Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 2038/15
Data wyroku: 2016-06-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Łanowy
Słowa kluczowe: Świadczenia Pieniężne
Podstawa prawna: art. 136 ustawy o emryturach i rentach z FUS

Sygn. aktVIII U 2038/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 czerwca 2016 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Jolanta Łanowy

Protokolant:

Anna Krzyszkowska

po rozpoznaniu w dniu31 maja 2016 r. w Gliwicach
sprawyA. R.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych III Oddział wW.
oprawo do niezrealizowanego świadczenia
na skutek odwołaniaA. R.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział wW.
z dnia13 sierpnia 2015  r.nr(...)
oddala odwołanie.
(-) SSO Jolanta Łanowy
Sygn. akt VIII U 2038/15

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 13 sierpnia 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział wW.odmówiłA. R., prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłejK. S.za miesiąc kwiecień 2015r.
W odwołaniu od powyższej decyzjiA. R.domagała się jej zmiany i wypłaty niezrealizowanego świadczenia za kwiecień 2015r. po zmarłejK. S.. W uzasadnieniu podniosła, żeK. S.była ciotką (siostrą ojca) jej męża i od 18 grudnia 2014r. zamieszkiwała na stałe wraz z odwołującą i jej mężem. Odwołująca wskazała, iż zmarła wymagała 24-godzinnej opieki, którą odwołująca sprawowała osobiście i była uprawniona do pobierania świadczenia zmarłej, które było w całości przeznaczone na jej utrzymanie tj. żywność, leki, rehabilitację, opatrunki, pampersy. Skarżąca wskazała, że otrzymywane przez zmarłą świadczenie nie wystarczało na pokrycie wszelkich jej potrzeb i że razem z mężem partycypowali w utrzymaniuK. S..
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. ZUS powołał się na treśćart. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychi zarzucił, iż odwołująca nie należy do żadnej z grup osób wymienionych w tym przepisie. ZUS wskazał, że w zakres pojęcia pozostawania zmarłego na utrzymaniu członka rodziny nie mieści się świadczenie pomocy a nawet opieki. Przez pojecie pozostawania zmarłego na utrzymaniu członka rodziny należy rozumieć sytuację, kiedy zmarły wystąpił z wnioskiem o przyznanie świadczenia i go nie otrzymał lub gdy otrzymane świadczenie było niskiej wysokości, a koszt zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb zmarłego był znacznie wyższy niż kwota pobieranego świadczenia. ZUS podkreślił, że zmarła pobierała świadczenie w wysokości 2.869,95 zł (za kwiecień 2015r.) a odwołująca nie wykazała, że koszt zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb zmarłej był wyższy.
Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił:
K. S.,urodzona (...)była od 12 listopada 2012r. uprawniona do stałej renty rodzinnej po zmarłym mężu.
K. S.zmarła w dniu 4 kwietnia 2015r.
W dniu 16 lipca 2015r. żona bratanka zmarłejA. R.zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie ostatniego świadczenia należnego zmarłejK. S.za miesiąc kwiecień 2015r. Wniosek uzasadniała tym, że zmarła u niej zamieszkiwała a ona sprawowała opiekę na chorą.
Decyzją z dnia 13 sierpnia 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział wW.odmówiłA. R., prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po zmarłejK. S.za miesiąc kwiecień 2015r.
Od powyższej decyzji odwołała się ubezpieczona, domagając się jej zmiany.
Sąd ustalił, żeK. S., licząca w chwili śmierci 91 lat była osobą samotną. Nie miała dzieci. Zamieszkiwała wW.. Od grudnia 2013r.K. S.zamieszkała wG.w domu swojego bratankaM. R.i jego żonyA. R..  W ostatnim okresie życiaK. S.była obłożnie chora, poruszała się tylko po mieszkaniu.K. S.wymagała opieki, leków, środków higienicznych, korzystała z rehabilitacji. Wysokość renty rodzinnej zmarłej wraz z dodatkami: pielęgnacyjnym, kombatanckim i kompensacyjnym wynosiła od 1 kwietnia 2014r. 2.796 zł netto. Za kwiecień 2015r. wysokość świadczenia wynosiła 2.869,95 zł netto. Do odbioru świadczenia upoważniony był bratanekK. S.M. R..
Kwota świadczenia, do której była uprawnionaK. S.była przeznaczana na jej utrzymanie, na wyżywienie, leki, opatrunki, nadto na utrzymanie jej mieszkania wW..
