Sąd Rejonowy w Piszu
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 76/16
Data wyroku: 2016-11-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Zielińska
Teza: Ważnym powodem do ustanowienia rozdzielności majątkowej stron może być również separacja faktyczna, jeśli stwarza zagrożenie interesów majątkowych chociażby jednego z małżonków.

Sygn. akt III RC 76/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 listopada 2016 roku
Sąd Rejonowy w Piszu III Wydział Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Katarzyna Zielińska
Protokolant  sekr. sądowy Joanna Święcka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 roku wP.
sprawy z powództwaA. G. (1)
przeciwkoR. G.
o ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej

I
Ustanawia z dniem 14 maja 2015 roku rozdzielność majątkową powódkiA. G. (1)i pozwanegoR. G., których wspólność wynika z zawartego przez nich małżeństwa w dniu 14 września 1996 roku wP., zapisanegow Urzędzie Stanu Cywilnego wP.za numerem(...).

II
Obciąża powódkę połową opłaty stałej od pozwu w wysokości 100 złotych, którą uznaje za uiszczoną w całości.

III
Nie obciąża stron brakującą opłatą stałą od pozwu, którą przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.

IV
Zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 837 (osiemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 737 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt III RC 76/16

UZASADNIENIE
W dniu 4 maja 2016 roku (k. 23) powódkaA. G. (1)wniosła o ustanowienie rozdzielności majątkowej pomiędzy nią a pozwanymR. G., wynikającą z zawartego przez nich małżeństwa w dniu 14 września 1996 roku przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego wP.za numerem(...), z jednoczesnym oznaczeniem, że wspólność ta ustała z dniem 14 maja 2015 roku. Ponadto wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu wskazała, że strony zawarły związek małżeński w dniu 14 września 1996 roku przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego wP.. Z tego związku pochodzi dwoje dzieci. Przez wiele lat ich małżeństwo układało się zgodnie, jednak od początku 2015 roku relacje pomiędzy stronami znacznie się pogorszyły. Wybuchowy charakter pozwanego i wszczynanie przezeń bezpodstawnych awantur zaczęło przybierać z biegiem lat na sile. W kwietniu 2015 roku doszło do interwencji policji w miejscu zamieszkania stron, bowiem pozwany uderzył powódkę. Nie był to jednorazowy akt przemocy. Została wszczęta procedura Niebieskiej Karty. Pozwany w dniu 14 maja 2015 roku wystąpił z pozwem o orzeczenie separacji prawnej pomiędzy stronami. Powódka, z uwagi na zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego, wniosła w tym procesie o orzeczenie rozwodu. Pozwany dnia 22 grudnia 2015 roku nakazał wyprowadzenie się powódce ze wspólnie zajmowanego przez nich mieszkania. Powódka nie ma żadnej wiedzy w zakresie dochodów męża oraz zaciąganych długów. Natomiast otrzymuje różne informacje z instytucji, że pozwany powoduje debety na wspólnych rachunkach. Powódka nie ma kontroli nad postępowaniem pozwanego i obawia się, że na skutek przebiegu rozprawy rozwodowej pozwany poszukuje różnych form zemsty, czemu dał wyraz zmieniając zamki do mieszkania oraz wprowadzając bez jej wiedzy najemców do wspólnego mieszkania położonego wP.przyul. (...).
W ocenie powódki istnieją zatem ważne powody, które uzasadniają ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej pomiędzy stronami z datą wsteczną od dnia 14 maja 2015 roku. Powodem tym jest separacja faktyczna, która uniemożliwia współdziałanie małżonków w zarządzie majątkiem wspólnym. Ponadto pozwany w żaden sposób nie przyczynia się do powiększania majątku wspólnego oraz istnieje uzasadniona obawa, że może zaciągnąć długi, które byłyby skutecznie egzekwowane z majątku wspólnego.
PozwanyR. G.wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pozwany podniósł, że powództwo jest nieuzasadnione i powinno zostać oddalone w całości. Wyrokiem z 9 maja 2016 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie rozwiązał przez rozwód małżeństwo stron. Wyrok w zakresie rozwiązania małżeństwa uprawomocnił się, bowiemA. G. (1)wniosła apelację jedynie w zakresie orzeczenia o winie i wysokości alimentów. W związku z powyższym, postępowanie o ustanowienie rozdzielności majątkowej stało się bezprzedmiotowe, gdyż z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwiązującego małżeństwo ustała też wspólność majątkowa małżeńska. Nie ma też uzasadnionych podstaw do ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, gdyż w okresie separacji faktycznej, na co powołuje się powódka, postępowanie pozwanego nie zagrażało w żaden sposób majątkowi wspólnemu małżonków. Bezpodstawne są zarzuty powódki o zaciąganych przez