Sąd Okręgowy w Łodzi
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2756/15
Data wyroku: 2016-03-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: B. Kempa
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ust. z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VIII U  2756/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 września 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłE. P.prawa do emerytury, gdyż wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 roku, na wymagane 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, nie udokumentował żadnego okresu pracy w takich warunkach. Organ rentowy wskazał, że wnioskodawca udokumentował ogólny staż pracy w wymiarze 25 lat, 10 miesięcy i 17 dni.
/decyzja– k. 17/
E. P.decyzję organu rentowego uznał za krzywdzącą i złożył odwołanie w dniu 19 października 2015 roku i wniósł o przyznanie emerytury zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Do odwołania załączył umowy o pracę oraz angaże za okres od dnia 14 września 1976 roku do dnia 3 marca 1997 roku.
/odwołanie – k. 2/.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Odnosząc się do argumentów, przedstawionych w odwołaniu, Zakład podniósł, że nie uznał za udowodnione jakiekolwiek okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szkodliwym charakterze. W stosunku do okresu zatrudnienia w(...) Zakładach Radiowychod dnia 14 czerwca 1976 roku do dnia 30 listopada 1992 roku Zakład stwierdził, iż występuje niezgodność zajmowanych stanowisk pracy podanych przez pracodawcę pomiędzy świadectwem pracy z dnia 28 listopada 1992 roku a świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach. Natomiast, w stosunku do okresu zatrudnienia w(...) sp. z o.o.od dnia 1 grudnia 1992 roku do dnia 26 sierpnia 1997 roku uznał, że w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 27 sierpnia 1997 roku nie podano w jakich okresach wnioskodawca pracował na wymienionych stanowiskach, ponadto nazwy stanowisk wykazanych przez pracodawcę nie odpowiadają nazwom stanowisk enumeratywnie wymienionych w powołanym Zarządzeniu nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku.
/odpowiedź na odwołanie – k. 4 i 4 odwrót/
Na rozprawie z dnia 14 marca 2016 roku – bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie – odwołujący poparł odwołanie, a pełnomocnik ZUS wniósł o jego oddalenie.
/protokół rozprawy z dnia 14 marca 2016 roku – k. 28/.

Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca–E. P.,urodzony w dniu (...), ukończył 60 rok życia w dniu 9 sierpnia 2014 roku. Wnioskodawca ma wykształcenie zawodowe. Z zawodu jest elektrykiem.
/bezsporne, wniosek o emeryturę– k. 1 akt emerytalnych ZUS/.
W dniu 31 sierpnia 2015 roku wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę.
/wniosek - k. 1 – 8 akt emerytalnych ZUS/.
Wnioskodawca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
/bezsporne, wniosek - k. 2 akt emerytalnych ZUS/.
Zaskarżoną decyzją z dnia 15 września 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.odmówiłE. P.prawa do emerytury, gdyż wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 roku na wymagane 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach nie udokumentował żadnego okresu pracy w takich warunkach. Wnioskodawca udokumentował przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych ogólny staż pracy w wymiarze 25 lat, 10 miesięcy i 17 dni.
/ decyzja  – k.  17 /
E. P.został zatrudniony w(...) Zakładach Radiowych (...)na podstawie umowy o pracę z dnia 14 września 1976 roku na stanowisku elektryka w pełnym wymiarze czasu pracy - na okres próbny, a następnie, na podstawie umowy o pracę z dnia 28 września 1976 roku, na stanowisku elektryka w pełnym wymiarze czasu na czas nieokreślony. Okres zatrudnienia w ww. Zakładzie zakończył się w dniu 30 listopada 1992 roku, następnie na podstawie umowy o pracę z dnia 1 grudnia 1992 roku odwołujący został zatrudniony w(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(przekształcona później w(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) na stanowisku lakiernika. Począwszy od dnia 14 września 1976 roku odwołujący wykonywał pracę na takich stanowiskach jak malarz konstrukcji maszyn i wyrobów metalowych, brygadzista - malarz konstrukcji maszyn i wyrobów metalowych, operator agregatu, konserwator agregatu oraz lakiernik, przez cały okres będąc zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy. Przez cały okres swojej pracy w(...) Zakładach Radiowych (...)wnioskodawcawykonywał czynności lakiernika: dobierał lakier, gęstość za pomocą rozpuszczalników, mieszał ręcznie, ustawiał pistolet do malowania automatycznego, a następnie malował pistoletem ręcznie; galwanizera: cynkował, miedziował, chromował, otłuszczał kadmem i niklem; brygadzisty: rozdawał pracę lakiernikom i galwanizerom, dostarczał materiały,ale stale lakierował.Jako malarz konstrukcji maszyn i wyrobów metalowych - malował je ręcznie lub pistoletem wkabinie niehermetycznej. Wprzedsiębiorstwie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, odwołujący wykonywał powyższe czynności lakiernika, także będąc brygadzistą od dnia 1.11.1981r. . Jako brygadzista – rozdawał członkom brygady, składającej się z 12 do 15 osób – pracę czyli czynności do wykonania. . Wnioskodawca posiadał ubranie robocze, czapkę i rękawiczki. W czasie swojej pracy wnioskodawca był narażony na zapachy związków chemicznych, np. opary lakierów:N., piecowego i rozpuszczalników np. rozpuszczalnik Tri. .
