nr (...)budynku socjalnego(...)przyul. (...)wT., działając wspólnie i w porozumieniu zW. D.iP. Z.pobiłZ. W., narażając go na wystąpienie skutku określonego wart. 157 § kkw ten sposób, że uderzał go pięściami po całym ciele oraz kopał, czym powodował obrażenia w postaci złamania końca dalszego prawej kości łokciowej oraz złamania prawego VII żebra i lewego X z obustronną odmą opłucnową, a nadtoP. Z.iW. D.zadawali pokrzywdzonemu ciosy rękoma oraz nogami, przy czymW. D.używał niebezpiecznego narzędzia w postaci drewnianego drąga, przyczyniając się do powstania wymienionych wyżej obrażeń
tj. o przestępstwo zart. 158 § 1 kk

ORZEKA:

I
uznaje

    oskarżonychW. D.,P. Z.iW. C.za winnych tego że: w dniu 15 grudnia 2015 roku wT.wpokoju nr (...)budynku socjalnego(...)przyul. (...)działając wspólnie i w porozumieniu pobiliZ. W.uderzając go pięściami i kopiąc czym narazili go na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutków zart. 157 § 1 kkz tym ustaleniem, żeW. C.dopuścił się tego czynu po odbyciu w okresie od 13.09.2013r. do 13.09.2015r. kary 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 17.03.2010r. w sprawie II K 368/09 za czyn zart. 280 § 1 kki tj. względemW. D.iP. Z.czynu zart. 158 § 1 kk, a względemW. C.czynu zart. 158 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kki za to, po zastosowaniuart. 37b kk, w myślart. 34 §1a pkt 1 i 3 kki na podstawieart. 158 §1 kkwymierza im kary po 3 (trzy) miesiące pozbawienia wolności oraz kary:

a
wobecW. D.- 1 (jednego) roku i 4 (czterech) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkami wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne wskazanej przez sąd w wymiarze 30 (trzydziestu) godzin w stosunku miesięcznym oraz poddania się terapii uzależnienia od alkoholu w terminie 3 (trzech) miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku;

b
wobecW. C.iP. Z.po 10 (dziesięć) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkami wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne wskazanej przez sąd w wymiarze 30 (trzydziestu) godzin w stosunku miesięcznym oraz poddania się terapii uzależnienia od alkoholu w terminie 3 (trzech) miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku;

II
na podstawieart. 63 § 1 kkzalicza oskarżonym na poczet orzeczonych kar okresy rzeczywistego pozbawienia wolności:

a
P. Z.od dnia 15 grudnia 2015 roku do 16 marca 2016roku;

b

W. C.iW. D.od 17 grudnia 2015 roku do 16 marca 2016roku;

III
zasądza od Skarbu Państwa (Kasy Sądu Rejonowego wT.) na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokataA. P.i adwokatA. K.kwoty po 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) złotych brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonym odpowiednioW. D.iW. C.z urzędu;

IV
na podstawieart. 230 § 2 kpkzwraca dowody rzeczowe znajdujące się w Składnicy Komisariatu PolicjiT.-R.wT.:W. D.zabezpieczoną od niego odzież oraz pałkę teleskopową, aW. C.,P. Z.iZ. W.odzież zabezpieczoną od nich;

V
zwalnia wszystkich oskarżonych od kosztów sądowych, a wydatkami obciąża Skarb Państwa.