pozwanego długach, stwarzających zagrożenie dla interesu majątkowego rodziny. Wręcz przeciwnie, to powódka przestała regulować raty kredytu zaciągniętego na zakup wspólnego mieszkania położonego wP.przyul. (...). Od blisko roku nie partycypuje też w kosztach utrzymania tego mieszkania. Pozwany ponosi w całości koszty utrzymania swojego oraz dwóch córek, co zmusiło go do oddania w najem lokalu przyul. (...)bez odstępnego, wyłącznie za pokrycie kosztów utrzymania tego mieszkania. Wskazał, że nie jest prawdą twierdzenie powódki, że ponosi wszystkie koszty utrzymania rodziny. Powódka, od czasu rozpoczęcia postępowania rozwodowego, nie interesowała się dziećmi ani domem. Wyprowadziła się z domu 22 grudnia 2015 roku i od tego czasu nie przekazywała żadnych środków na utrzymanie dzieci, nie dokładała się też do opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. To zachowanieA. G. (1), nadużywanie alkoholu i ciągłe wszczynanie awantur doprowadziło do tego, że dalsze zamieszkiwanie stron pod jednym dachem nie było możliwe. W podsumowaniu wskazał, że to nieodpowiedzialne postępowanie powódkiA. G. (1)mogłoby być podstawą żądania przez jej byłego męża ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną, nie zaś odwrotnie.
Sąd ustalił, co następuje:
A. G. (1)iR. G.zawarli związek małżeński 14 września 1996 roku przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego wP.. Z tego związku posiadają dwie córki:M. G.,urodzoną (...)iA. G. (2),urodzoną (...).
( dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa stron k. 6, 44; )
Małżonkowie nie zawierali żadnych umów majątkowych małżeńskich. Z majątku wspólnego posiadają lokal mieszkalny położony wP.przyulicy (...)oraz samochód. Z majątku odrębnegoA. G. (1)posiada lokal mieszkalny położony wP.przyulicy (...), zaśR. G.lokal mieszkalny położony wP.przyulicy (...).
Małżonkowie wraz z córkami zamieszkiwali w mieszkaniuR. G., zaś lokal mieszkalny, stanowiący ich wspólność majątkową, wynajmowali.
Od kilku ostatnich lat relacje między małżonkami zaczęły się psuć. Dochodziło między nimi do kłótni i awantur. W mieszkaniu stron panowała napięta atmosfera. W dniu 14 maja 2015 rokuR. G.wystąpił do Sądu Okręgowego w Olsztynie z pozwem o orzeczenie separacji prawnej pomiędzy stronami. Od tego czasu strony nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, nie rozmawiają ze sobą. Porozumiewają się za pomocą pism i wiadomości tekstowych sms. Nie podejmują wspólnie decyzji finansowych. Nie współdziałają w zarządzie majątkiem wspólnym.
W odpowiedzi na pozew o separacjęA. G. (1)wystąpiła o orzeczenie rozwodu, z uwagi na zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego stron.
W listopadzie 2015 rokuR. G.wysłał do żony pismo, w którym żądał, aby wyprowadziła się z jego mieszkania, w którym dotychczas małżonkowie wraz z dziećmi zamieszkiwali. Zobowiązał ją również do złożenia propozycji odnośnie wspólnego mieszkania stron przyulicy (...)– jego sprzedaży lub przejęcia go przez żonę i dokonania spłaty na jego rzecz. W dniu 23 grudnia 2015 rokuR. G.wymienił zamki w drzwiach mieszkania, w którym mieszkała rodzina. Nie pozwolił żonie korzystać z tego mieszkania i nie dał jej nowych kluczy. Nie wydał także, mimo wezwania, kluczy do mieszkania przyulicy (...), gdzieA. G. (1)chciała zamieszkać.
Pozwem z dnia 18 lutego 2016 rokuA. G. (1)wniosła o nakazanieR. G.przywrócenia powódce współposiadania lokalu mieszkalnego przyulicy (...)wP.poprzez wydanie kluczy do tego lokalu oraz udostępnienie lokalu do korzystania. Sprawa wpłynęła do Sądu Rejonowego w Piszu I Wydziału Cywilnego i została zarejestrowana pod sygnaturą akt I C 123/16.
R. G., bez wiedzy i zgodyA. G. (1), wynajął przedmiotowe mieszkanie nowym lokatorom.
W dniu 09 maja 2016 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie w sprawie VI RC 676/15 umorzył postępowanie w części dotyczącej orzeczenia separacji stron i rozwiązał przez rozwód małżeństwo stronR. G.iA. G. (1)z domuM.z winy obojga małżonków. Ponadto zasądził odA. G. (1)na rzecz małoletnich córek alimenty w kwocie po 400 złotych miesięcznie na rzecz każdej z uprawnionych.A. G. (1)złożyła odwołanie od powyższego wyroku w części dotyczącej winy i wysokości alimentów.
A. G. (1)od 2006 roku pracuje wP.w(...) S.A.Aktualnie zarabia z tego tytułu około 2 813 zł miesięcznie. Obecnie mieszka razem ze swoim ojcem w mieszkaniu stanowiącym jej majątek odrębny.R. G.zamieszkuje razem z córkami w mieszkaniu przyulicy (...). Utrzymuje się z renty w wysokości około 1100 zł.
Strony posiadają wspólny kredyt na mieszkanie i wspólny kredyt na auto. Samochód użytkuje pozwany. Obecnie kredyty spłacaR. G..