Sąd ustalił, że odwołującaA. R.jest uprawniona do emerytury w wysokości 1.000 zł.A. R.opiekowała sięK. S., gdyż ta wymagała stałej opieki, codziennie gotowała jej obiady.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o: akta organu rentowego, zeznania świadkaM. R.(nagranie protokołu rozprawy z dnia 31 maja 2016r. min. 01.10 i n. k.20), przesłuchaniaA. R.(nagranie protokołu rozprawy z dnia 31 maja 2016r. min. 14.06 i n. k.20).
Sąd uznał zgromadzony materiał dowodowy za kompletny i wiarygodny i mogący stanowić podstawę dokonania ustaleń faktycznych.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 136 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz.748 ze zm.)w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.
Z kolei po myśli art. 67 ust. 1 ustawy, do renty rodzinnej uprawnieni są następujący członkowie rodziny spełniający warunki określone w art. 68-71:
1)dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione;
2)przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka;
3)małżonek (wdowa i wdowiec);
4)rodzice.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy zmarłaK. S.pozostawała w chwili śmierci na utrzymaniu skarżącejA. R., a w konsekwencji czyA. R.ma prawo do wypłaty należnej zmarłej za miesiąc kwiecień 2015r. emerytury.
Organ rentowy stanął bowiem na stanowisku, że zmarłaK. S.nie pozostawała na utrzymaniuA. R., gdyż otrzymywane przez nią świadczenie w zupełności wystarczał na jej utrzymanie.
A. R.niewątpliwie nie należy do kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłejK. S.. Zatem ewentualne uprawnienie odwołującej do spornego świadczenia było uzależnione od wykazania, że zmarłaK. S.pozostawała na utrzymaniuA. R.tj. że odwołująca przyczyniała się do jej utrzymania.
W ocenie SąduA. R.nie wykazała w toku postępowania, iż w znaczny sposób przyczyniała się do utrzymania zmarłej. Wręcz przeciwnie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, żeK. S.pobierała rentę rodzinną w znacznej wysokości - za kwiecień 2015r. wysokość świadczenia wynosiła 2.869,95 zł netto. W ocenie Sądu była to kwota wystarczająca na jej utrzymanie, zarówno na wyżywienie, leki, środki higieniczne jak i na utrzymanie mieszkania jakie miała wW.. Kwota otrzymywanego przez zmarłą świadczenia była dużo wyższa niż świadczenie skarżącej, nie jest zatem wiarygodne twierdzenie, że odwołująca, pobierając emeryturę w wysokości 1.000 zł przyczyniała się finansowo do utrzymania zmarłej.
Należy przy tym wskazać, że – jak słusznie podnosi organ rentowy – pojęcie „pozostawania na utrzymaniu” w rozumieniu cytowanego wyżej art. 136 ust. 1 ustawy, ma znaczenie materialne a jego miarą jest zapewnienie środków pieniężnych koniecznych do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb osoby pozostającej na utrzymaniu, a zatem sprawowanie przez osobę bliską nawet stałej osobistej opieki nad zmarłym nie wchodzi w zakres tego pojęcia. Takie stanowisko potwierdził Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 16 stycznia 2014r. sygn. III AUa 859/13 (LEX nr 1422353) oraz w wyroku z dnia 22 marca 2011r. sygn. III AUa 2026/10 (OSA 2012/6/48-53).
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadkaM. R.oraz twierdzeniom odwołującej, że kwota otrzymywanego przez zmarłą świadczenia nie wystarczała na jej utrzymanie.
Przede wszystkim trzeba wskazać, że w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych, które jest postępowaniem cywilnym, obowiązują ogólne zasady postępowania dowodowego, w tym zasada kontradyktoryjności, zgodnie z którą to na stronach spoczywa ciężar dowodzenia swoich racji. W myślart. 6 kodeksu cywilnego, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Sąd zwraca uwagę, iż to na odwołującej, a nie na organie rentowym spoczywa obowiązek udowodnienia, że koszty utrzymania zmarłej przewyższały wysokość pobieranego przez nią świadczenia. W niniejszej sprawie strona odwołująca nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów, chociażby z rachunków, zaświadczeń czy dokumentacji medycznej. Nie jest takim dowodem samo twierdzenie, że zmarła była specjalistycznie leczona i że oprócz leków wymagała rehabilitacji czy korzystała z usług masażysty. Również samo zamieszkiwanie przez zmarłą w domu bratanka i jego żony nie jest wystarczające do zakwalifikowania jako pozostawanie na utrzymaniu odwołującej.
Reasumując, Sąd Okręgowy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 136 ust. 1 ustawy.
Mając na uwadze powyższe, na mocyart. 477141 2 k.p.c., Sąd oddalił odwołanie.
(-) SSO Jolanta Łanowy