VIII K 198/16

UZASADNIENIE

W. C.został oskarżony o to, że w dniu 15 grudnia 2015r. wpokoju nr (...)budynku socjalnego(...)przyul. (...)wT., działając wspólnie i w porozumieniu zW. D.iP. Z.pobiłZ. W., narażając go na wystąpienie skutku określonego wart. 157 § kkw ten sposób, że uderzał go pięściami po całym ciele oraz kopał, czym powodował obrażenia w postaci złamania końca dalszego prawej kości łokciowej oraz złamania prawego VII żebra i lewego X z obustronną odmą opłucnową, a nadtoP. Z.iW. D.zadawali pokrzywdzonemu ciosy rękoma oraz nogami, przy czymW. D.używał niebezpiecznego narzędzia w postaci drewnianego drąga, przyczyniając się do powstania wymienionych wyżej obrażeń to jest o przestępstwo zart. 158 § 1 kk.
Oskarżony w toku postępowania przygotowawczego nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Na rozprawie złożył wyjaśnienia zmienne, aczkolwiek w rezultacie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i skorzystał z tzw. dobrowolnego poddania się karze. Wyjaśnił m.in., że był w środku w pokoju, w którym doszło do pobicia, pomagał pozostałym dwóm sprawcom, aczkolwiek sam nie bił pokrzywdzonego (k. 349).
Sąd co do zasady dał wiarę tym fragmentom wyjaśnień oskarżonego, w których przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Należy podkreślić, że w ocenie Sądu postawa oskarżonego w toku całego postępowania była ukierunkowana na uniknięcie odpowiedzialności karnej, później na jej umniejszenie i tak naprawdę do końca postępowania taki cel przyświecał oskarżonemu. Najlepiej o tym świadczy przebieg rozprawy. Powodem takich zabiegów oskarżonego był zdaniem sądu fakt, że zdawał sobie dobrze sprawę, że grozi mu stosunkowo surowa kara, zważywszy na to, że ledwie trzy miesiące przed popełnieniem niniejszego przestępstwa zakończył odbywać karę 2 lat pozbawienia wolności orzeczoną za przestępstwo podobne, popełnione z użyciem przemocy. Nie da się ukryć, że oskarżony ma doświadczenie jako podsądny w procesach karnych. Dopiero gdy zdał sobie sprawę, że szanse na uniknięcie odpowiedzialności, a nawet jeszcze istotniejsze niż uzyskane w efekcie tzw. dobrowolnego poddania się karze jej umniejszenie są żadne, skorzystał tego dobrodziejstwa. Na marginesie warto zaznaczyć, że pozostali sprawcy także podjęli próbę uchronienia kolegi przed odpowiedzialnością karną. Zdaniem Sądu ta swoista solidarność ze współsprawcą miała swoje źródło także w świadomości, żeW. C.może zostać skazany na stosunkowo długie pozbawienie wolności, a groziło mu do 4 lat i 6 miesięcy.
W sprawie najważniejsze było ustalenie czy w pokoju, w którym doszło do pobiciaZ. W.znajdowało się oprócz niego dwóch czy trzech mężczyzn i oczywiście czy byli nimi oskarżeni. Warto w tym miejscu podkreślić, że – jak słusznie podkreśla Lech Gardocki (System prawa karnego, t. IV, s. 456) – konstrukcja przestępstwa bójki lub pobicia pozwala Sądowi na ograniczenie się do ustalenia, czy dana osoba brała w nim udział i ewentualnie jakiego typu była to bójka lub pobicie z uwagi na skutki. W niektórych wypadkach należy także ustalić, kto ze sprawców tego czynu używał niebezpiecznego przedmiotu. Konstrukcjaart. 158§1 kkjest wynikiem niemożności ustalenia, który z uczestników zajścia zadał cios pociągający za sobą skutki decydujące o kwalifikacji prawnej (wyrok S.A. w Łodzi z 12.10.00r., Prok. i Pr. 2001/6/22). Przez pobicie należy rozumieć czynną napaść przynajmniej dwóch osób na jedną albo grupy osób na grupę, przy czym w tym wypadku można jednoznacznie wskazać na broniących się i atakujących (OSNKW 1972/6/98). W niniejszej sprawie jasnym jest, bez konieczności wdawania się w szczegóły, iż to grupa napastników miała zdecydowaną przewagę nad pokrzywdzonym. Sprawcą przestępstwa zart. 158§1kkjest każdy, kto w jakikolwiek sposób bierze udział w bójce lub pobiciu, niezależnie od tego czy jego osobisty udział wykazuje cechy działania niebezpiecznego dla życia lub zdrowia człowieka, a także niezależnie od tego, czy można mu przypisać zadanie ciosu. Odpowiedzialność za udział w bójce lub pobiciu ma charakter wspólnej odpowiedzialności biorących udział w takim zdarzeniu (Komentarz do Kodeksu Karnego, Zakamycze 1999, t. 2, str. 296-297 i orzecznictwo tam powołane). Jak wspomniano, do przyjęcia udziału w pobiciu nie jest konieczne przypisanie sprawcy zadania jakiegokolwiek ciosu, a wystarczy „świadome połączenie