( dowód: zeznania stron:A. G. (1)k. 128 – 130, 133;R. G.k. 130 – 132, 133; zeznania świadków:M. S.k. 73 – 74, 76; zajęcie wynagrodzenia za pracę powódki k. 47; odpis postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia w sprawie o rozwód k. 48-49; odpis wyroku o rozwód wraz z uzasadnieniem k. 50-55; dokumenty znajdujące się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Piszu I C 123/16 k. 80-97; odpis pozwu o separację k. 124-125; zaświadczenie o wynagrodzeniu powódki k. 126 )
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów, a w szczególności zeznań stron oraz świadkaM. S., a także dokumentów złożonych przez strony. Sąd dał wiarę w całości dowodom z dokumentów, zaś dowodom z zeznań stron i świadka w zakresie wyżej opisanym.
Należy wskazać, że co do okoliczności, które Sąd uznał za istotne dla oceny zasadności powództwa, zeznania stron są tożsame. Obie strony przyznały zgodnie, że pozwany w dniu 14 maja 2015 roku złożył do Sądu Okręgowego w Olsztynie pozew o separację. Od tego momentu małżonkowie żyją w rozłączeniu i nie uczestniczą we wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego. Nie podejmują żadnych wspólnych i uzgodnionych wzajemnie decyzji, w tym finansowych. Mają oddzielne budżety domowe. Oddzielnie przygotowują sobie posiłki. Nie rozmawiają ze sobą. Komunikują się za pośrednictwem pism i wiadomości sms. Nie współdziałają w zarządzie wspólnym majątkiem.
Sąd zważył, co następuje:
Podstawą prawną powództwa jestart. 52 § 1 i 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że każdy z małżonków może z ważnych względów żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej oraz że w wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność z datą wcześniejszą niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności jeśli małżonkowie żyli w rozłączeniu.
Sprawa o rozwód nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, tym bardziej, że powódka domagała się ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną.
Ustawa nie definiuje pojęcia „ważne powody” pozostawiając ich określenie doktrynie i judykaturze.
Przez ważne powody, dające podstawę do ustanowienia rozdzielności majątkowej, zwykło się rozumieć wytworzenie się takiej sytuacji, która w konkretnych okolicznościach powoduje, że dalsze trwanie wspólności majątkowej między małżonkami pociąga za sobą naruszenie lub zagrożenie naruszenia interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny.
Ważnym powodem może być również separacja faktyczna jeśli stwarza zagrożenie interesów majątkowych chociażby jednego z małżonków (por. Komentarz do Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego pod redakcją Kazimierza Piaseckiego Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2006 r., strona 292 - 293).
W realiach przedmiotowej sprawy bezdyskusyjnym pozostaje, że małżonkowie od maja 2015 r. nie żyli razem, pozostawali w separacji faktycznej. Sam pozwany złożył w dniu 14 maja 2015 roku pozew o orzeczenie separacji prawnej. Ponadto strony podawały tożsamo, że od tego momentu żyją w rozłączeniu i nie uczestniczą we wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego. Mają oddzielne budżety domowe. Nie znajdują porozumienia zarówno w sprawach osobistych, jak i finansowych. Nie współdziałają w zarządzie majątkiem wspólnym. Strony przestały się wzajemnie informować o przedsiębranych czynnościach finansowych. Pozwany bez zgody i wbrew woli powódki podjął decyzję o wynajmie ich wspólnego mieszkania. Powódka nie miała wpływu na treść zawartej umowy najmu, co stworzyło zagrożenie jej interesów majątkowych.
Ponadto między stronami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia, czego konsekwencją jest rozwiązanie przez rozwód małżeństwa stron.
Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja jaka wytworzyła się pomiędzy małżonkami po 14 maja 2015 roku na tyle skutecznie i trwale zerwała łączące ich więzy osobiste i majątkowe, że wspólność ustawowa przestała służyć dobru założonej przez małżonków rodziny. O takiej sytuacji nie można mówić przed tą datą, skoro strony w tym czasie wspólnie prowadziły gospodarstwo domowe, razem się stołowały i konsultowały się w sprawie podejmowanych decyzji majątkowych.
Z uwagi na powyższe Sąd, ustanowił z dniem 14 maja 2015 roku, rozdzielność majątkową stron.
Sąd obciążył powódkę połową opłaty stałej od pozwu i na podstawieart. 102 kpczwolnił pozwanego od brakującej opłaty stałej od pozwu na rzecz Skarbu Państwa.
O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawieart. 98 § 1 kpc, biorąc pod uwagę wynik sprawy. Powódka wygrała sprawę i poniosła następujące koszty – 100 zł opłata od pozwu, 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa i 720 zł wynagrodzenie pełnomocnika. W tym stanie rzeczy Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 837 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.