Pismem z 1988r. Zastępcy Dyrektora(...) Zakładów Radiowych (...)wnioskodawcazostał zaliczony do I kategorii zatrudnienia w związku z wykonywaniem , od dnia 14.09.1976r. pracy na stanowisku – malarz konstrukcji maszyn i wyrobów metalowych  - wymienionym a dziale XI poz. 8 pkt 5 wykazu ,stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 5 z dn. 29.09.1981t, Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego .
/ kserokopia akt osobowych k. 13 i 15, zawierające pismo Zastępcy Dyrektora(...) Zakładów Radiowych (...),zeznania świadków:P. B. (1)k. 27 i 27 odwrót,J. H.k. 27 odwrót,K. N. (1)k. 27 odwrót i k. 28, zeznania wnioskodawcy k. 26 odwrót i k. 27 /
Wnioskodawca otrzymał z(...) Zakładów Radiowych (...)świadectwo wykonywania pracy zaliczonej do pierwszej kategorii zatrudnienia, w którym zostało zaświadczone, że w okresie oddnia 14 września 1976 rokudo dnia 31 października 1981 roku wykonywał pracę na stanowisku lakiernika natryskowego wymienionym w dziale XIV poz. 17 pkt 2 wykazu A, w okresie od dnia 1 listopada 1981 roku do dnia 28 lutego 1983 roku na stanowisku galwanizer wymienionym w dziale III poz. 76 pkt 2 wykazu A, w okresie od dnia 1 marca 1983 rokudo dnia 30 listopada 1992 rokuna stanowisku lakiernik natryskowy wymienionym w dziale XIV poz. 17 pkt 2 wykazu A Załącznika nr 1 do Zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku. Natomiast z(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąotrzymał świadectwo wykonywania pracy zaliczonej do pierwszej kategorii zatrudnienia z dnia 27 sierpnia 1997 roku, w którym zostało stwierdzone, że wnioskodawca od dnia 1 grudnia 1992 roku do dnia 26 sierpnia 1997 roku wykonywał pracę na stanowisku lakiernik-brygadzista wymienionym w dziale XIV, poz. 17 pkt 2 wykazu A ww. Załącznika.
/ świadectwa wykonywania pracy zaliczonej do pierwszej kategorii zatrudnienia k. 10 i k. 11 akt ZUS/
Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie zgromadzonych dokumentów, jak i osobowych źródeł dowodowych w postaci zeznań świadków:P. B. (2),J. H.iK. N. (2), które nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. Świadkowie pracowali z wnioskodawcą i mają pełną wiedzę odnośnie charakteru zatrudnienia wnioskodawcy w spornym okresie. Stanowią tym samym wiarygodne źródło dowodowe. Podkreślić należy, iż zeznania świadków i wnioskodawcy nie zostały podważone przez organ rentowy w toku procesu, były logiczne, spójne, wzajemnie się uzupełniały i znajdowały potwierdzenie w dokumentacji zawartej w aktach osobowych wnioskodawcy. Sąd wnikliwie przeanalizował, załączone do akt sprawy – akta osobowe, zawierające oprócz umów o prace, także zestawienia roczne zarobków; wskazane na nich stanowiska wnioskodawcy, nie mogą jednak stać się jedyną podstawą do precyzyjnego określenia faktycznie zajmowanych stanowisk i faktycznie wykonywanej pracy. Dla przykładu, w zestawieniu rocznych zarobków za rok 1980 stanowisko odwołującego zostało określone jako operator agregatu, a w zestawieniu za rok 1981 jako konserwator agregatu. Zatem, w kwestii ustalenia czy faktycznie wnioskodawca wykonywał prace w szczególnych warunkach, Sąd oparł się na ocenie tej pracy – dokonanej przez zakład pracy iprzedstawionej w świadectwach wykonywania pracy zaliczonej do pierwszej kategorii oraz świadectwach pracy z dnia 28 listopada 1992 roku oraz 27 sierpnia 1997 roku, weryfikując te zapisy, w oparciu o zeznania świadków i samego wnioskodawcy, któremu Sąd dał wiarę, gdyż jego zeznania są logiczne i konsekwentne.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.
W myślart. 184 ust. 1ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 roku(t.j. Dz. U. z 2015 roku, poz. 748 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz,
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zaśust. 2w/w przepisu stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W wyniku nowelizacjiustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychtreśćart. 184 ust. 2od dnia 1 stycznia 2013 roku uległa zmianie. W poprzednim brzmieniu cytowanego przepisu jedną z przesłanek powodujących brak prawa do emerytury było pozostawanie przez wnioskodawcę w stosunku pracy. Po wejściu w życie nowelizacji fakt zatrudnienia osoby wnioskującej o prawo do emerytury nie ma znaczenia na wydanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji w sprawie.