działania jednego ze sprawców z działaniem drugiego człowieka lub większej grupy osób przeciwko człowiekowi lub grupie ludzi” (OSNKW 1972/11/181). Również „zagrzewanie” bijących do kontynuowania pobicia jest zgodnie z orzecznictwem i doktryną sprawstwem zart. 158§1kk(Komentarz jw. str. 298 i powołane tam piśmiennictwo). Udziałem w pobiciu jest nie tylko zadawanie razów innym osobom, ale jest nim każda forma zachowania się kierowanego wolą udziału w grupie napastniczej, bowiem już obecność każdego uczestnika zwiększa przewagę napastników i przez to ułatwia im dokonanie pobicia, a wzmaga również niebezpieczeństwo nastąpienia skutków dla zdrowia ofiary. Rozmaitość form zachowania i aktywności każdego z uczestników, ich ilość i skutki mają znaczenie dla oznaczenia stopnia winy danego sprawcy, ale nie są znamienne dla bytu tego przestępstwa (wyrok S.A. w Krakowie z 1.03.01r., KZS 2001/4/25, wyrok S.A. w Łodzi z 23.11.00r., Prok i Pr. 2001/6/20). Od strony podmiotowej przestępstwa zart. 158§1kkwystarczy świadomość sprawców i godzenie się na udział w bójce lub pobiciu o takiej „temperaturze”, że istnieje zagrożenie opisane w tym przepisie oraz co najmniej przewidywanie, że bierze się udział w bójce lub pobiciu stwarzającym narażenie na skutek określony wart. 156§1 kklubart. 157§1 kk. W okolicznościach sprawy nie może budzić wątpliwości ta świadomość, zarówno przewidywanie samego oskarżonego, jak i pozostałych napastników, którzy są osobami dorosłymi i zdrowymi psychicznie. Dla bytu przestępstwa zart. 158§1 kknie jest istotny stopień naruszenia czynności określonych organów ciała, a istnienie bezpośredniego niebezpieczeństwa narażenia pokrzywdzonego na skutek, o jakim mowa w tym przepisie (wyrok SN, Prok. i Pr. 1998/4/1).
Konkludując należy podkreślić, że udziałW. C.w pobiciuZ. W.został udowodniony ponad wszelką wątpliwość, a co za tym idzie należało uznać, że okoliczności sprawy nie budziły wątpliwości. Sam oskarżony przyznał, że przebywał w pokoju w czasie drugiego chronologicznie zajścia w dniu 15 grudnia 2015 roku (a o to zajście w istocie Prokurator oskarżył trzech mężczyzn podkreślając to przedstawiając zarzuty na początku przewodu sądowego i do tego odnosił się oskarżony), tak więc „bez dwóch zdań” popełnił przestępstwo zart. 158§1 kk. Także zeznania pokrzywdzonego w zakresie udziału trzech mężczyzn w pobiciu go były całkowicie konsekwentne. Rozpoznał ich w toku okazania tablic poglądowych. Warte podkreślenia jest dosyć oczywiste stwierdzenie pokrzywdzonego, konstatujące, że skąd miałby wiedzieć, że sprawców było trzech, skoroW. C.(jak na pewnym etapie wyjaśnień twierdził) miałby w ogóle nie wchodzić do pokoju (k. 349). Należy w tym miejscu zauważyć, że pokrzywdzony nie był w stanie dokładnie opisać szczegółów zajścia, w tym drobiazgowo roli każdego ze współsprawców, aczkolwiek nie miał wątpliwości, że oskarżony także zadawał ciosy. Było to wynikiem nie tylko samego charakteru zdarzenia, jego dynamiki, lecz także alkoholu pod wpływem którego, jak sam podkreślił, się znajdował (vide także dokumentacja szpitalna). Tym bardziej jego zeznania z rozprawy przekonały Sąd o wiarygodności samego pokrzywdzonego, jak i jego zeznań co do istoty sprawy. Dodatkowo warto zaakcentować, że zarówno pokrzywdzony, jak i oskarżony zgodnie twierdzili, że nie dzieli ich żaden konflikt, który ewentualnie mógłby kazać inaczej spojrzeć na obciążające W.C.zeznaniaZ. W.. Co więcej postawa pokrzywdzonego zaprezentowana przed Sądem (pełna zgoda na proponowane kary, niedomaganie się jakichkolwiek pieniężnych rekompensat za doznane krzywdy, płacz gdy usłyszał przeprosinyW. D.) utwierdziła Sąd w przekonaniu, żeZ. W.nigdy nie zdecydowałaby się, tym bardziej pod groźbą odpowiedzialności karnej, na obciążenie W.C.ponad to, co rzeczywiście miało miejsce.
Z uwagi na fakt, że w efekcie wyrok w niniejszej sprawie zapadł w trybieart. 387 kpk, Sąd oparł rozstrzygniecie nie tylko o dowody przeprowadzone bezpośrednio na rozprawie, lecz także o ujawnione zgodnie zart. 387§5 kpkwszystkie dowody wymienione w akcie oskarżenia. Poza omówionymi wyżej (wyjaśnieniami i zeznaniami pokrzywdzonego) pozostałe dowody nie budziły wątpliwości Sądu, nie były tez kwestionowane przez strony, stąd należało dać im wiarę, a także uznać za zbędne ich szczegółowe omawianie.
W rezultacie Sąd uznał oskarżonychW. D.,P. Z.i

W. C.za winnych tego że: w dniu 15 grudnia 2015 roku wT.wpokoju nr (...)budynku socjalnego(...)przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu, pobiliZ. W.uderzając go pięściami i kopiąc, czym narazili go na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutków zart. 157 § 1 kk.

W. C.dopuścił się tego czynu po odbyciu w okresie od 13.09.2013 r. do 13.09.2015 r. kary 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 17.03.2010 r. w sprawie II K 368/09 za czyn zart. 280 § 1 kki to jest uznał oskarżonegoW. C.za winnego popełnienia czynu zart. 158 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk.
Zmiana opisu czynu w stosunku do aktu oskarżenia wynikała nie tylko faktu, że materiał dowodowy nie pozwalał na ustalenie bez wątpliwości, że pokrzywdzony został pobity z użyciem niebezpiecznego narzędzia podobnego do broni palnej lub noża, ale także z okoliczności, że skarga prokuratorska w istocie dotyczyła drugiego zdarzenia z 15 grudnia 2015 roku. Trudno więc uznać, że wszystkie obrażenia ciała pokrzywdzonego powstały wówczas. Nie zmienia to postaci rzeczy, że niewątpliwie mieliśmy do czynienia z narażeniem, o którym mowa wart. 158§1 kk, tym bardziej, że pokrzywdzony był niewątpliwie bity po głowie.
Zgodnie z ustaleniami z rozprawy Sąd wymierzył oskarżonemuW. C.tzw. karę łączoną czy mieszaną 3 trzech miesięcy pozbawienia wolności i 10 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkami wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne wskazanej przez sąd w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym oraz poddania się terapii uzależnienia od alkoholu w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku. Twierdzenia oskarżonego jakoby był trzeźwy w chwili popełnienia przestępstwa nie wytrzymują konfrontacji z wyjaśnieniami pozostałych oskarżonych, a także z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Nie sposób uznać, że ktoś był trzeźwy, skoro przez kilka dni pił alkohol wspólnie m.in. zP. Z., u którego jeszcze po 17.00 stwierdzono 0,40 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Z drugiej strony Sąd nie przeczy, żeW. C.mógł się czuć trzeźwy takim nie będąc. To typowe u osób, które nadużywają i to przez dłuższy czas alkoholu.
Okolicznościami obciążającymi była uprzednia karalność oskarżonego i odpowiadanie w warunkach recydywy zart. 64§1 kk, co więcej fakt, że oskarżony dopuścił się niniejszego przestępstwa ledwie trzy miesiące od opuszczenia zakładu karnego. Łagodząca okolicznością była, zwłaszcza w kontekście kary orzeczonej wobecW. D., mniejsza rola W.C.w przestępstwie.
Na poczet kary zaliczono oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania.
O dowodach rzeczowych orzeczono w myślart. 230§2 kpk.
Z uwagi na trudną sytuację materialnąW. C.został zwolniony od kosztów sądowych (art. 624§1 kpkw zw. zart. 17 ust 1 Ustawy o opłatach w sprawach karnych), a kosztami obrony udzielonej z urzędu obciążono Skarb Państwa (§14 ust 2 pkt 3 i §2 ust. 3 rozporządzenia Min. Spr. z 28.09.02 r. w sprawie opłata za czynności adwokackie…).