Według treści§ 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 roku Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudniania” uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Powołany wykaz wskazuje wszystkie te prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
W świetle § 2 ust. 1 tegoż rozporządzenia oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić (por. wyrok SN z 15 grudnia 1997 roku II UKN 417/97– (...)i US(...)i wyrok SN z 15 listopada 2000 roku II UKN 39/00 Prok. i Prawo(...)).
Stosownie do § 2 ust. 2 okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy.
W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż wnioskodawca spełnia przesłanki ustawowe, co do wieku, okresów składkowych i nieskładkowych oraz nie przystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego. W ocenie Sądu wnioskodawca spełnia również warunek co do posiadania 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Regulacja § 2, statuująca ograniczenia dowodowe i obowiązująca w postępowaniu przed organem rentowym, nie ma zastosowania w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji okoliczność i okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach sąd uprawniony jest ustalać także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, w tym zeznaniami świadków (por. uchwała Sądu Najwyższego z 27 maja 1985 roku sygn. III UZP 5/85, uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 roku III UZP 6/84).
Podkreślić należy, iż istotnym jest jakie prace realnie w toku swojego zatrudnienia wykonywał skarżący oraz czy prace te są wymienione w cytowanym wyżej Rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 roku, gdyż właśnie to Rozporządzenie jest aktem prawnym, w oparciu o który należy orzekać, czy dana praca była pracą w warunkach szczególnych. Sama natomiast nazwa stanowiska (lub brak tej nazwy) nie może dyskwalifikować faktycznie wykonywanych prac w spornym okresie zatrudnienia.
W przeprowadzonym postępowaniu ubezpieczony udowodnił własnymi zeznaniami, zeznaniami powołanych świadków oraz dokumentami znajdującymi się w zachowanej dokumentacji pracowniczej ze spornego okresu, iż wykonywał od dnia 14 września 1976 roku do dnia 26 sierpnia 1997 roku pracę w szczególnych warunkach jako lakiernik natryskowy środkami chemicznymi zawierającymi substancje szkodliwe oraz galwanizer.
Z wyżej wymienionych dowodów w ocenie Sądu Okręgowego w sposób jednoznaczny można wywieść wniosek, że praca skarżącego w badanym okresie była pracą określoną wwykazie A, dziale XIV, poz. 17 oraz dziale III poz. 76 pkt 2załącznika do w/w rozporządzenia. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, a zwłaszcza zgodnych zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, wnioskodawca w badanym okresie przez cały czas niezależnie od tego, w jaki sposób pracodawca, w dokumentach pracownika, nazywał jego stanowisko pracy,wykonywał pracę lakiernika lub galwanizera. Co więcej, nawet w przypadku pełnienia funkcji brygadzisty, wykonywał czynności - lakiernika. Wobec tego, zarzut poczyniony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, iż stanowiska wskazane w świadectwach wykonywania prac w szczególnych warunkach różnią się nazwą od stanowisk wskazanych w świadectwie pracy lub stanowisk wymienionych wZarządzeniu nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku,nie może być podstawą odmówienia prawa do emerytury, zwłaszcza że przy wskazanych stanowiskach zostały podane dokładne pozycje Załącznika nr 1 do ww. Zarządzenia, co jednoznacznie pozwala zidentyfikować zajmowane wówczas stanowisko. Natomiast zarzut, że w świadectwie pracy z dnia 27 sierpnia 1997 roku nie podano okresów, w jakich wnioskodawca pracował na poszczególnych stanowiskach jest bez znaczenia, gdyż z całości zebranego w toku postępowania sądowego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w czasie całego okresu zatrudnienia u pracodawcy, wnioskodawca wykonywał czynności właściwe dla stanowiska lakiernika.
Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie z zebranego materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że w okresie 15 lat, wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał czynności zaliczane do pracy w warunkach szczególnych.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, iż pracę skarżącego, polegającą na dobieraniu lakieru, gęstości za pomocą rozpuszczalników, mieszaniu ręcznym, ustawianiu pistoletu do malowania automatycznego, a następnie malowaniupistoletem ręcznie lub natryskowo - nie zhermetyzowanienależy uznać za prace w warunkach szczególnych, jako w pełni pokrywające się z zakresem obowiązków określonych wdziale XIV poz. 17wykazu A załącznika docytowanego rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 roku; a prace wnioskodawcy nastanowisku galwanizera , polegające na cynkowaniu, miedziowaniu, chromowaniu, otłuszczaniu kadmem i niklem należy uznać za prace w warunkach szczególnych, jako w pełni pokrywające się z zakresem obowiązków określonych wdziale  III poz. 76wykazu A załącznika dorozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 roku,a zatem skarżący udowodnił ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, czyli odwołujący spełnił wszystkie przesłanki wymagane do nabycia prawa do emerytury.
Na mocy art. 129 ust. 1cyt. ustawy świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał odwołującemu prawo do emerytury poczynając od dnia 1 sierpnia 2015 roku.
Zarządzenie: odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu, wypożyczając akta emerytalne wnioskodawcy.